幼学琼林 · 程登吉 · Chapter 28 of 33

卷四·制作

PinyinModern Translation
Size

shàng gǔ jié shéng jì shì cāng jié zhì zì dài shéng

上古结绳记事,苍颉制字代绳。

lóng mǎ fù tú fú xī yīn huà bā guà

龙马负图,伏羲因画八卦;

luò guī chéng ruì dà yǔ yīn liè jiǔ chóu

洛龟呈瑞,大禹因列九畴。

lì rì shì shén nóng suǒ wéi jiǎ zǐ nǎi dà ráo suǒ zuò

历日是神农所为,甲子乃大桡所作。

suàn shù zuò yú lì shǒu lǜ lǚ zào zì líng lún

算数作于隶首,律吕造自伶伦。

jiǎ zhòu zhōu chē xì xuān yuán zhī chuàng shǐ

甲胄舟车,系轩辕之创始;

quán liàng héng dù yì xuān yuán zhī lì guī

权量衡度,亦轩辕之立规。

fú xī shì zào wǎng gǔ jiào tián yú yǐ shàn mín yòng

伏羲氏造网罟,教佃渔以赡民用;

táng tài zōng zào cè jí biān lǐ jiǎ yǐ shuì tián liáng

唐太宗造册籍,编里甲以税田粮。

xìng mào yì zhì lěi sì jiē yóu yán dì

兴贸易,制耒耜,皆由炎帝;

zào qín sè jiào jià qǔ nǎi shì fú xī

造琴瑟,教嫁娶,乃是伏羲。

guān miǎn yī shang zhì huáng dì ér shǐ bèi

冠冕衣裳,至黄帝而始备;

sāng má cán jì zì yuán fēi ér shǐ xīng

桑麻蚕绩,自元妃而始兴。

shén nóng cháng bǎi cǎo yī yào yǒu fāng

神农尝百草,医药有方;

hòu jì bō bǎi gǔ lì shí yōu lài

后稷播百谷,粒食攸赖。

suì rén shì zuàn mù qǔ huǒ pēng rèn chū xìng

燧人氏钻木取火,烹饪初兴;

yǒu cháo shì gòu mù wèi cháo gōng shì shǐ chuàng

有巢氏构木为巢,宫室始创。

xià yǔ yù tōng shén zhī yīn zhù yōng zhōng yú jiāo miào

夏禹欲通神祗,因铸镛钟于郊庙;

hàn míng zūn chóng fó jiào shǐ lì sì guàn yú zhōng cháo

汉明尊崇佛教,始立寺观于中朝。

zhōu gōng zuò zhǐ nán chē luó pán shì qí yí zhì

周公作指南车,罗盘是其遗制;

qián lè zuò hún tiān yí lì jiā shǐ yǒu suǒ zōng

钱乐作浑天仪,历家始有所宗。

yù wáng de jí yīn zào wú liàng bǎo tǎ

育王得疾,因造无量宝塔;

qín zhèng fáng hú tè zhù wàn lǐ cháng chéng

秦政防胡,特筑万里长城。

shū sūn tōng zhì lì cháo yí wèi cáo pī zhì xù guān pǐn

叔孙通制立朝仪,魏曹丕秩序官品。

zhōu gōng dú zhì lǐ yuè xiāo hé zào lì lǜ tiáo

周公独制礼乐,萧何造立律条。

yáo dì zuò wéi qí yǐ jiào dān zhū

尧帝作围棋,以教丹朱;

wǔ wáng zuò xiàng qí yǐ xiàng zhàn dòu

武王作象棋,以象战斗。

wén zhāng qǔ shì xìng yú zhào sòng

文章取士,兴于赵宋;

yìng zhì yǐ shī qǐ yú lǐ táng

应制以诗,起于李唐。

lí yuán zǐ dì nǎi táng míng huáng zuò shǐ

梨园子弟,乃唐明皇作始;

zī zhì tōng jiàn nǎi sī mǎ guāng suǒ biān

《资治通鉴》,乃司马光所编。

bǐ nǎi méng tián suǒ zào zhǐ nǎi cài lún suǒ wéi

笔乃蒙恬所造,纸乃蔡伦所为。

fán jīn rén zhī lì yòng jiē gǔ shèng zhī qián mín

凡今人之利用,皆古圣之前民。

✦ You read 卷四·制作

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.