幼学琼林 · 程登吉 · Chapter 5 of 33

卷一·文臣

PinyinModern Translation
Size

dì wáng yǒu chū zhèn xiàng lí zhī xiàng dà chén yǒu bǔ tiān yù rì zhī gōng

帝王有出震向离之象,大臣有补天浴日之功。

sān gōng shàng yīng sān tái láng guān shàng yīng liè sù

三公上应三台,郎官上应列宿。

zǎi xiàng wèi jū tái xuàn lì bù zhí zhǎng quán héng

宰相位居台铉,吏部职掌铨衡。

lì bù tiān guān dà zhǒng zǎi hù bù dì guān dà sī tú

吏部天官大冢宰,户部地官大司徒。

lǐ bù chūn guān dà zōng bó bīng bù xià guān dà sī mǎ

礼部春官大宗伯,兵部夏官大司马。

xíng bù qiū guān dà sī kòu gōng bù dōng guān dà sī kōng

刑部秋官大司寇,工部冬官大司空。

dōu xiàn zhōng chéng dōu yù shǐ zhī hào

都宪中丞,都御史之号;

nèi hàn xué shì hàn lín yuàn zhī chēng

内翰学士,翰林院之称。

tiān shǐ yù chēng xíng rén sī chéng zūn chēng jì jiǔ

天使誉称行人,司成尊称祭酒。

chēng dōu táng yuē dà fǔ tái chēng xún àn yuē dà zhù shǐ

称都堂曰大抚台,称巡按曰大柱史。

fāng bó fān hóu zuǒ yòu bù zhèng zhī hào

方伯、藩侯,左右布政之号;

xiàn tái lián xiàn tí xíng àn chá zhī chēng

宪台、廉宪,提刑按察之称。

zōng shī chēng wéi dà wén héng fù shǐ chēng wéi dà xiàn fù

宗师称为大文衡,副使称为大宪副。

jùn hòu bāng bó zhī fǔ míng zūn

郡侯、邦伯,知府名尊;

jùn chéng èr hóu tóng zhī yù měi

郡丞、贰侯,同知誉美。

jùn zǎi bié jià nǎi chēng tōng pàn

郡宰、别驾,乃称通判;

sī lǐ zhì shǐ zàn měi tuī guān

司理、豸史,赞美推官。

cì shǐ zhōu mù nǎi zhī zhōu zhī liǎng hào

刺史、州牧,乃知州之两号;

zhì shǐ tái jiàn jí zhī xiàn zhī yǐ chēng

豸史、台谏,即知县之以称。

xiāng huàn yuē xiāng shēn nóng guān yuē tián jùn

乡宦曰乡绅,农官曰田畯。

jūn zuò tái zuò jiē chēng shì huàn

钧座、台座,皆称仕宦;

zhàng xià huī xià bìng měi wǔ guān

帐下、麾下,并美武官。

zhì guān jì fēn jiǔ pǐn mìng fù yì yǒu qī jiē

秩官既分九品,命妇亦有七阶。

yī pǐn yuē fū rén èr pǐn yì fū rén sān pǐn yuē shū rén sì pǐn yuē gōng rén wǔ pǐn yuē yí rén liù pǐn yuē ān rén qī pǐn yuē rú rén

一品曰夫人,二品亦夫人,三品曰淑人,四品曰恭人,五品曰宜人,六品曰安人,七品曰孺人。

fù rén shòu fēng yuē jīn huā gào zhuàng yuán bào jié yuē zǐ ní fēng

妇人受封曰金花诰,状元报捷曰紫泥封。

táng xuán zōng yǐ jīn ōu fù zǎi xiàng zhī míng sòng zhēn zōng yǐ měi zhū qián jiàn chén zhī kǒu

唐玄宗以金瓯覆宰相之名,宋真宗以美珠箝谏臣之口。

jīn mǎ yù táng xiàn hàn lín zhī shēng jià

金马玉堂,羡翰林之声价;

zhū fān zào gài yǎng jùn shǒu zhī wēi yí

朱幡皂盖,仰郡守之威仪。

tái fǔ yuē zǐ gé míng gōng zhī fǔ yuē huáng táng tài shǒu

台辅曰紫阁名公,知府曰黄堂太守。

fǔ yǐn zhī lù èr qiān dàn tài shǒu zhī mǎ wǔ huā cōng

府尹之禄二千石,太守之马五花骢。

dài tiān xún shòu zàn chēng xún àn

代天巡狩,赞称巡按;

zhǐ rì gāo shēng yù hè guān liáo

指日高升,预贺官僚。

chū dào rèn yuē xià chē gào zhì shì yuē jiě zǔ

初到任曰下车,告致仕曰解组。

fān yuán píng hàn fāng bó yóu gǔ zhū hóu zhī guó

藩垣屏翰,方伯犹古诸侯之国;

mò shòu tóng zhāng lìng yǐn jí gǔ zǐ nán zhī bāng

墨绶铜章,令尹即古子男之帮。

tài jiàn zhǎng yān mén zhī jìn lìng gù yuē yān huàn

太监掌阉门之禁令,故曰阉宦;

cháo chén jiē jìn hù yú shēn jiān gù yuē jìn shēn

朝臣皆缙笏于绅间,故曰缙绅。

xiāo cáo xiāng hàn gāo céng wèi dāo bǐ lì

萧曹相汉高,曾为刀笔吏;

jí àn xiāng hàn wǔ zhēn shì shè jì chén

汲黯相汉武,真是社稷臣。

zhào bó bù wén wáng zhī zhèng cháng hé gān táng zhī xià hòu rén sī qí yí ài bù rěn fá qí shù

召伯布文王之政,尝合甘棠之下,后人思其遗爱,不忍伐其树;

kǒng míng yǒu wáng zuǒ zhī cái cháng yǐn cǎo lú zhī zhōng xiān zhǔ mù qí lìng míng nǎi sān gù qí lú

孔明有王佐之才,尝隐草庐之中,先主慕其令名,乃三顾其庐。

yú tóu cān zhèng lǔ zōng dào bǐng xìng gǔ gěng

鱼头参政,鲁宗道秉性骨鲠;

bàn shí zǎi xiàng lú huái shèn jū wèi wú néng

伴食宰相,卢怀慎居位无能。

wáng dé yòng rén chēng hēi wáng xiāng gōng

王德用,人称黑王相公;

zhào qīng xiàn shì hào tiě miàn yù shǐ

赵清献,世号铁面御史。

hàn liú kuān zé mín pú biān shì rǔ

汉刘宽责民,蒲鞭示辱;

xiàng zhòng shān jié jǐ yìn mǎ tóu qián

项仲山洁己,饮马投钱。

li shàn gǎn zhí yán bù huì jìng chēng míng fèng zhāo yáng

李善感直言不讳,竟称鸣凤朝阳;

hàn zhāng gāng tán hé wú sī zhí chì chái láng dāng dào

汉张纲弹劾无私,直斥豺狼当道。

mín ài shān hóu zhī zhèng wǎn zhī bù liú

民爱邓侯之政,挽之不留;

rén yán xiè lìng zhī tān tuī zhī bù qù

人言谢令之贪,推之不去。

lián fàn shǒu shǔ jùn mín gē wǔ kù

廉范守蜀郡,民歌五裤;

zhāng kān shǒu yú yáng mài suì liǎng qí

张堪守渔阳,麦穗两歧。

lǔ gōng wèi zhōng mù lìng sāng xià yǒu xùn zhì zhī yì

鲁恭为中牟令,桑下有驯雉之异;

guō jí wèi bīng zhōu shǒu ér tóng yǒu zhú mǎ zhī yíng

郭汲为并州守,儿童有竹马之迎。

xiān yú zi jùn níng fēi yī lù fú xīng

鲜于子骏,宁非一路福星;

sī mǎ wēn gōng zhēn shì wàn jiā shēng fó

司马温公,真是万家生佛。

luán fèng bù qī zhǐ jí xiàn chóu xiāng zhī wéi zhǔ bù

鸾凤不栖枳棘,羡仇香之为主簿;

hé yáng biàn zhǒng táo huā nǎi pān yuè zhī wèi xiàn guān

河阳遍种桃花,乃潘岳之为县官。

liú kūn zǎi jiāng líng xī rì fǎn fēng miè huǒ

刘昆宰江陵,昔日反风灭火;

gōng suì shǒu bó hǎi lìng mín mài dāo mǎi niú

龚遂守渤海,令民卖刀买牛。

cǐ jiē dé zhèng kě gē shì yǐ lìng míng yōu zhe

此皆德政可歌,是以令名攸著。

✦ You read 卷一·文臣

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.