明史 · 佚名 · Chapter 144 of 333

列传·卷三十二

PinyinModern Translation
Size

shèng yōng píng ān hé fú gù chéng

盛庸平安何福顾成

shèng yōng bù zhī hé xǔ rén

盛庸,不知何许人。

hóng wǔ zhōng lèi guān zhì dōu zhǐ huī

洪武中,累官至都指挥。

jiàn wén chū yǐ cān jiāng cóng gěng bǐng wén fá yàn

建文初,以参将从耿炳文伐燕。

li jǐng lóng dài bǐng wén suì lì jǐng lóng huī xià

李景隆代炳文,遂隶景隆麾下。

èr nián sì yuè jǐng lóng bài yú bái gōu hé zǒu jǐ nán

二年四月,景隆败于白沟河,走济南。

yàn shī suí zhì jǐng lóng fù nán zǒu

燕师随至,景隆复南走。

yōng yǔ cān zhèng tiě xuàn xī lì gù shǒu yàn shī gōng wéi sān yuè bù kè

庸与参政铁铉悉力固守,燕师攻围三月不克。

yōng xuàn chéng yè chū bīng yǎn jī yàn zhòng dà bài jiě wéi qù

庸、铉乘夜出兵掩击,燕众大败,解围去。

chéng shèng fù dé zhōu

乘胜复德州。

jiǔ yuè lùn gōng fēng lì chéng hóu lù qiān dàn

九月,论功封历城侯,禄千石。

xún mìng wèi píng yàn jiāng jūn chōng zǒng bīng guān

寻命为平燕将军,充总兵官。

chén huī píng ān wèi zuǒ yòu fù zǒng bīng mǎ pǔ xú zhēn wèi zuǒ yòu cān jiāng jìn xuàn bīng bù shàng shū cān zàn jūn wù

陈晖、平安为左右副总兵,马溥、徐真为左右参将,进铉兵部尚书参赞军务。

shí wú jié píng ān shǒu dìng zhōu yōng zhù dé zhōu xú kǎi zhūn cāng zhōu wèi jī jiǎo

时吴杰、平安守定州,庸驻德州,徐凯屯沧州,为犄角。

shì dōng yàn bīng xí cāng zhōu pò qín kǎi

是冬,燕兵袭沧州,破,擒凯。

lüè qí zī zhòng jìn báo jǐ níng

掠其辎重,进薄济宁。

yōng yǐn bīng zhūn dōng chāng yǐ yāo zhī bèi chéng ér zhèn

庸引兵屯东昌以邀之,背城而阵。

yàn wáng shuài bīng zhí qián báo yōng jūn zuǒ yì bù dòng

燕王帅兵直前薄庸军左翼,不动。

fù chōng zhōng jiān yōng kāi zhèn zòng wáng rù wéi zhī shù zhòng

复冲中坚,庸开阵纵王入,围之数重。

yàn jiāng zhū néng shuài fān qí lái jiù wáng chéng jiàn tū wéi chū

燕将朱能帅番骑来救,王乘间突围出。

ér yàn jūn wèi huǒ qì suǒ shāng shén zhòng dà jiàng zhāng yù sǐ yú zhèn

而燕军为火器所伤甚众,大将张玉死于阵。

wáng dú yǐ bǎi qí diàn tuì zhì guǎn táo

王独以百骑殿,退至馆陶。

yōng xí wú jié píng ān zì zhēn dìng zhē yàn guī lù

庸檄吴杰、平安自真定遮燕归路。

míng nián zhēng yuè jié píng ān zhàn shēn zhōu bù lì yàn shī shǐ de guī

明年正月,杰、平安战深州不利,燕师始得归。

shì yì yě yàn jīng ruì sàng shī jǐ jǐn yōng jūn shēng dà zhèn dì wèi xiǎng miào gào jié

是役也,燕精锐丧失几尽,庸军声大振,帝为享庙告捷。

sān yuè yàn bīng fù nán chū bǎo dìng

三月,燕兵复南出保定。

yōng yíng jiā hé

庸营夹河。

wáng jiāng qīng jì lái chān lüě zhèn ér guò

王将轻骑来觇,掠阵而过。

yōng qiǎn qiān jì zhuī zhī wèi yàn bīng shè què

庸遣千骑追之,为燕兵射却。

jí zhàn yōng jūn liè dùn yǐ jìn

及战,庸军列盾以进。

wáng lìng bù zú xiān gōng qí bīng chéng jiàn chí rù

王令步卒先攻,骑兵乘间驰入。

yōng huī jūn lì zhàn zhǎn qí jiāng tán yuān

庸麾军力战,斩其将谭渊。

ér zhū néng zhāng wǔ děng shuài zhòng shū sǐ dòu

而朱能、张武等帅众殊死斗。

wáng yǐ jìn qí guàn zhèn yǔ néng hé

王以劲骑贯阵与能合。

yōng bù xiāo jiàng zhuāng de zào qí zhāng děng jù zhàn sǐ

庸部骁将庄得、皂旗张等俱战死。

shì rì yàn jūn jǐ bài

是日,燕军几败。

míng rì fù zhàn yàn jūn dōng běi yōng jūn xī nán zì chén zhì wèi hù shèng fù

明日复战,燕军东北,庸军西南,自辰至未,互胜负。

liǎng jūn jiē pí jiàng shì gè zuò xī

两军皆疲,将士各坐息。

fù qǐ zhàn hū dōng běi fēng dà qǐ fēi chén bì tiān

复起战,忽东北风大起,飞尘蔽天。

yàn bīng chéng fēng dà hū zuǒ yòu héng jī

燕兵乘风大呼,左右横击。

yōng dà bài zǒu hái dé zhōu zì shì qì jǔ

庸大败走还德州,自是气沮。

yǐ ér yàn jiāng li yuǎn fén liáng sōu yú pèi xiàn yōng jūn suì fá xiǎng

已而燕将李远焚粮艘于沛县,庸军遂乏饷。

míng nián líng bì zhàn bài píng ān děng bèi zhí

明年,灵璧战败,平安等被执。

yōng dú yǐn jūn ér nán liè zhàn jiàn huái nán àn

庸独引军而南,列战舰淮南岸。

yàn jiāng qiū fú děng qián jì chū yōng hòu

燕将邱福等潜济,出庸后。

yōng bù néng zhī tuì wèi shǒu jiāng jì

庸不能支,退为守江计。

yàn bīng dù huái yóu xū yí xiàn yáng zhōu

燕兵渡淮,由盱眙陷扬州。

yōng yù zhàn yú liù hé jí pǔ zǐ kǒu jiē shī lì dū du chén xuān shuài zhōu shī jiàng yàn yàn bīng suì dù jiāng

庸御战于六合及浦子口,皆失利,都督陈瑄帅舟师降燕,燕兵遂渡江。

yōng cāng cù jù hǎi sōu chū gāo zī gǎng yíng zhàn fù bài jūn yì kuì sàn

庸仓卒聚海艘出高资港迎战,复败,军益溃散。

chéng zǔ rù jīng shī yōng yǐ yú zhòng jiàng jí mìng shǒu huái ān

成祖入京师,庸以余众降,即命守淮安。

xún cì chì yuē bǐ yǐ shān dōng wèi dìng mìng qīng zhèn shǒu huái ān

寻赐敕曰:“比以山东未定,命卿镇守淮安。

jīn tiě xuàn jiù huò zhū jùn xī píng

今铁铉就获,诸郡悉平。

zhèn niàn shān dōng jiǔ kùn bīng gé bèi yú zhuǎn shū

朕念山东久困兵革,惫于转输。

qīng yi ji bīng yǎng mín yǐ chēng zhèn yì

卿宜辑兵养民,以称朕意。

yǒng lè yuán nián zhì shì

”永乐元年,致仕。

wú hé qiān hù wáng qīn jié yōng zuì zhuàng lì jìn qīn zhǐ huī tóng zhī

无何,千户王钦讦庸罪状,立进钦指挥同知。

yú shì dōu yù shǐ chén yīng hé yōng yuàn wàng yǒu yì tú

于是都御史陈瑛劾庸怨望有异图。

yōng zì shā

庸自杀。

píng ān chú rén xiǎo zì bǎo ér

平安,滁人,小字保儿。

fù dìng cóng tài zǔ qǐ bīng guān jǐ níng wèi zhǐ huī qiān shì

父定,从太祖起兵,官济宁卫指挥佥事。

cóng cháng yù chūn xià yuán dōu zhàn méi

从常遇春下元都,战没。

ān chū wèi tài zǔ yǎng zǐ xiāo yǒng shàn zhàn lì jǔ shù bǎi jīn

安初为太祖养子,骁勇善战,力举数百斤。

xí fù zhí qiān mì yún zhǐ huī shǐ jìn yòu jūn dū du qiān shì

袭父职,迁密云指挥使,进右军都督佥事。

jiàn wén yuán nián fá yàn ān yǐ liè jiāng cóng zhēng

建文元年,伐燕,安以列将从征。

jí li jǐng lóng dài jiāng yòng ān wèi xiān fēng

及李景隆代将,用安为先锋。

yàn wáng jiāng dù bái gōu hé ān fú wàn qí hé cè yāo zhī

燕王将渡白沟河,安伏万骑河侧邀之。

yàn wáng yuē píng ān shù zǐ ěr

燕王曰:“平安,竖子耳。

wǎng suì cóng chū sài shi wǒ yòng bīng jīn dāng xiān pò zhī

往岁从出塞,识我用兵,今当先破之。

jí zhàn bù néng cuò ān

”及战,不能挫安。

shí nán jūn liù shí wàn liè zhèn hé shàng

时南军六十万,列阵河上。

wáng shuài jiàng shì chí rù zhèn zhàn zhì míng hù yǒu shā shāng

王帅将士驰入阵,战至暝,互有杀伤。

jí yè shēn nǎi gè liǎn jūn

及夜深,乃各敛军。

yàn wáng shī dào cóng zhě jǐn sān qí

燕王失道,从者仅三骑。

xià mǎ fú dì shì hé liú biàn dōng xī shǐ zhī yíng lěi suǒ zài

下马伏地视河流,辨东西,始知营垒所在。

míng rì zài zhàn ān jī bài yàn jiǎng fáng kuān chén hēng

明日再战,安击败燕蒋房宽、陈亨。

yàn wáng jiàn shì jí qīn mào shǐ shí lì zhàn

燕王见事急,亲冒矢石力战。

mǎ chuàng shǐ jié jiàn zhé bù kě jī

马创矢竭,剑折不可击。

zǒu dēng dī yáng jǔ biān zhāo hòu qí yǐ yí dí

走登堤,佯举鞭招后骑以疑敌。

huì gāo xù jiù zhì nǎi de miǎn

会高煦救至,乃得免。

dàng shì shí zhū jiāng zhōng ān zhàn zuì lì wáng jǐ wèi ān shuò suǒ jí

当是时,诸将中安战最力,王几为安槊所及。

yǐ ér bài

已而败。

yǔ xiáng chéng zǔ jì

语详《成祖纪》。

yàn bīng wéi jǐ nán

燕兵围济南。

ān yíng dān jiā qiáo móu chū yù hé duó yàn xiǎng zhōu

安营单家桥,谋出御河夺燕饷舟。

yòu xuǎn shàn shuǐ zú wǔ qiān rén dù hé jiāng gōng dé zhōu

又选善水卒五千人渡河,将攻德州。

wéi nǎi jiě

围乃解。

ān yǔ wú jié jìn tún dìng zhōu

安与吴杰进屯定州。

míng nián yàn bài shèng yōng yú jiā hé huí jūn yǔ ān zhàn dān jiā qiáo

明年,燕败盛庸于夹河,回军与安战单家桥。

ān fèn jī dà pò zhī qín qí jiāng xuē lù

安奋击大破之,擒其将薛禄。

wú hé yì qù

无何,逸去。

zài zhàn hū tuó hé yòu pò zhī

再战滹沱河,又破之。

ān yú zhèn zhōng fù mù wèi lóu gāo shù zhàng zhàn hān zhé dēng lóu wàng fā qiáng nǔ shè yàn jūn sǐ zhě shén zhòng

安于阵中缚木为楼,高数丈,战酣,辄登楼望,发强弩射燕军,死者甚众。

hū dà fēng qǐ fà wū bá shù shēng rú léi

忽大风起,发屋拔树,声如雷。

dōu zhǐ huī shān jiǎn chén péng děng xiàn dí zhōng ān suì bài zǒu zhēn dìng

都指挥邓戬、陈鹏等陷敌中,安遂败走真定。

yàn wáng yǔ nán jūn shù dà zhàn měi qīn shēn xiàn zhèn suǒ xiàng jiē mí wéi ān yǔ yōng èr jūn lǚ cuò zhī

燕王与南军数大战,每亲身陷阵,所向皆靡,惟安与庸二军屡挫之。

hū tuó zhī zhàn shǐ jí wáng qí rú wei máo

滹沱之战,矢集王旗如猬毛。

wáng shǐ rén sòng qí běi píng yù shì zǐ jǐn cáng yǐ shì hòu shì

王使人送旗北平,谕世子谨藏,以示后世。

gù chéng yǐ xiān bèi zhí zài yàn jiàn ér qì yuē chén zì shǎo cóng jūn jīn lǎo yǐ duō lì zhàn zhèn wèi cháng jiàn ruò cǐ yě

顾成已先被执在燕,见而泣曰:“臣自少从军,今老矣,多历战阵,未尝见若此也。

yú yuè yàn shī chū dà míng

逾月,燕师出大名。

ān yǔ yōng jí wú jié děng fēn bīng rǎo qí xiǎng dào

安与庸及吴杰等分兵扰其饷道。

yàn wáng huàn zhī qiǎn zhǐ huī wǔ shèng shàng shū yú cháo qǐng chè ān děng xī bīng wèi huǎn shī jì

燕王患之,遣指挥武胜上书于朝,请撤安等息兵,为缓师计。

dì bù xǔ

帝不许。

yàn wáng yì jué jì nán xià

燕王亦决计南下。

qiǎn li yuǎn děng qián zǒu pèi xiàn fén liáng zhōu lüè zhāng dé pò wěi jiān zhài yù jiàng lín xiàn

遣李远等潜走沛县,焚粮舟,掠彰德,破尾尖寨,谕降林县。

shí ān zài zhēn dìng dù běi píng kōng xū shuài wàn qí zhí zǒu běi píng

时安在真定,度北平空虚,帅万骑直走北平。

zhì píng cūn qù chéng wǔ shí lǐ ér jūn

至平村,去城五十里而军。

yàn wáng jù qiǎn liú jiāng děng chí hái jiù

燕王惧,遣刘江等驰还救。

ān zhàn bù lì yǐn hái

安战不利,引还。

shí dà tóng shǒu jiāng fáng zhāo yǐn bīng rù zǐ jīng guān jù yì zhōu xi shuǐ zhài yǐ kuī běi píng ān zì zhēn dìng xiǎng zhī

时大同守将房昭引兵入紫荆关,据易州西水寨以窥北平,安自真定饷之。

bā yuè yàn bīng běi guī

八月,燕兵北归。

ān jí yàn jiāng li bīn zhàn yú yáng cūn bài zhī

安及燕将李彬战于杨村,败之。

sì nián yàn bīng fù nán xià pò xiāo xiàn

四年,燕兵复南下,破萧县。

ān yǐn jūn niè qí hòu zhì féi hé

安引军蹑其后,至淝河。

yàn jiāng bái yì wáng zhēn liú jiāng yíng dí

燕将白义、王真、刘江迎敌。

ān zhuǎn zhàn zhǎn zhēn

安转战,斩真。

zhēn xiāo jiàng

真,骁将。

yàn wáng cháng yuē zhū jiāng fèn yǒng rú wáng zhēn hé shì bù chéng

燕王尝曰:“诸将奋勇如王真,何事不成!

zhì shì wèi ān suǒ shā

”至是为安所杀。

yàn wáng nǎi shēn zì yíng zhàn ān bù jiàng huǒ ěr huī tǐng shuò dà hū zhí qián cì wáng

燕王乃身自迎战,安部将火耳灰挺槊大呼,直前刺王。

mǎ hū jué bèi qín

马忽蹶,被擒。

ān shāo yǐn què

安稍引却。

yǐ fù jìn zhì xiǎo hé zhāng zuǒ yòu yì jī yàn jūn zhǎn qí jiāng chén wén

已,复进至小河,张左右翼击燕军,斩其将陈文。

yǐ fù yí jūn qí méi shān yǔ zhū jiāng liè zhèn dà zhàn

已,复移军齐眉山,与诸将列阵大战。

zì wǔ zhì yǒu yòu bài zhī

自午至酉,又败之。

yàn zhū jiāng móu běi hái tú hòu jǔ

燕诸将谋北还,图后举。

wáng bù tīng

王不听。

xún zǔ hé fú jūn yì zhì yǔ ān hé

寻阻何福军亦至,与安合。

yàn jūn yì dà jù wáng zhòu yè huàn jiǎ zhě shù rì

燕军益大惧,王昼夜擐甲者数日。

fú yù chí jiǔ lǎo yàn shī yí yíng líng bì shēn qiàn gāo lěi zì gù

福欲持久老燕师,移营灵璧,深堑高垒自固。

ér liáng yùn wèi yàn bīng suǒ yīn bù dé dá

而粮运为燕兵所阴,不得达。

ān fèn bīng wǎng yíng yàn wáng yǐ jīng qí zhē ān jūn fēn wéi èr

安分兵往迎,燕王以精骑遮安军,分为二。

fú kāi bì lái yuán wèi gāo xù suǒ bài

福开壁来援,为高煦所败。

zhū jiāng móu yí jūn huái hé jiù liáng yè lìng jūn zhōng wén sān pào jí zǒu

诸将谋移军淮河就粮,夜令军中闻三炮即走。

yì rì yàn jūn cù báo lěi fā sān pào

翌日,燕军猝薄垒,发三炮。

jūn zhōng wù yǐ wéi jǐ hào zhēng qū mén suì dà luàn

军中误以为己号,争趋门,遂大乱。

yàn bīng chéng zhī rén mǎ zhuì háo qiàn jù mǎn

燕兵乘之,人马坠壕堑俱满。

fú dān qí zǒu ān jí chén huī mǎ pǔ xú zhēn sūn chéng děng sān shí qī rén jiē bèi zhí

福单骑走,安及陈晖、马溥、徐真、孙成等三十七人皆被执。

wén chén huàn guān zài jūn bèi zhí zhě yòu bǎi wǔ shí yú rén shí sì yuè xīn yǐ yě

文臣宦官在军被执者又百五十余人,时四月辛已也。

ān jiǔ zhù zhēn dìng lǚ bài yàn bīng zhǎn xiāo jiàng shù rén yàn jiāng mò gǎn yīng qí fēng

安久驻真定,屡败燕兵,斩骁将数人,燕将莫敢婴其锋。

zhì shì bèi qín jūn zhōng huān hū dòng dì yuē wú shǔ zì cǐ huò ān yǐ

至是被擒,军中欢呼动地,曰:“吾属自此获安矣!

zhēng qǐng shā ān

”争请杀安。

yàn wáng xī qí cái yǒng xuǎn ruì zú wèi sòng běi píng mìng shì zi jí guō zī děng shàn shì zhī

燕王惜其材勇,选锐卒卫送北平,命世子及郭资等善视之。

wáng jí dì wèi yǐ ān wèi běi píng dōu zhǐ huī shǐ

王即帝位,以安为北平都指挥使。

xún jìn xíng hòu fǔ dū du qiān shì

寻进行后府都督佥事。

yǒng lè qī nián sān yuè dì xún běi jīng

永乐七年三月,帝巡北京。

jiāng zhì lǎn zhāng zòu jiàn ān míng wèi zuǒ yòu yuē píng bǎo ér shàng zài yé

将至,览章奏见安名,谓左右曰:“平保儿尚在耶?

ān wén zhī suì zì shā

”安闻之,遂自杀。

mìng yǐ zhǐ huī shǐ lù gěi qí zi

命以指挥使禄给其子。

hé fú fèng yáng rén

何福,凤阳人。

hóng wǔ chū lèi gōng wèi jīn wú hòu wèi zhǐ huī tóng zhī

洪武初,累功为金吾后卫指挥同知。

cóng fu you dé zhēng yún nán zhuó dū du qiān shì

从傅友德征云南,擢都督佥事。

yòu cóng lán yù chū sài zhì bǔ yú r hǎi

又从蓝玉出塞,至捕鱼儿海。

èr shí yī nián jiāng yīn hóu wú gāo shuài yǐ běi xiáng rén nán zhēng

二十一年,江阴侯吴高帅迤北降人南征。

dǐ yuán jiāng zhòng pàn yóu sī zhōu chū jīng fán dào wèi hé yù dùn guī shā mò

抵沅江,众叛,由思州出荆、樊,道渭河,欲遁归沙漠。

míng nián zhēng yuè fú yǔ dū du niè wěi zhuī jī jí zhū lù fù yán jǐn jiān zhī

明年正月,福与都督聂纬追击,及诸鹿阝、延,尽歼之。

yí bīng tǎo píng dū yún mán fú zhǎn wàn jì

移兵讨平都匀蛮,俘斩万计。

èr shí sì nián bài píng qiāng jiāng jūn tǎo yuè zhōu pàn mán ā zī pò jiàng zhī

二十四年,拜平羌将军,讨越州叛蛮阿资,破降之。

zé dì lì zhà chù qí zhòng zhì níng yuè bǎo

择地立栅处其众,置宁越堡。

suì píng jiǔ míng jiǔ xìng zhū mán

遂平九名、九姓诸蛮。

xún yǔ dū du máo dǐng huì bīng xùn wǔ kāi

寻与都督茅鼎会兵,徇五开。

wèi xíng ér bì jié zhū mán fù pàn dà lüè tún pù shā lì shì

未行,而毕节诸蛮复叛,大掠屯堡,杀吏士。

fú lìng bì jié zhū wèi yán bèi ér xí dū du táo wén děng cóng dǐng dǎo qí cháo

福令毕节诸卫严备,而檄都督陶文等从鼎捣其巢。

qín pàn qiú lù zhī

擒叛酋,戮之。

fēn bīng jǐn bǔ zhū mán jiàn bǎo shè shù nǎi qū wǔ kāi

分兵尽捕诸蛮,建堡设戍,乃趋五开。

qǐng yīn bīng lì tǎo shuǐ xī shē xiāng bù xǔ

请因兵力讨水西奢香,不许。

sān shí nián sān yuè shuǐ xī mán jū zōng bì dēng děng zuò luàn huì gù chéng tǎo píng zhī

三十年三月,水西蛮居宗必登等作乱,会顾成讨平之。

qí dōng bài zhēng lǔ zuǒ jiāng jūn fù xī píng hóu mù chūn tǎo lù chuān pàn mán dāo gàn mèng

其冬拜征虏左将军,副西平侯沐春讨麓川叛蛮刀干孟。

míng nián fú yǔ dū du jù néng yú gāo liáng gōng shān dǎo nán diàn qín qí qiú dāo míng mèng

明年,福与都督瞿能逾高良公山,捣南甸,擒其酋刀名孟。

huí jūn jī jǐng hǎn zhài bù xià

回军击景罕寨,不下。

chūn yǐ ruì jūn zhì zéi jīng kuì

春以锐军至,贼惊溃。

gàn mèng jù qǐ xiáng

干孟惧,乞降。

yǐ ér chūn zú zéi fù huái èr

已而春卒,贼复怀贰。

shì shí tài zǔ yǐ bēng huì dì chū jí wèi bài fú zhēng lǔ jiāng jūn

是时太祖已崩,惠帝初即位,拜福征虏将军。

fú suì pò qín dāo gàn mèng jiàng qí zhòng qī wàn

福遂破擒刀干孟,降其众七万。

fēn bīng xùn xià zhū zhài lù chuān dì xī dìng

分兵徇下诸寨,麓川地悉定。

jiàn wén yuán nián hái jīng shī lùn gōng jìn dū du tóng zhī

建文元年,还京师,论功进都督同知。

liàn bīng dé zhōu jìn zuǒ dū du

练兵德州,进左都督。

yǔ shèng yōng píng ān huì bīng fá yàn zhàn huái běi bù lì bēn hái

与盛庸、平安会兵伐燕,战淮北不利,奔还。

chéng zǔ jí wèi yǐ fú sù jiàng zhī bīng tuī chéng yòng zhī

成祖即位,以福宿将知兵,推诚用之。

pìn qí shēng nǚ xú shì wèi zhào wáng fēi

聘其甥女徐氏为赵王妃。

xún mìng pèi zhēng lǔ jiāng jūn yìn chōng zǒng bīng guān zhèn níng xià jié zhì shān shǎn hé nán zhū jūn

寻,命佩征虏将军印,充总兵官,镇宁夏,节制山、陕、河南诸军。

fú zhì zhèn xuān bù dé yì zhāo lái yuǎn rén sài wài zhū bù jiàng zhě xiāng zhǒng

福至镇,宣布德意,招徕远人,塞外诸部降者相踵。

biān chuí wú shì yīn qǐng zhì yì tún tián jī gǔ dìng shǎng fá wèi jīng jiǔ jì

边陲无事,因请置驿、屯田、积谷,定赏罚,为经久计。

huì yǒu chán zhī zhě

会有谗之者。

dì bù tīng jiàng chì bāo wèi

帝不听,降敕褒慰。

yǒng lè wǔ nián bā yuè yí zhèn gān sù

永乐五年八月,移镇甘肃。

fú yù jūn yán xià duō bù biàn zhě

福驭军严,下多不便者。

dì jiàn shǐ shǐ jiè fú shàn zì wèi wú wèi xiǎo rén suǒ zhōng

帝间使使戒福,善自卫,毋为小人所中。

liù nián fú qǐng qiǎn jīng shī fán qiāng qiāng yǐ běi xiáng rén

六年,福请遣京师蕃将将迤北降人。

dì bào yuē ěr jiǔ zǒng fán hàn bīng kǒng shì zhòng zhì chán ěr

帝报曰:“尔久总蕃、汉兵,恐势众致谗耳。

ěr lǎo jiàng zhèn tuī chéng yǐ zhòng wú gù lǜ

尔老将,朕推诚倚重,毋顾虑。

xún qǐng yǐ bù shì mǎ xuǎn qí liáng zhě bié wèi qún zhì guān gěi yìn zhuān lǐng zhī

”寻请以布市马,选其良者别为群,置官给印专领之。

yú shì mǎ dà fán xi

于是马大蕃息。

yǒng chāng yuàn mù mǎ zì cǐ shǐ

永昌苑牧马自此始。

míng nián běn yā shī lǐ jiū ā lǔ tái jiāng rù kòu wèi wǎ là suǒ bài zǒu lú qú hé yù shōu zhū bù kuì zú kuī hé xī

明年,本雅失里纠阿鲁台将入寇,为瓦剌所败,走胪朐河,欲收诸部溃卒窥河西。

zhào fú yán bīng wèi bèi

诏福严兵为备。

yǐ běi wáng zǐ guó gōng sī tú yǐ xià shí yú rén shuài suǒ bù zhù yì jí nǎi qǐ nèi fù

迤北王子、国公、司徒以下十余人帅所部驻亦集乃,乞内附。

fú yǐ wén dì lìng shù zǐ yáng róng wǎng zuǒ fú jīng lǐ qí zhòng xī jiàng

福以闻,帝令庶子杨荣往,佐福经理,其众悉降。

fú qīn zhì yì jí nǎi zhèn fǔ zhī sòng qí qiú zhǎng yú jīng shī

福亲至亦集乃镇抚之,送其酋长于京师。

dì jiā fú gōng mìng róng jí jūn zhōng fēng fú wèi níng yuǎn hóu lù qiān dàn qiě zhào fú jūn zhōng shì xiān xíng hòu wén

帝嘉福功,命荣即军中封福为宁远侯,禄千石,且诏福军中事先行后闻。

bā nián dì běi zhēng zhào fú cóng chū sài

八年,帝北征,召福从出塞。

chū dì yǐ fú yǒu cái lüè chǒng rèn yú zhū jiāng

初,帝以福有才略,宠任逾诸将。

fú yì shàn yǐn xián yǒu shì wèi cháng zhuān jué

福亦善引嫌,有事未尝专决。

zài zhèn cháng qǐng qǔ xī píng hòu jiā gǒng chāng xù mǎ yǐ chōng zī mù

在镇尝请取西平侯家巩昌蓄马,以充孳牧。

dì bào yuē huáng kǎo shí guì jìn jiā duō xǔ yǎng mǎ yǐ shì gòng xiǎng fù guì zhī yì

帝报曰:“皇考时贵近家多许养马,以示共享富贵之意。

ěr suǒ zòu gù wèi guó yǐ rán fēi dài xūn qī zhī dào

尔所奏固为国矣,然非待勋戚之道。

bù tīng

庄公不听。

qí yú yǒu qǐng zhé xíng wěi jì shén zhòng

其余有请辄行,委寄甚重。

jí cóng zhēng shù wéi jié dù

及从征,数违节度。

qún chén yǒu yán qí zuì zhě fú yì yàng yàng yǒu yuàn yán

群臣有言其罪者,福益怏怏有怨言。

shī hái dōu yù shǐ chén yīng fù hé zhī

师还,都御史陈瑛复劾之。

fú jù zì yì sǐ jué chú

福惧,自缢死,爵除。

ér zhào wáng fēi yì xún fèi

而赵王妃亦寻废。

gù chéng zì jǐng sháo qí xiān xiāng tán rén

顾成,字景韶,其先湘潭人。

zǔ fù yè cāo zhōu wǎng lái jiāng huái jiān suì jiā jiāng dū

祖父业操舟,往来江、淮间,遂家江都。

chéng shǎo kuí àn lǚ lì jué rén shàn mǎ shuò wén qí shēn yǐ zì yì

成少魁岸,膂力绝人,善马槊,文其身以自异。

tài zǔ dù jiāng lái guī yǐ yǒng xuǎn wèi zhàng qián qīn bīng qíng gài chū rù

太祖渡江,来归,以勇选为帐前亲兵,擎盖出入。

cháng cóng shàng chū zhōu jiāo yú shā chéng fù zhōu ér xíng

尝从上出,舟胶于沙,成负舟而行。

cóng gōng zhèn jiāng yǔ yǒng shì shí rén zhuǎn dòu rù chéng bèi zhí shí rén jiē sǐ

从攻镇江,与勇士十人转斗入城,被执,十人皆死。

chéng yuè qǐ duàn fù pū chí dāo zhě tuō guī

成跃起断缚,仆持刀者,脱归。

dǎo zhòng gōng chéng kè zhī shòu bǎi hù

导众攻城,克之,授百户。

dà xiǎo shù shí zhàn jiē yǒu gōng jìn jiān chéng wèi zhǐ huī qiān shì

大小数十战,皆有功,进坚城卫指挥佥事。

cóng fá shǔ gōng luó jiāng qín yuán shuài yǐ xià èr shí yú rén jìn jiàng hàn zhōu

从伐蜀,攻罗江,擒元帅以下二十余人,进降汉州。

shǔ píng gǎi chéng dōu hòu wèi

蜀平,改成都后卫。

hóng wǔ liù nián qín chóng qìng yāo zéi wáng yuán bǎo

洪武六年,擒重庆妖贼王元保。

bā nián diào shǒu guì zhōu

八年调守贵州。

shí qún mán pàn fú bù cháng chéng lián suì chū bīng xī píng zhī

时群蛮叛服不常,成连岁出兵,悉平之。

yǐ cóng yǐng chuān hóu fu you dé zhēng yún nán wèi qián fēng shǒu kè pǔ dìng liú chéng liè zhà yǐ shǒu

已,从颍川侯傅友德征云南,为前锋,首克普定,留成列栅以守。

mán shù wàn lái gōng chéng chū zhà shǒu shā shù shí bǎi rén zéi tuì zǒu

蛮数万来攻,成出栅,手杀数十百人,贼退走。

yú zéi yóu zài nán chéng chéng zhǎn suǒ fú ér zòng qí yī yuē wú yè èr gǔ lái shā rǔ

余贼犹在南城,成斩所俘而纵其一,曰:“吾夜二鼓来杀汝。

yè èr gǔ chuī jiǎo míng pào zéi wén xī zǒu huò qì jiǎ wú suàn

”夜二鼓,吹角鸣炮,贼闻悉走,获器甲无算。

jìn zhǐ huī shǐ

进指挥使。

zhū mán lì pǔ dìng zhě xī píng

诸蛮隶普定者悉平。

shí qī nián píng ā hēi luó sī děng shí yú zhài

十七年,平阿黑、螺蛳等十余寨。

míng nián zòu ba pǔ dìng fǔ xī qí de wèi sān zhōu liù zhǎng guān sī

明年奏罢普定府,析其地为三州、六长官司。

jìn guì zhōu dōu zhǐ huī tóng zhī

进贵州都指挥同知。

yǒu gào qí shòu qiú jí tiě yòng yù qì děng wù zhě yǐ jiǔ láo bù wèn

有告其受赇及僣用玉器等物者,以久劳不问。

èr shí jiǔ nián qiān yòu jūn dū du qiān shì pèi zhēng nán jiāng jūn yìn

二十九年迁右军都督佥事,佩征南将军印。

huì hé fú tǎo shuǐ xī mán zhǎn qí qiú jū zōng bì dēng

会何福讨水西蛮,斩其酋居宗必登。

míng nián xi bǎo cāng láng zhū zhài mán luàn chéng qiǎn zhǐ huī lù bǐng yǔ qí zi tǒng fēn dào tǎo píng zhī

明年,西堡、沧浪诸寨蛮乱,成遣指挥陆秉与其子统分道讨平之。

chéng zài guì zhōu fán shí yú nián tǎo píng zhū miáo dòng zhài yǐ bǎi shù jiē zhū qí qú kuí fǔ suí yú zhòng

成在贵州凡十余年,讨平诸苗洞寨以百数,皆诛其渠魁,抚绥余众。

ēn xìn dà bù mán rén tiē fú

恩信大布,蛮人帖服。

shì nián èr yuè zhào hái jīng

是年二月,召还京。

jiàn wén yuán nián wèi zuǒ jūn dū du cóng gěng bǐng wén yù yàn shī zhàn zhēn dìng bèi zhí

建文元年,为左军都督,从耿炳文御燕师,战真定,被执。

yàn wáng jiě qí fù yuē cǐ tiān yǐ ěr shòu wǒ yě

燕王解其缚曰:“此天以尔授我也!

sòng běi píng fǔ shì zi jū shǒu

”送北平,辅世子居守。

nán jūn wéi chéng fáng yù diào dù yī tīng yú chéng

南军围城,防御、调度一听于成。

yàn wáng jí wèi lùn gōng fēng zhèn yuǎn hóu shí lù qiān wǔ bǎi shí yǔ shì quàn

燕王即位,论功,封镇远侯,食禄千五百石,予世券。

mìng réng zhèn guì zhōu

命仍镇贵州。

yǒng lè yuán nián shàng shū qǐng yán bèi xī běi zhū biān jí zǎo jiàn dōng gōng

永乐元年,上书,请严备西北诸边,及早建东宫。

dì bāo dá zhī

帝褒答之。

liù nián sān yuè zhào zhì jīng cì jīn bó qiǎn hái

六年三月召至京,赐金帛遣还。

sī zhōu xuān wèi shǐ tián chēn yǔ sī nán xuān wèi shǐ tián zōng dǐng gòu bīng zhào chéng yǐ bīng wǔ wàn yā qí jìng chēn děng jiù qín

思州宣慰使田琛与思南宣慰使田宗鼎构兵,诏成以兵五万压其境,琛等就擒。

yú shì fēn sī zhōu sī nán de gēng zhì zhōu xiàn suì shè guì zhōu bù zhèng sī

于是分思州、思南地,更置州县,遂设贵州布政司。

qí nián bā yuè tái luō miáo pǔ liàng děng zuò luàn zhào chéng shuài èr dōu sī sān wèi bīng tǎo píng zhī

其年八月,台罗苗普亮等作乱,诏成帅二都司三卫兵讨平之。

chéng xìng zhōng jǐn shè liè shū shǐ

成性忠谨,涉猎书史。

shǐ jū běi píng duō xiào móu huà rán zhōng bù kěn jiàng bīng cì bīng qì yì bù shòu

始居北平,多效谋画,然终不肯将兵,赐兵器亦不受。

zài zhèn guì zhōu lǚ píng bō zhōu dū yún zhū pàn mán wēi zhèn nán zhōng tǔ rén lì shēng cí sì yān

再镇贵州,屡平播州、都匀诸叛蛮,威镇南中,土人立生祠祀焉。

qí bèi zhào zhì jīng yě mìng fǔ tài zǐ jiān guó

其被召至京也,命辅太子监国。

chéng dùn shǒu yán tài zǐ rén míng tíng chén jiē xián fǔ dǎo zhī shì fēi yú chén suǒ jí qǐng guī bèi mán

成顿首言:“太子仁明,廷臣皆贤,辅导之事非愚臣所及,请归备蛮。

shí qún xiǎo móu duó dí tài zǐ bù zì ān

”时群小谋夺嫡,太子不自安。

chéng rù cí wén huá diàn yīn yuē diàn xià dàn dāng jié chéng xiào jìng zī zī xù mín

成入辞文华殿,因曰:“殿下但当竭诚孝敬,孳孳恤民。

wàn shì zài tiān xiǎo rén bù zú cuò yì

万事在天,小人不足措意。

shí èr nián wǔ yuè zú nián bā shí yǒu wǔ

”十二年五月卒,年八十有五。

zèng xià guó gōng shì wǔ yì

赠夏国公,谥武毅。

bā zǐ

八子。

cháng tǒng pǔ dìng wèi zhǐ huī yǐ chéng jiàng yàn bèi zhū

长统,普定卫指挥,以成降燕被诛。

tǒng zǐ xìng zǔ sì hóu

统子兴祖嗣侯。

rén zōng jí wèi guǎng xī mán pàn

仁宗即位,广西蛮叛。

zhào xìng zǔ wèi zǒng bīng guān tǎo zhī

诏兴祖为总兵官讨之。

xiān hòu tǎo píng xún zhōu píng lè sī ēn yí shān zhū miáo jiàng fù shén zhòng

先后讨平浔州、平乐、思恩、宜山诸苗,降附甚众。

xuān dé zhōng jiāo zhǐ lí lì fù pàn xiàn ài liú guān wéi qiū wēn

宣德中,交阯黎利复叛,陷隘留关,围邱温。

shí xīng zǔ zài nán níng zuò yōng bīng bù yuán zhēng xià jǐn yī wèi yù

时兴祖在南宁,坐拥兵不援,征下锦衣卫狱。

yú nián de shì

逾年得释。

zhèng tǒng mò cóng běi zhēng zì tǔ mù tuō guī lùn sǐ

正统末,从北征,自土木脱归,论死。

yě xiān bī dū chéng fù guàn dài chōng fù zǒng bīng yù dí yú chéng wài

也先逼都城,复冠带,充副总兵,御敌于城外。

shòu dū du tóng zhī shǒu bèi zǐ jīng guān

授都督同知,守备紫荆关。

jǐng tài sān nián zuò shòu huì fù xià yù xún shì

景泰三年,坐受贿,复下狱,寻释。

yǐ lì dōng gōng ēn yǔ bó jué

以立东宫恩,予伯爵。

tiān shùn chū fù hóu shǒu bèi nán jīng

天顺初,复侯,守备南京。

卒。

sūn chún sì

孙淳嗣。

zú wú zi

卒,无子。

cóng dì pǔ sì zhǎng wǔ jūn yòu yè

从弟溥嗣,掌五军右掖。

hóng zhì èr nián bài píng mán jiāng jūn zhèn hú guǎng

弘治二年,拜平蛮将军,镇湖广。

shǐ zhì bǔ zhǎn miáo zhōng shǒu è

始至,捕斩苗中首恶。

wǔ nián shí yuè guì zhōu dū yún miáo miē fù jià zuò luàn zì chēng dōu shùn wáng gěng diān shǔ dào

五年十月,贵州都匀苗乜富架作乱,自称都顺王,梗滇、蜀道。

zhào pǔ chōng zǒng bīng guān shuài bīng bā wàn tǎo zhī

诏溥充总兵官,帅兵八万讨之。

fēn wǔ lù kè qī bìng jìn zhū fù jià fù zǐ zhǎn shǒu wàn jì

分五路刻期并进,诛富架父子,斩首万计。

jiā tài zǐ tài bǎo zēng lù èr bǎi shí

加太子太保,增禄二百石。

zhào rù tí dū tuán yíng zhǎng qián jūn dū du fǔ shì

召入提督团营,掌前军都督府事。

shí liù nián zú

十六年,卒。

shì xiāng kè

谥襄恪。

pǔ qīng shèn shǒu fǎ zú zhī rì náng wú yú zī yīng guó gōng zhāng mào chū bù bó yǐ liǎn

溥清慎守法,卒之日,囊无余资,英国公张懋出布帛以敛。

zi shì lóng sì guǎn shén jī yíng zuǒ shào de shì xīn

子仕隆嗣,管神机营左哨,得士心。

zhèng dé chū chū wèi cáo yùn zǒng bīng shù qǐng xù jūn zú

正德初,出为漕运总兵,数请恤军卒。

zhèn huái ān shí yú nián yǐ qīng bái wén

镇淮安十余年,以清白闻。

wǔ zōng nán xún jiāng bīn héng shén zhé rǔ zhū dà lì wéi shì lóng bù wéi qū

武宗南巡,江彬横甚,折辱诸大吏,惟仕隆不为屈。

jiā jìng chū yí zhèn hú guǎng

嘉靖初,移镇湖广。

xún zhào hái lùn fèng yíng fáng shǒu gōng

寻召还,论奉迎防守功。

jiā tài zǐ tài fù zhǎng zhōng jūn dōu dū fǔ shì

加太子太傅,掌中军都督府事。

jǐn yī qiān hù wáng bāng qí zhě yuàn dà xué shì yáng tíng hé bīng bù shàng shū péng zé shàng shū yán hā mì shī cè shì yóu liǎng rén

锦衣千户王邦奇者,怨大学士杨廷和、兵部尚书彭泽,上疏言:“哈密失策,事由两人。

dì nù dǎi xì tíng hé zhū zǐ xù

”帝怒,逮系廷和诸子婿。

jǐ shì zhōng yáng yán shū jiù wǔ zhǐ

给事中杨言疏救,忤旨。

shì xià wǔ fǔ jiǔ qīng kē dào yì shì lóng yán tíng hé gōng zài shè jì

事下五府九卿科道议,仕隆言:“廷和功在社稷。

bāng qí xiǎo rén jiǎ biān shì huò shèng tīng shāng guó tǐ

邦奇小人,假边事惑圣听,伤国体。

yǒu zhào qiè zé yí bìng jiě yíng wù

”有诏切责,移病解营务。

卒。

zèng tài fù shì róng jìng

赠太傅,谥荣靖。

zi huán sì shǒu bèi nán jīng

子寰嗣,守备南京。

fèng zhào yàn yù duō suǒ píng fǎn

奉诏谳狱,多所平反。

shí qī nián wèi cáo yùn zǒng bīng guān

十七年为漕运总兵官。

míng nián xiàn huáng hòu zǐ gōng fù chéng tiān cáo zhōu yǐ bì zǐ gōng hòu qī zhě sān qiān

明年,献皇后梓宫赴承天,漕舟以避梓宫后期者三千。

ér jiāng nán běi duō zāi shāng huán qǐng bèi zāi de tíng cáo yī nián lìng gǎi shé sè jūn mín jiāo biàn

而江南北多灾伤,寰请被灾地停漕一年,令改折色,军民交便。

yòu tiáo shàng cáo zhèng qī shì bìng shī xíng

又条上漕政七事,并施行。

zhū wèi cáo dù zhě bìng zhī suì bù fēi yǔ wèi jǐ shì zhōng wáng jiāo suǒ hé

诸为漕蠹者病之,遂布蜚语,为给事中王交所劾。

yǐ àn yàn bù shí zài zhèn huái ān

已,按验不实,再镇淮安。

huì ān nán shì qǐ yí zhèn liǎng guǎng

会安南事起,移镇两广。

mò hóng yì zhě ān nán dū tǒng shǐ mò fú hǎi zi yě

莫宏瀷者,安南都统使莫福海子也。

fú hǎi sǐ hóng yì yòu

福海死,宏瀷幼。

qí quán chén yuán jìng yǔ zú rén mò zhèng zhōng gòu bīng guó nèi luàn zhèng zhōng táo rù qīn zhōu

其权臣阮敬与族人莫正中构兵,国内乱,正中逃入钦州。

shí yǒu yì chéng xìn qǔ ān nán zhě huán yǔ tí dū shì láng zhōu yán jué cè qǐng yú cháo lìng hóng yì xí dū tǒng shǐ ān nán suì dìng

时有议乘衅取安南者,寰与提督侍郎周延决策,请于朝,令宏瀷袭都统使,安南遂定。

sān shí nián shì yě

三十年事也。

xún yǐ bīng tǎo píng guì lín píng lè pàn yáo

寻以兵讨平桂林、平乐叛瑶。

fù mìng zhèn huái yǒu yù wēi gōng

复命镇淮,有御倭功。

rù zǒng jīng yíng jiā tài zǐ tài bǎo

入总京营,加太子太保。

fù chū dū cáo

复出督漕。

zhào hái

召还。

qǐng lǎo

请老。

lóng qìng wǔ nián tè qǐ shòu jīng yíng zǒng dū

隆庆五年,特起授京营总督。

xún qǐ xiū

寻乞休。

shén zōng sì wèi qǐ zhǎng zuǒ fǔ

神宗嗣位,起掌左府。

jiǔ zhī zhì shì

久之,致仕。

jiā shǎo bǎo

加少保。

wàn lì jiǔ nián zú

万历九年卒。

zèng tài fù shì róng xī

赠太傅,谥荣僖。

zì pǔ zhì huán sān shì jiē kuān hé lián jìng nèi háng chì jǐn xiǎo wén yì

自溥至寰三世,皆宽和廉靖,内行饬谨,晓文艺。

shì lóng huán liǎng shì dū cáo jiē qín yú zhí

仕隆、寰两世督漕,皆勤于职。

sān chuán zhì sūn zhào jì jīng shī xiàn sǐ yú zéi

三传至孙肇迹,京师陷,死于贼。

zàn yuē dōng chāng xiǎo hé zhī zhàn shèng yōng píng ān lǚ cuò yàn shī zhǎn qí xiāo jiàng jué gōng shén zhuàng

赞曰:东昌、小河之战,盛庸、平安屡挫燕师,斩其骁将,厥功甚壮。

jí zhì bīng bài bèi zhí bù kè yǐn yì zì cái yǐn rěn tōu shēng shì tiě xuàn bào zhāo bèi néng wú kuì hu

及至兵败被执,不克引义自裁,隐忍偷生,视铁铉、暴昭辈,能无愧乎?

hé fú gù chéng jiē tài zǔ shí sù jiàng zhe gōng biān jiǎo

何福、顾成皆太祖时宿将,著功边徼。

ér yī yù yàn bīng huò yǐn què nán bēn huò shēn zāo fú guó

而一遇燕兵,或引却南奔,或身遭俘馘。

chéng zǔ qì xiá lù jiù jūn liè máo tǔ yì yún xìng yǐ

成祖弃瑕录旧,均列茅土,亦云幸矣。

fú gù bù yǐ gōng míng zhōng ér chéng zhī yán jí miáo yì róng bù shèng rǔ yì xī zú qǔ zāi

福固不以功名终,而成之延及苗裔,荣不胜辱,亦奚足取哉。

✦ You read 列传·卷三十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.