gāo gǔ hú yíng wáng zhí
高谷胡濙王直
gāo gǔ zì shì yòng yáng zhōu xīng huà rén
高谷,字世用,扬州兴化人。
yǒng lè shí sān nián jìn shì xuǎn zhù jí tǔ shòu zhōng shū shè rén
永乐十三年进士,选庶吉土,授中书舍人。
rén zōng jí wèi gǎi chūn fāng sī zhí láng xún qiān hàn lín shì jiǎng
仁宗即位,改春坊司直郎,寻迁翰林侍讲。
yīng zōng jí wèi kāi jīng yán yáng shì qí jiàn gǔ jí miáo zhōng mǎ yú cáo nài sì rén shì jiǎng dú
英宗即位,开经筵,杨士奇荐谷及苗衷、马愉、曹鼐四人侍讲读。
zhèng tǒng shí nián yóu shì jiǎng xué shì jìn gōng bù yòu shì láng rù nèi gé diǎn jī wù
正统十年由侍讲学士进工部右侍郎,入内阁典机务。
jǐng tài chū jìn shàng shū jiān hàn lín xué shì zhǎng gé wu rú gù
景泰初,进尚书,兼翰林学士,掌阁务如故。
yīng zōng jiāng hái fèng yíng lǐ báo qiān hù gōng suì róng tóu shū yú gǔ jù yán lǐ yi cóng hòu yuán táng sù zōng yíng shàng huáng gù shì
英宗将还,奉迎礼薄,千户龚遂荣投书于谷,具言礼宜从厚,援唐肃宗迎上皇故事。
gǔ xiù zhī rù cháo biàn shì tíng chén yuē wǔ fū shàng zhī lǐ kuàng rú chén hu
谷袖之入朝,遍示廷臣曰:“武夫尚知礼,况儒臣乎!
zhòng shàn qí yán
”众善其言。
hú yíng wáng zhí yù yǐ wén
胡濙、王直欲以闻。
gǔ yuē yíng fù yì shàng shàng yì jiǔ bù jué
谷曰:“迎复议上,上意久不决。
ruò jìn cǐ shū shǐ shàng zhī cháo yě tóng xīn yì yī zhù yě
若进此书,使上知朝野同心,亦一助也。
dōu yù shǐ wáng wén bù kě
”都御史王文不可。
yǐ ér yán guān zòu zhī
已而言官奏之。
jí suǒ cóng de gǔ duì yuē zì chén suǒ
诘所从得,谷对曰:“自臣所。
yīn kàng zhāng kěn qǐng rú suì róng yán
”因抗章恳请如遂荣言。
dì suī bù cóng yì bù zhī zuì
帝虽不从,亦不之罪。
èr nián jìn shǎo bǎo dōng gé dà xué shì
二年进少保、东阁大学士。
yì chǔ jiā tài zǐ tài fù gěi èr fèng
易储,加太子太傅,给二俸。
yìng tiān fèng yáng zāi mìng sì sān líng zhèn pín mín
应天、凤阳灾,命祀三陵,振贫民。
qī nián jìn jǐn shēn diàn dà xué shì réng jiān dōng gé
七年进谨身殿大学士,仍兼东阁。
nèi gé qī rén yán lùn duō jǔ yǔ
内阁七人,言论多龃龉。
gǔ qīng zhí chí yì zhèng
谷清直,持议正。
wáng wén yóu gǔ jiàn shù jǐ gǔ
王文由谷荐,数挤谷。
gǔ lǚ qǐng jiě jī wù bù xǔ
谷屡请解机务,不许。
dū jǐ shì zhōng lín cōng wǔ quán yào lùn sǐ gǔ lì jiù de báo qiǎn
都给事中林聪忤权要论死,谷力救,得薄谴。
chén xún jí wén gòu kǎo guān liú yǎn huáng jiàn dì mìng lǐ bù huì gǔ fù yuè shì juǎn
陈循及文构考官刘俨、黄谏,帝命礼部会谷复阅试卷。
gǔ lì yán yǎn děng wú sī qiě yuē guì zhòu yǔ hán shì jìng jìn yǐ bù kě
谷力言俨等无私,且曰:“贵胄与寒士竞进,已不可。
kuàng bù ān yì mìng yù yīn cǐ gòu kǎo guān hu
况不安义命,欲因此构考官乎?
dì nǎi cì xún wén zi zhōng shì wéi chù lín tǐng yī rén shì de yǐ
”帝乃赐循、文子中式,惟黜林挺一人,事得已。
yīng zōng fù wèi xún wén děng jiē zhū cuàn gǔ xiè bìng
英宗复位,循、文等皆诛窜,谷谢病。
yīng zōng wèi gǔ zhǎng zhě yǔ tíng chén yuē gǔ zài nèi gé yì yíng jià jí nán nèi shì cháng zuǒ yòu zhèn
英宗谓谷长者,语廷臣曰:“谷在内阁议迎驾及南内事,尝左右朕。
qí cì jīn bó xí yī gěi yì zhōu yǐ guī
其赐金帛袭衣,给驿舟以归。
xún fù cì chì jiǎng yù
”寻复赐敕奖谕。
gǔ jì qù wèi dù mén jué bīn kè
谷既去位,杜门绝宾客。
yǒu wèn jǐng tài tiān shùn jiān shì zhé bù yīng
有问景泰、天顺间事,辄不应。
tiān shùn sì nián zhēng yuè zú nián qī shí
天顺四年正月卒,年七十。
gǔ měi fēng yí lè jiǎn sù wèi zhì tái sī bì lú jí tián ér yǐ
谷美丰仪,乐俭素,位至台司,敝庐瘠田而已。
chéng huà chū zèng tài bǎo shì wén yì
成化初,赠太保,谥文义。
hú yíng zì yuán jié wǔ jìn rén
胡濙,字源洁,武进人。
shēng ér fā bái mí yuè nǎi hēi
生而发白,弥月乃黑。
jiàn wén èr nián jǔ jìn shì shòu bīng kē jǐ shì zhōng
建文二年举进士,授兵科给事中。
yǒng lè yuán nián qiān hù kē dū jǐ shì zhōng
永乐元年迁户科都给事中。
huì dì zhī bēng yú huǒ huò yán dùn qù zhū jiù chén duō cóng zhě dì yí zhī
惠帝之崩于火,或言遁去,诸旧臣多从者,帝疑之。
wǔ nián qiǎn yíng bān yù zhì zhū shū bìng fǎng xiān rén zhāng lā tà biàn xíng tiān xià zhōu jùn xiāng yì yǐn chá jiàn wén dì ān zài
五年遣濙颁御制诸书,并访仙人张邋遢,遍行天下州郡乡邑,隐察建文帝安在。
yíng yǐ gù zài wài zuì jiǔ zhì shí sì nián nǎi hái
濙以故在外最久,至十四年乃还。
suǒ zhì yì jiān yǐ mín yǐn wén
所至,亦间以民隐闻。
mǔ sāng qǐ guī bù xǔ zhuó lǐ bù zuǒ shì láng
母丧乞归,不许,擢礼部左侍郎。
shí qī nián fù chū xún jiāng zhè hú xiāng zhū fǔ
十七年复出巡江浙、湖、湘诸府。
èr shí yī nián hái cháo chí yè dì yú xuān fǔ
二十一年还朝,驰谒帝于宣府。
dì yǐ jiù qǐn wén yíng zhì jí qǐ zhào rù
帝已就寝,闻濙至,急起召入。
yíng xī yǐ suǒ wén duì lòu xià sì gǔ nǎi chū
濙悉以所闻对,漏下四鼓乃出。
xiān yíng wèi zhì chuán yán jiàn wén dì dǎo hǎi qù dì fēn qiǎn nèi chén zhèng hé shù bèi fú hǎi xià xī yáng zhì shì yí shǐ shì
先濙未至,传言建文帝蹈海去,帝分遣内臣郑和数辈浮海下西洋,至是疑始释。
huáng tài zǐ jiān guó nán jīng hàn wáng wèi fēi yǔ bàng tài zǐ
皇太子监国南京,汉王为飞语谤太子。
dì gǎi yíng guān nán jīng yīn mìng lián zhī
帝改濙官南京,因命廉之。
yíng zhì mì shū chí shàng jiān guó qī shì yán chéng jìng xiào jǐn wú tā dì yuè
濙至,密疏驰上监国七事,言诚敬孝谨无他,帝悦。
rén zōng jí wèi zhào wéi xíng zài lǐ bù shì láng yíng chén shí shì lì yán jiàn dū běi jīng fēi biàn qǐng hái nán dōu shěng nán běi zhuǎn yùn gòng yì zhī fán
仁宗即位,召为行在礼部侍郎,濙陈十事,力言建都北京非便,请还南都,省南北转运供亿之烦。
dì jiē jiā nà
帝皆嘉纳。
jì wén qí cháng yǒu mì shū yí zhī bù guǒ zhào
既闻其尝有密疏,疑之,不果召。
zhuǎn tài zǐ bīn kè jiān nán jīng guó zǐ jì jiǔ
转太子宾客,兼南京国子祭酒。
xuān zōng jí wèi réng qiān lǐ bù zuǒ shì láng
宣宗即位,仍迁礼部左侍郎。
míng nián lái cháo nǎi liú xíng zài lǐ bù xún jìn shàng shū
明年来朝,乃留行在礼部,寻进尚书。
hàn wáng fǎn yǔ yáng róng děng zàn qīn zhēng
汉王反,与杨荣等赞亲征。
shì píng lài yǔ shén hòu
事平,赉予甚厚。
míng nián cì dì cháng ān yòu mén wài gěi hūn zhě èr rén cì yín zhāng sì
明年赐第长安右门外,给阍者二人,赐银章四。
shēng chén cì yàn qí dì
生辰,赐宴其第。
sì nián mìng jiān lǐ zhān shì fǔ shì
四年命兼理詹事府事。
liù nián zhāng běn zú yòu jiān lǐng xíng zài hù bù
六年,张本卒,又兼领行在户部。
shí guó yòng jiàn guǎng yíng lǜ dù zhī bù zú juān zū zhào xià zhé jǔ gé
时国用渐广,濙虑度支不足,蠲租诏下,辄沮格。
dì cháng qiē jiè zhī rán juàn yù bù shǎo tì
帝尝切戒之,然眷遇不少替。
cháng qǔ yàn yíng jí yáng shì qí xià yuán jí jiǎn yì yuē hǎi nèi wú yú qīng děng sì rén lì yě
尝曲宴濙及杨士奇、夏原吉、蹇义,曰:“海内无虞,卿等四人力也。
yīng zōng jí wèi zhào jié rǒng fèi
”英宗即位,诏节冗费。
yíng yīn zòu jiǎn shàng gòng wù jí tài fǎ wáng yǐ xià fān sēng sì wǔ bǎi rén fú fèi dà shěng
濙因奏减上供物,及汰法王以下番僧四五百人,浮费大省。
zhèng tǒng wǔ nián shān xī zāi zhào xíng kuān xù jì ér yǒu cǎi mǎi wù liào zhī mìng
正统五年,山西灾,诏行宽恤,既而有采买物料之命。
yíng shàng shū yán zhào zhǐ yi xìn
濙上疏言诏旨宜信。
yòu yán jūn qí yíng qiú chāi qiǎn yīn ér rǎo mín yi ba zhī
又言军旗营求差遣,因而扰民,宜罢之。
jiē bào kě
皆报可。
xíng zài lǐ bù yìn shī zhào fú wèn mìng gǎi zhù
行在礼部印失,诏弗问,命改铸。
yǐ yòu shī bèi hé xià yù
已,又失,被劾下狱。
wèi jǐ yìn huò fù zhí
未几,印获,复职。
jiǔ nián nián qī shí qǐ zhì shì bù xǔ
九年,年七十,乞致仕,不许。
yīng zōng běi shòu qún chén jù kū yú cháo yǒu yì nán qiān zhě
英宗北狩,群臣聚哭于朝,有议南迁者。
yíng yuē wén huáng dìng líng qǐn yú cǐ shì zǐ sūn yǐ bù bá zhī jì yě
濙曰:“文皇定陵寝于此,示子孙以不拔之计也。
yǔ shì láng yú qiān hé zhōng wài shǐ yǒu gù zhì
”与侍郎于谦合,中外始有固志。
jǐng dì jí wèi jìn tài zǐ tài fù
景帝即位,进太子太傅。
yáng shàn shǐ yě xiān yíng yán shàng huáng meng chen jiǔ yi fù jìn fú shí bù bào
杨善使也先,濙言上皇蒙尘久,宜附进服食,不报。
shàng huáng jiāng hái mìng lǐ bù jù fèng yíng yí
上皇将还,命礼部具奉迎仪。
yíng děng yì qiǎn lǐ bù shǔ yíng yú lóng hǔ tái jǐn yī jù fǎ jià yíng jū yōng guān bǎi sī yíng tǔ chéng wài zhū jiàng yíng jiào chǎng mén
濙等议遣礼部署迎于龙虎台,锦衣具法驾迎居庸关,百司迎土城外,诸将迎教场门;
shàng huáng zì ān dìng mén rù jìn dōng ān mén yú dōng shàng běi mén nán miàn zuò
上皇自安定门入,进东安门,于东上北门南面坐;
huáng dì yè jiàn bì bǎi guān cháo jiàn shàng huáng rù nán chéng dà nèi
皇帝谒见毕,百官朝见,上皇入南城大内。
yì shàng chuán zhǐ yǐ yī jiào èr mǎ yíng yú jū yōng guān zhì ān dìng mén yì fǎ jià yú rú zòu
议上,传旨以一轿二马迎于居庸关,至安定门易法驾,余如奏。
jǐ shì zhōng liú fú děng yán lǐ tài báo
给事中刘福等言礼太薄。
dì bào yuē zhèn zūn dà xiōng wèi tài shàng huáng dì zūn lǐ wú jiā yǐ
帝报曰:朕尊大兄为太上皇帝,尊礼无加矣。
fú děng gù yún tài báo qí yì hé jū
福等顾云太薄,其意何居?
lǐ bù qí huì guān xiáng chá zhī
礼部其会官详察之。
yíng děng yán zhū chén yì wú tā yù bì xià dǔ qīn qīn ěr
”濙等言:“诸臣意无他,欲陛下笃亲亲耳。
dì yuē zuó de tài shàng huáng shū jù yán yíng jià zhī lǐ yi cóng jiǎn sǔn zhèn qǐ de wéi zhī
”帝曰:“昨得太上皇书,具言迎驾之礼宜从简损,朕岂得违之。
qún chén nǎi bù gǎn yán
”群臣乃不敢言。
huì qiān hù gōng suì róng wéi shū tóu dà xué shì gāo gǔ yán fèng yíng yi hòu jù yán táng sù zōng yíng shàng huáng gù shì
会千户龚遂荣为书投大学士高谷,言奉迎宜厚,具言唐肃宗迎上皇故事。
gǔ xiù zhī yǐ cháo yǔ wáng zhí děng gòng guān zhī
谷袖之以朝,与王直等共观之。
zhí yǔ yíng yù wén zhī dì wèi dōu yù shǐ wáng wén suǒ zǔ ér jǐ shì zhōng yè shèng jìng yǐ wén
直与濙欲闻之帝,为都御史王文所阻,而给事中叶盛竟以闻。
shèng tóng guān lín cōng fù hé zhí yíng gǔ děng jiē gǔ gōng dà chén yǒu wén bì gào bù yí ǒu yǔ qiè yì
盛同官林聪复劾直、濙、谷等,皆股肱大臣,有闻必告,不宜偶语窃议。
yǒu zhào suǒ shū
有诏索书。
yíng děng yīn yǐ shū jìn qiě yán sù zōng yíng shàng huáng diǎn lǐ jīn rì zhèng kě fǎng xíng
濙等因以书进,且言:“肃宗迎上皇典礼,今日正可仿行。
bì xià yi gōng yíng ān dìng mén wài fēn qiǎn dà chén yíng lóng hǔ tái
陛下宜躬迎安定门外,分遣大臣迎龙虎台。
dì bú yuè yuē dì cóng zhèn mìng wú shì fēn gēng
”帝不悦曰:“第从朕命,无事纷更。
shàng huáng zhì jū nán chéng gōng
”上皇至,居南城宫。
yíng qǐng dì míng nián zhēng dàn lǜ qún chén cháo yán ān mén bù xǔ
濙请帝明年正旦率群臣朝延安门,不许。
shàng huáng wàn shòu jié qǐng lìng bǎi guān bài hè yán ān mén yì bù xǔ
上皇万寿节,请令百官拜贺延安门,亦不许。
sān nián zhēng yuè yǔ wáng zhí bìng jìn shǎo fù
三年正月与王直并进少傅。
yì tài zǐ jiā jiān tài zǐ tài shī
易太子,加兼太子太师。
wáng wén è lín cōng wén zhì qí zuì yù shā zhī
王文恶林聪,文致其罪,欲杀之。
yíng bù kěn shǔ suì chēng jí shù rì bù cháo
濙不肯署,遂称疾,数日不朝。
dì shǐ xīng ān wèn jí
帝使兴安问疾。
duì yuē lǎo chén běn wú jí wén yù shā lín cōng shū jīng jì ěr
对曰:“老臣本无疾,闻欲杀林聪,殊惊悸耳。
cōng yóu shì de shì
”聪由是得释。
yīng zōng fù wèi lì jí rù cháo suì qiú qù
英宗复位,力疾入朝,遂求去。
cì xǐ shū bái jīn chǔ bì xí yī gěi yì guān qí yī zi jǐn yī shì zhèn fǔ
赐玺书、白金、楮币、袭衣,给驿,官其一子锦衣,世镇抚。
yíng lì shì liù cháo chuí liù shí nián zhōng wài chēng qí dé
濙历事六朝,垂六十年,中外称耆德。
jí guī yǒu sān dì nián jiē qī shí yú xū méi hào bái yàn jù yī táng yīn míng zhī yuē shòu kǎi
及归,有三弟,年皆七十余,须眉皓白,燕聚一堂,因名之曰“寿恺”。
yòu qī nián shǐ zú nián bā shí jiǔ
又七年始卒,年八十九。
zèng tài bǎo shì zhōng ān
赠太保,谥忠安。
yíng jié jiǎn kuān hòu xǐ nù bù xìng yú sè néng yǐ shēn xià rén
濙节俭宽厚,喜怒不形于色,能以身下人。
zài lǐ bù jiǔ biǎo hè xiáng ruì yǐ guān dāng shǒu shǔ míng rén yīn wèi qí xìng shàn chéng yíng
在礼部久,表贺祥瑞,以官当首署名,人因谓其性善承迎。
nán chéng rén gōng qiān duō yāo shù yíng jiàn wèi tiān wén shēng yòu jiàn dào shì yǎng mí gāo xiǎo yīn yáng bīng fǎ shǐ shǒu biān shí pō jī zhī
南城人龚谦多妖术,濙荐为天文生,又荐道士仰弥高晓阴阳兵法,使守边,时颇讥之。
wáng zhí zì xíng jiǎn tài hé rén
王直,字行俭,泰和人。
fù bó zhēn hóng wǔ shí wǔ nián yǐ míng jīng pìn zhì jīng
父伯贞,洪武十五年以明经聘至京。
shí yìng zhào zhě wǔ bǎi yú rén bó zhēn duì dì yī
时应诏者五百余人,伯贞对第一。
shòu shì qiān shì fēn xún guǎng dōng léi zhōu
授试佥事,分巡广东雷州。
fù lǚ táng fèi qú qīng yán fǎ
复吕塘废渠,清盐法。
huì ba fēn xún guān zhào hái wèi hù bù zhǔ shì
会罢分巡官,召还为户部主事。
yǐ fù sāng fú què bù shí qǐ zhé jū ān qìng
以父丧服阕,不时起,谪居安庆。
jiàn wén chū fù yǐ jiàn zhī qióng zhōu yá zhōu lí xiāng chóu shā yǐ fǎn wén qiě yòng bīng
建文初,复以荐知琼州,崖州黎相仇杀,以反闻,且用兵。
bó zhēn bǔ qí shǒu è bīng suì ba
伯贞捕其首恶,兵遂罢。
qióng tián suì cháng sān huò yǐ fù jūn jūn bù shí shòu sì mín fá nǎi jí liǎn yǐ yào lì
琼田岁常三获,以赋军,军不时受,俟民乏,乃急敛以要利。
bó zhēn wèi lì qī sān shū zhī bì shǐ jué
伯贞为立期,三输之,弊始绝。
jū shù nián dà zhì liú mín zhàn jí zhě wàn yú
居数年,大治,流民占籍者万余。
yōu guī zú yú jiā
忧归,卒于家。
zhí yòu ér duān zhòng jiā pín lì xué
直幼而端重,家贫力学。
jǔ yǒng lè èr nián jìn shì gǎi shù jí shì yǔ céng qǐ wáng yīng děng èr shí bā rén tóng dú shū wén yuān gé
举永乐二年进士,改庶吉士,与曾棨、王英等二十八人同读书文渊阁。
dì shàn qí wén zhào rù nèi gé bǐ shǔ cǎo
帝善其文,召入内阁,俾属草。
xún shòu xiū zhuàn
寻授修撰。
lì shì rén zōng xuān zōng lèi qiān shǎo zhān shì jiān shì dú xué shì
历事仁宗、宣宗,累迁少詹事兼侍读学士。
zhèng tǒng sān nián xuān zōng shí lù chéng
正统三年,《宣宗实录》成。
jìn lǐ bù shì láng xué shì rú gù
进礼部侍郎,学士如故。
wǔ nián chū lì bù shì
五年出莅部事。
shàng shū hú yíng xī yǐ bù zhèng fù zhī zhí chù zhī ruò sù xí zhě
尚书胡濙悉以部政付之,直处之若素习者。
bā nián zhēng yuè dài guō jìn wèi lì bù shàng shū
八年正月代郭琎为吏部尚书。
shí yī nián hù bù shì láng nài hēng fù wáng zhèn gòu láng zhōng zhào mǐn cí lián zhí jí shì láng cáo yì zhào xīn bìng xià yù
十一年,户部侍郎奈亨附王振,构郎中赵敏,词连直及侍郎曹义、赵新,并下狱。
sān fǎ sī tíng jū lùn hēng zhǎn zhí děng shú tú
三法司廷鞫,论亨斩,直等赎徒。
dì yòu zhí yì duó hēng xīn fèng
帝宥直、义,夺亨、新俸。
dì jiāng qīn zhēng yě xiān zhí shuài tíng chén lì jiàn yuē guó jiā bèi biān zuì wéi jǐn yán
帝将亲征也先,直率廷臣力谏曰:“国家备边最为谨严。
móu chén měng jiāng jiān jiǎ lì bīng suí chù chōng mǎn qiě gēng qiě shǒu shì yǐ jiǔ ān
谋臣猛将,坚甲利兵,随处充满,且耕且守,是以久安。
jīn dí sì chāng jué wéi tiān bèi lǐ bì xià dàn yi gù fēng jiāng shēn hào lìng jiān bì qīng yě xù ruì yǐ dài zhī kě tú bì shèng
今敌肆猖獗,违天悖理,陛下但宜固封疆,申号令,坚壁清野,蓄锐以待之,可图必胜。
bù bì qīn yù liù shī yuǎn lín sāi xià
不必亲御六师,远临塞下。
kuàng qiū shǔ wèi tuì hàn qì wèi huí qīng cǎo bù fēng shuǐ quán yóu sāi shì mǎ zhī yòng wèi chōng
况秋署未退,旱气未回,青草不丰,水泉犹塞,士马之用未充。
bīng xiōng zhàn wēi chén děng yǐ wéi bù kě
兵凶战危,臣等以为不可。
dì bù cóng mìng zhí liú shǒu
”帝不从,命直留守。
wáng shī fù yú tǔ mù
王师覆于土木。
dà chén qún qǐng tài hòu lì huáng zǐ wèi huáng tài zǐ mìng chéng wáng shè zhèng
大臣群请太后立皇子为皇太子,命郕王摄政。
yǐ quàn wáng jí wèi yǐ ān fǎn cè
已,劝王即位,以安反侧。
shí biàn qǐ cāng cù cháo chén yì lǚ shàng jiē zhí wéi shǒu
时变起仓卒,朝臣议屡上,皆直为首。
ér zhí zì yǐ bù rú yú qiān měi shì tuī xià zhī yōng róng zhèn lǜ ér yǐ
而直自以不如于谦,每事推下之,雍容镇率而已。
jiā tài zǐ tài bǎo
加太子太保。
jǐng tài yuán nián yě xiān shǐ shǐ yì hé qiě qǐng hái shàng huáng xià lǐ bù yì wèi jué
景泰元年,也先使使议和,且请还上皇,下礼部议未决。
zhí shuài qún chén shàng yán yuē tài shàng huáng huò xì rén yán qīng shēn yī chū zhì yú meng chen
直率群臣上言曰:“太上皇惑细人言,轻身一出,至于蒙尘。
bì xià xiāo yī gàn shí zhēng tiān xià bīng yǔ qún chén zhào xìng tóng xīn jié lì qī miè cǐ zhāo shí yǐ xuě bù gòng dài tiān zhī chǐ
陛下宵衣旰食,征天下兵,与群臣兆姓同心僇力,期灭此朝食,以雪不共戴天之耻。
nǎi zhě tiān yòu qí zhōng yě xiān yǒu huǐ xīn zhī méng ér lái qiú chéng yú wǒ qǐng hái shèng yú cǐ zhuǎn huò wéi fú zhī jī yě
乃者天诱其衷,也先有悔心之萌,而来求成于我,请还乘舆,此转祸为福之机也。
wàng bì xià fǔ cóng qí qǐng qiǎn shǐ wǎng bào yīn chá qí chéng wěi ér fǔ nà zhī fèng tài shàng huáng yǐ guī shǎo wèi zǔ zōng zhī xīn
望陛下俯从其请,遣使往报,因察其诚伪而抚纳之,奉太上皇以归,少慰祖宗之心。
bì xià tiān wèi yǐ dìng tài shàng huáng hái bù fù lì tiān xià shì
陛下天位已定,太上皇还,不复莅天下事。
bì xià dì chóng fèng zhī zé tiān lún hòu ér tiān juàn yì lóng chéng gǔ jīn shèng shì yě
陛下第崇奉之,则天伦厚而天眷益隆,诚古今盛事也。
dì yuē qīng děng yán liáng rán
”帝曰:“卿等言良然。
dàn qián hòu shǐ zhě wǔ bèi wǎng zhōng bù dé yào lǐng
但前后使者五辈往,终不得要领。
jīn fù qiǎn shǐ shè bǐ jiǎ sòng jià wèi míng lái fàn jīng shī qǐ bù wèi cāng shēng huàn
今复遣使,设彼假送驾为名,来犯京师,岂不为苍生患。
zéi zhà nán xìn qí gēng yì zhī
贼诈难信,其更议之。
yǐ ér wǎ là bié bù ā là shǐ fù zhì hú yíng děng fù yǐ wéi yán
”已而瓦剌别部阿剌使复至,胡濙等复以为言。
yú shì dì yù wén huá diàn mén zhào zhū dà chén jí yán guān yù yǐ yi jué zhuàng
于是帝御文华殿门,召诸大臣及言官谕以宜绝状。
zhí duì yuē bì qiǎn shǐ wú yí hòu huǐ
直对曰:“必遣使,毋贻后悔。
dì bú yuè
”帝不悦。
yú qiān qián wèi jiě dì yì shì
于谦前为解,帝意释。
qún chén jì tuì tài jiàn xīng ān pú fú chū hū yuē ruò děng gù yù qiǎn shǐ yǒu wén tiān xiáng fù bì qí rén hu
群臣既退,太监兴安匍匐出呼曰:“若等固欲遣使,有文天祥、富弼其人乎?
zhí dà yán yuē tíng chén wéi tiān zǐ shǐ jì shí qí lù gǎn cí nán hu
”直大言曰:“廷臣惟天子使,既食其禄,敢辞难乎!
yán zhī zài shēng sè yù lì
”言之再,声色愈厉。
ān yǔ sè nǎi yì qiǎn shǐ mìng li shí luó qǐ wǎng
安语塞,乃议遣使,命李实、罗绮往。
jì xíng ér wǎ là kè hán tuì tuì bù huā jí yě xiān shǐ xiān hòu zhì jiāng qiǎn guī
既行,而瓦剌可汗脱脱不花及也先使先后至,将遣归。
shǐ zhě wèi guǎn bàn yuē zhōng guó guān wài shí sì chéng jiē wèi wǒ yǒu
使者谓馆伴曰:“中国关外十四城皆为我有。
qián ā là zhī yuàn shǐ lái shàng qiǎn rén xié wǎng
前阿剌知院使来,尚遣人偕往。
jīn yì bì děi dà chén tóng háng shù yǒu jì
今亦必得大臣同行,庶有济。
hú yíng yǐ wén xià tíng yì
”胡濙以闻,下廷议。
zhí děng gù qǐng nǎi qiǎn yáng shàn děng bào zhī
直等固请,乃遣杨善等报之。
bǐ shí hái yòu yǐ yě xiān shǐ zhì jù yán yě xiān yù hé zhuàng
比实还,又以也先使至,具言也先欲和状。
zhí yǔ níng yáng hóu chén mào děng shàng shū qǐng gèng qiǎn shǐ jī lǐ bì wǎng yíng shàng huáng bù xǔ
直与宁阳侯陈懋等上疏,请更遣使赍礼币往迎上皇,不许。
fù shàng shū yuē chén děng yǔ li shí yǔ jù de bǐ zhōng qíng shì
复上疏曰:“臣等与李实语,具得彼中情事。
qí suǒ xū yī wù zī fǔ zhě shàng huáng yán yě
其所需衣物资斧者,上皇言也;
ér fèng yíng chē jià yě xiān yì yě
而奉迎车驾,也先意也。
zuó zhě tuì tuì bù huā jí ā là zhī yuàn shǐ lái jiē yǒu bào shǐ
昨者脱脱不花及阿剌知院使来,皆有报使。
jīn yě xiān shǐ yǐ yíng qǐng wèi cí nǎi bù qiǎn shǐ yǔ xié shì yí dí ér zhào bīng yě
今也先使以迎请为辞,乃不遣使与偕,是疑敌而召兵也。
yòu bù xǔ
”又不许。
yǐ ér shí zì yán yú dì
已而实自言于帝。
dì dì bào yě xiān shū jiù lìng yáng shàn yíng guī ér yǐ
帝第报也先书,就令杨善迎归而已。
zhí děng fù shàng yán jīn běi shǐ yǐ fā yuàn běn shàng huáng zhī xīn shùn chén mín zhī yuàn yīn bǐ huǐ xīn qiǎn shǐ wǎng bào yǐ tú yíng fù cǐ bù dài jì ér jué zhě yě
直等复上言:“今北使已发,愿本上皇之心,顺臣民之愿,因彼悔心,遣使往报,以图迎复,此不待计而决者也。
bù rán zhòng zhì nán fàn wéi tiān bù xiáng bǐ jiāng zhí wèi bīng duān biān shì yì jí jīng shī yì bù dé gāo zhěn wò yǐ
不然,众志难犯,违天不祥,彼将执为兵端,边事益棘,京师亦不得高枕卧矣。
dì nǎi mìng qún chén zé shǐ zhí yǔ chén mào děng qǐng réng qiǎn shí
”帝乃命群臣择使,直与陈懋等请仍遣实。
bào yuē hou shàn guī yì zhī
报曰:“候善归议之。
yù shǐ bì luán děng fù shàng shū lì yán jiù lìng bǐ yǐ zhà lái wǒ yǐ chéng wǎng wàn yī bù cè zé wǒ zhī bīng lì gù zài
”御史毕銮等复上疏,力言:“就令彼以诈来,我以诚往,万一不测,则我之兵力固在。
dì zhōng bù tīng
”帝终不听。
yǐ ér shàn jìng fèng shàng huáng hái
已而善竟奉上皇还。
èr nián yě xiān qiǎn shǐ rù gòng qiě qǐng dá shǐ
二年,也先遣使入贡,且请答使。
zhí lǚ shū yán biān bèi wèi xiū chú liáng wèi jī chuāng yí wèi fù yi rú qí qǐng
直屡疏言:“边备未修,刍粮未积,疮痍未复,宜如其请。
qiǎn shǐ wǎng yǐ guān xū shí kāi dǎo qí shàn
遣使往以观虚实,开导其善。
bù xǔ
”没有答应。
wú hé yě xiān qiǎn qí rù sāi yǐ bào shǐ wèi cí
无何,也先遣骑入塞,以报使为辞。
zhí yǔ qún chén fù qǐng zhī zú bù xǔ
直与群臣复请之,卒不许。
zhí děng nǎi shàng shū yán bì xià ruì yì zhì bīng wèi zhàn shǒu jì zhēn dà yǒu wéi zhī zhǔ
直等乃上疏言:“陛下锐意治兵,为战守计,真大有为之主。
rán shǐ mìng bù tōng nán bǎo qí bù wéi kòu
然使命不通,难保其不为寇。
yi chì yán biān shǒu chén fā bīng yóu jiào yǒu jǐng zé rù bǎo wú shì zé lì gēng
宜敕沿边守臣,发兵游徼,有警则入保,无事则力耕。
bì xià yú jī wù zhī xiá shí zhào jīng yíng zǒng dū zǒng bīng xún yǐ fāng lüè chéng jiē ér lǐ mào zhī xìn shǎng fá yǐ chí qí hòu sī zhàn shǒu kě yán yě
陛下于机务之暇,时召京营总督、总兵,询以方略,诚接而礼貌之,信赏罚以持其后,斯战守可言也。
dì yuē shàn
”帝曰“善”。
míng nián zhēng yuè jìn shǎo fù
明年正月进少傅。
dì yù yì tài zǐ
帝欲易太子。
wèi fā
未发。
huì sī míng tǔ zhī fǔ huáng zēng yǐ wéi qǐng
会思明土知府黄矰以为请。
dì xǐ xià lǐ bù yì
帝喜,下礼部议。
hú yíng wěi wěi wén wǔ zhū chén yì zhě jiǔ shí yī rén dāng shǔ míng zhí yǒu nán sè
胡濙唯唯,文武诸臣议者九十一人当署名,直有难色。
chén xún rú bǐ qiáng zhī nǎi shǔ jìng yì huáng tài zǐ
陈循濡笔强之,乃署,竟易皇太子。
zhí jìn jiān tài zǐ tài shī cì jīn bì jiā děng
直进兼太子太师,赐金币加等。
dùn zú tàn yuē cǐ hé děng dà shì nǎi wèi yī mán qiú suǒ huài wú bèi kuì sǐ yǐ
顿足叹曰:“此何等大事,乃为一蛮酋所坏,吾辈愧死矣。
jǐng dì jí jí zhí yíng děng huì zhū dà chén tái jiàn qǐng fù lì yí wáng wèi huáng tài zǐ tuī dà xué shì shāng lù cǎo shū
”景帝疾亟,直、濙等会诸大臣台谏,请复立沂王为皇太子,推大学士商辂草疏。
wèi shàng ér shí hēng xú yǒu zhēn děng duó mén yíng shàng huáng fù wèi shā wáng wén děng
未上,而石亨、徐有贞等夺门迎上皇复位,杀王文等。
shū cǎo liú yáo kuí suǒ cháng chū yǐ shì láng zhōng lù chǎng tàn yuē shì shū bù jí jìn tiān yě
疏草留姚夔所,尝出以示郎中陆昶,叹曰:“是疏不及进,天也。
zhí suì qǐ xiū
”直遂乞休。
cì xǐ shū jīn qǐ chǔ bì gěi yì guī
赐玺书、金绮、楮币,给驿归。
zhí wéi rén fāng miàn xiū rán yí guān shén wěi
直为人方面修髯,仪观甚伟。
xìng yán zhòng bù gǒu yán xiào
性严重,不苟言笑。
jí yú rén jiāo xún xún rú yě
及与人交,恂恂如也。
zài hàn lín èr shí yú nián jī gǔ dài yán biān zuǎn jì zhù zhī shì duō chū qí shǒu
在翰林二十余年,稽古代言编纂纪注之事,多出其手。
yǔ jīn xī wáng yīng qí míng rén chēng èr wáng yǐ jū de mù zhí yuē dōng wáng yīng yuē xī wáng
与金溪王英齐名,人称“二王”,以居地目直曰“东王”,英曰“西王”。
zhí yǐ cì dāng rù gé yáng shì qí bù yù yě
直以次当入阁,杨士奇不欲也。
jí zhǎng lì bù jiān lián shèn
及长吏部,兼廉慎。
shí chū ba tíng chén jiàn jǔ fāng miàn dà lì zhuān shǔ lì bù
时初罢廷臣荐举方面大吏,专属吏部。
zhí wěi rèn cáo láng yán yì bēn jìng
直委任曹郎,严抑奔竞。
fán yù shǐ xún fāng guī zhě bì lìng jù suǒ shǔ xián fǒu yǐ bèi xuǎn zhuó chēng dé rén
凡御史巡方归者,必令具所属贤否以备选擢,称得人。
qí zi hé zī wèi nán guó zi bó shì
其子〈禾资〉为南国子博士。
kǎo jì zhì bù wén xuǎn láng yù liú shì zhí zhí bù kě yuē shì luàn fǎ zì wǒ shǐ yě
考绩至部,文选郎欲留侍直,直不可,曰:“是乱法自我始也。
cháo tíng yǐ zhí lǎo mìng hé wén yuān wèi shàng shū zuǒ zhī
”朝廷以直老,命何文渊为尚书佐之。
wén yuān qù yòu mìng wáng áo bù suì yǒu èr shàng shū
文渊去,又命王翱,部遂有二尚书。
zhí wèi shàng shū shí sì nián nián yì gāo míng dé rì yì zhòng
直为尚书十四年,年益高,名德日益重。
dì yōu lǐ zhī miǎn qí cháng cháo
帝优礼之,免其常朝。
bǐ jiā jū cháng cóng zhū diàn pú gēng shí jī gǔ gē chàng
比家居,尝从诸佃仆耕莳,击鼓歌唱。
zhū zǐ sūn gēng dié jǔ shāng shàng shòu zhí tàn yuē nǎng zhě xi yáng yì wǒ lìng bù dé gòng shì
诸子孙更迭举觞上寿,直叹曰:“曩者西杨抑我,令不得共事。
rán shǐ wǒ zài gé jīn shàng fù bì dāng bù miǎn liáo yáng zhī xíng ān dé yǔ rǔ cáo wéi lè zāi
然使我在阁,今上复辟,当不免辽阳之行,安得与汝曹为乐哉!
tiān shùn liù nián zú nián bā shí sì
”天顺六年卒,年八十四。
zèng tài bǎo shì wén duān
赠太保,谥文端。
hé zī shì zhì hàn lín jiǎn tǎo yì yǐ xué xíng chēng
〈禾资〉仕至翰林检讨,亦以学行称。
zēng sūn sī zì yǒu chuán
曾孙思,自有传。
zàn yuē gāo gǔ zhī qīng zhí hú yíng zhī kuān hòu wáng zhí zhī duān zhòng gài jiē yǒu dà chén zhī dù yān
赞曰:高谷之清直,胡濙之宽厚,王直之端重,盖皆有大臣之度焉。
dāng yīng jǐng zhī jiān guó shì chū gēng rén xīn guān wàng zhí zhèng rèn shì zhī chén duō ē yì qǔ róng
当英、景之间,国势初更,人心观望,执政任事之臣多阿意取容。
ér gǔ yíng xin juǎn xin juǎn yú yíng jià zhī yí zhí kǎn kǎn yú qiǎn shǐ zhī qǐng jiē lì chí zhèng yì bù suí zhòng fǔ yǎng gù néng shēn fù shuò wàng shǐ zhōng yī jié kě wèi lǎo chéng rén yǐ
而谷、濙忄卷忄卷于迎驾之仪,直侃侃于遣使之请,皆力持正议,不随众俯仰,故能身负硕望,始终一节,可谓老成人矣。