明史 · 佚名 · Chapter 182 of 333

列传·卷七十

PinyinModern Translation
Size

wáng shù zi chéng yù mǎ wén shēng liú dà xià

王恕(子承裕) 马文升刘大夏

wáng shù zì zōng guàn sān yuán rén

王恕,字宗贯,三原人。

zhèng tǒng shí sān nián jìn shì

正统十三年进士。

yóu shù jí shì shòu dà lǐ zuǒ píng shì jìn zuǒ sì fù

由庶吉士授大理左评事,进左寺副。

cháng tiáo xíng fá bù zhōng zhě liù shì jiē yì xíng zhī

尝条刑罚不中者六事,皆议行之。

qiān yáng zhōu zhī fǔ fā sù zhèn jī bù dài bào zuò zī zhèng shū yuàn yǐ kè shì

迁扬州知府,发粟振饥不待报,作资政书院以课士。

tiān shùn sì nián yǐ zhì xíng zuì chāo qiān jiāng xī yòu bù zhèng shǐ píng gàn zhōu kòu

天顺四年以治行最,超迁江西右布政使,平赣州寇。

xiàn zōng sì wèi zhào dà chén yán hé tiān xià fāng miàn guān nǎi chù hé nán zuǒ bù zhèng shǐ hóu chén děng shí sān rén ér yǐ shù dài chén

宪宗嗣位,诏大臣严核天下方面官,乃黜河南左布政使侯臣等十三人,而以恕代臣。

chéng huà yuán nián nán yáng jīng xiāng liú mín xiào jù wéi luàn zhuó shù yòu fù dōu yù shǐ fǔ zhì zhī

成化元年,南阳、荆、襄流民啸聚为乱,擢恕右副都御史抚治之。

huì dīng mǔ yōu zhào bēn sāng liǎng yuè jí qǐ shì shì

会丁母忧,诏奔丧两月即起视事。

shù cí bù xǔ

恕辞,不许。

yǔ shàng shū bái guī gòng píng dà dào liú tōng fù tǎo pò qí dǎng shí lóng

与尚书白圭共平大盗刘通,复讨破其党石龙。

yán shù suǒ bù wú làn shā liú mín fù yè

严束所部毋滥杀,流民复业。

yí fǔ hé nán

移抚河南。

lùn gōng jìn zuǒ fù dōu yù shǐ shāo qiān nán jīng xíng bù yòu shì láng

论功,进左副都御史,稍迁南京刑部右侍郎。

fù yōu fú chú yǐ yuán guān zǒng dū hé dào

父忧,服除,以原官总督河道。

jùn gāo yóu shào bó zhū hú xiū léi gōng shàng xià jù chéng chén gōng sì táng shuǐ zhá

浚高邮、邵伯诸湖,修雷公、上下句城、陈公四塘水闸。

yīn zāi biàn qǐng jiǎng qiú mǐ zāi cè

因灾变,请讲求弭灾策。

dì wèi cì shān dōng zū yī nián jī fǔ yì duō jiǎn miǎn

帝为赐山东租一年,畿辅亦多减免。

xuán gǎi nán jīng hù bù zuǒ shì láng

旋改南京户部左侍郎。

shí èr nián dà xué shì shāng lù děng yǐ yún nán yuǎn zài wàn lǐ xi kòng zhū yí nán jiē jiāo zhǐ ér zhèn shǒu zhōng guān qián néng tān zì shén yì qiǎn dà chén yǒu wēi wàng zhě wèi xún fǔ zhèn yā zhī nǎi gǎi shù zuǒ fù dōu yù shǐ yǐ xíng jiù jìn yòu dū yù shǐ

十二年,大学士商辂等以云南远在万里,西控诸夷,南接交阯,而镇守中官钱能贪恣甚,议遣大臣有威望者为巡抚镇压之,乃改恕左副都御史以行,就进右都御史。

chū néng qiǎn zhǐ huī guō jǐng zòu shì jīng shī yán ān nán bǔ dào bīng lán rù yún nán jìng dì jí mìng jǐng jī chì jiè yuē zhī

初,能遣指挥郭景奏事京师,言安南捕盗兵阑入云南境,帝即命景赍敕戒约之。

jiù zhì shǐ ān nán bì yóu guǎng xī ér jǐng zhí zì yún nán wǎng

旧制,使安南必由广西,而景直自云南往。

néng yīn jǐng yí ān nán wáng lí hào yù dài bǎo tāo mǎng yī zhēn qí zhū wù

能因景遗安南王黎灏玉带、宝绦、蟒衣、珍奇诸物。

hào qiǎn jiàng lǜ bīng sòng jǐng hái yù suì tōng yún nán dào

灏遣将率兵送景还,欲遂通云南道。

jǐng jù hòu huò dài xiān xíng bái shǒu guān zhě

景惧后祸,绐先行白守关者。

yīn tuō guī yáng yán ān nán kòu zhì guān lì jiè yán

因脱归,扬言安南寇至,关吏戒严。

qián guó gōng mù cóng qiǎn rén yù qí shuài shǐ fǎn

黔国公沐琮遣人谕其帅,始返。

ér zhū chén wèi néng nì bù zòu

而诸臣畏能,匿不奏。

néng yòu pín qiǎn jǐng jí zhǐ huī lú ān sū běn děng jiāo tōng gàn yá mèng mì zhū tǔ guān nà qí jīn bǎo wú suàn

能又频遣景及指挥卢安、苏本等交通干崖、孟密诸土官,纳其金宝无算。

shù jiē lián de zhī

恕皆廉得之。

qiǎn qí zhí jǐng jǐng jù zì shā yīn hé néng sī tōng wài guó zuì dāng sǐ

遣骑执景,景惧自杀,因劾能私通外国,罪当死。

zhào qiǎn xíng bù láng zhōng pān fán wǎng àn zhī

诏遣刑部郎中潘蕃往按之。

néng yòu yǐ qí jiān yì jìn huáng yīng wǔ

能又以其间,驿进黄鹦鹉。

shù qǐng jìn jué qiě jǐn fā néng tān bào zhuàng yán xī jiāo zhǐ yǐ zhèn shǒu fēi rén zhì yī fāng xiàn méi

恕请禁绝,且尽发能贪暴状,言:“昔交阯以镇守非人,致一方陷没。

jīn rì zhī shì dài yòu shén yān

今日之事殆又甚焉。

bì xià hé xī yī néng bù yǐ ān biān jiào

陛下何惜一能,不以安边徼。

néng dà jù jí shǔ guì jìn qǐng zhào shù hái

”能大惧,急属贵近请召恕还。

ér shì shí shāng lù xiàng zhōng zhū zhèng rén fāng yǐ wǔ wāng zhí ba suì gǎi shù zhǎng nán jīng dū chá yuàn cān zàn shǒu bèi jī wù

而是时商辂、项忠诸正人方以忤汪直罢,遂改恕掌南京都察院,参赞守备机务。

néng shì lì jiě fān kān shàng de shí zhì bù wèn

能事立解,藩勘上得实,置不问。

shù jū yún nán jiǔ yuè wēi xíng jiǎo wài qián guó yǐ xià xián tì xī fèng lìng

恕居云南九月,威行徼外,黔国以下咸惕息奉令。

shū fán èr shí shàng zhí shēng dòng tiān xià

疏凡二十上,直声动天下。

dàng shì shí ān nán nà jiāng xī pàn rén wáng xìng zhě wèi móu zhǔ qián qiǎn dié rù lín ān yòu yú méng zì shì tóng zhù bīng qì jiāng cì jiān xí yún nán

当是时,安南纳江西叛人王姓者为谋主,潜遣谍入临安,又于蒙自市铜铸兵器,将伺间袭云南。

shù qǐng zēng shè fù shǐ èr yuán yǐ chì biān bèi móu suì jū

恕请增设副使二员,以饬边备,谋遂沮。

hái nán jīng shù yuè qiān bīng bù shàng shū cān zàn rú gù

还南京数月,迁兵部尚书,参赞如故。

kǎo xuǎn guān shǔ yán jù qǐng tuō tóng shì zhě xián bú yuè

考选官属,严拒请托,同事者咸不悦。

ér qián néng guī lǚ zèn shù yú dì

而钱能归,屡谮恕于帝。

dì yì xián shù shù zhí yán suì mìng jiān yòu fù dōu yù shǐ xún fǔ nán jī

帝亦衔恕数直言,遂命兼右副都御史巡抚南畿。

jiù zhì yìng tiān zhèn jiāng tài píng níng guó guǎng dé guān tián zhēng bàn zū mín tián quán miǎn

旧制,应天、镇江、太平、宁国、广德官田征半租,民田全免。

qí hòu mín tián lǜ guī háo yòu ér guān tián lèi pín mín

其后,民田率归豪右,而官田累贫民。

shù nǎi liàng jiǎn guān tián hào shāo zēng zhī mín tián

恕乃量减官田耗,稍增之民田。

cháng zhōu shí yǒu xiàn mǐ nǎi zòu yǐ liù wàn dàn bǔ xià shuì yòu bǔ tā fǔ hù kǒu yán chāo liù bǎi wàn guàn gōng sī biàn yān

常州时有羡米,乃奏以六万石补夏税,又补他府户口盐钞六百万贯,公私便焉。

suǒ bù shuǐ zāi zòu miǎn qiū liáng liù shí yú wàn dàn

所部水灾,奏免秋粮六十余万石。

zhōu xíng zhèn dài quán huó èr bǎi yú wàn kǒu

周行振贷,全活二百余万口。

jiāng nán suì shū bái liáng mín duō zhì pò chǎn ér guāng lù gài yǐ gěi páo rén jiàn gōng

江南岁输白粮,民多至破产,而光禄概以给庖人、贱工。

yòu zhōng guān bào héng sì fāng shū shàng gòng wù jiān shōu zhě lǜ yào xiàn rù

又中官暴横,四方输上供物,监收者率要羡入。

zhī zào zēng cǎi jí cǎi huā huì qín niǎo zhě luò yì dào lù

织造缯采及采花卉禽鸟者,络绎道路。

shù xiān hòu lùn liè jiē bù nà

恕先后论列,皆不纳。

zhōng guān wáng jìng xié yāo rén qiān hù wáng chén nán xíng cǎi yào wù zhēn wán suǒ zhì sāo rán zhǎng lì duō bèi rǔ

中官王敬挟妖人千户王臣南行采药物、珍玩,所至骚然,长吏多被辱。

zhì sū zhōu zhào zhū shēng xiě yāo shū zhū shēng dà huá

至苏州,召诸生写妖书,诸生大哗。

jìng zòu zhū shēng kàng mìng

敬奏诸生抗命。

shù jí shū yán dāng cǐ xiōng suì yi qiǎn shǐ zhèn jì gù nǎi héng suǒ wán hǎo

恕亟疏言:“当此凶岁,宜遣使振济,顾乃横索玩好。

xī táng tài zōng fěng liáng zhōu xiàn míng yīng míng huáng lìng yì zhōu zhī bàn bì bèi zi jìn pí pá gǎn bō lòu yá hé zǐ zhū wù li dà liàng sū tǐng bù fèng zhào

昔唐太宗讽梁州献名鹰,明皇令益州织半臂褙子,进琵琶杆拨镂牙合子诸物,李大亮、苏颋不奉诏。

chén suī wú sì yǒu mù sī rén

臣虽无似,有慕斯人。

yīn jǐn liè jìng děng zuì zhuàng

”因尽列敬等罪状。

jìng yì wū zòu shù bìng jí cháng zhōu zhī fǔ sūn rén rén bèi dǎi

敬亦诬奏恕并及常州知府孙仁,仁被逮。

rén xīn gàn rén yóu jìn shì lì zhī fǔ wéi rén fāng jùn jìng zhì bù wéi lǐ yǐ shì jiàn wǔ

仁,新淦人,由进士历知府,为人方峻,敬至不为礼,以是见忤。

shù kàng zhāng jiù sān shū hé jìng

恕抗章救,三疏劾敬。

huì zhōng guān shàng míng yì fā jìng jiān zhuàng nǎi xià jìng děng yù shù qí dǎng shí jiǔ rén ér qì chén shì chuán shǒu nán jīng

会中官尚铭亦发敬奸状,乃下敬等狱,戍其党十九人,而弃臣市,传首南京。

rén yì de shì guī hòu jī guān zhì xún fǔ níng xià yòu fù dōu yù shǐ

仁亦得释归,后积官至巡抚宁夏右副都御史。

èr shí nián fù gǎi shù nán jīng bīng bù shàng shū

二十年复改恕南京兵部尚书。

shí qián néng yì shǒu bèi nán jīng yǔ rén yuē wáng gōng tiān rén yě wú jìng shì ér yǐ

时钱能亦守备南京,语人曰:“王公,天人也,吾敬事而已。

shù tǎn huái dài zhī néng zú liǎn jí

”恕坦怀待之,能卒敛戢。

lín jùn zhī xià yù yě shù yán tiān dì zhǐ yī tán zǔ zōng zhǐ yī miào ér fú zhì qiān yú sì

林俊之下狱也,恕言:“天地止一坛,祖宗止一庙,而佛至千余寺。

yī sì lì ér yí mín jū qiě shù bǎi jiā fèi nèi tǎng qiě shù shí wàn cǐ chuǎn yě

一寺立,而移民居且数百家,费内帑且数十万,此舛也。

jùn yán dāng bù yí zuì

俊言当,不宜罪。

dì de shū bù yì

”帝得疏不怿。

shù kǎn kǎn lùn liè wú shǎo bì

恕侃侃论列无少避。

xiān hòu yìng zhào chén yán zhě èr shí yī jiàn bái zhě sān shí jiǔ jiē lì zǔ quán xìng

先后应诏陈言者二十一,建白者三十九,皆力阻权幸。

tiān xià qīng xīn mù zhī yù cháo shì yǒu bù kě bì yuē wáng gōng hú bù yán yě

天下倾心慕之,遇朝事有不可,必曰:“王公胡不言也?

zé yòu yuē gōng shū qiě zhì yǐ yǐ shù shū guǒ zhì

”则又曰:“公疏且至矣”,已,恕疏果至。

shí wéi yáo yuē liǎng jīng shí èr bù dú yǒu yī wáng shù

时为谣曰:“两京十二部,独有一王恕。

yú shì guì jìn jiē cè mù dì yì pō yàn kǔ zhī

”于是贵近皆侧目,帝亦颇厌苦之。

èr shí èr nián qǐ yòng chuán fèng guān shù jiàn yóu qiè dì yù bú yuè

二十二年起用传奉官,恕谏尤切,帝愈不悦。

shù xiān jiā tài zǐ shǎo bǎo huì nán jīng bīng bù shì láng mǎ xiǎn qǐ ba hū fù pī luò shù gōng bǎo zhì shì cháo yě dà hài

恕先加太子少保,会南京兵部侍郎马显乞罢,忽附批落恕宫保致仕,朝野大骇。

shù shù wèi xún fǔ lì shì láng zhì shàng shū jiē zài liú dū

恕数为巡抚,历侍郎至尚书,皆在留都。

yǐ hǎo zhí yán zhōng bù dé lì cháo

以好直言,终不得立朝。

jì guī míng yì gāo tái shěng tuī jiàn wú xū yuè

既归,名益高,台省推荐无虚月。

gōng bù zhǔ shì xiān jū wáng chún bǐ shù jí àn zhì yǔ zhàng zhé sī nán tuī guān

工部主事仙居王纯比恕汲黯,至予杖,谪思南推官。

xiào zōng jí wèi shǐ yòng tíng chén jiàn zhào rù wèi lì bù shàng shū xún jiā tài zǐ tài bǎo

孝宗即位,始用廷臣荐,召入为吏部尚书,寻加太子太保。

xiān shì zhōng wài hé dà xué shì liú jí zhě bì jiàn shù jí yǐ shì dà huì

先是,中外劾大学士刘吉者,必荐恕,吉以是大恚。

fán shù suǒ tuī jǔ bì yīn náo zhī

凡恕所推举,必阴挠之。

hóng zhì yuán nián rùn zhēng yuè yán guān hé liǎng guǎng zǒng dū sòng mín cáo yùn zǒng dū qiū nài děng sān shí qī rén yi jiàng chù zhōng duō sù yǒu shí wàng zhě

弘治元年闰正月,言官劾两广总督宋旻、漕运总督邱鼐等三十七人宜降黜,中多素有时望者。

jí jìng qǔ zhōng zhǐ yǔn zhī zhāng bù xià lì bù

吉竟取中旨允之,章不下吏部。

shù yǐ bù de qí zhí bài shū qǐ qù bù xǔ

恕以不得其职,拜疏乞去,不许。

shǎn xī quē xún fǔ shù tuī hé nán bù zhèng shǐ xiāo zhēn

陕西缺巡抚,恕推河南布政使萧祯。

zhào bié tuī shù zhí zòu yuē bì xià bù yǐ chén bù xiào rèn chén quán bù

诏别推,恕执奏曰:“陛下不以臣不肖,任臣铨部。

tǎng suǒ jǔ bù xiào chén zuì yě

倘所举不效,臣罪也。

jīn bì xià ān zhī zhēn bù cái ér jù zhī

今陛下安知祯不才而拒之?

shì bì zuǒ yòu jìn chén yì yǒu suǒ shǔ

是必左右近臣意有所属。

chén bù néng chéng wàng fēng zhǐ yǐ gù lù wèi

臣不能承望风指,以固禄位。

qiě bì xià jì yǐ zhēn wèi bù kě yòng shì chén bù kě yòng yě yuàn qǐ hái gǔ

且陛下既以祯为不可用,是臣不可用也,愿乞骸骨。

dì nǎi zú yòng zhēn

”帝乃卒用祯。

shí yán guān duō chēng shù xián qiě lǎo bù dàng rèn jù zhí yi zhì nèi gé cān dà zhèng

时言官多称恕贤且老,不当任剧职,宜置内阁参大政。

zuì hòu nán jīng yù shǐ wú tài děng fù yán zhī

最后,南京御史吴泰等复言之。

dì yuē zhèn yòng jiǎn yì wáng zhí gù shì guān shù lì bù yǒu móu yì wèi cháng bù tīng hé bì nèi gé yě

帝曰:“朕用蹇义、王直故事,官恕吏部,有谋议未尝不听,何必内阁也。

shù cháng shì jīng yán jiàn dì kùn rè shǔ qǐng yī gù shì dà hán shǔ zàn tíng réng jìn jiǎng yì yú gōng zhōng

”恕尝侍经筵,见帝困热暑,请依故事大寒暑暂停,仍进讲义于宫中。

jìn shì dǒng jié yù shǐ tāng nài jǐ shì zhōng hán zhòng děng suì jiāo zhāng lùn bó shù dài zuì qǐng jiě zhí yōu zhào bù xǔ

进士董杰、御史汤鼐、给事中韩重等遂交章论驳,恕待罪请解职,优诏不许。

shù shàng yán chén méng guó hòu ēn rì xī sī bào

恕上言:“臣蒙国厚恩,日夕思报。

rén jiàn bì xià rèn chén guò zhòng suì wàng chén tài shēn yù chén jǐn qǔ cháo zhèng gēng zhāng zhī rú sòng sī mǎ guāng gù shì

人见陛下任臣过重,遂望臣太深,欲臣尽取朝政更张之,如宋司马光故事。

wú lùn chén cái yuǎn bù jí guāng jí jīn yì qǐ yuán yòu shí

无论臣才远不及光,即今亦岂元祐时。

qiě liù qīng fēn zhí gè yǒu yōu sī chén qǐ gǎn yuè ér móu zhī

且六卿分职,各有攸司,臣岂敢越而谋之。

dàn jié děng zé chén liáng shì chén wú suǒ táo zuì wéi qǐ fàng hái

但杰等责臣良是,臣无所逃罪,惟乞放还。

dì fù yōu zhào miǎn liú zhī

帝复优诏勉留之。

shù gǎn jī juàn yù yì yǐ shēn rèn guó shì

恕感激眷遇,益以身任国事。

fāng yǐ jí zài gào wén dì pō zhuó yòng huàn guān zhì yǒu cì mǎng yī gěi zhuāng tián zhě jù shū qiē jiàn

方以疾在告,闻帝颇擢用宦官,至有赐蟒衣给庄田者,具疏切谏。

zhōng guān huáng shùn qǐng qǐ fù jiang guān pān jùn gòng yì shù yán bù kě yǐ xiǎo chén huài zhòng diǎn

中官黄顺请起复匠官潘俊供役,恕言不可以小臣坏重典。

zài zhí zòu jìng bào xǔ

再执奏,竟报许。

liú jí jì hàn shù jí suǒ xiàn shòu zhōu zhī zhōu liú gài jí yán guān zhōu hóng zhāng bǐng tāng nài jiāng wǎn děng shù yòu kàng zhāng lì jiù jí yǐ shì yì hèn nǎi hé sī rén wèi zhāng děng gòng pái zhī

刘吉既憾恕,吉所陷寿州知州刘概及言官周纮、张昺、汤鼐、姜绾等,恕又抗章力救,吉以是益恨,乃合私人魏璋等共排之。

shù xiān hòu tuī yòng luō míng xióng huái qiáng zhēn chén shòu qiū nài bái sī míng děng xián fěng zhāng děng jiū bó

恕先后推用罗明、熊怀、强珍、陈寿、邱鼐、白思明等,咸讽璋等纠驳。

shù zhī zhì bù dé xíng lián zhāng qiú qù

恕知志不得行,连章求去。

dì zhé wèi liú qiě yǐ qí lǎo tè miǎn wǔ cháo yù dà fēng yǔ xuě zǎo cháo yì miǎn

帝辄慰留,且以其老特免午朝,遇大风雨雪,早朝亦免。

huī wáng jiàn pèi qǐ guī dé zhōu tián yǐ de zhǐ

徽王见沛乞归德州田,已得旨。

shù yán wáng guó yì qīn bù dàng zhēng chǐ cùn de shǐ xiǎo mín shī yè dì wǎn cí bào yān

恕言王国懿亲,不当争尺寸地,使小民失业,帝婉辞报焉。

lú gōu qiáo chéng zhōng guān li xìng qǐ jìn wén sī yuàn fù shǐ pān jùn děng guān

卢沟桥成,中官李兴乞进文思院副使潘俊等官。

shù yán yíng zào cháng zhí ān dé lù gōng

恕言:“营造常职,安得录功。

chéng huà jì shǐ yǒu cǐ shì bì xià chū zhèng xìng yǐ gé tài nài hé fù xíng

成化季始有此事,陛下初政幸已革汰,奈何复行?

qiě shān líng dà gōng wèi wén shēng zhí yuán lì zòu qǐ jiāng hé cí jù zhī

且山陵大工未闻升职,援例奏乞,将何词拒之?

dì nà qí yán

”帝纳其言。

yǐ xiū jīng chéng hé qiáo dì fù cóng xìng qǐng shòu sì rén guān xǔ wǔ rén guàn dài

已,修京城河桥,帝复从兴请授四人官,许五人冠带。

shù zhí zòu bù cóng zài shū zhēng yuē chén zhí zhǎng quán xuǎn yì dāng jìn yán ér zài shū mò huí tiān tīng yǐ wéi yè yǐ xǔ zhī bù kě yì

恕执奏,不从,再疏争曰:“臣职掌铨选,义当尽言,而再疏莫回天听,以为业已许之不可易。

fu shì qiú qí dāng shè wèi dāng suī shí yì hé hài

夫事求其当,设未当,虽十易何害。

bù rán liú bì yǒu bù kě jiù zhě

不然,流弊有不可救者。

bào wén

”报闻。

xiān hòu yǐ zāi yì tiáo qī shì yǐ xīng biàn chén èr shí shì xián qiè shí bì

先后以灾异条七事,以星变陈二十事,咸切时弊。

shòu níng bó zhāng luán qǐng xūn hào gào quàn

寿宁伯张峦请勋号、诰券。

shù yán qián wáng liǎng tài hòu zhèng wèi zhōng gōng shù shí nián qián chéng zōng wáng yuán shǐ yāo fēng jué

恕言:“钱、王两太后正位中宫数十年,钱承宗、王源始邀封爵。

jīn huáng hòu lì fu sān nián luán yǐ fēng bó

今皇后立甫三年,峦已封伯。

jù yǒu cǐ qǐng lèi shèng dé bù kě xǔ

遽有此请,累圣德,不可许。

tōng zhèng jīng lì gāo lù luán mèi xù yě chāo qiān běn sī cān yì

”通政经历高禄,峦妹婿也,超迁本司参议。

shù yán tiān xià zhī guān yǐ dài tiān xià zhī shì wù sī guì qī fáng gōng yì

恕言:“天下之官以待天下之士,勿私贵戚,妨公议。

zhōng zhǐ yǐ cì děng yù yī xú shēng chāo bǔ yuàn pàn shù qǐng xuǎn shàng kǎo zhě bù nà

”中旨以次等御医徐生超补院判,恕请选上考者,不纳。

wén huá diàn zhōng shū shè rén dù chāng děng yín yuán qiān zhì yù yī wáng yù zì chén qǐ jìn guān shù jiē lì zhēng qǐn zhī

文华殿中书舍人杜昌等夤缘迁秩,御医王玉自陈乞进官,恕皆力争寝之。

shì shí liú jí yǐ ba ér qiū jùn rù gé yì yǔ shù bù xiāng néng

是时刘吉已罢,而邱濬入阁,亦与恕不相能。

chū jùn yǐ lǐ bù shàng shū zhǎng zhān shì yǔ shù tóng wèi tài zǐ tài bǎo

初,濬以礼部尚书掌詹事,与恕同为太子太保。

shù zhǎng liù qīng wèi jùn shàng

恕长六卿,位濬上。

jí jùn rù gé shù yǐ lì bù fú ràng yě jùn yóu shì bú yuè

及濬入阁,恕以吏部弗让也,濬由是不悦。

shù kǎo chá tiān xià shù guān yǐ chù ér jùn diào zhǐ liú zhī zhě jiǔ shí yú rén

恕考察天下庶官,已黜而濬调旨留之者九十余人。

shù lǚ zhēng bù néng de yīn lì qiú ba bù xǔ

恕屡争不能得,因力求罢,不许。

tài yī yuàn pàn liú wén tài zhě gù wǎng lái jùn jiā yǐ jiù qiān guān wèi shù suǒ jū xián shù shén

太医院判刘文泰者,故往来濬家以救迁官,为恕所沮,衔恕甚。

shù lǐ jū rì cháng shǔ rén zuò chuán lòu bǎn yǐ xíng

恕里居日,尝属人作传,镂板以行。

jùn wèi qí gū zhí bàng jūn shàng wén zuì qiě bù xiǎo

濬谓其沽直谤君,上闻罪且不小。

wén tài xīn dòng nǎi zì wèi zòu cǎo shì chú míng dōu yù shǐ wú zhēn rùn sè zhī

文泰心动,乃自为奏草,示除名都御史吴祯润色之。

jié shù biàn luàn xuǎn fǎ

讦恕变乱选法。

qiě chuán zhōng zì bǐ yī zhōu yú zòu shū liú zhōng zhě gài yún bù bào

且传中自比伊、周,于奏疏留中者,概云不报。

yǐ zhāng xiān dì jù jiàn wú rén chén lǐ

以彰先帝拒谏,无人臣礼。

yù zhōng yǐ qí huò

欲中以奇祸。

shù yǐ zòu chū jùn zhǐ kàng yán chén chuán zuò yú chéng huà èr shí nián zhì shì zài èr shí èr nián fēi yǒu wàng yú xiān dì yě

恕以奏出濬指,抗言:“臣传作于成化二十年,致仕在二十二年,非有望于先帝也。

qiě chuán zhōng suǒ zài jiē zú zhāo xiān dì nà jiàn zhī měi hé míng zhāng guò

且传中所载,皆足昭先帝纳谏之美,何名彰过。

wén tài wú lài xiǎo rén cǐ bì yǒu lǎo yú wén xué duō yīn móu zhě zhǔ zhī

文泰无赖小人,此必有老于文学多阴谋者主之。

dì xià wén tài jǐn yī yù jū zhī de shí yīn qǐng dǎi jùn shù jí zhēn duì bù

”帝下文泰锦衣狱,鞫之得实,因请逮濬、恕及祯对簿。

dì xīn bú yuè shù nǎi biǎn wén tài yù yī

帝心不悦恕,乃贬文泰御医。

zé shù gū míng fén suǒ lòu bǎn

责恕沽名,焚所镂版。

zhì jùn bù wèn

置濬不问。

shù zài shū qǐng biàn lǐ bù cóng suì lì qiú qù

恕再疏请辨理,不从,遂力求去。

tīng chí yì guī bù cì chì yuè lǐn suì lì yì pō jiǎn

听驰驿归,不赐敕,月廪、岁隶亦颇减。

tíng lùn yǐ shì bù zhí jùn

廷论以是不直濬。

jí jùn zú wén tài wǎng diào jùn qī huà zhī chū yuē yǐ ruò gù shǐ xiāng gōng yǐ wáng gōng fù bú yì míng hé diào wèi

及濬卒,文泰往吊,濬妻叱之出曰:“以若故,使相公𬺈王公,负不义名,何吊为!

shù yáng lì zhōng wài sì shí yú nián gāng zhèng qīng yán shǐ zhōng yī zhì

”恕扬历中外四十余年,刚正清严,始终一致。

suǒ yǐn jiàn gěng yù péng sháo hé qiáo xīn zhōu jīng li mǐn zhāng yuè ní yuè liú dà xià dài shān zhāng mào děng jiē yī shí míng chén

所引荐耿裕、彭韶、何乔新、周经、李敏、张悦、倪岳、刘大夏、戴珊、章懋等,皆一时名臣。

tā xián cái jiǔ fèi cǎo zé zhě bá zhuó zhī kǒng hòu

他贤才久废草泽者,拔擢之恐后。

hóng zhì èr shí nián jiān zhòng zhèng yíng cháo zhí yè xiū lǐ hào wèi jí shèng zhě shù lì yě

弘治二十年间,众正盈朝,职业修理,号为极盛者,恕力也。

wǔ zōng sì wèi qiǎn xíng rén jī chì cún wèn lài yáng jiǔ yì lǐn lì qiě yù yǐ dǎng lùn wú yǐn

武宗嗣位,遣行人赍敕存问,赉羊酒,益廪隶,且谕以谠论无隐。

shù chén guó jiā dà zhèng shù shì dì yōu zhào bào zhī

恕陈国家大政数事,帝优诏报之。

zhèng dé sān nián sì yuè zú nián jiǔ shí sān

正德三年四月卒,年九十三。

píng jū shí dàn jiān rén zú zhī rì xiǎo jiǎn

平居食啖兼人,卒之日小减。

bì hù dú zuò hū yǒu shēng ruò léi bái qì mǐ màn kàn zhī míng yǐ

闭户独坐,忽有声若雷,白气弥漫,瞰之瞑矣。

fù wén chuò cháo zèng tè jìn zuǒ zhù guó tài shī shì duān yì

讣闻,辍朝,赠特进左柱国太师,谥端毅。

wǔ zǐ shí sān sūn duō xián qiě xiǎn

五子、十三孙,多贤且显。

shǎo zǐ chéng yù zì tiān yǔ

少子承裕,字天宇。

qī suì néng shī ruò guàn zhe tài jí dòng jìng tú shuō

七岁能诗,弱冠著《太极动静图说》。

shù guān lì bù lìng rì jiē bīn kè yǐ shì zhōu zhī tiān xià xián cái xuǎn yòng wú bù dāng

恕官吏部,令日接宾客,以是周知天下贤才,选用无不当。

jǔ hóng zhì liù nián jìn shì

举弘治六年进士。

shù zhì zhèng chéng yù jí gào guī shì yǎng

恕致政,承裕即告归侍养。

qǐ shòu bīng kē jǐ shì zhōng chū lǐ shān dōng hé nán tún tián

起授兵科给事中,出理山东、河南屯田。

jiǎn dēng lái liáng é sān mǔ zhēng yī dòu hái qīng zhōu zhāng dé jūn tián xiān cì wáng fǔ zhě sān bǎi liù shí yú qǐng

减登、莱粮额,三亩征一斗,还青州、彰德军田先赐王府者三百六十余顷。

wǔ zōng lì lǚ qiān lì kē dū jǐ shì zhōng

武宗立,屡迁吏科都给事中。

yǐ yán shì wǔ liú jǐn fá mǐ shū sāi shàng

以言事忤刘瑾,罚米输塞上。

zài qiān tài pú qīng

再迁太仆卿。

jiā jìng liù nián lèi guān nán jīng hù bù shàng shū

嘉靖六年累官南京户部尚书。

qīng bū shuì yī bǎi qī shí wàn dàn jī xiàn yín sì wàn bā qiān yú liǎng

清逋税一百七十万石,积羡银四万八千余两。

dì shǒu shū qīng píng zhèng zhí bāo zhī

帝手书“清平正直”褒之。

zài bù sān nián zhì shì zú

在部三年,致仕,卒。

zèng tài zǐ shǎo bǎo shì kāng xī

赠太子少保,谥康僖。

mǎ wén shēng zì fù tú jūn zhōu rén

马文升,字负图,钧州人。

mào guī qí duō lì

貌瑰奇多力。

dēng jǐng tài èr nián jìn shì shòu yù shǐ

登景泰二年进士,授御史。

lì àn shān xī hú guǎng fēng cái shén zhe

历按山西、湖广,风裁甚著。

hái lǐng zhū dào zhāng zòu

还领诸道章奏。

mǔ sāng chú chāo qiān fú jiàn àn chá shǐ

母丧除,超迁福建按察使。

chéng huà chū zhào wèi nán jīng dà lǐ qīng yǐ fù sāng guī

成化初,召为南京大理卿,以父丧归。

mǎn sì zhī luàn shǎn xī xún fǔ chén jià xià lì jí jiā qǐ wén shēng yòu fù dōu yù shǐ dài jià

满四之乱,陕西巡抚陈价下吏,即家起文升右副都御史代价。

chí zhì jūn yǔ zǒng dū xiàng zhōng tǎo píng zhī

驰至军,与总督项忠讨平之。

shì jù zhōng chuán

事具忠传。

lù gōng jìn zuǒ fù dōu yù shǐ xún fǔ rú gù

录功进左副都御史,巡抚如故。

wén shēng shù tiáo zòu pián yí wu xuǎn jiāng liàn bīng xiū ān biān yíng zhì tiě biān chéng fēng hòu jiǎn chú jù zéi

文升数条奏便宜,务选将练兵,修安边营至铁鞭城烽堠,剪除剧贼。

xī gù fān zú bù jí mìng zhě xī miè zhī

西固番族不即命者悉灭之。

xiū chá zhèng yì fān mǎ bā qiān yǒu qí yǐ gěi shì zú

修茶政,易番马八千有奇,以给士卒。

zhèn gǒng chāng lín táo jī mín fǔ ān liú yí

振巩昌、临洮饥民,抚安流移。

jī shén zhe

绩甚著。

shì shí bó luó hū mǎn dōu lǔ qié jiā sī lán bǐ suì fàn biān

是时,孛罗忽、满都鲁、癿加思兰比岁犯边。

wén shēng qǐng zhù bīng wéi zhōu ér shè fú zhū bǎo dài zhī

文升请驻兵韦州,而设伏诸堡待之。

suì bài kòu hēi shuǐ kǒu qín qí píng zhāng dié liè sūn yòu bài zhī tàng yáng lǐng zhǎn shǒu èr bǎi míng qí lǐng yuē dé shèng pō lè shí jì zhī ér hái

遂败寇黑水口,擒其平章迭烈孙,又败之汤羊岭,斩首二百,名其岭曰:“得胜坡”,勒石纪之而还。

wén shēng jūn gōng shén shèng zòu jié bù wéi kuā zhāng zhōng yì wú zhǔ zhī zhě yǐ shì shǎng báo

文升军功甚盛,奏捷不为夸张,中亦无主之者,以是赏薄。

zhì jiǔ nián dōng zǒng zhì wáng yuè yǐ dà jié zòu wén shēng yì qiǎn zi xiù bào gōng

至九年冬,总制王越以大捷奏,文升亦遣子琇报功。

tíng chén kān zòu bù shí zuò tíng fèng sān yuè

廷臣勘奏不实,坐停俸三月。

shí yī nián chūn dài yuè zǒng zhì sān biān jūn wù xún rù wèi bīng bù yòu shì láng

十一年春,代越总制三边军务,寻入为兵部右侍郎。

míng nián bā yuè zhěng chì liáo dōng jūn wù

明年八月,整饬辽东军务。

xún fǔ chén yuè tān ér jiǎo jiàng shì xiǎo guò zhé fá mǎ mǎ jià téng yǒng

巡抚陈钺贪而狡,将士小过辄罚马,马价腾踊。

wén shēng shàng biān jì shí wǔ shì yīn qǐng jìn zhī yuè yóu shì xián wén shēng

文升上边计十五事,因请禁之,钺由是嗛文升。

wén shēng hái bù zhuǎn zuǒ

文升还部转左。

shí sì nián chūn yuè yǐ yǎn shā mào gōng jī biàn zhōng guān wāng zhí yù zì wǎng dìng zhī

十四年春,钺以掩杀冒功激变,中官汪直欲自往定之。

dì lìng sī lǐ tài jiàn huái ēn děng qī rén yì nèi gé huì bīng bù yì

帝令司礼太监怀恩等七人诣内阁会兵部议。

ēn yù qiǎn dà chén wǎng fǔ yǐ jū zhí xíng

恩欲遣大臣往抚,以沮直行。

wén shēng jí yīng yuē shàn

文升疾应曰:“善。

ēn rù bái dì jí mìng wén shēng wǎng

”恩入白,帝即命文升往。

zhí bú yuè yù lìng qí sī rén wáng yīng yǔ jù wén shēng xiè jué zhī

直不悦,欲令其私人王英与俱,文升谢绝之。

jí chí zhì zhèn xuān xǐ shū fǔ wèi wú bù tīng fǔ zhě

疾驰至镇,宣玺书抚慰,无不听抚者。

yòu qǐng qián yǐ yě xiān luàn shī shòu guān xǐ shū zhě shí yú rén de xí guān

又请前以也先乱失授官玺书者十余人,得袭官。

shì dìng zhí yù ràng qí gōng qǐng yú dì xié wáng yīng chí zhì kāi yuán zài xià lìng zhāo fǔ

事定,直欲攘其功,请于帝,挟王英驰至开原,再下令招抚。

wén shēng nǎi tuī gōng yǔ zhí rán zhí nèi cán

文升乃推功与直,然直内惭。

wén shēng yòu yǔ zhí kàng lǐ nú shì qí zuǒ yòu zhí yì bù xǐ

文升又与直抗礼,奴视其左右,直益不喜。

ér chén yuè yì chǎn shì zhí de zhí huan

而陈钺益谄事直,得直欢。

rì yè zèn wén shēng sī zhōng zhī wèi yǒu yǐ fā yě

日夜谮文升,思中之未有以发也。

wén shēng hái cì láo lǐ

文升还,赐牢醴。

míng nián chūn yǐ liáo dōng lǚ shī shì qiǎn zhí xié dìng xī hóu jiǎng wǎn shàng shū lín cōng děng àn zhī

明年春,以辽东屡失事,遣直偕定西侯蒋琬、尚书林聪等按之。

huì yú zǐ jùn hé yuè yuè yí chū wén shēng yì qīng zhī yì jí

会余子俊劾钺,钺疑出文升意,倾之益急。

zhí yīn zòu wén shēng xíng shì guāi fāng jìn biān rén shì nóng qì zhì yuàn pàn

直因奏文升行事乖方,禁边人市农器,致怨叛。

nǎi xià wén shēng zhào yù zhé shù chóng qìng wèi

乃下文升诏狱,谪戍重庆卫。

zhí jì qīng wén shēng zé yǔ yuè dà fā bīng jī gōng yuè yǐ shì zhòu qiān zhì shàng shū

直既倾文升,则与钺大发兵激功,钺以是骤迁至尚书。

shí jiǔ nián zhí bài wén shēng fù guān

十九年,直败,文升复官。

míng nián qǐ wèi zuǒ fù dōu yù shǐ xún fǔ liáo dōng

明年起为左副都御史巡抚辽东。

wén shēng fán sān zhì liáo jūn mín wén qí lái jiē gǔ wǔ

文升凡三至辽,军民闻其来皆鼓舞。

yì jìn yì zhōng guān zǒng bīng shǐ bù dé juān xuē zhòng yì dà xǐ

益禁抑中官、总兵,使不得朘削,众益大喜。

èr shí yī nián jìn yòu dū yù shǐ zǒng dū cáo yùn

二十一年进右都御史,总督漕运。

huái xú hé jī yí jiāng nán liáng shí wàn shí yán jià yín wǔ wàn liǎng zhèn zhī

淮、徐、和饥,移江南粮十万石、盐价银五万两振之。

shì nián dōng zhào wèi bīng bù shàng shū

是年冬,召为兵部尚书。

míng nián yǐ li zī shěng zèn diào nán jīng

明年,以李孜省谮,调南京。

xiào zōng jí wèi zhào bài zuǒ dōu yù shǐ

孝宗即位,召拜左都御史。

hóng zhì yuán nián shàng yán xiàn zōng cháo yuè zhèn hǎi dú zhū miào yòng fāng shì yán zhì shí hán zhōu yǐ fú zhuàn zhù jīn shū dào jīng jīn yín qián bǎo shí jí wǔ gǔ wèi yā shèng jù yi huǐ

弘治元年上言:“宪宗朝,岳镇海渎诸庙,用方士言置石函,周以符篆,贮金书道经、金银钱、宝石及五谷为厌胜具,宜毁。

cóng zhī

晋侯听从了他的建议。

yòu shàng yán shí wǔ shì xī yì xíng

又上言十五事,悉议行。

dì gēng jiè tián jiào fāng yǐ zá xì jìn

帝耕藉田,教坊以杂戏进。

wén shēng zhèng sè yuē xīn tiān zi dāng shǐ zhī jià sè jiān nán cǐ hé wéi zhě

文升正色曰:“新天子当使知稼穑艰难,此何为者?

jí chì qù

”即斥去。

yù shǐ xú mào hè lín shī chéng zhǐ xià yù

御史徐瑁、贺霖失承旨下狱。

wén shēng yán chū zhèng bù yí zhé zuì yán guān suì de shì

文升言初政不宜辄罪言官,遂得释。

xún mìng tí dū shí èr tuán yíng

寻命提督十二团营。

míng nián dài yú zǐ jùn wèi bīng bù shàng shū dū tuán yíng rú gù

明年,代余子俊为兵部尚书,督团营如故。

chéng píng jì jiǔ bīng zhèng fèi chí xī běi bù luò shí cì sāi xià

承平既久,兵政废弛,西北部落时伺塞下。

wén shēng yán hé zhū jiàng xiào chù tān nuò zhě sān shí yú rén

文升严核诸将校,黜贪懦者三十余人。

jiān rén dà yuàn yè chí gōng shǐ cì qí mén huò zuò bàng shū shè rù dōng cháng ān mén nèi

奸人大怨,夜持弓矢伺其门,或作谤书射入东长安门内。

dì wén zhào jǐn yī jī bǔ gěi qí shì shí èr wèi wén shēng chū rù

帝闻,诏锦衣缉捕,给骑士十二,卫文升出入。

wén shēng qǐ xiū yōu zhào bù xǔ

文升乞休,优诏不许。

xiǎo wáng zǐ yǐ shù wàn qí mù dà tóng sāi xià shì xiōng xiōng

小王子以数万骑牧大同塞下,势汹汹。

wén shēng yǐ jí zài gào dì shǐ zhōng guān xié yī shì yīn jiù wèn jì

文升以疾在告,帝使中官挟医视,因就问计。

wén shēng wèi bǐ fāng bài yú tā bù wú néng wéi

文升谓“彼方败于他部,无能为。

qǐng mì wèi bèi ér yáng shēng bī zhī bì xǐ qù

请密为备,而扬声逼之,必徙去。

yǐ ér guǒ rán

”不久之后果然如此。

zāo jì mǔ yōu zhào qǐ fù zài shū cí bù xǔ

遭继母忧,诏起复,再疏辞,不许。

xī běi bié bù yě miē kè lì qí zhǎng yuē yì là sī wáng yuē mǎn gē wáng yuē yì là yīn wáng gè qiǎn shǐ kuǎn sù zhōu sāi qǐ gòng qiě hù shì

西北别部野乜克力,其长曰亦剌思王,曰满哥王,曰亦剌因王,各遣使款肃州塞,乞贡且互市。

xún fǔ xǔ jìn zǒng bīng guān liú níng wèi qǐng wén shēng yán hù shì kě xǔ rù gòng bù kě xǔ nǎi què zhī

巡抚许进、总兵官刘宁为请,文升言互市可许,入贡不可许,乃却之。

tǔ lǔ fān jì xí zhí shǎn ba ér lìng yá lán jù shǒu hā mì tiě chēng kè hán qīn shā zhōu pò hǎn dōng zhū bù fù jǐ

土鲁番既袭执陕巴,而令牙兰据守哈密,僣称可汗,侵沙州,迫罕东诸部附己。

wén shēng yì cǐ kòu jié ào bù dà chuàng zhōng bù zhī wèi yi yòng hàn chén tāng gù shì xí zhǎn zhī

文升议,此寇桀骜,不大创终不知畏,宜用汉陈汤故事袭斩之。

chá zhǐ huī yáng zhù shú fān qíng zhào xún yǐ fāng lüè

察指挥杨翥熟番情,召询以方略。

zhù bèi chén hǎn dōng zhì hā mì dào lù qǐng diào hǎn dōng bīng sān qiān wèi qián fēng hàn bīng sān qiān jì zhī chí shù rì liáng jiàn dào jiān chéng jìn kě dé zhì

翥备陈罕东至哈密道路,请调罕东兵三千为前锋,汉兵三千继之,持数日粮,间道兼程进,可得志。

wén shēng xǐ suì qǐng yú dì chì fā hǎn dōng chì jīn hā mì bīng lìng fù zǒng bīng péng qīng jiāng zhī lì xún fǔ xǔ jìn wǎng tǎo guǒ kè zhī yǔ xiáng jìn chuán

文升喜,遂请于帝,敕发罕东、赤斤、哈密兵,令副总兵彭清将之,隶巡抚许进往讨,果克之,语详《进传》。

tuán yíng jūn bù zú qǐng yú jǐn yī jí téng xiāng sì wèi zhòng xuǎn bǔ

团营军不足,请于锦衣及腾骧四卫中选补。

yǐ de qǐng yǐ zhōng guān níng jǐn zǔ zhī

已得请矣,中官宁瑾阻之。

wén shēng jí bīng kē wèi chūn děng yán zhào zhǐ yi xìn bù nà

文升及兵科蔚春等言诏旨宜信,不纳。

shǎn xī de dà zhèn

陕西地大震。

wén shēng yán cǐ wài kòu qīn líng zhī zhào

文升言:“此外寇侵凌之兆。

jīn huǒ shāi fāng tiào liáng ér hǎi nèi mín kùn cái jié jiāng nuò bīng ruò

今火筛方跳梁,而海内民困财竭,将懦兵弱。

yi xíng rén zhèng yǐ yǎng mín jiǎng wǔ bèi yǐ gù yǔ

宜行仁政以养民,讲武备以固圉。

jié cái yòng tíng zhāi jiào zhǐ chuán fèng rǒng yuán jìn zòu qǐ xián de

节财用,停斋醮,止传奉冗员,禁奏乞闲地。

rì shì èr cháo yǐ qín shù zhèng

日视二朝,以勤庶政。

qiě chè hái shǎn xī zhī zào nèi chén zhèn xù bèi zāi zhě jiā

且撤还陕西织造内臣,振恤被灾者家。

dì nà qí yán nèi chén lì zhào hái

”帝纳其言,内臣立召还。

wén shēng wèi bīng bù shí sān nián jìn xīn róng wù yú tún tián mǎ zhèng biān bèi shǒu yù shù tiáo shàng pián yí

文升为兵部十三年,尽心戎务,于屯田、马政、边备、守御,数条上便宜。

guó jiā shì dāng yán zhě jí fēi zhí shǒu yì yán wú bù jìn

国家事当言者,即非职守,亦言无不尽。

cháng yǐ tài zi nián jí sì líng dāng zǎo yù jiào

尝以太子年及四龄,当早谕教。

qǐng zé chún jǐn lǎo chéng zhī shū shǐ rú wèi shèng yáng fū rén zhě bǎo bào fú chí fán yán yǔ dòng zhǐ xī dǎo zhī yǐ zhèng

请择醇谨老成知书史如卫圣杨夫人者,保抱扶持,凡言语动止悉导之以正。

ruò nèi tíng qǔ yàn zhōng gǔ sī chéng yìng yuán xiāo áo shān duān wǔ jìng dù zhū xì jiē wù lìng jiàn

若内庭曲宴,钟鼓司承应,元宵鳌山,端午竞渡诸戏,皆勿令见。

zhì yú fú lǎo zhī jiào yóu yi bǐng jué kǒng huò xuàn xīn zhì

至于佛、老之教,尤宜屏绝,恐惑眩心志。

shān dōng jiǔ hàn zhè jiāng jí nán jī shuǐ zāi wén shēng qǐng mìng suǒ sī zhèn xù liàn shì zú yǐ bèi bù yú

山东久旱,浙江及南畿水灾,文升请命所司振恤,练士卒以备不虞。

dì jiē shēn nà zhī

帝皆深纳之。

mín kùn fù yì wén shēng jí chén qí hài wèi jīn mín tián shí shuì sì wǔ qí shū biān sài zhě liáng yī shí fèi yín yī liǎng yǐ shàng fēng nián yòng liáng bā jiǔ shí fāng yì yī liǎng

民困赋役,文升极陈其害,谓:“今民田十税四五,其输边塞者粮一石费银一两以上,丰年用粮八九石方易一两。

ruò sī mián bù bó zhī shū jīng shī zhě jiāo nà zhī fèi guò yú suǒ shū nán fāng zhuǎn cáo tōng zhōu zhì yǒu sān sì shí zhì yī shí zhě

若丝绵布帛之输京师者,交纳之费过于所输,南方转漕通州至有三四石致一石者。

zhōng zhōu suì yì wǔ liù wàn rén zhì hé shān dōng hé nán xiū sāi jué kǒu fū bù xià èr shí wàn sū sōng zhì shuǐ yì rú zhī

中州岁役五六万人治河,山东、河南修塞决口夫不下二十万,苏、松治水亦如之。

hú guǎng jiàn jí xìng qí yōng sì wáng fǔ jiāng xī yì shòu èr fǔ shān dōng héng fǔ tōng jì yì fū bù xià bǎi wàn

湖广建吉、兴、岐、雍四王府,江西益、寿二府,山东衡府,通计役夫不下百万。

zhū wáng zhī guó yì fū gōng yìng yì sì shí wàn

诸王之国役夫供应亦四十万。

jiā yǐ hú guǎng zhēng mán shān shǎn fáng biān gòng kuì xiǎng gěi jūn lǚ zhě yòu bù zhī fán jǐ

加以湖广征蛮,山、陕防边,供馈饷给军旅者又不知凡几。

fù zhòng yì fán wèi yǒu shén yú cǐ shí zhě yě

赋重役繁,未有甚于此时者也。

yi yán chì nèi wài zhū sī shěng fán fèi kuān lì yì wú shàn yǒu kē lǜ wáng fǔ zhī gōng yi sù jùn

宜严敕内外诸司,省烦费,宽力役,毋擅有科率,王府之工宜速竣。

zhù lìng kùn bì shǎo sū

庶令困敝少苏。

gèng qǐ chóng zhèng xué yì xié shù yǐ qīng shèng xīn

更乞崇正学,抑邪术,以清圣心;

jié cái yòng shěng gōng zuò yǐ péi bāng běn

节财用,省工作,以培邦本。

zhào xià suǒ sī xiáng yì

”诏下所司详议。

tā suǒ lùn zòu zhě shén zhòng

他所论奏者甚众。

zài bān liè zhōng zuì wéi qí shuò dì yì tuī xīn rèn zhī

在班列中最为耆硕,帝亦推心任之。

zì tài zǐ tài bǎo lǚ jiā zhì shǎo bǎo jiān tài zǐ tài fù suì shí cì lài zhū dà chén mò gǎn wàng yě

自太子太保屡加至少保兼太子太傅,岁时赐赉,诸大臣莫敢望也。

lì bù shàng shū tú yōng ba tíng tuī wén shēng

吏部尚书屠滽罢,廷推文升。

yù shǐ wèi yīng děng yán bīng bù fēi wén shēng bù kě dì yì yǐ wéi rán

御史魏英等言兵部非文升不可,帝亦以为然。

nǎi mìng ní yuè dài yōng ér jiā wén shēng shǎo fù yǐ wèi zhī

乃命倪岳代滽,而加文升少傅以慰之。

yuè zú yǐ wén shēng dài

岳卒,以文升代。

nán jīng fèng yáng dà fēng yǔ huài wū bá mù wén shēng qǐng dì jiǎn shàn chè lè xiū dé shěng qiān yù jīng yán jué yóu yàn

南京、凤阳大风雨坏屋拔木,文升请帝减膳撤乐,修德省愆,御经筵,绝游宴;

tíng bù jí wu zhǐ é wài zhī zào

停不急务,止额外织造;

zhèn jī mín bǔ dào zéi

振饥民,捕盗贼。

yǐ yòu shàng lì bù zhí zhǎng shí shì

已,又上吏部职掌十事。

dì xī bāo nà

帝悉褒纳。

yī pǐn jiǔ zài mǎn jiā shǎo shī jiān tài zǐ tài shī

一品九载满,加少师兼太子太师。

dì yǐ jiāng kǎo chá tè zhào wén shēng jí dōu yù shǐ dài shān shǐ lín zhì nuǎn gé yù yǐ bǐng gōng chù zhì

帝以将考察,特召文升及都御史戴珊、史琳至暖阁,谕以秉公黜陟。

yòu yǐ wén shēng nián gāo zhòng tīng zài hū gào zhī mìng zuǒ yòu yè zhī xià jiē

又以文升年高重听,再呼告之,命左右掖之下阶。

shǐ wén shēng wèi dōu yù shǐ wáng shù zài lì bù liǎng rén jiē yǐ zhèng zhí rèn tiān xià shì

始文升为都御史,王恕在吏部,两人皆以正直任天下事。

shū chū tiān xià chuán sòng

疏出,天下传诵。

shù qù rén wàng jiē guī wén shēng

恕去,人望皆归文升。

dài wèi lì bù nián yǐ bā shí

迨为吏部,年已八十。

xiū rán cháng méi yù shì kǎn kǎn bù shǎo shuāi

修髯长眉,遇事侃侃不少衰。

xiào zōng bēng wén shēng chéng yí zhào qǐng tài chuán fèng guān qī bǎi liù shí sān rén mìng liú tài pú qīng li lún děng shí qī rén yú jǐn tài zhī

孝宗崩,文升承遗诏请汰传奉官七百六十三人,命留太仆卿李纶等十七人,余尽汰之。

zhèng dé yuán nián yù yòng jiān zhōng guān wáng ruì fù qǐng yòng xīn tài zhě qī rén wén shēng bù fèng zhào

正德元年,御用监中官王瑞复请用新汰者七人,文升不奉诏。

jǐ shì zhōng ān kuí cì de ruì nà huì zhuàng hé zhī

给事中安奎刺得瑞纳贿状,劾之。

ruì huì wū wén shēng kàng zhǐ gèng xià tíng yì jiē shì wén shēng dì zhōng bù tīng

瑞恚,诬文升抗旨,更下廷议,皆是文升,帝终不听。

wén shēng yīn qǐ guī bù xǔ

文升因乞归,不许。

shì shí cháo zhèng yǐ yí yú zhōng guān wén shēng lǎo rì huái qù zhì

是时,朝政已移于中官,文升老,日怀去志。

huì liǎng guǎng quē zǒng dū wén shēng tuī bīng bù shì láng xióng xiù

会两广缺总督,文升推兵部侍郎熊绣。

xiù yàng yàng bù yù chū qí xiāng rén yù shǐ hé tiān qú suì hé wén shēng xùn sī qī wǎng

绣怏怏不欲出,其乡人御史何天衢遂劾文升徇私欺罔。

wén shēng lián shū qiú qù xǔ zhī

文升连疏求去,许之。

cì xǐ shū chéng chuán yuè lǐn suì lì yǒu jiā

赐玺书、乘传,月廪岁隶有加。

jiā jū fēi shì wèi cháng rù zhōu chéng

家居,非事未尝入州城。

yǔ jí shí shì zhé pín cù bù dá

语及时事,辄颦蹙不答。

jū sān nián liú jǐn luàn zhèng zuò wén shēng qián yòng yōng tài wèi péng dǎng chú qí míng

居三年,刘瑾乱政,坐文升前用雍泰为朋党,除其名。

wǔ nián liù yuè zú nián bā shí wǔ

五年六月卒,年八十五。

jǐn zhū fù guān zèng tè jìn guāng lù dài fu tài fù shì duān sù

瑾诛,复官,赠特进光禄大夫、太傅,谥端肃。

wén shēng yǒu wén wǔ cái cháng yú yìng biàn cháo duān dà yì wǎng wǎng dài zhī jué

文升有文武才,长于应变,朝端大议往往待之决。

gōng zài biān zhèn wài guó jiē wén qí míng

功在边镇,外国皆闻其名。

yóu zhòng qì jié lì lián yú zhí dào ér xíng

尤重气节,厉廉隅,直道而行。

suī zāo chán gòu lǚ qǐ lǚ pū qì bù shǎo biǎn

虽遭谗诟,屡起屡仆,迄不少贬。

zi cōng yǐ xiāng gòng shì dài xuǎn lì bù wén shēng shǐ qǐng wài yuē bì dà chén zǐ ér jīng zhì shuí dāng wài zhě

子璁,以乡贡士待选吏部,文升使请外,曰:“必大臣子而京秩,谁当外者?

zú hòu yú nián dà dào zhào suì děng piào hé nán zhì jūn zhōu yǐ wén shēng jiā zài shě zhī qù

”卒后逾年,大盗赵𬭼等剽河南,至钧州,以文升家在,舍之去。

gōng bì yáng huǐ jiāo fāng jiā shù cǎo ruò fāng xiàng liè zhī

攻泌阳,毁焦芳家,束草若芳像裂之。

jiā jìng chū jiā zèng wén shēng zuǒ zhù guó tài shī

嘉靖初,加赠文升左柱国、太师。

liú dà xià zì shí yōng huá róng rén

刘大夏,字时雍,华容人。

fù rén zhái yóu xiāng jǔ zhī ruì chāng xiàn

父仁宅,由乡举知瑞昌县。

liú mín qiān yú jiā nì shān zhōng luó zhě suǒ lù bù dé wū mín fǎn

流民千余家匿山中,逻者索赂不得,诬民反。

zhòng yì jiā bīng

众议加兵。

rén zhái dān qí zhāo zhī mín zhēng chū su suì bà bīng zhuó guǎng xī fù shǐ

仁宅单骑招之,民争出诉,遂罢兵,擢广西副使。

dà xià nián èr shí jǔ xiāng shì dì yī

大夏年二十举乡试第一。

dēng tiān shùn bā nián jìn shì gǎi shù jí shì

登天顺八年进士,改庶吉士。

chéng huà chū guǎn shì dāng liú zì qǐng shì lì

成化初,馆试当留,自请试吏。

nǎi chú zhí fāng zhǔ shì zài qiān láng zhōng

乃除职方主事,再迁郎中。

míng xí bīng shì cáo zhōng sù bì jǐn gé

明习兵事,曹中宿弊尽革。

suǒ zòu fù duō dāng shàng yì shàng shū yǐ zhī ruò zuǒ yòu shǒu

所奏覆多当上意,尚书倚之若左右手。

wāng zhí hǎo biān gōng yǐ ān nán lí hào bài yú lǎo wō yù chéng jiàn qǔ zhī

汪直好边功,以安南黎灏败于老挝,欲乘间取之。

yán yú dì suǒ yǒng lè jiān tǎo ān nán gù dú

言于帝,索永乐间讨安南故牍。

dà xià nì fú yǔ mì gào shàng shū yú zǐ jùn yuē bīng xìn yī kāi xī nán lì mí làn yǐ

大夏匿弗予,密告尚书余子俊曰:“兵衅一开,西南立糜烂矣。

zi jùn wù shì de qǐn

”子俊悟,事得寝。

cháo xiǎn gòng dào gù yóu yā hú guān zhì shì qǐng gǎi yóu yā lù jiāng

朝鲜贡道故由鸦鹘关,至是请改由鸭绿江。

shàng shū jiāng xǔ zhī dà xià yuē yā lǜ dào jìng zǔ zōng cháo qǐ bù zhī gù yū huí shù dà zhèn cǐ dài yǒu wēi yì

尚书将许之,大夏曰:“鸭绿道径,祖宗朝岂不知,顾纡回数大镇,此殆有微意。

bù kě xǔ

不可许。

nǎi zhǐ

于是成子留了下来。

zhōng guān ā jiǔ zhě qí xiōng rèn jīng wèi jīng lì yǐ zuì wèi dà xià suǒ chī

中官阿九者,其兄任京卫经历,以罪为大夏所笞。

xiàn zōng rù qí zèn bǔ xì zhào yù lìng dōng chǎng zhēn zhī wú suǒ de

宪宗入其谮,捕系诏狱,令东厂侦之无所得。

huì huái ēn lì jiù nǎi zhàng èr shí ér shì zhī

会怀恩力救,乃杖二十而释之。

shí jiǔ nián qiān fú jiàn yòu cān zhèng yǐ zhèng jì wén

十九年,迁福建右参政,以政绩闻。

wén fù fù yī xiǔ jí xíng

闻父讣,一宿即行。

hóng zhì èr nián fú què qiān guǎng dōng yòu bù zhèng shǐ

弘治二年服阕,迁广东右布政使。

tián zhōu sì chéng bù jìng dà xià wǎng yù suì shùn mìng

田州、泗城不靖,大夏往谕,遂顺命。

hòu shān zéi qǐ chéng xí tǎo zhī

后山贼起,承檄讨之。

lìng huò zéi bì shēng zhì yàn shí nǎi zuò de shēng zhě guò bàn

令获贼必生致,验实乃坐,得生者过半。

gǎi zuǒ yí zhè jiāng

改左,移浙江。

liù nián chūn hé jué zhāng qiū zhào bó xuǎn cái chén wǎng zhì

六年春,河决张秋,诏博选才臣往治。

lì bù shàng shū wáng shù děng yǐ dà xià jiàn zhuó yòu fù dōu yù shǐ yǐ xíng

吏部尚书王恕等以大夏荐,擢右副都御史以行。

nǎi zì huáng líng gāng jùn gǔ lǔ hé fù jùn sūn jiā dù sì fǔ yíng shàng liú yǐ fēn shuǐ shì

乃自黄陵冈浚贾鲁河,复浚孙家渡、四府营上流,以分水势。

ér zhù zhǎng dī qǐ zuò chéng lì dōng míng cháng yuán dǐ xú zhōu xuān sān bǎi liù shí lǐ

而筑长堤,起胙城历东明、长垣抵徐州,亘三百六十里。

shuǐ dà zhì gēng míng zhāng qiū zhèn yuē ān píng zhèn

水大治,更名张秋镇曰“安平镇”。

xiào zōng jiā zhī cì xǐ shū bāo měi yǔ xiáng hé qú zhì

孝宗嘉之,赐玺书褒美,语详《河渠志》。

zhào wèi zuǒ fù dōu yù shǐ lì hù bù zuǒ shì láng

召为左副都御史,历户部左侍郎。

shí nián mìng jiān zuǒ qiān dū yù shǐ wǎng lǐ xuān fǔ bīng xiǎng

十年命兼左佥都御史,往理宣府兵饷。

shàng shū zhōu jīng wèi yuē sāi shàng shì jiā zi yǐ shì dí wèi sī lì gōng wú yǐ gāng gǔ huò

尚书周经谓曰:“塞上势家子以市籴为私利,公毋以刚贾祸。

dà xià yuē chù tiān xià shì yǐ lǐ bù yǐ shì sì zhì bǐ tú zhī

”大夏曰:“处天下事,以理不以势,俟至彼图之。

chū sāi shàng dí mǎi bì sù qiān dàn chú wàn shù nǎi de gào nà yǐ gù zhōng guān wǔ chén jiā de cāo lì quán

”初,塞上籴买必粟千石、刍万束乃得告纳,以故,中官、武臣家得操利权。

dà xià lìng yǒu chú sù zhě zì bǎi shù shí shí yǐ shàng jiē xǔ shì jiā yù móu lì wú suǒ de

大夏令有刍粟者,自百束十石以上皆许,势家欲牟利无所得。

bù liǎng yuè chǔ jī qì xiàn biān rén méng qí lì

不两月储积弃羡,边人蒙其利。

míng nián qiū sān shū yí jí guī zhù cǎo táng dōng shān xià dú shū qí zhōng

明年秋,三疏移疾归,筑草堂东山下,读书其中。

yuè èr nián tíng chén jiāo jiàn qǐ yòu dū yù shǐ zǒng zhì liǎng guǎng jūn wù

越二年,廷臣交荐,起右都御史,总制两广军务。

chì shǐ jí mén xié èr tóng xíng

敕使及门,携二僮行。

guǎng rén gù sī dà xià gǔ wǔ chēng qìng

广人故思大夏,鼓舞称庆。

dà xià wèi qīng lì zhì juān gòng yì jìn nèi wài zhèn shǒu guān sī yì jūn shì dào zéi wèi zhī shuāi zhǐ

大夏为清吏治,捐供亿,禁内外镇守官私役军士,盗贼为之衰止。

shí wǔ nián bài bīng bù shàng shū lǚ cí nǎi bài mìng

十五年拜兵部尚书,屡辞乃拜命。

jì zhào jiàn dì yuē zhèn shù yòng qīng shù yǐn jí hé yě

既召见,帝曰:“朕数用卿,数引疾何也?

dà xià dùn shǒu yán chén lǎo qiě bìng qiè jiàn tiān xià mín qióng cái jǐn tuō yǒu bù yú zé zài bīng bù zì dù lì bù bàn gù cí ěr

”大夏顿首言:“臣老且病,窃见天下民穷财尽,脱有不虞,责在兵部,自度力不办,故辞耳。

dì mò rán

”皇帝沉默不语。

nán jīng fèng yáng dà fēng bá mù hé nán hú guǎng dà shuǐ jīng shī kǔ yǔ shěn yīn

南京、凤阳大风拔木,河南、湖广大水,京师苦雨沈阴。

dà xià qǐng fán shì fēi zǔ zōng jiù ér hài jūn mín zhě xī tiáo shàng lí gé

大夏请凡事非祖宗旧而害军民者,悉条上厘革。

shí qī nián èr yuè yòu yán zhī

十七年二月又言之。

dì mìng shì dāng xīng gé zhě suǒ sī jù shí yǐ wén nǎi huì tíng chén tiáo shàng shí liù shì jiē quán xìng suǒ bù biàn zhě xiāng yǔ lì ní zhī

帝命事当兴革者,所司具实以闻,乃会廷臣条上十六事,皆权幸所不便者,相与力尼之。

dì bù néng jué xià zài yì

帝不能决,下再议。

dà xià děng yán shì shǔ wài tíng xī méng yǔn xíng

大夏等言:“事属外廷,悉蒙允行。

shāo shè quán guì fù lìng chá hé

稍涉权贵,复令察核。

chén děng zhì yú mò zhī suǒ yǐ

臣等至愚,莫知所以。

jiǔ zhī nǎi de zhǐ chuán fèng guān shū míng yǐ qǐng

”久之,乃得旨:“传奉官疏名以请;

yòu jiang chú yì jiǎn yuè mǐ sān dòu

幼匠、厨役减月米三斗;

zēng shè zhōng guān sī lǐ jiān hé zòu

增设中官,司礼监核奏;

sì wèi yǒng shì yù mǎ jiān jù shù yǐ wén

四卫勇士,御马监具数以闻。

yú xī rú yì

余悉如议。

zhī zào zhāi jiào jiē tíng bà guāng lù shěng fú fèi jù wàn jì ér yǒng shì xū mào zhī bì yì dà jiǎn

”织造、斋醮皆停罢,光禄省浮费巨万计,而勇士虚冒之弊亦大减。

zhì xià jǔ cháo huān yuè

制下,举朝欢悦。

xiān shì wài qī jìn xìng duō gàn ēn zé dì shēn zhì qí hài zhèng fèn rán yù zhèn zhī

先是,外戚、近幸多干恩泽,帝深知其害政,奋然欲振之。

yīn shí duō zāi yì fù xuān yù qún chén lìng gè chén quē shī

因时多灾异,复宣谕群臣,令各陈缺失。

dà xià nǎi fù shàng shù shì

大夏乃复上数事。

qí nián liù yuè zài chén bīng zhèng shí hài qiě qǐ guī

其年六月再陈兵政十害,且乞归。

dì bù xǔ lìng bì duān yi gé zhě gèng xiáng jù yǐ wén

帝不许,令弊端宜革者更祥具以闻。

yú shì dà xià jǔ nán běi jūn zhuǎn cáo fān shàng zhī kǔ jí biān jūn kùn bì biān jiāng qīn kè zhī zhuàng jí yán zhī

于是,大夏举南北军转漕番上之苦,及边军困敝、边将侵克之状极言之。

dì nǎi zhào jiàn dà xià yú biàn diàn wèn yuē qīng qián yán tiān xià mín qióng cái jìn

帝乃召见大夏于便殿,问曰:“卿前言天下民穷财尽。

zǔ zōng yǐ lái zhēng liǎn yǒu cháng hé jīn rì zhì cǐ

祖宗以来征敛有常,何今日至此?

duì yuē zhèng wèi bù jìn yǒu cháng ěr

”对曰:“正谓不尽有常耳。

rú guǎng xī suì qǔ duó mù guǎng dōng qǔ xiāng yào fèi gù yǐ wàn jì tā kě zhī yǐ

如广西岁取铎木,广东取香药,费固以万计,他可知矣。

yòu wèn jūn duì yuē qióng yǔ mín děng

”又问军,对曰:“穷与民等。

dì yuē jū yǒu yuè liáng chū yǒu xíng liáng hé gù qióng

”帝曰:“居有月粮,出有行粮,何故穷?

duì yuē qí shuài qīn kè guò bàn ān dé bù qióng

”对曰:“其帅侵克过半,安得不穷。

dì tài xī yuē zhèn lín yù jiǔ nǎi bù zhī tiān xià jūn mín kùn hé yǐ wéi rén zhǔ

”帝太息曰:“朕临御久,乃不知天下军民困,何以为人主!

suì xià zhào yán jìn

”遂下诏严禁。

dàng shì shí dì fāng ruì yì tài píng ér liú jiàn wéi shǒu fǔ mǎ wén shēng yǐ shī chén zhǎng liù qīng yī shí zhèng rén chōng bù liè wèi

当是时,帝方锐意太平,而刘健为首辅,马文升以师臣长六卿,一时正人充布列位。

dì chá zhī dà xià fāng yán qiě liàn shì yóu qīn xìn

帝察知大夏方严,且练事,尤亲信。

shù zhào jiàn jué shì dà xià yì suí shì nà zhōng

数召见决事,大夏亦随事纳忠。

dà tóng xiǎo jǐng dì yòng zhōng guān miáo kuǐ yán jiāng chū shī

大同小警,帝用中官苗逵言,将出师。

nèi gé liú jiàn děng lì jiàn dì yóu nǐ zhī zhào wèn dà xià yuē qīng zài guǎng zhī miáo kuǐ yán suí dǎo cháo gōng hu

内阁刘健等力谏,帝犹疑之,召问大夏曰:“卿在广,知苗逵延绥捣巢功乎?

duì yuē chén wén zhī suǒ fú fù zhì shí shù ěr

”对曰:“臣闻之,所俘妇稚十数耳。

lài cháo tíng wēi dé quán shī yǐ guī

赖朝廷威德,全师以归。

bù rán wèi kě zhī yě

不然,未可知也。

dì mò rán liáng jiǔ wèn yuē tài zōng pín chū sài jīn hé bù kě

”帝默然良久,问曰:“太宗频出塞,今何不可?

duì yuē bì xià shén wǔ gù bù hòu tài zōng ér jiàng lǐng shì mǎ yuǎn bù dǎi

”对曰:“陛下神武固不后太宗,而将领士马远不逮。

qiě qí guó gōng xiǎo wéi jié zhì jǔ shù shí wàn zhòng wěi shā mò nài hé yì yán zhī

且淇国公小违节制,举数十万众委沙漠,奈何易言之。

dù jīn shàng cè wéi shǒu ěr

度今上策惟守耳。

dōu yù shǐ dài shān yì cóng páng zàn jué dì jù yuē wēi qīng cáo zhèn jǐ wù

”都御史戴珊亦从旁赞决,帝遽曰:“微卿曹,朕几误。

yóu shì shī bù guǒ chū

”由是,师不果出。

zhuāng làng tǔ shuài lǔ lín wèi gān sù fù jiāng qiú dà jiàng bù dé shì qí bù zhòng qiáng jìng guī zhuāng làng

庄浪土帅鲁麟为甘肃副将,求大将不得,恃其部众强,径归庄浪。

tíng chén jù shēng biàn yù shòu yǐ dà shuài yìn yòu yù zhào hái jīng chù zhī sàn dì

廷臣惧生变,欲授以大帅印,又欲召还京,处之散地。

dà xià qǐng jiǎng qí xiān shì zhōng shùn ér tīng lín jiù xián

大夏请奖其先世忠顺,而听麟就闲。

lín sù tān nüè shī zhòng xīn bīng bǐng yǐ qù wú néng wéi jìng yàng yàng bìng sǐ

麟素贪虐失众心,兵柄已去无能为,竟怏怏病死。

dì yù sù bīng jìn dì wèi zuǒ yòu fǔ

帝欲宿兵近地为左右辅。

dà xià yán bǎo dìng shè dōu sī tǒng wǔ wèi zǔ zōng yì dāng yì rú cǐ

大夏言:“保定设都司统五卫,祖宗意当亦如此。

qǐng qiǎn hái cāo jūn wàn rén wèi xi wèi nà jīng dōng bīng mì yún jì zhōu wèi dōng wèi

请遣还操军万人为西卫,纳京东兵密云、蓟州为东卫。

dì bào kě

”帝报可。

zhōng guān jiān jīng yíng zhě huì shī bīng jiē fēi yǔ gōng mén

中官监京营者恚失兵,揭飞语宫门。

dì yǐ shì dà xià yuē gōng mén qǐ wài rén néng zhì

帝以示大夏曰:“宫门岂外人能至?

bì cǐ cáo bù lì shī bīng ěr

必此曹不利失兵耳。

yóu shì jiān bù dé xíng

”由是,间不得行。

dì cháng yù dà xià yuē lín shì zhé sī zhào qīng lǜ yuè zhí ér zhǐ

帝尝谕大夏曰:“临事辄思召卿,虑越职而止。

hòu yǒu dāng xíng ba zhě jù jiē tiě yǐ jìn

后有当行罢者,具揭帖以进。

dà xià dùn shǒu yuē shì zhī kě fǒu wài fù fǔ bù nèi zī gé chén kě yǐ

”大夏顿首曰:“事之可否,外付府部,内咨阁臣可矣。

jiē tiě zī bì bù kě wèi hòu shì fǎ

揭帖滋弊,不可为后世法。

dì chēng shàn

皇帝称赞说好。

yòu cháng wèn tiān xià hé shí tài píng

又尝问:“天下何时太平?

duì yuē qiú zhì yì nán tài jí

”对曰:“求治亦难太急。

dàn yòng rén xíng zhèng xī yǔ dà chén miàn yì dāng ér hòu xíng jiǔ zhī tiān xià zì zhì

但用人行政悉与大臣面议,当而后行,久之天下自治。

cháng chéng jiàn yán sì fāng zhèn shǒu zhōng guān zhī hài

”尝乘间言四方镇守中官之害。

dì wèn zhuàng duì yuē chén zài liǎng guǎng jiàn zhū wén wǔ dà lì gòng yì bù néng dí yī zhèn shǒu qí fán fèi kě zhī

帝问状,对曰:“臣在两广见诸文武大吏供亿不能敌一镇守,其烦费可知。

dì yuē rán zǔ zōng lái shè cǐ jiǔ ān néng jù gé

”帝曰:“然祖宗来设此久,安能遽革?

dì zì jīn bì lián rú shān yuán mài xiù zhě ér hòu yòng bù rán zé yǐ zhī

第自今必廉如邓原、麦秀者而后用,不然则已之。

dà xià dùn shǒu chēng shàn

”大夏顿首称善。

dà xià měi bèi zhào guì yù tà qián

大夏每被召,跪御榻前。

dì zuǒ yòu gù jìn shì zhé yǐn bì

帝左右顾,近侍辄引避。

cháng duì jiǔ bèi bù néng xìng hū sī lǐ tài jiàn li róng yè zhī chū

尝对久,惫不能兴,呼司礼太监李荣掖之出。

yī rì zǎo cháo dà xià gù zài bān dì ǒu wèi jiàn míng rì yù yuē qīng zuó shī cháo yé

一日早朝,大夏固在班,帝偶未见,明日谕曰:“卿昨失朝耶?

kǒng yù shǐ jiū bù guǒ zhào qīng

恐御史纠,不果召卿。

qí shòu juàn shēn rú cǐ

”其受眷深如此。

tè cì yù dài qí lín fú suǒ lài jīn bì shàng zūn suì shí bù jué

特赐玉带、麒麟服,所赉金币、上尊,岁时不绝。

wèi jǐ xiào zōng bēng wǔ zōng sì wèi chéng zhào qǐng chè sì fāng zhèn shǒu zhōng guān fēi é shè zhě

未几,孝宗崩,武宗嗣位,承诏请撤四方镇守中官非额设者。

dì zhǐ chè jūn zhōu qí yuán

帝止撤均州齐元。

dà xià fù yì shàng yīng chè zhě èr shí sì rén yòu zòu jiǎn huáng chéng jīng chéng shǒu shì zhōng guān jiē bù nà

大夏复议上应撤者二十四人,又奏减皇城、京城守视中官,皆不纳。

qǐng zhī liè shàng chuán fèng wǔ chén dāng tài zhě liù bǎi bā shí sān rén bào kě

顷之,列上传奉武臣当汰者六百八十三人,报可。

dà hàn jiāng jūn xuē fú jìng děng sì shí bā rén yì dāng duó guān fú jìng děng gù bù rù shì yǐ jī dì nù

大汉将军薛福敬等四十八人亦当夺官,福敬等故不入侍以激帝怒。

dì jù mìng fù zhī ér zé bīng bù duì zhuàng yù jiā zuì

帝遽命复之,而责兵部对状,欲加罪。

zhōng guān níng jǐn dùn shǒu yuē cǐ xiān dì yí mìng bì xià liè zhī dēng jí zhào shū bù yí zuì

中官宁瑾顿首曰:“此先帝遗命,陛下列之登极诏书,不宜罪。

dì yì nǎi jiě

”帝意乃解。

zhōng guān wéi xìng zhě chéng huà mò dé zuì jiǔ fèi zhì shì yín yuán shǒu jūn zhōu

中官韦兴者,成化末得罪久废,至是夤缘守均州。

yán guān jiāo jiàn dà xià děng zài sān zhēng jiē bù tīng

言官交谏,大夏等再三争,皆不听。

zhèng dé yuán nián chūn yòu yán zhèn shǒu zhōng guān rú jiāng xī dǒng ràng jì zhōu liú láng shǎn xī liú yún shān dōng zhū yún tān cán yóu shén qǐ àn zhì

正德元年春,又言:“镇守中官,如江西董让、蓟州刘琅、陕西刘云、山东朱云贪残尤甚,乞按治。

dì bú yuè

”帝不悦。

dà xià zì zhī yán bú jiàn yòng shù shàng zhāng qǐ hái gǔ

大夏自知言不见用,数上章乞骸骨。

qí nián wǔ yuè zhào jiā tài zǐ tài bǎo cì chì chí yì guī gěi lǐn lì rú zhì

其年五月,诏加太子太保,赐敕驰驿归,给廪隶如制。

jǐ shì zhōng wáng yì zhāng guì qǐng liú zhī lì bù yì qǐng rú yì guì yán bù bào

给事中王翊、张𫋻请留之,吏部亦请如翊、𫋻言,不报。

dà xià zhōng chéng kěn dǔ yù zhī xiào zōng wàng shēn xùn guó yú quán xìng duō suǒ cái yì

大夏忠诚恳笃,遇知孝宗,忘身徇国,于权幸多所裁抑。

cháng qǐng yán hé yǒng shì wèi liú jǐn suǒ è

尝请严核勇士,为刘瑾所恶。

liú yǔ yì hàn dà xià suì yǔ jiāo fāng zèn yú jǐn yuē jí dà xià jiā kě dāng biān fèi shí èr

刘宇亦憾大夏,遂与焦芳谮于瑾曰:“籍大夏家,可当边费十二。

sān nián jiǔ yuè jiǎ tián zhōu cén měng shì dǎi xì zhào yù

”三年九月,假田州岑猛事,逮系诏狱。

jǐn yù zuò yǐ jī biàn lǜ sǐ dōu yù shǐ tú yōng chí bù kě jǐn màn mà yuē jí bù sǐ kě wú shù yé

瑾欲坐以激变律死,都御史屠滽持不可,瑾谩骂曰:“即不死,可无戍耶?

li dōng yáng wèi wǎn jiě qiě jǐn xiòng dà xià jiā shí pín nǎi zuò shù jí biān

”李东阳为婉解,且瑾诇大夏家实贫,乃坐戍极边。

chū nǐ guǎng xī fāng yuē shì sòng ruò guī yě suì gǎi sù zhōu

初拟广西,芳曰:“是送若归也”,遂改肃州。

dà xià nián yǐ qī shí sān bù yī tú bù guò dà míng mén xià kòu shǒu ér qù

大夏年已七十三,布衣徒步过大明门下,叩首而去。

guān zhě tàn xī qì xià fù lǎo xié kuāng sòng shí suǒ zhì wèi bà shì fén xiāng zhù liú shàng shū shēng huán

观者叹息泣下,父老携筐送食,所至为罢市、焚香祝刘尚书生还。

bǐ zhì shù suǒ zhū sī dàn jǐn jué kuì wèn rú xué shēng tú chuán shí zhī

比至戍所,诸司惮瑾,绝馈问,儒学生徒传食之。

yù tuán cāo zhé hé gē jiù wu

遇团操,辄荷戈就伍。

suǒ sī gù cí dà xià yuē jūn gù dāng yì yě

所司固辞,大夏曰:“军,固当役也。

suǒ xié zhǐ yī pū

”所携止一仆。

huò wèn hé bù qiè zǐ xìng yuē wú huàn shí bù wéi zǐ sūn qǐ ēn zé

或问何不挈子姓,曰:“吾宦时,不为子孙乞恩泽。

jīn chuí lǎo dé zuì rěn lìng tóng sǐ shù suǒ yé

今垂老得罪,忍令同死戍所耶?

dà xià jì qiǎn shù jǐn yóu zhí tā shì fá mǐ shū sāi shàng zhě zài

”大夏既遣戍,瑾犹摭他事罚米输塞上者再。

wǔ nián xià shè guī

五年夏,赦归。

jǐn zhū fù guān zhì shì

瑾诛,复官,致仕。

qīng jūn yù shǐ wáng xiāng qǐng fù lǐn lì lù qí zǐ sūn

清军御史王相请复廪隶,录其子孙。

zhōng guān yòng shì zhě zhōng xián zhī bù xǔ

中官用事者终嗛之,不许。

dà xià guī jiào zǐ sūn lì tián móu shí

大夏归,教子孙力田谋食。

shāo yíng sàn zhī gù jiù zōng zú

稍赢,散之故旧宗族。

yù zì wèi kuàng zhì yuē wú shǐ rén shì měi bǐ huái kuì dì xià yě

预自为圹志,曰:“无使人饰美,俾怀愧地下也。

shí yī nián wǔ yuè zú nián bā shí yī

”十一年五月卒,年八十一。

zèng tài bǎo shì zhōng xuān

赠太保,谥忠宣。

dà xià cháng yán jū guān yǐ zhèng jǐ wèi xiān

大夏尝言:“居官以正己为先。

bù dú dāng jiè lì yì dāng yuǎn míng

不独当戒利,亦当远名。

yòu yán rén shēng gài guān lùn dìng yī rì wèi sǐ jí yī rì yōu zé wèi yǐ

”又言:“人生盖棺论定,一日未死,即一日忧责未已。

qí bèi dǎi yě fāng chú cài yuán zhōng rù shì xié shù bǎi qián kuà xiǎo lǘ jiù dào

”其被逮也,方锄菜园中,入室携数百钱,跨小驴就道。

shè guī yǒu mén xià shēng wèi xún fǔ zhě wang bǎi lǐ yè zhī

赦归,有门下生为巡抚者,枉百里谒之。

dào yù fú lí zhě wèn shú wèi shàng shū jiā yǐn zhī dēng táng jí dà xià yě

道遇扶犁者,问孰为尚书家,引之登堂,即大夏也。

cháo xiǎn shǐ zhě zài hóng lú sì guǎn yù dà xià yì zǐ zhāng shēng yīn wèn qǐ jū yuē wú guó wén liú dōng shān míng jiǔ yǐ

朝鲜使者在鸿胪寺馆遇大夏邑子张生,因问起居曰:“吾国闻刘东山名久矣。

ān nán shǐ zhě rù gòng yuē wén liú shàng shū shù biān jīn ān fǒu

”安南使者入贡曰:“闻刘尚书戍边,今安否?

qí wèi wài guó suǒ zhòng rú cǐ

”其为外国所重如此。

zàn yuē wáng shù dǐ lì fēng jié mǎ wén shēng liàn dá zhèng tǐ liú dà xià dǔ fěi zì jiāng jiē jù jīng guó zhī yuǎn yóu yùn chù jūn zhī zhèng zhì

赞曰:王恕砥砺风节,马文升练达政体,刘大夏笃棐自将,皆具经国之远猷,蕴畜君之正志。

chóu móu shù wù shù jìn dǎng yán jī qí jū xīn xíng jǐ lěi luò guāng míng gāng fāng gěng liàng yǒu gǔ dà chén jié gài

绸缪庶务,数进谠言,迹其居心行己,磊落光明,刚方鲠亮,有古大臣节概。

lì shì lèi cháo xiǎng yǒu méi shòu cháo yě zhǔ wàng míng zhòng yuǎn fāng

历事累朝,享有眉寿,朝野属望,名重远方。

shī sòng lǎo chéng shū chēng huáng fà sān chén zhě jìn zhī yǐ

《诗》颂老成,《书》称黄发,三臣者近之矣。

shù mèi yuǎn míng zhī jiè yǐ zuò chuán jiàn shū

恕昧远名之戒,以作传见疏。

ér wén shēng dà xià bèi yù xiào zōng zhī cháo míng liáng xiāng qì quán zǎi yī xīn

而文升,大夏被遇孝宗之朝,明良相契,荃宰一心。

dài zhì huàn shù chéng quán qí jiù bìn chì jìn tuì zhī jì suǒ xì jù bù zhòng zāi

迨至宦竖乘权,耆旧摈斥,进退之际所系讵不重哉!

✦ You read 列传·卷七十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.