wáng shǒu rén jì yuán hēng
王守仁(冀元亨)
wáng shǒu rén zì bó ān yú yáo rén
王守仁,字伯安,余姚人。
fù huá zì dé huī chéng huà shí qī nián jìn shì dì yī
父华,字德辉,成化十七年进士第一。
shòu xiū zhuàn
授修撰。
hóng zhì zhōng lèi guān xué shì shǎo zhān shì
弘治中,累官学士、少詹事。
huá yǒu qì dù zài jiǎng wò zuì jiǔ xiào zōng shén juàn zhī
华有器度,在讲幄最久,孝宗甚眷之。
lǐ guǎng guì xìng huá jiǎng dà xué yǎn yì zhì táng li fǔ guó yǔ zhāng hòu biǎo lǐ yòng shì zhǐ chén shén qiè
李广贵幸,华讲《大学衍义》,至唐李辅国与张后表里用事,指陈甚切。
dì mìng zhōng guān cì shí láo yān
帝命中官赐食劳焉。
zhèng dé chū jìn lǐ bù zuǒ shì láng
正德初,进礼部左侍郎。
yǐ shǒu rén wǔ liú jǐn chū wèi nán jīng lì bù shàng shū zuò shì ba
以守仁忤刘瑾,出为南京吏部尚书,坐事罢。
xuán yǐ huì diǎn xiǎo wù jiàng yòu shì láng
旋以《会典》小误,降右侍郎。
jǐn bài nǎi fù gù wú hé zú
瑾败,乃复故,无何卒。
huá xìng xiào mǔ cén nián yú bǎi suì zú
华性孝,母岑年逾百岁卒。
huá yǐ nián qī shí yú yóu qǐn shān shū shí shì lùn duō zhī
华已年七十余,犹寝苫蔬食,士论多之。
shǒu rén shēn shí sì yuè ér shēng
守仁娠十四月而生。
zǔ mǔ mèng shén rén zì yún zhōng sòng r xià yīn míng yún
祖母梦神人自云中送儿下,因名云。
wǔ suì bù néng yán yì rén fǔ zhī gēng míng shǒu rén nǎi yán
五岁不能言,异人拊之,更名守仁,乃言。
nián shí wǔ fǎng kè jū yōng shān hǎi guān
年十五,访客居庸、山海关。
shí lán chū sāi zòng guān shān chuān xíng shèng
时阑出塞,纵观山川形胜。
ruò guàn jǔ xiāng shì xué dà jìn
弱冠举乡试,学大进。
gù yì hǎo yán bīng qiě shàn shè
顾益好言兵,且善射。
dēng hóng zhì shí èr nián jìn shì
登弘治十二年进士。
shǐ zhì qián wēi níng bó wáng yuè zàng hái ér cháo yì fāng jí xī běi biān shǒu rén tiáo bā shì shàng zhī
使治前威宁伯王越葬,还而朝议方急西北边,守仁条八事上之。
xún shòu xíng bù zhǔ shì
寻授刑部主事。
jué qiú jiāng běi yǐn jí guī
决囚江北,引疾归。
qǐ bǔ bīng bù zhǔ shì
起补兵部主事。
zhèng dé yuán nián dōng liú jǐn dǎi nán jīng jǐ shì zhōng yù shǐ dài xǐ děng èr shí yú rén
正德元年冬,刘瑾逮南京给事中御史戴铣等二十余人。
shǒu rén kàng zhāng jiù jǐn nù tíng zhàng sì shí zhé guì zhōu lóng chǎng yì chéng
守仁抗章救,瑾怒,廷杖四十,谪贵州龙场驿丞。
lóng chǎng wàn shān cóng báo miáo liáo zá jū
龙场万山丛薄,苗、僚杂居。
shǒu rén yīn sú huà dǎo yí rén xǐ xiāng shuài fá mù wèi wū yǐ qī shǒu rén
守仁因俗化导,夷人喜,相率伐木为屋,以栖守仁。
jǐn zhū liàng yí lú líng zhī xiàn
瑾诛,量移庐陵知县。
rù jìn qiān nán jīng xíng bù zhǔ shì lì bù shàng shū yáng yī qīng gǎi zhī yàn fēng
入觐,迁南京刑部主事,吏部尚书杨一清改之验封。
lǚ qiān kǎo gōng láng zhōng zhuó nán jīng tài pú shǎo qīng jiù qiān hóng lú qīng
屡迁考功郎中,擢南京太仆少卿,就迁鸿胪卿。
bīng bù shàng shū wáng qióng sù qí shǒu rén cái
兵部尚书王琼素奇守仁才。
shí yī nián bā yuè zhuó yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ nán gàn
十一年八月擢右佥都御史,巡抚南、赣。
dàng shì shí nán zhōng dào zéi fēng qǐ
当是时,南中盗贼蜂起。
xiè zhì shān jù héng shuǐ zuǒ xī tǒng gāng chí zhòng róng jù liàn tóu jiē chēng wáng yǔ dà yǔ chén yuē néng lè chāng gāo kuài mǎ chēn zhōu gōng fú quán děng gōng piāo fǔ xiàn
谢志山据横水、左溪、桶冈,池仲容据浰头,皆称王,与大庾陈曰能、乐昌高快马、郴州龚福全等攻剽府县。
ér fú jiàn dà mào shān zéi zhān shī fù děng yòu qǐ
而福建大帽山贼詹师富等又起。
qián xún fǔ wén sēn tuō jí bì qù
前巡抚文森托疾避去。
zhì shān hé lè chāng zéi lüè dà yǔ gōng nán kāng gàn zhōu gàn xiàn zhǔ bù wú pín zhàn sǐ
志山合乐昌贼掠大庾,攻南康、赣州,赣县主簿吴玭战死。
shǒu rén zhì zhī zuǒ yòu duō zéi ěr mù nǎi hū lǎo xiá lì jí zhī
守仁至,知左右多贼耳目,乃呼老黠隶诘之。
lì zhàn lì bù gǎn yǐn yīn shì qí zuì lìng tián zéi zéi dòng jìng wú wù zhī
隶战栗不敢隐,因贳其罪,令填贼,贼动静无勿知。
yú shì xí fú jiàn guǎng dōng huì bīng xiān tǎo dà mào shān zéi
于是檄福建、广东会兵,先讨大帽山贼。
míng nián zhēng yuè dū fù shǐ yáng zhāng děng pò zéi zhǎng fù cūn bī zhī xiàng hú shān zhǐ huī tán huán xiàn chéng jì yōng zhàn sǐ
明年正月,督副使杨璋等破贼长富村,逼之象湖山,指挥覃桓、县丞纪镛战死。
shǒu rén qīn lǜ ruì zú zhūn shàng háng
守仁亲率锐卒屯上杭。
yáng tuì shī chū bù yì dǎo zhī lián pò sì shí yú zhài fú zhǎn qī qiān yǒu qí zhǐ huī wáng kǎi děng qín shī fù
佯退师,出不意捣之,连破四十余寨,俘斩七千有奇,指挥王铠等擒师富。
shū yán quán qīng wú yǐ lìng jiàng shì qǐng gěi qí pái tí dū jūn wù dé biàn yi cóng shì
疏言权轻,无以令将士,请给旗牌,提督军务,得便宜从事。
shàng shū wáng qióng zòu cóng qí qǐng
尚书王琼奏从其请。
nǎi gèng bīng zhì èr shí wǔ rén wéi wu wu yǒu xiǎo jiǎ
乃更兵制:二十五人为伍,伍有小甲;
èr wu wèi duì duì yǒu zǒng jiǎ
二伍为队,队有总甲;
sì duì wèi shào shào yǒu zhǎng xié shào èr zuǒ zhī
四队为哨,哨有长,协哨二佐之;
èr shào wèi yíng yíng yǒu guān cān móu èr zuǒ zhī
二哨为营,营有官,参谋二佐之;
sān yíng wéi zhèn zhèn yǒu piān jiàng
三营为阵,阵有偏将;
èr zhèn wèi jūn jūn yǒu fù jiāng
二阵为军,军有副将。
jiē lín shì wěi bù mìng yú cháo
皆临事委,不命于朝;
fù jiāng yǐ xià de dì xiāng fá zhì
副将以下,得递相罚治。
qí nián qī yuè jìn bīng dà yǔ
其年七月进兵大庾。
zhì shān chéng jiàn jí gōng nán ān zhī fǔ jì xiào jī bài zhī
志山乘间急攻南安,知府季𢽾击败之。
fù shǐ yáng zhāng děng yì shēng zhí yuē néng yǐ guī
副使杨璋等亦生絷曰能以归。
suì yì tǎo héng shuǐ zuǒ xī
遂议讨横水、左溪。
shí yuè dōu zhǐ huī xǔ qīng gàn zhōu zhī fǔ xíng xún níng dū zhī xiàn wáng tiān yǔ gè yī jūn huì héng shuǐ xiào jí shǒu bèi jiá wén tīng zhōu zhī fǔ táng chún xiàn chéng shū fù gè yī jūn huì zuǒ xī jí ān zhī fǔ wu wén dìng chéng xiāng zhī xiàn zhāng jiǎn è qí bēn yì
十月,都指挥许清、赣州知府邢珣、宁都知县王天与各一军会横水,𢽾及守备郏文、汀州知府唐淳、县丞舒富各一军会左溪,吉安知府伍文定、程乡知县张戬遏其奔轶。
shǒu rén zì zhù nán kāng qù héng shuǐ sān shí lǐ xiān qiǎn sì bǎi rén fú zéi cháo zuǒ yòu jìn jūn bī zhī
守仁自驻南康,去横水三十里,先遣四百人伏贼巢左右,进军逼之。
zéi fāng yíng zhàn liǎng shān jǔ zhì
贼方迎战,两山举帜。
zéi dà jīng wèi guān jūn yǐ jǐn lí qí cháo suì kuì
贼大惊,谓官军已尽犁其巢,遂溃。
chéng shèng kè héng shuǐ zhì shān jí qí dǎng xiāo guì mó děng jiē zǒu tǒng gāng
乘胜克横水,志山及其党萧贵模等皆走桶冈。
zuǒ xī yì pò
左溪亦破。
shǒu rén yǐ tǒng gāng xiǎn gù yí yíng jìn dì yù yǐ huò fú
守仁以桶冈险固,移营近地,谕以祸福。
zéi shǒu lán tíng fèng děng fāng zhèn kǒng jiàn shǐ zhì dà xǐ qī zhòng dōng shuò jiàng ér xún wén dìng yǐ mào yǔ duó xiǎn rù
贼首蓝廷凤等方震恐,见使至大喜,期仲冬朔降,而珣、文定已冒雨夺险入。
zéi zǔ shuǐ zhèn xún zhí qián bó zhàn wén dìng yǔ jiǎn zì yòu chū zéi cāng cù bài zǒu yù chún bīng yòu bài
贼阻水阵,珣直前搏战,文定与戬自右出,贼仓卒败走,遇淳兵又败。
zhū jūn pò tǒng gāng zhì shān guì mó tíng fèng miàn fù jiàng
诸军破桶冈,志山、贵模、廷凤面缚降。
fán pò cháo bā shí yǒu sì fú zhǎn liù qiān yǒu qí
凡破巢八十有四,俘斩六千有奇。
shí hú guǎng xún fǔ qín jīn yì pò fú quán
时湖广巡抚秦金亦破福全。
qí dǎng qiān rén tū zhì zhū jiāng qín zhǎn zhī
其党千人突至,诸将擒斩之。
nǎi shè chóng yì xiàn yú héng shuǐ kòng zhū yáo
乃设崇义县于横水,控诸瑶。
hái zhì gàn zhōu yì tǎo liàn tóu zéi
还至赣州,议讨浰头贼。
chū shǒu rén zhī píng shī fù yě lóng chuān zéi lú kē zhèng zhì gāo chén yīng xián qǐng xiáng
初,守仁之平师富也,龙川贼卢珂、郑志高、陈英咸请降。
jí zhēng héng shuǐ liàn tóu zéi jiāng huáng jīn cháo yì yǐ wǔ bǎi rén jiàng dú zhòng róng wèi xià
及征横水,浰头贼将黄金巢亦以五百人降,独仲容未下。
héng shuǐ pò zhòng róng shǐ qiǎn dì zhòng ān lái guī ér yán wèi zhàn shǒu bèi
横水破,仲容始遣弟仲安来归,而严为战守备。
guǐ yán kē zhì gāo chóu yě jiāng xí wǒ gù wèi bèi
诡言:“珂、志高,仇也,将袭我,故为备。
shǒu rén yáng zhàng xì kē děng ér yīn shǐ kē dì jí bīng dài suì xià lìng sǎn bīng
”守仁佯杖系珂等,而阴使珂弟集兵待,遂下令散兵。
suì shǒu dà zhāng dēng lè zhòng róng xìn qiě yí
岁首大张灯乐,仲容信且疑。
shǒu rén cì yǐ jié wù yòu rù xiè
守仁赐以节物,诱入谢。
zhòng róng lǜ jiǔ shí sān rén yíng jiào chǎng ér zì yǐ shù rén rù yè
仲容率九十三人营教场,而自以数人入谒。
shǒu rén ā zhī yuē ruò jiē wú mín zhūn yú wài yí wǒ hu
守仁呵之曰:“若皆吾民,屯于外,疑我乎?
xī yǐn rù xiáng fú gōng hòu yǐn shí zhī
”悉引入祥符宫,厚饮食之。
zéi dà xǐ guò wàng yì zì ān
贼大喜过望,益自安。
shǒu rén liú zhòng róng guān dēng lè
守仁留仲容观灯乐。
zhēng yuè sān rì dà xiǎng fú jiǎ shì yú mén zhū zéi rù yǐ cì xī qín lù zhī
正月三日大享,伏甲士于门,诸贼入,以次悉擒戮之。
zì jiāng dǐ zéi cháo lián pò shàng zhōng xià sān liàn zhǎn guó èr qiān yǒu qí
自将抵贼巢,连破上、中、下三浰,斩馘二千有奇。
yú zéi bēn jiǔ lián shān
余贼奔九连山。
shān héng gèn shù bǎi lǐ dǒu jué bù kě gōng
山横亘数百里,陡绝不可攻。
nǎi jiǎn zhuàng shì qī bǎi rén yī zéi yī bēn yá xià zéi zhāo zhī shàng
乃简壮士七百人衣贼衣,奔崖下,贼招之上。
guān jūn jìn gōng nèi wài hé jī qín zhǎn wú yí
官军进攻,内外合击,擒斩无遗。
nǎi yú xià liàn lì hé píng xiàn zhì shù ér guī
乃于下浰立和平县,置戍而归。
zì shì jìng nèi dà dìng
自是境内大定。
chū cháo yì zéi shì qiáng fā guǎng dōng hú guǎng bīng hé jiǎo
初,朝议贼势强,发广东、湖广兵合剿。
shǒu rén shàng shū zhǐ zhī bù jí
守仁上疏止之,不及。
tǒng gāng jì miè hú guǎng bīng shǐ zhì
桶冈既灭,湖广兵始至。
jí píng liàn tóu guǎng dōng shàng wèi chéng xí
及平浰头,广东尚未承檄。
shǒu rén suǒ jiāng jiē wén lì jí piān pí xiǎo xiào píng shù shí nián jù kòu yuǎn jìn jīng wèi shén
守仁所将皆文吏及偏裨小校,平数十年巨寇,远近惊为神。
jìn yòu fù dōu yù shǐ yǔ shì xí jǐn yī wèi bǎi hù zài jìn fù qiān hù
进右副都御史,予世袭锦衣卫百户,再进副千户。
shí sì nián liù yuè mìng kān fú jiàn pàn jūn
十四年六月,命勘福建叛军。
xíng zhì fēng chéng ér níng wáng chén háo fǎn zhī xiàn gù bì yǐ gào
行至丰城而宁王宸濠反,知县顾佖以告。
shǒu rén jí qū jí ān yǔ wu wén dìng zhēng diào bīng shí zhì qì xiè zhōu jí chuán xí bào chén háo zuì bǐ shǒu lìng gè lǜ lì shì qín wáng
守仁急趋吉安,与伍文定征调兵食,治器械舟楫,传檄暴宸濠罪,俾守令各率吏士勤王。
dōu yù shǐ wáng mào zhōng biān xiū zōu shǒu yì fù shǐ luō xún luō qīn dé láng zhōng céng zhí yù shǐ zhāng áo shān zhōu lǔ píng shì luō qiáo tóng zhī guō xiáng péng jìn shì guō chí píng jiàng zhé yì chéng wáng sī li zhōng xián fù shǒu rén jūn
都御史王懋中,编修邹守益,副使罗循、罗钦德,郎中曾直,御史张鳌山、周鲁,评事罗侨,同知郭祥鹏,进士郭持平,降谪驿丞王思、李中,咸赴守仁军。
yù shǐ xiè yuán wu xī rú zì guǎng dōng hái shǒu rén liú zhī jì gōng
御史谢源、伍希儒自广东还,守仁留之纪功。
yīn jí zhòng yì yuē zéi ruò chū cháng jiāng shùn liú dōng xià zé nán dōu bù kě bǎo
因集众议曰:“贼若出长江顺流东下,则南都不可保。
wú yù yǐ jì náo zhī shǎo chí xún rì wú huàn yǐ
吾欲以计挠之,少迟旬日无患矣。
nǎi duō qiǎn jiàn dié xí fǔ xiàn yán dū du xǔ tài xì yǒng jiāng biān bīng dū du liú huī guì yǒng jiāng jīng bīng gè sì wàn shuǐ lù bìng jìn
”乃多遣间谍,檄府县言:“都督许泰、郤永将边兵,都督刘晖、桂勇将京兵,各四万,水陆并进。
nán gàn wáng shǒu rén hú guǎng qín jīn liǎng guǎng yáng dàn gè lǜ suǒ bù hé shí liù wàn zhí dǎo nán chāng suǒ zhì yǒu sī quē gōng zhě yǐ jūn fǎ lùn
南赣王守仁、湖广秦金、两广杨旦各率所部合十六万,直捣南昌,所至有司缺供者,以军法论。
yòu wèi là shū yí wěi xiāng li shì shí liú yǎng zhèng xù qí guī guó zhī chéng lìng cóng yú zǎo fā bīng dōng xià ér zòng dié xiè zhī
”又为蜡书遗伪相李士实、刘养正,叙其归国之诚,令从臾早发兵东下,而纵谍泄之。
chén háo guǒ yí
宸濠果疑。
yǔ shì shí yǎng zhèng móu zé jiē quàn zhī jí qū nán jīng jí dà wèi chén háo yì dà yí
与士实、养正谋,则皆劝之疾趋南京即大位,宸濠益大疑。
shí yú rì xiòng zhī zhōng wài bīng bù zhì nǎi wù shǒu rén dài zhī
十余日诇知中外兵不至,乃悟守仁绐之。
qī yuè rén chén shuò liú yí chūn wáng gǒng yán jū shǒu ér jié qí zhòng liù wàn rén xí xià jiǔ jiāng nán kāng chū dà jiāng báo ān qìng
七月壬辰朔,留宜春王拱嵒居守,而劫其众六万人,袭下九江、南康,出大江,薄安庆。
shǒu rén wén nán chāng bīng shǎo zé dà xǐ qū zhāng shù zhèn
守仁闻南昌兵少则大喜,趋樟树镇。
zhī fǔ lín jiāng dài dé rú yuán zhōu xú liǎn gàn zhōu xíng xún
知府临江戴德孺、袁州徐琏、赣州邢珣,
dōu zhǐ huī yú ēn
都指挥余恩,
tōng pàn ruì zhōu hú yáo yuán tóng qí fǔ zhōu zōu hǔ ān jí tán chǔ
通判瑞州胡尧元、童琦、抚州邹琥、安吉谈储,
tuī guān wáng wěi xú wén yīng
推官王𬀩、徐文英,
zhī xiàn xīn gàn li měi tài hé li jí wàn ān wáng miǎn níng dū wáng tiān yǔ
知县新淦李美、泰和李楫、万安王冕、宁都王天与,
gè yǐ bīng lái huì
各以兵来会,
hé bā wàn rén
合八万人,
hào sān shí wàn
号三十万。
huò qǐng jiù ān qìng shǒu rén yuē bù rán
或请救安庆,守仁曰:“不然。
jīn jiǔ jiāng nán kāng yǐ wèi zéi shǒu wǒ yuè nán chāng yǔ xiāng chí jiāng shàng èr jùn bīng jué wǒ hòu shì fù bèi shòu dí yě
今九江、南康已为贼守,我越南昌与相持江上,二郡兵绝我后,是腹背受敌也。
bù rú zhí dǎo nán chāng
不如直捣南昌。
zéi jīng ruì xī chū shǒu bèi xū
敌人的精锐部队全出动了,防御力量虚弱。
wǒ jūn xīn jí qì ruì gōng bì pò
我军新集气锐,攻必破。
zéi wén nán chāng pò bì jiě wéi zì jiù
贼闻南昌破,必解围自救。
nì jī zhī hú zhōng miè bù shèng yǐ
逆击之湖中,蔑不胜矣。
zhòng yuē shàn
”众曰“善”。
jǐ yǒu cì fēng chéng yǐ wén dìng wèi qián fēng xuǎn qiǎn fèng xīn zhī xiàn liú shǒu xù xí qí fú bīng
己酉次丰城,以文定为前锋,选遣奉新知县刘守绪袭其伏兵。
gēng xū yè bàn wén dìng bīng dǐ guǎng rùn mén shǒu bīng hài sàn
庚戌夜半,文定兵抵广润门,守兵骇散。
xīn hài lí míng zhū jūn tī gēng dēng fù gǒng yán děng gōng rén duō fén sǐ
辛亥黎明,诸军梯縆登,缚拱嵒等,宫人多焚死。
jūn shì pō shā lüě shǒu rén lù fàn lìng zhě shí yú rén yòu xié cóng ān shì mín wèi yù zōng shì rén xīn nǎi yuè
军士颇杀掠,守仁戮犯令者十余人,宥胁从,安士民,慰谕宗室,人心乃悦。
jū èr rì qiǎn wén dìng xún liǎn dé rú gè jiāng jīng bīng fēn dào jìn ér shǐ yáo yuán děng shè fú
居二日,遣文定、珣、琏、德孺各将精兵分道进,而使尧元等设伏。
chén háo guǒ zì ān qìng hái bīng
宸濠果自安庆还兵。
yǐ mǎo yù yú huáng jiā dù
乙卯遇于黄家渡。
wén dìng dāng qí qián fēng zéi qū lì
文定当其前锋,贼趋利。
xún rào chū zéi bèi guàn qí zhōng wén dìng ēn chéng zhī liǎn dé rú zhāng liǎng yì fēn zéi shì yáo yuán děng fú fā zéi dà kuì tuì bǎo bā zì nǎo
珣绕出贼背贯其中,文定、恩乘之,琏、德孺张两翼分贼势,尧元等伏发,贼大溃,退保八字脑。
chén háo jù jǐn fā nán kāng jiǔ jiāng bīng
宸濠惧,尽发南康、九江兵。
shǒu rén qiǎn zhī fǔ fǔ zhōu chén huái ráo zhōu lín chéng qǔ jiǔ jiāng jiàn chāng céng yú guǎng xìn zhōu cháo zuǒ qǔ nán kāng
守仁遣知府抚州陈槐、饶州林城取九江,建昌曾玙、广信周朝佐取南康。
bǐng chén fù zhàn guān jūn què shǒu rén zhǎn xiān què zhě
丙辰复战,官军却,守仁斩先却者。
zhū jūn shū sǐ zhàn zéi fù dà bài
诸军殊死战,贼复大败。
tuì bǎo qiáo shě lián zhōu wèi fāng zhèn jǐn chū jīn bǎo kào shì
退保樵舍,联舟为方阵,尽出金宝犒士。
míng rì chén háo fāng chén cháo qí qún chén guān jūn yǎn zhì
明日,宸濠方晨朝其群臣,官军奄至。
yǐ xiǎo zhōu zài xīn chéng fēng zòng huǒ fén qí fù zhōu fēi lóu shì yǐ xià jiē tóu shuǐ sǐ
以小舟载薪,乘风纵火,焚其副舟,妃娄氏以下皆投水死。
chén háo zhōu jiāo qiǎn cāng cù yì zhōu dùn wáng miǎn suǒ bù bīng zhuī zhí zhī
宸濠舟胶浅,仓卒易舟遁,王冕所部兵追执之。
shì shí yǎng zhèng jí jiàng zéi àn chá shǐ yáng zhāng děng jiē jiù qín
士实、养正及降贼按察使杨璋等皆就擒。
nán kāng jiǔ jiāng yì xià
南康、九江亦下。
fán sān shí wǔ rì ér zéi píng
凡三十五日而贼平。
jīng shī wén biàn zhū dà chén zhèn jù
京师闻变,诸大臣震惧。
wáng qióng dà yán yuē wáng bó ān jū nán chāng shàng yóu bì qín zéi
王琼大言曰:“王伯安居南昌上游,必擒贼。
zhì shì guǒ zòu jié
”至是,果奏捷。
dì shí yǐ qīn zhēng zì chēng wēi wǔ dà jiàng jūn lǜ jīng biān xiāo zú shù wàn nán xià
帝时已亲征,自称“威武大将军”,率京边骁卒数万南下。
mìng ān biān bó xǔ tài wèi fù jiāng jūn xié tí dū jūn wù tài jiàn zhāng zhōng píng zéi jiāng jūn zuǒ dū du liú huī jiāng jīng jūn shù qiān sù jiāng ér shàng dǐ nán chāng
命安边伯许泰为副将军,偕提督军务太监张忠、平贼将军左都督刘晖将京军数千,溯江而上,抵南昌。
zhū bì xìng gù yǔ chén háo tōng shǒu rén chū shàng chén háo fǎn shū yīn yán jì yú zhě fēi tè yī níng wáng qǐng chù jiān yú yǐ huí tiān xià háo jié xīn
诸嬖幸故与宸濠通,守仁初上宸濠反书,因言:“觊觎者非特一宁王,请黜奸谀以回天下豪杰心。
zhū bì xìng jiē hèn
”诸嬖幸皆恨。
chén háo jì píng zé xiāng yǔ mào gōng
宸濠既平,则相与媢功。
qiě jù shǒu rén jiàn tiān zi fā qí zuì jìng wèi fēi yǔ wèi shǒu rén xiān yǔ tōng móu lǜ shì bù chéng nǎi qǐ bīng
且惧守仁见天子发其罪,竞为蜚语,谓守仁先与通谋,虑事不成,乃起兵。
yòu yù lìng zòng chén háo hú zhōng dài dì zì qín
又欲令纵宸濠湖中,待帝自擒。
shǒu rén chéng zhōng tài wèi zhì xiān fú chén háo fā nán chāng
守仁乘忠、泰未至,先俘宸濠,发南昌。
zhōng tài yǐ wēi wǔ dà jiàng jūn xí yāo zhī guǎng xìn
忠、泰以威武大将军檄邀之广信。
shǒu rén bù yǔ jiàn dào qū yù shān shàng shū qǐng xiàn fú zhǐ dì nán zhēng
守仁不与,间道趋玉山,上书请献俘,止帝南征。
dì bù xǔ
帝不许。
zhì qián táng yù tài jiàn zhāng yǒng
至钱唐遇太监张永。
yǒng tí dū zàn huà jī mì jūn wù zài zhōng tài bèi shàng ér gù yǔ yáng yī qīng shàn chú liú jǐn tiān xià chēng zhī
永提督赞画机密军务,在忠、泰辈上,而故与杨一清善,除刘瑾,天下称之。
shǒu rén yè jiàn yǒng sòng qí xián yīn jí yán jiāng xī kùn bì bù kān liù shī rǎo
守仁夜见永,颂其贤,因极言江西困敝,不堪六师扰。
yǒng shēn rán zhī yuē yǒng cǐ lái wèi tiáo hù shèng gōng fēi yāo gōng yě
永深然之,曰:“永此来,为调护圣躬,非邀功也。
gōng dà xūn yǒng zhī zhī dàn shì bù kě zhí qíng ěr
公大勋,永知之,但事不可直情耳。
shǒu rén nǎi yǐ chén háo fù yǒng ér shēn zhì jīng kǒu yù cháo xíng zài
”守仁乃以宸濠付永,而身至京口,欲朝行在。
wén xún fǔ jiāng xī mìng nǎi hái nán chāng
闻巡抚江西命,乃还南昌。
zhōng tài yǐ xiān zhì hèn shī chén háo
忠、泰已先至,恨失宸濠。
gù zòng jīng jūn fàn shǒu rén huò hū míng màn mà
故纵京军犯守仁,或呼名嫚骂。
shǒu rén bù wéi dòng fǔ zhī yù hòu
守仁不为动,抚之愈厚。
bìng yǔ yào sǐ yǔ guān zāo sàng yú dào bì tíng chē wèi wèn liáng jiǔ shǐ qù
病予药,死予棺,遭丧于道,必停车慰问良久始去。
jīng jūn wèi wáng dōu táng ài wǒ wú fù fàn zhě
京军谓“王都堂爱我”,无复犯者。
zhōng tài yán níng fǔ fù hòu jiǎ tiān xià jīn suǒ xù ān zài
忠、泰言:“宁府富厚甲天下,今所蓄安在?
shǒu rén yuē chén háo yì shí jǐn yǐ shū jīng shī yào rén yuē nèi yìng jí kě àn yě
”守仁曰:“宸濠异时尽以输京师要人,约内应,籍可按也。
zhōng tài gù cháng nà chén háo huì zhě qì shè bù gǎn fù yán
”忠、泰故尝纳宸濠贿者,气慑不敢复言。
yǐ qīng shǒu rén wén shì qiáng zhī shè
已,轻守仁文士,强之射。
xú qǐ sān fā sān zhōng
徐起,三发三中。
jīng jūn jiē huān hū zhōng tài yì jū
京军皆欢呼,忠、泰益沮。
huì dōng zhì shǒu rén mìng jū mín xiàng jì yǐ shàng zhǒng kū
会冬至,守仁命居民巷祭,已,上冢哭。
shí xīn sāng luàn bēi hào zhèn yě
时新丧乱,悲号震野。
jīng jūn lí jiā jiǔ wén zhī wú bù qì xià sī guī zhě
京军离家久,闻之无不泣下思归者。
zhōng tài bù dé yǐ bān shī
忠、泰不得已班师。
bǐ jiàn dì yǔ jì gōng jǐ shì zhōng zhù xù yù shǐ zhāng lún chán huǐ bǎi duān dú yǒng shí shí zuǒ yòu zhī
比见帝,与纪功给事中祝续、御史章纶谗毁百端,独永时时左右之。
zhōng yáng yán dì qián yuē shǒu rén bì fǎn shì zhào zhī bì bù zhì
忠扬言帝前曰:“守仁必反,试召之,必不至。
zhōng tài lǚ jiǎo zhǐ zhào shǒu rén
”忠、泰屡矫旨召守仁。
shǒu rén de yǒng mì xìn bù fù
守仁得永密信,不赴。
jí shì zhī chū dì yì lì chí zhì
及是知出帝意,立驰至。
zhōng tài jì jū bù lìng jiàn dì
忠、泰计沮,不令见帝。
shǒu rén nǎi rù jiǔ huà shān rì yàn zuò sēng sì
守仁乃入九华山,日晏坐僧寺。
dì chān zhī zhī yuē wáng shǒu rén xué dào rén wén zhào jí zhì hé wèi fǎn
帝觇知之,曰:“王守仁学道人,闻召即至,何谓反?
nǎi qiǎn hái zhèn lìng gèng shàng jié yīn
”乃遣还镇,令更上捷音。
shǒu rén nǎi yì qián zòu yán fèng wēi wǔ dà jiàng jūn fāng lüè tǎo píng pàn luàn ér jǐn rù zhū bì xìng míng jiāng bīn děng nǎi wú yán
守仁乃易前奏,言“奉威武大将军方略讨平叛乱”,而尽入诸嬖幸名,江彬等乃无言。
dàng shì shí chán xié gòu shān huò biàn pǒ cè wēi shǒu rén dōng nán shì jǐ dài
当是时,谗邪构煽,祸变叵测,微守仁,东南事几殆。
shì zōng shēn zhì zhī
世宗深知之。
fu jí wèi qù zhào rù cháo shòu fēng
甫即位,趣召入朝受封。
ér dà xué shì yáng tíng hé yǔ wáng qióng bù xiāng néng
而大学士杨廷和与王琼不相能。
shǒu rén qián hòu píng zéi lǜ guī gōng qióng tíng hé bù xǐ dà chén yì duō jì qí gōng
守仁前后平贼,率归功琼,廷和不喜,大臣亦多忌其功。
huì yǒu yán guó āi wèi bì bù yí jǔ yàn xíng shǎng zhě yīn bài shǒu rén nán jīng bīng bù shàng shū
会有言国哀未毕,不宜举宴行赏者,因拜守仁南京兵部尚书。
shǒu rén bù fù qǐng guī xǐng
守仁不赴,请归省。
yǐ lùn gōng fēng tè jìn guāng lù dài fu zhù guó xīn jiàn bó shì xí suì lù yī qiān dàn
已,论功封特进光禄大夫、柱国、新建伯,世袭,岁禄一千石。
rán bù yǔ tiě quàn suì lù yì bù gěi
然不予铁券,岁禄亦不给。
zhū tóng shì yǒu gōng zhě wéi jí ān shǒu wu wén dìng zhì dà guān dāng shàng shǎng
诸同事有功者,惟吉安守伍文定至大官,当上赏。
qí tā jiē míng shì qiān ér yīn chù zhī fèi chì wú cún zhě
其他皆名示迁,而阴绌之,废斥无存者。
shǒu rén fèn shén
守仁愤甚。
shí yǐ dīng fù yōu lǚ shū cí jué qǐ lù zhū chén gōng xián bào qǐn
时已丁父忧,屡疏辞爵,乞录诸臣功,咸报寝。
miǎn sàng yì bù zhào
免丧,亦不召。
jiǔ zhī suǒ shàn xí shū jí mén rén fāng xiàn fu huáng wǎn yǐ yì lǐ de xìng yán yú zhāng cōng guì è jiāng zhào yòng ér fèi hóng gù xián shǒu rén fù jū zhī
很久以后,友人席书及门弟子方献夫、黄绾因为议论礼制得到皇帝宠爱,他们对张璁、桂萼说起此事,打算召守仁入官,而费宏一向忌恨守仁,又破坏了这事。
lǚ tuī bīng bù shàng shū sān biān zǒng dū tí dū tuán yíng jiē fú guǒ yòng
屡推兵部尚书,三边总督,提督团营,皆弗果用。
jiā jìng liù nián sī ēn tián zhōu tǔ qiú lú sū wáng shòu fǎn
嘉靖六年,思恩、田州土酋卢苏、王受反。
zǒng dū yáo mò bù néng dìng nǎi zhào shǒu rén yǐ yuán guān jiān zuǒ dōu yù shǐ zǒng dū liǎng guǎng jiān xún fǔ
总督姚镆不能定,乃诏守仁以原官兼左都御史,总督两广兼巡抚。
wǎn yīn shàng shū sòng shǒu rén gōng qǐng cì tiě quàn suì lù bìng xù tǎo zéi zhū chén dì xián bào kě
绾因上书讼守仁功,请赐铁券、岁禄,并叙讨贼诸臣,帝咸报可。
shǒu rén zài dào shū chén yòng bīng zhī fēi qiě yán sī ēn wèi shè liú guān tǔ qiú suì chū bīng sān qiān tīng guān zhēng diào
守仁在道,疏陈用兵之非,且言:“思恩未设流官,土酋岁出兵三千,听官征调。
jì shè liú guān wǒ fǎn suì qiǎn bīng shù qiān fáng shù
既设流官,我反岁遣兵数千防戍。
shì liú guān zhī shè wú yì kě zhī
是流官之设,无益可知。
qiě tián zhōu lín jiāo zhǐ shēn shān jué gǔ xī yáo tóng pán jù bì réng shè tǔ guān sī kě jiè qí bīng lì wèi píng bì
且田州邻交阯,深山绝谷,悉瑶、僮盘据,必仍设土官,斯可藉其兵力为屏蔽。
ruò gǎi tǔ wéi liú zé biān bǐ zhī huàn wǒ zì dāng zhī hòu bì yǒu huǐ
若改土为流,则边鄙之患,我自当之,后必有悔。
zhāng xià bīng bù shàng shū wáng shí zhōng tiáo qí bù hé zhě wǔ dì lìng shǒu rén gēng yì
”章下兵部,尚书王时中条其不合者五,帝令守仁更议。
shí èr yuè shǒu rén dǐ xún zhōu huì xún àn yù shǐ shí jīn dìng jì zhāo fǔ
十二月,守仁抵浔州,会巡按御史石金定计招抚。
xī sàn qiǎn zhū jūn liú yǒng shùn bǎo jìng tǔ bīng shù qiān jiě jiǎ xiū xī
悉散遣诸军,留永顺、保靖土兵数千,解甲休息。
sū shòu chū qiú fǔ bù dé wén shǒu rén zhì yì jù zhì shì zé dà xǐ
苏、受初求抚不得,闻守仁至益惧,至是则大喜。
shǒu rén fù nán níng èr rén qiǎn shǐ qǐ xiáng shǒu rén lìng yì jūn mén
守仁赴南宁,二人遣使乞降,守仁令诣军门。
èr rén qiè yì yuē wáng gōng sù duō zhà kǒng dài wǒ
二人窃议曰:“王公素多诈,恐绐我。
chén bīng rù jiàn
”陈兵入见。
shǒu rén shù èr rén zuì zhàng ér shì zhī
守仁数二人罪,杖而释之。
qīn rù yíng fǔ qí zhòng qī wàn
亲入营,抚其众七万。
zòu wén yú cháo chén yòng bīng shí hài zhāo fǔ shí shàn
奏闻于朝,陈用兵十害,招抚十善。
yīn qǐng fù shè liú guān liàng gē tián zhōu de bié lì yī zhōu yǐ cén měng cì zǐ bāng xiāng wéi lì mù shǔ zhōu shì sì yǒu gōng zhuó zhī zhōu
因请复设流官,量割田州地,别立一州,以岑猛次子邦相为吏目,署州事,俟有功擢知州。
ér yú tián zhōu zhì shí jiǔ xún jiǎn sī yǐ sū shòu děng rèn zhī bìng shòu yuē shù yú liú guān zhī fǔ
而于田州置十九巡检司,以苏、受等任之,并受约束于流官知府。
dì jiē cóng zhī
帝皆从之。
duàn téng xiá yáo zéi shàng lián bā zhài xià tōng xiān tái huā xiāng zhū dòng mán pán gèn sān bǎi yú lǐ jùn yì lí hài zhě shù shí nián
断藤峡瑶贼,上连八寨,下通仙台、花相诸洞蛮,盘亘三百余里,郡邑罹害者数十年。
shǒu rén yù tǎo zhī gù liú nán níng
守仁欲讨之,故留南宁。
ba hú guǎng bīng shì bù zài yòng
罢湖广兵,示不再用。
cì zéi bù bèi jìn pò niú cháng liù sì děng shí yú zhài xiá zéi xī píng
伺贼不备,进破牛肠、六寺等十余寨,峡贼悉平。
suì xún héng shí jiāng ér xià gōng kè xiān tái huā xiāng bái zhú gǔ táo luō fèng zhū zéi
遂循横石江而下,攻克仙台、花相、白竹、古陶、罗凤诸贼。
lìng bù zhèng shǐ lín fù lǜ sū shòu bīng zhí dǐ bā zhài pò shí mén fù jiāng chén xī yí yāo zhǎn yì zéi jǐn píng bā zhài
令布政使林富率苏、受兵直抵八寨,破石门,副将沈希仪邀斩轶贼,尽平八寨。
shǐ dì yǐ sū shòu zhī fǔ qiǎn xíng rén fèng xǐ shū jiǎng yù
始,帝以苏、受之抚,遣行人奉玺书奖谕。
jí zòu duàn téng xiá jié zé yǐ shǒu zhào wèn gé chén yáng yī qīng děng wèi shǒu rén zì kuā dà qiě jí qí shēng píng xué shù
及奏断藤峡捷,则以手诏问阁臣杨一清等,谓守仁自夸大,且及其生平学术。
yī qīng děng bù zhī suǒ duì
一清等不知所对。
shǒu rén zhī qǐ yóu cōng è jiàn è gù bù shàn shǒu rén yǐ cōng qiáng zhī
守仁之起由璁、萼荐,萼故不善守仁,以璁强之。
hòu è zhǎng lì bù cōng rù nèi gé jī bù xiāng xià
后萼长吏部,璁入内阁,积不相下。
è bào guì xǐ gōng míng fēng shǒu rén qǔ jiāo zhǐ shǒu rén cí bù yīng
萼暴贵喜功名,风守仁取交阯,守仁辞不应。
yī qīng yǎ zhī shǒu rén ér huáng wǎn cháng shàng shū yù lìng shǒu rén rù fǔ huǐ yī qīng yī qīng yì bù néng wú yí hàn
一清雅知守仁,而黄绾尝上疏欲令守仁入辅,毁一清,一清亦不能无移憾。
è suì xiǎn dǐ shǒu rén zhēng fǔ jiāo shī shǎng gé bù xíng
萼遂显诋守仁征抚交失,赏格不行。
xiàn fu jí huò tāo bù píng shàng shū zhēng zhī yán zhū yáo wéi huàn jī nián chū cháng yòng bīng shù shí wàn jǐn dé yī tián zhōu xuán fù zhào kòu
献夫及霍韬不平,上疏争之,言:“诸瑶为患积年,初尝用兵数十万,仅得一田州,旋复召寇。
shǒu rén piàn yán chí yù sī tián qǐ shǒu
守仁片言驰谕,思、田稽首。
zhì bā zhài duàn téng xiá zéi zǔ shēn yán jué gāng guó chū yǐ lái wèi yǒu qīng yì jiǎo zhě jīn yī jǔ dàng píng ruò lā kū xiǔ
至八寨、断藤峡贼,阻深岩绝冈,国初以来未有轻议剿者,今一举荡平,若拉枯朽。
yì zhě nǎi yán shǒu rén shòu mìng zhēng sī tián bù shòu mìng zhēng bā zhài
议者乃言守仁受命征思、田,不受命征八寨。
fu dài fū chū jiāng yǒu kě yǐ ān guó jiā lì shè jì zhuān zhī kě yě kuàng shǒu rén gù chéng zhào dé biàn yi cóng shì zhě hu
夫大夫出疆,有可以安国家,利社稷,专之可也,况守仁固承诏得便宜从事者乎?
shǒu rén tǎo píng pàn fān jì zhě wū yǐ chū tóng zéi móu yòu wū qí niǎn zài jīn bó
守仁讨平叛藩,忌者诬以初同贼谋,又诬其辇载金帛。
dāng shí dà chén yáng tíng hé qiáo yǔ shì chéng qí shì zhì jīn wèi bái
当时大臣杨廷和、乔宇饰成其事,至今未白。
fu zhōng rú shǒu rén yǒu gōng rú shǒu rén yī qū yú jiāng xī zài qū yú liǎng guǎng
夫忠如守仁,有功如守仁,一屈于江西,再屈于两广。
chén kǒng láo chén huī xīn jiàng shì jiě tǐ hòu cǐ jiāng yǔ yǒu shì shuí fù wèi bì xià rèn zhī
臣恐劳臣灰心,将士解体,后此疆圉有事,谁复为陛下任之!
dì bào wén ér yǐ
”帝报闻而已。
shǒu rén yǐ bìng shén shū qǐ hái gǔ jǔ yún yáng xún fǔ lín fù zì dài bù sì mìng jìng guī
守仁已病甚,疏乞骸骨,举郧阳巡抚林富自代,不俟命竟归。
xíng zhì nán ān zú nián wǔ shí qī
行至南安卒,年五十七。
sàng guò jiāng xi jūn mín wú bù gǎo sù kū sòng zhě
丧过江西,军民无不缟素哭送者。
shǒu rén tiān zī yì mǐn
守仁天姿异敏。
nián shí qī yè shàng ráo lóu liàng yǔ lùn zhū zǐ gé wù dà zhǐ
年十七谒上饶娄谅,与论朱子格物大指。
huán jiā rì duān zuò jiǎng dú wǔ jīng bù gǒu yán xiào
还家,日端坐,讲读《五经》,不苟言笑。
yóu jiǔ huá guī zhù shì yáng míng dòng zhōng
游九华归,筑室阳明洞中。
fàn làn èr shì xué shù nián wú suǒ de
泛滥二氏学,数年无所得。
zhé lóng chǎng qióng huāng wú shū rì yì jiù wén
谪龙场,穷荒无书,日绎旧闻。
hū wù gé wù zhì zhī dāng zì qiú zhū xīn bù dàng qiú zhū shì wù kuì rán yuē dào zài shì yǐ
忽悟格物致知,当自求诸心,不当求诸事物,喟然曰:“道在是矣。
suì dǔ xìn bù yí
”遂笃信不疑。
qí wèi jiào zhuān yǐ zhì liáng zhī wéi zhǔ
其为教,专以致良知为主。
wèi sòng zhōu chéng èr zi hòu wéi xiàng shān lù shì jiǎn yì zhí jié yǒu yǐ jiē mèng shì zhī chuán
谓宋周、程二子后,惟象山陆氏简易直捷,有以接孟氏之传。
ér zhū zǐ jí zhù huò wèn zhī lèi nǎi zhōng nián wèi dìng zhī shuō
而朱子《集注》、《或问》之类,乃中年未定之说。
xué zhě xī rán cóng zhī shì suì yǒu yáng míng xué yún
学者翕然从之,世遂有“阳明学”云。
shǒu rén jì zú guì è zòu qí shàn lí zhí shǒu
守仁既卒,桂萼奏其擅离职守。
dì dà nù xià tíng chén yì
帝大怒,下廷臣议。
è děng yán shǒu rén shì bù shī gǔ yán bù chēng shī
萼等言:“守仁事不师古,言不称师。
yù lì yì yǐ wéi gāo zé fēi zhū xī gé wù zhì zhī zhī lùn
欲立异以为高,则非朱熹格物致知之论;
zhī zhòng lùn zhī bù yú zé wèi zhū xī wǎn nián dìng lùn zhī shū
知众论之不予,则为朱熹晚年定论之书。
hào zhào mén tú hù xiāng chàng hé
号召门徒,互相倡和。
cái měi zhě lè qí rèn yì yōng bǐ zhě jiè qí xū shēng
才美者乐其任意,庸鄙者借其虚声。
chuán xí zhuǎn é bèi miù mí shén
传习转讹,背谬弥甚。
dàn tǎo bǔ fàn zéi qín huò pàn fān gōng yǒu zú lù yi miǎn zhuī duó bó jué yǐ zhāng dà xìn jìn xié shuō yǐ zhèng rén xīn
但讨捕𫐊贼,擒获叛藩,功有足录,宜免追夺伯爵以章大信,禁邪说以正人心。
dì nǎi xià zhào tíng shì xí xù diǎn jù bù xíng
”帝乃下诏停世袭,恤典俱不行。
lóng qìng chū tíng chén duō sòng qí gōng
隆庆初,廷臣多颂其功。
zhào zèng xīn jiàn hóu shì wén chéng
诏赠新建侯,谥文成。
èr nián yǔ shì xí bó jué
二年予世袭伯爵。
jì yòu yǒu qǐng yǐ shǒu rén yǔ xuē xuān chén xiàn zhāng tóng cóng sì wén miào zhě
既又有请以守仁与薛瑄、陈献章同从祀文庙者。
dì dú yǔn lǐ chén yì yǐ xuān pèi
帝独允礼臣议,以瑄配。
jí wàn lì shí èr nián yù shǐ zhān shì jiǎng shēn qián qǐng
及万历十二年,御史詹事讲申前请。
dà xué shì shēn shí xíng děng yán shǒu rén yán zhì zhī chū dà xué liáng zhī chū mèng zǐ
大学士申时行等言:“守仁言致知出《大学》,良知出《孟子》。
chén xiàn zhāng zhǔ jìng yán sòng rú zhōu dūn yí chéng hào
陈献章主静,沿宋儒周敦颐、程颢。
qiě xiào yǒu chū chù rú xiàn zhāng qì jié wén zhāng gōng yè rú shǒu rén bù kě wèi chán chéng yi chóng sì
且孝友出处如献章,气节文章功业如守仁,不可谓禅,诚宜崇祀。
qiě yán hú jū rén chún xīn dǔ xíng zhòng lùn suǒ guī yì yi bìng sì
”且言胡居仁纯心笃行,众论所归,亦宜并祀。
dì jiē cóng zhī
帝皆从之。
zhōng míng zhī shì cóng sì zhě zhǐ shǒu rén děng sì rén
终明之世,从祀者止守仁等四人。
shǐ shǒu rén wú zi yù dì zǐ zhèng xiàn wèi hòu
始守仁无子,育弟子正宪为后。
wǎn nián shēng zǐ zhèng yì èr suì ér gū
晚年,生子正亿,二岁而孤。
jì zhǎng xí jǐn yī fù qiān hù
既长,袭锦衣副千户。
lóng qìng chū xí xīn jiàn bó
隆庆初,袭新建伯。
wàn lì wǔ nián zú
万历五年卒。
zi chéng xūn sì dū cáo yùn èr shí nián
子承勋嗣,督漕运二十年。
zi xiān jìn wú zi jiāng yǐ dì xiān dá zi yè hóng jì
子先进,无子,将以弟先达子业弘继。
xiān dá qī yuē bó wú zi jué zì zhuàn wú fu
先达妻曰:“伯无子,爵自传吾夫。
yóu fù jí zi jué ān wǎng
由父及子,爵安往?
xiān jìn nù yīn yù zú zǐ yè xún wèi hòu
”先进怒,因育族子业洵为后。
jí chéng xūn zú xiān jìn wèi xí sǐ
及承勋卒,先进未袭死。
yè xún zì yǐ fēi dí sì zhōng dāng guī jué xiān dá qiě yú qí zhēng nǎi bàng xiān dá wèi qǐ yǎng ér bié tuī chéng xūn dì zǐ xiān tōng dāng sì lǚ zhēng yú cháo shù shí nián bù jué
业洵自以非嫡嗣,终当归爵先达,且虞其争,乃谤先达为乞养,而别推承勋弟子先通当嗣,屡争于朝,数十年不决。
chóng zhēn shí xiān dá zi yè hóng fù yǔ xiān tōng shū biàn
崇祯时,先达子业弘复与先通疏辨。
ér yè xún xiōng yè hào shí wéi zǒng dū suǒ sī jù wǔ yè hào jìng yǐ xiān tōng sì
而业洵兄业浩时为总督,所司惧忤业浩,竟以先通嗣。
yè hóng fèn chí shū rù jìn mén su
业弘愤,持疏入禁门诉。
zì wěn bù shū zhí xià yù xún shì
自刎不殊,执下狱,寻释。
xiān tōng xí bó sì nián liú zéi xiàn jīng shī bèi shā
先通袭伯四年,流贼陷京师,被杀。
shǒu rén dì zi yíng tiān xià qí yǒu chuán zhě bù fù zài
守仁弟子盈天下,其有传者不复载。
wéi jì yuán hēng cháng yǔ shǒu rén gòng huàn nán
惟冀元亨尝与守仁共患难。
jì yuán hēng zì wéi qián wǔ líng rén
冀元亨,字惟干,武陵人。
dǔ xìn shǒu rén xué
笃信守仁学。
jǔ zhèng dé shí yī nián xiāng shì
举正德十一年乡试。
cóng shǒu rén yú gàn shǒu rén shǔ yǐ jiào zǐ
从守仁于赣,守仁属以教子。
chén háo huái bù guǐ ér wài wu míng gāo yí shū shǒu rén wèn xué shǒu rén shǐ yuán hēng wǎng
宸濠怀不轨,而外务名高,贻书守仁问学,守仁使元亨往。
chén háo yǔ tiāo zhī yáng bù yù dú yǔ zhī lùn xué chén háo mù wéi chī
宸濠语挑之,佯不喻,独与之论学,宸濠目为痴。
tā rì jiǎng xi míng fǎn fù jūn chén yì shén xī
他日讲《西铭》,反复君臣义甚悉。
chén háo yì fú hòu zèng qiǎn zhī yuán hēng fǎn qí zèng yú guān
宸濠亦服,厚赠遣之,元亨反其赠于官。
yǐ chén háo bài zhāng zhōng xǔ tài wū shǒu rén yǔ tōng
已,宸濠败,张忠、许泰诬守仁与通。
jí chén háo yán wú yǒu
诘宸濠,言无有。
zhōng děng jí bù yǐ yuē dú cháng qiǎn jì yuán hēng lùn xué
忠等诘不已,曰:“独尝遣冀元亨论学。
zhōng děng dà xǐ péng yuán hēng jiā yǐ páo luò zhōng bù chéng xiè xì jīng shī zhào yù
”忠等大喜,搒元亨,加以炮烙,终不承,械系京师诏狱。
shì zōng sì wèi yán zhě jiāo bái qí yuān chū yù wǔ rì zú
世宗嗣位,言者交白其冤,出狱五日卒。
yuán hēng zài yù shàn dài zhū qiú ruò xiōng dì qiú jiē gǎn qì
元亨在狱,善待诸囚若兄弟,囚皆感泣。
qí bèi dǎi yě suǒ sī xì qí qī li li wú bù sè yuē wú fu zūn shī lè shàn qǐ tā lǜ zāi
其被逮也,所司系其妻李,李无怖色,曰:“吾夫尊师乐善,岂他虑哉!
yù zhōng yǔ èr nǚ zhì má xǐ bù chuò
”狱中与二女治麻枲不辍。
shì qiě bái shǒu zhě yù chū zhī
事且白,守者欲出之。
yuē wèi jiàn wú fu chū ān wǎng
曰:“未见吾夫,出安往?
àn chá zhū liáo fù wén qí xián zhào zhī cí bù fù
”按察诸僚妇闻其贤,召之,辞不赴。
yǐ jiù jiàn zé qiú fú jiàn shǒu bù shì má xǐ
已就见,则囚服见,手不释麻枲。
wèn qí fu xué yuē wú fu zhī xué bù chū guī mén rèn xí jiān
问其夫学,曰:“吾夫之学,不出闺门衽席间。
wén zhě sǒng rán
”闻者悚然。
zàn yuē wáng shǒu rén shǐ yǐ zhí jié zhe
赞曰:王守仁始以直节著。
bǐ rèn jiāng shì tí ruò zú cóng zhū shū shēng sǎo jī nián bū kòu píng dìng niè fān
比任疆事,提弱卒,从诸书生扫积年逋寇,平定孽藩。
zhōng míng zhī shì wén chén yòng bīng zhì shèng wèi yǒu rú shǒu rén zhě yě
终明之世,文臣用兵制胜,未有如守仁者也。
dāng wēi yí zhī jì shén míng yù dìng zhì lǜ wú yí suī yóu tiān zī gāo qí yì yǒu de yú zhōng zhě yú
当危疑之际,神明愈定,智虑无遗,虽由天资高,其亦有得于中者欤。
qín qí chuàng huò biāo yì rú xiān zú wéi xué zhě jī
矜其创获,标异儒先,卒为学者讥。
shǒu rén cháng wèi hú shì níng shǎo jiǎng xué shì níng yuē mǒu hèn gōng duō jiǎng xué ěr
守仁尝谓胡世宁少讲学,世宁曰:“某恨公多讲学耳。
guì è zhī yì suī chū yú mào jì zhī sī yì liú bì shí rán gù bù néng yǐ gōng duō wèi huì yǐ
”桂萼之议虽出于媢忌之私,抑流弊实然,固不能以功多为讳矣。