shén zōng èr
◎神宗二
èr shí wǔ nián chūn zhēng yuè bǐng chén cháo xiǎn shǐ lái qǐng yuán
二十五年春正月丙辰,朝鲜使来请援。
èr yuè bǐng yín fù yì zhēng wēi
二月丙寅,复议征倭。
bǐng zǐ qián dū du tóng zhī má guì wèi bèi wēi zǒng bīng guān tǒng nán běi zhū jūn
丙子,前都督同知麻贵为备倭总兵官,统南北诸军。
sān yuè yǐ sì shān dōng yòu cān zhèng yáng gǎo wèi qiān dū yù shǐ jīng lüè cháo xiǎn jūn wù
三月乙巳,山东右参政杨镐为佥都御史,经略朝鲜军务。
jǐ wèi bīng bù shì láng xíng jiè wèi shàng shū zǒng dū jì liáo bǎo dìng jūn wù jīng lüè yù wēi
己未,兵部侍郎邢玠为尚书,总督蓟、辽、保定军务,经略御倭。
xià liù yuè wù yín huáng jí zhōng jí jiàn jí sān diàn zāi
夏六月戊寅,皇极、中极、建极三殿灾。
guǐ wèi ba xiū guó shǐ
癸未,罢修国史。
qiū qī yuè guǐ sì jiè yù qún chén
秋七月癸巳,诫谕群臣。
dīng yǒu zhào shè tiān xià
丁酉,诏赦天下。
shì yuè yáng yìng lóng pàn lüè hé jiāng qí jiāng
是月,杨应龙叛,掠合江、綦江。
bā yuè dīng chǒu wēi pò cháo xiǎn xián shān suì báo nán yuán fù zǒng bīng yáng yuán qì chéng zǒu wēi bī wáng jīng
八月丁丑,倭破朝鲜闲山,遂薄南原,副总兵杨元弃城走,倭逼王京。
jiǎ shēn jīng shī dì zhèn
甲申,京师地震。
jiǔ yuè rén chén dǎi qián bīng bù shàng shū shí xīng xià yù lùn sǐ
九月壬辰,逮前兵部尚书石星下狱,论死。
dōng shí yuè jiǎ xū ān nán lí wéi tán cuàn lì kuǎn guān qǐng zuì zhào shòu ān nán dū tǒng shǐ
冬十月甲戌,安南黎惟潭篡立,款关请罪,诏授安南都统使。
shì nián liú qiú rù gòng
是年,琉球入贡。
èr shí liù nián chūn zhēng yuè guān jūn gōng wēi yú wèi shān bù kè yáng gǎo má guì bēn wáng jīng
二十六年春正月,官军攻倭于蔚山,不克,杨镐、麻贵奔王京。
sān yuè guǐ mǎo cì zhào bǐng zhōng děng jìn shì jí dì chū shēn yǒu chà
三月癸卯,赐赵秉忠等进士及第、出身有差。
rén zǐ qún chén yì wén huá mén shū qǐng huáng zhǎng zǐ guān hūn bù yǔn
壬子,群臣诣文华门疏请皇长子冠婚,不允。
xià sì yuè dīng mǎo liáo dōng zǒng bīng guān li rú sōng chū sài yù fú zhàn sǐ
夏四月丁卯,辽东总兵官李如松出塞,遇伏战死。
rén shēn jīng shī hàn chì xiū xǐng
壬申,京师旱,敕修省。
liù yuè dīng sì yáng gǎo ba
六月丁巳,杨镐罢。
wù wǔ zhōng guān li jìng cǎi zhū guǎng dōng
戊午,中官李敬采珠广东。
bǐng yín zhāng wèi ba
丙寅,张位罢。
bǐng zǐ xún fǔ tiān jīn qiān dū yù shǐ wàn shì dé jīng lüè cháo xiǎn
丙子,巡抚天津佥都御史万世德经略朝鲜。
qiū qī yuè bǐng xū zhōng guān lǔ bǎo zhōu liǎng huái yú yán
秋七月丙戌,中官鲁保鬻两淮余盐。
bā yuè dīng chǒu jīng shī dì zhèn
八月丁丑,京师地震。
jiǔ yuè rén chén miǎn zhè jiāng bèi zāi tián zū
九月壬辰,免浙江被灾田租。
dōng shí yuè yǐ mǎo zǒng bīng guān liú tīng má guì fēn dào jī wēi bài zhī
冬十月乙卯,总兵官刘𬘩、麻贵分道击倭,败之。
dǒng yī yuán gōng wēi xīn zhài bài jì
董一元攻倭新寨,败绩。
shí yī yuè wù xū wēi qì wèi shān dùn guān jūn fēn dào jìn jī
十一月戊戌,倭弃蔚山遁,官军分道进击。
shí èr yuè zǒng bīng guān chén lín pò wēi yú yǐ shān cháo xiǎn píng
十二月,总兵官陈璘破倭于乙山,朝鲜平。
shì nián wū sī cáng rù gòng
是年,乌斯藏入贡。
èr shí qī nián chūn èr yuè rén zǐ fēn qiǎn zhōng guān lǐng zhè jiāng fú jiàn guǎng dōng shì bó sī
二十七年春二月壬子,分遣中官领浙江、福建、广东市舶司。
shì yuè guì zhōu xún fǔ jiāng dōng zhī qiǎn bīng tǎo yáng yìng lóng bài jì
是月,贵州巡抚江东之遣兵讨杨应龙,败绩。
sān yuè jǐ hài qián bīng bù shì láng li huà lóng zǒng dū chuān hú guì zhōu jūn wù tǎo yáng yìng lóng
三月己亥,前兵部侍郎李化龙总督川、湖、贵州军务,讨杨应龙。
xià sì yuè jiǎ xū yù wǔ mén shòu wēi fú
夏四月甲戌,御午门,受倭俘。
shì yuè lín qīng mín biàn fén shuì shǐ mǎ táng shǔ shā qí cān suí sān shí sì rén
是月,临清民变,焚税使马堂暑,杀其参随三十四人。
rùn yuè bǐng xū yǐ wēi píng zhào tiān xià chú dōng zhēng jiā pài tián fù
闰月丙戌,以倭平,诏天下,除东征加派田赋。
jǐ chǒu jiǔ hàn chì xiū xǐng
己丑,久旱,敕修省。
bǐng shēn yǐ zhū huáng zǐ hūn zhào qǔ tài cāng yín èr qiān sì bǎi wàn liǎng
丙申,以诸皇子婚,诏取太仓银二千四百万两。
hù bù gào kuì mìng yán hé tiān xià jī chǔ
户部告匮,命严核天下积储。
liù yuè jǐ hài yáng yìng lóng xiàn qí jiāng cān jiāng fáng jiā chǒng yóu jī zhāng liáng xián zhàn sǐ
六月己亥,杨应龙陷綦江,参将房嘉宠、游击张良贤战死。
qiū bā yuè jiǎ wǔ shǎn xī dí dào xiàn shān bēng
秋八月甲午,陕西狄道县山崩。
jiǔ yuè tǔ mán fàn jǐn zhōu
九月,土蛮犯锦州。
dōng shí yuè rén wǔ zhèn jīng chéng jī mín
冬十月壬午,振京城饥民。
bǐng xū yǐ bō zhōu yòng bīng jiā sì chuān hú guǎng tián fù
丙戌,以播州用兵,加四川、湖广田赋。
wù zǐ guì zhōu xuān wèi shǐ ān jiāng chén yǒu zuì zhào tǎo zéi zì shú
戊子,贵州宣慰使安疆臣有罪,诏讨贼自赎。
shí yī yuè jǐ yǒu miǎn hé nán bèi zāi tián zū
十一月己酉,免河南被灾田租。
guǐ yǒu zhèn jī fǔ jí fèng yáng děng chù jī
癸酉,振畿辅及凤阳等处饥。
shí èr yuè dīng chǒu wǔ chāng hàn yáng mín biàn jī shāng shuì shǐ chén fèng
十二月丁丑,武昌、汉阳民变,击伤税使陈奉。
wù zǐ zhèn jīng shī jiù shí liú mín
戊子,振京师就食流民。
shì nián liú qiú rù gòng
是年,琉球入贡。
èr shí bā nián chūn èr yuè wù yín jīng shī dì zhèn
二十八年春二月戊寅,京师地震。
bǐng xū li huà lóng shuài shī fēn bā lù jìn tǎo bō zhōu
丙戌,李化龙帅师分八路进讨播州。
xià liù yuè dīng chǒu kè hǎi lóng dùn yáng yìng lóng zì yì sǐ bō zhōu píng
夏六月丁丑,克海龙囤,杨应龙自缢死,播州平。
qiū qī yuè xīn hài hàn chì xiū xǐng
秋七月辛亥,旱,敕修省。
bā yuè xīn wèi cí qìng gōng chéng
八月辛未,慈庆宫成。
bǐng zǐ bà cháo xiān shù bīng
丙子,罢朝鲜戍兵。
jiǔ yuè jiǎ yín tíng xíng
九月甲寅,停刑。
shì qiū chǎo huā fàn liáo dōng fù zǒng bīng jiě shēng děng bài méi
是秋,炒花犯辽东,副总兵解生等败没。
dōng shí yuè xīn wèi guì zhōu pí lín miáo pàn zǒng bīng guān chén lín tǎo zhī
冬十月辛未,贵州皮林苗叛,总兵官陈璘讨之。
bǐng zǐ yún nán shuì jiān yáng róng kāi cǎi ā wǎ mèng mì bǎo jǐng
丙子,云南税监杨荣开采阿瓦、孟密宝井。
shí èr yuè yǐ wèi yù wǔ mén shòu bō zhōu fú
十二月乙未,御午门,受播州俘。
shì nián liǎng jī gè shěng zāi shāng mín jī dào qǐ nèi wài qún chén jiāo zhāng qǐng ba kuàng shuì zhū jiān jiē bù tīng
是年,两畿各省灾伤,民饥盗起,内外群臣交章请罢矿税诸监,皆不听。
dà xī yáng lì mǎ dòu jìn fāng wù
大西洋利玛窦进方物。
èr shí jiǔ nián chūn zhēng yuè rén zǐ yǐ bō zhōu píng zhào tiān xià juān sì chuān guì zhōu hú guǎng yún nán jiā pài tián zū bū fù chú guān mín guà wù zuì
二十九年春正月壬子,以播州平,诏天下,蠲四川、贵州、湖广、云南加派田租逋赋,除官民诖误罪。
shì yuè pí lín miáo zéi píng
是月,皮林苗贼平。
èr yuè jiǎ xū zhèn dà tóng xuān fǔ jī
二月甲戌,振大同、宣府饥。
sān yuè yǐ mǎo cì zhāng yǐ chéng děng jìn shì jí dì chū shēn yǒu chà
三月乙卯,赐张以诚等进士及第、出身有差。
shì yuè wǔ chāng mín biàn shā shuì jiān chén fèng cān suí liù rén fén xún fǔ gōng shǔ
是月,武昌民变,杀税监陈奉参随六人,焚巡抚公署。
xià sì yuè yǐ yǒu zhēng chén fèng huán yǐ shǒu bèi chéng tiān zhōng guān dù mào dài zhī
夏四月乙酉,征陈奉还,以守备承天中官杜茂代之。
wǔ yuè sū zhōu mín biàn shā zhī zào zhōng guān sūn lóng cān suí shù rén
五月,苏州民变,杀织造中官孙隆参随数人。
liù yuè jīng shī zì qù nián liù yuè bù yǔ zhì shì yuè yǐ hài shǐ yǔ
六月,京师自去年六月不雨,至是月乙亥始雨。
shān dōng shān xī hé nán jiē dà hàn
山东、山西、河南皆大旱。
dīng hài fǎ sī qǐng rè shěn bù bào
丁亥,法司请热审,不报。
shì xià zhèn jī nèi jī
是夏,振畿内饥。
qiū jiǔ yuè rén yín hé jué kāi fēng guī dé
秋九月壬寅,河决开封、归德。
dīng wèi zhào zhì gāo zú
丁未,赵志皋卒。
guǐ chǒu zhèn guì zhōu jī
癸丑,振贵州饥。
wù wǔ qián lǐ bù shàng shū chén lǐ zhū gēng bìng jiān dōng gé dà xué shì yù jī wù
戊午,前礼部尚书沈鲤、朱赓并兼东阁大学士,预机务。
dōng shí yuè jǐ mǎo lì huáng zhǎng zǐ cháng luò wèi huáng tài zǐ fēng zhū zǐ cháng xún fú wáng cháng hào ruì wáng cháng rùn huì wáng cháng yíng guì wáng
冬十月己卯,立皇长子常洛为皇太子,封诸子常洵福王,常浩瑞王,常润惠王,常瀛桂王。
zhào shè tiān xià
诏赦天下。
rén chén jiā shàng cí shèng huáng tài hòu zūn hào
壬辰,加上慈圣皇太后尊号。
shí èr yuè xīn wèi zhào fù duo yán mǎ shì
十二月辛未,诏复朵颜马市。
shì nián liú qiú rù gòng
是年,琉球入贡。
sān shí nián chūn zhēng yuè jǐ wèi yǐ sì fāng zāi yì chì xiū xǐng
三十年春正月己未,以四方灾异敕修省。
èr yuè jǐ mǎo bù yù zhào dà xué shì chén yī guàn yú qǐ xiáng gōng mìng ba kuàng shuì tíng zhī zào shì dǎi jī fù jiàn yán zhū chén zhí
二月己卯,不豫,召大学士沈一贯于启祥宫,命罢矿税,停织造,释逮击,复建言诸臣职。
yì rì jí chōu qǐn qián zhào
翼日,疾瘳,寝前诏。
jiǎ shēn chóng jiàn qián qīng kūn níng gōng
甲申,重建干清、坤宁宫。
rùn yuè bǐng shēn fù hé tào zhū bù gòng shì
闰月丙申,复河套诸部贡市。
wù wǔ hé zhōu huáng hé jié
戊午,河州黄河竭。
sān yuè jiǎ shēn téng yuè mín biàn shā shuì jiān wěi guān
三月甲申,腾越民变,杀税监委官。
xià sì yuè xīn chǒu zhèn shùn tiān yǒng píng jī
夏四月辛丑,振顺天、永平饥。
wǔ yuè yǐ hài fǎ sī qǐng rè shěn bù bào
五月乙亥,法司请热审,不报。
qiū qī yuè xīn sì biān xiǎng quē mìng yán cuī jī bū
秋七月辛巳,边饷缺,命严催积逋。
shì yuè miǎn zéi xiàn mán mò xuān fǔ sī xuān fǔ sī zhèng bēn téng yuè zéi zhuī zhì yǒu sī shā zhèng yǐ xiè zéi shǐ jiě
是月,缅贼陷蛮莫宣抚司,宣抚思正奔腾越,贼追至,有司杀正以谢贼,始解。
dōng shí yuè wù xū zhèn jiāng běi zāi
冬十月戊戌,振江北灾。
bǐng chén tíng xíng
丙辰,停刑。
shì nián liú qiú hā mì rù gòng
是年,琉球、哈密入贡。
sān shí yī nián chūn sān yuè wù wǔ lì bù zòu tiān xià jùn shǒu quē yuán bù bào
三十一年春三月戊午,吏部奏天下郡守阙员,不报。
shì yuè bō zhōu yú zéi wú hóng děng zuò luàn yǒu sī tǎo píng zhī
是月,播州余贼吴洪等作乱,有司讨平之。
xià sì yuè dīng hài shuò rì yǒu shí zhī
夏四月丁亥朔,日有食之。
wǔ yuè bǐng chén gé chén qǐng rè shěn bù bào
五月丙辰,阁臣请热审,不报。
wù yín jīng shī dì zhèn
戊寅,京师地震。
fèng yáng dà yǔ báo huǐ huáng líng diàn jí
凤阳大雨雹,毁皇陵殿脊。
shì xià hé jué sū jiā zhuāng běi jìn fēng pèi yú tái shàn xiàn
是夏,河决苏家庄,北浸丰、沛、鱼台、单县。
qiū jiǔ yuè jiǎ zǐ jiāng běi dào qǐ
秋九月甲子,江北盗起。
dōng shí yuè jiǎ shēn tíng xíng
冬十月甲申,停刑。
bǐng shēn huī zhōu zéi yáng sī jìng zuò luàn yǒu sī tǎo qín zhī
丙申,睢州贼杨思敬作乱,有司讨擒之。
shí yī yuè jiǎ zǐ huò yāo shū yán dì yù yì tài zǐ zhào wǔ chéng dà suǒ
十一月甲子,获妖书,言帝欲易太子,诏五城大索。
shí èr yuè bǐng xū zhào jiàn huáng tài zǐ yú qǐ xiáng gōng cì shǒu chì wèi yù
十二月丙戌,召见皇太子于启祥宫,赐手敕慰谕。
sān shí èr nián chūn èr yuè rén yín gé chén qǐng bǔ sī dào jùn shǒu jí qiǎn xún fāng yù shǐ bù bào
三十二年春二月壬寅,阁臣请补司道郡守及遣巡方御史,不报。
sān yuè jiǎ zǐ qián qīng gōng chéng
三月甲子,干清宫成。
yǐ chǒu cì yáng shǒu qín děng jìn shì jí dì chū shēn yǒu chà
乙丑,赐杨守勤等进士及第、出身有差。
xià sì yuè xīn sì shuò rì yǒu shí zhī
夏四月辛巳朔,日有食之。
shì yuè jùn jiā hé gōng chéng
是月,浚泇河工成。
wǔ yuè guǐ yǒu léi huǒ fén cháng líng míng lóu
五月癸酉,雷火焚长陵明楼。
liù yuè bǐng xū yǐ líng zāi mìng bǔ quē guān xù xíng yù
六月丙戌,以陵灾,命补阙官恤刑狱。
dīng yǒu chāng píng dà shuǐ huài zhǎng tài kāng zhāo sì líng shí liáng
丁酉,昌平大水,坏长、泰、康、昭四陵石梁。
qiū qī yuè gēng xū jīng shī dà yǔ huài chéng yuán
秋七月庚戌,京师大雨,坏城垣。
xīn yǒu zhèn bèi shuǐ jū mín
辛酉,振被水居民。
bā yuè xīn chǒu qún chén fú wén huá mén shū qǐng xiū jǔ shí zhèng jiàng zhǐ qiè zé
八月辛丑,群臣伏文华门,疏请修举实政,降旨切责。
bǐng wǔ fēn shuǐ hé gōng chéng
丙午,分水河工成。
jiǔ yuè wù shēn zhèn jī nán liù fǔ jī
九月戊申,振畿南六府饥。
rùn yuè xīn chǒu wǔ chāng zōng rén yùn zhēn děng zuò luàn shā xún fǔ dōu yù shǐ zhào kě huái
闰月辛丑,武昌宗人蕴𨱅等作乱,杀巡抚都御史赵可怀。
dōng shí yuè jiǎ yín shǐ xù píng bō zhōu gōng
冬十月甲寅,始叙平播州功。
shì nián liú qiú wū sī cáng rù gòng
是年,琉球、乌斯藏入贡。
sān shí sān nián chūn zhēng yuè chóng xiū jīng shī wài chéng
三十三年春正月,重修京师外城。
gēng chén yín dìng è chéng fàn zhèn fān zǒng bīng guān dá yún jī bài zhī
庚辰,银定、歹成犯镇番,总兵官达云击败之。
xià sì yuè xīn hài yùn zhēn děng fú zhū
夏四月辛亥,蕴𨱅等伏诛。
wǔ yuè bǐng shēn fèng yáng dà fēng yǔ huǐ líng diàn shén zuò
五月丙申,凤阳大风雨,毁陵殿神座。
gēng zǐ léi jī yuán qiū wàng dēng gāo gān
庚子,雷击圜丘望灯高杆。
liù yuè yǐ sì yǐ léi jǐng chì xiū xǐng
六月乙巳,以雷警,敕修省。
qiū bā yuè jǐ sì tíng xíng
秋八月己巳,停刑。
jiǔ yuè jiǎ wǔ zhāo hé diàn zāi
九月甲午,昭和殿灾。
bǐng shēn jīng shī dì zhèn
丙申,京师地震。
dōng shí yī yuè xīn sì miǎn huái yáng bèi zāi tián zū
冬十一月辛巳,免淮阳被灾田租。
shí èr yuè rén yín zhào ba tiān xià kāi kuàng
十二月壬寅,诏罢天下开矿。
yǐ shuì wù guī yǒu sī suì shū suǒ rù zhī bàn yú nèi fǔ bàn hù gōng èr bù
以税务归有司,岁输所入之半于内府,半户、工二部。
bǐng wǔ miǎn hé nán bèi zāi tián zū
丙午,免河南被灾田租。
yǐ mǎo yǐ huáng zhǎng sūn shēng zhào shè tiān xià
乙卯,以皇长孙生,诏赦天下。
kāi zōng shì kē jǔ rù shì lì
开宗室科举入仕例。
ba cǎi guǎng dōng zhū chí yún nán bǎo jǐng
罢采广东珠池、云南宝井。
sān shí sì nián chūn èr yuè gēng xū jiā shàng huáng tài hòu huī hào
三十四年春二月庚戌,加上皇太后徽号。
xīn hài dà xué shì chén lǐ zhū gēng qǐng bǔ liù bù dà liáo bù bào
辛亥,大学士沈鲤、朱赓请补六部大僚,不报。
sān yuè jǐ mǎo yún nán rén shā shuì jiān yáng róng fén qí shī
三月己卯,云南人杀税监杨荣,焚其尸。
dīng yǒu zhēn dìng shùn dé guǎng píng dà míng zāi juān zhèn yǒu chà
丁酉,真定、顺德、广平、大名灾,蠲振有差。
xià sì yuè guǐ hài jùn zhū wàng kǒu hé gōng chéng
夏四月癸亥,浚朱旺口河工成。
wǔ yuè guǐ yǒu hé tào bù fàn yán suí guān jūn jī zǒu zhī
五月癸酉,河套部犯延绥,官军击走之。
liù yuè guǐ mǎo miǎn diàn xiàn mù bāng
六月癸卯,缅甸陷木邦。
shì yuè jī nèi dà huáng
是月,畿内大蝗。
qiū qī yuè guǐ wèi chén yī guàn chén lǐ zhì shì
秋七月癸未,沈一贯、沈鲤致仕。
jiǔ yuè jiǎ wǔ zhào shǎn xī yán chì biān bèi
九月甲午,诏陕西严敕边备。
dōng shí yuè bǐng shēn tíng xíng
冬十月丙申,停刑。
shí yī yuè jǐ sì duo yán rù fàn zǒng bīng guān jiāng xiǎn mó yù què zhī
十一月己巳,朵颜入犯,总兵官姜显谟御却之。
shí èr yuè rén zǐ nán jīng yāo zéi liú tiān xù móu fǎn shì jué fú zhū
十二月壬子,南京妖贼刘天绪谋反,事觉伏诛。
shì nián ān nán liú qiú rù gòng
是年,安南、琉球入贡。
měng gǔ kā ěr kā zhū bù xī guī wǒ dà qīng
蒙古喀尔喀诸部悉归我大清。
sān shí wǔ nián chūn zhēng yuè xīn wèi jǐ shì zhōng wēng xiàn xiáng yán fǔ àn guān jiě rèn yi hòu mìng bù yí tīng qí zì qù bù bào
三十五年春正月辛未,给事中翁宪祥言,抚、按官解任宜候命,不宜听其自去,不报。
èr yuè wù xū ān nán zéi wǔ dé chéng fàn yún nán zǒng bīng guān mù ruì yù què zhī
二月戊戌,安南贼武德成犯云南,总兵官沐睿御却之。
sān yuè xīn sì cì huáng shì jùn děng jìn shì jí dì chū shēn yǒu chà
三月辛巳,赐黄士俊等进士及第、出身有差。
xià sì yuè wù xū yín dìng è chéng fàn liáng zhōu fù zǒng bīng chái guó zhù jī zǒu zhī
夏四月戊戌,银定、歹成犯凉州,副总兵柴国柱击走之。
rén zǐ shùn yì wáng chě lì kè zú
壬子,顺义王撦力克卒。
wǔ yuè wù zǐ qián lǐ bù shàng shū yú shèn xíng jí lǐ bù shì láng li tíng jī nán jīng lì bù shì láng yè xiàng gāo bìng lǐ bù shàng shū jiān dōng gé dà xué shì yù jī wù
五月戊子,前礼部尚书于慎行及礼部侍郎李廷机、南京吏部侍郎叶向高并礼部尚书兼东阁大学士,预机务。
liù yuè hú guǎng jí huī níng tài píng yán zhōu dà shuǐ
六月,湖广及徽、宁、太平、严州大水。
rùn yuè xīn sì fù hé tào zhū bù gòng shì
闰月辛巳,复河套诸部贡市。
qiū qī yuè gēng zǐ jīng shī jiǔ yǔ
秋七月庚子,京师久雨。
xíng bù qǐng fā rè shěn shū bù bào
刑部请发热审疏,不报。
bā yuè bǐng yín zhèn jī nèi jī
八月丙寅,振畿内饥。
jiǔ yuè jiǎ wǔ tíng xíng
九月甲午,停刑。
dōng shí yuè guǐ yǒu shān dōng hàn jī juān zhèn yǒu chà
冬十月癸酉,山东旱饥,蠲振有差。
shí yī yuè rén zǐ yú shèn xíng zú
十一月壬子,于慎行卒。
shí èr yuè jīn shā jiāng mán ā kè pàn xiàn wǔ dìng gōng wéi yún nán bié xiàn sōng míng lù fēng
十二月,金沙江蛮阿克叛,陷武定,攻围云南,别陷嵩明、禄丰。
ān nán zéi fàn qīn zhōu
安南贼犯钦州。
shì nián liú qiú rù gòng
是年,琉球入贡。
sān shí liù nián chūn zhēng yuè hé nán jiāng běi jī
三十六年春正月,河南、江北饥。
èr yuè wù chén jīng shī dì zhèn
二月戊辰,京师地震。
xià liù yuè jǐ mǎo nán jī dà shuǐ
夏六月己卯,南畿大水。
qiū qī yuè dīng yǒu jīng shī dì zhèn
秋七月丁酉,京师地震。
chēn zhōu kuàng zéi qǐ
郴州矿贼起。
bā yuè guǐ hài zhì yún nán shī shì zhū chén zuì xún fǔ dōu yù shǐ chén yòng bīn zǒng bīng guān mù ruì xià yù lùn sǐ
八月癸亥,治云南失事诸臣罪,巡抚都御史陈用宾、总兵官沐睿下狱,论死。
gēng chén zhèn nán jī jí jiā xīng hú zhōu jī
庚辰,振南畿及嘉兴、湖州饥。
jiǔ yuè jiǎ wǔ sì chuān xún fǔ dōu yù shǐ qiáo bì xīng zòu qín ā kè yú dōng chuān zéi píng
九月甲午,四川巡抚都御史乔璧星奏擒阿克于东川,贼平。
dōng shí yī yuè rén zǐ zhū gēng zú
冬十一月壬子,朱赓卒。
shí èr yuè wù wǔ zài zhèn nán jī miǎn shuì liáng
十二月戊午,再振南畿,免税粮。
shì nián liú qiú rù gòng
是年,琉球入贡。
sān shí qī nián chūn sān yuè xīn mǎo gǒng tù xiàn dà shèng bǎo yóu jī yú shǒu zhì zhàn yú xiǎo líng hé bài jì
三十七年春三月辛卯,拱兔陷大胜堡,游击于守志战于小凌河,败绩。
jǐ yǒu dà xué shì yè xiàng gāo qǐng fā qún chén xiāng gōng zhū shū gōng lùn shì fēi yǐ sù rén xīn bù bào
己酉,大学士叶向高请发群臣相攻诸疏,公论是非,以肃人心,不报。
xià sì yuè wō kòu wēn zhōu
夏四月,倭寇温州。
qiū jiǔ yuè guǐ mǎo zuǒ dōu yù shǐ zhān yí fēng yìn zì qù
秋九月癸卯,左都御史詹沂封印自去。
dīng wèi tíng xíng
丁未,停刑。
shì qiū fú jiàn zhè jiāng jiāng xī dà shuǐ
是秋,福建、浙江、江西大水。
hú guǎng sì chuān hé nán shǎn xī shān xī hàn
湖广、四川、河南、陕西、山西旱。
jī nèi shān dōng xú zhōu huáng
畿内、山东、徐州蝗。
dōng shí èr yuè jǐ sì liú jī nèi shān dōng zhū shěng shuì yín sān fēn zhī yī zhèn jī mín
冬十二月己巳,留畿内、山东诸省税银三分之一振饥民。
xú zhōu zéi shā rú gāo zhī xiàn zhāng fān
徐州贼杀如皋知县张藩。
shì nián rì běn rù liú qiú zhí qí guó wáng shàng níng
是年,日本入琉球,执其国王尚宁。
hā mì rù gòng
哈密入贡。
sān shí bā nián chūn sān yuè guǐ sì cì hán jìng děng jìn shì jí dì chū shēn yǒu chà
三十八年春三月癸巳,赐韩敬等进士及第、出身有差。
xià sì yuè dīng chǒu zhèng yáng mén lóu zāi
夏四月丁丑,正阳门楼灾。
xīn mǎo yǐ hàn zāi yì cháng yù qún chén gè xiū zhí yè wù bǐ cǐ gōng jié
辛卯,以旱灾异常,谕群臣各修职业,勿彼此攻讦。
xīn chǒu zhèn jī nèi shān dōng shān xī hé nán shǎn xī fú jiàn sì chuān jī
辛丑,振畿内、山东、山西、河南、陕西、福建、四川饥。
wǔ yuè hé nán zéi chén zì guǎn děng zuò luàn yǒu sī tǎo qín zhī
五月,河南贼陈自管等作乱,有司讨擒之。
dōng shí yuè xīn chǒu tíng xíng
冬十月辛丑,停刑。
shí yī yuè rén yín shuò rì yǒu shí zhī
十一月壬寅朔,日有食之。
dīng mǎo yǐ jūn fá xiǎng yù tíng chén chén zú guó cháng cè bù dé qǐng fā nèi tǎng
丁卯,以军乏饷,谕廷臣陈足国长策,不得请发内帑。
shì nián wū sī cáng rù gòng
是年,乌斯藏入贡。
sān shí jiǔ nián chūn èr yuè gēng zǐ hé tào bù dí fàn gān zhōu zhī hóng yá qīng hú guān jūn yù què zhī
三十九年春二月庚子,河套部敌犯甘州之红崖、青湖,官军御却之。
xià sì yuè jīng shī hàn
夏四月,京师旱。
wù zǐ yí shén diàn zāi
戊子,怡神殿灾。
bǐng shēn shè biān zhèn cháng píng cāng
丙申,设边镇常平仓。
wǔ yuè rén yín yù shǐ xú zhào kuí shū hé dōng lín jiǎng xué zhū rén yīn chí jì diǎn zì shì zhū chén yì xiāng gōng jī
五月壬寅,御史徐兆魁疏劾东林讲学诸人阴持计典,自是诸臣益相攻击。
guǎng xī guǎng dōng dà shuǐ
广西、广东大水。
liù yuè zì xú zhōu běi zhì jīng shī dà shuǐ
六月,自徐州北至京师大水。
shì xià tíng rè shěn
是夏,停热审。
dōng shí yuè dīng mǎo hù bù shàng shū zhào shì qīng bài shū zì qù
冬十月丁卯,户部尚书赵世卿拜疏自去。
jiǎ shēn tíng xíng
甲申,停刑。
gé chén qǐng shì qīng fàn bù bào
阁臣请释轻犯,不报。
shì nián xiān luó rù gòng
是年,暹罗入贡。
sì shí nián chūn èr yuè guǐ wèi lì bù shàng shū sūn pī yáng bài shū zì qù
四十年春二月癸未,吏部尚书孙丕扬拜疏自去。
sān yuè bǐng wǔ zhèn jīng shī liú mín
三月丙午,振京师流民。
xià sì yuè bǐng yín nán jīng gè dào yù shǐ yán tái shěng kōng xū zhū wù fèi duò shàng shēn jū èr shí yú nián wèi cháng yī jiē jiàn dà chén tiān xià jiāng yǒu lù shěn zhī yōu
夏四月丙寅,南京各道御史言:“台省空虚,诸务废堕,上深居二十余年,未尝一接见大臣,天下将有陆沈之忧。
bù bào
”不报。
wǔ yuè jiǎ wǔ shuò rì yǒu shí zhī
五月甲午朔,日有食之。
qiū bā yuè hé jué xú zhōu
秋八月,河决徐州。
jiǔ yuè gēng xū li tíng jī bài shū zì qù
九月庚戌,李廷机拜疏自去。
dōng shí yuè jiǎ shēn tíng xíng
冬十月甲申,停刑。
shì nián liú qiú zhōng shān wáng shàng níng qiǎn shǐ bào guī guó
是年,琉球中山王尚宁遣使报归国。
sì shí yī nián chūn zhēng yuè gēng shēn yù cháo xiǎn liàn bīng fáng wēi
四十一年春正月庚申,谕朝鲜练兵防倭。
sān yuè guǐ yǒu cì zhōu yán rú děng jìn shì jí dì chū shēn yǒu chà
三月癸酉,赐周延儒等进士及第、出身有差。
xià wǔ yuè jǐ sì yù lì bù dū chá yuàn nián lái yì lùn hùn xiáo cháo tíng yōu róng bù wèn suì yì wàng yán pái xiàn zhì dà chén yí wèi jiē yù qiú qù shén shāng guó tǐ
夏五月己巳,谕吏部都察院:“年来议论混淆,朝廷优容不问,遂益妄言排陷,致大臣疑畏,皆欲求去,甚伤国体。
zì jīn réng yǒu jié dǎng luàn zhèng zhě zuì bù yòu
自今仍有结党乱政者,罪不宥。
liù yuè yǐ wèi bo shī tù xí fēng shùn yì wáng
”六月乙未,卜失兔袭封顺义王。
qiū qī yuè jiǎ zǐ bīng bù shàng shū zhǎng dū chá yuàn shì sūn wěi bài shū zì qù
秋七月甲子,兵部尚书掌都察院事孙玮拜疏自去。
jiǔ yuè rén shēn lì bù zuǒ shì láng fāng cóng zhé qián lì bù zuǒ shì láng wú dào nán bìng lǐ bù shàng shū jiān dōng gé dà xué shì yù jī wù
九月壬申,吏部左侍郎方从哲、前吏部左侍郎吴道南并礼部尚书兼东阁大学士,预机务。
gēng chén lì bù shàng shū zhào huàn bài shū zì qù
庚辰,吏部尚书赵焕拜疏自去。
shì nián liǎng jī shān dōng jiāng xī hé nán guǎng xī hú guǎng liáo dōng dà shuǐ
是年,两畿、山东、江西、河南、广西、湖广、辽东大水。
wū sī cáng rù gòng
乌斯藏入贡。
sì shí èr nián chūn zhēng yuè yǐ chǒu zǒng bīng guān liú tīng tǎo jiàn chāng pàn mán píng zhī
四十二年春正月乙丑,总兵官刘𬘩讨建昌叛蛮,平之。
èr yuè xīn mǎo cí shèng huáng tài hòu bēng
二月辛卯,慈圣皇太后崩。
jǐ yǒu zhèn jī nèi jī
己酉,振畿内饥。
sān yuè bǐng zǐ fú wáng zhī guó
三月丙子,福王之国。
xià sì yuè bǐng xū yǐ huáng tài hòu yí mìng shè tiān xià
夏四月丙戌,以皇太后遗命赦天下。
liù yuè jiǎ wǔ zàng xiào dìng huáng hòu
六月甲午,葬孝定皇后。
qiū bā yuè jiǎ wǔ lǐ bù yòu shì láng sūn shèn xíng bài shū zì qù
秋八月甲午,礼部右侍郎孙慎行拜疏自去。
guǐ mǎo yè xiàng gāo zhì shì
癸卯,叶向高致仕。
shì nián ān nán tǔ lǔ fān rù gòng
是年,安南、土鲁番入贡。
sì shí sān nián chūn zhēng yuè yǐ chǒu xú zhōu jué hé gōng chéng
四十三年春正月乙丑,徐州决河工成。
sān yuè dīng wèi shuò rì yǒu shí zhī
三月丁未朔,日有食之。
xià wǔ yuè jǐ yǒu jì zhōu nán zǐ zhāng chà chí tǐng rù cí qìng gōng jī shāng shǒu mén nèi shì xià yù
夏五月己酉,蓟州男子张差持梃入慈庆宫,击伤守门内侍,下狱。
dīng sì xíng bù tí láo zhǔ shì wáng zhī cǎi jiē yán zhāng chà yù qíng tǐng jī zhī àn zì shì qǐ
丁巳,刑部提牢主事王之采揭言张差狱情,梃击之案自是起。
jǐ sì yán huáng chéng mén jìn
己巳,严皇城门禁。
guǐ yǒu zhào jiàn tíng chén yú cí níng gōng
癸酉,召见廷臣于慈宁宫。
yù shǐ liú guāng fù xià yù
御史刘光复下狱。
jiǎ xū zhāng chà fú zhū
甲戌,张差伏诛。
liù yuè wù yín jiǔ hàn chì xiū xǐng
六月戊寅,久旱,敕修省。
qiū qī yuè jǐ yǒu zhèn jī nèi jī
秋七月己酉,振畿内饥。
jiǎ xū tíng xíng
甲戌,停刑。
rùn bā yuè gēng xū chóng jiàn sān diàn
闰八月庚戌,重建三殿。
dīng sì shān dōng dà hàn zhào liú shuì yín zhèn zhī
丁巳,山东大旱,诏留税银振之。
dīng mǎo hé tào zhū bù fàn yán suí guān jūn yù zhī bài jì fù jiāng sūn hóng mó bèi zhí
丁卯,河套诸部犯延绥,官军御之,败绩,副将孙弘谟被执。
dōng shí yuè xīn yǒu jīng shī dì zhèn
冬十月辛酉,京师地震。
shí yī yuè wù yín zhèn jīng shī jī mín
十一月戊寅,振京师饥民。
sì shí sì nián chūn sān yuè xīn wèi shuò rì yǒu shí zhī
四十四年春三月辛未朔,日有食之。
yǐ yǒu cì qián shàng shēng děng jìn shì jí dì chū shēn yǒu chà
乙酉,赐钱上升等进士及第、出身有差。
shì chūn jī nèi shān dōng hé nán huái xú dà jī juān zhèn yǒu chà
是春,畿内、山东、河南、淮、徐大饥,蠲振有差。
xià sì yuè wù wǔ hé nán dào qǐ yù yǒu sī fǔ jiǎo
夏四月戊午,河南盗起,谕有司抚剿。
liù yuè rén yín hé tào zhū bù fàn yán suí zǒng bīng guān dù wén huàn yù què zhī
六月壬寅,河套诸部犯延绥,总兵官杜文焕御却之。
dīng mǎo hé jué xiáng fú zhū jiā kǒu jìn chén qǐ huī zhè zhū zhōu xiàn
丁卯,河决祥符朱家口,浸陈、杞、睢、柘诸州县。
qiū qī yuè yǐ wèi hé tào bù zhǎng jí néng fàn gāo jiā bǎo cān jiāng wáng guó xìng bài méi
秋七月乙未,河套部长吉能犯高家堡,参将王国兴败没。
shì yuè shǎn xī hàn jiāng xī guǎng dōng shuǐ hé nán huái yáng cháng zhèn huáng shān dōng dào zéi dà qǐ
是月,陕西旱,江西、广东水,河南、淮、扬、常、镇蝗,山东盗贼大起。
dōng shí yuè dīng wèi tíng xíng
冬十月丁未,停刑。
shí yī yuè jǐ sì lóng dé diàn zāi
十一月己巳,隆德殿灾。
sì shí wǔ nián chūn èr yuè wù wǔ yǐ qù dōng wú xuě rù chūn bù yǔ chì xiū xǐng
四十五年春二月戊午,以去冬无雪,入春不雨,敕修省。
sān yuè xīn wèi zhèn fǔ sī quē guān yù qiú jiǔ xì duō sǐ dà xué shì fāng cóng zhé děng yǐ qǐng bù bào
三月辛未,镇抚司缺官,狱囚久系多死,大学士方从哲等以请,不报。
yǐ hài zhèn jiāng xī jī
乙亥,振江西饥。
xià wǔ yuè bǐng zǐ jiǔ hàn zài yù xiū xǐng
夏五月丙子,久旱,再谕修省。
liù yuè bǐng shēn jī nán dà jī yǒu sī qǐng zhèn bù bào
六月丙申,畿南大饥,有司请振,不报。
shì yuè gé chén fǎ sī qǐng rè shěn bù bào
是月,阁臣法司请热审,不报。
qiū qī yuè guǐ hài shuò rì yǒu shí zhī
秋七月癸亥朔,日有食之。
dīng mǎo wú dào nán yǐ yōu qù
丁卯,吴道南以忧去。
shì nián liǎng jī hé nán shān dōng shān xī shǎn xī jiāng xī hú guǎng fú jiàn guǎng dōng zāi
是年,两畿、河南、山东、山西、陕西、江西、湖广、福建、广东灾。
xiān luó wū sī cáng rù gòng
暹罗、乌斯藏入贡。
sì shí liù nián chūn èr yuè yǐ sì zhèn guǎng dōng jī
四十六年春二月乙巳,振广东饥。
xià sì yuè jiǎ chén dà qīng bīng kè fǔ shùn chéng qiān zǒng wáng mìng yìn sǐ zhī
夏四月甲辰,大清兵克抚顺城,千总王命印死之。
gēng xū zǒng bīng guān zhāng chéng yìn shuài shī yuán fǔ shùn bài méi
庚戌,总兵官张承胤帅师援抚顺,败没。
rùn yuè gēng shēn yáng gǎo wèi bīng bù zuǒ shì láng jiān yòu qiān dū yù shǐ jīng lüè liáo dōng
闰月庚申,杨镐为兵部左侍郎兼右佥都御史,经略辽东。
liù yuè rén wǔ jīng shī dì zhèn
六月壬午,京师地震。
shì xià yǒu sī qǐng rè shěn bù bào
是夏,有司请热审,不报。
qiū qī yuè bǐng wǔ dà qīng bīng kè qīng hé bǎo shǒu jiāng zōu chǔ xián zhāng pèi sǐ zhī
秋七月丙午,大清兵克清河堡,守将邹储贤、张旆死之。
bā yuè rén shēn hǎi yùn xiǎng liáo dōng
八月壬申,海运饷辽东。
gēng chén nǎi mán děng qī bù kuǎn sāi
庚辰,乃蛮等七部款塞。
xīn sì tíng xíng
辛巳,停刑。
jiǔ yuè rén chén liáo shī fá xiǎng yǒu sī qǐng fā gè shěng shuì yín bù bào
九月壬辰,辽师乏饷,有司请发各省税银,不报。
xīn hài jiā tiān xià tián fù
辛亥,加天下田赋。
yǐ mǎo jīng shī dì zhèn
乙卯,京师地震。
dōng shí yī yuè jiǎ wǔ yǐ zāi yì chì xiū xǐng
冬十一月甲午,以灾异敕修省。
shí èr yuè dīng sì hé tào bù zhǎng měng kè shí lì lái jiàng
十二月丁巳,河套部长猛克什力来降。
shì nián tǔ lǔ fān tiān fāng sā mǎ r hǎn lǔ mí hā mì wū sī cáng rù gòng
是年,土鲁番、天方、撒马儿罕、鲁迷、哈密、乌斯藏入贡。
sì shí qī nián chūn èr yuè yǐ chǒu jīng lüè yáng gǎo shì shī yú liáo yáng zǒng bīng guān li rú bǎi dù sōng liú tīng mǎ lín fēn dào chū sài
四十七年春二月乙丑,经略杨镐誓师于辽阳,总兵官李如柏、杜松、刘𬘩、马林分道出塞。
sān yuè jiǎ zǎo dù sōng yù dà qīng bīng yú jí lín yá zhàn sǐ
三月甲早,杜松遇大清兵于吉林崖,战死。
yǐ yǒu mǎ lín bīng bài yú fēi fēn shān bīng bèi qiān shì pān zōng yán zhàn sǐ
乙酉,马林兵败于飞芬山,兵备佥事潘宗颜战死。
gēng yín liú tīng bīng shēn rù ā bù dá lǐ gāng zhàn sǐ
庚寅,刘𬘩兵深入阿布达里冈,战死。
xīn chǒu cì zhuāng jì chāng děng jìn shì jí dì chū shēn yǒu chà
辛丑,赐庄际昌等进士及第、出身有差。
xià sì yuè guǐ yǒu kuī jiǎ chǎng zāi
夏四月癸酉,盔甲厂灾。
liù yuè dīng mǎo dà qīng bīng kè kāi yuán mǎ lín bài méi
六月丁卯,大清兵克开原,马林败没。
guǐ yǒu dà lǐ sì chéng xióng tíng bì wèi bīng bù yòu shì láng jiān yòu qiān dū yù shǐ jīng lüè liáo dōng
癸酉,大理寺丞熊廷弼为兵部右侍郎兼右佥都御史,经略辽东。
jiǎ xū tíng chén fú wén huá mén qǐng fā zhāng zòu jí zēng bīng fā xiǎng bù bào
甲戌,廷臣伏文华门,请发章奏及增兵发饷,不报。
qiū bā yuè yǐ mǎo shān dōng huáng
秋八月乙卯,山东蝗。
guǐ hài dǎi yáng gǎo
癸亥,逮杨镐。
jiǔ yuè gēng chén tíng xíng
九月庚辰,停刑。
wù zǐ bǎi guān fú què qǐng shì cháo xíng zhèng bù bào
戊子,百官伏阙,请视朝行政,不报。
dōng shí yuè dīng sì zhèn jīng shī jī mín
冬十月丁巳,振京师饥民。
shí èr yuè zài jiā tiān xià tián fù
十二月,再加天下田赋。
xīn wèi zhèn jiāng kuān diàn ài yáng xīn mù yuán bīng kuì
辛未,镇江、宽奠、叆阳新募援兵溃。
shì nián xiān luó rù gòng
是年,暹罗入贡。
sì shí bā nián chūn zhēng yuè gēng zǐ cháo xiǎn qǐ yuán
四十八年春正月庚子,朝鲜乞援。
sān yuè gēng yín fù jiā tiān xià tián fù
三月庚寅,复加天下田赋。
xià sì yuè guǐ chǒu huáng hòu wáng shì bēng
夏四月癸丑,皇后王氏崩。
wù wǔ dì bù yù zhào jiàn fāng cóng zhé yú hóng dé diàn
戊午,帝不豫,召见方从哲于弘德殿。
qiū qī yuè rén chén dà jiàn zhào yīng guó gōng zhāng wéi xián dà xué shì fāng cóng zhé shàng shū zhōu jiā mó li rǔ huá huáng jiā shàn zhāng wèn dá huáng kè zuǎn shì láng sūn rú yóu yú hóng dé diàn miǎn zhū chén qín zhí
秋七月壬辰,大渐,召英国公张惟贤,大学士方从哲,尚书周嘉谟、李汝华、黄嘉善、张问达、黄克缵,侍郎孙如游于弘德殿,勉诸臣勤职。
bǐng shēn bēng nián wǔ shí yǒu bā
丙申,崩,年五十有八。
yí zhào ba yī qiè què shuì bìng xīn zēng zhī zào zhū xiàng
遗诏罢一切榷税并新增织造诸项。
jiǔ yuè jiǎ shēn shàng zūn shì miào hào shén zōng zàng dìng líng
九月甲申,上尊谥,庙号神宗,葬定陵。
guāng zōng
◎光宗
guāng zōng chóng tiān qì dào yīng ruì gōng chún xiàn wén jǐng wǔ yuān rén yì xiào zhēn huáng dì huì cháng luò shén zōng zhǎng zǐ yě
光宗崇天契道英睿恭纯宪文景武渊仁懿孝贞皇帝,讳常洛,神宗长子也。
mǔ gōng fēi wáng shì
母恭妃王氏。
wàn lì shí nián bā yuè shēng
万历十年八月生。
shén zōng yù diàn shòu hè gào jì jiāo miào shè jì bān zhào tiān xià shàng liǎng gōng huī hào
神宗御殿受贺,告祭郊庙社稷,颁诏天下,上两宫徽号。
wèi jǐ zhèng guì fēi shēng zǐ cháng xún yǒu chǒng
未几,郑贵妃生子常洵,有宠。
chǔ wèi jiǔ bù dìng tíng chén jiāo zhāng gù qǐng jiē bù tīng
储位久不定,廷臣交章固请,皆不听。
èr shí jiǔ nián shí yuè nǎi lì wèi huáng tài zǐ
二十九年十月,乃立为皇太子。
sān shí yī nián huò yāo shū yán shén zōng yù yì tài zǐ zhǐ chì zhèng guì fēi
三十一年,获妖书,言神宗欲易太子,指斥郑贵妃。
shén zōng nù
神宗怒。
bǔ dǎi zhū lián zhě shén zhòng zuì hòu de jiǎo shēng guāng zhě zhé zhī
捕逮株连者甚众,最后得皦生光者,磔之。
yù nǎi jiě
狱乃解。
sì shí yī nián liù yuè jiān rén wáng yuē qián shàng biàn gào kǒng xué děng wèi wū gǔ jiāng móu bù lì yú dōng gōng yǔ lián zhèng guì fēi fú wáng shì jù yè xiàng gāo chuán
四十一年六月,奸人王曰干上变,告孔学等为巫蛊,将谋不利于东宫,语连郑贵妃、福王,事具《叶向高传》。
sì shí sān nián xià wǔ yuè jǐ yǒu jì zhōu nán zǐ zhāng chà chí tǐng rù cí qìng gōng shì fù lián guì fēi nèi dāng
四十三年夏五月己酉,蓟州男子张差持梃入慈庆宫,事复连贵妃内珰。
tài zǐ qǐng yǐ shǔ lì
太子请以属吏。
yù jù lù chà yú shì bì nèi dāng èr rén yú jìn zhōng
狱具,戮差于市,毙内珰二人于禁中。
zì shì suì yǒu tǐng jī zhī àn
自是遂有“梃击”之案。
sì shí bā nián qī yuè shén zōng bēng
四十八年七月,神宗崩。
dīng yǒu tài zǐ zūn yí zhào fā tǎng jīn bǎi wàn kào biān
丁酉,太子遵遗诏发帑金百万犒边。
jǐn ba tiān xià kuàng shuì qǐ jiàn yán dé zuì zhū chén
尽罢天下矿税,起建言得罪诸臣。
jǐ hài zài fā tǎng jīn bǎi wàn chōng biān shǎng
己亥,再发帑金百万充边赏。
bā yuè bǐng wǔ shuò jí huáng dì wèi
八月丙午朔,即皇帝位。
dà shè tiān xià yǐ míng nián wèi tài chāng yuán nián
大赦天下,以明年为泰昌元年。
juān zhí shěng bèi zāi zū fù
蠲直省被灾租赋。
jǐ yǒu lì bù shì láng shǐ jì xié nán jīng lǐ bù shì láng chén liú wèi lǐ bù shàng shū jiān dōng gé dà xué shì yù jī wù
己酉,吏部侍郎史继偕、南京礼部侍郎沈飗为礼部尚书兼东阁大学士,预机务。
liáo dōng dà hàn
辽东大旱。
gēng shēn lán zhōu huáng hé qīng fán sān rì
庚申,兰州黄河清,凡三日。
jiǎ zǐ lǐ bù shì láng hé zōng yàn liú yī jing hán kuàng wèi lǐ bù shàng shū jiān dōng gé dà xué shì yù jī wù
甲子,礼部侍郎何宗彦、刘一燝、韩爌为礼部尚书兼东阁大学士,预机务。
yǐ chǒu nán jīng lǐ bù shàng shū zhū guó zuò wèi lǐ bù shàng shū jiān dōng gé dà xué shì yù jī wù
乙丑,南京礼部尚书朱国祚为礼部尚书兼东阁大学士,预机务。
zhào yè xiàng gāo
召叶向高。
qiǎn shǐ xù xíng
遣使恤刑。
bǐng yín dì bù yù
丙寅,帝不豫。
wù chén zhào duì yīng guó gōng zhāng wéi xián dà xué shì fāng cóng zhé děng shí yǒu sān rén yú qián qīng gōng mìng huáng zhǎng zǐ chū jiàn
戊辰,召对英国公张惟贤、大学士方从哲等十有三人于干清宫,命皇长子出见。
jiǎ xū dà jiàn fù zhào cóng zhé děng shòu gù mìng
甲戌,大渐,复召从哲等受顾命。
shì rì hóng lú sì guān li kě zhuó jìn hóng wán
是日,鸿胪寺官李可灼进红丸。
jiǔ yuè yǐ hài shuò bēng yú qián qīng gōng zài wèi yī yuè nián sān shí yǒu jiǔ
九月乙亥朔,崩于干清宫,在位一月,年三十有九。
xī zōng jí wèi cóng tíng chén yì gǎi wàn lì sì shí bā nián bā yuè hòu wèi tài chāng yuán nián
熹宗即位,从廷臣议,改万历四十八年八月后为泰昌元年。
dōng shí yuè shàng zūn shì miào hào guāng zōng zàng qìng líng
冬十月,上尊谥,庙号光宗,葬庆陵。
zàn yuē shén zōng chōng líng jiàn zuò jiāng líng bǐng zhèng zōng hé míng shí guó shì jǐ yú fù qiáng
赞曰:神宗冲龄践阼,江陵秉政,综核名实,国势几于富强。
jì nǎi yīn xún qiān zhì yàn chǔ shēn gōng gāng jì fèi chí jūn chén pǐ gé
继乃因循牵制,晏处深宫,纲纪废弛,君臣否隔。
yú shì xiǎo rén hǎo quán qū lì zhě chí wù zhuī zhú yǔ míng jié zhī shì wèi chóu chóu mén hù fēn rán jiǎo lì
于是小人好权趋利者驰骛追逐,与名节之士为仇雠,门户纷然角立。
xùn zhì zhé mǐn xié dǎng zī màn
驯至悊、愍,邪党滋蔓。
zài tíng zhèng lèi wú shēn shí yuǎn lǜ yǐ zhé qí jī yá ér bù shèng fèn jī jiāo xiāng gōng jié
在廷正类无深识远虑以折其机牙,而不胜忿激,交相攻讦。
yǐ zhì rén zhǔ xù yí xián jiān zá yòng kuì bài jué liè bù kě zhèn jiù
以致人主蓄疑,贤奸杂用,溃败决裂,不可振救。
gù lùn zhě wèi míng zhī wáng shí wáng yú shén zōng qǐ bù liàng yú
故论者谓明之亡,实亡于神宗,岂不谅欤。
guāng zōng qián dé jiǔ zhāng hǎi nèi zhǔ wàng ér sì fú yī yuè tiān bù jiǎ nián cuò shī wèi zhǎn sān àn gòu zhēng dǎng huò yì chì kě āi yě fū
光宗潜德久彰,海内属望,而嗣服一月,天不假年,措施未展,三案构争,党祸益炽,可哀也夫!