明史 · 佚名 · Chapter 212 of 333

列传·卷一百

PinyinModern Translation
Size

shù dà yóu lú tāng tāng kè kuān qī jì guāng dì jì měi zhū xiān liú xiǎn guō chéng li xī huáng yīng jiǎ yǐn fèng zhāng yuán xūn

俞大猷(卢镗汤克宽) 戚继光(弟继美朱先) 刘显(郭成) 李锡(黄应甲尹凤) 张元勋

shù dà yóu zì zhì fǔ jìn jiāng rén

俞大猷,字志辅,晋江人。

shǎo hǎo dú shū

少好读书。

shòu yì yú wáng xuān lín fú de cài qīng zhī chuán

受《易》于王宣、林福,得蔡清之传。

yòu wén zhào běn xué yǐ yì tuī yǎn bīng jiā qí zhèng xū shí zhī quán fù cóng shòu qí yè

又闻赵本学以《易》推衍兵家奇正虚实之权,复从受其业。

cháng wèi bīng fǎ zhī shù qǐ wǔ yóu yī rén zhī shēn yǒu wǔ tǐ suī jiāng bǎi wàn kě shǐ hé wéi yī rén yě

尝谓兵法之数起五,犹一人之身有五体,虽将百万,可使合为一人也。

yǐ yòu cóng li liáng qīn xué jiàn

已,又从李良钦学剑。

jiā pín lǚ kōng yì cháng huō rú

家贫屡空,意尝豁如。

fù mò qì zhū shēng sì shì zhí bǎi hù

父殁,弃诸生,嗣世职百户。

jǔ jiā jìng shí sì nián wǔ huì shì

举嘉靖十四年武会试。

chú qiān hù shǒu yù jīn mén

除千户,守御金门。

jūn mín áo sòng nán zhì dà yóu dǎo yǐ lǐ ràng sòng wèi shuāi zhǐ

军民嚣讼难治,大猷导以礼让,讼为衰止。

hǎi kòu pín fā shàng shū jiān sī lùn qí shì

海寇频发,上书监司论其事。

jiān sī nù yuē xiǎo xiào ān dé shàng shū

监司怒曰:“小校安得上书?

zhàng zhī duó qí zhí

”杖之,夺其职。

shàng shū máo bó wēn zhēng ān nán fù shàng shū chén fāng lüè qǐng cóng jūn

尚书毛伯温征安南,复上书陈方略,请从军。

bó wēn qí zhī

伯温奇之。

huì bīng ba bù guǒ yòng

会兵罢,不果用。

èr shí yī nián ǎn dá dà rù shān xi zhào tiān xià jǔ wǔ yǒng shì

二十一年,俺答大入山西,诏天下举武勇士。

dà yóu yì xún àn yù shǐ zì jiàn yù shǐ shàng qí míng bīng bù

大猷诣巡按御史自荐,御史上其名兵部。

huì bó wēn wèi shàng shū sòng zhī xuān dà zǒng dū dí péng suǒ

会伯温为尚书,送之宣大总督翟鹏所。

zhào jiàn lùn bīng shì dà yóu lǚ zhé péng

召见论兵事,大猷屡折鹏。

péng xiè yuē wú bù dàng yǐ wǔ rén dài zi

鹏谢曰:“吾不当以武人待子。

xià táng lǐ zhī jīng yī jūn rán yì bù néng yòng

”下堂礼之,惊一军,然亦不能用。

dà yóu cí guī bó wēn yòng wèi tīng zhāng shǒu bèi

大猷辞归,伯温用为汀漳守备。

lì wǔ píng zuò dú yì xuān yǔ zhū shēng wéi wén huì ér rì jiào wǔ shì jī jiàn

莅武平,作读易轩,与诸生为文会,而日教武士击剑。

lián pò hǎi zéi kāng lǎo fú zhǎn sān bǎi yú rén

连破海贼康老,俘斩三百余人。

zhuó shǔ dōu zhǐ huī qiān shì qiān shū guǎng dōng dū sī

擢署都指挥佥事,佥书广东都司。

xīn xīng ēn píng tóng zéi tán yuán qīng děng lǚ pàn zǒng dū ōu yáng bì jìn yǐ shǔ dà yóu

新兴恩平峒贼谭元清等屡叛,总督欧阳必进以属大猷。

nǎi lìng liáng mín zì wèi shǒu ér qīn lǜ shù rén biàn yì zéi tóng xiǎo yǐ huò fú qiě jiào zhī jī jiàn zéi hài fú

乃令良民自为守,而亲率数人遍诣贼峒,晓以祸福,且教之击剑,贼骇服。

yǒu sū qīng shé zhě lì gé měng hǔ dà yóu dài zhǎn zhī zéi yì jīng

有苏青蛇者,力格猛虎,大猷绐斩之,贼益惊。

nǎi yì hé lǎo māo tóng lìng guī mín qīn tián ér zhāo xiáng qú kuí shù bèi

乃诣何老猫峒,令归民侵田,而招降渠魁数辈。

èr yì yǐ níng

二邑以宁。

èr shí bā nián zhū wán xún shì fú jiàn jiàn wèi bèi wēi dōu zhǐ huī

二十八年,朱纨巡视福建,荐为备倭都指挥。

huì ān nán rù kòu bì jìn zòu liú zhī

会安南入寇,必进奏留之。

xiān shì ān nán dū tǒng shǐ mò fú hǎi zú zi hóng yì yòu

先是,安南都统使莫福海卒,子宏瀷幼。

qí dà chén yuán jìng móu lì qí xù mò jìng diǎn fàn zi yí móu lì qí dǎng mò zhèng zhōng hù chóu shā

其大臣阮敬谋立其婿莫敬典,范子仪谋立其党莫正中,互雠杀。

zhèng zhōng bài qiè bǎi yú rén lái guī

正中败,挈百余人来归。

zi yí shōu cán zú dùn hǎi dōng

子仪收残卒遁海东。

zhì shì wàng yán hóng yì sǐ yíng zhèng zhōng guī lì

至是妄言宏瀷死,迎正中归立。

piāo lüè qīn lián děng zhōu lǐng hǎi sāo dòng

剽掠钦、廉等州,岭海骚动。

bì jìn xí dà yóu tǎo zhī

必进檄大猷讨之。

chí zhì lián zhōu zéi gōng chéng fāng jí

驰至廉州,贼攻城方急。

dà yóu yǐ zhōu shī wèi jí qiǎn shù qí yù jiàng qiě shēng yán dà bīng zhì

大猷以舟师未集,遣数骑谕降,且声言大兵至。

zéi bù cè guǒ jiě qù

贼不测,果解去。

wú hé zhōu shī zhì shè fú guān tóu lǐng

无何,舟师至,设伏冠头岭。

zéi fàn qīn zhōu dà yóu zhē duó qí zhōu

贼犯钦州,大猷遮夺其舟。

zhuī zhàn shù rì shēng qín zi yí dì zǐ liú zhǎn shǒu qiān èr bǎi jí

追战数日,生擒子仪弟子流,斩首千二百级。

qióng zhuī zhì hǎi dōng yún tún xí hóng yì shā zi yí hán shǒu lái xiàn

穷追至海东云屯,檄宏瀷杀子仪函首来献。

shì píng yán sōng yì qí gōng bù xù dàn lài yín wǔ shí liǎng ér yǐ

事平,严嵩抑其功不叙,但赉银五十两而已。

shì nián qióng zhōu wǔ zhǐ shān lí nà yàn gòu gǎn ēn chāng huà zhū lí gòng fǎn bì jìn fù xí dà yóu tǎo

是年,琼州五指山黎那燕构感恩、昌化诸黎共反,必进复檄大猷讨。

ér cháo yì shè cān jiāng yú yá zhōu jí yǐ dà yóu rèn zhī

而朝议设参将于崖州,即以大猷任之。

nǎi huì guǎng xī fù jiāng chén xī yí zhū jūn qín zhǎn zéi wǔ qiān sān bǎi yǒu jī zhāo xiáng zhě sān qiān qī bǎi

乃会广西副将沈希仪诸军,擒斩贼五千三百有奇,招降者三千七百。

dà yóu yán yú bì jìn yuē lí yì rén yě lǜ shù nián yī fǎn yī zhēng qǐ shàng tiān shēng rén yì

大猷言于必进曰:“黎亦人也,率数年一反一征,岂上天生人意?

yi jiàn chéng shè shì yòng hàn fǎ zá zhì zhī

宜建城设市,用汉法杂治之。

bì jìn nà qí yán

”必进纳其言。

dà yóu nǎi dān qí rù tóng yǔ lí dìng yào yuē hǎi nán suì ān

大猷乃单骑入峒,与黎定要约,海南遂安。

sān shí yī nián wēi zéi dà rǎo zhè dōng

三十一年,倭贼大扰浙东。

zhào yí dà yóu níng tái zhū jùn cān jiāng

诏移大猷宁、台诸郡参将。

huì zéi pò níng bō chāng guó wèi dà yóu jī què zhī

会贼破宁波昌国卫,大猷击却之。

fù gōng xiàn shào xīng lín shān wèi zhuǎn lüè zhì sōng yáng

复攻陷绍兴临山卫,转掠至松阳。

zhī xiàn luō gǒng chén lì yù zéi ér dà yóu yāo zhū hǎi zhǎn huò duō jìng zuò shī shì tíng fèng

知县罗拱辰力御贼,而大猷邀诸海,斩获多,竟坐失事停俸。

wèi jǐ zhú zéi hǎi zhōng fén qí chuán wǔ shí yú yǔ fèng rú gù

未几,逐贼海中,焚其船五十余,予俸如故。

yuè èr nián zéi jù níng bō pǔ tuó

越二年,贼据宁波普陀。

dà yóu lǜ jiāng shì gōng zhī bàn dēng zéi tū chū shā wǔ jǔ huǒ bīn děng sān bǎi rén zuò dài zuì bàn zéi

大猷率将士攻之,半登,贼突出,杀武举火斌等三百人,坐戴罪办贼。

é bài zéi wú sōng suǒ zhào chú qián zuì réng lài yín bì

俄败贼吴淞所,诏除前罪,仍赉银币。

zéi zì jiàn tiào suǒ rù lüè dà yóu yùn zhàn pò zhī

贼自健跳所入掠,大猷运战破之。

xuán dài tāng kè kuān wèi sū sōng fù zǒng bīng

旋代汤克宽为苏松副总兵。

suǒ jiāng zú bù sān bǎi rén zhēng zhū dào bīng wèi jí zéi fàn jīn shān dà yóu zhàn shī lì

所将卒不三百人,征诸道兵未集,贼犯金山,大猷战失利。

shí wēi zhūn sōng jiāng kū lín zhě yíng èr wàn zǒng dū zhāng jīng qù zhī zhàn dà yóu gù bù kě

时倭屯松江枯林者盈二万,总督张经趣之战,大猷固不可。

jí yǒng shùn bǎo jìng bīng shāo zhì nǎi cóng jīng dà pò zéi yú wáng jiāng jīng gōng wèi zhào wén huá hú zōng xiàn suǒ ràng bù xù

及永顺、保靖兵稍至,乃从经大破贼于王江泾,功为赵文华、胡宗宪所攘,不叙。

zuò jīn shān shī lǜ zhé chōng wéi shì guān

坐金山失律,谪充为事官。

zhè lín wēi suī bài ér xīn wēi sān shí yú sōu tū qīng cūn suǒ yǔ nán shā xiǎo wū kǒu làng gǎng zhū zéi hé fàn sū zhōu lù jīng bà zhí dǐ lóu mén bài nán jīng dū du zhōu yú dé bīng

柘林倭虽败,而新倭三十余艘突青村所,与南沙、小乌口、浪港诸贼合,犯苏州陆泾坝,直抵娄门,败南京都督周于德兵。

zéi fù fēn wéi èr běi lüè hǔ shù nán lüè héng táng yán màn cháng shú jiāng yīn wú xī zhī jìng chū rù tài hú

贼复分为二,北掠浒墅,南掠横塘,延蔓常熟、江阴、无锡之境,出入太湖。

dà yóu xié fù shǐ rèn huán dà bài zéi lù jīng bà fén zhōu sān shí yú

大猷偕副使任环大败贼陆泾坝,焚舟三十余。

yòu zhē jī qí zì sān zhàng pǔ chū hǎi zhě chén qī sōu zéi nǎi tuì pō sān bǎn shā

又遮击其自三丈浦出海者,沉七艘,贼乃退泊三板沙。

qǐng zhī tā wēi fàn wú jiāng

顷之,他倭犯吴江。

dà yóu jí huán yòu yāo pò zhī yīng dòu hú zéi zǒu jiā xīng

大猷及环又邀破之莺脰湖,贼走嘉兴。

sān bǎn shā zéi lüè mín zhōu jiāng dùn dà yóu zhuī jī yú mǎ jī shān qín qí kuí

三板沙贼掠民舟将遁,大猷追击于马迹山,擒其魁。

jīn jīng xǔ pǔ bái máo gǎng zéi jù chū hǎi dà yóu zhuī jī yú chá shān fén wǔ zhōu

金泾、许浦、白茅港贼俱出海,大猷追击于茶山,焚五舟。

zéi zǒu bǎo mǎ jī shān sān bǎn shā jiàng shì fù zhuī jí huài qí sān zhōu

贼走保马迹山、三板沙,将士复追及,坏其三舟。

jiāng yīn cài gǎng wēi yì qù guān bīng fēn jī yú mǎ jī mǎ tú bǎo shān

江阴蔡港倭亦去,官兵分击于马迹、马图、宝山。

zhí jù fēng zuò zéi zhōu duō fù

值飓风作,贼舟多覆。

zhè lín wēi yì wèi guān bīng suǒ jī chén èr shí yú zhōu yú zéi tuì dēng lù

柘林倭亦为官兵所击沉二十余舟,余贼退登陆。

yǐ fù fàn zhōu chū hǎi

已,复泛舟出海。

dà yóu jí qiān shì dǒng bāng zhèng fēn jī huò jiǔ zhōu

大猷及佥事董邦政分击,获九舟。

ér zéi yòu zāo fēng huài sān zhōu yú sān bǎi rén dēng àn zǒu jù huá tíng táo zhái zhèn lǚ bài zhào wén huá děng dà jūn

而贼又遭风坏三舟,余三百人登岸,走据华亭陶宅镇,屡败赵文华等大军。

yè zhūn zhōu pǔ yǒng dìng sì guān bīng sì jí jìn wéi zhī

夜屯周浦永定寺,官兵四集进围之。

ér zhè lín shī fēng zéi jiǔ zhōu cháo yú chuān shā wā jiū hé zhì sì shí yú sōu shì yóu wèi yǐ

而柘林失风贼九舟巢于川沙洼,纠合至四十余艘,势犹未已。

xún fǔ cáo bāng fǔ hé dà yóu zòng zéi dì nù duó qí shì yīn zé qǔ sǐ zuì zhāo lì gōng zì shú

巡抚曹邦辅劾大猷纵贼,帝怒,夺其世荫,责取死罪招,立功自赎。

shí zhōu pǔ zéi wéi jí chéng yè dōng běi bēn wèi yóu jī cáo kè xīn suǒ yāo zhǎn shǒu bǎi sān shí suì yǔ chuān shā wā zéi hé

时周浦贼围急,乘夜东北奔,为游击曹克新所邀,斩首百三十,遂与川沙洼贼合。

zhū jūn rì yè jī hǎi

诸军日夜击海。

dà yóu xié fù shǐ wáng chóng gǔ rù yáng zhuī zhī jí yú lǎo guàn zī fén jù jiàn bā zhǎn huò wú suàn

大猷偕副使王崇古入洋追之,及于老鹳觜,焚巨舰八,斩获无算。

yú zéi bēn shàng hǎi pǔ dōng

余贼奔上海浦东。

chū yǐ wēi huàn jí tè mìng dū du liú yuǎn wèi zhè jiāng zǒng bīng guān jiān xiá sū sōng zhū jùn shù yuè wú suǒ wèi

初,以倭患急,特命都督刘远为浙江总兵官,兼辖苏、松诸郡,数月无所为。

tíng chén zhēng yán dà yóu cái

廷臣争言大猷才。

sān shí wǔ nián sān yuè suì ba yuǎn yǐ dà yóu dài

三十五年三月遂罢远,以大猷代。

zéi fàn xi ān chén zhuāng jí qīng shuǐ wā

贼犯西庵、沈庄及清水洼。

dà yóu xié bāng zhèng jī bài zhī zéi zǒu táo shān zhào hái shì yīn

大猷偕邦政击败之,贼走陶山,诏还世荫。

zéi zì huáng pǔ dùn chū hǎi dà yóu zhuī bài zhī

贼自黄浦遁出海,大猷追败之。

qí nián dōng yǐ yǔ píng xú hǎi gōng jiā dū du qiān shì

其年冬,以与平徐海功,加都督佥事。

hǎi jì píng zhè xi wēi xī jìng

海既平,浙西倭悉靖。

dú níng bō zhōu shān wēi fù xiǎn guān bīng huán shǒu bù néng kè

独宁波舟山倭负险,官兵环守不能克。

shì shí tǔ bīng láng bīng xī yǐ qiǎn guī ér chuān guì suǒ diào má liáo dà là zhèn xī sāng zhí bīng liù qiān shǐ zhì

是时土兵狼兵悉已遣归,而川、贵所调麻寮、大剌、镇溪、桑植兵六千始至。

dà yóu chéng dà xuě sì miàn gōng zhī

大猷乘大雪,四面攻之。

zéi sǐ zhàn shā tǔ guān yī rén

贼死战,杀土官一人。

zhū jūn yì jìng jìn fén qí zhà zéi duō sǐ qí yì chū zhě fù yì zéi jǐn píng

诸军益竞,进焚其栅,贼多死,其逸出者复殪,贼尽平。

jiā dà yóu shǔ dū du tóng zhī

加大猷署都督同知。

míng nián hú zōng xiàn fāng tú wāng zhí yòng lú tāng yán jiāng yǔ tōng shì dà yóu lì zhēng bù kě

明年,胡宗宪方图汪直,用卢镗言将与通市,大猷力争不可。

jí zhí yòu rù xià lì qí dǎng máo hǎi fēng děng suì jù zhōu shān zǔ cén gǎng zì shǒu

及直诱入下吏,其党毛海峰等遂据舟山,阻岑港自守。

dà yóu huán gōng zhī shí xiǎo shèng

大猷环攻之,时小胜。

rán kǔ yǎng gōng jiàng shì xiān dēng duō sǐ xīn wēi yòu dà zhì

然苦仰攻,将士先登多死,新倭又大至。

cháo tíng qù zōng xiàn shén jí zōng xiàn mán wèi dà yán yǐ duì

朝廷趣宗宪甚急,宗宪谩为大言以对。

tíng chén jìng dǐ zōng xiàn bìng hé dà yóu

廷臣竞诋宗宪,并劾大猷。

nǎi duó dà yóu jí cān jiāng qī jì guāng zhí qī yī yuè nèi píng zéi

乃夺大猷及参将戚继光职,期一月内平贼。

dà yóu děng jù gōng yì lì zéi yì sǐ shǒu

大猷等惧,攻益力,贼益死守。

sān shí qī nián qī yuè nǎi zì cén gǎng yí kē méi zào zhōu chéng fàn hǎi qù

三十七年七月乃自岑港移柯梅,造舟成,泛海去。

dà yóu děng héng jī zhī chén qí yī zhōu yú zéi suì yáng fān ér nán liú jié mǐn guǎng

大猷等横击之,沈其一舟,余贼遂扬帆而南,流劫闽、广。

dà yóu xiān hòu shā wēi sì wǔ qiān zéi jǐ píng

大猷先后杀倭四五千,贼几平。

ér guān jūn wéi zéi yǐ yī nián zōng xiàn yì lì qí qù yīn zòng zhī bù dū zhū jiāng yāo jī

而官军围贼已一年,宗宪亦利其去,阴纵之,不督诸将邀击。

bǐ wéi yù shǐ li hú suǒ hé zé wěi zuì dà yóu zòng zéi yǐ zì jiě

比为御史李瑚所劾,则委罪大猷纵贼以自解。

dì nù dǎi xì zhào yù zài duó shì yīn

帝怒,逮系诏狱,再夺世荫。

lù bǐng yǔ dà yóu shàn mì yǐ jǐ zī tóu yán shì fán jiě qí yù lìng lì gōng sāi shàng

陆炳与大猷善,密以己资投严世蕃解其狱,令立功塞上。

dà tóng xún fǔ li wén jìn xí qí cái yǔ chóu jūn shì

大同巡抚李文进习其才,与筹军事。

nǎi zào dú lún chē jù dí mǎ

乃造独轮车拒敌马。

cháng yǐ chē bǎi liàng bù qí sān qiān dà cuò dí ān yín bǎo

尝以车百辆,步骑三千,大挫敌安银堡。

wén jìn shàng qí zhì yú cháo suì zhì bīng chē yíng

文进上其制于朝,遂置兵车营。

jīng yíng yǒu bīng chē zì cǐ shǐ yě

京营有兵车,自此始也。

wén jìn jiāng xí bǎn shēng móu zhī dà yóu guǒ dà huò zhào hái shì yīn

文进将袭板升,谋之大猷,果大获,诏还世荫。

kòu lüě guǎng wǔ dà yóu jù què zhī

寇掠广武,大猷拒却之。

xiān lùn píng wāng zhí gōng xǔ chú zuì lù yòng

先论平汪直功,许除罪录用。

jí shì zhèn huáng yǒu jǐng chuān hú zǒng dū huáng guāng shēng jiàn dà yóu jí yòng wèi zhèn huáng cān jiāng

及是,镇篁有警,川湖总督黄光升荐大猷,即用为镇篁参将。

guǎng dōng ráo píng zéi zhāng liǎn shù gōng xiàn chéng yì jī nián bù néng píng

广东饶平贼张琏数攻陷城邑,积年不能平。

sì shí nián qī yuè zhào yí dà yóu nán gàn hé mǐn guǎng bīng tǎo zhī

四十年七月诏移大猷南赣,合闽、广兵讨之。

shí zōng xiàn jiān zhì jiāng xī zhī liǎn yuǎn chū xí dà yóu jí jī

时宗宪兼制江西,知琏远出,檄大猷急击。

dà yóu wèi yi yǐ qián shī dǎo qí cháo gōng qí bì jiù nài hé yǐ shù wàn zhòng cóng yī fu làng zǒu zāi

大猷谓:“宜以潜师捣其巢,攻其必救,奈何以数万众从一夫浪走哉?

nǎi jí yǐn wàn wǔ qiān rén dēng bǎi sōng lǐng fǔ kàn zéi cháo

”乃疾引万五千人登柏嵩岭,俯瞰贼巢。

liǎn guǒ hái jiù dà yóu lián pò zhī zhǎn shǒu qiān èr bǎi yú jí

琏果还救,大猷连破之,斩首千二百余级。

zéi jù bù chū

贼惧,不出。

yòng jiān yòu liǎn chū zhàn cóng zhèn hòu zhí zhī bìng zhí zéi kuí xiāo xuě fēng

用间诱琏出战,从阵后执之,并执贼魁萧雪峰。

guǎng rén ràng qí gōng dà yóu bù yǔ jiào

广人攘其功,大猷不与较。

sàn yú dǎng èr wàn bù lù yī rén

散余党二万,不戮一人。

zhuó fù zǒng bīng xié shǒu nán gàn tīng zhāng huì hú zhū jùn

擢副总兵,协守南、赣、汀、漳、惠、湖诸郡。

suì chéng shèng zhēng chéng xiāng dào zǒu liáng níng qín xú dōng zhōu

遂乘胜征程乡盗,走梁宁,擒徐东洲。

lín cháo xī zhě dú yuē huáng jī shān dà jǔ

林朝曦者,独约黄积山大举。

guān jūn gōng zhǎn jī shān cháo xī dùn hòu yì wèi xú fu zǎi suǒ miè

官军攻斩积山,朝曦遁,后亦为徐甫宰所灭。

dà yóu xún zhuó fú jiàn zǒng bīng guān yǔ qī jì guāng fù xīng huà chéng gòng pò hǎi wēi

大猷寻擢福建总兵官,与戚继光复兴化城,共破海倭。

xiáng jì guāng chuán

详《继光传》。

jì guāng xiān dēng shòu shàng shǎng dà yóu dàn lài yín bì

继光先登,受上赏,大猷但赉银币。

sì shí èr nián shí yuè xǐ zhèn nán gàn

四十二年十月徙镇南赣。

míng nián gǎi guǎng dōng

明年改广东。

cháo zhōu wēi èr wàn yǔ dà dào wú píng xiāng jǐ jiǎo ér zhū tóng lán sōng sān wu duān wēn qī yè dān lóu bèi rì lüè huì cháo jiān

潮州倭二万与大盗吴平相掎角,而诸峒蓝松三、伍端、温七、叶丹楼辈日掠惠、潮间。

mǐn zé chéng shào lù luàn yán píng liáng dào huī rǎo tīng zhōu

闽则程绍录乱延平,梁道辉扰汀州。

dà yóu yǐ wēi míng shè qún dào dān qí rù shào lù yíng dū shǐ guī tóng yīn lìng qū dào huī guī liǎng rén zú wèi tā jiāng suǒ miè

大猷以威名慑群盗,单骑入绍禄营,督使归峒,因令驱道辉归,两人卒为他将所灭。

huì zhōu cān jiāng xiè chì yǔ wu duān wēn qī zhàn shī lì

惠州参将谢敕与伍端、温七战,失利。

yǐ shù jiā jūn zhì kǒng zhī duān nǎi qū zhū qiú yǐ guī

以“俞家军”至,恐之,端乃驱诸酋以归。

wú hé dà yóu guǒ zhì qī bèi qín

无何,大猷果至,七被擒。

duān zì fù qǐ shā wēi zì xiào

端自缚,乞杀倭自效。

dà yóu shǐ xiān qū guān jūn jì zhī wéi wēi zōu táng yī rì yè kè sān cháo fén zhǎn sì bǎi yǒu jī yòu dà pò zhī hǎi fēng

大猷使先驱,官军继之,围倭邹塘,一日夜克三巢,焚斩四百有奇,又大破之海丰。

wēi xī bēn qí shā jiǎ zǐ zhū yù duó yú zhōu rù hǎi

倭悉奔崎沙、甲子诸澳,夺渔舟入海。

zhōu duō méi yú fēng tuō zhě èr qiān yú rén hái bǎo hǎi fēng jīn xī dōu

舟多没于风,脱者二千余人,还保海丰金锡都。

dà yóu wéi zhī liǎng yuè zéi shí jǐn yù zǒu

大猷围之两月,贼食尽,欲走。

fù jiāng tāng kè kuān shè fú yāo zhī shǒu zhǎn qí xiāo jiāng sān rén

副将汤克宽设伏邀之,手斩其枭将三人。

cān jiāng wáng zhào děng jì zhì zéi suì dà kuì

参将王诏等继至,贼遂大溃。

nǎi yí shī cháo zhōu yǐ cì jiàng lán sōng sān yè dān lóu

乃移师潮州,以次降蓝松三、叶丹楼。

suì shǐ zhāo xiáng wú píng jū zhī méi lǐng

遂使招降吴平,居之梅岭。

píng wèi jǐ fù pàn zào zhàn jiàn shù bǎi jù zhòng wàn yú zhù sān chéng shǒu zhī xíng jié bīn hǎi zhū jùn xiàn

平未几复叛,造战舰数百,聚众万余,筑三城守之,行劫滨海诸郡县。

fú jiàn zǒng bīng guān qī jì guāng xí píng píng dùn bǎo nán ào

福建总兵官戚继光袭平,平遁保南澳。

sì shí sì nián qiū rù fàn fú jiàn bǎ zǒng zhū jī děng zhàn méi yú hǎi zhōng

四十四年秋入犯福建,把总朱玑等战没于海中。

dà yóu jiāng shuǐ bīng jì guāng jiāng lù bīng jiā jī píng nán yù dà pò zhī

大猷将水兵,继光将陆兵,夹击平南澳,大破之。

píng jǐn yǐ shēn miǎn bēn jù ráo píng fèng huáng shān

平仅以身免,奔据饶平凤凰山。

jì guāng liú nán ào

继光留南澳。

dà yóu bù jiàng tāng kè kuān li chāo děng niè zéi hòu lián zhàn bù lì píng suì lüè mín zhōu chū hǎi

大猷部将汤克宽、李超等蹑贼后,连战不利,平遂掠民舟出海。

mǐn guǎng xún àn yù shǐ jiāo zhāng lùn zhī dà yóu zuò duó zhí

闽广巡按御史交章论之,大猷坐夺职。

píng zú wèi kè kuān suǒ zhuī jī yuǎn dùn yǐ miǎn bù gǎn rù fàn yǐ

平卒为克宽所追击,远遁以免,不敢入犯矣。

hé yuán wēng yuán zéi li yà yuán děng chāng jué

河源、翁源贼李亚元等猖獗。

zǒng dū wú guì fāng liú dà yóu tǎo zhī zhēng bīng shí wàn fēn wǔ shào jìn

总督吴桂芳留大猷讨之,征兵十万,分五哨进。

dà yóu shǐ jiān xié zéi dǎng ér qīn dǎo qí cháo shēng qín yà yuán fú zhǎn yī wàn sì bǎi duó hái nán fù bā wàn yú rén

大猷使间携贼党而亲捣其巢,生擒亚元,俘斩一万四百,夺还男妇八万余人。

nǎi hái dà yóu zhí yǐ wéi guǎng xī zǒng bīng guān

乃还大猷职,以为广西总兵官。

gù shì yǐ xūn chén zǒng liǎng guǎng bīng yǔ zǒng dū tóng zhèn wú zhōu

故事:以勋臣总两广兵,与总督同镇梧州。

dì yòng jǐ shì zhōng ōu yáng yī jìng yì liǎng guǎng gè zhì dà shuài ba xūn chén nǎi zhào gōng shùn hóu wú jì jué hái jīng yǐ dà yóu dài yǔ píng mán jiāng jūn yìn

帝用给事中欧阳一敬议,两广各置大帅,罢勋臣,乃召恭顺侯吴继爵还京,以大猷代,予平蛮将军印。

ér yǐ liú xiǎn zhèn guǎng dōng

而以刘显镇广东。

liǎng guǎng bìng zhì shuài zì dà yóu jí xiǎn shǐ yě

两广并置帅,自大猷及显始也。

wu duān sǐ qí dǎng wáng shì qiáo fù pàn jié zhí tóng zhī guō wén tōng

伍端死,其党王世桥复叛,劫执同知郭文通。

dà yóu lián bài zhī qí bù xià zhí yǐ xiàn

大猷连败之,其部下执以献。

jìn shǔ dū du tóng zhī

进署都督同知。

hǎi zéi céng yī běn zhě wú píng dǎng yě

海贼曾一本者,吴平党也。

jì jiàng fù pàn zhí chéng hǎi zhī xiàn bài guān jūn shǒu bèi li mào cái zhōng pào sǐ

既降复叛,执澄海知县,败官军,守备李茂才中炮死。

zhào dà yóu zàn dū guǎng dōng bīng xié tǎo

诏大猷暂督广东兵协讨。

lóng qìng èr nián yī běn fàn guǎng zhōu xún fàn fú jiàn

隆庆二年,一本犯广州,寻犯福建。

dà yóu hé guō chéng li xī jūn qín miè zhī

大猷合郭成、李锡军擒灭之。

lù gōng jìn yòu dū du

录功,进右都督。

guǎng xī gǔ tián tóng huáng cháo měng wéi yín bào děng jiā jìng mò cháng zài jié huì chéng kù shā cān zhèng lí mín biǎo

广西古田僮黄朝猛、韦银豹等,嘉靖末尝再劫会城库,杀参政黎民表。

xún fǔ yīn zhèng mào zhēng bīng shí sì wàn shǔ dà yóu tǎo zhī

巡抚殷正茂征兵十四万,属大猷讨之。

fēn qī dào jìn lián pò shù shí cháo

分七道进,连破数十巢。

zéi bǎo cháo shuǐ cháo jí diān gōng shí yú rì wèi xià

贼保潮水,巢极巅,攻十余日未下。

dà yóu yáng fēn bīng jī mǎ làng zéi ér mì lìng cān jiāng wáng shì kē chéng yǔ yè dēng shān shè fú

大猷佯分兵击马浪贼,而密令参将王世科乘雨夜登山设伏。

lí míng pào fā zéi dà jīng

黎明炮发,贼大惊。

zhū jūn pān yuán shàng zéi jìn sǐ

诸军攀援上,贼尽死。

mǎ làng zhū cháo xiāng jì xià

马浪诸巢相继下。

zhǎn huò bā qiān sì bǎi yǒu jī qín cháo měng yín bào bǎi nián jī kòu jǐn chú

斩获八千四百有奇,擒朝猛、银豹,百年积寇尽除。

jìn shì yīn wèi zhǐ huī qiān shì

进世荫为指挥佥事。

dà yóu wèi jiāng lián yù xià yǒu ēn

大猷为将廉,驭下有恩。

shù jiàn dà gōng wēi míng zhèn nán fú

数建大功,威名震南服。

ér xún àn li liáng chén hé qí jiān tān bīng bù lì chí zhī zhào hái jí hou diào

而巡按李良臣劾其奸贪,兵部力持之,诏还籍候调。

qǐ nán jīng yòu fǔ qiān shū

起南京右府佥书。

wèi rèn yǐ dū du qiān shì wèi fú jiàn zǒng bīng guān

未任,以都督佥事为福建总兵官。

wàn lì yuán nián qiū hǎi kòu tū lǘ xiá yù zuò shī lì duó zhí

万历元年秋,海寇突闾峡澳,坐失利夺职。

fù yǐ shǔ dū du qiān shì qǐ hòu fǔ qiān shū lǐng chē yíng xùn liàn

复以署都督佥事起后府佥书,领车营训练。

sān shū qǐ guī

三疏乞归。

zú zèng zuǒ dū du shì wǔ xiāng

卒,赠左都督,谥武襄。

dà yóu fù qí jié yǐ gǔ xián háo zì qī

大猷负奇节,以古贤豪自期。

qí yòng bīng xiān jì hòu zhàn bù tān jìn gōng

其用兵,先计后战,不贪近功。

zhōng chéng xǔ guó lǎo ér mí dǔ suǒ zài yǒu dà xūn

忠诚许国,老而弥笃,所在有大勋。

wǔ píng yá zhōu ráo píng zhǐ wèi cí sì

武平、崖州、饶平都为之立祠祭祀。

tán lún cháng yǔ shū yuē jié zhì jīng míng gōng bù rú lún

谭纶尝与书曰:“节制精明,公不如纶。

xìn shǎng bì fá gōng bù rú qi

信赏必罚,公不如戚。

jīng hàn chí chěng gōng bù rú liú

精悍驰骋,公不如刘。

rán cǐ jiē xiǎo zhī ér gōng zé shèn dà shòu

然此皆小知,而公则甚大受。

qi wèi wēi jì guāng liú wèi liú xiǎn yě

”戚谓威继光,刘谓刘显也。

zi zī gāo fú jiàn zǒng bīng guān

子咨皋,福建总兵官。

lú tāng rǔ níng wèi rén

卢镗,汝宁卫人。

jiā jìng shí yóu shì yīn lì fú jiàn dōu zhǐ huī qiān shì wèi dōu yù shǐ zhū wán suǒ rèn

嘉靖时由世荫历福建都指挥佥事,为都御史朱纨所任。

wán zì shā tāng yì lùn sǐ

纨自杀,镗亦论死。

xún shè miǎn yǐ gù guān bèi wēi fú jiàn

寻赦免,以故官备倭福建。

qiān dū zhǐ huī

迁都指挥。

jī zéi jiā xīng bài zé dài zuì

击贼嘉兴,败,责戴罪。

xún zhuó cān jiāng fēn shǒu zhè dōng bīn hǎi zhū jùn yǔ fù jiāng dà yóu dà pò zéi wáng jiāng jīng

寻擢参将,分守浙东滨海诸郡,与副将大猷大破贼王江泾。

xuán dū bǎo jìng tǔ bīng jí shǔ jiāng chén zhèng yuán bīng jī zéi zhāng zhuāng fén qí lěi

旋督保靖土兵及蜀将陈正元兵击贼张庄,焚其垒。

zhuī jī zhī hòu gǎng wèi zéi suǒ bài

追击之后港,为贼所败。

zéi chū mò tāi zhōu wài hǎi dōu zhǐ huī wáng pèi bài zhī dà chén shān

贼出没台州外海,都指挥王沛败之大陈山。

zéi dēng shān guān jūn fén qí zhōu

贼登山,官军焚其舟。

tāng huì jiǎo qín qí qiú lín bì chuān děng yú wēi jǐn miè

镗会剿,擒其酋林碧川等,余倭尽灭。

bié zéi lüè zhū xiàn zhǐ huī mǐn róng děng bài sǐ tāng duó zhí dài zuì

别贼掠诸县,指挥闵溶等败死,镗夺职,戴罪。

xuán yǐ jiàn zhuó xié shǒu jiāng zhè fù zǒng bīng

旋以荐擢协守江浙副总兵。

zéi xiàn xiān jū qū tāi zhōu tāng pò zhī péng xī

贼陷仙居,趋台州,镗破之彭溪。

nǎi yǔ hú zōng xiàn gòng móu miè xú hǎi

乃与胡宗宪共谋灭徐海。

zōng xiàn zhāo wāng zhí tāng yì shuō rì běn shǐ shàn miào lìng qín zhí

宗宪招汪直,镗亦说日本使善妙令擒直。

zhí yǔ rì běn èr zú fú zhū

直与日本贰,卒伏诛。

wēi fàn jiāng běi tāng chí yuán pò zhī yòu bài běi yáng wēi èr shí yú bǎn

倭犯江北,镗驰援破之,又败北洋倭二十余舨。

zéi liǎn zhōu sān shā fù liú jié jiāng běi

贼敛舟三沙,复流劫江北。

xún fǔ li suì hé tāng zòng zéi tāng yǐ zhuó dōu qiān shì wèi jiāng nán zhè jiāng zǒng bīng guān duó zhí shì shì

巡抚李遂劾镗纵贼,镗已擢都佥事,为江南、浙江总兵官,夺职视事。

yǐ tōng zhèng táng shùn zhī jiàn fù zhí rú chū

以通政唐顺之荐复职如初。

xún yǐ zhū wāng zhí gōng jìn dū du tóng zhī

寻以诛汪直功,进都督同知。

wēi fù fàn zhè dōng

倭复犯浙东。

shuǐ lù shí yú zhàn zhǎn shǒu qiān sì bǎi yǒu jī

水陆十余战,斩首千四百有奇。

zǒng dū zōng xiàn yǐ dàng píng wén tāng fù zēng fèng lài jīn

总督宗宪以荡平闻,镗复增俸赉金。

tāng zhuó yòng yóu zōng xiàn zōng xiàn bài jǐ shì zhōng qiū shùn hé tāng bā zuì

镗擢用由宗宪,宗宪败,给事中丘橓劾镗八罪。

dǎi zhì miǎn guī

逮治,免归。

tāng yǒu jiàng lüè

镗有将略。

wēi nán chū xìng zhū jiāng xī wàng fēng kuì bài dú tāng yǔ tāng kè kuān gǎn zhàn míng yà shù qi yún

倭难初兴,诸将悉望风溃败,独镗与汤克宽敢战,名亚俞、戚云。

kè kuān pī zhōu wèi rén

克宽,邳州卫人。

fù qìng jiā jìng zhōng jiāng fáng zǒng bīng guān

父庆,嘉靖中江防总兵官。

kè kuān chéng shì yīn lì guān dōu zhǐ huī qiān shì chōng zhè jiāng cān jiāng

克宽承世荫,历官都指挥佥事,充浙江参将。

wēi fàn wēn zhōu kè kuān jī bài zhī

倭犯温州,克宽击败之。

bié zéi kòu jiā xīng shǔ yì kè kuān zhì hǎi yán bèi wéi

别贼寇嘉兴属邑,克宽至海盐被围。

xié cān zhèng pān ēn děng jù shǒu zéi bù néng kè nǎi fén lüě ér qù

偕参政潘恩等拒守,贼不能克,乃焚掠而去。

wú hé xiàn zhà pǔ chéng zhuǎn lüè fèng huà níng hǎi

无何,陷乍浦城,转掠奉化、宁海。

kè kuān zhuī wéi yú dú shān mín jiā huǒ fén zhī

克宽追围于独山民家,火焚之。

zéi bàn sǐ yú duó wéi dùn

贼半死,余夺围遁。

shí bīn hǎi duō bèi wēi huàn ér jiàng shì wú jì lǜ zéi zhì zhé bēn yì shè dà jiàng tǒng zhì jiāng huái

时滨海多被倭患,而将士无纪律,贼至辄奔,议设大将统制江、淮。

nǎi mìng kè kuān wèi fù zǒng bīng zhù jīn shān wèi tí dū hǎi fáng zhū jūn

乃命克宽为副总兵,驻金山卫,提督海防诸军。

wēi sān bǎi rén pō chóng míng nán shā

倭三百人泊崇明南沙。

kè kuān xié qiān shì rèn huán gōng zhī bài jì

克宽偕佥事任环攻之,败绩。

zéi yí zhōu bǎo shān kè kuān zhuī bài zhī nán jiā zī

贼移舟宝山,克宽追败之南家觜。

zéi nǎi zhuǎn kòu jiā dìng shàng hǎi jiān bèi hé duó guān cóng jūn

贼乃转寇嘉定、上海间,被劾夺官从军。

wēi èr qiān yú fēn lüè sū sōng

倭二千余分掠苏、松。

kè kuān nì zhàn cǎi táo gǎng zhǎn shǒu bā bǎi yú jí

克宽逆战采淘港,斩首八百余级。

dōu yù shǐ wáng yù jiàn wèi zhè xi cān jiāng

都御史王忬荐为浙西参将。

yù zéi jiā hú fù shī lì zhào yǐ bái yī bàn zéi

遇贼嘉、湖,复失利,诏以白衣办贼。

zǒng dū zhāng jīng yì dǎo zéi zhè lín lìng kè kuān jiāng guǎng xī tǔ bīng zhūn zhà pǔ yǔ fù jiāng dà yóu děng xiāng jǐ jiǎo

总督张经议捣贼柘林,令克宽将广西土兵屯乍浦,与副将大猷等相掎角。

dà zhàn wáng jiāng jīng zhǎn jí èr qiān

大战王江泾,斩级二千。

huì zhào wén huá hé jīng huò kè kuān yán zòng wēi bǎo yáng suì bìng dǎi wèn lùn sǐ

会赵文华劾经惑克宽言纵倭饱扬,遂并逮问,论死。

jiǔ zhī shè miǎn

久之,赦免。

guǎng dōng yòng bīng mìng fù jūn qián zì xiào

广东用兵,命赴军前自效。

cóng dà yóu dà pò wēi hǎi fēng hái shì yīn

从大猷大破倭海丰,还世荫。

é yǐ wéi huì cháo cān jiāng fù cóng dà yóu pò wú píng

俄以为惠、潮参将,复从大猷破吴平。

píng wèi jǐ fù zhèn kè kuān yǐ zhuó láng shān fù zǒng bīng mìng liú tǎo zéi

平未几复振,克宽已擢狼山副总兵,命留讨贼。

é bài zhī yáng jiāng wū zhū yáng

俄败之阳江乌猪洋。

píng jiǒng bēn ān nán

平窘,奔安南。

dōu yù shǐ wú guì fāng xí ān nán xié tǎo qiǎn kè kuān yǐ zhōu shī huì jiā jī píng wàn qiáo shān xià

都御史吴桂芳檄安南协讨,遣克宽以舟师会,夹击平万桥山下。

fén qí zhōu qín zhǎn sì bǎi rén píng yuǎn cuàn

焚其舟,擒斩四百人,平远窜。

nǎi jìn kè kuān shǔ dū du qiān shì wèi guǎng dōng zǒng bīng guān

乃进克宽署都督佥事,为广东总兵官。

céng yī běn tū hǎi fēng huì lái jiān kè kuān chàng yì fǔ zhī lìng jū cháo yáng xià huì de

曾一本突海丰、惠来间,克宽倡议抚之,令居潮阳下浍地。

wèi jǐ jī mín biàn yī běn yì fǎn zhào dǎi kè kuān xùn zhì

未几,激民变,一本亦反,诏逮克宽讯治。

xún shè miǎn fù sū zhèn lì gōng

寻赦免,赴苏镇立功。

wàn lì sì nián chǎo mán rù lüè gǔ běi kǒu

万历四年,炒蛮入掠古北口。

kè kuān xié cān jiāng yuàn zōng rú zhuī chū sài yù fú zhàn sǐ

克宽偕参将苑宗儒追出塞,遇伏,战死。

qī jì guāng zì yuán jìng shì dēng zhōu wèi zhǐ huī qiān shì

戚继光,字元敬,世登州卫指挥佥事。

fù jǐng tōng lì guān dōu zhǐ huī shǔ dà níng dū sī rù wèi shén jī zuò yíng yǒu cāo xíng

父景通,历官都指挥,署大宁都司,入为神机坐营,有操行。

jì guāng yòu tì tǎng fù qí qì

继光幼倜傥负奇气。

jiā pín hào dú shū tōng jīng shǐ dà yì

家贫,好读书,通经史大义。

jiā jìng zhōng sì zhí yòng jiàn zhuó shǔ dōu zhǐ huī qiān shì bèi wēi shān dōng

嘉靖中嗣职,用荐擢署都指挥佥事,备倭山东。

gǎi qiān zhè jiāng dū sī chōng cān jiāng fēn bù níng shào tái sān jùn

改佥浙江都司,充参将,分部宁、绍、台三郡。

sān shí liù nián wēi fàn yuè qīng ruì ān lín hǎi jì guāng yuán bù jí yǐ dào zǔ bù zuì

三十六年,倭犯乐清、瑞安、临海,继光援不及,以道阻不罪。

xún huì shù dà yóu bīng wéi wāng zhí yú dǎng yú cén gǎng

寻会俞大猷兵,围汪直余党于岑港。

jiǔ bù kè zuò miǎn guān dài zuì bàn zéi

久不克,坐免官,戴罪办贼。

yǐ ér wēi dùn tā wēi fù fén lüě tāi zhōu

已而倭遁,他倭复焚掠台州。

jǐ shì zhōng luō jiā bīn děng hé jì guāng wú gōng qiě tōng fān

给事中罗嘉宾等劾继光无功,且通番。

fāng àn wèn xuán yǐ píng wāng zhí gōng fù guān gǎi shǒu tái jīn yán sān jùn

方按问,旋以平汪直功复官,改守台、金、严三郡。

jì guāng zhì zhè shí jiàn wèi suǒ jūn bù xí zhàn ér jīn huá yì wū sú chēng piào hàn qǐng zhào mù sān qiān rén jiào yǐ jī cì fǎ cháng duǎn bīng dié yòng yóu shì jì guāng yī jūn tè jīng

继光至浙时,见卫所军不习战,而金华、义乌俗称慓悍,请召募三千人,教以击刺法,长短兵迭用,由是继光一军特精。

yòu yǐ nán fāng duō sǒu zé bù lì chí zhú nǎi yīn dì xíng zhì zhèn fǎ shěn bù fá biàn lì yī qiè zhàn jiàn huǒ qì bīng xiè jīng qiú ér gēng zhì zhī

又以南方多薮泽,不利驰逐,乃因地形制阵法,审步伐便利,一切战舰、火器、兵械精求而更置之。

qī jiā jūn míng wén tiān xià

“戚家军”名闻天下。

sì shí nián wēi dà lüè táo zhǔ yín tóu

四十年,倭大掠桃渚、圻头。

jì guāng jí qū níng hǎi è táo zhǔ bài zhī lóng shān zhuī zhì yàn mén lǐng

继光急趋宁海,扼桃渚,败之龙山,追至雁门岭。

zéi dùn qù chéng xū xí tāi zhōu

贼遁去,乘虚袭台州。

jì guāng shǒu jiān qí kuí cù yú zéi guā líng jiāng jìn sǐ

继光手歼其魁,蹙余贼瓜陵江尽死。

ér yín tóu wēi fù qū tāi zhōu jì guāng yāo jī zhī xiān jū dào wú tuō zhě

而圻头倭复趋台州,继光邀击之仙居,道无脱者。

xiān hòu jiǔ zhàn jiē jié fú guó yī qiān yǒu qí fén nì sǐ zhě wú suàn

先后九战皆捷,俘馘一千有奇,焚溺死者无算。

zǒng bīng guān lú tāng cān jiāng niú tiān xī yòu pò zéi níng bō wēn zhōu

总兵官卢镗、参将牛天锡又破贼宁波、温州。

zhè dōng píng jì guāng jìn zhì sān děng

浙东平,继光进秩三等。

mǐn guǎng zéi liú rù jiāng xī

闽、广贼流入江西。

zǒng dū hú zōng xiàn xí jì guāng yuán

总督胡宗宪檄继光援。

jī pò zhī shàng fang cháo zéi bēn jiàn níng

击破之上坊巢,贼奔建宁。

jì guāng hái zhè jiāng

继光还浙江。

míng nián wēi dà jǔ fàn fú jiàn

明年,倭大举犯福建。

zì wēn zhōu lái zhě hé fú níng lián jiāng zhū wēi gōng xiàn shòu níng zhèng hé níng dé

自温州来者,合福宁、连江诸倭攻陷寿宁、政和、宁德。

zì guǎng dōng nán yù lái zhě hé fú qīng cháng lè zhū wēi gōng xiàn xuán zhōng suǒ yán jí lóng yán sōng xī dà tián gǔ tián pú tián

自广东南澳来者,合福清、长乐诸倭攻陷玄钟所,延及龙严、松溪、大田、古田、莆田。

shì shí níng dé yǐ lǚ xiàn

是时宁德已屡陷。

jù chéng shí lǐ yǒu héng yǔ sì miàn jiē shuǐ lù xiǎn ài zéi jié dà yíng qí zhōng

距城十里有横屿,四面皆水路险隘,贼结大营其中。

guān jūn bù gǎn jī xiāng shǒu yú nián

官军不敢击,相守逾年。

qí xīn zhì zhě yíng niú tián ér qiú zhǎng yíng xīng huà dōng nán hù wéi shēng yuán

其新至者营牛田,而酋长营兴化,东南互为声援。

mǐn zhōng lián gào jí zōng xiàn fù xí jì guāng jiǎo zhī

闽中连告急,宗宪复檄继光剿之。

xiān jī héng yǔ zéi

先击横屿贼。

rén chí cǎo yī shù tián háo jìn

人持草一束,填壕进。

dà pò qí cháo zhǎn shǒu èr qiān liù bǎi

大破其巢,斩首二千六百。

chéng shèng zhì fú qīng dǎo bài niú tián zéi fù qí cháo yú zéi zǒu xīng huà

乘胜至福清,捣败牛田贼,覆其巢,余贼走兴化。

jí zhuī zhī yè sì gǔ dǐ zéi zhà

急追之,夜四鼓抵贼栅。

lián kè liù shí yíng zhǎn shǒu qiān shù bǎi jí

连克六十营,斩首千数百级。

píng míng rù chéng xīng huà rén shǐ zhī niú jiǔ láo bù jué

平明入城,兴化人始知,牛酒劳不绝。

jì guāng nǎi xuán shī

继光乃旋师。

dǐ fú qīng yù wēi zì dōng yíng yù dēng lù jī zhǎn èr bǎi rén

抵福清,遇倭自东营澳登陆,击斩二百人。

ér liú xiǎn yì lǚ pò zéi

而刘显亦屡破贼。

mǐn sù kòu jǐ jǐn

闽宿寇几尽。

yú shì jì guāng zhì fú zhōu yǐn zhì lè shí píng yuǎn tái

于是继光至福州饮至,勒石平远台。

jí jì guāng hái zhè hòu xīn wēi zhì zhě rì yì zhòng wéi xīng huà chéng zā yuè

及继光还浙后,新倭至者日益众,围兴化城匝月。

huì xiǎn qiǎn zú bā rén jī shū chéng zhōng yī cì tiān bīng èr zì

会显遣卒八人赍书城中,衣刺“天兵”二字。

zéi shā ér yī qí yī dài shǒu jiāng dé rén yè zhǎn guān yán zéi

贼杀而衣其衣,绐守将得人,夜斩关延贼。

fù shǐ wēng shí qì cān jiāng bì gāo zǒu miǎn tōng pàn xī shì liàng shè fǔ shì yù hài fén lüě yī kōng

副使翁时器、参将毕高走免,通判奚世亮摄府事,遇害,焚掠一空。

liú liǎng yuè pò píng hǎi wèi jù zhī

留两月,破平海卫,据之。

chū xīng huà gào jí shí dì yǐ mìng shù dà yóu wèi fú jiàn zǒng bīng guān jì guāng fù zhī

初,兴化告急,时帝已命俞大猷为福建总兵官,继光副之。

jí chéng xiàn liú xiǎn jūn shǎo bì chéng xià bù gǎn jī

及城陷,刘显军少,壁城下不敢击。

dà yóu yì bù yù gōng xū dà jūn hé yǐ kùn zhī

大猷亦不欲攻,需大军合以困之。

sì shí èr nián sì yuè jì guāng jiāng zhè bīng zhì

四十二年四月,继光将浙兵至。

yú shì xún fǔ tán lún lìng jiāng zhōng jūn xiǎn zuǒ dà yóu yòu hé gōng zéi yú píng hǎi

于是巡抚谭纶令将中军,显左,大猷右,合攻贼于平海。

jì guāng xiān dēng zuǒ yòu jūn jì zhī zhǎn jí èr qiān èr bǎi hái bèi lüè zhě sān qiān rén

继光先登,左右军继之,斩级二千二百,还被掠者三千人。

lún shàng gōng jì guāng shǒu xiǎn dà yóu cì zhī

纶上功,继光首,显、大猷次之。

dì wèi gào xiè jiāo miào dà xíng xù lài

帝为告谢郊庙,大行叙赉。

jì guāng xiān yǐ héng yǔ gōng jìn shǔ dū du qiān shì jí shì jìn dū du tóng zhī shì yīn qiān hù suì dài dà yóu wèi zǒng bīng guān

继光先以横屿功,进署都督佥事,及是进都督同知,世荫千户,遂代大猷为总兵官。

míng nián èr yuè wēi yú dǎng fù jiū xīn wēi wàn yú wéi xiān yóu sān rì

明年二月,倭余党复纠新倭万余,围仙游三日。

jì guāng jī bài zhī chéng xià yòu zhuī bài zhī wáng cāng píng zhǎn shǒu shù bǎi jí yú duō zhuì yá gǔ sǐ cún zhě shù qiān bēn jù zhāng pǔ cài pī lǐng

继光击败之城下,又追败之王仓坪,斩首数百级,余多坠崖谷死,存者数千奔据漳浦蔡丕岭。

jì guāng fēn wǔ shào shēn chí duǎn bīng yuán yá shàng fú zhǎn shù bǎi rén yú zéi suì lüè yú zhōu chū hǎi qù

继光分五哨,身持短兵缘崖上,俘斩数百人,余贼遂掠渔舟出海去。

jiǔ zhī wēi zì zhè fàn fú níng jì guāng dū cān jiāng li chāo děng jī bài zhī

久之,倭自浙犯福宁,继光督参将李超等击败之。

chéng shèng zhuī yǒng níng zéi zhǎn guó sān bǎi yǒu jī

乘胜追永宁贼,斩馘三百有奇。

xún yǔ dà yóu jī zǒu wú píng yú nán ào suì jī píng yú niè zhī wèi xià zhě

寻与大猷击走吴平于南澳,遂击平余孽之未下者。

jì guāng wèi jiāng hào lìng yán shǎng fá xìn shì wú gǎn bù yòng mìng

继光为将号令严,赏罚信,士无敢不用命。

yǔ dà diàn jūn wèi míng jiàng

与大奠均为名将。

cāo xíng bù rú ér guǒ yì guò zhī

操行不如,而果毅过之。

dà yóu lǎo jiàng wu chí zhòng jì guāng zé biāo fā diàn jǔ lǚ cuī dà kòu míng gèng chū dà yóu shàng

大猷老将务持重,继光则飚发电举,屡摧大寇,名更出大猷上。

lóng qìng chū jǐ shì zhōng wú shí lái yǐ jì mén duō jǐng qǐng zhào dà yóu jì guāng zhuān xun biān zú

隆庆初,给事中吴时来以蓟门多警,请召大猷、继光专训边卒。

bù yì dú yòng jì guāng nǎi zhào wèi shén jī yíng fù jiāng

部议独用继光,乃召为神机营副将。

huì tán lún dū shī liáo jì nǎi jí bù bīng sān wàn zhēng zhè bīng sān qiān qǐng zhuān shǔ jì guāng xùn liàn

会谭纶督师辽、蓟,乃集步兵三万,征浙兵三千,请专属继光训练。

dì kě zhī

帝可之。

èr nián wǔ yuè mìng yǐ dū du tóng zhī zǒng lǐ jì zhōu chāng píng bǎo dìng sān zhèn liàn bīng shì zǒng bīng guān yǐ xià xī shòu jié zhì

二年五月命以都督同知总理蓟州、昌平、保定三镇练兵事,总兵官以下悉受节制。

zhì zhèn shàng shū yán

至镇,上疏言:

jì mén zhī bīng suī duō yì shǎo

蓟门之兵,虽多亦少。

qí yuán yǒu qī yíng jūn bù xí róng shì ér hǎo mò jì zhuàng zhě yì jiàng mén lǎo ruò jǐn chōng wu yī yě

其原有七营军不习戎事,而好末技,壮者役将门,老弱仅充伍,一也。

biān sài wēi qì jué xiān yóu zhì shǐ kè luò shì rì shì jiàng yíng cān yóu wèi yì shǐ yíng lěi jiē chuán shè èr yě

边塞逶迄,绝鲜邮置,使客络释,日事将迎,参游为驿使,营垒皆传舍,二也。

kòu zhì zé diào qiǎn wú fǎ yuǎn dào fù qī zú bì mǎ jiāng sān yě

寇至,则调遣无法,远道赴期,卒毙马僵,三也。

shǒu sāi zhī zú yuē shù bù míng háng wǔ bù zhěng sì yě

守塞之卒约束不明,行伍不整,四也。

lín zhèn mǎ jūn bù yòng mǎ ér fǎn yòng bù wǔ yě

临阵马军不用马,而反用步,五也。

jiā dīng shèng ér jūn xīn lí liù yě

家丁盛而军心离,六也。

chéng zhàng zú bù zé chōng huǎn bèi duō lì fēn qī yě

乘障卒不择冲缓,备多力分,七也。

qī hài bù chú biān bèi hé xiū

七害不除,边备曷修?

ér yòu yǒu shì zú bù liàn zhī shī liù suī liàn wú yì zhī bì sì

而又有士卒不练之失六,虽练无益之弊四。

hé wèi bù liàn

何谓不练?

fu biān suǒ jiè wéi bīng bīng suǒ jiè wéi jiāng

夫边所藉惟兵,兵所藉惟将;

jīn ēn wēi hào lìng bù zú fú qí xīn fēn shù xíng míng bù zú qí qí lì huǎn jí nán shǐ yī yě

现今恩威号令不能让人心服,营规条例不能使其齐心协力,无论舒缓还是急促都难以驱使,这是第一;

yǒu huǒ qì bù néng yòng èr yě

有火器不能用,二也。

qì tǔ zhù bù liàn sān yě

弃土著不练,三也。

zhū zhèn rù wèi zhī bīng xián fēi tǒng shǔ màn wú jì lǜ sì yě

诸镇入卫之兵,嫌非统属,漫无纪律,四也。

bān jūn mín bīng shù yíng sì wàn rén gè yī xīn wǔ yě

班军民兵数盈四万,人各一心,五也。

liàn bīng zhī yào zài xiān liàn jiāng

练兵之要在先练将。

jīn zhù yì wǔ kē duō fāng bǎo jǔ shì yǐ dàn cǐ xuǎn jiāng zhī shì fēi liàn jiāng zhī dào liù yě

今注意武科,多方保举似矣,但此选将之事,非练将之道,六也。

hé wèi suī liàn wú yì

何谓虽练无益?

jīn yī yíng zhī zú wèi pào shǒu zhě cháng shí yě

今一营之卒,为炮手者常十也。

bù zhī bīng fǎ wǔ bīng dié yòng dāng zhǎng yǐ wèi duǎn duǎn yǐ jiù zhǎng yī yě

不知兵法五兵迭用,当长以卫短,短以救长,一也。

sān jūn zhī shì gè zhuān qí yì jīn gǔ qí zhì hé suǒ bù xù

三军之士各专其艺,金鼓旗帜,何所不蓄?

jīn jiē zhì bù yòng èr yě

今皆置不用,二也。

gōng shǐ zhī lì bù qiáng yú kòu ér yù jiè yǐ zhì shèng sān yě

弓矢之力不强于寇,而欲借以制胜,三也。

jiào liàn zhī fǎ zì yǒu zhèng mén

教练之法,自有正门。

měi guān zé bù shí yòng shí yòng zé bù měi guān ér jīn xī wú qí shí sì yě

美观则不实用,实用则不美观,而今悉无其实,四也。

chén yòu wén bīng xíng xiàng shuǐ shuǐ yīn dì ér zhì liú bīng yīn dì ér zhì shèng

臣又闻兵形象水,水因地而制流,兵因地而制胜。

jì zhī de yǒu sān

蓟之地有三。

píng yuán guǎng mò nèi dì bǎi lǐ yǐ nán zhī xíng yě

平原广陌,内地百里以南之形也。

bàn xiǎn bàn yì jìn biān zhī xíng yě

半险半易,近边之形也。

shān gǔ zè ài lín bó wěng yì biān wài zhī xíng yě

山谷仄隘,林薄蓊翳,边外之形也。

kòu rù píng yuán lì chē zhàn

寇入平原,利车战。

zài jìn biān lì mǎ zhàn

在近边,利马战。

zài biān wài lì bù zhàn

在边外,利步战。

sān zhě dié yòng nǎi kě zhì shèng

三者迭用,乃可制胜。

jīn biān bīng wéi xí mǎ ěr wèi xián shān zhàn lín zhàn gǔ zhàn zhī dào yě wéi zhè bīng néng zhī

今边兵惟习马耳,未娴山战、林战、谷战之道也,惟浙兵能之。

yuàn gèng yǔ chén zhè dōng shā shǒu pào shǒu gè sān qiān zài mù xī běi zhuàng shì zú mǎ jūn wǔ zhī bù jūn shí zhī zhuān tīng chén xùn liàn jūn zhōng suǒ xū suí yí qǔ gěi chén bù shèng zhì yuàn

愿更予臣浙东杀手、炮手各三千,再募西北壮士,足马军五枝,步军十枝,专听臣训练,军中所需,随宜取给,臣不胜至愿。

yòu yán chén guān wèi chuàng shè zhū jiāng shì wéi zhuì yóu chén ān cóng zhǎn bù

又言:“臣官为创设,诸将视为缀疣,臣安从展布?

zhāng xià bīng bù yán jì zhèn jì yǒu zǒng bīng yòu shè zǒng lǐ shì quán fēn zhū jiāng duō guān wàng yi zhào hái zǒng bīng guō hǔ zhuān rèn jì guāng

章下兵部,言蓟镇既有总兵,又设总理,事权分,诸将多观望,宜召还总兵郭琥,专任继光。

nǎi mìng jì guāng wèi zǒng bīng guān zhèn shǒu jì zhōu yǒng píng shān hǎi zhū chǔ ér zhè bīng zhǐ fú diào

乃命继光为总兵官,镇守蓟州、永平、山海诸处,而浙兵止弗调。

lù pò wú píng gōng jìn yòu dū du

录破吴平功,进右都督。

kòu rù qīng shān kǒu jù què zhī

寇入青山口,拒却之。

zì jiā jìng yǐ lái biān qiáng suī xiū dūn tái wèi jiàn

自嘉靖以来,边墙虽修,墩台未建。

jì guāng xún xíng sāi shàng yì jiàn dí tái

继光巡行塞上,议建敌台。

lüè yán jì zhèn biān yuán yán mào èr qiān lǐ yī xiá zé bǎi jiān jiē xiá

略言:“蓟镇边垣,延袤二千里,一瑕则百坚皆瑕。

bǐ lái suì xiū suì pǐ tú fèi wú yì

比来岁修岁圮,徒费无益。

qǐng kuà qiáng wèi tái pì nì sì dá

请跨墙为台,睥睨四达。

tái gāo wǔ zhàng xū zhōng wèi sān céng tái sù bǎi rén kǎi zhàng qiǔ liáng jù bèi

台高五丈,虚中为三层,台宿百人,铠仗糗粮具备。

lìng shù zú huà dì shòu gōng xiān jiàn qiān èr bǎi zuò

令戍卒画地受工,先建千二百座。

rán biān zú mù jiàng lǜ yǐ jūn fǎ jiāng bù kān qǐng mù zhè rén wéi yī jūn yòng chàng yǒng gǎn

然边卒木强,律以军法将不堪,请募浙人为一军,用倡勇敢。

dū fǔ shàng qí yì xǔ zhī

”督抚上其议,许之。

zhè bīng sān qiān zhì chén jiāo wài

浙兵三千至,陈郊外。

tiān dà yǔ zì cháo zhì rì zè zhí lì bù dòng

天大雨,自朝至日昃,植立不动。

biān jūn dà hài zì shì shǐ zhī jūn lìng

边军大骇,自是始知军令。

wǔ nián qiū tái gōng chéng

五年秋,台功成。

jīng jiān xióng zhuàng èr qiān lǐ shēng shì lián jiē

精坚雄壮,二千里声势联接。

zhào yǔ shì yīn lài yín bì

诏予世荫,赉银币。

jì guāng nǎi yì lì chē yíng

继光乃议立车营。

chē yī liàng yòng sì rén tuī wǎn zhàn zé jié fāng zhèn ér mǎ bù jūn chù qí zhōng

车一辆用四人推挽,战则结方阵,而马步军处其中。

yòu zhì jù mǎ qì tǐ qīng biàn lì è kòu qí chōng tū

又制拒马器,体轻便利,遏寇骑冲突。

kòu zhì huǒ qì xiān fā shāo jìn zé bù jūn chí jù mǎ qì pái liè ér qián jiān yǐ cháng qiāng láng xiǎn

寇至,火器先发,稍近则步军持拒马器排列而前,间以长枪、筤筅。

kòu bēn zé qí jūn zhú běi

寇奔,则骑军逐北。

yòu zhì zī zhòng yíng suí qí hòu ér yǐ nán bīng wèi xuǎn fēng rù wèi bīng zhǔ cè yìng běn zhèn bīng zhuān shù shǒu

又置辎重营随其后,而以南兵为选锋,入卫兵主策应,本镇兵专戍守。

jié zhì jīng míng qì xiè xī lì jì mén jūn róng suì wèi zhū biān guān

节制精明,器械犀利,蓟门军容遂为诸边冠。

dàng shì shí ǎn dá yǐ tōng gòng xuān dà yǐ xī fēng huǒ jì rán

当是时,俺答已通贡,宣、大以西,烽火寂然。

dú xiǎo wáng zǐ hòu tǔ mán xǐ jū chā hàn de kòng xián shí yú wàn cháng wèi jì mén yōu

独小王子后土蛮徙居插汉地,控弦十余万,常为蓟门忧。

ér duo yán dǒng hú lí jí qí xiōng zǐ cháng áng jiāo tōng tǔ mán shí pàn shí fú

而朵颜董狐狸及其兄子长昂交通土蛮,时叛时服。

wàn lì yuán nián chūn èr kòu móu rù fàn

万历元年春,二寇谋入犯。

chí xǐ fēng kǒu suǒ shǎng bù dé zé sì shā lüě liè bàng sāi yǐ yòu guān jūn

驰喜峰口,索赏不得,则肆杀掠,猎傍塞,以诱官军。

jì guāng yǎn jī jǐ huò hú lí

继光掩击,几获狐狸。

qí xià fù fàn táo lín bù dé zhì qù

其夏,复犯桃林,不得志去。

zhǎng áng yì fàn jiè lǐng

长昂亦犯界岭。

guān jūn zhǎn huò duō biān lì fěng zhī jiàng hú lí nǎi kuǎn guān qǐng gòng

官军斩获多,边吏讽之降,狐狸乃款关请贡。

tíng yì gěi yǐ suì shǎng

廷议给以岁赏。

míng nián chūn zhǎng áng fù kuī zhū kǒu bù dé rù zé yǔ hú lí gòng bī zhǎng tū lìng rù kòu

明年春,长昂复窥诸口不得入,则与狐狸共逼长秃令入寇。

jì guāng zhú de zhī yǐ guī

继光逐得之以归。

zhǎng tū zhě hú lí zhī dì zhǎng áng shū fù yě

长秃者,狐狸之弟,长昂叔父也。

yú shì èr kòu lǜ bù zhǎng qīn zú sān bǎi rén kòu guān qǐng sǐ zuì hú lí fú sù yī kòu tóu qǐ shè zhǎng tū

于是二寇率部长亲族三百人,叩关请死罪,狐狸服素衣叩头乞赦长秃。

jì guāng jí zǒng dū liú yīng jié děng yì qiǎn fù jiāng shǐ chén luō duān yì xǐ fēng kǒu shòu qí jiàng

继光及总督刘应节等议,遣副将史宸、罗端诣喜峰口受其降。

jiē luó bài xiàn hái suǒ lüè biān rén zǎn dāo shè shì

皆罗拜,献还所掠边人,攒刀设誓。

nǎi shì zhǎng tū xǔ tōng gòng rú gù

乃释长秃,许通贡如故。

zhōng jì guāng zài zhèn èr kòu bù gǎn fàn jì mén

终继光在镇,二寇不敢犯蓟门。

xún yǐ shǒu biān láo jìn zuǒ dū du

寻以守边劳,进左都督。

yǐ zēng jiàn dí tái fēn suǒ bù shí èr qū wèi sān xié xié zhì fù jiāng yī rén fēn liàn shì mǎ

已,增建敌台,分所部十二区为三协,协置副将一人,分练士马。

chǎo mán rù fàn tāng kè kuān zhàn sǐ jì guāng pī hé bù zuì

炒蛮入犯,汤克宽战死,继光被劾,不罪。

jiǔ zhī chǎo mán xié qī dà bì zhǐ xí lüě biān zú guān jūn zhuī pò zhī

久之,炒蛮偕妻大嬖只袭掠边卒,官军追破之。

tǔ mán fàn liáo dōng jì guāng jí fù xié liáo dōng jūn jù tuì zhī

土蛮犯辽东,继光急赴,偕辽东军拒退之。

jì guāng yǐ jiā tài zǐ tài bǎo lù gōng jiā shǎo bǎo

继光已加太子太保,录功加少保。

zì shùn yì shòu fēng cháo tíng yǐ bā shì kè biān chén yuē jī qián gǔ xiū xiǎn ài liàn bīng mǎ zhěng qì xiè kāi tún tián lǐ yán fǎ shōu sāi mǎ sàn pàn dǎng

自顺义受封,朝廷以八事课边臣:曰积钱谷、修险隘、练兵马、整器械、开屯田、理盐法、收塞马、散叛党。

sān suì zé qiǎn dà chén yuè shì ér diàn zuì zhī

三岁则遣大臣阅视,而殿最之。

jì guāng yòng shì pín yīn lài

继光用是频荫赉。

nán běi míng jiàng mǎ fāng shù dà yóu qián zú dú jì guāng yǔ liáo dōng li chéng liáng zài

南北名将马芳、俞大猷前卒,独继光与辽东李成梁在。

rán jì mén shǒu shén gù dí wú yóu rù jǐn zhuǎn ér zhī liáo gù chéng liáng shàn zhàn gōng

然蓟门守甚固,敌无由入,尽转而之辽,故成梁擅战功。

zì jiā jìng gēng xū ǎn dá fàn jīng shī biān fáng dú zhòng jì

自嘉靖庚戌俺答犯京师,边防独重蓟。

zēng bīng yì xiǎng sāo dòng tiān xià

增兵益饷,骚动天下。

fù zhì chāng píng zhèn shè dà jiàng yǔ jì xiāng chún chǐ

复置昌平镇,设大将,与蓟相唇齿。

yóu shí lìn nèi dì zǒng dū wáng yù yáng xuǎn bìng zuò shī lǜ zhū

犹时躏内地,总督王忬、杨选并坐失律诛。

shí qī nián jiān yì dà jiàng shí rén lǜ yǐ zuì qù

十七年间,易大将十人,率以罪去。

jì guāng zài zhèn shí liù nián biān bèi xiū chì jì mén yàn rán

继光在镇十六年,边备修饬,蓟门宴然。

jì zhī zhě zhǒng qí chéng fǎ shù shí nián dé wú shì

继之者,踵其成法,数十年得无事。

yì lài dāng guó dà chén xú jiē gāo gǒng zhāng jū zhèng xiān hòu yǐ rèn zhī

亦赖当国大臣徐阶、高拱、张居正先后倚任之。

jū zhèng yóu shì yǔ shāng què yù wèi jì guāng nán zhě zhé xǐ zhī qù

居正尤事与商确,欲为继光难者,辄徙之去。

zhū dū fǔ dà chén rú tán lún liú yīng jié liáng mèng lóng bèi xián yǔ shàn dòng wú chè zhǒu gù jì guāng yì fā shū

诸督抚大臣如谭纶、刘应节、梁梦龙辈咸与善,动无掣肘,故继光益发舒。

jū zhèng mò bàn suì jǐ shì zhōng zhāng dǐng sī yán jì guāng bù yí yú běi dāng guó zhě jù gǎi zhī guǎng dōng

居正殁半岁,给事中张鼎思言继光不宜于北,当国者遽改之广东。

jì guāng yì yì bù dé zhì qiáng yī fù yú nián jí xiè bìng

继光悒悒不得志,强一赴,逾年即谢病。

jǐ shì zhōng zhāng xī gāo děng fù hé zhī jìng bà guī

给事中张希皋等复劾之,竟罢归。

jū sān nián yù shǐ fu guāng zhái shū jiàn fǎn duó fèng

居三年,御史傅光宅疏荐,反夺俸。

jì guāng yì suì zú

继光亦遂卒。

jì guāng gēng lì nán běi bìng zhe shēng

继光更历南北,并著声。

zài nán fāng zhàn gōng tè shèng běi zé zhuān zhǔ shǒu

在南方战功特盛,北则专主守。

suǒ zhe jì xiào xīn shū liàn bīng jì shí tán bīng zhě zūn yòng yān

所著《纪效新书》、《练兵纪实》,谈兵者遵用焉。

dì jì měi yì wèi guì zhōu zǒng bīng guān

弟继美,亦为贵州总兵官。

yǒu zhū xiān zhě jiā xīng rén

有朱先者,嘉兴人。

dāng jì guāng shí wèi jì zhèn nán bīng yíng cān jiāng qiān fù zǒng bīng

当继光时,为蓟镇南兵营参将,迁副总兵。

hòu shù wèi guǎng dōng fú jiàn zǒng bīng guān

后数为广东、福建总兵官。

chū qǐ jiā wǔ jǔ mù hǎi bīn yán tú wèi yī jūn

初起家武举,募海滨盐徒为一军。

zì hú zōng xiàn wèi yù shǐ zhì zǒng dū jiē yǐ rèn

自胡宗宪为御史至总督,皆倚任。

xiān dà xiǎo shù shí zhàn jiē xiān dēng shā wēi shén zhòng

先大小数十战,皆先登,杀倭甚众。

yǐ gōng shòu dū sī

以功授都司。

zōng xiàn bèi dǎi xiān jiě guān hù xíng

宗宪被逮,先解官护行。

zōng xiàn shì hái xiān nǎi guī

宗宪释还,先乃归。

yù shǐ àn fú jiàn xún fǔ wáng xún qīn jūn fèi xí xiān zhèng zhī

御史按福建,巡抚王询侵军费,檄先证之。

xiān yuē xiān wáng gōng bù jiàng yě bù gǎn wū fǔ zhǔ

先曰:“先,王公部将也,不敢诬府主。

yù shǐ nù zuò xiān wàn jīn lùn sǐ xì yù yuè bā nián shǐ bái

”御史怒,坐先万金,论死系狱,阅八年始白。

wàn lì chū yòng jiàn qǐ yuán shān bǎ zǒng

万历初,用荐起圜山把总。

lì dēng kǔn shuài yǐ nián lǎo xiè shì guī

历登阃帅,以年老谢事归。

fù qǐ cí bù fù

复起,辞不赴。

xiān wèi jiāng yǒu dǎn zhì dǐ jié shǒu gōng

先为将有胆智,砥节首公。

qí chù zōng xiàn xún èr shì shí lùn yǐ wéi yǒu guó shì fēng

其处宗宪、询二事,时论以为有国士风。

liú xiǎn nán chāng rén

刘显,南昌人。

shēng ér lǚ lì jué lún shāo tōng wén yì

生而膂力绝伦,稍通文义。

jiā pín luò pò zhī cóng cí yù zì jīng shén hù zhī bù sǐ

家贫落魄,之丛祠欲自经,神护之不死。

jiān xíng rù shǔ wèi tóng zǐ shī

间行入蜀,为童子师。

yǐ mào jí wèi wǔ shēng

已,冒籍为武生。

jiā jìng sān shí sì nián yí bīn miáo luàn xún fǔ zhāng niè tǎo zhī

嘉靖三十四年,宜宾苗乱,巡抚张臬讨之。

xiǎn cóng jūn xiàn zhèn shǒu gé shā wǔ shí yú rén qín shǒu è sān rén

显从军陷阵,手格杀五十余人,擒首恶三人。

zhū jūn jì jìn zéi jǐn píng

诸军继进,贼尽平。

xiǎn yóu shì zhī míng

显由是知名。

guān fù qiān hù shū zī wèi zhǐ huī qiān shì

官副千户,输赀为指挥佥事。

nán jīng zhèn wǔ yíng chū shè yòng bīng bù shàng shū zhāng ào jiàn zhào lìng xùn liàn

南京振武营初设,用兵部尚书张鏊荐,召令训练。

zhuó shǔ dōu zhǐ huī qiān shì qiān shū zhè jiāng dū sī

擢署都指挥佥事,佥书浙江都司。

qiān cān jiāng fēn shǒu sū sōng

迁参将,分守苏、松。

wēi fàn jiāng běi bī sì zhōu ào xí xiǎn fáng pǔ kǒu

倭犯江北,逼泗州,鏊檄显防浦口。

xiǎn cè zéi jiāng dùn zhuī jī zhì ān dōng

显测贼将遁,追击至安东。

fāng shǔ pī dān yī lǜ sì qí yòu zéi fú jīng jiá gāng xià

方暑,披单衣,率四骑诱贼,伏精甲冈下。

zéi chū zhǎn yī rén

贼出,斩一人。

suǒ chéng mǎ zhōng shǐ xià bá qí zú shè shā zhuī zhě

所乘马中矢,下拔其镞,射杀追者。

yòu zhì gāng xià dà bài zhī qù

诱至冈下,大败之去。

zéi chū suǒ fú nǚ zǐ gǔ jiàng shì

贼出所俘女子蛊将士。

xiǎn xī sòng yǒu sī

显悉送有司。

míng rì cì zéi chū qián huǐ qí zhōu

明日伺贼出,潜毁其舟。

zéi bài zǒu zhōu zhōu yǐ fén sǐ zhě wú suàn

贼败走舟,舟已焚,死者无算。

xiǎn jìn zhì sān děng

显进秩三等。

xún qiān fù zǒng bīng xié shǒu jiāng zhè

寻迁副总兵,协守江、浙。

sān shā wēi fù jié jiāng běi bèi wéi yú liú jiā zhuāng

三沙倭复劫江北,被围于刘家庄。

xiǎn yǐ ruì zú shù qiān zhì xún fǔ li suì lìng jǐn hù jiāng běi jūn

显以锐卒数千至,巡抚李遂令尽护江北军。

xiǎn lǜ suǒ bù zhí rù zhū yíng jì zhī zì chén qì yǒu zéi cháo pò zhú běi zhì bái jū chǎng máo huā dūn zhǎn shǒu liù bǎi yǒu jī zéi jǐn tiǎn

显率所部直入,诸营继之,自辰迄酉,贼巢破,逐北至白驹场、茅花墩,斩首六百有奇,贼尽殄。

ér suì wèi zéi yóu sān shā lái shí lú tāng jí xiǎn zuì

而遂谓贼由三沙来,实卢镗及显罪。

xiǎn zuò tíng fèng

显坐停俸。

yǐ yìng tiān xún fǔ wēng dà lì jiàn xiǎn xiāo yǒng qǐng jiǔ rèn dì kě zhī

已,应天巡抚翁大立荐显骁勇,请久任,帝可之。

zhèn wǔ yíng bīng biàn hòu zhū jiāng wu gū xī bīng yì jiāo

振武营兵变后,诸将务姑息,兵益骄。

jǐ shì zhōng wèi yuán jí jiàn xiǎn shǔ dū du qiān shì jié zhì qí jūn

给事中魏元吉荐显署都督佥事,节制其军。

xiǎn qiè shǔ zú wǔ bǎi rén wǎng yī jūn tiē rán

显挈蜀卒五百人往,一军贴然。

mǐn zéi liú rù jiāng xī dà lüè shí chéng lín zhōu dōng xiāng jīn xī shā lì mín wàn jì

闽贼流入江西,大掠石城、临州、东乡、金溪,杀吏民万计。

zhào xiǎn fù jiǎo jī bài zhī yáng hú zéi nǎi dùn

诏显赴剿,击败之阳湖,贼乃遁。

sì shí yī nián wǔ yuè guǎng dōng zéi dà qǐ

四十一年五月,广东贼大起。

zhào xiǎn chōng zǒng bīng guān zhèn shǒu

诏显充总兵官镇守。

huì fú jiàn wēi huàn jí xiǎn fù yuán

会福建倭患棘,显赴援。

yǔ cān jiāng qī jì guāng lián pò zéi zéi lüè jìn

与参将戚继光连破贼,贼略尽。

ér xīn wēi dà zhì gōng xiàn xīng huà chéng

而新倭大至,攻陷兴化城。

xiǎn yǐ bīng shǎo bī chéng wèi gǎn zhàn bèi hé dài zuì

显以兵少,逼城未敢战,被劾,戴罪。

zéi yǐ jiān gōng jù píng hǎi wèi

贼以间攻据平海卫。

tā wēi jié fú qīng móu yǔ píng hǎi wēi hé

他倭劫福清,谋与平海倭合。

xiǎn jí shù dà yóu hé yú zhē làng jǐn jiān zhī

显及俞大猷合于遮浪,尽歼之。

píng hǎi wēi yù dùn wèi bǎ zǒng xǔ cháo guāng suǒ yāo bài

平海倭欲遁,为把总许朝光所邀败。

nǎi jǐn fén qí zhōu tuì huán jiù tún

乃尽焚其舟,退还旧屯。

qī jì guāng yì zhì xiǎn yǔ dà yóu gòng zhù jī zhī suì fù xīng huà

戚继光亦至,显与大猷共助击之,遂复兴化。

lù gōng jìn xiān suǒ yīn shì zhí èr zhì

录功,进先所荫世职二秩。

jiāng běi wēi wèi píng tíng yì shè zǒng bīng guān yú láng shān tǒng zhì dà jiāng nán běi gǎi xiǎn rèn zhī

江北倭未平,廷议设总兵官于狼山,统制大江南北,改显任之。

xiǎn xíng bù tōng zhōu yǐ chì shū xǔ jié zhì zhī fǔ yǐ xià ér tóng zhī wáng rǔ yán bù wéi lǐ hé zòu juān qí zhì

显行部通州,以敕书许节制知府以下,而同知王汝言不为礼,劾奏,镌其秩。

yǐ yí zhèn zhè jiāng

已,移镇浙江。

xiǎn yǒu jiàng lüè jū guān bù shǒu fǎ dù

显有将略,居官不守法度。

xún àn yù shǐ hé zhī gé rèn hou kān

巡按御史劾之,革任候勘。

yòng xún fǔ liú jǐ jiàn mìng chōng wéi shì guān zhèn shǒu rú gù

用巡抚刘几荐,命充为事官,镇守如故。

lóng qìng gǎi yuán yǐ jūn zhèng shí yí bèi hé biǎn zhì shì shì

隆庆改元,以军政拾遗被劾,贬秩视事。

yòng xún fǔ gǔ zhōng xū jiàn hái gù guān yí zhèn guì zhōu

用巡抚谷中虚荐,还故官,移镇贵州。

guǎng xī nóng zéi zhě niàn fù zǐ tiě chēng wáng gōng piāo ān shùn

广西侬贼者念父子僣称王,攻剽安顺。

xún fǔ yuán wén zhōng xí xiǎn jiǎo fú zhǎn wǔ bǎi yú rén

巡抚阮文中檄显剿,俘斩五百余人。

sì chuān xún fǔ huì shěng wú yì zhēng dōu zhǎng mán lìng xiǎn yí zhèn qí de

四川巡抚会省吾议征都掌蛮,令显移镇其地。

fù bèi hé ba shěng wú zòu liú zhī

复被劾罢,省吾奏留之。

dōu zhǎng mán zhě jū xù zhōu róng xiàn jiè gāo gǒng yún lián cháng níng jiāng ān nà xī liù xiàn jiān gǔ hù róng yě

都掌蛮者,居叙州戎县,介高、珙、筠连、长宁、江安、纳溪六县间,古沪戎也。

chéng huà chū wéi luàn chéng xìn tǎo píng zhī

成化初为乱,程信讨平之。

zhèng dé zhōng pǔ fǎ è fù wéi luàn mǎ hào tǎo píng zhī

正德中,普法恶复为乱,马昊讨平之。

zhì shì qí qiú ā dà ā èr fāng sān děng jù jiǔ sī shān piào yuǎn jìn

至是,其酋阿大、阿二、方三等据九丝山,剽远近。

qí shān xiū guǎng ér sì yú qiào zè

其山修广,而四隅峭仄。

dōng běi zé jī guān lǐng dōu dōu zhài líng xiāo fēng sān gāng jùn bì shù qiān rèn

东北则鸡冠岭、都都寨、凌霄峰三冈,峻壁数千仞。

yǒu ā gǒu zhě jū líng xiāo fēng wèi zéi ěr mù wēi yí chū rù rú wáng zhě

有阿苟者,居凌霄峰,为贼耳目,威仪出入如王者。

shěng wú yì tǎo zhī shǔ xiǎn jūn shì

省吾议讨之,属显军事。

qǐ gù jiāng guō chéng ān dà cháo wèi zuǒ diào zhū tǔ bīng hé guān jūn fán shí sì wàn rén

起故将郭成、安大朝为佐,调诸土兵,合官军凡十四万人。

wàn lì gǎi yuán sān yuè bì jí xù zhōu yòu zhí ā gǒu gōng bá líng xiāo jìn bī dōu dōu zhài

万厉改元三月,毕集叙州,诱执阿苟,攻拔凌霄,进逼都都寨。

sān qiú qiǎn qí dǎng ā mò gù shǒu

三酋遣其党阿墨固守。

guān jūn dùn zā yuè záo tān yǐ tōng cáo jī zhǎn ā mò bá qí zhài

官军顿匝月,凿滩以通漕,击斩阿墨,拔其寨。

ā dà zì shǒu jī guān

阿大自守鸡冠。

xiǎn lìng rén yòu yǐ guān ér fēn wǔ shào jǐn bì jiǔ sī chéng xià

显令人诱以官,而分五哨尽壁九丝城下。

chéng wú bèi yè bàn yāo gēng shàng zhǎn guān rù

乘无备,夜半腰縆上,斩关入。

chí míng zhū jiāng bì zhì

迟明,诸将毕至。

ā èr fāng sān zǒu bǎo mǔ zhū zhài

阿二、方三走保牡猪寨。

guō chéng pò jī guān huò ā dà

郭成破鸡冠,获阿大。

zhū jūn gōng mǔ zhū qín fāng sān

诸军攻牡猪,擒方三。

ā èr zǒu zhuī huò yú guì zhōu dà pán shān

阿二走,追获于贵州大盘山。

kè zhài liù shí yú huò zéi kuí sān shí liù fú zhǎn sì qiān liù bǎi tuò dì sì bǎi yú lǐ de zhū gě tóng gǔ jiǔ shí sān tóng tiě guō gè yī

克寨六十余,获贼魁三十六,俘斩四千六百,拓地四百余里,得诸葛铜鼓九十三,铜铁锅各一。

ā dà qì yuē gǔ shēng hóng zhě wéi shàng kě yì qiān niú cì zhě qī bā bǎi

阿大泣曰:“鼓声宏者为上,可易千牛,次者七八百。

de gǔ èr sān biàn kě tiě hào chēng wáng

得鼓二三,便可僣号称王。

gǔ shān diān qún mán bì jí jīn yǐ yǐ

鼓山颠,群蛮毕集,今已矣。

guō zhuàng rú dǐng dà kě hán niú kè huà yǒu wén cǎi

”锅状如鼎,大可函牛,刻画有文彩。

xiāng chuán zhū gě liàng yǐ gǔ zhèn mán

相传诸葛亮以鼓镇蛮。

gǔ shī zé mán yùn zhōng yǐ

鼓失,则蛮运终矣。

lù gōng jìn xiǎn dū du tóng zhī

录功,进显都督同知。

yǐ ér jiǎo yú niè fù fú zhǎn qiān yī bǎi yǒu jī

已而剿余孽,复俘斩千一百有奇。

dōu zhǎng mán jì miè xiǎn yǐn jí qiú qù ér yǐ yǒu sī zǔ náo wéi yán

都掌蛮既灭,显引疾求去,而以有司阻挠为言。

zhào tīng xiǎn jié zhì xiǎn yì xíng qí zhì

诏听显节制,显益行其志。

jī xi chuān fān méi shé diū gǔ rén huāng zhū zhài zhǎn qí shǒu è fǔ yú zhòng ér hái

击西川番没舌、丢骨、人荒诸砦,斩其首恶,抚余众而还。

jiàn chāng guī shà xiǎn mǎ zhū fān xián xiàn shǒu è

建昌傀厦、洗马诸番,咸献首恶。

xī chuí yǐ níng

西陲以宁。

jiǔ nián dōng zú guān

九年冬卒官。

zi tīng zì yǒu chuán

子𬘩,自有传。

guō chéng sì chuān xù nán wèi rén

郭成,四川叙南卫人。

yóu shì zhí lì guān sū sōng cān jiāng jìn fù zǒng bīng

由世职历官苏松参将,进副总兵。

wēi fàn tōng zhōu wèi shǒu jiāng li xī suǒ bài zhuǎn lüè chóng míng sān shā

倭犯通州,为守将李锡所败,转掠崇明三沙。

chéng jī chén qí zhōu zhǎn shǒu bǎi sān shí yú jí

成击沈其舟,斩首百三十余级。

lóng qìng yuán nián dōng zhuó shǔ dū du qiān shì wèi guǎng dōng zǒng bīng guān

隆庆元年冬,擢署都督佥事,为广东总兵官。

dù hǎi zhuī céng yī běn dà huò jìn shǔ dū du tóng zhī

渡海追曾一本,大获,进署都督同知。

pàn jiāng zhōu yún xiáng děng shā cān jiāng gěng zōng yuán wáng rù zéi zhōng

叛将周云翔等杀参将耿宗元,亡入贼中。

tún píng shān dà ān tóng jiāng kòu hǎi fēng

屯平山大安峒,将寇海丰。

chéng xié nán gàn jūn jiā jī zhī zhǎn shǒu qiān sān bǎi yú jí huò bèi lüè tōng pàn pān huái ér xià liù bǎi yú rén shēng zhí yún xiáng

成偕南赣军夹击之,斩首千三百余级,获被掠通判潘槐而下六百余人,生絷云翔。

cháo zhōu zhū shǔ yì zéi cháo yǐ bǎi shù

潮州诸属邑,贼巢以百数。

guō míng jù lín zhāng hú yī huā jù běi shān yáng chén yī yì jù mǎ hú piāo jié èr shí zài

郭明据林樟,胡一化据北山洋,陈一义据马湖,剽劫二十载。

chéng dū zhū jūn jī shā míng děng fú zhǎn qiān sān bǎi yǒu jī

成督诸军击杀明等,俘斩千三百有奇。

sì chuān dōu zhǎng mán wéi luàn zhào chéng yí zhèn

四川都掌蛮为乱,诏成移镇。

xún bèi hé bà guī

寻被劾,罢归。

wàn lì gǎi yuán mìng liú xiǎn dà zhēng zhào chéng chōng wéi shì guān wèi zhī fù

万历改元,命刘显大征,诏成充为事官,为之副。

xiān dēng jiǔ sī shān shēng zhí ā dà

先登九丝山,生絷阿大。

chū chéng fù wèi mán shā nǎi yǐ suǒ zhǎn shǒu jí jí shēng qín zhū mán zhì fù mù qián pōu xīn zhì jì xiāng rén zhuàng zhī

初,成父为蛮杀,乃以所斩首级及生擒诸蛮置父墓前,剖心致祭,乡人壮之。

xún qiān shū nán jīng hòu fǔ chū wèi guì zhōu zǒng bīng guān zhèn shǒu tóng rén

寻佥书南京后府,出为贵州总兵官,镇守铜仁。

chéng yǒu dǎn zhì

成有胆智。

měi miáo chū lüè qián yí zhuàng shì rù qí zhài zhǎn guó ér chū

每苗出掠,潜遗壮士入其砦,斩馘而出。

cháng tǐng shēn rù lín jīng chá zéi

尝挺身入林箐察贼。

miáo yī rì shù jīng yuē guō jiāng jūn zhì yǐ

苗一日数惊,曰:“郭将军至矣。

xiāng jiè mò gǎn fàn

”相戒莫敢犯。

fù bèi hé bà guī

复被劾,罢归。

qǐ sì chuān zǒng bīng guān

起四川总兵官。

yǒng níng xuān fǔ shē xiào zhōng zú qí qī shē shì tǒng wú zi qiè shē shì xù zi chóng zhōu yòu

永宁宣抚奢效忠卒,其妻奢世统无子,妾奢世续子崇周幼。

qián zǒng bīng liú xiǎn yīn mìng shì xù shǔ xuān fǔ yìn

前总兵刘显因命世续署宣抚印。

shì tǒng nù gōng duó qí luò hóng zhài

世统怒,攻夺其落红寨。

shì xù bēn yǒng níng

世续奔永宁。

chéng qiǎn yì ér guō tiān xīn xié zhǐ huī yǔ jiā jī àn wèn

成遣义儿郭天心偕指挥禹嘉绩按问。

tiān xīn suì jù shì xù yǒng níng sī dì qìng qǔ qí zī ér chéng yì rù luò hóng jǐn lüè shē shì jiǔ shì zhī jī

天心遂据世续永宁私第,罄取其资,而成亦入落红,尽掠奢氏九世之积。

xiào zhōng dì shā bo suì jù shā pí jiàng sān rén zhí tiān xīn děng

效忠弟沙卜遂拒杀裨将三人,执天心等。

fǔ àn jiāo zhāng hé chéng xià lì qiǎn shù yún nán

抚、按交章劾成,下吏,遣戍云南。

huì yǒu sōng mào zhī yì jiàn cóng jūn

会有松茂之役,荐从军。

chéng nǎi jiāng qī qiān rén zhí dǐ huáng shā

成乃将七千人,直抵黄沙。

lǚ pò zéi yǔ zǒng bīng guān li yīng xiáng jǐn píng hé dōng xi zhū cháo yǐ gōng shòu cān jiāng

屡破贼,与总兵官李应祥尽平河东西诸巢,以功授参将。

fù xié yīng xiáng dà pò nì nǎi zhū zéi zēng shì zhí èr jí

复偕应详大破腻乃诸贼,增世职二级。

nì nǎi dǎng yáng jiǔ zhà fù chū wéi luàn chéng tǎo píng zhī

腻乃党杨九乍复出为乱,成讨平之。

huǒ luò chì rǎo xī níng sì chuān xún fǔ li shàng sī yǐ de jìn sōng pān xí chéng jūn sōng lín yóu jī wàn ào jūn zhāng xī

火落赤扰西宁,四川巡抚李尚思以地近松潘,檄成军松林,游击万鏊军漳腊。

kòu bù gǎn bī xī chuí huò ān

寇不敢逼,西陲获安。

yáng yìng lóng pàn chéng jìn tǎo wú gōng dài zuì bàn lǐ

杨应龙叛,成进讨,无功,戴罪办理。

xún zú yú guān

寻卒于官。

li xī xī rén

李锡,歙人。

shì xīn ān wèi qiān hù

世新安卫千户。

wēi jǐng shù yǒu gōng wèi tōng zhōu shǒu bèi

倭警,数有功,为通州守备。

lǚ zhuó yáng zhōu cān jiāng jiāng běi fù zǒng bīng

屡擢扬州参将,江北副总兵。

lóng qìng yuán nián dōng yǐ shǔ dū du qiān shì wèi fú jiàn zǒng bīng guān

隆庆元年冬,以署都督佥事为福建总兵官。

hǎi kòu céng yī běn héng xíng mǐn guǎng jiān shù dà yóu jiāng fù guǎng xī zǒng dū liú dào lìng huì mǐn shī jiā jī

海寇曾一本横行闽、广间,俞大猷将赴广西,总督刘焘令会闽师夹击。

yī běn zhì mǐn xī chū hǎi bǐng zhī yǔ dà yóu yù zéi zhè lín yù sān zhàn jiē jié

一本至闽,锡出海禀之,与大猷遇贼柘林澳,三战皆捷。

zéi dùn mǎ ěr yù fù zhàn

贼遁马耳澳复战。

huì guǎng dōng zǒng bīng guān guō chéng lǜ cān jiāng wáng zhào děng yǐ shī huì cì cài wú yù fēn sān shào jìn

会广东总兵官郭成率参将王诏等以师会,次菜芜澳,分三哨进。

yī běn jià dà zhōu lì zhàn zhū jiāng lián pò zhī huǐ qí zhōu

一本驾大舟力战,诸将连破之,毁其舟。

zhào shēng qín yī běn jí qí qī zhǎn shǒu qī bǎi yú sǐ shuǐ huǒ zhě wàn jì

诏生擒一本及其妻,斩首七百余,死水火者万计。

shí guǎng kòu wéi yī běn zuì qiáng xī dà yóu chéng gòng píng zhī ér xī gōng zuì jù

时广寇惟一本最强,锡、大猷、成共平之,而锡功最钜。

qí hòu yī běn yú dǎng liáng běn háo fù luàn wèi huáng yīng jiǎ suǒ qín rán shì xī shí lì jiào yì

其后一本余党梁本豪复乱,为黄应甲所擒,然视锡时力较易。

xī lùn gōng jiā shǔ dū du tóng zhī

锡论功,加署都督同知。

wēi rù kòu jī què zhī

倭入寇,击却之。

liù nián chūn yǐ zhēng mán jiāng jūn dài dà yóu zhèn guǎng xī píng lè

六年春,以征蛮将军代大猷镇广西平乐。

fǔ jiāng zhě guì lín dǐ wú zhōu yì dào yě

府江者,桂林抵梧州驿道也。

nán běi xuān wǔ bǎi lǐ liǎng àn chóng shān shēn jīng zéi cháo pán hù

南北亘五百里,两岸崇山深箐,贼巢盘互。

zì jiā jìng jiān zhāng yuè pò píng hòu zhì shì fù chāng jué

自嘉靖间张岳破平后,至是复猖獗。

cháng zhí zhī zhōu yāo zhòng huì

尝执知州邀重贿。

dào lù gěng sè chéng mén zhòu bì

道路梗塞,城门昼闭。

dà yóu yì tǎo zhī huì bà guān qù

大猷议讨之,会罢官去。

xún fǔ guō yìng pìn yǔ xī jì zhēng bīng liù wàn lìng cān jiāng qián fèng xiáng wáng shì kē dōu zhǐ huī wáng chéng ēn dǒng lóng gè jiāng yī jūn yǐ fù shǐ zhèng mào jīn zhù qiān shì xià dào nán jiān zhī xī jū zhōng jié zhì

巡抚郭应聘与锡计,征兵六万,令参将钱凤翔、王世科,都指挥王承恩、董龙各将一军,以副使郑茂、金柱,佥事夏道南监之,锡居中节制。

pò zéi cháo shù shí zhǎn guó wǔ qiān yǒu qí tóng qiú yáng qián fu děng xī shòu shǒu

破贼巢数十,斩馘五千有奇,僮酋杨钱甫等悉授首。

lù gōng jìn shì zhí èr děng

录功,进世职二等。

liǔ zhōu huái yuǎn yáo tóng ling tōng huán jū zhī yáo yóu guǎng hàn

柳州怀远,瑶、僮、伶、侗环居之,瑶尤犷悍。

qīn jù xiàn zhì jiǔ lì mín lǜ yù jùn chéng

侵据县治久,吏民率寓郡城。

lóng qìng shí dà zhēng gǔ tián zhū yáo jù ér tīng mìng

隆庆时大征古田,诸瑶惧而听命。

zhī xiàn mǎ xī wǔ zhī guān shàn chéng qiàn chéng yì guò yán zhū yáo shā xī wǔ jí jīng lì děng wǔ rén fù fǎn

知县马希武之官,缮城堑,程役过严,诸瑶杀希武及经历等五人,复反。

xún fǔ yìng pìn yǔ zǒng dū yīn zhèng mào yì zhēng zhī

巡抚应聘与总督殷正茂议征之。

wàn lì yuán nián zhēng yuè xī jìn cì cháng ān zhèn

万历元年正月,锡进次长安镇。

huì lián yǔ xuě nǎi tuì shī

会连雨雪,乃退师。

yì zhēng zhè dōng niǎo chòng shǒu hú guǎng yǒng shùn gōu dāo shǒu jí láng bīng shí wàn rén lìng cān jiāng fèng xiáng shì kē dōu zhǐ huī yáng zhào qi jì měi gù cān jiāng yì kǒng zhāo lǔ guó xián liù dào bìng jìn jiān yǐ fù shǐ shěn zǐ mù

益征浙东鸟铳手、湖广永顺钩刀手及狼兵十万人,令参将凤翔、世科,都指挥杨照、戚继美,故参将亦孔昭、鲁国贤,六道并进,监以副使沈子木。

xī zì tǒng shuǐ shī cì luó jiāng dú dāng qí chōng

锡自统水师,次罗江,独当其冲。

shí zéi zhūn bǎn jiāng dà zhōu lèi shí shù shān qián yǐ zhōu lái xí

时贼屯板江大洲,累石树栅,潜以舟来袭。

xī fú zhōu bài zhī shuǐ lù bìng jìn

锡伏舟败之,水陆并进。

huì fèng xiáng děng yì zhì zéi xī zhōu xi dùn

会凤翔等亦至,贼悉舟西遁。

zhuī jī lián pò shù cháo

追击,连破数巢。

zéi jù fēng mù tài shān qián zǔ dī jiàn gǔ zào chū

贼据枫木大山,前阻堤涧,鼓噪出。

zhū jūn fèn jī ér bié yǐ qí bīng rào qí hòu

诸军奋击,而别以奇兵绕其后。

zéi dà bēn bǎo tiān é lǐng

贼大奔,保天鹅岭。

xī yǐ shuǐ jūn jié xún jiāng dū zhū jiāng gōng zhǎn qú kuí èr rén

锡以水军截浔江,督诸将攻斩渠魁二人。

chéng shèng fù pò shù cháo zhí dǐ qīng zhōu jiè

乘胜复破数巢,直抵清州界。

zéi bēn dà cháo xuān shù lǐ yá bì qiào jué wéi zhòng zhà jù guān jūn biāo nǔ shǐ shí yǔ xià

贼奔大巢,亘数里,崖壁峭绝,为重栅拒官军,镖弩矢石雨下。

fù rén luǒ tǐ yáng jī zhì niú yáng quǎn shǒu wèi yā shèng

妇人裸体扬箕,掷牛羊犬首为厌胜。

zhū jūn dà hū zhí shàng sì miàn jǔ huǒ zéi jǐn jiān

诸军大呼直上,四面举火,贼尽歼。

xiān hòu pò cháo yī bǎi sì shí xiàn guó sān qiān wǔ bǎi yǒu jī fú huò fǔ jiàng zhě wú suàn

先后破巢一百四十,献馘三千五百有奇,俘获抚降者无算。

yǒng fú yǒng níng liǔ chéng bìng yǐ zéi gào luò róng tóng yòu shā diǎn shǐ

永福、永宁、柳城并以贼告,洛容僮又杀典史。

xī lìng wáng ruì tǎo yǒng níng yáng zhào tǎo liǔ chéng cān jiāng mén chóng wén tǎo yǒng fú yì kǒng zhāo tǎo luò róng jǐ shuài zhōu shī zhūn lǐ dìng jiāng jié zhì zhū jūn

锡令王瑞讨永宁,杨照讨柳城,参将门崇文讨永福,亦孔昭讨洛容,己帅舟师屯理定江,节制诸军。

fu èr xún sì dào bìng jié

甫二旬,四道并捷。

zhǎn shǒu sì qiān wǔ bǎi yǒu jī luò róng zéi shǒu táo làng jīn děng jù fú zhū

斩首四千五百有奇,洛容贼首陶浪金等俱伏诛。

xī yǐ gōng jìn zhì èr děng

锡以功进秩二等。

xún àn yù shǐ táng liàn yán xī yī nián nèi pò zéi èr bǎi yī shí sì cháo huò shǒu gōng yī wàn èr qiān yú jí yi jiǔ qí rèn

巡按御史唐炼言锡一年内破贼二百一十四巢,获首功一万二千余级,宜久其任。

dì kě zhī

帝可之。

xún cóng líng yún yì dà pò luō páng zéi shòu shì yīn bǎi hù

寻从凌云翼大破罗旁贼,授世荫百户。

liù nián zú guān

六年,卒官。

huáng yīng jiǎ zhě bù zhī hé xǔ rén

黄应甲者,不知何许人。

lóng qìng zhōng yǐ xún wú zuǒ cān jiāng cóng shù dà yóu tǎo píng wéi yín bào jìn zhì èr děng

隆庆中,以浔梧左参将从俞大猷讨平韦银豹,进秩二等。

wàn lì wǔ nián lǚ qiān zhè jiāng zǒng bīng guān

万历五年屡迁浙江总兵官。

gǎi zhèn guǎng dōng

改镇广东。

lóng chuān bào shí xiù zhě qī dù shì yǒu yāo shù

龙川鲍时秀者,妻杜氏,有妖术。

nǎi jù yì dōu gōu lǐng lì èr shí sì fāng dà zǒng zì hào wú dí tóng wáng jì jiàng fù fǎn

乃据义都缑岭,立二十四方大总,自号无敌峒王,既降复反。

yīng jiǎ tǎo píng zhī

应甲讨平之。

mí hù sū guān bì zhōu cái xióng zhāo wáng mìng shù qiān rén zòng lüě léi lián jiān shā duàn zhōu qiān hù tián zhì

醿户苏观陛、周才雄招亡命数千人,纵掠雷、廉间,杀断州千户田治。

yīng jiǎ lǜ wǔ jūn bìng jìn shēng qín guān bì cái xióng zhǎn shǒu sì bǎi yú jí qí dǎng fù qiú zhǎng chén quán yǐ jiàng

应甲率五军并进,生擒观陛、才雄,斩首四百余级,其党缚酋长陈泉以降。

wèi jǐ liáng běn háo luàn

未几,梁本豪乱。

běn háo gù céng yī běn dǎng yì mí hù yě

本豪,故曾一本党,亦醿户也。

yī běn zhū cuàn hǎi zhōng xí shuǐ zhàn yuǎn tōng xī yáng

一本诛,窜海中,习水战,远通西洋。

qiě jié wēi bīng wèi zhù shā qiān hù lüè tōng pàn yǐ qù

且结倭兵为助,杀千户,掠通判以去。

shí nián liù yuè zǒng dū chén ruì yǔ yīng jiǎ móu fēn shuǐ jūn èr nán zhù lǎo wàn shān bèi wēi dōng zhù hǔ mén bèi mí bié yǐ liǎng jūn bèi wài hǎi liǎng jūn è yào hài

十年六月,总督陈瑞与应甲谋,分水军二,南驻老万山备倭,东驻虎门备醿,别以两军备外海,两军扼要害。

shuǐ jūn chén mí zhōu èr shí shēng qín běn háo

水军沈醿舟二十,生禽本豪。

zhū jūn jìng jìn dà pò zhī shí máo zhōu

诸军竞进,大破之石茅洲。

zéi fù bēn tán zhōu shā wān jù zhōu èr bǎi jí wēi zhōu shí xiāng jǐ jiǎo

贼复奔潭洲沙湾,聚舟二百,及倭舟十,相掎角。

zhū jiāng hé zhuī xiān hòu fú zhǎn qiān liù bǎi yǒu jī chén qí zhōu èr bǎi yú fǔ jiàng zhě èr qiān wǔ bǎi

诸将合追,先后俘斩千六百有奇,沈其舟二百余,抚降者二千五百。

dì wèi gào jiāo miào dà xíng xù lài yīng jiǎ děng jìn zhì yǒu chà

帝为告郊庙,大行叙赉,应甲等进秩有差。

tā wō kòu qióng yá yīng jiǎ zhǎn shǒu èr bǎi yú duó qí zhōu

他倭寇琼崖,应甲斩首二百余,夺其舟。

zài cì jīn

再赐金。

xuán rù qiān zuǒ jūn fǔ

旋入佥左军府。

bà guī zú

罢归,卒。

yǐn fèng zì dé huī nán jīng rén

尹凤,字德辉,南京人。

xī zǒng bīng fú jiàn shí bù jiàng yě shì fǔ jūn hòu wèi zhǐ huī tóng zhī

锡总兵福建时部将也,世府军后卫指挥同知。

fèng zǎo gū

凤早孤。

dú shū xián qí shè

读书,娴骑射。

jiā jìng zhòng jǔ wǔ kē xiāng huì shì jiē dì yī

嘉靖中举武科,乡、会试皆第一。

zhuó shǔ dōu zhǐ huī qiān shì bèi wēi fú jiàn

擢署都指挥佥事,备倭福建。

xǐ qiān zhè jiāng dū sī jìn fú jiàn cān jiāng

徙佥浙江都司,进福建参将。

wēi xiàn fú qīng nán ān lián zhōu zōng chū hǎi

倭陷福清、南安,连〈舟宗〉出海。

fèng yāo jī chén qí qī zhōu

凤邀击,沈其七舟。

zhuī zhì wài yáng lián zhàn hǔ yǔ dōng luò qī jiāo qín zhǎn èr bǎi rén

追至外洋,连战浒屿、东洛、七礁,擒斩二百人。

jī wēi méi huā yáng zǒu zhī zhuī zhì héng shān qín zhǎn èr bǎi liù shí

击倭梅花洋,走之,追至横山,擒斩二百六十。

dà xiǎo fán shí shù zhàn nèi dì lài yǐ shāo níng

大小凡十数战,内地赖以稍宁。

gǎi zhǎng zhè jiāng dū sī xiè bìng guī

改掌浙江都司,谢病归。

lóng qìng chū yǐ gù guān lì fú jiàn cóng xī píng céng yī běn

隆庆初,以故官莅福建,从锡平曾一本。

wàn lì chū lèi guān shǔ dū du qiān shì tí dū jīng chéng xún bǔ

万历初,累官署都督佥事,提督京城巡捕。

wèi jǐ xiè shì guī

未几,谢事归。

zhāng yuán xūn zì shì chén zhè jiāng tài píng rén

张元勋,字世臣,浙江太平人。

sì shì zhí wèi hǎi mén wèi xīn hé suǒ bǎi hù

嗣世职为海门卫新河所百户。

shěn yì yǒu móu

沈毅有谋。

zhí wēi jǐng lì qī jì guāng huī xià

值倭警,隶戚继光麾下。

yǒu gōng jìn qiān hù

有功,进千户。

cóng pò héng yǔ zhū zéi lǚ jìn shǔ dōu zhǐ huī qiān shì chōng fú jiàn yóu jī jiāng jūn

从破横屿诸贼,屡进署都指挥佥事,充福建游击将军。

lóng qìng chū pò wēi fú ān gǎi nán lù cān jiāng

隆庆初,破倭福安,改南路参将。

cóng li xī pò céng yī běn jìn fù zǒng bīng

从李锡破曾一本,进副总兵。

wǔ nián chūn zhuó shǔ dū du qiān shì dài guō chéng wéi zǒng bīng guān zhèn shǒu guǎng dōng

五年春,擢署都督佥事,代郭成为总兵官,镇守广东。

huì zhōu hé yuán zéi táng yà liù guǎng zhōu cóng huà zéi wàn shàng qīn sháo zhōu yīng dé zéi zhāng tíng guāng jié lüè jùn xiàn mò néng zhì

惠州河源贼唐亚六、广州从化贼万尚钦、韶州英德贼张廷光劫掠郡县,莫能制。

míng nián yuán xūn jìn jiǎo

明年,元勋进剿。

zhǎn guó liù bǎi yǒu jī yà liù děng shòu shǒu yú dǎng xī píng

斩馘六百有奇,亚六等授首,余党悉平。

zhào qìng ēn píng shí sān cūn zéi chén jīn yīng děng yǔ lín yì tái cūn sān cháo zéi luō shào qīng lín cuì lán tán quán bó téng tóng jiǔ jìng shí zhài zéi huáng fēi yīng qiū shèng fù huáng gāo huī zhū kě xíng huáng cháo fù děng xiāng shān wéi luàn

肇庆恩平十三村贼陈金莺等,与邻邑苔村三巢贼罗绍清、林翠兰、谭权伯,藤峒、九迳十寨贼黄飞莺、丘胜富、黄高晖、诸可行、黄朝富等,相煽为乱。

gù shì liǎng yuè wéi dà zhēng dé xù gōng diāo jiǎo bù xù gù zhū jiāng bù lè diāo jiǎo

故事:两粤惟大征得叙功,雕剿不叙,故诸将不乐雕剿。

zǒng dū yīn zhèng mào yǔ yuán xūn jì lìng diāo jiǎo de lùn gōng zhū jūn zhēng fèn

总督殷正茂与元勋计,令雕剿得论功,诸军争奋。

zhèng mào yòu mì qiǎn fù jiāng liáng shǒu yú yóu jī wáng ruì děng zhūn ēn píng ruò cháng shù zhě yǎn bù bèi zhǎn cuì lán děng shēng qín shào qīng quán bó yǐ xiàn

正茂又密遣副将梁守愚、游击王瑞等屯恩平,若常戍者,掩不备,斩翠兰等,生擒绍清、权伯以献。

qí zhū lù diāo jiǎo zhě xiào shǒu gōng èr qiān sì bǎi yǒu jī hái bèi lüě zǐ nǚ qiān sān bǎi yú rén shēng de jīn yīng wéi gāo huī děng wáng qù

其诸路雕剿者,效首功二千四百有奇,还被掠子女千三百余人,生得金莺,惟高晖等亡去。

yuán xūn zhú běi zhì téng tóng yòu shēng huò shèng fù kě xíng cháo fù děng bā shí rén

元勋逐北至藤峒,又生获胜富、可行、朝富等八十人。

bù jiàng shān zi lóng děng yì huò gāo huī fēi yīng

部将邓子龙等亦获高晖、飞莺。

sān cháo shí zhài shí sān cūn zhū zéi jǐn píng yú xī jiù fǔ

三巢、十寨、十三村诸贼尽平,余悉就抚。

huì cháo de xiāng jiē shān xiǎn mù shēn

惠、潮地相接,山险木深。

zéi shǒu lán yī qīng lài yuán jué yǔ qí dǎng mǎ zǔ mào huáng mín tài céng tíng fèng huáng míng shí céng wàn zhāng li zhòng shān zhuó zǐ wàng yè jǐng qīng céng shì lóng děng gè jù xiǎn jié zhài lián dì bā bǎi yú lǐ dǎng shù wàn rén

贼首蓝一清、赖元爵与其党马祖冒、黄民太、曾廷凤、黄鸣时、曾万璋、李仲山、卓子望、叶景清、曾仕龙等各据险结砦,连地八百余里,党数万人。

zhèng mào yì dà zhēng

正茂议大征。

huì jīn yīng děng yǐ miè zhū zéi pō jù

会金莺等已灭,诸贼颇惧。

tíng fèng wàn zhāng bìng qiǎn zi rù xué zǔ chāng jǐng qīng yì yáng qǐ xiáng

廷凤、万璋并遣子入学,祖昌、景清亦佯乞降。

zhèng mào zhī qí zhà zhēng bīng sì wàn lìng cān jiāng li chéng lì chén sī xué wáng zhào yóu jī wáng ruì děng fēn jiāng zhī yuán xūn jū zhōng jié zhì jiān sī chén kuí táng jiǔ dé gù yǎng qiān wú yī jiè jiān qí jūn shǔ dào bìng jìn

正茂知其诈,征兵四万,令参将李诚立、沈思学、王诏,游击王瑞等分将之,元勋居中节制,监司陈奎、唐九德、顾养谦、吴一介监其军,数道并进。

zéi bài nǎi píng xiǎn zì shǒu

贼败,乃凭险自守。

guān jūn biàn sōu shēn jīng suì gǔ jiān

官军遍搜深箐邃谷间。

ér yuán xūn xié jiǔ dé zhuī wáng zhì nán lǐng

而元勋偕九德,追亡至南岭。

yī rì yè chí zhì yǎng qiān suǒ jī pò li kēng shēng de zi wàng děng

一日夜驰至养谦所,击破李坑,生得子望等。

míng nián pò wū qín zhàng

明年破乌禽嶂。

shì lóng zǔ gāo shān yuán xūn yáng yǐn jiǔ gāo huì hū jìn bīng jī qín zhī

仕龙阻高山,元勋佯饮酒高会,忽进兵击擒之。

xiān hòu huò dà zéi shǒu liù shí yī rén cì zéi shǒu liù bǎi yú rén pò dà xiǎo cháo qī bǎi yú suǒ qín zhǎn yī wàn èr qiān yǒu qí

先后获大贼首六十一人,次贼首六百余人,破大小巢七百余所,擒斩一万二千有奇。

dì wèi xuān jié gào jiāo miào jìn yuán xūn shǔ dū du tóng zhī shì yīn bǎi hù

帝为宣捷,告郊庙,进元勋署都督同知,世荫百户。

yuán xūn fù tǎo zhǎn yú zéi qiān sān bǎi yǒu jī fǔ dìng jiàng zhě

元勋复讨斩余贼千三百有奇,抚定降者。

jù kòu jiē jìng

巨寇皆靖。

cháo zhōu zéi lín dào qián zhī dǎng zhū liáng bǎo jì fǔ fù pàn xí shā guān jūn lüè liù bǎi rén rù hǎi

潮州贼林道干之党诸良宝既抚复叛,袭杀官军,掠六百人入海。

zài fàn yáng jiāng bài zǒu

再犯阳江,败走。

nǎi jù cháo gù cháo jū gāo shān diān bù chū zhàn

乃据潮故巢,居高山巅,不出战。

guān jūn yíng yū ní zhōng

官军营淤泥中。

fù jiāng li chéng lì tiǎo zhàn zhuì mǎ shāng zú sǐ zhě èr bǎi rén

副将李诚立挑战,坠马伤足,死者二百人。

zéi chū lüè ér bài zǒu cháo gù shǒu

贼出掠而败,走巢固守。

yuán xūn jī cǎo tǔ yǔ zéi lěi píng yòng huǒ gōng zhī zhǎn shǒu qiān yī bǎi yú jí

元勋积草土与贼垒平,用火攻之,斩首千一百余级。

shí wàn lì èr nián sān yuè yě

时万历二年三月也。

jié wén jìn shì yīn yī jí

捷闻,进世荫一级。

yí niè wèi cháo yì děng sì cháo yì jiàng

遗孽魏朝义等四巢亦降。

xún yǔ hú zōng rén gòng píng liáng bǎo dǎng lín fèng

寻与胡宗仁共平良宝党林凤。

huì cháo suì wú zéi

惠、潮遂无贼。

qí dōng wēi xiàn tóng gǔ shí shuāng yú chéng

其冬,倭陷铜鼓石、双鱼城。

yuán xūn dà pò zhī rú tóng fú zhǎn bā bǎi yú jí

元勋大破之儒峒,俘斩八百余级。

jìn zhì wéi zhēn

进秩为真。

wǔ nián cóng zǒng dū líng yún yì dà zhēng luō páng zéi zhǎn shǒu wàn liù qiān yú jí

五年,从总督凌云翼大征罗旁贼,斩首万六千余级。

jìn dū du gǎi yīn jǐn yī

进都督,改荫锦衣。

xún yǐ jí zhì shì zú yú jiā

寻以疾致仕,卒于家。

yuán xūn qǐ xiǎo xiào

元勋起小校。

dà xiǎo bǎi shí zhàn wēi míng zhèn lǐng nán

大小百十战,威名震岭南。

yǔ guǎng xī li xī bìng chēng liáng jiàng

与广西李锡并称良将。

zàn yuē shì zōng cháo lǎo chéng sù jiàng yǐ shù dà yóu wèi chēng shǒu ér shù jī lǚ zhì

赞曰:世宗朝,老成宿将以俞大猷为称首,而数奇屡踬。

yǐ nèi wài zhū chén ràng duó ér yǎn è qí gōng zhě zhòng yě

以内外诸臣攘敚,而掩遏其功者众也。

qī jì guāng yòng bīng wēi míng zhèn huán yǔ

戚继光用兵,威名震寰宇。

rán dāng zhāng jū zhèng tán lún rèn guó shì zé chéng jué hòu zhāng dǐng sī zhāng xī gāo děng jū yán lù zé fèi

然当张居正、谭纶任国事则成,厥后张鼎思、张希皋等居言路则废。

rèn jiāng zhī dào yì kě zhī yǐ

任将之道,亦可知矣。

liú xiǎn píng mán yǐn jí ér yǐ yǒu sī zǔ náo wèi cí yǒu yǐ fu

刘显平蛮引疾,而以有司阻挠为辞,有以夫!

li xī zhāng yuán xūn shǒu gōng shén shèng ér bù méng shū shǎng wǔ gōng suǒ yóu bù jìng yě

李锡、张元勋首功甚盛,而不蒙殊赏,武功所由不竞也。

✦ You read 列传·卷一百

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.