xú jiē dì zhì zi fán děng gāo gǒng guō pǔ zhāng jū zhèng zēng sūn tóng chang
徐阶(弟陟子璠等)高拱 (郭朴)张居正(曾孙同敞)
xú jiē zì zi shēng sōng jiāng huá tíng rén
徐阶,字子升,松江华亭人。
shēng fu zhōu suì duò yuān jǐng chū sān rì ér sū
生甫周岁,堕眢井,出三日而苏。
wǔ suì cóng fù dào kuò cāng duò gāo lǐng yī guà yú shù bù sǐ
五岁从父道括苍,堕高岭,衣挂于树不死。
rén xián yì zhī
人咸异之。
jiā jìng èr nián jìn shì dì sān rén
嘉靖二年进士第三人。
shòu hàn lín yuàn biān xiū yǔ guī qǔ
授翰林院编修,予归娶。
dīng fù yōu fú chú bǔ gù guān
丁父忧,服除,补故官。
jiē wéi rén duǎn xiǎo bái xī shàn róng zhǐ
阶为人短小白皙,善容止。
xìng yǐng mǐn yǒu quán lüè ér yīn zhòng bù xiè
性颖敏,有权略,而阴重不泄。
dú shū wèi gǔ wén cí cóng wáng shǒu rén mén rén yóu yǒu shēng shì dà fū jiān
读书为古文辞,从王守仁门人游,有声士大夫间。
dì yòng zhāng fú jìng yì yù qù kǒng zǐ wáng hào yì xiàng wèi mù zhǔ biān dòu lǐ yuè jiē yǒu suǒ sǔn yì
帝用张孚敬议,欲去孔子王号,易像为木主,笾豆礼乐皆有所损抑。
xià rú chén yì jiē dú chí bù kě
下儒臣议,阶独持不可。
fú jìng zhào jiē shèng qì jí zhī jiē kàng biàn bù qū
孚敬召阶盛气诘之,阶抗辩不屈。
fú jìng nù yuē ruò pàn wǒ
孚敬怒曰:“若叛我。
jiē zhèng sè yuē pàn shēng yú fù
”阶正色曰:“叛生于附。
jiē wèi cháng fù gōng hé de yán pàn
阶未尝附公,何得言叛?
cháng yī chū
”长揖出。
chì wèi yán píng fǔ tuī guān
斥为延平府推官。
lián shè jùn shì
连摄郡事。
chū xì qiú sān bǎi huǐ yín cí chuàng xiāng shè xué bǔ jù dào bǎi èr shí rén
出系囚三百,毁淫祠,创乡社学,捕剧盗百二十人。
qiān huáng zhōu fǔ tóng zhī zhuó zhè jiāng àn chá qiān shì jìn jiāng xī àn chá fù shǐ jù shì xué zhèng
迁黄州府同知,擢浙江按察佥事,进江西按察副使,俱视学政。
huáng tài zǐ chū gé zhào bài sī jīng jú xiǎn mǎ jiān hàn lín yuàn shì jiǎng
皇太子出阁,召拜司经局洗马兼翰林院侍讲。
dīng mǔ yōu guī
丁母忧归。
fú chú zhuó guó zǐ jì jiǔ qiān lǐ bù yòu shì láng xún gǎi lì bù
服除,擢国子祭酒,迁礼部右侍郎,寻改吏部。
gù shì lì bù lǜ jué mén suǒ jiē jiàn shù guān bù shù yǔ
故事,吏部率𫔎门,所接见庶官不数语。
jiē zhé jié xià zhī
阶折节下之。
jiàn bì shēn zuò zī biān fù yào hài lì zhì mín mò
见必深坐,咨边腹要害,吏治民瘼。
jiē zì xǐ de jiē yì yuàn wèi yòng
皆自喜得阶意,愿为用。
shàng shū xióng jiā táng lóng zhōu yòng jiē zhòng jiē
尚书熊浃、唐龙、周用皆重阶。
jiē shù shǔ bù shì suǒ yǐn yòng sòng jǐng zhāng yuè wáng dào ōu yáng dé fàn jiē zhǎng zhě
阶数署部事,所引用宋景、张岳、王道、欧阳德、范皆长者。
yòng zú wén yuān dài zì chǔ qián bèi qǔ lì duàn
用卒,闻渊代,自处前辈,取立断。
jiē yì bù lè qiú chū bì zhī
阶意不乐,求出避之。
mìng jiān hàn lín yuàn xué shì jiào xí shù jí shì
命兼翰林院学士,教习庶吉士。
xún zhǎng yuàn shì jìn lǐ bù shàng shū
寻掌院事,进礼部尚书。
dì chá jiē qín yòu suǒ zhuàn qīng cí dú chēng zhǐ zhào zhí wú yì diàn
帝察阶勤,又所撰青词独称旨,召直无逸殿。
yǔ dà xué shì zhāng zhì li běn jù cì fēi yú fú jí shàng fāng zhēn zhuàn shàng zūn wú xū rì
与大学士张治、李本俱赐飞鱼服及上方珍馔、上尊无虚日。
tíng tuī lì bù shàng shū bù tīng bù yù jiē qù zuǒ yòu yě
廷推吏部尚书,不听,不欲阶去左右也。
jiē suì qǐng lì huáng tài zǐ bù bào
阶遂请立皇太子,不报。
fù lián qǐng zhī jiē bù bào
复连请之,皆不报。
hòu dāng guān hūn fù qǐng xiān yù wáng hòu jǐng wáng dì bù yì
后当冠婚,复请先裕王,后景王,帝不怿。
xún yǐ tuī ēn jiā tài zǐ tài bǎo
寻以推恩加太子太保。
ǎn dá fàn jīng jiē qǐng shì zhōu shàng wén jí dài lún ōu yáng ān děng zì xiào bào kě
俺答犯京,阶请释周尚文及戴纶、欧阳安等自效,报可。
yǐ qǐng dì hái dà nèi zhào qún chén jì bīng shì cóng zhī
已,请帝还大内,召群臣计兵事,从之。
zhōng guān xiàn kòu guī yǐ ǎn dá qiú gòng shū jìn
中官陷寇归,以俺答求贡书进。
dì yǐ shì yán sōng jí jiē zhào duì biàn diàn
帝以示严嵩及阶,召对便殿。
sōng yuē jī zéi ěr bù zú huàn
嵩曰:“饥贼耳,不足患。
jiē yuē fu chéng ér jūn shā rén ruò yì jiān hé wèi jī zéi
”阶曰:“傅城而军,杀人若刈菅,何谓饥贼?
dì rán zhī wèn qiú gòng shū ān zài
”帝然之,问求贡书安在。
sōng chū zhū xiù yuē lǐ bù shì yě
嵩出诸袖曰:“礼部事也。
dì fù wèn jiē
”帝复问阶。
jiē yuē kòu shēn yǐ bù xǔ kǒng jī zhī nù xǔ zé bǐ hòu yào wǒ
阶曰:“寇深矣,不许恐激之怒,许则彼厚要我。
qǐng qiǎn yì zhě dài huǎn zhī wǒ dé yì wèi bèi
请遣译者绐缓之,我得益为备。
yuán bīng jí kòu qiě zǒu
援兵集,寇且走。
dì chēng shàn zhě zài
”帝称善者再。
sōng jiē yīn qǐng dì chū shì cháo
嵩、阶因请帝出视朝。
kòu xún bǎo qù nǎi xià jiē shū fú xǔ gòng
寇寻饱去,乃下阶疏,弗许贡。
sōng hù chǒng nòng quán cāi hài tóng liè
嵩怙宠弄权,猜害同列。
jì chóu xià yán zhì zhī sǐ ér yán cháng jiàn jiē sōng yǐ shì jì zhī
既仇夏言置之死,而言尝荐阶,嵩以是忌之。
chū xiào liè huáng hòu bēng dì yù fù zhī miào niàn yā yú xiān xiào jié huáng hòu yòu ruì zōng rù miào fēi gōng yì kǒng hòu shì yì tiāo suì yù dāng jǐ shì yù tiāo rén zōng yǐ xiào liè xiān fù miào zì wèi yī shì xià lǐ bù yì
初,孝烈皇后崩,帝欲祔之庙,念压于先孝洁皇后,又睿宗入庙非公议,恐后世议祧,遂欲当己世预祧仁宗,以孝烈先祔庙,自为一世,下礼部议。
jiē kàng yán nǚ hòu wú xiān rù miào zhě qǐng sì zhī fèng xiān diàn
阶抗言女后无先入庙者,请祀之奉先殿。
lǐ kē dū jǐ shì zhōng yáng sī zhōng yì yǐ wéi rán
礼科都给事中杨思忠亦以为然。
shū shàng dì dà nù
疏上,帝大怒。
jiē huáng kǒng xiè zuì bù néng shǒu qián yì
阶皇恐谢罪,不能守前议。
dì yòu shǐ jiē wǎng hán dān luò chéng lǚ xiān cí
帝又使阶往邯郸落成吕仙祠。
jiē bù yù xíng nǎi yǐ yì fù miào jiě de huǎn qī
阶不欲行,乃以议祔庙解,得缓期。
zhì kòu bī chéng dì yì xiè nǎi shǐ shàng shū gù kě xué xíng ér nèi xián jiē
至寇逼城,帝益懈,乃使尚书顾可学行,而内衔阶。
zhāi sī zhōng yuán dàn hè biǎo wù tíng zhàng zhī bǎi chì wèi mín yǐ chù jiē
摘思忠元旦贺表误,廷杖之百,斥为民,以怵阶。
sōng yīn wèi jiē kě jiān yě zhòng shāng zhī bǎi fāng
嵩因谓阶可间也,中伤之百方。
yī rì dú zhào duì yǔ jí jiē sōng xú yuē jiē suǒ fá fēi cái dàn duō èr xīn ěr
一日独召对,语及阶,嵩徐曰:“阶所乏非才,但多二心耳。
gài yǐ qí cháng qǐng lì tài zǐ yě
”盖以其尝请立太子也。
jiē wēi shén dù wèi kě yǔ zhēng nǎi jǐn shì sōng ér yì jīng zhì zhāi cí yíng dì yì zuǒ yòu yì duō wéi dì zhě
阶危甚,度未可与争,乃谨事嵩,而益精治斋词迎帝意,左右亦多为地者。
dì nù jiàn jiě
帝怒渐解。
wèi jǐ jiā shǎo bǎo xún jìn jiān wén yuān gé dà xué shì cān yù jī wù
未几,加少保,寻进兼文渊阁大学士,参预机务。
mì shū fā xián níng hóu chóu luán zuì zhuàng
密疏发咸宁侯仇鸾罪状。
sōng yǐ jiē yǔ luán cháng tóng zhí yù yīn luán yǐ qīng jiē
嵩以阶与鸾尝同直,欲因鸾以倾阶。
jí wén luán zuì fā zì jiē nǎi è rán zhǐ ér jì jiē yì shén
及闻鸾罪发自阶,乃愕然止,而忌阶益甚。
dì jì zhū luán yì zhòng jiē shù yǔ móu biān shì
帝既诛鸾,益重阶,数与谋边事。
shí yì jiǎn luán suǒ yì wèi zú jiē yán bù kě jiǎn
时议减鸾所益卫卒,阶言:“不可减。
yòu jīng yíng jī ruò zhī gù zú bù zài fá ér zài rǒng yi jīng tài zhī qǔ qí lǐn yǐ zī shǎng fèi
又京营积弱之故,卒不在乏而在冗,宜精汰之,取其廪以资赏费。
yòu qǐng ba tí dū shì láng sūn guì
”又请罢提督侍郎孙禬。
dì shǐ gé yú sōng jiǔ ér jiē yòng zhī
帝始格于嵩,久而皆用之。
yī pǐn mǎn sān zài jìn xūn wèi zhù guó zài jìn jiān tài zǐ tài fù wǔ yīng diàn dà xué shì
一品满三载,进勋,为柱国,再进兼太子太傅、武英殿大学士。
mǎn liù zài jiān shí dà xué shì fèng zài lù zi wèi zhōng shū shè rén jiā shǎo fù
满六载,兼食大学士俸,再录子为中书舍人,加少傅。
jiǔ zài gǎi jiān lì bù shàng shū
九载,改兼吏部尚书。
cì yàn lǐ bù xǐ shū bāo yù yǒu jiā
赐宴礼部,玺书褒谕有加。
dì suī zhòng jiē shāo shì xíng jī
帝虽重阶,稍示形迹。
cháng yǐ wǔ sè zhī shòu sōng shǐ liàn yào wèi jiē zhèng běn suǒ guān bù yǐ xiāng jí
尝以五色芝授嵩,使练药,谓阶政本所关,不以相及。
jiē huáng kǒng qǐng nǎi de zhī
阶皇恐请,乃得之。
dì yì jiàn wěi rèn jiē yà yú sōng
帝亦渐委任阶,亚于嵩。
yáng jì shèng yù sōng zuì yǐ èr wáng wèi zhēng xià jǐn yī yù
杨继盛谕嵩罪,以二王为征,下锦衣狱。
sōng shǔ lù bǐng jiū zhǔ shǐ zhě
嵩属陆炳究主使者。
jiē jiè bǐng yuē jí bù shèn yī jí huáng zǐ rú zōng shè hé
阶戒炳曰:“即不慎,一及皇子,如宗社何!
yòu wèi wēi yǔ dòng sōng yuē shàng wéi èr zi bì bù rěn yǐ xiè gōng suǒ zuì zuǒ yòu ěr
”又为危语动嵩曰:“上惟二子,必不忍以谢公,所罪左右耳。
gōng nài hé xiǎn jié gōng dǐ yuàn yě
公奈何显结宫邸怨也。
sōng xin shuāng jù nǎi qǐn
”嵩忄双惧,乃寝。
wēi lìn dōng nán dì shù yǐ wèn jiē jiē lì zhǔ fā bīng
倭躏东南,帝数以问阶,阶力主发兵。
jiē yòu niàn biān zú kǔ jī qǐng shōu jī nèi mài shù shí wàn shí zì jū yōng shū xuān fǔ zǐ jīng shū dà tóng
阶又念边卒苦饥,请收畿内麦数十万石,自居庸输宣府,紫荆输大同。
dì yuè mì chuán yù xíng zhī
帝悦,密传谕行之。
yáng jì shèng zhī hé sōng yě sōng gù yí jiē
杨继盛之劾嵩也,嵩固疑阶。
zhào jǐn wáng zōng mào hé sōng jiē yòu yì báo qí fá
赵锦、王宗茂劾嵩,阶又议薄其罚。
jí shì jǐ shì zhōng wú shí lái zhǔ shì dǒng chuán cè zhāng chōng hé sōng bù shèng jiē xià yù
及是给事中吴时来、主事董传策、张翀劾嵩不胜,皆下狱。
chuán cè jiē lǐ rén
传策,阶里人;
shí lái chōng jiē mén shēng yě
时来、翀,阶门生也。
sōng suì shū biàn xiǎn wèi jiē zhǔ shǐ dì bù tīng
嵩遂疏辨,显谓阶主使,帝不听。
yǒu suǒ mì xún jiē shě sōng ér zhī jiē
有所密询,皆舍嵩而之阶。
xún jiā tài zǐ tài shī
寻加太子太师。
dì suǒ jū yǒng shòu gōng zāi xǐ jū yù xī diàn ài shén yù yǒu suǒ yíng jiàn yǐ wèn sōng
帝所居永寿宫灾,徙居玉熙殿,隘甚,欲有所营建,以问嵩。
sōng qǐng hái dà nèi dì bù yì
嵩请还大内,帝不怿。
wèn jiē jiē qǐng yǐ sān diàn suǒ yú cái zé shàng shū léi lǐ yíng zhī kě jì yuè ér jiù
问阶,阶请以三殿所余材,责尚书雷礼营之,可计月而就。
dì yuè rú jiē yì
帝悦,如阶议。
mìng jiē zi shàng bǎo chéng fán jiān gōng bù zhǔ shì dǒng qí yì shí xún ér gōng chéng
命阶子尚宝丞璠兼工部主事,董其役,十旬而功成。
dì jí rì xǐ jū zhī mìng yuē wàn shòu gōng
帝即日徙居之,命曰万寿宫。
yǐ jiē zhōng jìn shǎo shī jiān zhī shàng shū fèng yǔ yī zi zhōng shū shè rén
以阶忠,进少师,兼支尚书俸,予一子中书舍人。
zi fán yì chāo zhuó tài cháng shǎo qīng
子璠亦超擢太常少卿。
sōng nǎi rì qū
嵩乃日屈。
sōng zi shì fán tān héng yín zòng zhuàng yì jiàn wén jiē nǎi lìng yù shǐ zōu yìng lóng hé zhī
嵩子世蕃贪横淫纵状亦渐闻,阶乃令御史邹应龙劾之。
dì lēi sōng zhì shì zhuó yìng lóng tōng zhèng sī cān yì
帝勒嵩致仕,擢应龙通政司参议。
jiē suì dài sōng wéi shǒu fǔ
阶遂代嵩为首辅。
yǐ ér dì niàn sōng gòng fèng láo lián zhī
已而帝念嵩供奉劳,怜之。
yòu yǐ diào qù hū hū bù lè nǎi jiàng yù yù tuì ér xiū zhēn qiě chuán sì fù zé jiē děng nài hé yǐ guān yǔ xié wù wèi yìng lóng yě
又以调去,忽忽不乐,乃降谕,欲退而修真且传嗣,复责阶等奈何以官与邪物,谓应龙也。
jiē yán tuì ér chuán sì chén děng bù gǎn fèng mìng
阶言:“退而传嗣,臣等不敢奉命。
yìng lóng zhī zhuǎn nǎi èr bù fèng zhǐ xíng zhī
应龙之转,乃二部奉旨行之。
dì nǎi yǐ
”帝乃已。
dì yǐ sōng zài zhí jiǔ ér shì fán gù wèi jiān yú wài yīn mìng jiē wú jiǔ zhí
帝以嵩在直久,而世蕃顾为奸于外,因命阶无久直。
jiē kuī dì yì yán gǒu wèi jiān zài wài yóu zài nèi gù qǐng rù zhí
阶窥帝意,言苟为奸,在外犹在内,固请入直。
dì yǐ sōng zhí lú cì jiē
帝以嵩直庐赐阶。
jiē bǎng sān yǔ qí zhōng yuē yǐ wēi fú hái zhǔ shàng yǐ zhèng wù hái zhū sī yǐ yòng shè xíng shǎng hái gōng lùn
阶榜三语其中曰:“以威福还主上,以政务还诸司,以用舍刑赏还公论。
yú shì cháo shì kǎn kǎn de xíng qí yì
”于是朝士侃侃,得行其意。
yuán wěi shǔ chū zhí jiē qǐng zhào yǔ gòng nǐ zhǐ
袁炜数出直,阶请召与共拟旨。
yīn yán shì tóng zhòng zé gōng gōng zé bǎi měi jī
因言:“事同众则公,公则百美基;
zhuān zé sī sī zé bǎi bì shēng
专则私,私则百弊生。
dì hàn zhī
”帝颔之。
jiē yǐ zhāng fú jìng jí sōng dǎo dì cāi kè lì fǎn zhī wu yǐ kuān dà kāi dì yì
阶以张孚敬及嵩导帝猜刻,力反之,务以宽大开帝意。
dì è jǐ shì yù shǐ pēng jī guò dāng yù yǒu suǒ xíng qiǎn
帝恶给事御史抨击过当,欲有所行遣。
jiē wěi qū tiáo jì de qīng lùn
阶委曲调剂,得轻论。
huì wèn jiē zhī rén zhī nán jiē duì yuē dà jiān sì zhōng dà zhà shì xìn
会问阶知人之难,阶对曰:“大奸似忠,大诈似信。
wéi guǎng tīng nà zé qióng xiōng jí è rén wéi wǒ yīng zhī
惟广听纳,则穷凶极恶,人为我撄之;
shēn qíng yǐn tè rén wéi wǒ fā zhī
深情隐慝,人为我发之。
gù shèng dì míng wáng yǒu yán bì chá
故圣帝明王,有言必察。
jí bù shí xiǎo zhě zhì zhī dà zé báo zé ér róng zhī yǐ gǔ lái zhě
即不实,小者置之,大则薄责而容之,以鼓来者。
dì chēng shàn
皇帝称赞说好。
yán lù yì fā shū
言路益发舒。
kòu yóu qiáng zi lǐng rù zhí qū tōng zhōu
寇由墙子岭入,直趋通州。
dì fāng cí lí bīng bù shàng shū yáng bó bù gǎn zòu móu zhī jiē xí xuān fǔ zǒng bīng guān mǎ fāng xuān dà zǒng dū jiāng dōng rù yuán
帝方祠厘,兵部尚书杨博不敢奏,谋之阶,檄宣府总兵官马芳、宣大总督江东入援。
fāng bīng xiān zhì jiē qǐng jí shǎng zhī yòu qǐng zhòng dōng quán bǐ tǒng zhū dào bīng
芳兵先至,阶请亟赏之,又请重东权,俾统诸道兵。
kòu cóng tōng lüè xiāng hé jiē qǐng jí bèi shùn yì ér yǐ qí bīng yāo zhī gǔ běi kǒu
寇从通掠香河,阶请亟备顺义,而以奇兵邀之古北口。
kòu qū shùn yì bù dé rù nǎi zǒu gǔ běi kǒu
寇趋顺义,不得入,乃走古北口。
qí hòu jūn yù cān jiāng guō hǔ fú ér bài pō de qí suǒ lüè rén chù zī zhòng
其后军遇参将郭琥伏而败,颇得其所掠人畜辎重。
shǐ dì nù bó bù zǎo wén yǔ zǒng dū yáng xuǎn zhī rèn kòu rù yě yù zuì zhī wèi fā
始帝怒博不早闻与总督杨选之任寇入也,欲罪之未发。
jiē yán bó suī yǐ cí lí jìn bù gǎn wén ér èr zhèn bīng jiē qí suǒ xiān xí
阶言:“博虽以祠厘禁不敢闻,而二镇兵皆其所先檄。
ruò xuǎn zé fēi wěi kòu nǎi sòng zhī chū jìng ěr
若选则非尾寇,乃送之出境耳。
dì jìng zhū xuǎn bù zuì bó
”帝竟诛选,不罪博。
jìn jiē jiàn jí diàn dà xué shì
进阶建极殿大学士。
yuán wěi yǐ jí guī dào zú jiē dú dāng guó
袁炜以疾归,道卒,阶独当国。
lǚ qǐng zēng gé chén qiě qǐ hái gǔ
屡请增阁臣,且乞骸骨。
nǎi mìng yán nè li chūn fāng rù gé ér dài jiē yì lóng
乃命严讷、李春芳入阁,而待阶益隆。
yǐ yī pǐn shí wǔ zài kǎo ēn lǐ tè hòu fù cì yù dài xiù mǎng zhēn yào
以一品十五载考,恩礼特厚,复赐玉带、绣蟒、珍药。
dì shǒu shū wèn jiē jí zhūn kěn rú jiā rén jiē yì gōng jǐn
帝手书问阶疾,谆恳如家人,阶益恭谨。
dì huò yǒu suǒ wěi tōng xī bù jiǎ mèi yìng zhì zhī wén wèi cháng yú qǐng kè qī
帝或有所委,通夕不假寐,应制之文,未尝逾顷刻期。
dì rì yì ài jiē
帝日益爱阶。
jiē cǎi yú lùn lì biàn zhě bái ér xíng zhī
阶采舆论利便者,白而行之。
jiā jìng zhōng yè nán běi yòng bīng
嘉靖中叶,南北用兵。
biān zhèn dà chén xiǎo bù dàng dì zhǐ zhé dǎi xià yù zhū cuàn gé chén fù qiè yán sè wèi wēi fú
边镇大臣小不当帝指,辄逮下狱诛窜,阁臣复窃颜色为威福。
jiē dāng guó hòu tí qí shěng jiǎn zhào yù jiàn xū rèn shì zhě yì dé yǐ gōng míng zhōng
阶当国后,缇骑省减,诏狱渐虚,任事者亦得以功名终。
yú shì lùn zhě xī rán tuī jiē wèi míng xiāng
于是论者翕然推阶为名相。
yán nè qǐng gào guī mìng guō pǔ gāo gǒng rù gé yǔ chūn fāng tóng fǔ zhèng shì réng jué yú jiē
严讷请告归,命郭朴、高拱入阁,与春芳同辅政,事仍决于阶。
jiē shù qǐng lì tài zǐ bù bào
阶数请立太子,不报。
yǐ ér jǐng wáng zhī fān bìng hōng jiē zòu duó jǐng fǔ suǒ zhàn bēi tián shù wàn qǐng hái zhī mín chu rén dà yuè
已而景王之藩,病薨,阶奏夺景府所占陂田数万顷还之民,楚人大悦。
dì yù jiàn yú tán jí xìng dōu gōng diàn jiē lì zhǐ zhī
帝欲建雩坛及兴都宫殿,阶力止之。
yān mào qīng zhòu zēng yán kè sì shí wàn jīn jiē fēng yù shǐ qǐng fù gù é
鄢懋卿骤增盐课四十万金,阶风御史请复故额。
fāng shì hú dà shùn děng quàn dì ěr jīn dān jiē lì chén qí jiǎo wū zhuàng dà shùn děng xún fú fǎ
方士胡大顺等劝帝饵金丹,阶力陈其矫诬状,大顺等寻伏法。
dì fú ěr bìng zào hù bù zhǔ shì hǎi ruì jí chén dì shī dì huì shén yù jí shā zhī jiē lì jiù de xì
帝服饵病躁,户部主事海瑞极陈帝失,帝恚甚,欲即杀之,阶力救得系。
dì bìng shén hū yù xìng xìng dōu jiē lì zhēng nǎi zhǐ
帝病甚,忽欲幸兴都,阶力争乃止。
wèi jǐ dì bēng
未几,帝崩。
jiē cǎo yí zhào fán zhāi jiào tǔ mù zhū bǎo zhī zuò xī ba dà lǐ dà yù yán shì dé zuì zhū chén xī qiān fù zhī
阶草遗诏,凡斋醮、土木、珠宝、织作悉罢,“大礼”大狱、言事得罪诸臣悉牵复之。
zhào xià cháo yě hào tòng gǎn jī bǐ zhī yáng tíng hé suǒ nǐ dēng jí zhào shū wèi shì zōng shǐ zhōng shèng shì yún
诏下,朝野号恸感激,比之杨廷和所拟登极诏书,为世宗始终盛事云。
tóng liè gāo gǒng guō pǔ yǐ jiē bù yǔ gòng móu bù lè
同列高拱、郭朴以阶不与共谋,不乐。
pǔ yuē xú gōng bàng xiān dì kě zhǎn yě
朴曰:“徐公谤先帝,可斩也。
gǒng chū shì mù zōng yù dǐ jiē yǐn zhī fǔ zhèng rán jiē dú bǐng guó gǒng xīn bù píng
”拱初侍穆宗裕邸,阶引之辅政,然阶独柄国,拱心不平。
shì zōng bù yù shí jǐ shì zhōng hú yīng jiā cháng hé gǒng gǒng yí jiē sǒu zhī
世宗不豫时,给事中胡应嘉尝劾拱,拱疑阶嗾之。
lóng qìng yuán nián yīng jiā yǐ jiù kǎo chá bèi chù zhě xuē jí qù yán zhě wèi gǒng xiū jiù xì xié jiē chì yīng jiā
隆庆元年,应嘉以救考察被黜者削籍去,言者谓拱修旧郤,胁阶,斥应嘉。
jiē fù qǐng báo yīng jiā fá yán zhě yòu hé gǒng
阶复请薄应嘉罚,言者又劾拱。
gǒng yù jiē nǐ zhàng jiē cóng róng pì jiě gǒng yì bú yuè
拱欲阶拟杖,阶从容譬解,拱益不悦。
lìng yù shǐ qí kāng hé jiē yán qí èr zi duō gàn qǐng jí jiā rén héng lǐ zhōng zhuàng
令御史齐康劾阶,言其二子多干请及家人横里中状。
jiē shū biàn qǐ xiū
阶疏辩,乞休。
jiǔ qīng yǐ xià jiāo zhāng hé gǒng yù jiē gǒng suì yǐn jí guī
九卿以下交章劾拱誉阶,拱遂引疾归。
kāng jìng chì pǔ yì yǐ yán zhě gōng zhī qǐ shēn qù
康竟斥,朴亦以言者攻之,乞身去。
jǐ shì yù shǐ duō qǐ fèi jí shì jiē ér qiáng yán duō guò jī
给事、御史多起废籍,恃阶而强,言多过激。
dì bù néng kān yù jiē děng chù zhī
帝不能堪,谕阶等处之。
tóng liè yù nǐ qiǎn jiē yuē shàng yù qiǎn wǒ cáo dāng lì zhēng nǎi kě dǎo zhī qiǎn hu
同列欲拟谴,阶曰:“上欲谴,我曹当力争,乃可导之谴乎。
qǐng chuán yù lìng shěng gǎi
”请传谕令省改。
dì yì wù zhī zuì
帝亦勿之罪。
shì nián zhào hàn lín zhuàn zhōng qiū yàn zhì yǔ jiē yán xiān dì wèi chè jǐ yán bù kě yàn lè
是年,诏翰林撰中秋宴致语,阶言:“先帝未撤几筵,不可宴乐。
dì wèi bà yàn
”帝为罢宴。
dì mìng zhōng guān fēn dū tuán yíng jiē lì chén bù kě ér zhǐ
帝命中官分督团营,阶力陈不可而止。
nán jīng zhèn wǔ yíng bīng lǚ huā jiē yù tài zhī
南京振武营兵屡哗,阶欲汰之。
lǜ qí jù xiào líng bù kě gōng yě xiān lìng cāo jiāng dū yù shǐ táng jì lù dū jiāng fáng bīng zhù líng bàng ér xú xià bīng bù fēn sǎn zhī
虑其据孝陵不可攻也,先令操江都御史唐继录督江防兵驻陵傍,而徐下兵部分散之。
shì suì dìng
事遂定。
qún xiǎo dāng ōu yù shǐ yú wǔ mén dōu yù shǐ wáng tíng jiāng jiū zhī jiē yuē bù dé zhǔ míng hé hé yì
群小珰殴御史于午门,都御史王廷将纠之,阶曰:“不得主名,劾何益?
qiě lǜ bǐ xiān wū wǒ
且虑彼先诬我。
nǎi shǐ rén yǐ hǎo yǔ yòu dà dāng xiān lù qí zhǔ míng
”乃使人以好语诱大珰,先录其主名。
tíng shū shàng nǎi fēn bié dǎi zhì yǒu chà
廷疏上,乃分别逮治有差。
jiē zhī chí zhèng yìng biàn duō cǐ lèi yě
阶之持正应变,多此类也。
jiē suǒ chí zhèng duō gōng jìn shì xíng zhě shí bā jiǔ zhōng guān duō cè mù
阶所持诤,多宫禁事,行者十八九,中官多侧目。
huì dì xìng nán hǎi zǐ jiē jiàn bù cóng
会帝幸南海子,阶谏,不从。
fāng qǐ xiū ér jǐ shì zhōng zhāng qí yǐ sī yuàn hé jiē jiē yīn qǐng guī
方乞休,而给事中张齐以私怨劾阶,阶因请归。
dì yì yì jiàn yí xǔ zhī
帝意亦渐移,许之。
cì chí yì
赐驰驿。
yǐ chūn fāng qǐng gěi fu lǐn xǐ shū bāo měi xíng rén dǎo xíng rú gù shì
以春芳请,给夫廪,玺书褒美,行人导行,如故事。
bì cí cì bái jīn bǎo chāo cǎi bì xí yī
陛辞,赐白金、宝钞、彩币、袭衣。
jǔ cháo jiē shū liú bào wén ér yǐ
举朝皆疏留,报闻而已。
wáng tíng hòu cì de zhāng qí nà huì shì hé shù zhī biān
王廷后刺得张齐纳贿事,劾戍之边。
jiē jì xíng chūn fāng wéi shǒu fǔ wèi jǐ yì guī
阶既行,春芳为首辅,未几亦归。
gǒng zài chū è jiē bù yí yú lì
拱再出,扼阶不遗余力。
jùn yì yǒu sī xī gǒng zhǐ zhēng yǐ guǐ jiē jǐn duó qí tián shù qí èr zi
郡邑有司希拱指,争𬺈晷阶,尽夺其田,戍其二子。
huì gǒng fù wèi jū zhèng suǒ qīng ér ba shì nǎi jiě
会拱复为居正所倾而罢,事乃解。
wàn lì shí nián jiē nián bā shí zhào qiǎn xíng rén cún wèn cì xǐ shū jīn bì
万历十年,阶年八十,诏遣行人存问,赐玺书、金币。
míng nián zú
明年卒。
zèng tài shī shì wén zhēn
赠太师,谥文贞。
jiē lì cháo yǒu xiāng dù bǎo quán shàn lèi
阶立朝有相度,保全善类。
jiā lóng zhī zhèng duō suǒ kuāng jiù
嘉、隆之政,多所匡救。
jiān yǒu wēi yí yì bù shī dà jié
间有委蛇,亦不失大节。
jiē dì zhì jiā jìng èr shí liù nián jìn shì
阶弟陟,嘉靖二十六年进士。
lèi guān nán jīng xíng bù shì láng
累官南京刑部侍郎。
zi fán yǐ yīn guān tài cháng qīng
子璠,以荫官太常卿;
kūn yīng shàng bǎo qīng
琨、瑛,尚宝卿。
sūn yuán chūn jìn shì yì guān tài cháng qīng
孙元春,进士,亦官太常卿。
yuán chūn sūn běn gāo guān jǐn yī qiān hù tiān qǐ zhōng jù wèi zhōng xián jiàn cí duó zhí
元春孙本高,官锦衣千户,天启中拒魏忠贤建祠夺职。
chóng zhēn gǎi yuán yǐ jiàn qǐ lèi guān zuǒ dū du
崇祯改元,以荐起,累官左都督。
zhū shēng niàn zǔ guó biàn chéng pò yǔ qī zhāng èr qiè lù li jiē zì yì
诸生念祖,国变城破,与妻张,二妾陆、李,皆自缢。
gāo gǒng zì sù qīng xīn zhèng rén
高拱,字肃卿,新郑人。
jiā jìng èr shí nián jìn shì
嘉靖二十年进士。
xuǎn shù jí shì
选庶吉士。
yú nián shòu biān xiū
逾年,授编修。
mù zōng jū yù dǐ chū gé qǐng dú gǒng yǔ jiǎn tǎo chén yǐ qín bìng wèi shì jiǎng
穆宗居裕邸,出阁请读,拱与检讨陈以勤并为侍讲。
shì zōng huì yán lì tài zǐ ér jǐng wáng wèi zhī guó zhōng wài wēi yí
世宗讳言立太子,而景王未之国,中外危疑。
gǒng shì yù dǐ jiǔ nián qǐ wáng yì dūn xiào jǐn fū chén kǎi qiē
拱侍裕邸九年,启王益敦孝谨,敷陈剀切。
wáng shén zhòng zhī shǒu shū huái xián zhōng zhēn zì cì yān
王甚重之,手书“怀贤忠贞”字赐焉。
lèi qiān shì jiǎng xué shì
晋升侍讲学士。
yán sōng xú jiē dì dāng guó yǐ gǒng tā rì dāng de zhòng jiàn zhī shì zōng
严嵩、徐阶递当国,以拱他日当得重,荐之世宗。
bài tài cháng qīng zhǎng guó zǐ jiàn jì jiǔ shì
拜太常卿,掌国子监祭酒事。
sì shí yī nián zhuó lǐ bù zuǒ shì láng
四十一年,擢礼部左侍郎。
xún gǎi lì bù jiān xué shì zhǎng zhān shì fǔ shì
寻改吏部,兼学士,掌詹事府事。
jìn lǐ bù shàng shū zhào rù zhí lú
进礼部尚书,召入直庐。
zhuàn zhāi cí cì fēi yú fú
撰斋词,赐飞鱼服。
sì shí wǔ nián bài wén yuān gé dà xué shì yǔ guō pǔ tóng rù gé
四十五年,拜文渊阁大学士,与郭朴同入阁。
gǒng yǔ pǔ jiē jiē suǒ jiàn yě
拱与朴皆阶所荐也。
shì zōng jū xī yuàn gé chén zhí lú zài yuàn zhōng
世宗居西苑,阁臣直庐在苑中。
gǒng wèi yǒu zi yí jiā jìn zhí lú shí qiè chū
拱未有子,移家近直庐,时窃出。
yī rì dì bù yù wù chuán fēi cháng gǒng jù yí jù chū
一日,帝不豫,误传非常,拱遽移具出。
shǐ jiē shén qīn gǒng yǐn rù zhí
始阶甚亲拱,引入直。
gǒng zhòu guì fù qì pō wǔ jiē
拱骤贵,负气颇忤阶。
jǐ shì zhōng hú yīng jiā jiē xiāng rén yě yǐ hé gǒng yīn qīn zì wēi
给事中胡应嘉,阶乡人也,以劾拱姻亲自危。
qiě xián jiē fāng yǔ gǒng xì suì hé gǒng bù shǒu zhí lú yí qì yòng yú wài
且瞷阶方与拱郤,遂劾拱不守直庐,移器用于外。
shì zōng bìng wù shěng yě
世宗病,勿省也。
gǒng yí yīng jiā shòu jiē zhǐ dà hàn zhī
拱疑应嘉受阶指,大憾之。
mù zōng jí wèi jìn shǎo bǎo jiān tài zǐ tài bǎo
穆宗即位,进少保兼太子太保。
jiē suī wéi shǒu fǔ ér gǒng zì yǐ dì jiù chén shù yǔ zhī kàng pǔ fù zhù zhī jiē jiàn bù néng kān
阶虽为首辅,而拱自以帝旧臣,数与之抗,朴复助之,阶渐不能堪。
ér shì shí yǐ qín yǔ zhāng jū zhèng jiē rù gé jū zhèng yì shì yù dǐ jiǎng
而是时以勤与张居正皆入阁,居正亦侍裕邸讲。
jiē cǎo yí zhào dú yǔ jū zhèng jì gǒng xīn mí bù píng
阶草遗诏,独与居正计,拱心弥不平。
huì yì dēng jí shǎng jūn jí qǐng shàng cái qù liú dà chén shì jiē xī bù cóng gǒng yì xián yì shēn
会议登极赏军及请上裁去留大臣事,阶悉不从拱议,嫌益深。
yīng jiā zhǎng lì kē zuǒ bù yuàn kǎo chá shì jiāng jùn hū yǒu suǒ lùn jiù
应嘉掌吏科,佐部院考察,事将竣,忽有所论救。
dì zé qí dǐ wǔ xià gé chén yì fá
帝责其抵牾,下阁臣议罚。
pǔ fèn rán yuē yīng jiā wú rén chén lǐ dāng biān méng
朴奋然曰:“应嘉无人臣礼,当编氓。
jiē páng nì gǒng jiàn gǒng fāng nù miǎn cóng zhī
”阶旁睨拱,见拱方怒,勉从之。
yán lù wèi gǒng yǐ sī yuàn zhú yīng jiā jiāo zhāng hé zhī
言路谓拱以私怨逐应嘉,交章劾之。
jǐ shì zhōng ōu yáng yī jìng hé gǒng yóu lì
给事中欧阳一敬劾拱尤力。
jiē yú gǒng biàn shū nǐ zhǐ wèi liú ér bù shèn qiǎn yán zhě
阶于拱辩疏,拟旨慰留,而不甚谴言者。
gǒng yì nù xiāng yǔ fèn dǐ gé zhōng
拱益怒,相与忿诋阁中。
yù shǐ qí kāng wèi gǒng hé jiē kāng zuò chù
御史齐康为拱劾阶,康坐黜。
yú shì yán lù lùn gǒng zhě wú xū rì nán jīng kē dào zhì shí yí jí zhī
于是言路论拱者无虚日,南京科道至拾遗及之。
gǒng bù zì ān qǐ guī suì yǐ shǎo fù jiān tài zǐ tài fù shàng shū dà xué shì yǎng bìng qù
拱不自安,乞归,遂以少傅兼太子太傅、尚书、大学士养病去。
lóng qìng yuán nián wǔ yuè yě
隆庆元年五月也。
gǒng yǐ jiù xué méng juàn zhù xìng qiáng zhí zì suí pō kuài ēn yuàn zú bù ān qí wèi qù
拱以旧学蒙眷注,性强直自遂,颇快恩怨,卒不安其位去。
jì ér jiē yì qǐ guī
既而阶亦乞归。
sān nián dōng dì zhào gǒng yǐ dà xué shì jiān zhǎng lì bù shì
三年冬,帝召拱以大学士兼掌吏部事。
gǒng nǎi jǐn fǎn jiē suǒ wéi fán xiān cháo dé zuì zhū chén yǐ yí zhào lù yòng zèng xù zhě yī qiè bào bà
拱乃尽反阶所为,凡先朝得罪诸臣以遗诏录用赠恤者,一切报罢。
qiě shàng shū jí lùn zhī yuē míng lún dà diǎn bān shì yǐ jiǔ
且上疏极论之曰:“《明伦大典》颁示已久。
jīn yì shì zhī chén jiǎ tuō zhào zhǐ fán yì lǐ dé zuì zhě xī cóng bāo xiǎn jiāng shǐ xiàn huáng zài miào zhī líng hé yǐ wèi xiǎng
今议事之臣假托诏旨,凡议礼得罪者悉从褒显,将使献皇在庙之灵何以为享?
xiān dì zài tiān zhī líng hé yǐ wèi xīn
先帝在天之灵何以为心?
ér bì xià suì shí rù miào yì hé yǐ duì yuè èr shèng
而陛下岁时入庙,亦何以对越二圣?
chén yǐ wéi wèi kě
臣以为未可。
dì shēn rán zhī
”帝深然之。
fǎ sī zuò fāng shì wáng jīn děng zǐ shì fù lǜ
法司坐方士王金等子弑父律。
gǒng fù shàng shū yuē rén jūn yǔn yú fēi mìng bù dé zhèng zhōng qí míng zhì bù měi
拱复上疏曰:“人君陨于非命,不得正终,其名至不美。
xiān dì lín yù sì shí wǔ zài de suì liù shí yǒu yú
先帝临御四十五载,得岁六十有余。
mò nián bào bìng jīng suì shàng bīn shòu kǎo lìng zhōng céng wú bào jù
末年抱病,经岁上宾,寿考令终,曾无暴遽。
jīn wèi xiān dì wèi wáng jīn suǒ hài wū yǐ bù de zhèng zhōng tiān xià hòu shì shì xiān dì wèi hé rú zhǔ
今谓先帝为王金所害,诬以不得正终,天下后世视先帝为何如主?
qǐ xià fǎ sī gǎi yì
乞下法司改议。
dì fù rán gǒng yán mìng jiǎn shù
”帝复然拱言,命减戍。
gǒng zhī zài chū zhuān yǔ jiē xiū xì suǒ lùn jiē yù yǐ zhōng jiē zhòng qí zuì
拱之再出,专与阶修郤,所论皆欲以中阶重其罪。
lài dì rén róu fú zhī jìng yě
赖帝仁柔,弗之竟也。
jiē zǐ dì pō héng xiāng lǐ
阶子弟颇横乡里。
gǒng yǐ qián zhī fǔ cài guó xī wèi jiān sī bù lù qí zhū zi jiē biān shù
拱以前知府蔡国熙为监司,簿录其诸子,皆编戍。
suǒ yǐ è jiē zhě wú bù zhì
所以扼阶者,无不至。
dǎi gǒng qù wèi nǎi de jiě
逮拱去位,乃得解。
gǒng liàn xí zhèng tǐ fù jīng jì cái suǒ jiàn bái jiē kě xíng
拱练习政体,负经济才,所建白皆可行。
qí zài lì bù yù biàn shí rén cái shòu zhū sī yǐ jí shǐ shǔ xián fǒu zhì lǐ xìng shì yuè yào ér suì huì zhī
其在吏部,欲遍识人才,授诸司以籍,使署贤否,志里姓氏,月要而岁会之。
cāng cù jǔ yòng jiē de qí rén
仓卒举用,皆得其人。
yòu yǐ shí fāng yōu biān shì qǐng zēng zhì bīng bù shì láng yǐ chǔ zǒng dū zhī xuǎn
又以时方忧边事,请增置兵部侍郎,以储总督之选。
yóu shì láng ér zǒng dū yóu zǒng dū ér běn bīng zhōng wài gēng fān biān cái zì yù
由侍郎而总督,由总督而本兵,中外更番,边材自裕。
yòu yǐ bīng zhě zhuān mén zhī xué fēi sù xí bù kě yìng zú
又以兵者专门之学,非素习不可应卒。
chǔ yǎng běn bīng dāng zì bīng bù sī shǔ shǐ
储养本兵,当自兵部司属始。
yi shèn xuǎn sī shǔ duō de zhì móu cái lì xiǎo chàng jūn lǚ zhě jiǔ ér rèn zhī wù qiān tā cáo
宜慎选司属,多得智谋才力晓畅军旅者,久而任之,勿迁他曹。
tā rì biān fāng bīng bèi dū fǔ zhī xuǎn jiē yú shì qǔ zhī
他日边方兵备督抚之选,皆于是取之。
gèng gè qǔ biān dì zhī rén yǐ bèi sī shǔ rú quán sī fēn shěng gù shì zé tí fù qíng xíng kě wú hàn gé bìng zhòng qí shǎng fá yǐ gǔ lì zhī
更各取边地之人以备司属,如铨司分省故事,则题覆情形可无扞格,并重其赏罚以鼓励之。
fán biān dì yǒu sī qí zé pō zhòng bù yí fù zá liú jí qiān zhé zhě
凡边地有司,其责颇重,不宜付杂流及迁谪者。
jiē bào kě zhe wèi lìng
皆报可,著为令。
gǒng yòu zòu qǐng kē gòng yǔ jìn shì bìng yòng wù xún zī gé
拱又奏请科贡与进士并用,勿循资格。
qí zài bù kǎo chá duō suǒ cēn wǔ bù jìn píng wén shū wèi chù zhì yì bù jū rén shù duō guǎ chù zhě bì gào yǐ gù shǐ zhòng xián fú
其在部考察,多所参伍,不尽凭文书为黜陟,亦不拘人数多寡,黜者必告以故,使众咸服。
gǔ tián yáo zéi luàn yòng yīn zhèng mào zǒng dū liǎng guǎng
古田瑶贼乱,用殷正茂总督两广。
yuē shì suī tān kě yǐ jí shì
曰:“是虽贪,可以集事。
guì zhōu fǔ chén zòu tǔ sī ān guó hēng jiāng pàn mìng yuán wén zhōng dài wèi xún fǔ
”贵州抚臣奏土司安国亨将叛,命阮文中代为巡抚。
lín xíng yǔ zhī yuē guó hēng bì bù pàn ruò wǎng wú jī biàn yě
临行语之曰:“国亨必不叛,若往,无激变也。
jí ér rú qí yán
”即而如其言。
yǐ guǎng dōng yǒu sī duō tān dú tè qǐng jīng lián néng zhī fǔ hóu bì dēng yǐ lì qí yú
以广东有司多贪黩,特请旌廉能知府侯必登,以历其余。
yòu yán mǎ zhèng yán zhèng zhī guān míng wéi qīng wèi shǐ ér shí yǐ xián jú shì zhī shī rén fèi shì jiàn bù kě xun
又言马政、盐政之官,名为卿、为使,而实以闲局视之,失人废事,渐不可训。
wéi jiào guān yì dì zhū sī zhí bēi lù báo yuǎn dào wéi nán yi quán zhù jìn dì yǐ xù qí sī
惟教官驿递诸司,职卑录薄,远道为难,宜铨注近地,以恤其私。
zhào jiē cóng zhī
诏皆从之。
gǒng suǒ jīng huà jiē cǐ lèi yě
拱所经画,皆此类也。
ǎn dá sūn bǎ hàn nà jí lái jiàng zǒng dū wáng chóng gǔ shòu zhī qǐng yú cháo qǐ shòu yǐ guān
俺答孙把汉那吉来降,总督王崇古受之,请于朝,乞授以官。
cháo yì duō yǐ wéi bù kě gǒng yǔ jū zhèng lì zhǔ zhī
朝议多以为不可,拱与居正力主之。
suì pái zhòng yì qǐng yú shàng ér fēng gòng yǐ chéng
遂排众议请于上,而封贡以成。
shì jù chóng gǔ chuán
事情详见崇古传。
jìn gǒng shǎo shī jiān tài zǐ tài shī shàng shū dà xué shì gǎi jiàn jí diàn
进拱少师兼太子太师、尚书、大学士,改建极殿。
gǒng yǐ biān jìng shāo níng kǒng jiàng shì duò wán fù qǐng chì biān chén jí shí xián xiá yán wèi zhěng dùn réng shí qiǎn dà chén yuè shì
拱以边境稍宁,恐将士惰玩,复请敕边臣及时闲暇,严为整顿,仍时遣大臣阅视。
dì jiē cóng zhī
帝皆从之。
liáo dōng zòu jié jìn zhù guó zhōng jí diàn dà xué shì
辽东奏捷,进柱国、中极殿大学士。
xún kǎo chá kē dào gǒng qǐng yǔ dū chá yuàn tóng shì
寻考察科道,拱请与都察院同事。
shí dà xué shì zhào zhēn jí zhǎng dū chá yuàn chí yì shāo yì tóng
时大学士赵贞吉掌都察院,持议稍异同。
jǐ shì zhōng hán jí hé zhēn jí yǒu suǒ sī bì
给事中韩楫劾贞吉有所私庇。
zhēn jí yí gǒng sǒu zhī suì kàng zhāng hé gǒng gǒng yì shū biàn
贞吉疑拱嗾之,遂抗章劾拱,拱亦疏辨。
dì bù zhí zhēn jí lìng zhì shì qù
帝不直贞吉,令致仕去。
gǒng jì zhú zhēn jí zhuān hèng yì zhe
拱既逐贞吉,专横益著。
shàng bǎo qīng liú fèn yōng shàng shū yīn chì zhī jǐ shì zhōng cáo dà yě shū hé qí bù zhōng shí shì jiē zhé wài rèn
尚宝卿刘奋庸上疏阴斥之,给事中曹大埜疏劾其不忠十事,皆谪外任。
gǒng chū chí qīng cāo hòu qí mén shēng qīn chuàn pō yǐ huì wén zhì wù yì
拱初持清操,后其门生、亲串颇以贿闻,致物议。
dì zhōng juàn gǒng bù shuāi yě
帝终眷拱不衰也。
shǐ gǒng wèi jì jiǔ jū zhèng wèi sī yè xiāng yǒu shàn gǒng jí chēng jū zhèng cái
始拱为祭酒,居正为司业,相友善,拱亟称居正才。
jí shì li chūn fāng chén yǐ qín jiē qù gǒng wéi shǒu fǔ jū zhèng jiān suí zhī
及是李春芳、陈以勤皆去,拱为首辅,居正肩随之。
gǒng xìng zhí ér ào tóng guān yīn shì dān bèi bù néng kān jū zhèng dú tuì rán xià zhī gǒng bù zhī chá yě
拱性直而傲,同官殷士儋辈不能堪,居正独退然下之,拱不之察也。
féng bǎo zhě zhōng rén xìng xiá cì dāng zhǎng sī lǐ jiān gǒng jiàn chén hóng jí mèng chōng dì cóng zhī bǎo yǐ shì yuàn gǒng
冯保者,中人,性黠,次当掌司礼监,拱荐陈洪及孟冲,帝从之,保以是怨拱。
ér jū zhèng yǔ bǎo shēn xiāng jié
而居正与保深相结。
liù nián chūn dì de jí dà jiàn zhào gǒng yǔ jū zhèng gāo yí shòu gù mìng ér bēng
六年春,帝得疾,大渐,召拱与居正、高仪受顾命而崩。
chū dì yì zhuān shǔ gé chén ér zhōng guān jiáo yí zhào mìng yǔ féng bǎo gòng shì
初,帝意专属阁臣,而中官矫遗诏命与冯保共事。
shén zōng jí wèi gǒng yǐ zhǔ shàng yòu chōng chéng zhōng guān zhuān zhèng tiáo zòu qǐng qū sī lǐ quán hái zhī nèi gé
神宗即位,拱以主上幼冲,惩中官专政,条奏请诎司礼权,还之内阁。
yòu mìng jǐ shì zhōng luò qiú chéng wén hé shū gōng bǎo ér jǐ cóng zhōng nǐ zhǐ zhú zhī
又命给事中雒遒、程文合疏攻保,而己从中拟旨逐之。
gǒng shǐ rén bào jū zhèng jū zhèng yáng nuò zhī ér sī yǐ yǔ bǎo
拱使人报居正,居正阳诺之,而私以语保。
bǎo su yú tài hòu wèi gǒng shàn quán bù kě róng
保诉于太后,谓拱擅权,不可容。
tài hòu hàn zhī
太后颔之。
míng rì zhào qún chén rù xuān liǎng gōng jí dì zhào
明日,召群臣入,宣两宫及帝诏。
gǒng yì bì zhú bǎo yě jí qū rù
拱意必逐保也,急趋入。
bǐ xuān zhào zé shù gǒng zuì ér zhú zhī
比宣诏,则数拱罪而逐之。
gǒng fú de bù néng qǐ jū zhèng yè zhī chū jiù luó chē chū xuān wǔ mén
拱伏地不能起,居正掖之出,僦骡车出宣武门。
jū zhèng nǎi yǔ yí qǐng liú gǒng fú xǔ
居正乃与仪请留拱,弗许。
qǐng de chéng chuán xǔ zhī
请得乘传,许之。
gǒng jì qù bǎo hàn wèi shì
拱既去,保憾未释。
fù gòu wáng dà chén yù yù lián jí gǒng yǐ ér de qǐn
复构王大臣狱,欲连及拱,已而得寝。
jū jiā shù nián zú
居家数年,卒。
jū zhèng qǐng fù qí guān yǔ jì zàng rú lì
居正请复其官,与祭葬如例。
zhōng zhǐ gěi bàn zàng jì wén réng yù biǎn cí yún
中旨给半葬,祭文仍寓贬词云。
jiǔ zhī tíng yì lùn gǒng gōng zèng tài shī shì wén xiāng yīn sì zi wu guān wèi shàng bǎo chéng
久之,廷议论拱功,赠太师,谥文襄,荫嗣子务观为尚宝丞。
guō pǔ zì zhì fu ān yáng rén
郭朴,字质夫,安阳人。
jiā jìng shí sì nián jìn shì
嘉靖十四年进士。
xuǎn shù jí shì
选庶吉士。
lèi guān lǐ bù yòu shì láng rù zhí xī yuàn
累官礼部右侍郎,入直西苑。
lì lì bù zuǒ yòu shì láng jiān tài zǐ bīn kè
历吏部左、右侍郎兼太子宾客。
nán jīng lǐ bù quē shàng shū dì lián pǔ jiǔ cì tè jiā tài zǐ shǎo bǎo zhuó rèn zhī
南京礼部缺尚书,帝怜朴久次,特加太子少保擢任之。
piáo cí yuē xìng yǔ zhuàn shù bù yù yuǎn lí què xià
朴辞曰:“幸与撰述,不欲远离阙下。
dì dà xǐ mìng jí yǐ tài zi shǎo bǎo lǐ bù shàng shū zhān shì fǔ shì zhí rú gù
”帝大喜,命即以太子少保、礼部尚书、詹事府侍直如故。
qǐng zhī lì bù shàng shū ōu yáng bì jìn ba jí yǐ pǔ dài zhī
顷之,吏部尚书欧阳必进罢,即以朴代之。
yuè èr nián yǐ fù sāng qù
越二年,以父丧去。
jí yán nè yóu lì bù rù gé dì móu dài zhě
及严讷由吏部入阁,帝谋代者。
shí dǒng fèn yǐ gōng bù shàng shū xíng lì bù zuǒ shì láng shì fāng shòu dì juàn ér wéi rén tān jiǎo wú xíng
时董份以工部尚书行吏部左侍郎事,方受帝眷,而为人贪狡无行。
xú jiē lǜ qí dài nè jí yán yú dì qǐ pǔ gù guān
徐阶虑其代讷,急言于帝,起朴故官。
pǔ gù qǐng zhōng zhì bù xǔ
朴固请终制,不许。
xún yǐ kǎo jì jiā tài zǐ tài bǎo
寻以考绩,加太子太保。
sì shí wǔ nián jiān wǔ yīng diàn dà xué shì rù yù jī wù yǔ gāo gǒng bìng mìng
四十五年,兼武英殿大学士,入预机务,与高拱并命。
jiē zǎo guì quán zhòng chūn fāng nè shì zhī jǐn zhì bù gǎn jiǎng jūn lǐ
阶早贵,权重,春芳、讷事之谨,至不敢讲钧礼。
ér pǔ yǔ gǒng xiāng lǐ xiāng de shì jiē shāo jù gǒng yóu fù cái zì zì
而朴与拱乡里相得,事阶稍倨,拱尤负才自恣。
jí shì zōng bēng jiē cǎo yí zhào jǐn fǎn shí zhèng zhī bù biàn zhě
及世宗崩,阶草遗诏,尽反时政之不便者。
gǒng yǔ pǔ bù dé yù wén dà huì liǎng rén suì yǔ jiē yǒu xì
拱与朴不得与闻,大恚,两人遂与阶有隙。
yán lù hé gǒng zhě duō jí pǔ
言路劾拱者多及朴。
gǒng xiè bìng guī pǔ bù zì ān yì qiú qù
拱谢病归,朴不自安,亦求去。
dì gù liú zhī
帝固留之。
shí pǔ yǐ jiā zhì shǎo fu tài zǐ tài fù yǐ
时朴已加至少傅、太子太傅矣。
yù shǐ páng shàng péng lìng rú děng gōng bù zhǐ suì sān shū qǐ guī
御史庞尚鹏、凌儒等攻不止,遂三疏乞归。
jiā jū èr shí yú nián zú
家居二十余年卒。
zèng tài fù shì wén jiǎn
赠太傅,谥文简。
pǔ wéi rén zhǎng zhě liǎng diǎn quán héng yǐ lián zhe
朴为人长者,两典铨衡,以廉著。
fǔ zhèng èr nián wú guò
辅政二年无过。
tè yǐ gǒng gù bù róng yú cháo shí pō yǒu xī zhī zhě
特以拱故,不容于朝,时颇有惜之者。
zhāng jū zhèng zì shū dà jiāng líng rén
张居正,字叔大,江陵人。
shǎo yǐng mǐn jué lún
少颖敏绝伦。
shí wǔ wèi zhū shēng
十五为诸生。
xún fǔ gù lín qí qí wén yuē guó qì yě
巡抚顾璘奇其文,曰:“国器也。
wèi jǐ jū zhèng jǔ yú xiāng lín jiě xī dài yǐ zèng qiě yuē jūn yì rì dāng yāo yù xī bù zú hùn zi
”未几,居正举于乡,璘解犀带以赠,且曰:“君异日当腰玉,犀不足溷子。
jiā jìng èr shí liù nián jū zhèng chéng jìn shì gǎi shù jí shì
”嘉靖二十六年,居正成进士,改庶吉士。
rì tǎo qiú guó jiā diǎn gù
日讨求国家典故。
xú jiē bèi jiē qì zhòng zhī
徐阶辈皆器重之。
shòu biān xiū qǐng jí guī wáng hé hái zhí
授编修,请急归,亡何还职。
jū zhèng wéi rén qí miàn xiù méi mù xū cháng zhì fù
居正为人,颀面秀眉目,须长至腹。
yǒng gǎn rèn shì háo jié zì xǔ
勇敢任事,豪杰自许。
rán chén shēn yǒu chéng fǔ mò néng cè yě
然沉深有城府,莫能测也。
yán sōng wéi shǒu fǔ jì jiē shàn jiē zhě jiē bì nì
严嵩为首辅,忌阶,善阶者皆避匿。
jū zhèng zì rú sōng yì qì jū zhèng
居正自如,嵩亦器居正。
qiān yòu zhōng yǔn lǐng guó zǐ sī yè shì
迁右中允,领国子司业事。
yǔ jì jiǔ gāo gǒng shàn xiāng qī yǐ xiāng yè
与祭酒高拱善,相期以相业。
xún hái lǐ fang shì qiān shì yù dǐ jiǎng dú
寻还理坊事,迁侍裕邸讲读。
wáng shén xián zhī dǐ zhōng zhōng guān yì wú bù shàn jū zhèng zhě
王甚贤之,邸中中官亦无不善居正者。
ér li fāng shù cóng wèn shū yì pō jí tiān xià shì
而李芳数从问书义,颇及天下事。
xún qiān yòu yù dé jiān shì dú jìn shì jiǎng xué shì lǐng yuàn shì
寻迁右谕德兼侍读,进侍讲学士,领院事。
jiē dài sōng shǒu fǔ qīng xīn wěi jū zhèng
阶代嵩首辅,倾心委居正。
shì zōng bēng jiē cǎo yí zhào yǐn yǔ gòng móu
世宗崩,阶草遗诏,引与共谋。
xún qiān lǐ bù yòu shì láng jiān hàn lín yuàn xué shì
随即调他任礼部右侍郎兼翰林院学士。
yuè yú yǔ yù dǐ gù jiǎng guān chén yǐ qín jù rù gē ér jū zhèng wèi lì bù zuǒ shì láng jiān dōng gé dà xué shì
月余,与裕邸故讲官陈以勤俱入合,而居正为吏部左侍郎兼东阁大学士。
xún chōng shì zōng shí lù zǒng cái jìn lǐ bù shàng shū jiān wǔ yīng diàn dà xué shì jiā shǎo bǎo jiān tài zǐ tài bǎo qù xué shì wǔ pǐn jǐn suì yú
寻充《世宗实录》总裁,进礼部尚书兼武英殿大学士,加少保兼太子太保,去学士五品仅岁余。
shí xú jiē yǐ sù lǎo jū shǒu fǔ yǔ li chūn fāng jiē zhé jié lǐ shì
时徐阶以宿老居首辅,与李春芳皆折节礼士。
jū zhèng zuì hòu rù dú yǐn xiāng tǐ jù jiàn jiǔ qīng wú suǒ yán nà
居正最后入,独引相体,倨见九卿,无所延纳。
jiān chū yī yǔ zhé zhòng kěn rén yǐ shì yán dàn zhī zhòng yú tā xiāng
间出一语辄中肯,人以是严惮之,重于他相。
gāo gǒng yǐ hěn zào bèi lùn qù xú jiē yì qù chūn fāng wéi shǒu fǔ
高拱以很躁被论去,徐阶亦去,春芳为首辅。
wáng hé zhào zhēn jí rù yì shì jū zhèng
亡何,赵贞吉入,易视居正。
jū zhèng yǔ gù suǒ shàn zhǎng sī lǐ zhě li fāng móu zhào yòng gǒng bǐ lǐng lì bù yǐ è zhēn jí ér duó chūn fāng zhèng
居正与故所善掌司礼者李芳谋,召用拱,俾领吏部,以扼贞吉,而夺春芳政。
gǒng zhì yì yǔ jū zhèng shàn
拱至,益与居正善。
chūn fāng xún yǐn qù yǐ qín yì zì yǐn ér zhēn jí yīn shì dān jiē wèi suǒ gòu ba dú jū zhèng yǔ gǒng zài liǎng rén yì xiāng mì
春芳寻引去,以勤亦自引,而贞吉、殷士儋皆为所构罢,独居正与拱在,两人益相密。
gǒng zhǔ fēng ǎn dá jū zhèng yì zàn zhī shòu wáng chóng gǔ děng yǐ fāng lüè
拱主封俺答,居正亦赞之,授王崇古等以方略。
jiā zhù guó tài zǐ tài fù
加柱国、太子太傅。
liù nián mǎn jiā shǎo fù lì bù shàng shū jiàn jí diàn dà xué shì
六年满,加少傅、吏部尚书、建极殿大学士。
yǐ liáo dōng zhàn gōng jiā tài zǐ tài shī
以辽东战功,加太子太师。
hé shì chéng jiā shǎo shī yú rú gù
和市成,加少师,余如故。
chū xú jiē jì qù lìng sān zi shì jū zhèng jǐn
初,徐阶既去,令三子事居正谨。
ér gǒng xián jiē shén sǒu yán lù zhuī lùn bù yǐ jiē zhū zǐ duō zuò zuì
而拱衔阶甚,嗾言路追论不已,阶诸子多坐罪。
jū zhèng cóng róng wèi gǒng yán gǒng shāo xīn dòng
居正从容为拱言,拱稍心动。
ér gǒng kè gòu jū zhèng nà jiē zi sān wàn jīn gǒng yǐ qiào jū zhèng
而拱客构居正纳阶子三万金,拱以诮居正。
jū zhèng sè biàn zhǐ tiān shì cí shén kǔ
居正色变,指天誓,辞甚苦。
gǒng xiè bù shěn liǎng rén jiāo suì lí
拱谢不审,两人交遂离。
gǒng yòu yǔ jū zhèng suǒ shàn zhōng rén féng bǎo xì
拱又与居正所善中人冯保郄。
mù zōng bù yù jū zhèng yǔ bǎo mì chǔ fèn hòu shì yǐn bǎo wèi nèi zhù ér gǒng yù qù bǎo
穆宗不豫,居正与保密处分后事,引保为内助,而拱欲去保。
shén zōng jí wèi bǎo yǐ liǎng gōng zhào zhǐ zhú gǒng shì jù gǒng chuán jū zhèng suì dài gǒng wéi shǒu fǔ
神宗即位,保以两宫诏旨逐拱,事具拱传,居正遂代拱为首辅。
dì yù píng tái zhào jū zhèng jiǎng yù zhī cì jīn bì jí xiù mǎng dòu niú fú
帝御平台,召居正奖谕之,赐金币及绣蟒斗牛服。
zì shì cì lài wú xū rì
自是赐赉无虚日。
dì xū jǐ wěi jū zhèng jū zhèng yì kǎi rán yǐ tiān xià wéi jǐ rèn zhōng wài xiǎng wàng fēng cǎi
帝虚己委居正,居正亦慨然以天下为己任,中外想望丰采。
jū zhèng quàn dì zūn shǒu zǔ zōng jiù zhì bù bì fēn gēng zhì jiǎng xué qīn xián ài mín jié yòng jiē jí wù
居正劝帝遵守祖宗旧制,不必纷更,至讲学、亲贤、爱民、节用皆急务。
dì chēng shàn
帝称善。
dà jì tíng chén chì zhū bù zhí jí fù lì gǒng zhě
大计廷臣,斥诸不职及附丽拱者。
fù jù zhào zhào qún chén tíng chì zhī bǎi liáo jiē tì xī
复具诏召群臣廷饬之,百僚皆惕息。
dì dāng zūn chóng liǎng gōng
帝当尊崇两宫。
gù shì huáng hòu yǔ tiān zi shēng mǔ bìng chēng huáng tài hòu ér huī hào yǒu bié
故事,皇后与天子生母并称皇太后,而徽号有别。
bǎo yù mèi dì shēng mǔ li guì fēi fēng jū zhèng yǐ bìng zūn
保欲媚帝生母李贵妃,风居正以并尊。
jū zhèng bù gǎn wéi yì zūn huáng hòu yuē rén shèng huáng tài hòu huáng guì fēi yuē cí shèng huáng tài hòu liǎng gōng suì wú bié
居正不敢违,议尊皇后曰仁圣皇太后,皇贵妃曰慈圣皇太后,两宫遂无别。
cí shèng xǐ qián qīng gōng fǔ shì dì nèi rèn bǎo ér dà bǐng xī yǐ wěi jū zhèng
慈圣徙干清宫,抚视帝,内任保,而大柄悉以委居正。
jū zhèng wéi zhèng yǐ zūn zhǔ quán kè lì zhí xìn shǎng fá yī hào lìng wéi zhǔ
居正为政,以尊主权、课吏职、信赏罚、一号令为主。
suī wàn lǐ wài cháo xià ér xī fèng xíng
虽万里外,朝下而夕奉行。
qián guó gōng mù cháo bì shù fàn fǎ dāng dǎi cháo yì nán zhī
黔国公沐朝弼数犯法,当逮,朝议难之。
jū zhèng zhuó yòng qí zi chí shǐ fù zhī bù gǎn dòng
居正擢用其子,驰使缚之,不敢动。
jì zhì qǐng dài qí sǐ gù zhī nán jīng
既至,请贷其死,锢之南京。
shui cáo hé tōng jū zhèng yǐ suì fù yú chūn fā shuǐ héng yì fēi jué zé hé nǎi cǎi shui cáo chén yì dū sōu zú yǐ mèng dōng yuè duì yùn jí suì chū bì fā shǎo lí shuǐ huàn
氵曹河通,居正以岁赋逾春,发水横溢,非决则涸,乃采氵曹臣议,督艘卒以孟冬月兑运,及岁初毕发,少罹水患。
xíng zhī jiǔ tài cāng sù chōng yíng kě zhī shí nián
行之久,太仓粟充盈,可支十年。
hù shì ráo mǎ nǎi jiǎn tài pú zhǒng mǎ ér lìng mín yǐ jià nà tài pú jīn yì jī sì bǎi yú wàn
互市饶马,乃减太仆种马,而令民以价纳,太仆金亦积四百余万。
yòu wèi kǎo chéng fǎ yǐ zé lì zhì
又为考成法以责吏治。
chū bù yuàn fù zòu xíng fǔ àn kān zhě cháng jī bù bào
初,部院覆奏行抚按勘者,尝稽不报。
jū zhèng lìng yǐ dà xiǎo huǎn jí wéi xiàn wù zhě dǐ zuì
居正令以大小缓急为限,误者抵罪。
zì shì yī qiè bù gǎn shì fēi zhèng tǐ wèi sù
自是,一切不敢饰非,政体为肃。
nán jīng xiǎo yǎn zuì rǔ jǐ shì zhōng yán zhě qǐng jiū zhì
南京小奄醉辱给事中,言者请究治。
jū zhèng zhé qí yóu jī zhě zhào cān lǔ yú wài yǐ yuè bǎo ér xú shuō bǎo cái yì qí dǎng wú yǔ liù bù shì
居正谪其尤激者赵参鲁于外以悦保,而徐说保裁抑其党,毋与六部事。
qí fèng shǐ zhě shí lìng tí qí yīn xiòng zhī
其奉使者,时令缇骑阴诇之。
qí dǎng yǐ shì yuàn jū zhèng ér xīn bù fù bǎo
其党以是怨居正,而心不附保。
jū zhèng yǐ yù shǐ zài wài wǎng wǎng lìng fǔ chén tòng yù zhé zhī
居正以御史在外,往往凌抚臣,痛欲折之。
yī shì xiǎo bù hé gòu zé suí xià yòu chì qí zhǎng jiā kǎo chá
一事小不合,诟责随下,又敕其长加考察。
jǐ shì zhōng yú mào xué qǐng xíng kuān dà zhī zhèng jū zhèng yǐ wéi fēng jǐ xuē qí zhí
给事中余懋学请行宽大之政,居正以为风己,削其职。
yù shǐ fu yīng zhēn jì yán zhī yóu qiè
御史傅应祯继言之,尤切。
xià zhào yù zhàng shù
下诏狱,杖戍。
jǐ shì zhōng xú zhēn míng děng qún yōng rù yù shì jù tuó zhān yì dǎi zhé wài
给事中徐贞明等群拥入狱,视具橐𫗴,亦逮谪外。
yù shǐ liú tái àn liáo dōng wù zòu jié
御史刘台按辽东,误奏捷。
jū zhèng fāng yǐn gù shì shéng dū zhī tái kàng zhāng lùn jū zhèng zhuān zì bù fǎ jū zhèng nù shén
居正方引故事绳督之,台抗章论居正专恣不法,居正怒甚。
dì wéi xià tái zhào yù mìng zhàng bǎi yuǎn shù
帝为下台诏狱,命杖百,远戍。
jū zhèng yáng jù shū jiù zhī jǐn duó qí zhí
居正阳具疏救之,仅夺其职。
yǐ zú shù tái
已,卒戍台。
yóu shì zhū jǐ shì yù shǐ yì wèi jū zhèng ér xīn bù píng
由是诸给事御史益畏居正,而心不平。
dàng shì shí tài hòu yǐ dì chōng nián zūn lǐ jū zhèng shèn zhì tóng liè lǚ diào yáng mò gǎn yì tóng
当是时,太后以帝冲年,尊礼居正甚至,同列吕调阳莫敢异同。
jí lì bù zuǒ shì láng zhāng sì wéi rù xún xún ruò shǔ lì bù gǎn yǐ liáo zì chǔ
及吏部左侍郎张四维入,恂恂若属吏,不敢以僚自处。
jū zhèng xǐ jiàn shù néng yǐ zhì shù yù xià rén duō lè wèi zhī jǐn
居正喜建竖,能以智数驭下,人多乐为之尽。
ǎn dá kuǎn sāi jiǔ bù wéi hài
俺答款塞,久不为害。
dú xiǎo wáng zǐ bù zhòng shí yú wàn dōng běi zhí liáo zuǒ yǐ bù huò tōng hù shì shù rù kòu
独小王子部众十余万,东北直辽左,以不获通互市,数入寇。
jū zhèng yòng li chéng liáng zhèn liáo qī jì guāng zhèn jì mén
居正用李成梁镇辽,戚继光镇蓟门。
chéng liáng lì zhàn què dí gōng duō zhì fēng bó ér jì guāng shǒu bèi shèn shè
成梁力战却敌,功多至封伯,而继光守备甚设。
jū zhèng jiē yòu zhī biān jìng yàn rán
居正皆右之,边境晏然。
liǎng guǎng dū fǔ yīn zhèng mào líng yún yì děng yì shù pò zéi yǒu gōng
两广督抚殷正茂、凌云翼等亦数破贼有功。
zhè jiāng bīng mín zài zuò luàn yòng zhāng jiā yìn wǎng fǔ jí dìng gù shì chēng jū zhèng zhī rén
浙江兵民再作乱,用张佳胤往抚即定,故世称居正知人。
rán chí fǎ yán
然持法严。
hé yì dì shěng rǒng guān qīng xiáng xù duō suǒ dèng tài
核驿递,省冗官,清庠序,多所澄汰。
gōng qīng qún lì bù dé chéng chuán yǔ shāng lǚ wú bié
公卿群吏不得乘传,与商旅无别。
láng shǔ yǐ quē shǎo xū cì zhě zhé bù dé bǔ
郎署以缺少,需次者辄不得补。
dà yì shì zǐ é ài jiān yú jìn qǔ
大邑士子额隘,艰于进取。
yì duō yuàn zhī zhě
亦多怨之者。
shí chéng píng jiǔ qún dào wèi qǐ zhì rù chéng shì jié fǔ kù yǒu sī héng huì zhī jū zhèng yán qí jìn
时承平久,群盗猬起,至入城市劫府库,有司恒讳之,居正严其禁。
nì fú jǔ zhě suī xún lì bì chù
匿弗举者,虽循吏必黜。
de dào jí zhǎn jué yǒu sī mò gǎn shì qíng
得盗即斩决,有司莫敢饰情。
dào biān hǎi qián mǐ yíng shù lì jiē zhǎn rán wǎng wǎng zhǎng xì huò yǔ sǐ
盗边海钱米盈数,例皆斩,然往往长系或瘐死。
jū zhèng dú jí zhǎn zhī ér zhuī bǔ qí jiā shǔ
居正独亟斩之,而追捕其家属。
dào zéi wèi shuāi zhǐ
盗贼为衰止。
ér fèng xíng bù biàn zhě xiāng shuài wèi yuàn yán jū zhèng bù xù yě
而奉行不便者,相率为怨言,居正不恤也。
cí shèng tài hòu jiāng hái cí níng gōng yù jū zhèng wèi wǒ bù néng shì huáng dì zhāo xī kǒng bù ruò qián zhě zhī xiàng xué qín zhèng yǒu lèi xiān dì fù tuō
慈圣太后将还慈宁宫,谕居正谓:“我不能视皇帝朝夕,恐不若前者之向学、勤政,有累先帝付托。
xiān shēng yǒu shī bǎo zhī zé yǔ zhū chén yì
先生有师保之责,与诸臣异。
qí wèi wǒ zhāo xī nà huì yǐ fǔ tái dé yòng zhōng xiān dì píng jī zhī yì
其为我朝夕纳诲,以辅台德,用终先帝凭几之谊。
yīn cì zuò mǎng bái jīn cǎi bì
”因赐坐蟒、白金、彩币。
wèi jǐ dīng fù yōu
未几,丁父忧。
dì qiǎn sī lǐ zhōng guān wèi wèn shì zhōu yào zhǐ kū luò yì dào lù sān gōng bo zèng shén hòu
帝遣司礼中官慰问,视粥药,止哭,络绎道路,三宫膊赠甚厚。
hù bù shì láng li yòu zī yù mèi jū zhèng chàng duó qíng yì jū zhèng huò zhī
户部侍郎李幼孜欲媚居正,倡夺情议,居正惑之。
féng bǎo yì gù liú jū zhèng
冯保亦固留居正。
zhū hàn lín wáng xī jué zhāng wèi zhào zhì gāo wú zhōng xíng zhào yòng xián xí kǒng jiào chén mào xué bèi jiē yǐ wéi bù kě fú tīng
诸翰林王锡爵、张位、赵志皋、吴中行、赵用贤、习孔教、沈懋学辈皆以为不可,弗听。
lì bù shàng shū zhāng hàn yǐ chí wèi liú zhǐ bèi zhú qù
吏部尚书张瀚以持慰留旨,被逐去。
yù shǐ céng shì chu jǐ shì zhōng chén sān mó děng suì jiāo zhāng qǐng liú
御史曾士楚、给事中陈三谟等遂交章请留。
zhōng xíng yòng xián jí yuán wài láng ài mù zhǔ shì chén sī xiào jìn shì zōu yuán biāo xiāng jì zhēng zhī
中行、用贤及员外郎艾穆、主事沈思孝、进士邹元标相继争之。
jiē zuò tíng zhàng zhé chì yǒu chà
皆坐廷杖,谪斥有差。
shí huì xīng cóng dōng nán fāng qǐ zhǎng gèn tiān
时彗星从东南方起,长亘天。
rén qíng xiōng xiōng zhǐ mù jū zhèng zhì xuán bàng shū tōng qú
人情汹汹,指目居正,至悬谤书通衢。
dì zhào yù qún chén zài jí zhě zhū wú shè bàng nǎi yǐ
帝诏谕群臣,再及者诛无赦,谤乃已。
yú shì shǐ jū zhèng zi biān xiū sì xiū yǔ sī lǐ tài jiàn wèi cháo chí chuán wǎng dài sī sàng
于是使居正子编修嗣修与司礼太监魏朝驰传往代司丧。
lǐ bù zhǔ shì cáo gào zhì jì gōng bù zhǔ shì xú yìng pìn zhì sāng
礼部主事曹诰治祭,工部主事徐应聘治丧。
jū zhèng qǐng wú zào cháo yǐ qīng yī sù fú jiǎo dài rù gé zhì zhèng shì jīng yán jiǎng dú yòu qǐng cí suì fèng
居正请无造朝,以青衣、素服、角带入阁治政,侍经筵讲读,又请辞岁俸。
dì xǔ zhī
帝许之。
jí dì jǔ dà hūn lǐ jū zhèng jí fú cóng shì
及帝举大婚礼,居正吉服从事。
jǐ shì zhōng li lái yán qí fēi lǐ jū zhèng nù chū wèi qiān shì
给事中李涞言其非礼,居正怒,出为佥事。
shí dì gù jū zhèng yì zhòng cháng cì jū zhèng zhá chēng yuán fǔ zhāng shǎo shī xiān shēng dài yǐ shī lǐ
时帝顾居正益重,常赐居正札,称“元辅张少师先生”,待以师礼。
jū zhèng qǐ guī zàng fù dì shǐ shàng bǎo shǎo qīng zhèng qīn jǐn yī zhǐ huī shǐ jì shū hù guī qī sān yuè zàng bì jí shàng dào
居正乞归葬父,帝使尚宝少卿郑钦、锦衣指挥史继书护归,期三月,葬毕即上道。
réng mìng fǔ àn zhū chén xiān qī chí cì xǐ shū dūn yù
仍命抚按诸臣先期驰赐玺书敦谕。
fàn dì lài zhōng liáng yín yìn yǐ cì zhī rú yáng shì qí zhāng fú jìng lì de mì fēng yán shì
范“帝赉忠良”银印以赐之,如杨士奇、张孚敬例,得密封言事。
jiè cì fǔ lǚ diào yáng děng yǒu dà shì wú de zhuān jué chí yì zhī jiāng líng tīng zhāng xiān shēng chǔ fèn
戒次辅吕调阳等“有大事毋得专决,驰驿之江陵,听张先生处分。
jū zhèng qǐng guǎng nèi gé yuán zhào jí lìng jū zhèng tuī
”居正请广内阁员,诏即令居正推。
jū zhèng yīn tuī lǐ bù shàng shū mǎ zì qiáng lì bù yòu shì láng shēn shí xíng rù gé
居正因推礼部尚书马自强、吏部右侍郎申时行入阁。
zì qiáng sù wǔ jū zhèng bù zì yì de zhī pō dé jū zhèng ér shí xíng yǔ sì wéi jiē zì nì yú jū zhèng jū zhèng nǎi ān yì qù
自强素迕居正,不自意得之,颇德居正,而时行与四维皆自昵于居正,居正乃安意去。
dì jí liǎng gōng cì lài wèi yù yǒu jiā lǐ qiǎn sī lǐ tài jiàn zhāng hóng gòng zhāng jiàn jiāo wài bǎi liáo bān sòng
帝及两宫赐赉慰谕有加礼,遣司礼太监张宏供张饯郊外,百僚班送。
suǒ guò de yǒu sī jié chú chuán zhì dào lù
所过地,有司节厨传,治道路。
liáo dōng zòu dà jié dì fù guī gōng jū zhèng
辽东奏大捷,帝复归功居正。
shǐ shǐ chí yù bǐ dìng jué shǎng
使使驰谕,俾定爵赏。
jū zhèng wèi tiáo liè yǐ wén
居正为条列以闻。
diào yáng yì nèi cán jiān wò lèi shū qǐ xiū bù chū
吕调阳更加自惭,坚持卧病,多次上书请求退休。
jū zhèng yán mǔ lǎo bù néng mào yán shǔ qǐng sì qīng liáng shàng dào
居正言母老不能冒炎暑,请俟清凉上道。
yú shì nèi gé liǎng dū bù yuàn sì qīng jǐ shì yù shǐ jù shàng zhāng qǐng qù jū zhèng jí hái cháo
于是内阁、两都部院寺卿、给事、御史俱上章,请趣居正亟还朝。
dì qiǎn jǐn yī zhǐ huī dí rǔ jìng chí chuán wǎng yíng jì rì yǐ sì
帝遣锦衣指挥翟汝敬驰传往迎,计日以俟;
ér lìng zhōng guān hù tài fū rén yǐ qiū rì yóu shuǐ dào xíng
而令中官护太夫人以秋日由水道行。
jū zhèng suǒ guò shǒu chén lǜ cháng guì fǔ àn dà lì yuè jiè yíng sòng shēn wéi qián qū
张居正经过的地方,守备大臣都行长跪礼,抚按大吏越界迎送,担当前驱。
dào jīng xiāng yáng xiāng wáng chū hou yào jū zhèng yàn
道经襄阳,襄王出候,要居正宴。
gù shì suī gōng hóu yè wáng zhí chén lǐ jū zhèng jù bīn zhǔ ér chū
故事,虽公侯谒王执臣礼,居正具,宾主而出。
guò nán yáng táng wáng yì rú zhī
过南阳,唐王亦如之。
dǐ jiāo wài zhào qiǎn sī lǐ tài jiàn hé jìn yàn láo liǎng gōng yì gè qiǎn dà dāng li qí li yòng xuān yù cì bā bǎo jīn dīng chuān shàn yù shàn bǐng guǒ láo lǐ bǎi liáo fù bān yíng
抵郊外,诏遣司礼太监何进宴劳,两宫亦各遣大珰李琦、李用宣谕,赐八宝金钉川扇、御膳、饼果、醪醴,百僚复班迎。
rù cháo dì wèi láo kěn dǔ yǔ jiǎ shí rì ér hòu rù gé réng cì bái jīn cǎi bì bǎo chāo yáng jiǔ yīn yǐn jiàn liǎng gōng
入朝,帝慰劳恳笃,予假十日而后入阁,仍赐白金、彩币、宝钞、羊酒,因引见两宫。
jí qiū wèi cháo fèng jū zhèng mǔ xíng yí cóng xuān hè guān zhě rú dǔ
及秋,魏朝奉居正母行,仪从煊赫,观者如堵。
bǐ zhì dì yǔ liǎng gōng fù cì lài jiā děng wèi yù jū zhèng mǔ zǐ jǐ yòng jiā rén lǐ
比至,帝与两宫复赐赉加等,慰谕居正母子,几用家人礼。
shí dì jiàn bèi liù gōng tài cāng yín qián duō suǒ xuān jìn
时帝渐备六宫,太仓银钱多所宣进。
jū zhèng nǎi yīn hù bù jìn yù lǎn shù mù chén zhī wèi měi suì rù é bù dí suǒ chū qǐng dì zhì zuò yú shí xǐng lǎn liàng rù wéi chū ba jié fú fèi
居正乃因户部进御览数目陈之,谓每岁入额不敌所出,请帝置坐隅时省览,量入为出,罢节浮费。
shū shàng liú zhōng
疏上,留中。
dì fù lìng gōng bù zhù qián gěi yòng jū zhèng yǐ lì bù shèng fèi zhǐ zhī
帝复令工部铸钱给用,居正以利不胜费止之。
yán guān qǐng tíng sū sōng zhī zào bù tīng
言官请停苏、松织造,不听。
jū zhèng wèi miàn qǐng de sǔn dà bàn
居正为面请,得损大半。
fù qǐng tíng xiū wǔ yīng diàn gōng jí cái wài qī qiān guān ēn shù dì duō qǔ cóng zhī
复请停修武英殿工,及裁外戚迁官恩数,帝多曲从之。
dì yù wén huá diàn jū zhèng shì jiǎng dú bì yǐ jǐ shì zhōng suǒ shàng zāi shāng shū wén yīn qǐng zhèn
帝御文华殿,居正侍讲读毕,以给事中所上灾伤疏闻,因请振。
fù yán shàng ài mín rú zǐ ér zài wài zhū sī yíng sī bèi gōng bō mín wǎng shàng yi tòng qián yǐ fǎ
复言:“上爱民如子,而在外诸司营私背公,剥民罔上,宜痛钳以法。
ér huáng shàng jiā yì zǔn jié yú gōng zhōng yī qiè yòng dù fú yù shǎng lài bù shī cái shěng jìn zhǐ
而皇上加意撙节,于宫中一切用度、服御、赏赉、布施,裁省禁止。
dì shǒu kěn zhī yǒu suǒ juān dài
”帝首肯之,有所蠲贷。
jū zhèng yǐ jiāng nán guì háo hù shì jí zhū jiān huá lì mín shàn bū fù xuǎn dà lì jīng hàn zhě yán xíng dū zé
居正以江南贵豪怙势及诸奸猾吏民善逋赋,选大吏精悍者严行督责。
fù yǐ shí shū guó cáng rì yì chōng ér háo huá lǜ yuàn jū zhèng
赋以时输,国藏日益充,而豪猾率怨居正。
jū zhèng fú jiāng chú dì zhào lì bù wèn qī rì chì cì bái yù dài dà hóng zuò mǎng pán mǎng
居正服将除,帝召吏部问期日,敕赐白玉带、大红坐蟒、盘蟒。
yù píng tái zhào duì wèi yù jiǔ zhī
御平台召对,慰谕久之。
shǐ zhōng guān zhāng hóng yǐn jiàn cí qìng cí níng liǎng gōng jiē yǒu ēn lài ér cí shèng huáng tài hòu jiā cì yù shàn jiǔ pǐn shǐ hóng shì yàn
使中官张宏引见慈庆、慈宁两宫,皆有恩赉,而慈圣皇太后加赐御膳九品,使宏侍宴。
dì chū jí wèi féng bǎo zhāo xī shì qǐ jū yōng hù tí bào yǒu lì xiǎo hàn gé jí yǐ wén cí shèng
帝初即位,冯保朝夕视起居,拥护提抱有力,小捍格,即以闻慈圣。
cí shèng xùn dì yán měi qiè zé zhī qiě yuē shǐ zhāng xiān shēng wén nài hé
慈圣训帝严,每切责之,且曰:“使张先生闻,奈何!
yú shì dì shén dàn jū zhèng
”于是帝甚惮居正。
jí dì jiàn zhǎng xīn yàn zhī
及帝渐长,心厌之。
qián qīng xiǎo dāng sūn hǎi kè yòng děng dǎo shàng yóu xì jiē ài xìng
干清小珰孙海、客用等导上游戏,皆爱幸。
cí shèng shǐ bǎo bǔ hǎi yòng zhàng ér zhú zhī
慈圣使保捕海、用,杖而逐之。
jū zhèng fù tiáo qí dǎng zuì è qǐng chì zhú ér lìng sī lǐ jí zhū nèi shì zì chén shàng cái qù liú
居正复条其党罪恶,请斥逐,而令司礼及诸内侍自陈,上裁去留。
yīn quàn dì jiè yóu yàn yǐ zhòng qǐ jū zhuān jīng shén yǐ guǎng shèng sì jié shǎng lài yǐ shěng fú fèi què zhēn wán yǐ duān hào shàng qīn wàn jǐ yǐ míng shù zhèng qín jiǎng xué yǐ zī zhì lǐ
因劝帝戒游宴以重起居,专精神以广圣嗣,节赏赉以省浮费,却珍玩以端好尚,亲万几以明庶政,勤讲学以资治理。
dì pò yú tài hòu bù dé yǐ jiē bào kě ér xīn pō xián bǎo jū zhèng yǐ
帝迫于太后,不得已,皆报可,而心颇嗛保、居正矣。
dì chū zhèng jū zhèng cháng zuǎn gǔ zhì luàn shì bǎi yú tiáo huì tú yǐ sú yǔ jiě zhī shǐ dì yì xiǎo
帝初政,居正尝纂古治乱事百余条,绘图,以俗语解之,使帝易晓。
zhì shì
至是,
fù shǔ rú chén jì tài zǔ liè shèng bǎo xùn bǎo lù fēn lèi chéng shū
复属儒臣纪太祖列圣《宝训》、《宝录》分类成书,
fán sì shí yuē chuàng yè jiān nán
凡四十:曰创业艰难,
yuē lì jīng tú zhì
曰励精图治,
yuē qín xué
曰勤学,
yuē jìng tiān
曰敬天,
yuē fǎ zǔ
曰法祖,
yuē bǎo mín
曰保民,
yuē jǐn jì sì
曰谨祭祀,
yuē chóng xiào jìng
曰崇孝敬,
yuē duān hào shàng
曰端好尚,
yuē shèn qǐ jū
曰慎起居,
yuē jiè yóu yì
曰戒游佚,
yuē zhèng gōng wéi
曰正宫闱,
yuē jiào chǔ èr
曰教储贰,
yuē mù zōng fān
曰睦宗藩,
yuē qīn xián chén
曰亲贤臣,
yuē qù jiān xié
曰去奸邪,
yuē nà jiàn
曰纳谏,
yuē lǐ cái
曰理财,
yuē shǒu fǎ
曰守法,
yuē jǐng jiè
曰儆戒,
yuē wù shí
曰务实,
yuē zhèng jì gāng
曰正纪纲,
yuē shěn guān
曰审官,
yuē jiǔ rèn
曰久任,
yuē zhòng shǒu lìng
曰重守令,
yuē yù jìn xí
曰驭近习,
yuē dài wài qī
曰待外戚,
yuē zhòng nóng sāng
曰重农桑,
yuē xìng jiào huà
曰兴教化,
yuē míng shǎng fá
曰明赏罚,
yuē xìn zhào lìng
曰信诏令,
yuē jǐn míng fēn
曰谨名分,
yuē cái gòng xiàn
曰裁贡献,
yuē shèn shǎng lài
曰慎赏赉,
yuē dūn jié jiǎn
曰敦节俭,
yuē shèn xíng yù
曰慎刑狱,
yuē bāo gōng dé
曰褒功德,
yuē píng yì duān
曰屏异端,
yuē jié wǔ bèi
曰节武备,
yuē yù róng dí
曰御戎狄。
qí cí duō jǐng qiē qǐng yǐ jīng yán zhī xiá jìn jiǎng
其辞多警切,请以经筵之暇进讲。
yòu qǐng lì qǐ jū zhù jì dì yán dòng yǔ cháo nèi wài shì rì yòng hàn lín guān sì yuán rù zhí yìng zhì shī wén jí bèi gù wèn
又请立起居注,纪帝言动与朝内外事,日用翰林官四员入直,应制诗文及备顾问。
dì jiē yōu zhào bào xǔ
帝皆优诏报许。
jū zhèng zì duó qíng hòu yì piān zì
居正自夺情后,益偏恣。
qí suǒ chù zhì duō yóu ài zēng
其所黜陟,多由爱憎。
zuǒ yòu yòng shì zhī rén duō tōng huì lù
左右用事之人多通贿赂。
féng bǎo kè xú jué zhuó yòng zhì jǐn yī wèi zhǐ huī tóng zhī shǔ nán zhèn fǔ
冯保客徐爵擢用至锦衣卫指挥同知,署南镇抚。
jū zhèng sān zi jiē dēng shàng dì
居正三子皆登上第。
cāng tóu yóu qī rù zī wèi guān xūn qī wén wǔ zhī chén duō yǔ wǎng huán tōng yīn hǎo
苍头游七入赀为官,勋戚文武之臣多与往还,通姻好。
qī jù yì guān bào yè liè yú shì dà fū
七具衣冠报谒,列于士大夫。
shì yǐ cǐ yì è zhī
世以此益恶之。
wáng hé jū zhèng bìng
亡何,居正病。
dì pín bān chì yù wèn jí dà chū jīn bó wèi yī yào zī
帝频颁敕谕问疾,大出金帛为医药资。
sì yuè yuè bù yù bǎi guān bìng zhāi jiào wèi qí dǎo
四阅月不愈,百官并斋醮为祈祷。
nán dōu qín jìn chu yù zhū dà lì wáng bù jiàn jiào
南都、秦、晋、楚、豫诸大吏,亡不建醮。
dì lìng sì wéi děng lǐ gé zhōng xì wù dà shì jí jiā lìng jū zhèng píng zhāng
帝令四维等理阁中细务,大事即家令居正平章。
jū zhèng shǐ zì lì hòu bèi shén bù néng biàn yuè rán shàng bù shǐ sì wéi děng cān zhī
居正始自力,后惫甚不能遍阅,然尚不使四维等参之。
jí bìng jí qǐ guī
及病革,乞归。
shàng fù yōu zhào wèi liú chēng tài shī zhāng tài yuè xiān shēng
上复优诏慰留,称“太师张太岳先生”。
jū zhèng dù bù qǐ jiàn qián lǐ bù shàng shū pān shèng jí shàng shū liáng mèng lóng shì láng yú yǒu dīng xǔ guó chén jīng bāng yǐ fù jiàn shàng shū xú xué mó céng shěng wú zhāng xué yán shì láng wáng zhuàn děng kě dà yòng
居正度不起,荐前礼部尚书潘晟及尚书梁梦龙、侍郎余有丁、许国、陈经邦,已,复荐尚书徐学谟、曾省吾、张学颜、侍郎王篆等可大用。
dì wèi nián yù píng
帝为黏御屏。
shèng féng bǎo suǒ shòu shū zhě yě qiáng jū zhèng jiàn zhī
晟,冯保所受书者也,强居正荐之。
shí jū zhèng yǐ hūn shén bù néng zì zhǔ yǐ
时居正已昏甚,不能自主矣。
jí zú dì wèi chuò cháo yù jì jiǔ tán shì guó gōng jiān shī fū zhě
及卒,帝为辍朝,谕祭九坛,视国公兼师傅者。
jū zhèng xiān yǐ liù zài mǎn jiā tè jìn zhōng jí diàn dà xué shì
居正先以六载满,加特进中极殿大学士;
yǐ jiǔ zài mǎn jiā cì zuò mǎng yī jìn zuǒ zhù guó yīn yī zi shàng bǎo chéng
以九载满,加赐坐蟒衣,进左柱国,荫一子尚宝丞;
yǐ dà hūn jiā suì lù bǎi shí lù zi jǐn yī qiān hù wèi zhǐ huī qiān shì
以大婚,加岁禄百石,录子锦衣千户为指挥佥事;
yǐ shí èr zài mǎn jiā tài fù
以十二载满,加太傅;
yǐ liáo dōng dà jié jìn tài shī yì suì lù èr bǎi shí zi yóu zhǐ huī qiān shì jìn tóng zhī
以辽东大捷,进太师,益岁禄二百石,子由指挥佥事进同知。
zhì shì zèng shàng zhù guó shì wén zhōng mìng sì pǐn jīng qīng jǐn yī táng shàng guān sī lǐ tài jiàn hù sàng guī zàng
至是,赠上柱国,谥文忠,命四品京卿、锦衣堂上官、司礼太监护丧归葬。
yú shì sì wéi shǐ wéi zhèng ér yǔ jū zhèng suǒ jiàn yǐn wáng zhuàn céng shěng wú děng jiāo wù
于是四维始为政,而与居正所荐引王篆、曾省吾等交恶。
chū dì suǒ xìng zhōng guān zhāng chéng jiàn è féng bǎo chì yú wài dì shǐ mì xiòng bǎo jí jū zhèng
初,帝所幸中官张诚见恶冯保,斥于外,帝使密诇保及居正。
zhì shì chéng fù rù xī yǐ liǎng rén jiāo jié zì héng zhuàng wén qiě wèi qí bǎo zàng yú tiān fǔ
至是,诚复入,悉以两人交结恣横状闻,且谓其宝藏逾天府。
dì xīn dòng
帝心动。
zuǒ yòu yì jìn yán bǎo guò è ér sì wéi mén rén yù shǐ li zhí jí lùn xú jué yǔ bǎo xié zhà tōng jiān zhū zuì
左右亦浸言保过恶,而四维门人御史李植极论徐爵与保挟诈通奸诸罪。
dì zhí bǎo jìn zhōng dǎi jué zhào yù
帝执保禁中,逮爵诏狱。
zhé bǎo fèng yù jū nán jīng jǐn jí qí jiā jīn yín zhū bǎo jù wàn jì
谪保奉御居南京,尽籍其家金银珠宝巨万计。
dì yí jū zhèng duō xù yì xīn yàn zhī
帝疑居正多蓄,益心艳之。
yán guān hé zhuàn shěng wú bìng hé jū zhèng zhuàn shěng wú jù dé zuì
言官劾篆、省吾,并劾居正,篆、省吾俱得罪。
xīn jìn zhě yì wu gōng jū zhèng
新进者益务攻居正。
zhào duó shàng zhù guó tài shī zài duó shì
诏夺上柱国、太师,再夺谥。
jū zhèng zhū suǒ yǐn yòng zhě chì xuē dài jìn
居正诸所引用者,斥削殆尽。
zhào hái zhōng xíng yòng xián děng qiān guān yǒu chà
召还中行、用贤等,迁官有差。
liú tái zèng guān hái qí chǎn
刘台赠官,还其产。
yù shǐ yáng kě lì fù zhuī lùn jū zhèng zuì zhǐ jū zhèng gòu liáo shù rén xiàn jié yù
御史羊可立复追论居正罪,指居正构辽庶人宪节狱。
shù rén fēi yīn shàng shū biàn yuān qiě yuē shù rén jīn bǎo wàn jì xī rù jū zhèng
庶人妃因上疏辩冤,且曰:“庶人金宝万计,悉入居正。
dì mìng sī lǐ zhāng chéng jí shì láng qiū shùn xié jǐn yī zhǐ huī jǐ shì zhōng jí jū zhèng jiā
”帝命司礼张诚及侍郎丘橓偕锦衣指挥、给事中籍居正家。
chéng děng jiāng zhì jīng zhōu shǒu lìng xiān qī lù rén kǒu gù qí mén zǐ nǚ duō dùn bì kōng shì zhōng
诚等将至,荆州守令先期录人口,锢其门,子女多遁避空室中。
bǐ mén qǐ è sǐ zhě shí yú bèi
比门启,饿死者十余辈。
chéng děng jǐn fā qí zhū zi xiōng dì cáng de huáng jīn wàn liǎng bái jīn shí yú wàn liǎng
诚等尽发其诸子兄弟藏,得黄金万两,白金十余万两。
qí zhǎng zǐ lǐ bù zhǔ shì jìng xiū bù shèng xíng zì wū fú jì sān shí wàn jīn yú shěng wú zhuàn jí fu zuò zhōu děng xún zì yì sǐ
其长子礼部主事敬修不胜刑,自诬服寄三十万金于省吾、篆及傅作舟等,寻自缢死。
shì wén shí xíng děng yǔ liù qīng dà chén hé shū qǐng shǎo huǎn zhī
事闻,时行等与六卿大臣合疏,请少缓之;
xíng bù shàng shū pān jì xún shū yóu jī chu
刑部尚书潘季驯疏尤激楚。
zhào liú kòng zhái yī suǒ tián shí qǐng shàn qí mǔ
诏留空宅一所、田十顷,赡其母。
ér yù shǐ dīng cǐ lǚ fù zhuī lùn kē chǎng shì wèi gāo qǐ yú yǐ shùn yǔ mìng tí wèi jū zhèng cè chán shòu
而御史丁此吕复追论科场事,谓高启愚以舜、禹命题,为居正策禅受。
shàng shū yáng wēi děng yǔ xiāng bó
尚书杨巍等与相驳。
cǐ lǚ chū wài qǐ yú xuē jí
此吕出外,启愚削籍。
hòu yán zhě fù gōng jū zhèng bù yǐ
后言者复攻居正不已。
zhào jǐn xuē jū zhèng guān zhì duó qián suǒ cì xǐ shū sì dài gào mìng yǐ zuì zhuàng shì tiān xià wèi dāng pōu guān lù sǐ ér gū miǎn zhī
诏尽削居正官秩,夺前所赐玺书、四代诰命,以罪状示天下,谓当剖棺戮死而姑免之。
qí dì dōu zhǐ huī jū yì zi biān xiū sì xiū jù fā shù yān zhàng de
其弟都指挥居易、子编修嗣修,俱发戍烟瘴地。
zhōng wàn lì shì wú gǎn bái jū zhèng zhě
终万历世,无敢白居正者。
xī zōng shí tíng chén shāo shāo zhuī shù zhī
熹宗时,廷臣稍稍追述之。
ér zōu yuán biāo wèi dōu yù shǐ yì chēng jū zhèng
而邹元标为都御史,亦称居正。
zhào fù gù guān yǔ zàng jì
诏复故官,予葬祭。
chóng zhēn sān nián lǐ bù shì láng luō yù yì děng sòng jū zhèng yuān
崇祯三年,礼部侍郎罗喻义等讼居正冤。
dì lìng bù yì fù èr yīn jí gào mìng
帝令部议,复二荫及诰命。
shí sān nián jìng xiū sūn tóng chang qǐng fù wǔ yīn bìng fù jìng xiū guān
十三年,敬修孙同敞请复武荫,并复敬修官。
dì shòu tóng chang zhōng shū shè rén ér xià bù yì jìng xiū shì
帝授同敞中书舍人,而下部议敬修事。
shàng shū li rì xuān děng yán gù fǔ jū zhèng shòu yí fǔ zhèng shì huáng zǔ zhě shí nián jiān láo rèn yuàn jǔ fèi chì chí bì chéng wàn lì chū nián zhī zhì
尚书李日宣等言:“故辅居正,受遗辅政,事皇祖者十年,肩劳任怨,举废饬弛,弼成万历初年之治。
qí shí zhōng wài yì ān hǎi nèi yīn fù jì gāng fǎ dù mò bù xiū míng
其时中外乂安,海内殷阜,纪纲法度,莫不修明。
gōng zài shè jì rì jiǔ lùn dìng rén yì zhuī sī
功在社稷,日久论定,人益追思。
dì kě qí zòu fù jìng xiū guān
”帝可其奏,复敬修官。
tóng chang fù zhì jié gǎn dì ēn yì zì fèn
同敞负志节,感帝恩,益自奋。
shí wǔ nián fèng chì wèi wèn hú guǎng zhū wáng yīn lìng diào bīng yún nán
十五年,奉敕慰问湖广诸王,因令调兵云南。
wèi fù mìng liǎng jīng xiāng jì shī zǒu yì fú jiàn
未复命,两京相继失,走诣福建。
táng wáng yì niàn jū zhèng gōng fù qí jǐn yī shì yīn shòu tóng chang zhǐ huī qiān shì
唐王亦念居正功,复其锦衣世荫,授同敞指挥佥事。
xún fèng shǐ hú nán
寻奉使湖南。
wén tīng zhōu pò yī hé téng jiāo yú wǔ gāng
闻汀州破,依何腾蛟于武冈。
yǒng míng wáng yòng tíng chén jiàn gǎi shòu tóng chang shì dú xué shì
永明王用廷臣荐,改授同敞侍读学士。
wèi zǒng bīng guān liú chéng yìn suǒ è yán hàn lín lì bù dū xué bì yòng jiǎ kē nǎi gǎi tóng chang shàng bǎo qīng
为总兵官刘承胤所恶,言翰林、吏部、督学必用甲科,乃改同敞尚宝卿。
yǐ dà xué shì jù shì sì jiàn zhuó bīng bù yòu shì láng jiān hàn lín shì dú xué shì zǒng dū zhū lù jūn wù
以大学士瞿式耜荐,擢兵部右侍郎兼翰林侍读学士,总督诸路军务。
tóng chang yǒu wén wǔ cái yì qì kāng kǎi
同敞有文武材,意气慷慨。
měi chū shī zhé yuè mǎ wèi zhū jiāng xiān
每出师,辄跃马为诸将先。
huò bài bēn tóng chang wēi zuò bù qù zhū jiāng fù huán zhàn huò qǔ shèng
或败奔,同敞危坐不去,诸将复还战,或取胜。
jūn zhōng yǐ shì fú tóng chang
军中以是服同敞。
dà jiàng wáng yǒng zuò děng jiǔ wéi yǒng zhōu dà bīng fù jiù hú yī qīng lǜ zhòng yíng dí zhàn bài
大将王永祚等久围永州,大兵赴救,胡一青率众迎敌,战败。
tóng chang chí zhì quán zhōu xí yáng guó dòng bīng cè yìng nǎi jiě qù
同敞驰至全州,檄杨国栋兵策应,乃解去。
shùn zhì qī nián dà bīng pò yán guān zhū jiāng jǐn qì guì lín zǒu
顺治七年,大兵破严关,诸将尽弃桂林走。
chéng zhōng xū wú rén dú shì sì duān zuò fǔ zhōng
城中虚无人,独式耜端坐府中。
shì tóng chang zì líng chuān zhì jiàn shì sì
适同敞自灵川至,见式耜。
shì sì yuē wǒ wèi liú shǒu dāng sǐ cǐ
式耜曰:“我为留守,当死此。
zi wú chéng shǒu zé hé qù zhū
子无城守责,盍去诸?
tóng chang zhèng sè yuē xī rén chǐ dú wèi jūn zǐ gōng gù bù xǔ tóng chang gòng sǐ hu
”同敞正色曰:“昔人耻独为君子,公顾不许同敞共死乎?
shì sì xǐ qǔ jiǔ yǔ yǐn míng zhú dá dàn
”式耜喜,取酒与饮,明烛达旦。
qīn chén bèi zhí yù zhī jiàng bù cóng
侵晨被执,谕之降,不从。
lìng wèi sēng yì bù cóng
令为僧,亦不从。
nǎi yōu zhī mín shè
乃幽之民舍。
suī yì shì shēng xī xiāng wén liǎng rén rì fù shī chàng hé
虽异室,声息相闻,两人日赋诗倡和。
yuè sì shí yú rì zhěng yī guān jiù rèn yán sè bù biàn
阅四十余日,整衣冠就刃,颜色不变。
jì sǐ tóng chang shī zhí lì shǒu zhuì yuè ér qián zhě sān rén jiē pì yì
既死,同敞尸植立,首坠跃而前者三,人皆辟易。
ér jū zhèng dì wǔ zi yǔn xiū zì jiàn chū yīn shàng bǎo chéng
而居正第五子允修,字建初,荫尚宝丞。
chóng zhēn shí qī nián zhēng yuè zhāng xiàn zhōng lüè jīng zhōu yǔn xiū tí shī yú bì bù shí ér sǐ
崇祯十七年正月,张献忠掠荆州,允修题诗于壁,不食而死。
zàn yuē xú jiē yǐ gōng qín jié zhǔ zhī qì liàng shēn chén
赞曰:徐阶以恭勤结主知,器量深沉。
suī rèn zhì shù yào wèi bù shī qí zhèng
虽任智数,要为不失其正。
gāo gǒng cái lüè zì xǔ fù qì líng rén
高拱才略自许,负气凌人。
jí wèi féng bǎo suǒ zhú chái chē jí lù
及为冯保所逐,柴车即路。
qīng zhé xiāng xún yǒu zì lái yǐ
倾辄相寻,有自来已。
zhāng jū zhèng tōng shí shí biàn yǒng yú rèn shì
张居正通识时变,勇于任事。
shén zōng chū zhèng qǐ shuāi zhèn huī bù kě wèi fēi gàn jì cái
神宗初政,起衰振隳,不可谓非干济才。
ér wēi bǐng zhī cāo jǐ yú zhèn zhǔ zú zhì huò fā shēn hòu
而威柄之操,几于震主,卒致祸发身后。
shū yuē chén wǎng yǐ chǒng lì jū chéng gōng kě fú jiè zāi
《书》曰“臣罔以宠利居成功”,可弗戒哉!