明史 · 佚名 · Chapter 215 of 333

列传·卷一百零三

PinyinModern Translation
Size

wáng zhì ōu yáng yī jìng hú yīng jiā zhōu hóng zǔ cén yòng bīn shān hóng zhèn zhān yǎng bì luò wèn lǐ yáng sōng zhāng yīng zhì zhèng lǚ chún chén wú dé li yǐ hú xiào wāng wén huī liú fèn yōng cáo dà yě

王治欧阳一敬(胡应嘉) 周弘祖(岑用宾邓洪震) 詹仰庇骆问礼(杨松张应治) 郑履淳陈吾德(李已胡涍) 汪文辉刘奋庸(曹大埜)

wáng zhì zì běn dào xīn zhōu rén

王治,字本道,忻州人。

jiā jìng sān shí èr nián jìn shì

嘉靖三十二年进士。

chú xíng rén qiān lì kē jǐ shì zhōng

除行人,迁吏科给事中。

kòu lǚ dào biān biān chén duō nì bù zòu

寇屡盗边,边臣多匿不奏;

xiǎo shèng wén chén zhé mào jūn gōng

小胜,文臣辄冒军功。

zhì qǐng lín zhèn zhǎn huò dì lù jiàng shì gōng

治请临阵斩获,第录将士功;

wén chén jí zhèn shuài bù qīn bó zhàn zhě zhǐ cì lài

文臣及镇帅不亲搏战者止赐赉。

cóng zhī zài qiān lǐ kē zuǒ jǐ shì zhōng

从之,再迁礼科左给事中。

lóng qìng yuán nián xié yù shǐ wáng hǎo wèn hé nèi fǔ zhū jiān jú suì fèi

隆庆元年,偕御史王好问核内府诸监局岁费。

zhōng guān cuī mǐn qǐng zhǐ zhī wèi jǐ shì zhōng zhāng xiàn chén suǒ hé

中官崔敏请止之,为给事中张宪臣所劾。

de zhǐ zhào shū suǒ zài zhě zì jiā jìng sì shí yī nián shǐ tīng zhì děng xiáng hé

得旨:“诏书所载者,自嘉靖四十一年始,听治等详核。

bù zài zhě yǐ zhī

不载者,已之。

zhì děng lì zhēng bù xǔ

”治等力争,不许。

shì jùn hé zhōng guān zhào tíng yù mǎ yǐn gān mò zuì zhào xià sī lǐ jiān àn wèn

事竣,劾中官赵廷玉、马尹干没罪,诏下司礼监按问。

xún shàng shū chén sì shì yī dìng zōng miào zhī lǐ yǐ lóng shèng xiào

寻上疏陈四事:“一、定宗庙之礼以隆圣孝。

xiàn huáng suī guì wèi tiān zǐ fù wèi cháng nán miàn lín tiān xià

献皇虽贵为天子父,未尝南面临天下;

suī qīn wéi wǔ zōng shū rán cháng běi miàn shì wǔ zōng

虽亲为武宗叔,然尝北面事武宗。

jīn nǎi yǔ zǔ zōng zhū dì bìng liè shè wèi yú wǔ zōng yòu kuí zhū gǔ diǎn zhōng wèi wèi xié

今乃与祖宗诸帝并列,设位于武宗右,揆诸古典,终为未协。

chén yǐ wéi xiàn huáng fù huì tài miào bù miǎn dì qiān

臣以为献皇祔会太庙,不免递迁。

ruò zhuān sì shì miào zé yì shì bù gǎi

若专祀世庙,则亿世不改。

qǐ chì tíng chén bó yì wù qiú zhì dāng

乞敕廷臣博议,务求至当。

yī jǐn yàn jū zhī lǐ yǐ chéng huà yuán

一、谨燕居之礼以澄化源。

rén zhǔ shēn jū jìn yè zuǒ yòu pián nìng kuī sì bǎi chū huò yǐ yàn yǐn shēng yuè huò yǐ yóu xì qí shè

人主深居禁掖,左右便佞窥伺百出,或以燕饮声乐,或以游戏骑射。

jìn zé sǔn bì jīng shén jí bìng suǒ yóu shēng

近则损敝精神,疾病所由生。

jiǔ zé fáng lèi zhèng shì wēi luàn suǒ yóu qǐ

久则妨累政事,危乱所由起。

bǐ zhě rén yán jí jí wèi bì xià yàn xián jǔ dòng yǒu fēi liàng ān suǒ yí zhě

比者人言籍籍,谓陛下燕闲举动,有非谅暗所宜者。

chén qiè wèi bì xià lǜ zhī

臣窃为陛下虑之。

qí èr qǐng qín cháo jiǎng qīn fǔ bì

”其二,请勤朝讲、亲辅弼。

shū rù bào wén

疏入,报闻。

jìn lì kē dū jǐ shì zhōng

进吏科都给事中。

hé jì liáo zǒng dū dōu yù shǐ liú dào nán jīng dū chǔ dōu yù shǐ céng yú gǒng bù zhí yú gǒng suì ba

劾蓟辽总督都御史刘焘、南京督储都御史曾于拱不职,于拱遂罢。

shān xī jí jì zhèn bìng zhōng kòu zhì yǐ zuì bīng bù shàng shū guō qián shì láng chí fèng xiáng xié tóng guān ōu yáng yī jìng děng hé zhī

山西及蓟镇并中寇,治以罪兵部尚书郭干、侍郎迟凤翔,偕同官欧阳一敬等劾之。

zhào ba qián biǎn fèng xiáng sān zhì shì shì

诏罢干,贬凤翔三秩视事。

bù yì xù guāng lù shǎo qīng mǎ cóng qiān

部议恤光禄少卿马从谦。

dì bù xǔ zhì shū zhēng

帝不许,治疏争。

dì wèi cóng qiān suǒ fàn bǐ zi mà fù lǜ zhōng bù yǔn

帝谓从谦所犯,比子骂父律,终不允。

zhì yòu qǐng zhuī shì hé táng xuě xià yán zuì qiě yán dà lǐ qīng zhū tíng lì xíng bù shì láng zhān hàn gòng duàn chéng xià yán céng xǐ yù yi zhuī duó qí guān

治又请追谥何瑭,雪夏言罪,且言大理卿朱廷立、刑部侍郎詹瀚共锻成夏言、曾铣狱,宜追夺其官。

xián bào kě

咸报可。

míng nián zuǒ yòu yǒu yán nán hǎi zǐ zhī shèng zhě dì jiāng wǎng xìng

明年,左右有言南海子之胜者,帝将往幸。

zhì lǜ tóng guān jiàn dà xué shì xú jiē shàng shū yáng bó yù shǐ hǎo jié děng bìng zǔ zhǐ jiē bù tīng

治率同官谏,大学士徐阶、尚书杨博、御史郝杰等并阻止,皆不听。

zhì zé huāng mǎng jǔ shī dì shén huǐ zhī

至则荒莽沮湿,帝甚悔之。

zhì xún zhuó tài pú shǎo qīng gǎi dà lǐ jìn tài pú qīng

治寻擢太仆少卿,改大理,进太仆卿。

yōu guī zú

忧归,卒。

ōu yáng yī jìng zì sī zhí péng zé rén

欧阳一敬,字司直,彭泽人。

jiā jìng sān shí bā nián jìn shì

嘉靖三十八年进士。

chú xiāo shān zhī xiàn

除萧山知县。

zhēng shòu xíng kē jǐ shì zhōng

征授刑科给事中。

hé tài cháng shǎo qīng jìn yīng huái wéi wén xuǎn láng shí liè zhuàng ér nán jīng shì láng fu yí níng xià xún fǔ wáng chóng gǔ hú guǎng cān zhèng sūn hóng shì yóu yīng huái jìn jù dāng ba

劾太常少卿晋应槐为文选郎时劣状,而南京侍郎傅颐、宁夏巡抚王崇古、湖广参政孙弘轼由应槐进,俱当罢。

lì bù wèi yīng huái děng biàn dú ba yí guān

吏部为应槐等辨,独罢颐官。

wèi jǐ hé ba lǐ bù shàng shū dǒng fèn

未几,劾罢礼部尚书董份。

sān qiān bīng kē jǐ shì zhōng

三迁兵科给事中。

yán guǎng xī zǒng bīng dāng yòng dū du bù dàng yòng xūn chén

言广西总兵当用都督,不当用勋臣。

yīn hé gōng shùn hóu wú jì jué ba zhī yǐ shù dà yóu dài

因劾恭顺侯吴继爵,罢之,以俞大猷代。

kòu dà rù shǎn xī hé zǒng dū chén qí xué xún fǔ dài cái jù duó guān

寇大入陕西,劾总督陈其学、巡抚戴才,俱夺官。

yòu yǐ jūn zhèng hé yīng guó gōng zhāng róng shān xī zhè jiāng zǒng bīng guān dǒng yī kuí liú xiǎn zhǎng jǐn yī wèi dū du li lóng děng jiǔ rén bù zhí

又以军政劾英国公张溶,山西、浙江总兵官董一奎、刘显,掌锦衣卫都督李隆等九人不职。

róng liú yú jù biǎn chù

溶留,余俱贬黜。

zì yán sōng bài yán guān zhēng fā fèn lùn shì yī jìng yóu gǎn yán

自严嵩败,言官争发愤论事,一敬尤敢言。

lóng qìng yuán nián zhēng yuè lì bù shàng shū yáng bó zhǎng jīng chá chù jǐ shì zhōng zhèng qīn yù shǐ hú wéi xīn ér shān xī rén wú xià kǎo zhě

隆庆元年正月,吏部尚书杨博掌京察,黜给事中郑钦、御史胡维新,而山西人无下考者。

lì kē jǐ shì zhōng hú yīng jiā hé bó xié sī fèn bì xiāng lǐ

吏科给事中胡应嘉劾博挟私愤,庇乡里。

yīng jiā xiān cháng hé gāo gǒng gǒng xiū xì jiāng zhòng zuì zhī

应嘉先尝劾高拱,拱修郤,将重罪之。

xú jiē děng zhòng wéi gǒng yì qiě yǐ yīng jiā shí zuǒ chá chū wèi yán jīn dǎng tóng guān wàng zòu nǐ zhǐ chì wèi mín

徐阶等重违拱意,且以应嘉实佐察,初未言,今党同官妄奏,拟旨斥为民。

yán lù dà huá

言路大哗。

yī jìng wèi yīng jiā sòng chì bó jí gǒng

一敬为应嘉讼,斥博及拱。

dǐ gǒng jiān xiǎn héng è wú yì cài jīng qiě yán yīng jiā qián shū chén yù wén chù yīng jiā bù ruò chù chén

诋拱奸险横恶,无异蔡京,且言:“应嘉前疏臣与闻,黜应嘉不若黜臣。

huì jǐ shì zhōng xīn zì xiū yù shǐ chén lián fāng shū zhēng jiē nǎi diào yīng jiā jiàn níng tuī guān

”会给事中辛自修、御史陈联芳疏争,阶乃调应嘉建宁推官。

yī jìng xún hé gǒng wēi zhì cháo shēn zhuān bǐng shàn guó jí yi ba

一敬寻劾拱威制朝绅,专柄擅国,亟宜罢。

bù tīng

不听。

yú yuè yù shǐ qí kāng hé jiē

逾月,御史齐康劾阶。

zhū jǐ shì yù shǐ yǐ kāng shòu gǒng zhǐ qún jí què xià lì ér tuò zhī

诸给事御史以康受拱指,群集阙下,詈而唾之。

yī jìng shǒu hé kāng kāng yì hé yī jìng

一敬首劾康,康亦劾一敬。

shí kāng zhǔ gǒng yī jìng zhǔ jiē hù zhǐ wèi dǎng

时康主拱,一敬主阶,互指为党。

yán guān duō lùn kāng kāng jìng zuò zhé

言官多论康,康竟坐谪。

yǐ chén bīng zhèng bā shì bù jiē yì xíng

已,陈兵政八事,部皆议行。

nán jīng zhèn wǔ yíng bīng yóu cǐ ba

南京振武营兵由此罢。

hú guǎng xún àn chén shěng hé tài hé shān shǒu bèi zhōng guān lǚ xiáng zhào zhēng xiáng hái ba shǒu bèi guān

湖广巡按陈省劾太和山守备中官吕祥,诏征祥还,罢守备官。

wèi jǐ fù qiǎn jiān chéng liú jìn wǎng dài

未几,复遣监丞刘进往代。

yī jìng yán jìn gù míng jùn shǒu xiǎn líng wú zhuàng

一敬言:“进故名俊,守显陵无状。

sù huáng dì xià zhī yù chōng xiào líng wèi jìng jūn jīn bù yí yòng

肃皇帝下之狱,充孝陵卫净军,今不宜用。

cóng zhī

晋侯听从了他的建议。

zhōng guān lǚ yòng děng diǎn jīng yíng yī jìng lì jiàn shì qǐn

中官吕用等典京营,一敬力谏,事寝。

qián guó gōng mù cháo bì cán zì lǚ kàng zhào zhǐ

黔国公沐朝弼残恣,屡抗诏旨。

yī jìng qǐng zhì qí zuì bào kě

一敬请治其罪,报可。

é zhuó tài cháng shǎo qīng

俄擢太常少卿。

gǒng zài qǐ bǐng zhèng yī jìng jù jí rì gào guī bàn dào yǐ yōu sǐ

拱再起柄政,一敬惧,即日告归,半道以忧死。

shí yīng jiā yǐ lǚ qiān cān yì yōu guī wén gǒng zài xiāng yì jīng bù ér zú

时应嘉已屡迁参议,忧归,闻拱再相,亦惊怖而卒。

yīng jiā mù yáng rén

应嘉,沐阳人。

yóu yí chūn zhī xiàn zhuó lì kē jǐ shì zhōng

由宜春知县擢吏科给事中。

sān qiān dū jǐ shì zhōng

三迁都给事中。

lùn shì láng huáng yǎng méng li dēng yún jí bù zhèng shǐ li pán hóu yī yuán bù zhí jiē bà qù

论侍郎黄养蒙、李登云及布政使李磐、侯一元不职,皆罢去。

dēng yún zhě dà xué shì gāo gǒng yīn yě

登云者,大学士高拱姻也。

yīng jiā cè gǒng bì hài jǐ suì bìng hé gǒng yán gǒng fǔ zhèng chū jí yǐ zhí lú wèi ài yí jiā xī ān mén wài yín yè qián guī

应嘉策拱必害己,遂并劾拱,言:“拱辅政初,即以直庐为隘,移家西安门外,夤夜潜归。

bì xià jìn shāo wéi hé gǒng jí sī yùn zhí lú qì wù yú wài

陛下近稍违和,拱即私运直庐器物于外。

chén bù zhī gǒng hé xīn

臣不知拱何心。

shū rù gǒng dà jù jí zòu biàn

”疏入,拱大惧,亟奏辩。

huì dì bēng dé bù jìng

会帝崩,得不竟。

gǒng yǐ cǐ xián yīng jiā

拱以此衔应嘉。

mù zōng sì wèi yīng jiā qǐng dì yù wén huá diàn yǔ fǔ chén miàn yì dà zhèng zhào fǎng zhū qīng gù wèn shì cóng lìng kē chén suí shì bó yì

穆宗嗣位,应嘉请帝御文华殿与辅臣面议大政,召访诸卿顾问侍从,令科臣随事驳议。

dì nà yān

帝纳焉。

yīng jiā jū jiàn zhí hào gǎn yán

应嘉居谏职,号敢言。

rán xìng xìng hǎo bó jī yì zhě pō yǐ qīng wēi mù zhī

然悻悻好搏击,议者颇以倾危目之。

zhōu hóng zǔ má chéng rén

周弘祖,麻城人。

jiā jìng sān shí bā nián jìn shì

嘉靖三十八年进士。

chú jí ān tuī guān

除吉安推官。

zhēng shòu yù shǐ chū dū tún tián mǎ zhèng

征授御史,出督屯田、马政。

lóng qìng gǎi yuán sī lǐ zhōng guì jí fān dǐ jìn shì yīn jǐn yī zhǐ huī yǐ xià zhì èr shí yú rén

隆庆改元,司礼中贵及藩邸近侍荫锦衣指挥以下至二十余人。

hóng zǔ chí shū qǐng zhǐ lài jīn bì huò tíng shì xí qiě yán gāo huáng dì dìng zhì huàn shì zhǐ gěi bēn zǒu sǎo chú bù guān zhèng shì

弘祖驰疏请止赉金币,或停世袭,且言:“高皇帝定制,宦侍止给奔走扫除,不关政事。

xiào zōng zhào duì dà chén huàn shì bì tuì qù bǎi yú wǔ fēi wéi bù shǐ zhī yù yì qiě bù shǐ zhī wén

孝宗召对大臣,宦侍必退去百余武,非惟不使之预,亦且不使之闻。

yuàn bì xià wù yǔ móu yì jiǎ yǐ pín xiào zé bǐ wú luàn zhèng zhī jiē ér shèng dé pì tài zǔ xiào zōng yǐ

愿陛下勿与谋议,假以嚬笑,则彼无乱政之阶,而圣德媲太祖、孝宗矣。

chén yòu wén xiān dì chū zǎi yù yīn tài jiàn zhāng qīn yì zǐ jǐn yī bīng bù shàng shū péng zé zhí zòu zài sì

臣又闻先帝初载,欲荫太监张钦义子锦衣,兵部尚书彭泽执奏再四。

jīn zhào bǐng rán jū zé wèi bù néng xiào zé zhōng wú suǒ táo zuì

今赵炳然居泽位,不能效泽忠,无所逃罪。

bào wén

”报闻。

yǐ qǐng tài nèi fǔ jiān jú jǐn yī wèi guāng lù sì wén sī yuàn rǒng yuán fù jiā jìng chū nián zhī jiù yòu qǐng fǎng xíng gǔ shè cāng zhì

已,请汰内府监局、锦衣卫、光禄寺、文思院冗员,复嘉靖初年之旧,又请仿行古社仓制。

zhào jiē cóng zhī

诏皆从之。

míng nián chūn yán jìn sì fāng dì zhèn tǔ liè chéng qú qí gān shù huǒ tiān gǔ zài míng yǔn xīng xuàn fēng tiān yù hēi dòu cǐ jiē yīn shèng zhī zhēng yě

明年春,言:“近四方地震,土裂成渠,旗竿数火,天鼓再鸣,陨星旋风,天雨黑豆,此皆阴盛之征也。

bì xià sì wèi èr nián wèi cháng jiē jiàn dà chén zī fǎng zhì dào

陛下嗣位二年,未尝接见大臣,咨访治道。

biān huàn kǒng jí bèi yù wú fāng

边患孔棘,备御无方。

shì shè nèi tíng zhé jiàn náo jǔ rú yuè mǎ hé kù zhào chū fù tíng

事涉内庭,辄见挠沮,如阅马、核库,诏出复停。

huáng zhuāng zé qīn shōu zǐ lì tài hé zé què qǔ xiāng qián zhī zào zhī shǐ lèi qiǎn jiū hé zhī shū liú zhōng

皇庄则亲收子粒,太和则榷取香钱,织造之使累遣,纠劾之疏留中。

nèi chén jué shǎng xiè cí wēn zhǐ yuǎn chū liù qīng shàng yóu zǔ zōng cháo suǒ jué wú zhě

内臣爵赏谢辞,温旨远出六卿上,尤祖宗朝所绝无者。

shū rù bù bào

”疏入,不报。

qí dōng zhào shì zhēn bǎo wèi shí liàng děng zhēng bù tīng

其冬诏市珍宝,魏时亮等争,不听。

hóng zǔ fù qiē jiàn

弘祖复切谏。

xún qiān fú jiàn tí xué fù shǐ

寻迁福建提学副使。

dà xué shì gāo gǒng zhǎng lì bù kǎo chá yán guān è hóng zǔ jí cén yòng bīn děng zhé hóng zǔ ān shùn pàn guān yòng bīn yí chuān xiàn chéng

大学士高拱掌吏部,考察言官,恶弘祖及岑用宾等,谪弘祖安顺判官,用宾宜川县丞。

yòng bīn guǎng dōng shùn dé rén

用宾,广东顺德人。

guān nán jīng jǐ shì zhōng duō suǒ lùn hé

官南京给事中,多所论劾。

yòu cháng lùn gǒng hěn bì yǐ gù gǒng hàn zhī chū wèi shào xīng zhī fǔ

又尝论拱很愎,以故拱憾之,出为绍兴知府。

jì zhōng yǐ chá diǎn suì zú yú biǎn suǒ

既中以察典,遂卒于贬所。

ér hóng zǔ zhé wèi jǐ gǒng ba liàng yí guǎng píng tuī guān wàn lì zhōng lǚ qiān nán jīng guāng lù qīng

而弘祖谪未几,拱罢,量移广平推官,万历中,屡迁南京光禄卿。

zuò zhū yī yè líng miǎn

坐朱衣谒陵免。

dāng lóng qìng chū yǐ dì zhèn yán shì zhě yòu yǒu shān hóng zhèn xuān huà rén

当隆庆初,以地震言事者,又有邓洪震,宣化人。

shí wéi bīng bù láng zhōng shàng shū yuē rù xià yǐ lái yín yǔ mí yuè

时为兵部郎中,上疏曰:“入夏以来,淫雨弥月。

yòu jīng shī qù dōng dì zhèn jīn chūn fēng mái dà zuò bái rì wú guāng

又京师去冬地震,今春风霾大作,白日无光。

jìn dà tóng yòu bào yǔ báo shāng wù dì zhèn yǒu shēng

近大同又报雨雹伤物,地震有声。

bì xià lín yù fu bàn nián zāi yì dié xiàn

陛下临御甫半年,灾异叠见。

chuán wén hòu gōng yóu xìng wú shí pín yù xiāng suí hòu chē chōng chì

传闻后宫游幸无时,嫔御相随,后车充斥。

zuǒ yòu jìn xí làn cì yǔ

左右近习,滥赐予。

zhèng lìng lǚ yì qián hòu bèi chí xié zhèng hùn xiáo yòng shè yóu yù

政令屡易,前后背驰,邪正混淆,用舍犹豫。

wàn yī jiān guǐ qián shēng kòu róng yì fàn qí hé yǐ dài zhī

万一奸宄潜生,寇戎轶犯,其何以待之?

dì nà qí yán xià lǐ guān yì xiū xǐng

”帝纳其言,下礼官议修省。

hóng zhèn xún yǐ jí guī

洪震寻以疾归。

wàn lì gǎi yuán dū fǔ jiāo zhāng lùn jiàn jìng bù qǐ

万历改元,督抚交章论荐,竟不起。

zhān yǎng bì zì rǔ qīn ān xī rén

詹仰庇,字汝钦,安溪人。

jiā jìng sì shí sì nián jìn shì

嘉靖四十四年进士。

yóu nán hǎi zhī xiàn zhēng shòu yù shǐ

由南海知县征授御史。

lóng qìng chū mù zōng zhào hù bù gòu bǎo zhū shàng shū mǎ sēn zhí zòu jǐ shì zhōng wèi shí liàng yù shǐ hè yī guì děng jì zhēng jiē bù tīng

隆庆初,穆宗诏户部购宝珠,尚书马森执奏,给事中魏时亮、御史贺一桂等继争,皆不听。

yǎng bì shū yán qǐng yán guān jiàn gòu bǎo zhū fǎn méng jié ràng

仰庇疏言:“顷言官谏购宝珠,反蒙诘让。

xī zhòng huǐ jiè tāng bù ěr shēng sè bù zhí huò lì

昔仲虺戒汤不迩声色,不殖货利;

zhào gōng jiè wǔ wáng wán rén sàng dé wán wù sàng zhì

召公戒武王玩人丧德,玩物丧志。

tāng wǔ néng shòu èr chén zhī jiè jué qù wán hǎo gù shèng dé guāng qiān zǎi

汤、武能受二臣之戒,绝去玩好,故圣德光千载。

ruò chǐ xīn yī shēng bù kě fù è zì qíng zòng yù cái hào mín qióng

若侈心一生,不可复遏,恣情纵欲,财耗民穷。

bì xià wán hǎo zhī duān jiàn qǐ bì wéi zhī jiàn è wén qún xiǎo chéng xì bǎi fāng yòu huò hài yǒu bù shèng yán zhě

陛下玩好之端渐启,弼违之谏恶闻,群小乘隙,百方诱惑,害有不胜言者。

kuàng bǎo shí zhū jī duō cáng zhōng guì jiā qiú zhī yù jí yāo zhí yù duō nài hé yǐ yǒu yòng cái hào zhī wú yòng zhī wù

况宝石珠玑,多藏中贵家,求之愈急,邀直愈多,奈何以有用财,耗之无用之物。

jīn liǎng guǎng xū xiǎng shū qǐng zài sān yóu jìn bù yú hé qīng zhòng dào zhì hu

今两广需饷,疏请再三,犹靳不予,何轻重倒置乎!

bù bào

”不报。

sān nián zhēng yuè zhōng guān zhì yān huǒ yán shāo jìn zhōng lú shè yǎng bì qǐng àn zhì

三年正月,中官制烟火,延烧禁中庐舍,仰庇请按治。

zuǒ yòu jìn xí duō qiè chǐ zhě

左右近习多切齿者。

dì pō dān shēng sè chén huáng hòu wēi jiàn dì nù chū zhī bié gōng

帝颇耽声色,陈皇后微谏,帝怒,出之别宫。

wài tíng jiē yōu zhī mò gǎn yán

外庭皆忧之,莫敢言。

yǎng bì rù cháo yù yī jìn zhōng chū

仰庇入朝,遇医禁中出。

xún zhī zhī hòu qǐn jí wēi dǔ jí shàng shū yán xiān dì shèn zé xián shū zuò pèi bì xià wèi zōng miào shè jì nèi zhǔ

询之,知后寝疾危笃,即上疏言:“先帝慎择贤淑,作配陛下,为宗庙社稷内主。

bì xià yi zūn xiān dì mìng dǔ gōng wéi zhī hǎo

陛下宜遵先帝命,笃宫闱之好。

jìn wén huáng hòu yí jū bié gōng yǐ jìn yī zài yì yù chéng jí bì xià lüè bù xǐng shì

近闻皇后移居别宫,已近一载,抑郁成疾,陛下略不省视。

wàn yī bù huì rú shèng dé hé

万一不讳,如圣德何?

chén xià mò bù yōu huáng tú yǐ shì shè gōng jìn bù gǎn sòng yán

臣下莫不忧惶,徒以事涉宫禁,不敢颂言。

chén wèi rén chén zhī yì zhī ér bù yán dāng sǐ

臣谓人臣之义,知而不言,当死;

yán ér chù huì yì dāng sǐ

言而触讳,亦当死。

chén jīn rì gù bù xī sǐ yuàn bì xià cǎi tīng chén yán lì fù huáng hòu zhōng gōng shí jiā wèi wèn chén suī sǐ xián yú shēng

臣今日固不惜死,愿陛下采听臣言,立复皇后中宫,时加慰问,臣虽死贤于生。

dì shǒu pī dá yuē hòu wú zi duō bìng yí jū bié gōng liáo zì shì yǐ jì què jí

”帝手批答曰:“后无子多病,移居别宫,聊自适,以冀却疾。

ěr hé zhī nèi tíng shì gù wàng yán

尔何知内庭事,顾妄言。

yǎng bì zì fēn de zhòng qiǎn tóng liè yì wēi zhī

”仰庇自分得重谴,同列亦危之。

jí zhǐ xià zhōng wài jīng xǐ guò wàng yǎng bì yì gǎn fèn

及旨下,中外惊喜过望,仰庇益感奋。

wáng hé xún shì shí kù shū yán nèi guān jiān suì rù zū shuì zhì duō ér suì chū bù zhì jí

亡何,巡视十库,疏言:“内官监岁入租税至多,而岁出不置籍。

àn jīng chéng nèi wài yuán chán chǎng dì lì běn jiān zhě shù shí jì suì kè jiē shǔ guān qián ér nèi chén jiǎ shàng gòng míng zì yì yú liè

按京城内外园廛场地,隶本监者数十计,岁课皆属官钱,而内臣假上供名,恣意渔猎。

lì tián sī jiā guò guī cháo níng

利填私家,过归朝宁。

qǐ bèi hé yi liú yi gé bìng chū rù duō guǎ shù yǐ dù jiān qī

乞备核宜留宜革,并出入多寡数,以杜奸欺。

zài zhào rén zhǔ shē jiǎn sì fāng xì ān wēi

再照人主奢俭,四方系安危。

bì xià qián qǔ hù bù yín yòng bèi huǎn jí

陛下前取户部银,用备缓急。

jīn rú běn jiān suǒ chēng zé jǐn yǐ chuàng áo shān xiū gōng yuàn zhì qiū qiān zào lóng fèng jiàn zhì jīn guì yù pén

今如本监所称,则尽以创鳌山、修宫苑、制秋千、造龙凤舰、治金柜玉盆。

qún xiǎo yīn gān mò lèi shèng dé kuī guó jì

群小因干没,累圣德,亏国计。

wàng bì xià shēn xǐng yǒu yǐ wán hǎo féng yíng zhě xī píng chū zuì zhī

望陛下深省,有以玩好逢迎者,悉屏出罪之。

huàn guān yì hèn

”宦官益恨。

gù shì zhū sī wén yí wǎng huán jí mù mín guān chū jiào yòng zhào zì yán guān shàng shū wú cǐ tǐ

故事,诸司文移往还及牧民官出教,用“照”字,言官上书无此体。

huàn guān yīn zhǐ zài zhào rén zhǔ yǔ wèi dà bù jìng

宦官因指“再照人主”语,为大不敬。

dì nù xià zhào yuē yǎng bì xiǎo chén gǎn zhào jí tiān zǐ qiě kuáng sì lǚ bù quān

帝怒,下诏曰:“仰庇小臣,敢照及天子,且狂肆屡不悛。

suì tíng zhàng bǎi chú míng bìng ba kē dào zhī xún shì kù cáng zhě

”遂廷杖百,除名,并罢科道之巡视库藏者。

nán jīng jǐ shì zhōng luò wèn lǐ yù shǐ yú jiā zhào děng shū jiù qiě yán xún shì guān bù dàng ba

南京给事中骆问礼、御史余嘉诏等疏救,且言巡视官不当罢。

bù nà

不纳。

yǎng bì wèi yù shǐ jǐn bā yuè shù jìn dǎng yán jìng yǐ huò zuì

仰庇为御史仅八月,数进谠言,竟以获罪。

shén zōng sì wèi lù xiān cháo zhí chén

神宗嗣位,录先朝直臣。

yǐ yǎng bì zài jīng shí cháng wèi shāng rén jū jiān bù dé nèi zhào chú guǎng dōng cān yì

以仰庇在京时尝为商人居间,不得内召,除广东参议。

xún qǐ guī

寻乞归。

jiā jū shí yú nián qǐ guān jiāng xī

家居十余年,起官江西。

zài qiān nán jīng tài pú shǎo qīng

再迁南京太仆少卿。

rù wèi zuǒ qiān dū yù shǐ jìn zuǒ fù dōu yù shǐ

入为左佥都御史,进左副都御史。

yǎng bì chū yǐ zhí jié fù shèng míng zhì shì wèi bǎo wèi jì pō bù miǎn fù lì

仰庇初以直节负盛名,至是为保位计,颇不免附丽。

ráo shēn yǐ kē chǎng shì hé dà xué shì wáng xī jué zuǒ dōu yù shǐ wú shí lái yǎng bì jí hé shēn

饶伸以科场事劾大学士王锡爵、左都御史吴时来,仰庇即劾伸。

jìn shì xuē fū jiào hé shí lái jí nán jīng yòu dū yù shǐ gěng dìng xiàng yǎng bì wèi jí yuè shū jí lùn fū jiào pái xiàn dà chén fū jiào zuò fèi

进士薛敷教劾时来及南京右都御史耿定向,仰庇未及阅疏,即论敷教排陷大臣,敷教坐废。

jí lì bù shì láng zhào huàn bīng bù shì láng shěn zǐ mù xiāng jì qù yǎng bì móu dài zhī zōng jì pō zhe

及吏部侍郎赵焕、兵部侍郎沈子木相继去,仰庇谋代之,踪迹颇著。

jǐ shì zhōng wáng jì guāng zhǔ shì jiāng shì chāng yuán wài láng zhào nán xīng nán jīng yù shǐ wáng lín zhǐ děng jiāo zhāng lùn liè

给事中王继光、主事姜士昌、员外郎赵南星、南京御史王麟趾等交章论列。

yǎng bì bù zì ān lǚ qiú qù

仰庇不自安,屡求去。

dì suī wèi liú ér zhòng yì jí jí bù zhǐ

帝虽慰留,而众议籍籍不止。

shāo qiān xíng bù yòu shì láng

稍迁刑部右侍郎。

yí jí guī jiǔ zhī zú

移疾归,久之卒。

luò wèn lǐ zhū jì rén

骆问礼,诸暨人。

jiā jìng mò jìn shì

嘉靖末进士。

lì nán jīng xíng kē jǐ shì zhōng

历南京刑科给事中。

lóng qìng sān nián chén huáng hòu yí bié gōng wèn lǐ xié tóng guān zhāng yīng zhì děng shàng yán huáng hòu zhèng wèi zhōng wéi jí yǒu jí qǐ yi yí gōng

隆庆三年,陈皇后移别宫,问礼偕同官张应治等上言:“皇后正位中闱,即有疾,岂宜移宫。

wàng jí fǎn kūn níng wú shǐ hòu shì wèi biàn lǐ zì bì xià shǐ

望亟返坤宁,毋使后世谓变礼自陛下始。

bù bào

”不报。

jǐ shì zhāng qí hé xú jiē wèi tíng chén suǒ pái xià yù xuē jí

给事张齐劾徐阶,为廷臣所排,下狱削籍。

wèn lǐ dú yán qí zāng kě yí bù dàng yǐ jiū dàn dà chén shí qí zuì

问礼独言齐赃可疑,不当以纠弹大臣实其罪。

zhāng jū zhèng qǐng dà yuè wèn lǐ wèi fēi yào wu ér qǐng dì rì qīn wàn jǐ xiáng lǎn zòu zhāng

张居正请大阅,问礼谓非要务,而请帝日亲万几,详览奏章。

wèi jǐ hé chéng yì bó liú shì yán fú jiàn xún fǔ tú zé mín bù zhí dì bìng liú zhī

未几,劾诚意伯刘世延、福建巡抚涂泽民不职,帝并留之。

dì chū nà yán guān qǐng jiàng lìng zhū zhèng wù xī miàn zòu yú biàn diàn wèn lǐ suì tiáo shàng miàn zòu shì yí

帝初纳言官请,将令诸政务悉面奏于便殿,问礼遂条上面奏事宜。

yī yán bì xià gōng lǎn wàn jǐ yi zhuó yòng qún yán bù zhí jǐ jiàn shǐ kě fǒu yǔ duó jiē hé tiān dào zé yǒu dú duàn zhī měi wú zì yòng zhī shī

一言:“陛下躬揽万几,宜酌用群言,不执己见,使可否予夺,皆合天道,则有独断之美,无自用之失。

èr yán bì xià yi rì jū biàn diàn shǐ shì cóng guān cháng zài zuǒ yòu fēi xiàng huì bù rù gōng wéi zé hán yǎng xūn táo zì duō bì yì

”二言:“陛下宜日居便殿,使侍从官常在左右,非向晦不入宫闱,则涵养薰陶,自多裨益。

sān yán nèi gé zhèng shì gēn běn yi cān yòng zhū sī wú jū hàn lín zé jiǎng míng yì lǐ tōng dá zhèng shì jiē de qí rén

”三言:“内阁政事根本,宜参用诸司,无拘翰林,则讲明义理,通达政事,皆得其人。

sì yán zhào zhǐ bì yóu liù kē zhū sī shǐ de fèng xíng tuō yǒu wèi dāng xǔ fēng hái zhí zòu

”四言“诏旨必由六科,诸司始得奉行,脱有未当,许封还执奏。

rú liù kē bù fēng bó zhū sī shī jiǎn chá zhě xǔ yù shǐ jiū dàn

如六科不封驳,诸司失检察者,许御史纠弹。

wǔ yán qǐng zhào shū liǎng xià jiē xǔ zhū rén zhí yán

”五言:“顷诏书两下,皆许诸人直言。

rán suǒ cǎi nà zhě chú yán guān yǔ yī èr dà chén wài jǐn fù suǒ sī ér yǐ

然所采纳者,除言官与一二大臣外,尽付所司而已。

yi yì guǎng yán lù fán chén mín zhāng zòu bù wéi qí rén wéi qí yán lìng pǐ fu jiē de zì xiào

宜益广言路,凡臣民章奏,不惟其人惟其言,令匹夫皆得自效。

liù yán bì xià lín cháo jué shì fán jǐ shì zuǒ yòu rú chuán zhǐ jiē zòu zhāng zhī lèi yi yòng wén wǔ shì cóng wú shǐ zhōng guān cān yù zé kuī qiè zhī jiàn wú zì ér shēng

”六言:“陛下临朝决事,凡给事左右,如传旨、接奏章之类,宜用文武侍从,毋使中官参与,则窥窃之渐,无自而生。

qī yán shì xí qīng wēi shāo huò yì tóng zhé jiā pái xiàn

”七言:“士习倾危,稍或异同,辄加排陷。

zì jīn fán yì guó shì wéi lùn shì fēi bù xún hào wù

自今凡议国事,惟论是非,不徇好恶。

zhòng rén yán wèi bì de yī rén yán wèi bì fēi zé gōng lùn rì míng shì qì kě zhèn

众人言未必得,一人言未必非,则公论日明,士气可振。

bā yán zhèng lìng zhī chū yi zài bì xíng

”八言:“政令之出,宜在必行。

jīn suǒ sī tí fù yǐ bào kě zhě wèi jiàn xiū jǔ yīn xún wán qī xí wéi gù cháng

今所司题覆,已报可者未见修举,因循玩凄,习为故常。

bì xià dāng míng zuò yú shàng chì zhū chén fèn lì yú xià yǐ wǎn tuí duò zhī fēng

陛下当明作于上,敕诸臣奋励于下,以挽颓惰之风”。

jiǔ yán miàn zòu zhī yí yi lüè qù fán wén wù qiú shí yòng bǐ zhū chén rù ér fū zòu tuì ér zhì shì wú huò liǎng fáng sī shàng xià zhī jiāo kě jiǔ

九言:“面奏之仪,宜略去繁文,务求实用,俾诸臣入而敷奏,退而治事,无或两妨,斯上下之交可久。

shí yán xiū zhuàn biān jiǎn zhū chén yi lìng gēng fān rù zhí mì ěr shèng yú yī qiè yán dòng zhí jiǎn shì shū

”十言:“修撰、编检诸臣,宜令更番入直,密迩乘舆,一切言动,执简侍书。

qí ěr mù suǒ bù jí zhě zhū sī huò yǐ yuè bào huò yǐ jì bào lìng de suí shì zuǎn jī yǐ chuí quàn jiè

其耳目所不及者,诸司或以月报,或以季报,令得随事纂缉,以垂劝戒。

shū zòu dì bú yuè

疏奏,帝不悦。

huàn shì fù cóng zhōng gòu zhī zhé chǔ xióng zhī shì

宦侍复从中构之,谪楚雄知事。

míng nián lì bù jǔ zá zhí guān dāng qiān zhě wèn lǐ jí yù shǐ yáng sōng zài jǔ zhōng

明年,吏部举杂职官当迁者,问礼及御史杨松在举中。

dì yuē cǐ liǎng rén ān dé jù qiān sì sān nián hòu yì zhī

帝曰:“此两人安得遽迁,俟三年后议之。

wàn lì chū lǚ qiān hú guǎng fù shǐ zú

”万历初,屡迁湖广副使,卒。

yáng sōng hé nán wèi rén

杨松,河南卫人。

lì guān yù shǐ xún shì huáng chéng

历官御史,巡视皇城。

shàng shàn shǎo jiān huáng xióng zhēng zǐ qián yǔ mín hōng bīng mǎ sī bǔ sòng sōng suǒ

尚膳少监黄雄征子钱与民哄,兵马司捕送松所。

shì wèi jué ér nèi jiān lìng xiào wèi qù xióng rù zhí guǐ yán yǒu jià tiē

事未决,而内监令校尉趣雄入直,诡言有驾帖。

sōng yàn wèn wú yǒu suì hé xióng zhà chēng zhào zhǐ

松验问无有,遂劾雄诈称诏旨。

dì lìng chù bīng mǎ sī guān ér juān sōng sān zhì zhé shān xī bù zhèng sī zhào mó

帝令黜兵马司官,而镌松三秩,谪山西布政司照磨。

shén zōng lì zhuó lú zhōu tuī guān zhōng shān xī fù shǐ

神宗立,擢庐州推官,终山西副使。

zhāng yīng zhì xiù shuǐ rén

张应治,秀水人。

zài yuán zhōng kàng shū duō kě chēng

在垣中抗疏,多可称。

wèi gāo gǒng suǒ è chū wèi jiǔ jiāng zhī fǔ

为高拱所恶,出为九江知府。

zhōng shān dōng fù shǐ

终山东副使。

zhèng lǚ chún zì shū chū xíng bù shàng shū xiǎo zi yě

郑履淳,字叔初,刑部尚书晓子也。

jǔ jiā jìng sì shí nián jìn shì chú xíng bù zhǔ shì qiān shàng bǎo chéng

举嘉靖四十年进士,除刑部主事,迁尚宝丞。

lóng qìng sān nián dōng shū yán

隆庆三年冬,疏言:

qǐng nián yǐ lái wàn mín shī yè sì fāng duō gù tiān míng dì zhèn zāi hài jiàn zhēn zhèng bì xià xiāo gàn yōu qín shí yě

顷年以来,万民失业,四方多故,天鸣地震,灾害洊臻,正陛下宵旰忧勤时也。

fu jī hán pò shēn yì wèi yī shí áo áo chì zǐ shèng zhǔ zhī suǒ yǐ wèi zī

夫饥寒迫身,易为衣食,嗷嗷赤子,圣主之所以为资。

bù jí jīn dìng zhōu jiā sāng tǔ zhī móu qiè yú tíng kùn qióng zhī jù zé shàng tiān suǒ yǐ jǐng dòng hǎi nèi zhě shì zú yǐ zī tā rén yǐ

不及今定周家桑土之谋,切虞廷困穷之惧,则上天所以警动海内者,适足以资他人矣。

jīn zuì jí mò rú yòng xián

今最急莫如用贤。

bì xià yù jí sān sì yǐ céng zhào wèn yī dà chén miàn zhì yī jiǎng guān shǎng nà yī jiàn shì yǐ gòng huà sī huàn yù fáng zhī cè hu

陛下御极三祀矣,曾召问一大臣,面质一讲官,赏纳一谏士,以共画思患豫防之策乎?

gāo kàng kuí gū qián kūn pǐ gé zhōng yán zhòng shé kǎn zhī fá rú chén xū nà yǒu zhī gōng gōng wéi wéi tuō ěr zhī guī cháo bì fú tóng zhōu zhī yì

高亢暌孤,乾坤否隔,忠言重折槛之罚,儒臣虚纳牖之功,宫闱违脱珥之规,朝陛拂同舟之义。

huí zòu méng qiǎn bǔ dú xī cóng

回奏蒙谴,补牍奚从?

nèi pī jìng chū fēng hái hé zì

内批径出,封还何自?

jì gāng yīn xún fēng sú wán qī

纪纲因循,风俗玩凄。

gōng zuì wǎng hé wén àn tú fán

功罪罔核,文案徒繁。

hūn sì qián wèi lì jiē shàn lèi jiàn yǐ duǎn qì

阍寺潜为厉阶,善类渐以短气。

yán shè gōng fǔ sì náo duō duān

言涉宫府,肆挠多端。

gěng zài sī mén jiān chí bù pò

梗在私门,坚持不破。

wàn zhòng huáng huáng jiē wèi qún xiǎo wǔ cháng míng liáng shū gé zì kāi pì yǐ lái wèi yǒu ruò shì ér yǒng ān zhě

万众惶惶,皆谓群小侮常,明良疏隔,自开辟以来,未有若是而永安者。

fú yuàn fèn yīng duàn yǐ jué dà jì wù wèi xiǎo gù zhī suǒ xiáo

伏愿奋英断以决大计,勿为小故之所淆;

hóng jùn zhé yǐ rèn jūn zi wù wèi bì nì zhī suǒ huò

弘浚哲以任君子,勿为嬖昵之所惑。

yí měi sè qí zhēn zhī wán ér bǎo chuāng yí fēn zhāo yáng xì wù zhī qín ér hé shù zhèng

移美色奇珍之玩而保疮痍,分昭阳细务之勤而和庶政。

yǐ mán yì wèi guān mén jìng dí yǐ qián gǔ wèi lí shù zhī gāo

以蛮裔为关门劲敌,以钱谷为黎庶脂膏。

bá yòng lù shù shēng shí xīng zhī liú jiā nà yīn shì dān wēng dà lì zhū shū

拔用陆树声、石星之流,嘉纳殷士儋、翁大立诸疏。

jīng shǐ jiǎng yán rì qīn wú juàn

经史讲筵,日亲无倦。

chén mín zhāng zòu yǔ suǒ sī miàn xiāng kě fǒu

臣民章奏,与所司面相可否。

wàn jǐ zhī cái lǐ jiàn shú rén cái zhī xié zhèng zì zhī

万几之裁理渐熟,人才之邪正自知。

chá biàn jǐn wēi huí tiān kāi tài jì wú yú yú cǐ

察变谨微,回天开泰,计无逾于此。

shū rù dì dà nù zhàng zhī bǎi xì xíng bù yù shù yuè

疏入,帝大怒,杖之百,系刑部狱数月。

xíng kē shū huà děng yǐ wéi yán nǎi shì wèi mín

刑科舒化等以为言,乃释为民。

shén zōng lì qǐ guāng lù shǎo qīng zú

神宗立,起光禄少卿,卒。

chén wú dé zì mào xiū guī shàn rén

陈吾德,字懋修,归善人。

jiā jìng sì shí sì nián jìn shì

嘉靖四十四年进士。

shòu xíng rén

授行人。

lóng qìng sān nián zhuó gōng kē jǐ shì zhōng

隆庆三年,擢工科给事中。

liǎng guǎng duō dào jiāng lì lǜ xū wén wǎng shàng

两广多盗,将吏率虚文罔上。

wú dé liè pián yí bā shì jiē yǔn xíng

吾德列便宜八事,皆允行。

míng nián zhēng yuè shuò rì yǒu shí zhī yǐ ér yuè fù shí

明年正月朔,日有食之,已而月复食。

wú dé yán suì shǒu rì yuè bìng shí tiān zhī dà zāi bì xià yi bǐng chì yī qiè wán hǎo yìng tiān yǐ shí

吾德言:“岁首日月并食,天之大灾,陛下宜屏斥一切玩好,应天以实。

zhào qiǎn zhōng guān dū zhī zào wú dé xié tóng guān yán yòng hé qiē jiàn bào wén

”诏遣中官督织造,吾德偕同官严用和切谏,报闻。

dì cóng zhōng guān cuī mǐn yán mìng shì zhēn bǎo hù bù shàng shū liú tǐ qián hù kē dū jǐ shì zhōng li yǐ zhí zòu bù cóng

帝从中官崔敏言,命市珍宝,户部尚书刘体干、户科都给事中李已执奏,不从。

wú dé fù xié yǐ shàng shū yuē fú dǔ dēng jí zhào shū ba cǎi bàn juān jiā pài qiě yún gè jiān jú yǐ quē fá wèi míng yí wén kē qǔ jí suǒ sī ē fù fèng xíng zhě yán guān jí shí lùn zòu zhì yǐ zhòng diǎn hǎi nèi wén zhī huan ruò gēng shēng

吾德复偕已上疏曰:“伏睹登极诏书,罢采办,蠲加派,且云‘各监局以缺乏为名,移文苛取,及所司阿附奉行者,言官即时论奏,治以重典’,海内闻之,欢若更生。

bǐ zhě zuǒ yòu jìn xí gàn qǐng fēn yún mǎi yù shì zhū chuán tiē shù xià

比者左右近习,干请纷纭,买玉市珠,传帖数下。

rén qíng huáng hài xián wèi zhào shū bù xìn wú suǒ shì cóng

人情惶骇,咸谓诏书不信,无所适从。

ěr shí fǔ kù jiǔ xū mín shēng kùn cuì sī dù zhī zhě rì xī yōu wēi

迩时府库久虚,民生困瘁,司度支者日夕忧危。

bì xià nài hé yǐ wán hǎo gù fèi shù shí wàn zī hu

陛下奈何以玩好故,费数十万赀乎!

mǐn děng xiàn chǎn yíng sī zuì bù kě yòu

敏等献谄营私,罪不可宥。

qǐ jí qiǎn chì yǐ quán zhào shū dà xìn

乞亟谴斥,以全诏书大信。

dì zhèn nù zhàng yǐ bǎi gù xíng bù yù chì wú dé wèi mín

”帝震怒,杖已百,锢刑部狱,斥吾德为民。

shén zōng sì wèi qǐ wú dé bīng kē

神宗嗣位,起吾德兵科。

wàn lì yuán nián jìn yòu jǐ shì zhōng

万历元年,进右给事中。

zhāng jū zhèng bǐng guó jiàn guān yán shì bì xiān qǐng wú dé dú bù wǎng

张居正柄国,谏官言事必先请,吾德独不往。

lǐ bù zhǔ shì sòng rú yǔ bīng bù zhǔ shì xióng dūn piáo bù xiāng néng wū dūn piáo yù hé jū zhèng shǔ shàng shū tán lún hé ba zhī

礼部主事宋儒与兵部主事熊敦朴不相能,诬敦朴欲劾居正,属尚书谭纶劾罢之。

jì ér wū jiàn bái wú dé suì hé rú yì zhé zhī wài

既而诬渐白,吾德遂劾儒,亦谪之外。

jū zhèng yǐ wú dé bù bái jǐ xián zhī

居正以吾德不白己,嗛之。

wèi jǐ zhēng chéng guó gōng zhū xī zhōng zèng dìng xiāng wáng jué yì wǔ jū zhèng

未几,争成国公朱希忠赠定襄王爵,益忤居正。

jí cí níng gōng hòu shì zāi wú dé lì zhēng chū wèi ráo zhōu zhī fǔ

及慈宁宫后室灾,吾德力争,出为饶州知府。

yǒu dào jiàn chāng wáng yìn zhāng zhě dùn zhī nán jīng jiàn huò

有盗建昌王印章者,遁之南京见获。

jū zhèng kè cāo jiāng dū yù shǐ wáng zhuàn zuò wú dé bù xià shī dào zhé mǎ yì diǎn shǐ

居正客操江都御史王篆坐吾德部下失盗,谪马邑典史。

yù shǐ yòu hé qí lì ráo shí wéi zhì jiǎng xué yòng kù jīn shì xué tián suì chú míng wèi mín

御史又劾其莅饶时违制讲学,用库金市学田,遂除名为民。

jū zhèng sǐ jiàn qǐ sī zhōu tuī guān yí bǎo qìng tóng zhī jiē yǐ qīn lǎo bù fù

居正死,荐起思州推官,移宝庆同知,皆以亲老不赴。

hòu zhōng hú guǎng qiān shì

后终湖广佥事。

li yǐ zì zi fù cí rén

李已,字子复,磁人。

jiā jìng sì shí sì nián jìn shì

嘉靖四十四年进士。

chú tài cháng bó shì zhuó lǐ kē jǐ shì zhōng

除太常博士,擢礼科给事中。

lóng qìng zhōng pín zhào hù bù yǒu suǒ zhēng suǒ

隆庆中,频诏户部有所征索。

shàng shū liú tǐ qián zhé zhí zòu yǐ měi zhù zhī yǐ shì jī shī dì yì

尚书刘体干辄执奏,已每助之,以是积失帝意。

jí zhēng zhēn bǎo shì suì de huò

及争珍宝事,遂得祸。

wèi jǐ xíng kē jǐ shì zhōng shū huà děng qǐng shì yǐ xíng bù shàng shū gé shǒu lǐ děng yīn yán cháo shěn shí zhòng qiú qíng kě jīn yí zhě xián de mò jiǎn

未几,刑科给事中舒化等请释已,刑部尚书葛守礼等因言:“朝审时,重囚情可矜疑者,咸得末减。

yǐ jí nèi fàn zhāng ēn děng shí rén yàn wèi dìng bù liè cháo shěn zhōng

已及内犯张恩等十人,谳未定,不列朝审中。

gǒu yǔ sǐ àn bì jiāng lèi shēn rén

苟瘐死犴狴,将累深仁。

dì nǎi shì yǐ ēn děng xì rú gù

”帝乃释已,恩等系如故。

fǎ sī yǐ ēn děng yǒu nèi yuán yù jiè yǐ tuō yǐ

法司以恩等有内援,欲借以脱已。

jí yǐ dú shì zhòng xī rán chēng dì rén míng

及已独释,众翕然称帝仁明。

shén zōng lì jiàn qǐ bīng kē dū jǐ shì zhōng

神宗立,荐起兵科都给事中。

zòu yán bì xià chū jī bì duān jǐn qù chuán fèng yī shì qǐ kě shàng zhǒng gù cháng

奏言:“陛下初基,弊端尽去,传奉一事,岂可尚踵故常。

nèi chén jí yǒu qín láo dāng yōu yǐ jīn bó míng qì suǒ zài bù róng làn shè

内臣即有勤劳,当优以金帛,名器所在,不容滥设。

dì jiā nà zhī

”帝嘉纳之。

yù shǐ hú xiào jiàn yán dé zuì yǐ shǒu lùn jiù

御史胡涍建言得罪,已首论救。

xún hé bīng bù shàng shū tán lún qù qǔ biān jiāng bù dàng

寻劾兵部尚书谭纶去取边将不当。

píng jiāng bó chén wáng mó zuì fèi fù yín yuán chū zhèn hú guǎng yǐ lì zhēng de qǐn

平江伯陈王谟罪废,复夤缘出镇湖广,已力争得寝。

zhuó shùn tiān fǔ chéng qiān dà lǐ yòu shǎo qīng

擢顺天府丞,迁大理右少卿。

shū qǐng gǎi fù mǔ gào mìng rì yǐ mù bī jìn mén shǒu zhě tóu rù

疏请改父母诰命,日已暮,逼禁门守者投入。

dì nù zhé cháng zhōu tóng zhī

帝怒,谪常州同知。

chū yǐ yǔ wú dé bìng gǎn yán yǐ yóu yǐ zhí zhe

初,已与吾德并敢言,已尤以直著。

liǎng zāo cuī yì pō shì yíng jìn

两遭摧抑,颇事营进。

hòu wèi nán jīng kǎo gōng láng zhōng

后为南京考功郎中。

jiǔ nián jīng chá xī zhāng jū zhèng zhǐ yǔ shàng shū hé kuān zhì sī yè zhāng wèi zhǎng shǐ zhào shì qīng chá diǎn suì de zhuó nán jīng shàng bǎo qīng

九年京察,希张居正指,与尚书何宽置司业张位、长史赵世卿察典,遂得擢南京尚宝卿。

sān qiān yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ bǎo dìng liù fǔ

三迁右佥都御史,巡抚保定六府。

yú nián bà guī zú

逾年,罢归,卒。

hú xiào zì yuán jīng wú xī rén

胡涍,字原荆,无锡人。

jiā jìng mò jǔ jìn shì

嘉靖末举进士。

lì zhī yǒng fēng ān fú èr xiàn zhuó yù shǐ

历知永丰、安福二县,擢御史。

shén zōng jí wèi zhī liù rì mìng féng bǎo dài mèng chōng zhǎng sī lǐ jiān zhào yòng nán jīng shǒu bèi zhāng hóng

神宗即位之六日,命冯保代孟冲掌司礼监,召用南京守备张宏。

xiào qǐng yán yù jìn xí wú huò chǎn yú kuī sǔn shèng dé

涍请严驭近习,毋惑谄谀,亏损圣德。

bǎo dà nù sī qīng zhī

保大怒,思倾之。

qí dōng yāo xīng jiàn cí níng gōng hòu yán shāo lián fáng

其冬,妖星见,慈宁宫后延烧连房。

xiào qǐ biàn chá yè tíng zhōng céng méng xiān cháo chǒng xìng zhě tǐ xù yōu yù qí yú wú lùn lǎo shào yī gài fàng qiǎn

涍乞遍察掖廷中曾蒙先朝宠幸者,体恤优遇,其余无论老少,一概放遣。

zòu zhōng yǒu táng gāo bù jūn zé tiān wèi nüè yǔ

奏中有“唐高不君,则天为虐”语。

dì nù wèn fǔ chén èr yǔ suǒ zhǐ wèi shuí

帝怒,问辅臣,二语所指为谁。

zhāng jū zhèng duì yuē xiào yán suī kuáng bèi xīn wú tā

张居正对曰:“涍言虽狂悖,心无他。

dì yì wèi shì yán zhǐ qiáo ràng

”帝意未释,严旨谯让。

xiào huáng kǒng qǐng zuì chì wèi mín

涍惶恐请罪,斥为民。

yú nián xún àn yù shǐ li xué shī jiàn xiào

逾年,巡按御史李学诗荐涍。

zhào zì hòu yǒu jiàn zhě bìng dǎi zhì xiào

诏自后有荐者,并逮治涍。

jiǔ zhī zú

久之,卒。

wāng wén huī zì dé chōng wù yuán rén

汪文辉,字德充,婺源人。

jiā jìng sì shí sì nián jìn shì

嘉靖四十四年进士。

shòu gōng bù zhǔ shì

授工部主事。

lóng qìng sì nián gǎi yù shǐ

隆庆四年,改御史。

gāo gǒng yǐ nèi gé zhǎng lì bù quán shì xuǎn hè

高拱以内阁掌吏部,权势烜赫。

qí mén shēng hán jí sòng zhī hán chéng wén tu mèng guì děng bìng jū yán lù rì yè zǒu qí mén zhuān wù bó jī

其门生韩楫、宋之韩、程文、涂梦桂等并居言路,日夜走其门,专务搏击。

wén huī yì gǒng mén shēng xīn dú fēi zhī

文辉亦拱门生,心独非之。

míng nián èr yuè shū chén sì shì zhuān zé yán guān

明年二月,疏陈四事,专责言官。

qí lüè yuē

其略曰:

xiān dì mò nián suǒ rèn dà chén běn xié gōng jì wu wú shǎo xìn xián

先帝末年所任大臣,本协恭济务,无少衅嫌。

shǐ yú yī èr yán guān jiàn miào táng yì lùn shāo shū suì qián chá dī áng kuī suǒ xiàng ér gōng qí suǒ jì

始于一二言官见庙堂议论稍殊,遂潜察低昂、窥所向而攻其所忌。

zhì diān dǎo shì fēi yíng huò shèng tīng shāng guó jiā dà tǐ

致颠倒是非,荧惑圣听,伤国家大体。

gǒu zhǒng chéng qián bì jiāo shān bìng gòu shǐ zhèng rén bù ān qí wèi kǒng sòng yuán yòu zhī huò fù jiàn yú jīn shì wèi qīng xiàn

苟踵承前弊,交煽并构,使正人不安其位,恐宋元祐之祸,复见于今,是为倾陷。

zǔ zōng lì fǎ zhì jīng mì yǐ ér zú yǒu bù xíng zhě fēi fǎ bì yě bù dé qí rén ěr

祖宗立法,至精密矣,而卒有不行者,非法敝也,不得其人耳。

jīn yán guān tiáo zòu lǜ ruì yì gēng zhāng

今言官条奏,率锐意更张。

bù chén zhòng wéi yán guān qīng biàn zǔ zhì qiān jiù yī shí gǒu qiě yǔn fù

部臣重违言官,轻变祖制,迁就一时,苟且允覆。

jí fǎ lì bì qǐ yòu yì fù jiù

及法立弊起,又议复旧。

zhèng fēi tōng biàn zhī yi mín wú huà yī zhī shǒu shì wèi fēn gēng

政非通变之宜,民无画一之守,是为纷更。

gǔ dà chén zuò shì tuì zhě bì wèi wēi qí cí

古大臣坐事退者,必为微其词;

suǒ yǐ yǎng lián chǐ cún guó tǐ

所以养廉耻,存国体。

jīn huò duó qí yǐ wǎng chuāi bǐ wèi xíng zhú jǐng xún shēng zhēng xiāng gòu bìng ruò shì jǐng hōng da rán

今或掇其已往,揣彼未形,逐景循声,争相诟病,若市井哄瘩然。

zhì fāng miàn zhòng chén gǒu fēi shèn jiān tè yì yi qì duǎn lù zhǎng wéi rén cái xī

至方面重臣,苟非甚奸慝,亦宜弃短录长,为人才惜。

jīn huò sōu jué xiǎo cī zhǐ wèi dà dù jí yán chǒu dǐ shǐ jué yǐn qù

今或搜抉小疵,指为大蠹,极言丑诋,使决引去。

yǐ cǐ qiú rén guó jiā ān dé quán cái ér yòng zhī

以此求人,国家安得全才而用之?

shì wèi kē kè

是为苛刻。

yán guān néng guī qiē rén zhǔ jiū dàn dà chén

言官能规切人主,纠弹大臣。

zhì yán guān zhī duǎn shuí wèi zhǐ zhī zhě

至言官之短,谁为指之者?

jīn yán shì lùn rén huò bù dàng bù chén bù wéi zòu fù jí fèn rán bù píng

今言事论人或不当,部臣不为奏覆,即愤然不平;

suī tóng liè míng zhī qí fēi yì mò yǔ biàn yǐ wéi tǐ mào dāng rú shì

虽同列明知其非,亦莫与辨,以为体貌当如是。

fu chén zǐ qiě bù kěn yī yán shòu guò hé yǐ zé nàn jūn fù zāi

夫臣子且不肯一言受过,何以责难君父哉?

shì wèi qiú shèng

是为求胜。

cǐ sì bì zhě jīn rì suǒ dāng shēn jiè

此四弊者,今日所当深戒。

rán qí yào zài dà chén qǔ jiàn qián shī wù yòng xī zhǐ shēng shì zhī rén

然其要在大臣取鉴前失,勿用希指生事之人。

xī zhǐ shēng shì zhī rén jìn zé zhōng zhí zhēn liàng zhī shì yuǎn ér sòng chéng gōng yù shèng dé zhě rì zhì yú qián

希指生事之人进,则忠直贞谅之士远,而颂成功、誉盛德者日至于前。

dà chén rèn jǐ zhuān duàn jí yǒu quē shī shú cóng wén zhī

大臣任己专断,即有阙失,孰从闻之?

gài zǎi xiàng zhī zhí bù dàng yǐ jiù shí zì zú dāng yǐ gé xīn wèi běn

盖宰相之职,不当以救时自足,当以格心为本。

yuàn bì xià míng chì zhōng wài xiāo péng bǐ zhī sī huán chún hòu zhī sú tiān xià xìng shèn

愿陛下明饬中外,消朋比之私,还淳厚之俗,天下幸甚。

shū zòu xià suǒ sī

疏奏,下所司。

gǒng è qí cì jǐ fu sān rì chū wèi níng xià qiān shì

拱恶其刺己,甫三日,出为宁夏佥事。

xiū tún zhèng juān fú liáng jiàn shuǐ zhá liú wáng jiàn guī

修屯政,蠲浮粮,建水闸,流亡渐归。

yù shǐ fù píng sūn pī yáng wǔ gǒng wèi xī zhǐ zhě suǒ hé

御史富平孙丕扬忤拱,为希指者所劾。

fāng xíng kān wén huī kàng yán yuē máo jǔ xì gù yǐ guǐ zhèng rén yǐ kuài dāng lù zhī sī wǒ gù bù kěn wèi zhū jūn yì bù kě yě

方行勘,文辉抗言曰:“毛举细故,𬺈晷正人,以快当路之私,我固不肯为,诸君亦不可也。

yú shì huǎn qí shì

”于是缓其事。

wèi jǐ hé zhě xiān dé zuì qù pī yáng jìng huò miǎn

未几,劾者先得罪去,丕扬竟获免。

shén zōng sì wèi gǒng bà zhèng zhào wèi shàng bǎo qīng

神宗嗣位,拱罢政,召为尚宝卿。

xún gào guī

寻告归。

jiǔ zhī yǒu zhào zhào yòng

久之,有诏召用。

wèi fù zú

未赴卒。

liú fèn yōng luò yáng rén

刘奋庸,洛阳人。

jiā jìng sān shí bā nián jìn shì

嘉靖三十八年进士。

shòu bīng bù zhǔ shì

授兵部主事。

xún gǎi lǐ bù jiān hàn lín dài zhào

寻改礼部兼翰林待诏。

shì mù zōng yù dǐ

侍穆宗裕邸。

jìn yuán wài láng

进员外郎。

mù zōng jí wèi yǐ jiù ēn zhuó shàng bǎo qīng

穆宗即位,以旧恩,擢尚宝卿。

yǐ fān dǐ jiù chén xiāng jì bǐng yòng dú fèn yōng jiǔ bù tiáo

已,藩邸旧臣相继柄用,独奋庸久不调。

dà xué shì gāo gǒng yì gù guān yě zài qǐ rèn shì pō zhuān zì fèn yōng jí zhī

大学士高拱亦故官也,再起任事,颇专恣,奋庸疾之。

lóng qìng liù nián sān yuè shàng shū yuē

隆庆六年三月,上疏曰:

bì xià jiàn zuò liù zài cháo gāng ruò zhèn chì ér dà bǐng jiàn yí

陛下践阼六载,朝纲若振饬,而大柄渐移;

shì lù ruò sù qīng ér jī xí réng gù

仕路若肃清,而积习仍故。

bǎi liáo fāng yǐn lǐng yǐ dǔ lì jīng zhī zhì ér bì xià jīng shén zhì yì jiàn bù dǎi chū

百僚方引领以睹励精之治,而陛下精神志意渐不逮初。

chén niàn qián dǐ jiù ēn yì bù rěn mò

臣念潜邸旧恩,谊不忍默。

jǐn tiáo wǔ shì yǐ sì yīng duàn

谨条五事,以俟英断。

yī bǎo shèng gōng

一、保圣躬。

rén zhǔ yī shēn tiān dì rén shén zhī zhǔ bì zhì qì qīng míng jīng shén wán gù ér hòu kě yǐ yù wàn jǐ

人主一身,天地人神之主,必志气清明,精神完固,而后可以御万几。

wàng níng shén dìng zhì rěn xìng yì qíng wú chěng dàn xī zhī yú wú xùn wú yá zhī yù zé wú jiāng zhī fú kě zhǎng bǎo yě

望凝神定志,忍性抑情,毋逞旦夕之娱,毋徇无涯之欲,则无疆之福可长保也。

èr zǒng dà quán

二、总大权。

jīn zhèng fǔ suǒ nǐ yì bǎi sī suǒ chéng xíng fēi bù fèng zhào zhǐ ér qí jiān cóng wéi zhī gù bì xià céng dú duàn fǒu hu

今政府所拟议,百司所承行,非不奉诏旨,而其间从违之故,陛下曾独断否乎?

guó shì zhī gēng zhāng rén cái zhī yòng shè wèi bì jǐn chū zhōng móu xié gōng lùn

国事之更张,人才之用舍,未必尽出忠谋,协公论。

chén yuàn bì xià gōng lǎn dà quán fán shù fǔ jiàn bái gé chén nǐ zhǐ tè liú qīng lǎn shí chū dú duàn zé chén xià mò néng cè qí jī ér zhèng bǐng bù zhì páng luò yǐ

臣愿陛下躬揽大权,凡庶府建白,阁臣拟旨,特留清览,时出独断,则臣下莫能测其机,而政柄不致旁落矣。

sān shèn jiǎn dé

三、慎俭德。

bì xià sì wèi yǐ lái chuán zhǐ qǔ yín bù xià shù shí wàn qiú zhēn yì zhī bǎo zuò áo shān zhī dēng fú yù qì yòng xī lòu jīn diāo yù

陛下嗣位以来,传旨取银不下数十万,求珍异之宝,作鳌山之灯,服御器用,悉镂金雕玉。

shēng cái shén nán mí bì wú jì

生财甚难,靡敝无纪。

yuàn chá nèi tǎng zhī kōng xū sī xiǎo mín zhī jiān kǔ bù zuò wú yì bù guì yì wù zé guó yòng chōng xiàn ér mín yuè qí shēng yǐ

愿察内帑之空虚,思小民之艰苦,不作无益,不贵异物,则国用充羡,而民乐其生矣。

sì lǎn zhāng zòu

四、览章奏。

rén chén jìn yán qǐ néng jiē dāng

人臣进言,岂能皆当。

bì xià yī qiè zhì bù lǎn fēi wéi xū zhōng liáng xiàn nà zhī chéng yì kǒng quán jiān bì yōng shì zì cǐ chéng

陛下一切置不览,非惟虚忠良献纳之诚,抑恐权奸蔽壅,势自此成。

wàng bì xià liú shén zhāng zòu qǔ chuí róng nà

望陛下留神章奏,曲垂容纳。

yán jí jūn dé zé fǎn jǐ zì xiū

言及君德,则反己自修;

yán jí cháo zhèng zé gēng huà shàn zhì

言及朝政,则更化善治。

tīng yán zhě jì jiàn zhī xíng shì ér jìn yán zhě yì lè yú xiào zhōng yǐ

听言者既见之行事,而进言者益乐于效忠矣。

wǔ yòng zhōng zhí

五、用忠直。

ěr suì jìn jiàn zhě huò yǐ qín zhèng huò yǐ jié yòng huò yǐ jìn xián tuì bù xiào cǐ jiē wú suǒ lì ér wèi zhī

迩岁进谏者,或以勤政,或以节用,或以进贤退不肖,此皆无所利而为之;

fēi ruò chéng wàng fēng zhǐ sì gōng jī yǐ xuě tā rén zhī fèn yíng hé quán yào jiāo jiàn bá yǐ shù yín péng zhī dǎng zhě bǐ yě

非若承望风旨,肆攻击以雪他人之愤,迎合权要,交荐拔以树淫朋之党者比也。

yuàn shù kuáng yú zhī zuì jiā pī lín zhī chéng dēng zhī yǒu wèi yǐ zuò shì qì zé dǎng guī rì wén bì yì fēi xiān

愿恕狂愚之罪,嘉批鳞之诚,登之有位,以作士气,则谠规日闻,裨益非鲜。

shū rù dì dàn bào wén bù nù yě

疏入,帝但报闻,不怒也。

ér fù gǒng zhě wèi fèn yōng jiǔ bù xǐ guān yàng yàng fēng cì xiāng yǔ dǐ zǐ zhī

而附拱者谓奋庸久不徙官,怏怏风刺,相与诋訾之。

jǐ shì zhōng tu mèng guì suì hé fèn yōng dòng yáo guó shì

给事中涂梦桂遂劾奋庸动摇国是。

huì jǐ shì zhōng cáo dà yě yì hé gǒng shí zuì dì chì zhī

会给事中曹大埜亦劾拱十罪,帝斥之。

jǐ shì zhōng chéng wén yīn zòu gǒng jié zhōng bào guó wàn shì yǒng lài fèn yōng yǔ dà yě jiàn gòu jiān móu qīng xiàn yuán fǔ zuì bù kě shèng zhū

给事中程文因奏拱竭忠报国,万世永赖,奋庸与大埜渐构奸谋,倾陷元辅,罪不可胜诛。

zhāng bìng xià lì bù

章并下吏部。

gǒng fāng zhǎng bù shì yáng wèi èr chén qí kuān

拱方掌部事,阳为二臣祈宽。

dì bù xǔ jìng zhé dà yě qián zhōu pàn guān fèn yōng xīng guó zhī zhōu

帝不许,竟谪大埜干州判官,奋庸兴国知州。

mèng guì wén jiē gǒng mén shēng

梦桂、文皆拱门生。

mèng guì jí dǐ fèn yōng wén zé shèng chēng sòng gǒng yòu jǐn jǔ dà yě zòu zhōng yǔ dài gǒng pōu xī shì lùn fēi zhī

梦桂极诋奋庸,文则盛称颂拱,又尽举大埜奏中语代拱剖析,士论非之。

fèn yōng zhé guān liǎng yuè huì shén zōng jí wèi suì zhuó shān xī tí xué qiān shì

奋庸谪官两月,会神宗即位,遂擢山西提学佥事。

zài qiān shǎn xī tí xué fù shǐ

再迁陕西提学副使。

yǐ bìng qǐ guī zú

以病乞归,卒。

dà yě bā xiàn rén

大埜,巴县人。

qí hé gǒng zhāng jū zhèng shí shǐ zhī

其劾拱,张居正实使之。

wàn lì zhōng lèi qiān yòu fù dōu yù shǐ xún fǔ jiāng xī

万历中,累迁右副都御史,巡抚江西。

yǐ tān hé miǎn

以贪劾免。

zàn yuē shì zōng zhī jì mén hù jiàn kāi

赞曰:世宗之季,门户渐开。

jū yán lù zhě gè yǒu suǒ zhǔ gù qí shí bù huàn qí bù yán huàn qí yán zhī rǒng màn wú dàng yǔ qí xīn zhī bù néng wú sī

居言路者,各有所主,故其时不患其不言,患其言之冗漫无当,与其心之不能无私;

yán yù duō ér guó shì yù yì xiáo luàn yě

言愈多,而国是愈益淆乱也。

wāng wén huī suǒ chén sì bì yǒu zhǐ zāi

汪文辉所陈四弊,有旨哉!

lùn míng jì yán lù zhū chén ér kǎo qí dé shī dāng yú shì guān zhī

论明季言路诸臣,而考其得失,当于是观之。

✦ You read 列传·卷一百零三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.