明史 · 佚名 · Chapter 214 of 333

列传·卷一百零二

PinyinModern Translation
Size

yáng bó zi jùn mín mǎ sēn liú tǐ qián wáng tíng máo kǎi gé shǒu lǐ jìn xué yán dì xué céng

杨博(子俊民) 马森刘体干王廷 (毛恺) 葛守礼靳学颜(弟学曾)

yáng bó zì wéi yuē pú zhōu rén

杨博,字惟约,蒲州人。

fù zhān yù shǐ zhōng sì chuān qiān shì

父瞻,御史,终四川佥事。

bó dēng jiā jìng bā nián jìn shì chú zhōu fēi zhī xiàn diào cháng ān

博登嘉靖八年进士,除盩啡知县,调长安。

zhēng wèi bīng bù wǔ kù zhǔ shì lì zhí fāng láng zhōng

征为兵部武库主事,历职方郎中。

dà xué shì dí luán xún jiǔ biān yǐ bó zì suí

大学士翟銮巡九边,以博自随。

suǒ guò shān chuān xíng shì tǔ sú hào wù shì zú duō guǎ qiáng ruò jiē shū jì zhī

所过山川形势,土俗好恶,士卒多寡强弱,皆疏记之。

zhì sù zhōu shǔ fān shù bǎi zhē dào yāo shǎng

至肃州,属番数百遮道邀赏。

luán lǜ lái zhě yì zhòng bù néng gěi

銮虑来者益众,不能给。

bó qǐng luán shèng yí wèi jí zhū fān yuán mén wài shù yǐ tiān zǐ zǎi xiàng zhì bù xī zhòng yuǎn yíng jiāng fù yǐ shǔ lì

博请銮盛仪卫,集诸番辕门外,数以天子宰相至,不悉众远迎,将缚以属吏。

zhū fān luó bài qǐng zuì nǎi shāo lài qí xiān zhì zhě yú jiē jù bù fù lái

诸番罗拜请罪,乃稍赉其先至者,余皆惧不复来。

luán hái jiàn bó kě shǔ dà shì

銮还,荐博可属大事。

jí náng ǎn dá suì dào biān shàng shū zhāng zàn yī qiè yǐ bàn bó

吉囊、俺答岁盗边,尚书张瓒一切倚办博。

dì huò zhōng yè jiàng shǒu zhào bó suí shì tiáo dá xī chēng zhǐ

帝或中夜降手诏,博随事条答,悉称旨。

máo bó wēn dài zàn bó dāng qiān tè zòu liú zhī

毛伯温代瓒,博当迁,特奏留之。

yǐ qiān shān dōng tí xué fù shǐ zhuǎn dū liáng cān zhèng

已,迁山东提学副使,转督粮参政。

èr shí wǔ nián chāo bài yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ gān sù

二十五年,超拜右佥都御史,巡抚甘肃。

dà xīng tún lì qǐng mù mín kěn tián yǒng bù zhēng zū

大兴屯利,请募民垦田,永不征租。

yòu yǐ xiá xiū zhù sù zhōu yú shù quán jí gān zhōu píng chuān jìng wài dà lú quán zhū chǔ dūn tái záo lóng shǒu zhū qú

又以暇修筑肃州榆树泉及甘州平川境外大芦泉诸处墩台,凿龙首诸渠。

chū hǎn dōng shǔ fān bì tǔ lǔ fān luàn qiān sù zhōu jìng shàng shí yǔ jū mín qiāng shā

初,罕东属番避土鲁番乱,迁肃州境上,时与居民戕杀。

jiàn shēng li shí yáng yǐ wéi yán shì xià shǒu chén

监生李时旸以为言,事下守臣。

bó wèi zhù jīn tǎ bái chéng qī bǎo zhào qí zhǎng lìng lǜ shǔ xǐ jū zhī

博为筑金塔、白城七堡,召其长,令率属徙居之。

zhū fān xǐ qī bǎi yú zhàng zhōu jìng wèi zhī sù qīng

诸番徙七百余帐,州境为之肃清。

zǒng bīng guān wáng jì zǔ què kòu yǒng chāng zhèn qiāng cān jiāng cài xūn děng zhàn zhèn fān shān dān sān gào jié zhǎn shǒu bǎi sì shí yú jí

总兵官王继祖却寇永昌,镇羌参将蔡勋等战镇番、山丹,三告捷,斩首百四十余级。

jìn bó yòu fù dōu yù shǐ

进博右副都御史。

yǐ mǔ yōu guī

以母忧归。

chóu luán zhèn gān sù zǒng dū céng xǐ hé zhī zhào dǎi zhì

仇鸾镇甘肃,总督曾铣劾之,诏逮治。

bó yì fā qí tān wǎng sān shí shì

博亦发其贪罔三十事。

luán bài dà jiàng jūn shù huǐ zhī dì bù tīng

鸾拜大将军,数毁之,帝不听。

fú què luán yǐ zhū zhào bài bīng bù yòu shì láng

服阕,鸾已诛,召拜兵部右侍郎。

zhuǎn zuǒ jīng lüè jì zhōu bǎo dìng

转左,经略蓟州、保定。

chū ǎn dá báo dū chéng yóu cháo hé chuān rù yì zhě zhēng qǐng wèi bèi

初,俺答薄都城,由潮河川入,议者争请为备。

shuǐ tuān hàn bù kě chéng

水湍悍,不可城。

bó yuán shuǐ shì jiàn shí dūn zhì shù shǒu hái dū jīng chéng jiǔ mén

博缘水势建石墩,置戍守,还督京城九门。

shí yīn kòu jǐng suì qī yuè fēn bīng shǒu pí

时因寇警,岁七月分兵守陴。

bó yuē kòu zhì xū zhèn jìng nài hé xiān shì zì rǎo

博曰:“寇至,须镇静,奈何先事自扰?

ba qí lìng

”罢其令。

xún qiān zǒng dū jì liáo bǎo dìng jūn wù

寻迁总督蓟、辽、保定军务。

bó yǐ jì bī jīng shī hù jī diàn líng qǐn wèi dà fēn bù zhū jiāng huà dì wèi fáng

博以蓟逼京师,护畿甸陵寝为大,分布诸将,画地为防。

sān shí sān nián qiū bǎ dōu ér jí dǎ lái sūn shí yú wàn qí fàn jì zhèn gōng qiáng

三十三年秋,把都儿及打来孙十余万骑犯蓟镇,攻墙。

dì yōu shén shù qiǎn qí zhēn bó

帝忧甚,数遣骑侦博。

bó huàn jiǎ sù gǔ běi kǒu chéng shàng dū zǒng bīng guān zhōu yì chāng děng lì yù

博擐甲宿古北口城上,督总兵官周益昌等力御。

dì dà xǐ chí cì fēi zhì yī kào jūn wàn jīn

帝大喜,驰赐绯豸衣,犒军万金。

kòu gōng sì zhòu yè bù dé rù nǎi bìng gōng gū shān kǒu dēng qiáng

寇攻四昼夜不得入,乃并攻孤山口,登墙。

guān jūn duàn yī rén wàn nǎi tuì tún hǔ tóu shān

官军断一人腕,乃退屯虎头山。

bó mù sǐ shì yè yǐ huǒ jīng qí yíng kòu rǎo luàn bǐ míng xī qù

博募死士,夜以火惊其营,寇扰乱,比明悉去。

jìn yòu dū yù shǐ yìn zǐ jǐn yī qiān hù

进右都御史,荫子锦衣千户。

míng nián dǎ lái sūn fù rù yì chāng jī què zhī

明年,打来孙复入益昌,击却之。

suì zhuó bó bīng bù shàng shū lù fáng qiū gōng jiā tài zǐ shǎo bǎo

遂擢博兵部尚书,录防秋功,加太子少保。

yán sōng fù zǐ zhāo quán lì zhū sī wèi suǒ náo bó yī qiè gé bù xíng

严嵩父子招权利,诸司为所挠,博一切格不行。

sōng hèn bó huì dīng fù yōu qù

嵩恨博,会丁父忧去。

bīng bù shàng shū xǔ lùn ba dì qǐ bó dài zhī

兵部尚书许论罢,帝起博代之。

bó wèi zhōng sàng shū cí

博未终丧,疏辞。

ér dì yǐ dà tóng yòu wèi wéi jí gǎi bó zǒng dū xuān dà shān xī jūn wù

而帝以大同右卫围急,改博总督宣、大、山西军务。

bó mò cuī chí chū guān

博墨缞驰出关。

wèi zhì shì láng jiāng dōng děng yǐ dà jūn jìn kòu yǐn qù

未至,侍郎江东等以大军进,寇引去。

shí yòu wèi wéi liù yuè shǒu jiāng wáng dé zhàn wáng chéng zhōng chú sù qiě jǐn shì sǐ shǒu wú èr xīn

时右卫围六月,守将王德战亡,城中刍粟且尽,士死守无二心。

bó hòu fǔ xù zòu xíng shàn hòu shí shì

博厚抚恤,奏行善后十事。

yǐ jǐ shì zhōng zhāng xué yán yán liú bó zhèn fǔ

以给事中张学颜言,留博镇抚。

zòu juān bèi kòu zū yīn qiān qí dīng zhuàng wèi yì yǒng fēn lì zhū jiāng

奏蠲被寇租,因佥其丁壮为义勇,分隶诸将。

bó yǐ biān rén bù xí chē zhàn kòu rù zhé bù zhī qǐng zào xiāng chē bǎi liàng yǒu jǐng zé yòu wèi chē dōng zuǒ wèi chē xi shǐ xiāng shēng yuán

博以边人不习车战,寇入辄不支,请造箱车百辆,有警则右卫车东,左卫车西,使相声援。

yòu yǐ dà tóng qiáng pǐ shàn zhì wèi jí

又以大同墙圮,缮治为急;

cì zé sāi yín chāi yì mǎ zhū lǐng yǐ jué kuī zǐ jīng lù

次则塞银钗、驿马诸岭,以绝窥紫荆路;

bèi jū yōng nán shān yǐ jué kuī líng qǐn jī diàn lù

备居庸南山,以绝窥陵寝畿甸路;

xiū yáng shén de zhū qiáng qiàn yǐ jué rù shān xi lù

修阳神地诸墙堑,以绝入山西路。

nǎi yú dà tóng niú xīn shān zhū chǔ zhù bǎo jiǔ dūn tái jiǔ shí èr jiē zuǒ wèi gāo shān zhàn yǐ dá zhèn chéng

乃于大同牛心山诸处筑堡九,墩台九十二,接左卫高山站,以达镇城。

jùn dà háo èr gè shí bā lǐ xiǎo háo liù shí yǒu sì

浚大濠二,各十八里,小濠六十有四。

wǔ xún qì gōng cì chì jiǎng lài

五旬讫功,赐敕奖赉。

dì shù yù zhào bó hái yòu yú biān yǐ wèn sōng

帝数欲召博还,又虞边,以问嵩。

sōng yā bù xǐ bó qǐng lìng jiāng dōng shǔ bù shì sì qiū fáng bì xú yì zhī suì bù zhào

嵩雅不喜博,请令江东署部事,俟秋防毕徐议之,遂不召。

qiū fáng qì jiā tài zǐ tài bǎo liú zhèn rú gù

秋防讫,加太子太保,留镇如故。

pò sù bǎ ling jí pàn rén le dōu jì děng shù yǐ qīng jì kòu biān bó xiān hòu jì qín zhī

哱素把伶及叛人了都记等数以轻骑寇边,博先后计擒之。

yòu shǔ chū qí bīng xí kòu kòu shāo xǐ zhàng

又数出奇兵袭寇,寇稍徙帐。

yīn yì zhù gù zǒng dū wēng wàn dá suǒ chuàng biān qiáng zhāo hái nèi dì mín wèi kòu lüě zhě qiān liù bǎi yú rén

因议筑故总督翁万达所创边墙,招还内地民为寇掠者千六百余人。

yòu qǐng tōng xuān dà huāng tián shuǐ lì báo qí zū

又请通宣、大荒田水利,薄其租。

bào kě

报可。

gǎi jì liáo zǒng dū

改蓟辽总督。

qiū fáng jùn tíng yì yù zhào bó hái lì bù shàng shū wú péng bù kě

秋防竣,廷议欲召博还,吏部尚书吴鹏不可。

zhèng xiǎo shǔ bīng bù zhēng zhī yuē bó zài jì liáo zé jì liáo ān zài běn bīng zé jiǔ biān jù ān

郑晓署兵部,争之曰:“博在蓟、辽则蓟、辽安,在本兵则九边俱安。

nǎi rú hái jiā shǎo bǎo

”乃如还,加少保。

dì yōu biān shén bó měi xiān shì wèi fáng dì juàn yǐ ruò zuǒ yòu shǒu

帝忧边甚,博每先事为防,帝眷倚若左右手。

cháng yǔ gé chén zì bó rù zhèn měi yōu biān qí yǔ bó yù wèi móu

尝语阁臣:“自博入,朕每忧边,其语博预为谋。

bó shàng yán jīn jiǔ biān jì zhèn wéi zhòng

”博上言:“今九边,蓟镇为重。

qǐng chì biān chén zhú dà tóng kòu shǐ bù dé jìn jì xuān dà zhū jiāng cóng dú shí zhēn qíng xíng yù bèi huáng huā gǔ běi zhū yào hài shǐ yī qí bù dé rù guān jí shǒu gōng yě

请敕边臣逐大同寇,使不得近蓟,宣、大诸将从独石侦情形,预备黄花、古北诸要害,使一骑不得入关,即首功也。

dì shì zhī

”帝是之。

sì shí èr nián shí yuè kòu yōng zhòng kuī jì zhōu shēng yán fàn liáo yáng

四十二年十月,寇拥众窥蓟州,声言犯辽阳。

zǒng dū yáng xuǎn shuài shī dōng bó xí zhǐ zhī

总督杨选帅师东,博檄止之。

yòu shǒu shū sān wǎng zú bù cóng

又手书三往,卒不从。

bó fǔ jǐ yuē bài yǐ

博拊几曰:“败矣。

jí zhēng bīng rù yuán kòu yǐ kuì qiáng zi lǐng fàn tōng zhōu

”急征兵入援,寇已溃墙子岭,犯通州。

dì tàn yuē gēng xū shì yòu jiàn yǐ

帝叹曰:“庚戌事又见矣。

zhū lù bīng xiān hòu zhì

”诸路兵先后至。

mìng xuān dà zǒng dū jiāng dōng tǒng wén wǔ dà chén fēn shǒu huáng chéng jīng chéng zhèn yuǎn hóu gù huán yǐ jīng yíng bīng fēn bù chéng nèi wài

命宣大总督江东统文武大臣分守皇城、京城,镇远侯顾寰以京营兵分布城内外。

kòu jiě ér dōng lìn shùn yì sān hé bǎo lüě qù

寇解而东,躏顺义、三河,饱掠去。

yuán bīng bù fā yī shǐ qǔ dào bì jí líng qí shāng cán zhě bào shǒu gōng

援兵不发一矢,取道毙及零骑伤残者报首功。

dì yàng yàng yù bó yuē zéi fù bǎo yáng hé yǐ chéng hòu

帝怏怏,谕博曰:“贼复饱飏,何以惩后?

suì zhū xuǎn

”遂诛选。

bó jù jí xú jiē lì bǎo chí zhī

博惧及,徐阶力保持之。

dì niàn bó qián gōng bù zuì

帝念博前功,不罪。

jiǔ zhī gǎi lì bù shàng shū

久之,改吏部尚书。

lóng qìng gǎi yuán qǐng zūn yí zhào lù jiàn yán zhū chén sǐ zhě jiē zèng xù

隆庆改元,请遵遗诏,录建言诸臣,死者皆赠恤。

shí fāng jì qún lì shān xī rén wú yī bèi chù zhě

时方计群吏,山西人无一被黜者。

jǐ shì zhōng hú yīng jiā hé bó bì qí xiāng rén bó lián shū qǐ xiū

给事中胡应嘉劾博庇其乡人,博连疏乞休。

bìng wèi liú qiě chì yán zhě

并慰留,且斥言者。

yī pǐn mǎn sān kǎo jìn shǎo fù jiān tài zǐ tài fù

一品满三考,进少傅兼太子太傅。

dì jiāng yóu nán hǎi zǐ bó lǜ tóng liè jiàn

帝将游南海子,博率同列谏。

yù shǐ zhān yǎng bì yǐ zhí yán ba bó zhēng zhī

御史詹仰庇以直言罢,博争之。

zhūn yán dū yù shǐ páng shàng péng bèi lùn bó yì liú

屯盐都御史庞尚鹏被论,博议留。

qiǎn zhǐ suì xiè bìng guī

忏旨,遂谢病归。

shàng shū liú tǐ qián děng jiāo zhāng qǐ liú bù tīng

尚书刘体干等交章乞留,不听。

dà xué shì gāo gǒng zhǎng lì bù jiàn bó kān běn bīng

大学士高拱掌吏部,荐博堪本兵。

zhào yǐ lì bù shàng shū lǐ bīng bù shì

诏以吏部尚书理兵部事。

chén jì chāng zhàn shǒu fāng lüè wèi yì zhě yǐ shǒu qiáng wèi qiè yán kě tīng shí wú shǎo xiào

陈蓟、昌战守方略,谓:“议者以守墙为怯,言可听,实无少效。

qiáng wài yāo jī hài qī lì sān

墙外邀击,害七利三;

qiáng nèi gé dòu lì yī hài jiǔ

墙内格斗,利一害九。

fu yīn qiáng shǒu suǒ wèi xiān chù zhàn dì ér dài dí

夫因墙守,所谓先处战地而待敌。

míng shǒu shí zhàn yě

名守,实战也。

chén wèi zǒng dū cháng jù dǎ lái sūn shí wàn zhòng yǐ wéi dāng shǒu qiáng wú yí

臣为总督,尝拒打来孙十万众,以为当守墙无疑。

yīn chén míng yìng yuán shēn zhù shǒu chù jīng yíng yù shǔ yí xiū nèi zhì zhū shì dì xī cóng zhī

”因陈明应援、申驻守、处京营、谕属夷、修内治诸事,帝悉从之。

bó kuí wú fēng shuò lín shì ān xián yǒu shí liàng

博魁梧丰硕,临事安闲有识量。

chū rù zhōng wài sì shí yú nián shǐ zhōng yǐ bīng shì zhe

出入中外四十余年,始终以兵事著。

liù nián gāo gǒng ba nǎi gǎi bó lì bù jìn shǎo shī jiān tài zǐ tài shī

六年,高拱罢,乃改博吏部,进少师兼太子太师。

míng nián qiū jí zuò sān shū qǐ zhì shì guī

明年秋,疾作,三疏乞致仕归。

yú nián zú

逾年卒。

zèng tài fù shì xiāng yì

赠太傅,谥襄毅。

gǒng bǐng guó shí yù zhōng xú jiē wēi huò bó zào gǒng lì wèi jiě

拱柄国时,欲中徐阶危祸,博造拱,力为解。

gǒng yì xīn dòng shì huò yǐ

拱亦心动,事获已。

qí hòu zhāng jū zhèng zhú gǒng jiāng zhōu nà qí zuì bó yì rán zhēng zhī

其后张居正逐拱,将周内其罪,博毅然争之。

jí xīng wáng dà chén yù bó yǔ dōu yù shǐ gé shǒu lǐ yì jū zhèng lì wèi jiě

及兴王大臣狱,博与都御史葛守礼诣居正力为解。

jū zhèng fèn yuē èr gōng wèi wǒ gān xīn gāo gōng yé

居正愤曰:“二公谓我甘心高公耶?

bó yuē fēi gǎn rán yě rán fēi gōng bù néng huí tiān

”博曰:“非敢然也,然非公不能回天。

huì dì mìng shǒu lǐ xié dū du zhū xī xiào huì xùn bó yīn wèi huà jì shǐ xiào wèi chù dà chén gǎi gōng

”会帝命守礼偕都督朱希孝会讯,博阴为画计,使校尉怵大臣改供;

yòu lìng gǒng pū zá chóu rén zhōng lìng dà chén shí bié máng rán mò biàn shì nǎi bái

又令拱仆杂稠人中,令大臣识别,茫然莫辨,事乃白。

rén yǐ shì chēng bó cháng zhě

人以是称博长者。

zi jùn mín zì bó zhāng jiā jìng sì shí yī nián jìn shì

子俊民,字伯章,嘉靖四十一年进士。

chú hù bù zhǔ shì lì lǐ bù láng zhōng

除户部主事,历礼部郎中。

lóng qìng chū qiān hé nán tí xué fù shǐ

隆庆初,迁河南提学副使。

wàn lì chū lì tài pú shǎo qīng

万历初,历太仆少卿。

fù bó zhì zhèng shì guī

父博致政,侍归。

qǐ gù guān lèi qiān bīng bù zuǒ shì láng shǔ bù shì

起故官,累迁兵部左侍郎署部事。

shí yì chě lì kè sì fēng

时议撦力克嗣封。

jùn mín yán kuǎn wèi kě jù ba

俊民言:“款未可遽罢。

wéi nèi xiū shǒu bèi ér wài lēi xī bù shǐ jìn hái cháo shēn dìng shì é shǐ wú làn suǒ ér yǐ

惟内修守备,而外勒西部,使尽还巢,申定市额,使无滥索而已。

yì suì dìng

”议遂定。

jìn hù bù shàng shū zǒng dū cāng chǎng

进户部尚书,总督仓场。

shí jiǔ nián hái lǐ bù shì

十九年,还理部事。

hé nán dà jī rén xiāng shí qǐng fā yín mǐ gè shù shí wàn

河南大饥,人相食,请发银米各数十万。

huò yì qí jī huǎn yīn zì hé qiú ba

或议其稽缓,因自劾求罢。

shū liù shàng bù yǔn

疏六上,不允。

xiǎo rén jìng qǐng kāi kuàng jùn mín zhēng bù de shuì shǐ nǎi sì chū

小人竞请开矿,俊民争不得,税使乃四出。

tiān xià sāo rán shí yǐ jiù jùn mín

天下骚然,时以咎俊民。

zài shì lì sān kǎo lèi jiā tài zǐ tài bǎo

在事历三考,累加太子太保。

zú guān zèng shǎo bǎo

卒官,赠少保。

hòu xù dōng zhēng zhuǎn xiǎng gōng zèng shǎo fù jiān tài zǐ tài fù

后叙东征转饷功,赠少傅兼太子太傅。

mǎ sēn zì kǒng yǎng huái ān rén

马森,字孔养,怀安人。

fù jùn wǎn de zi jiā rén bào zhī zhuì yǔn yān

父俊,晚得子,家人抱之坠,殒焉。

jùn dài qí qī yuē wǒ wù yě bù zhī zuì

俊绐其妻曰“我误也”,不之罪。

yú nián ér jǔ sēn

逾年而举森。

jiā jìng shí sì nián chéng jìn shì shòu hù bù zhǔ shì lì tài píng zhī fǔ

嘉靖十四年成进士,授户部主事,历太平知府。

mín yǒu xiōng dì sòng zhě yǔ jìng lìng zhào yuē ruò èr rén lǎo yǐ rěn shāng tiān xìng hu

民有兄弟讼者,予镜令照曰:“若二人老矣,忍伤天性乎?

jiē gǎn qì xiè qù

”皆感泣谢去。

zài qiān jiāng xī àn chá shǐ

再迁江西按察使。

yǒu jìn shì bì wài fù ér shā qī fǔ àn yù huǎn qí yù sēn zú dǐ zhī fǎ

有进士嬖外妇而杀妻,抚按欲缓其狱,森卒抵之法。

lì zuǒ bù zhèng shǐ jiù zhuó xún fǔ yòu fù dōu yù shǐ

历左布政使,就擢巡抚右副都御史。

rù wèi xíng bù yòu shì láng gǎi hù bù

入为刑部右侍郎,改户部。

chū sēn zài jiāng xī jiàn bù zhèng shǐ sòng chún

初,森在江西荐布政使宋淳。

chún hòu fǔ nán gàn yǐ zāng bài sēn zuò diào dà lǐ qīng

淳后抚南、赣,以赃败,森坐调大理卿。

lǚ bó yí yù yǔ xíng bù shàng shū zhèng xiǎo dōu yù shǐ zhōu yán chēng wéi sān píng

屡驳疑狱,与刑部尚书郑晓、都御史周延称为“三平”。

bìng guī qǐ nán jīng gōng bù yòu shì láng

病归,起南京工部右侍郎。

gǎi hù bù dū cāng chǎng xún zhuǎn zuǒ

改户部,督仓场,寻转左。

yǐ yòu dū yù shǐ zǒng dū cáo yùn jiān xún fǔ fèng yáng qiān nán jīng hù bù shàng shū

以右都御史总督漕运,兼巡抚凤阳,迁南京户部尚书。

lóng qìng chū gǎi běi bù

隆庆初,改北部。

shì shí dēng jí zhào shū juān tiān xià tián zū bàn

是时,登极诏书蠲天下田租半。

tài cāng suì rù shǎo bù néng fù jīng fèi ér jīng tōng èr cāng jī zhù wú jǐ

太仓岁入少,不能副经费,而京、通二仓积贮无几。

sēn gōu xiào sōu tī tiáo xíng shí yú shì

森钩校搜剔,条行十余事。

yòu liè shàng qián gǔ chū rù zhī shù quàn dì jié jiǎn

又列上钱谷出入之数,劝帝节俭。

dì shǒu zhào zé lìng cuò zhì sēn zòu zǔ zōng jiù zhì hé huái yǐ nán yǐ sì bǎi wàn gōng yìng jīng shī hé huái yǐ běi yǐ bā bǎi wàn gōng biān

帝手诏责令措置,森奏:“祖宗旧制,河、淮以南以四百万供应京师,河、淮以北以八百万供边。

yī suì zhī rù zú gōng yī suì zhī yòng

一岁之入,足供一岁之用。

hòu biān chuí duō shì zhī fèi jiàn fán yī biàn ér yǒu kè bīng zhī nián lì zài biàn ér yǒu zhǔ bīng zhī nián lì

后边陲多事,支费渐繁,一变而有客兵之年例,再变而有主兵之年例。

qí chū zhǐ sān wǔ shí wàn ěr hòu jiàn zēng zhì èr bǎi sān shí yú wàn

其初止三五十万耳,后渐增至二百三十余万。

tún tián shí kuī qī bā yán fǎ shí zhé sì wǔ mín yùn shí bū èr sān xī yǐ nián lì bǔ zhī

屯田十亏七八,盐法十折四五,民运十逋二三,悉以年例补之。

zài biān zé shì mǎ bù duō yú xī zài tài cāng zé shū rù bù yì yú qián ér suǒ fèi shù bèi

在边则士马不多于昔,在太仓则输入不益于前,而所费数倍。

zhòng yǐ zhào shū juān chú gù jīn rì gào kuì shì wǎng suì yǒu jiā

重以诏书蠲除,故今日告匮,视往岁有加。

chén qián suǒ qū huà suàn jí zī zhū bù guò shū mù qián jí ér yú guó zhī dà tǐ mín zhī yuán qì wèi xiá shēn lǜ

臣前所区画,算及锱铢,不过纾目前急,而于国之大体,民之元气,未暇深虑。

yuàn guǎng jí zhòng sī lìng tíng chén gè chén suǒ jiàn

愿广集众思,令廷臣各陈所见。

yòu zòu hé dōng sì chuān yún nán fú jiàn guǎng dōng líng zhōu yán kè shì yí

”又奏河东、四川、云南、福建、广东、灵州盐课事宜。

zhào jiē rú suǒ qǐng

诏皆如所请。

dì cháng mìng zhòng guān cuī mǐn fā hù bù yín liù wàn shì huáng jīn

帝尝命中官崔敏发户部银六万市黄金。

sēn chí bù kě qiě yán gù shì yù zhá jiē yóu nèi gé xià wú sī lǐ jìng chuán zhě shì nǎi zhǐ

森持不可,且言,故事御札皆由内阁下,无司礼径传者,事乃止。

jí yòu mìng gòu zhū bǎo sēn yì lì zhēng bù tīng

即,又命购珠宝,森亦力争,不听。

sān nián yǐ mǔ lǎo qǐ zhōng yǎng

三年,以母老乞终养。

cì chí yì guī hòu lǚ jiàn bù qǐ

赐驰驿归,后屡荐不起。

sēn wèi kǎo guān shí xià yán xù chū qí mén yù jiè zhī jiàn yán xiè bù wǎng

森为考官时,夏言婿出其门,欲介之见言,谢不往。

yán sōng wén ér yuè zhī sēn yì bù fù

严嵩闻而悦之,森亦不附。

wèi xú jiē suǒ zhòng suì yǐn yòng zhī

为徐阶所重,遂引用之。

lǐ jū zàn xún fǔ páng shàng péng xíng yī tiáo biān fǎ xiāng rén wèi lì bào gōng cí

里居,赞巡抚庞尚鹏行一条鞭法,乡人为立报功祠。

wàn lì bā nián zú

万历八年卒。

zèng tài zǐ shǎo bǎo shì gōng mǐn

赠太子少保,谥恭敏。

liú tǐ qián zì zi yuán dōng ān rén

刘体干,字子元,东安人。

jiā jìng èr shí sān nián jìn shì

嘉靖二十三年进士。

shòu xíng rén gǎi bīng kē jǐ shì zhōng

授行人,改兵科给事中。

sī lǐ tài jiàn bào zhōng zú qí dǎng li qìng wèi qí zhí bào ēn děng bā rén qǐ qiān

司礼太监鲍忠卒,其党李庆为其侄鲍恩等八人乞迁。

dì yǐ xǔ zhī yǐ tǐ qián yán zhǐ lù sān rén

帝已许之,以体干言,止录三人。

zhuǎn zuǒ jǐ shì zhōng

转左给事中。

dì yǐ cái yòng chù zhào tíng chén jí yì

皇帝因财政费用不足,诏令朝廷大臣汇聚意见。

duō qǐng zhuī sù bū zēng fù é

多请追宿逋,增赋额。

tǐ qián dú shàng zòu yuē sū shì yǒu yán fēng cái zhī dào wéi zài qù qí hài cái zhě

体干独上奏曰:“苏轼有言:‘丰财之道,惟在去其害财者。

jīn zhī hài zuì dà zhě yǒu èr rǒng lì rǒng fèi shì yě

’今之害最大者有二,冗吏、冗费是也。

lì dài guān zhì hàn qī qiān wǔ bǎi yuán táng wàn bā qiān yuán sòng jí rǒng zhì sān wàn sì qiān yuán

历代官制,汉七千五百员,唐万八千员,宋极冗至三万四千员。

běn cháo zì chéng huà wǔ nián wǔ zhí yǐ yú bā wàn

本朝自成化五年,武职已逾八万。

hé wén zhí gài shí wàn yú

合文职,盖十万余。

jīn biān gōng shēng shòu xūn guì chuán qǐng cáo jú tiān shè dà chén ēn yìn jiā yǐ chǎng wèi jiān jú yǒng shì jiàng rén zhī shǔ suì zēng yuè yì bù kě xī jǔ

今边功升授、勋贵传请、曹局添设、大臣恩荫,加以厂卫、监局、勇士、匠人之属,岁增月益,不可悉举。

duō yī guān zé duō yī guān zhī fèi

多一官,则多一官之费。

qǐng yán chì qǐng cáo qīng gé rǒng làn jiǎn fèng jiāng bù zī

请严敕请曹,清革冗滥,减俸将不赀。

yòu wén guāng lù kù jīn zì jiā jìng gǎi yuán zhì shí wǔ nián jī zhì bā shí wàn

又闻光录库金,自嘉靖改元至十五年,积至八十万。

zì èr shí yī nián yǐ hòu gòng yì rì zēng yú cáng dùn jǐn

自二十一年以后,供亿日增,余藏顿尽。

jìn yù guǒ shū chū wú dìng é zhǐ shì nèi jiān piàn zhǐ rú shù gòng yù

进御果蔬,初无定额,止眎内监片纸,如数供御。

qián méi láng jí zhé zhuǎn yù shì rén

干没狼籍,辄转鬻市人。

qí tā zhū cáo qīn dào yóu duō

其他诸曹,侵盗尤多。

yi zhe wèi lìng diǎn suì zhōng shǐ kē dào chén kuài jì zhī yǐ qīng rǒng fèi

宜著为令典,岁终使科道臣会计之,以清冗费。

èr rǒng jì gé guó jì zì yù

二冗既革,国计自裕。

shě shì ér dū bū zēng fù shì yáng tāng zhǐ fèi yě

舍是而督逋、增赋,是扬汤止沸也。

yú shì bù yì qǐng tài gè jiān jú rén jiàng

”于是部议请汰各监局人匠。

cóng zhī

从之。

lèi guān tōng zhèng shǐ qiān xíng bù zuǒ shì láng

累官通政使,迁刑部左侍郎。

gǎi hù bù zuǒ shì láng zǒng dū cāng chǎng

改户部左侍郎,总督仓场。

lóng qìng chū jìn nán jīng hù bù shàng shū

隆庆初,进南京户部尚书。

nán jī hú guǎng jiāng xī yín bù juàn mǐ jī bū èr bǎi liù shí yú wàn fèng yáng yuán líng jiǔ wèi guān jūn sì wàn ér cāng sù wú yī yuè chǔ

南畿、湖广、江西银布绢米积逋二百六十余万,凤阳园陵九卫官军四万,而仓粟无一月储。

tǐ qián zài shū qǐng zé chéng yǒu sī yòu tiáo shàng liù shì jiē bào kě

体干再疏请责成有司,又条上六事,皆报可。

mǎ sēn qù zhào gǎi běi bù

马森去,召改北部。

zhào qǔ tài cāng yín sān shí wàn liǎng

诏取太仓银三十万两。

tǐ qián yán tài cāng yín suǒ cún sān bǎi qī shí wàn ěr ér jiǔ biān nián lì èr bǎi qī shí liù wàn yǒu qí zài jīng jūn liáng shāng jià bǎi yǒu yú wàn jì zhōu dà tóng zhū zhèn lì wài zòu qǐ bù yǔ yān

体干言:“太仓银所存三百七十万耳,而九边年例二百七十六万有奇,在京军粮商价百有余万蓟州、大同诸镇例外奏乞不与焉。

ruò fù qǔ yǐ shàng gōng jīng fèi ān bàn

若复取以上供,经费安办?

dì bù tīng

”帝不听。

tǐ qián fù zòu jīn guó jì chù fá dà xiǎo chén gōng suǒ gòng zhī

体干复奏:“今国计绌乏,大小臣工所共知。

jí cún kù zhī shù nǎi jìn qiǎn yù shǐ suǒ sōu guā míng suì zé wú cè yǐ

即存库之数,乃近遣御史所搜括,明岁则无策矣。

jīn jǐn yǐ gōng wú yì fèi wàn yī biàn qǐ cāng cù rú guó jì hé

今尽以供无益费,万一变起仓卒,如国计何?

yú shì jǐ shì zhōng li yǐ yáng yī kuí lóng guāng yù shǐ liú sī wèn sū shì rùn hè yī guì fu mèng chūn jiāo zhāng qǐ rú tǐ qián yán gé chén li chūn fāng děng jiē shàng shū qǐng nǎi mìng zhǐ jìn shí wàn liǎng

”于是给事中李已、杨一魁、龙光,御史刘思问、苏士润、贺一桂,傅孟春交章乞如体干言,阁臣李春芳等皆上疏请,乃命止进十万两。

yòu zòu tài hé shān xiāng shuì yi rú tài shān lì yǒu sī dǒng zhī wú shǔ nèi chén

又奏太和山香税宜如泰山例,有司董之,毋属内臣。

wǔ zhǐ duó fèng bàn nián

忤旨,夺俸半年。

dì cháng wèn jiǔ biān jūn xiǎng tài cāng suì fā jí sì fāng jiě nà zhī shù

帝尝问九边军饷,太仓岁发及四方解纳之数。

tǐ qián zòu zǔ zōng cháo zhǐ liáo dōng dà tóng xuān fǔ yán suí sì zhèn jì yǐ níng xià gān sù jì zhōu yòu jì yǐ gù yuán shān xī jīn mì yún chāng píng yǒng píng yì zhōu jù liè shù yǐ

体干奏:“祖宗朝止辽东、大同、宣府、延绥四镇,继以宁夏、甘肃、蓟州,又继以固原、山西,今密云、昌平、永平、易州俱列戍矣。

gè zhèn fáng shǒu yǒu zhǔ bīng

各镇防守有主兵。

qí hòu zēng zhào mù zēng kè bīng ér zuò shí yù zhòng

其后增召募,增客兵,而坐食愈众。

gè zhèn chú xiǎng yǒu tún tián

各镇刍饷有屯田。

qí hòu jiā mín liáng jiā yán kè jiā jīng yùn ér héng fèi zī duō

其后加民粮,加盐课,加京运,而横费滋多。

yīn liè shàng lóng qìng yǐ lái suì fā zhī shù

”因列上隆庆以来岁发之数。

yòu zòu guó jiā suì rù bù zú gōng suǒ chū ér é wài chén qǐ zhě duō

又奏:“国家岁入不足供所出,而额外陈乞者多。

qǐng yǐ nèi wài yī qiè jīng fèi yīng cún gé zhě kān lè chéng shū

请以内外一切经费应存革者,刊勒成书。

bào kě

”报可。

zhào shì mián èr wàn wǔ qiān jīn tǐ qián qǐng sì hú zhōu gòng

诏市绵二万五千斤,体干请俟湖州贡。

dì bù cóng qù zhī jí

帝不从,趣之急。

jǐ shì zhōng li yǐ yán sān yuè fēi yòng mián shí bù yí zhòng rǎo shāng hù

给事中李已言:“三月非用绵时,不宜重扰商户。

tǐ qián yì fù zhēng nǎi mìng zhǐ jìn wàn jīn

”体干亦复争,乃命止进万斤。

yú nián zhào qù jìn jīn huā yín qiě gòu māo jīng zǔ mǔ lǜ zhū yì bǎo

逾年,诏趣进金花银,且购猫睛、祖母绿诸异宝。

yǐ shàng shū lì jiàn tǐ qián qǐng cóng yǐ yán bù nà

已上书力谏,体干请从已言,不纳。

nèi chéng yùn kù yǐ bái zhā suǒ bù tǎng shí wàn

内承运库以白劄索部帑十万。

tǐ qián zhí zòu jǐ shì zhōng liú jì wén yì yán bái dá dāo fēi tǐ

体干执奏,给事中刘继文亦言白答刂非体。

dì bào yǒu zhǐ jìng qǔ zhī

帝报有旨,竟取之。

tǐ qián yòu qǐ chéng yùn kù jiǎn shuì é èr shí wàn wèi zhōng guān cuī mǐn suǒ gé bù dé qǐng

体干又乞承运库减税额二十万,为中官崔敏所格,不得请。

shì shí nèi gōng yǐ duō shù xià bù qǔ tài cāng yín yòu qù shì zhēn zhū huáng lǜ yù zhū wù

是时内供已多,数下部取太仓银,又趣市珍珠黄绿玉诸物。

tǐ qián qīng jìn yǒu zhí měi shū zhēng jī wǔ dì yì jìng duó guān

体干清劲有执,每疏争,积忤帝意,竟夺官。

jǐ shì zhōng guāng mào yù shǐ lìng guǎn děng jiāo zhāng qǐng liú bù tīng

给事中光懋、御史凌琯等交章请留,不听。

shén zōng jí wèi qǐ nán jīng bīng bù shàng shū zòu yán liú dū gēn běn zhòng dì gù é jūn jiǔ wàn mǎ wǔ qiān yú pǐ

神宗即位,起南京兵部尚书,奏言:“留都根本重地,故额军九万,马五千余匹。

jīn jūn zhǐ èr wàn èr qiān mǎ jǐn jí bàn dān ruò zú lǜ

今军止二万二千,马仅及半,单弱足虑。

yi xuǎn zhū wèi yú dīng suí wu cāo liàn fā zhù kù cǎo chǎng yín mǎi mǎ

宜选诸卫余丁,随伍操练,发贮库草场银买马。

yòu tiáo shàng fáng shǒu sì shì

”又条上防守四事。

bìng cóng zhī

并从之。

wàn lì èr nián zhì shì zú

万历二年致仕,卒。

zèng tài zǐ shǎo bǎo

赠太子少保。

wáng tíng zì zi zhèng nán chōng rén

王廷,字子正,南充人。

jiā jìng shí yī nián jìn shì

嘉靖十一年进士。

shòu hù bù zhǔ shì gǎi yù shǐ

授户部主事,改御史。

shū hé lì bù shàng shū wāng hóng zhé bó zhōu pàn guān

疏劾吏部尚书汪𬭎,谪亳州判官。

lì sū zhōu zhī fǔ yǒu zhèng shēng

历苏州知府,有政声。

lèi qiān yòu fù dōu yù shǐ zǒng lǐ hé dào

累迁右副都御史,总理河道。

sān shí jiǔ nián zhuǎn nán jīng hù bù yòu shì láng zǒng dū liáng chǔ

三十九年,转南京户部右侍郎,总督粮储。

nán jīng dū chǔ zì chéng huà hòu jiē yǐ dōu yù shǐ lǐng zhī zhì jiā jìng èr shí liù nián shǐ mìng hù bù shì láng jiān lǐ

南京督储,自成化后皆以都御史领之,至嘉靖二十六年,始命户部侍郎兼理。

jí zhèn wǔ yíng jūn luàn yán zhě qǐng fù jiù zhì suì yǐ fù dōu yù shǐ zhāng huàn zhuān lǐng ér gǎi tíng nán jīng xíng bù

及振武营军乱,言者请复旧制,遂以副都御史章焕专领,而改廷南京刑部。

wèi shàng fù gǎi hù bù yòu shì láng jiān zuǒ qiān dū yù shǐ zǒng dū cáo yùn xún fǔ fèng yáng zhū fǔ

未上,复改户部右侍郎兼左佥都御史,总督漕运,巡抚凤阳诸府。

shí wēi luàn wèi jìng tíng jiàn yì yǐ jiāng nán shǔ zhèn shǒu zǒng bīng guān zhuān zhù wú sōng jiāng běi shǔ fēn shǒu fù zǒng bīng zhuān zhù láng shān

时倭乱未靖,廷建议以江南属镇守总兵官,专驻吴淞,江北属分守副总兵,专驻狼山。

suì wèi dìng zhì

遂为定制。

huái ān dà jī yǔ xún àn yù shǐ zhū gāng zòu liú shāng shuì xiǎng jūn bèi zhào qiē ràng

淮安大饥,与巡按御史朱纲奏留商税饷军,被诏切让。

jǐ shì zhōng li bāng yì yīn hé tíng jū zhì lì bù shàng shū yán nè wèi tíng biàn shǐ jiě

给事中李邦义因劾廷拘滞,吏部尚书严讷为廷辨,始解。

zhuǎn zuǒ shì láng hái lǐ bù shì

转左侍郎,还理部事。

yǐ tōng zhōu yù wēi gōng jiā fèng èr jí

以通州御倭功,加俸二级。

qiān nán jīng lǐ bù shàng shū zhào wèi zuǒ dōu yù shǐ

迁南京礼部尚书,召为左都御史。

zòu xíng shèn xuǎn shòu zhòng fēn xún jǐn xíng yù duān biǎo shuài yán jiǎn shù gōng jǔ hé liù shì

奏行慎选授、重分巡、谨刑狱、端表率、严检束、公举劾六事。

lóng qìng yuán nián liù yuè jīng shī yǔ liáo huài lú shè mìng tíng dū yù shǐ fēn háng zhèn xù

隆庆元年六月,京师雨潦坏庐舍,命廷督御史分行振恤。

huì cháo jìn tiān xià guān tíng qǐng yán jìn kuì yí zhuó dào lǐ fèi yǐ jǐng guān xié sū mín lì

会朝觐天下官,廷请严禁馈遗,酌道里费,以儆官邪,苏民力。

dì yè zhū líng zhào tíng tóng yīng guó gōng zhāng róng jū shǒu

帝谒诸陵,诏廷同英国公张溶居守。

zhōng guān xǔ yì xié rèn xié rén cái wèi xún chéng yù shǐ li xué dào suǒ chī

中官许义挟刃胁人财,为巡城御史李学道所笞。

qún dāng cì xué dào zǎo cháo yāo jī zhī zuǒ yè mén wài

群珰伺学道早朝,邀击之左掖门外。

tíng shàng qí zhuàng lùn shù yǒu chà

廷上其状,论戍有差。

yù shǐ qí kāng wèi gāo gǒng hé xú jiē tíng yán kāng huái jiān dǎng yá bù zhòng chéng wú yǐ dìng guó shì

御史齐康为高拱劾徐阶,廷言:“康怀奸党邪,不重惩无以定国是。

dì wèi zhé kāng yù liú jiē

”帝为谪康,谕留阶。

gǒng suì yǐn jí qù

拱遂引疾去。

ér jǐ shì zhōng zhāng qí zhě cháng xíng biān shòu gǔ rén jīn

而给事中张齐者,尝行边,受贾人金。

shì shāo xiè yīn qiú jiē zi fán jū jiān fán xiè bú jiàn

事稍泄,阴求阶子璠居间,璠谢不见。

qí hèn suì zhí kāng shū yǔ fù lùn jiē jiē yì yǐn jí qù

齐恨,遂摭康疏语复论阶,阶亦引疾去。

tíng yīn fā qí jiān lì shì yán qí qián fèng mìng shǎng jūn xuān dà nà yán shāng yáng sì hé shù qiān jīn wéi yán xù biān shāng gé yú yán shù shì wèi dà xué shì jiē suǒ gé

廷因发齐奸利事,言:“齐前奉命赏军宣大,纳盐商杨四和数千金,为言恤边商、革余盐数事,为大学士阶所格。

sì hé dǐ qí qǔ huì zōng jì pō lù

四和抵齐取贿,踪迹颇露。

qí jù dé zuì nǎi jiè gōng jiē jì zì yǎn

齐惧得罪,乃借攻阶冀自掩。

suì xià qí zhào yù

”遂下齐诏狱。

xíng bù shàng shū máo kǎi dāng qí shù zhào shì wèi mín

刑部尚书毛恺当齐戍,诏释为民。

gǒng qǐ zài xiāng tíng kǒng qí xiū xì ér kǎi yì jiē suǒ yǐn suì xiān hòu qǐ xiū yǐ bì zhī

拱起再相,廷恐其修郤,而恺亦阶所引,遂先后乞休以避之。

jǐ shì zhōng zhōu yún yù shǐ lǐ chún pǔ sòng qí shì wèi tíng kǎi ā jiē yì luó zhī bù gū

给事中周芸、御史李纯朴讼齐事,谓廷、恺阿阶意,罗织不辜。

xíng bù shàng shū liú zì qiáng fù zòu qí suǒ zuò wú shí tíng kǎi qū fǎ xùn sī

刑部尚书刘自强覆奏:“齐所坐无实,廷、恺屈法徇私。

zhào duó kǎi zhí tíng chì wèi mín yòu qí bǔ tōng zhōu pàn guān

”诏夺恺职,廷斥为民,宥齐,补通州判官。

wàn lì chū qí yǐ bù jǐn ba kǎi yǐ qián zú

万历初,齐以不谨罢,恺已前卒。

zhè jiāng xún àn yù shǐ xiè tíng jié sòng kǎi juàn jié yǒu gǔ rén fēng zuò àn zhāng qí duó guān jīn qí yǐ chù zú zhī kǎi shǒu zhèng

浙江巡按御史谢廷杰讼恺狷洁有古人风,坐按张齐夺官,今齐已黜,足知恺守正。

zhào fù kǎi guān

诏复恺官。

yú shì xún fǔ sì chuān dōu yù shǐ céng shěng wú yán tíng shǒu sū zhōu shí rén bǐ zhī zhào qīng xiàn

于是巡抚四川都御史曾省吾言:“廷守苏州时,人比之赵清献。

zhí jié jìn qì shǐ zhōng wú gǎi

直节劲气,始终无改。

yi rú máo kǎi lì fù guān

宜如毛恺例复官。

zhào yǐ gù guān zhì shì

”诏以故官致仕。

shí liù nián gěi fu lǐn rú zhì réng yǐ gāo nián tè cì cún wèn

十六年,给夫廪如制,仍以高年特赐存问。

míng nián zú shì gōng jié

明年卒,谥恭节。

máo kǎi zì dá hé jiāng shān rén

毛恺,字达和,江山人。

jiā jìng shí sì nián jìn shì

嘉靖十四年进士。

shòu xíng rén zhuó yù shǐ

授行人,擢御史。

zuò lùn xiǎn mǎ zōu shǒu yì bù dàng tóu sàn dì wèi zhí zhèng suǒ è zhé níng guó tuī guān

坐论洗马邹守益不当投散地,为执政所恶,谪宁国推官。

lì xíng bù shàng shū

历刑部尚书。

tài jiàn li fāng zhòu jiàn wǔ mù zōng mìng xíng bù zhì zhòng pì

太监李芳骤谏忤穆宗,命刑部置重辟。

kǎi zòu fāng zuì zhuàng wèi míng fēi suǒ yǐ shì tiān xià gōng

恺奏:“芳罪状未明,非所以示天下公。

fāng réng de shì sǐ

”芳仍得贳死。

kǎi zèng tài zǐ shǎo bǎo shì duān jiǎn

恺赠太子少保,谥端简。

gé shǒu lǐ zì yǔ lì dé píng rén

葛守礼,字与立,德平人。

jiā jìng qī nián jǔ xiāng shì dì yī

嘉靖七年,举乡试第一。

míng nián chéng jìn shì shòu zhāng dé tuī guān

明年成进士,授彰德推官。

jù dào wū fù jiā zhū lián yǐ bǎi shù shǒu lǐ jǐn chū zhī

巨盗诬富家,株连以百数,守礼尽出之。

zhǔ yù zhě zèn zhī yù shǐ

主狱者谮之御史。

huì fān fǔ yù jiǔ bù jué shǔ shǒu lǐ yī xùn jí de nǎi dà jīng fú

会藩府狱久不决,属守礼,一讯即得,乃大惊服。

dōng zhì zhào wáng jiè bǎi guān cháo fú hè shǒu lǐ dú bù kě

冬至,赵王戒百官朝服贺,守礼独不可。

qiān bīng bù zhǔ shì

迁兵部主事。

fù sāng fú què bǔ lǐ bù

父丧服阕,补礼部。

níng fǔ zōng rén xī gù gāo qiáng hòu shāo de tuō yīn qǐng fēng

宁府宗人悉锢高墙,后稍得脱,因请封。

lǐ bù shàng shū xià yán yì liàng fù zhōng wèi shù rén

礼部尚书夏言议量复中尉数人。

wèi shàng ér yán rù gé yán sōng dài zhī

未上,而言入阁,严嵩代之。

shǒu lǐ shì qiān yí zhì láng zhōng bó bù xíng

守礼适迁仪制郎中,驳不行。

gù shì jùn wáng jué jìn zhī dé yǐ běn jué lǐ fǔ shì bù dé jì fēng

故事,郡王绝,近支得以本爵理府事,不得继封。

jiāo chéng huái rén xiāng yuán jìn zhī jué yǐ jì fēng qǐng shǒu lǐ chí zhī jiān

交城、怀仁、襄垣近支绝,以继封请,守礼持之坚。

huì yǐ jí zài gào sān dǐ rén chéng jiàn xíng lù suì de qǐng

会以疾在告,三邸人乘间行赂,遂得请。

qí xiào xiòng qí shì yǐ wén

旗校诇其事以闻。

suǒ jí jì lù yí shí yú wàn dú wú shǒu lǐ míng dì yóu shì zhī shǒu lǐ lián

所籍记赂遗十余万,独无守礼名,帝由是知守礼廉。

qiān hé nán tí xué fù shǐ zài qiān shān xī àn chá shǐ jìn shǎn xī bù zhèng shǐ zhuó yòu fù dōu yù shǐ xún fǔ hé nán

迁河南提学副使,再迁山西按察使,进陕西布政使,擢右副都御史,巡抚河南。

rù wèi hù bù shì láng dū xiǎng xuān dà

入为户部侍郎,督饷宣、大。

gǎi lì bù

改吏部。

zì zuǒ shì láng qiān nán jīng lǐ bù shàng shū

自左侍郎迁南京礼部尚书。

li běn shǔ lì bù shì xī yán sōng zhǐ kǎo chá tíng chén shǔ shǒu lǐ xià kǎo lēi zhì shì

李本署吏部事,希严嵩指考察廷臣,署守礼下考,勒致仕。

hòu dì wèn shǒu lǐ ān zài zuǒ yòu miù yǐ lǎo bìng duì

后帝问守礼安在,左右谬以老病对。

dì wèi tàn xī jiǔ zhī

帝为叹惜久之。

lóng qìng yuán nián qǐ hù bù shàng shū

隆庆元年,起户部尚书。

zòu yán jī fǔ shān dōng liú yí rì zhòng yǐ yǒu sī biàn fǎ luàn cháng qǐ kē tài zhòng zhēng pài bù jūn

奏言:“畿辅、山东流移日众,以有司变法乱常,起科太重,征派不均。

qiě hé nán běi shān dōng xi tǔ dì qiāo jí zhèng gòng shàng bù néng gěi fù zhòng zhī yáo yì

且河南北,山东西,土地硗瘠,正供尚不能给,复重之徭役。

gōng jiàng jí fù shāng dà jiǎ jiē yǐ wú tián miǎn yì ér nóng fū dú shòu qí kùn cǐ suǒ wèi chuǎn yě

工匠及富商大贾,皆以无田免役,而农夫独受其困,此所谓舛也。

qǐ zhèng tián fù zhī guī ba kē chà zhī fǎ

乞正田赋之规,罢科差之法。

yòu guó chū zhēng liáng hù bù dìng cāng kù míng mù jí shí shù jià zhí tōng xíng suǒ sī fēn pài xiǎo mín suí cāng shàng nà wán qiàn zhī shù liǎo rán kě jī

又国初征粮,户部定仓库名目及石数价值,通行所司,分派小民,随仓上纳,完欠之数了然可稽。

jìn nǎi dìng wèi yī tiáo biān fǎ jì mǔ zhēng yín

近乃定为一条鞭法,计亩征银。

bù lùn cāng kǒu bù wèn shí shù

不论仓口,不问石数。

lì shū yín yuán wèi jiān zēng jiǎn sǎ pài bì duān bǎi chū

吏书夤缘为奸,增减洒派,弊端百出。

zhì yú shōu jiě nǎi yòu biàn wéi yī chuàn líng fǎ wèi zhī huǒ shōu fēn jiě

至于收解,乃又变为一串铃法,谓之伙收分解。

shōu zhě bù jiě jiě zhě bù shōu shōu zhě huò jī yú zhī zī jiě zhě rèn péi bǔ zhī lèi

收者不解,解者不收,收者获积余之赀,解者任赔补之累。

fu qián gǔ bì fēn shù míng ér hòu jī hé shěn jīn hùn ér wèi yī shì wèi nà yí zhě de yě

夫钱谷必分数明而后稽核审,今混而为一,是为那移者地也。

yuàn chì suǒ sī zhuó fù jiù guī

愿敕所司,酌复旧规。

zhào xī jǔ xíng

”诏悉举行。

yú shì zòu dìng guó jì bù shì bān xíng tiān xià

于是奏定国计簿式,颁行天下。

zì jiā jìng sān shí liù nián yǐ hòu wán qiàn qǐ jiè zhuī zhēng zhī shù jí pín mín bù néng shū nà bèi lù bù zhōng

自嘉靖三十六年以后,完欠、起解、追征之数及贫民不能输纳,备录簿中。

zì fǔ zhōu xiàn dá bù zhèng sòng hù bù jī kǎo yǐ qīng yǐn lòu nà yí qīn qī zhī bì

自府州县达布政,送户部稽考,以清隐漏那移侵欺之弊。

yòu yǐ hù bù zhuān lǐ cái fù bì zhōu zhī tiān xià cāng kù yíng xū rán hòu kě jié suō tiáo jì

又以户部专理财赋,必周知天下仓库盈虚,然后可节缩调剂。

zǔ zōng shí lìng tiān xià suì yǐ wén cè bào bù nǎi qǐng qiǎn yù shǐ tán qǐ mǎ míng mó zhāng wèn míng zhào yán fēn háng tiān xià dǒng qí shì bìng chéng chì yǐ xíng

祖宗时令天下岁以文册报部,乃请遣御史谭启、马明谟、张问明、赵岩分行天下董其事,并承敕以行。

tán ēn lì cháng biān jūn huò yán shì wǔ xū mào yí chéng gěi shǎng tài zhī

覃恩例尝边军,或言士伍虚冒,宜乘给赏汰之。

shǒu lǐ yán cǐ cháo tíng kuàng diǎn nǎi yǐ jiǎ yuàn yé

守礼言:“此朝廷旷典,乃以贾怨耶?

yì nǎi zhǐ

”议乃止。

dà xué shì gāo gǒng yǔ xú jiē bù xiāng néng jǔ cháo gōng gǒng

大学士高拱与徐阶不相能,举朝攻拱。

shì láng xú yǎng zhèng liú zì qiáng gǒng suǒ hòu yì yì shǒu lǐ yán

侍郎徐养正、刘自强,拱所厚,亦诣守礼言。

shǒu lǐ bù kě yǎng zhèng děng suì lùn gǒng

守礼不可,养正等遂论拱。

shǒu lǐ xún qǐ yǎng mǔ guī

守礼寻乞养母归。

jí gǒng zài xiāng shēn dé shǒu lǐ qǐ wèi xíng bù shàng shū

及拱再相,深德守礼,起为刑部尚书。

chū jiē dìng fāng shì wáng jīn děng yù zuò wàng jìn yào wù bǐ zi shā fù lǜ lùn sǐ

初,阶定方士王金等狱,坐妄进药物,比子杀父律论死。

zhào xià fǎ sī huì xùn

诏下法司会讯。

shǒu lǐ děng yì jīn wàng jìn yào wú shì shí dàn xí gù táo zhòng wén shù zuǒ dào huò zhòng yīng zuò wéi cóng lǜ biān shù

守礼等议金妄进药无事实,但习故陶仲文术,左道惑众,应坐为从律编戍。

jǐ shì zhōng zhào fèn yán fǎ sī wèi tiān xià píng

给事中赵奋言:“法司为天下平。

xī zé yī zhǔ yú rù ér bù wéi xiān dì de

昔则一主于入,而不为先帝地;

jīn zé yī zhǔ yú chū ér bù xù hòu shì yì

今则一主于出,而不恤后世议。

zuì yǒu shǒu ér hòu yǒu cóng jīn děng wéi cóng shú wéi shǒu

罪有首而后有从,金等为从,孰为首?

jiāng yǐ táo zhòng wén wéi shǒu zé zhòng wén sǐ yǐ jiǔ

将以陶仲文为首,则仲文死已久。

wéi fǎ rú cǐ bì xià hé lài zāi

为法如此,陛下何赖哉!

shū rù bào wén

”疏入,报闻。

xún gǎi shǒu lǐ zuǒ dōu yù shǐ

寻改守礼左都御史。

zòu yán jī nèi dì shì wā xià hé dào yīn sāi yù lǎo zé qiān lǐ wèi hè

奏言:“畿内地势洼下,河道堙塞,遇潦则千里为壑。

qǐng fǎng gǔ jǐng tián zhī zhì jùn zhì gōu xù shǐ hàn lǎo yǒu bèi

请仿古井田之制,浚治沟洫,使旱潦有备。

zhāng xià yǒu sī

”章下有司。

yòu shēn míng xún fǔ shì yí tiáo liè guān zhēn shì jié liù shì

又申明巡抚事宜,条列官箴、士节六事。

shǒu lǐ yì wáng jīn yù yǔ gǒng hé rán bù fù gǒng

守礼议王金狱,与拱合,然不附拱。

hòu zhāng jū zhèng yù yǐ wáng dà chén shì gòu shā gǒng shǒu lǐ lì wèi jiě nǎi miǎn

后张居正欲以王大臣事构杀拱,守礼力为解,乃免。

jiē gǒng jū zhèng gèng yòng shì jiāo xiāng yà

阶、拱、居正更用事,交相轧。

shǒu lǐ zhōu xuán qí jiān zhèng sè dú lì rén yǐ wéi nán

守礼周旋其间,正色独立,人以为难。

wàn lì sān nián yǐ lǎo qǐ xiū

万历三年,以老乞休。

zhào jiā tài zǐ shǎo bǎo chí yì guī

诏加太子少保,驰驿归。

liù nián zú

六年卒。

zèng tài zǐ tài bǎo shì duān sù

赠太子太保,谥端肃。

jìn xué yán zì zi yú jǐ níng rén

靳学颜,字子愚,济宁人。

jiā jìng shí sān nián jǔ xiāng shì dì yī

嘉靖十三年举乡试第一。

míng nián chéng jìn shì shòu nán yáng tuī guān yǐ lián píng chēng

明年成进士,授南阳推官,以廉平称。

lì jí ān zhī fǔ zhì xíng gāo lèi qiān zuǒ bù zhèng shǐ

历吉安知府,治行高,累迁左布政使。

lóng qìng chū rù wèi tài pú qīng gǎi guāng lù

隆庆初,入为太仆卿,改光禄。

xuán bài yòu fù dōu yù shǐ xún fǔ shān xī

旋拜右副都御史,巡抚山西。

yìng zhào chén lǐ cái fán wàn yú yán

应诏陈理财,凡万余言。

yán xuǎn bīng zhù qián jī gǔ zuì qiè

言选兵、铸钱、积谷最切。

qí lüè yuē

其略曰:

sòng chū jìn jūn shí wàn zǒng tiān xià zhū lù yì bù guò shí wàn qí hòu qìng lì zhì píng jiān zēng zhì bǎi yú wàn

宋初禁军十万,总天下诸路亦不过十万,其后庆历、治平间增至百余万。

rán qí shí cái yòng bù chù

然而当时的财政开支不匮乏。

wǒ cháo biān bīng sì shí wàn

我朝边兵四十万。

qí hòu suī zēng bīng yì shù ér zhǔ bīng duō quē bù ruò sòng rén shí bèi qí chū yě

其后虽增兵益戍,而主兵多缺,不若宋人十倍其初也。

rán zì jiā jìng zhōng jí yǐ chù fá gào hé zāi

然自嘉靖中即以绌乏告,何哉?

sòng suī zēng bīng ér tiān xià wú yǎng bīng fèi

宋虽增兵,而天下无养兵费。

wǒ cháo yǐ mín yǎng bīng ér xīn jūn yòu yī qiè yǎng tài cāng

我朝以民养兵,而新军又一切仰太仓。

jiù xiǎng bù jiǎn xīn xiǎng rì zēng fèi yī yě

旧饷不减,新饷日增,费一也。

zhōu fēng hào hàn sì dōu lǜ yǒu qí míng ér wú shí

周丰镐、汉四都,率有其名而无实。

wǒ cháo liú dū zhī shè jiàn guān zhì wèi zuò shí gōng tǎng fèi èr yě

我朝留都之设,建官置卫,坐食公帑,费二也。

táng sòng zōng qīn huò tōng míng shì bǎn huò sàn chǔ mín jiān

唐、宋宗亲或通名仕版,或散处民间。

wǒ cháo fēn fēng liè jué bù nóng bù shì xī mín gāo suǐ fèi sān yě

我朝分封列爵,不农不仕,吸民膏髓,费三也。

yǒu cǐ sān zhě chǔ chù ān dé bù kuì

有此三者,储畜安得不匮。

ér qí jiān yóu hào tiān xià zhī cái zhě bīng ér yǐ

而其间尤耗天下之财者,兵而已。

fu xiàn fēng cuī jiān qí gǔ xiāng dāng bīng zhī shí yě

夫陷锋摧坚,旗鼓相当,兵之实也。

jīn biān bīng yǒu zhàn shí ruò fù bīng zé zhōng shì bù yī dāng dí

今边兵有战时,若腹兵则终世不一当敌。

měi dào zéi qiè fā fēi yīn yáng yī yào zá zhí zé chéng èr pàn bù wèi zhī jiāng

每盗贼窃发,非阴阳、医药、杂职,则丞贰判簿为之将;

fēi xiāng mín lǐ bǎo zé yì yǒng kuài zhuàng wèi zhī bīng

非乡民里保,则义勇快壮为之兵。

zài běi zé jiè yán dīng kuàng tú zài nán zé jiè láng tǔ

在北则借盐丁矿徒,在南则借狼土。

cǐ jiē fù bīng bù zú yòng zhī yàn yě

此皆腹兵不足用之验也。

dāng xiàn yǐ lún fān shǒu shù zhī fǎ

当限以轮番守戍之法。

huò yuǎn bù kě zhēng huò ruò bù kě rèn zé tīng qí gēng shāng ér yí qí shí yǐ xiǎng biān

或远不可征,或弱不可任,则听其耕商,而移其食以饷边。

rú miǎn bān jūn ér zhēng cháng shěng chōng fā ér shū shú yì biàn tōng yī cè yě

如免班军而征偿,省充发而输赎,亦变通一策也。

yù jīng bīng qiáng yì yi zé yǐ lún fān shù shǒu

欲京兵强,亦宜责以轮番戍守。

fu jīng shī qù xuān fǔ jì zhèn cái shù bǎi lǐ jīng yíng jiǔ wàn zú suì yǐ yī wàn shù èr zhèn jiǔ nián ér yī zhōu wèi wèi kǔ yě ér qiè zhě yǔ biān bīng tóng qí jìn yǐ

夫京师去宣府、蓟镇才数百里,京营九万卒,岁以一万戍二镇,九年而一周,未为苦也,而怯者与边兵同其劲矣。

yòu yǐ jī fǔ zhī zú tián jīng shù zhī quē qí bù wǔ hào lìng yuè liáng kào shǎng yì yǔ jīng zú tóng ér jī fǔ zhī zú jiē qīn bīng yǐ

又以畿辅之卒填京戍之阙,其部伍、号令、月粮、犒赏亦与京卒同,而畿辅之卒皆亲兵矣。

fu jīng zú shù jì zhèn zé yán gù zhī fèi kě shěng

夫京卒戍蓟镇,则延、固之费可省。

shù xuān fǔ zé xuān fǔ dà tóng zhī qì zì zhāng

戍宣府,则宣府、大同之气自张。

kòu wèi xuān dà zhī lì zhì qí hòu jīng zú zhī jìn dāng qí qián zé yǎng gōng shēn rù zhī shì xiān yǐ

寇畏宣、大之力制其后,京卒之劲当其前,则仰攻深入之事鲜矣。

chén yòu dǔ tiān xià zhī mín huáng huáng yǐ kuì fá wèi lǜ zhě fēi bù bó wǔ gǔ bù zú yě yín bù zú ěr

臣又睹天下之民皇皇以匮乏为虑者,非布帛五谷不足也,银不足耳。

fu yín hán bù kě yī jī bù kě shí bù guò mào qiān yǐ tōng yī shí zhī yòng dú nài hé yòng yín ér fèi qián

夫银,寒不可衣,饥不可食,不过贸迁以通衣食之用,独奈何用银而废钱?

qián yì fèi yín yì dú xíng

钱益废,银益独行。

dú xíng zé cáng yì shēn ér yín yì guì huò yì jiàn ér shé sè zhī bàn yì nán

独行则藏益深,而银益贵,货益贱,而折色之办益难。

háo yòu chéng qí jiàn shōu zhī shí qí guì chū zhī

豪右乘其贱收之,时其贵出之。

yín jī yú háo yòu zhě yù hòu xíng yú tiān xià zhě yù shǎo

银积于豪右者愈厚,行于天下者愈少。

gèng yú shù shí nián chén bù zhī suǒ dǐ zhǐ yǐ

更逾数十年,臣不知所底止矣。

qián zhě quán yě bù kě yī rì wú

钱者,泉也,不可一日无。

jì zhě wèi qián fǎ zhī nán yǒu èr lì bù yuè běn mín bù yuàn xíng

计者谓钱法之难有二:利不𬸚本,民不愿行。

cǐ jiē fēi yě

此皆非也。

fu cháo tíng yǐ shān hǎi zhī chǎn wèi cái yǐ yì zhào zhī lì wèi gōng yǐ xián shì dài fū wèi yì hé běn zhī fèi

夫朝廷以山海之产为材,以亿兆之力为工,以贤士大夫为役,何本之费?

chéng lìng mín yǐ tóng tàn shú zuì ér jiàng yì zé qǔ zhī yíng jūn yī zhǐ huī jiān qián biàn tiān xià yǐ

诚令民以铜炭赎罪,而匠役则取之营军,一指麾间,钱遍天下矣。

zhì bù gù xíng qián zhě dú jiān háo ěr

至不顾行钱者,独奸豪尔。

qǐng zì jīn shì lì fá shú zhēng shuì cì lài zōng lù guān fèng jūn xiǎng zhī shǔ xī yín qián jiān zhī

请自今事例、罚赎、征税、赐赉、宗禄、官俸、军饷之属,悉银钱兼支。

shàng yǐ shì zhēng xià yǐ shì shū hé huàn qí bù xíng zāi

上以是征,下以是输,何患其不行哉。

chén yòu wén zhōng yuán zhě biān bǐ zhī gēn běn yě

臣又闻中原者,边鄙之根本也。

bǎi xìng zhě zhōng yuán zhī gēn běn yě mín yǒu zhōng shēn wú yín ér bù néng zhōng suì wú yī zhōng rì wú shí

百姓者,中原之根本也,民有终身无银,而不能终岁无衣,终日无食。

jīn yǒu sī sù yè bù huáng zhě nǎi zài yín ér bù zài gǔ chén qiè lǜ zhī

今有司夙夜不遑者,乃在银而不在谷,臣窃虑之。

guó jiā jiàn dū yōu yàn běi wú jùn guó zhī wèi suǒ shì wèi fù xīn gǔ gōng zhě hé nán shān dōng jiāng běi jí jī nèi bā fǔ zhī rén xīn ěr

国家建都幽燕,北无郡国之卫,所恃为腹心股肱者,河南、山东、江北及畿内八府之人心耳。

qí rén lǜ zhì hàn ér qīng shēng yì dòng ér nán jí yóu shí ér guǎ jī zhě yě

其人率鸷悍而轻生,易动而难戢,游食而寡积者也。

yī bù rú yì zé qīng qù qí xiāng

一不如意,则轻去其乡;

wǎng wǎng yī fū zuò nán qiān rén xiǎng yìng qián shì yǐ lǚ yàn yǐ

往往一夫作难,千人响应,前事已屡验矣。

mǐ zhī zhī jì bù guò yuē xù nóng yǐ xì qí jiā zú shí yǐ xì qí shēn jù gǔ ròu yǐ xì qí xīn

弭之之计,不过曰恤农以系其家,足食以系其身,聚骨肉以系其心。

jīn shì hé guān lǐn zhī suǒ cáng měi fǔ de shù shí wàn zé sī jì zhě ān zhěn kě yǐ

今试核官廪之所藏,每府得数十万,则司计者安枕可矣。

de sān wàn yān yóu zú sāi zhuǎn xǐ zhě zhī wàng

得三万焉,犹足塞转徙者之望。

shè bù mǎn wàn qǐ de wú hán xīn

设不满万,岂得无寒心?

chén qiè yì bù mǎn wàn zhě duō yě

臣窃意不满万者多也。

chén jìn zhě shū qǐng jī gǔ yè méng yǔn xíng

臣近者疏请积谷,业蒙允行。

dì kǒng yǒu sī cóng shì bù lì wú yǐ sāi míng zhào

第恐有司从事不力,无以塞明诏。

gǎn jí chén shuō shēn yán zhī

敢即臣说申言之:

qí yī yuē guān cāng fā guān yín yǐ dí yě

其一曰官仓,发官银以籴也。

yī yuē shè cāng shōu mín gǔ yǐ chōng yě

一曰社仓,收民谷以充也。

guān cāng fēi shèn fēng suì bù néng jǔ shè cāng suī zhōng suì jiē kě xíng

官仓非甚丰岁不能举,社仓虽中岁皆可行。

táng yì cāng zhī kāi měi suì zì wáng gōng yǐ xià jiē yǒu rù

唐义仓之开,每岁自王公以下皆有入。

sòng zé zhǔn mín jiān zhèng shuì zhī shù qǔ èr shí fēn zhī yī yǐ wéi shè

宋则准民间正税之数,取二十分之一以为社。

chéng fǎng ér tuī zhī jiù tǔ sú hé rén qíng zhàn suì hou yǐ tōng qí biàn jì měi suì èr cāng zhī rù yǐ yàn qí gōng zhe wèi lìng ér suì suì xiū zhī shí qí fēng qiàn ér liǎn sàn zhī

诚仿而推之,就土俗,合人情,占岁候以通其变,计每岁二仓之入以验其功,著为令,而岁岁修之,时其丰歉而敛散之。

zài guān cāng zhě mín yǒu dà jī zé yǐ zhèn

在官仓者,民有大饥则以振。

zài mín cāng zhě suī guān yǒu dà yì yì bù tīng dài

在民仓者,虽官有大役亦不听贷。

jiè cǐ cáng fù yú mín jí cáng fù yú guó yě

借此藏富于民,即藏富于国也。

jīn yán cái yòng zhě bù yōu gǔ zhī bù zú ér yōu yín zhī bù zú

今言财用者,不忧谷之不足,而忧银之不足。

fu yín shí shēng luàn gǔ shí mǐ luàn

夫银实生乱,谷实弭乱。

yín zhī bù zú ér quán huò dài zhī

银之不足,而泉货代之;

wǔ gǔ bù zú zé shú kě yǐ dài zhě zāi

五谷不足,则孰可以代者哉?

gù yuē míng jūn bù bǎo jīn yù ér bǎo wǔ gǔ fú wéi shèng míng chuí yì

故曰明君不宝金玉,而宝五谷,伏惟圣明垂意。

shū rù xià suǒ sī yì zú bù néng jìn xíng yě

疏入,下所司议,卒不能尽行也。

xún zhào wèi gōng bù yòu shì láng gǎi lì bù jìn zuǒ shì láng

寻召为工部右侍郎,改吏部,进左侍郎。

xué yán nèi háng xiū jié jiàn gāo gǒng yǐ shǒu fǔ zhǎng quán zhuān zì shén suì xiè bìng guī zú

学颜内行修洁,见高拱以首辅掌铨,专恣甚,遂谢病归,卒。

dì xué céng shān xī fù shǐ

弟学曾,山西副使。

zhì jì yì yǒu wén

治绩亦有闻。

zàn yuē míng zhī zhōng yè biān fáng duò jīng fèi fá

赞曰:明之中叶,边防堕,经费乏。

dāng shí rèn shì zhī chén néng liú yì yú cǐ zhě xiān yǐ

当时任事之臣,能留意于此者鲜矣。

ruò yáng bó mǎ sēn liú tǐ qián gé shǒu lǐ jìn xué yán zhī shǔ shù jī fù jīng jì zhī lüè zhě

若杨博、马森、刘体干、葛守礼、靳学颜之属,庶几负经济之略者。

jiù qí shè shī yǔ qí suǒ jiàn bái jiū ér xíng zhī yì bǔ jū yī shí ér yǐ kuàng yán zhī bù jìn xíng xíng zhī bù néng jiǔ hu

就其设施与其所建白,究而行之,亦补苴一时而已,况言之不尽行,行之不能久乎!

zì shí jué hòu zhāng jū zhèng shǐ yī zhěng chì

自时厥后,张居正始一整饬。

jū zhèng mò yī qiè yǐ kōng yán cóng shì yǐ qì yú wáng

居正殁,一切以空言从事,以迄于亡。

gài qí huài fēi zhāo xī zhī jī yǐ

盖其坏非朝夕之积矣。

✦ You read 列传·卷一百零二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.