明史 · 佚名 · Chapter 241 of 333

列传·卷一百二十九

PinyinModern Translation
Size

zhōu jiā mó zhāng wèn dá lù mèng lóng fu méi wāng yīng jiāo wáng jì yáng dōng míng sūn wěi zhōng yǔ zhèng chén dào hēng zi hóng xù

周嘉谟张问达(陆梦龙傅梅) 汪应蛟) 王纪(杨东明孙玮钟羽正陈道亨(子弘绪)

zhōu jiā mó zì míng qīng hàn chuān rén

周嘉谟,字明卿,汉川人。

lóng qìng wǔ nián jìn shì

隆庆五年进士。

chú hù bù zhǔ shì lì sháo zhōu zhī fǔ

除户部主事,历韶州知府。

wàn lì shí nián qiān sì chuān fù shǐ fēn xún lú zhōu

万历十年迁四川副使,分巡泸州。

qióng zhì dà huá yáng téng xiāo zhì zhī sǐ

穷治大猾杨腾霄,置之死。

jiàn wǔ suǒ bīng fán zǒng bīng guān chén sī xué xiè dān chē yù dìng zhī

建武所兵燔总兵官沈思学廨,单车谕定之。

xún fǔ bái cǎo fān

寻抚白草番。

dū bīng qióng zhōu guàn xiàn jiē yǒu fāng lüè

督兵邛州、灌县,皆有方略。

jū wǔ nián jìn àn chá shǐ yí jí guī

居五年,进按察使,移疾归。

jiǔ zhī qǐ gù guān

久之,起故官。

què shuì zhōng guān qiū chéng yún bō nüè dǎi xì xiāng zhǔ

榷税中官邱乘云播虐,逮系相属。

jiā mó xí suǒ sī jù jué ér péng shā jiān mín zhù nüè zhě chéng yún wèi jí

嘉谟檄所司拒绝,而搒杀奸民助虐者,乘云为戢。

jiù qiān zuǒ bù zhèng shǐ

就迁左布政使。

zhuó yòu fù dōu yù shǐ xún fǔ yún nán

擢右副都御史,巡抚云南。

lǒng chuān xuān fǔ duō ān mín pàn rù miǎn jù mán wān

陇川宣抚多安民叛,入缅,据蛮湾。

jiā mó tǎo qín zhī lì qí dì ān jìng ér hái

嘉谟讨擒之,立其弟安靖而还。

jìn bīng bù yòu shì láng xún fǔ rú gù

进兵部右侍郎,巡抚如故。

qián guó gōng mù chāng zuò qīn mín tián bā qiān yú qǐng jiā mó hé zhì zhī fù hé qí sūn qǐ yuán zuì zhuàng

黔国公沐昌祚侵民田八千余顷,嘉谟劾治之,复劾其孙启元罪状。

jiǔ zhī gǎi dū liǎng guǎng jūn wù jiān xún fǔ guǎng dōng

久之,改督两广军务兼巡抚广东。

mǎn kǎo jiā yòu dū yù shǐ

满考,加右都御史。

guǎng xī tǔ qiú yǐn jiāo zhǐ bīng nèi fàn guān jūn jù tuì zhī jiā mó wèi zēng bīng zhì shù

广西土酋引交址兵内犯,官军拒退之,嘉谟为增兵置戍。

nán hǎi sān shuǐ gāo yào sì huì gāo míng zhū yì dà shuǐ huài wéi àn liú shú huán zhù zhī

南海、三水、高要、四会、高明诸邑大水,坏圩岸,留赎锾筑之。

qiān nán jīng hù bù shàng shū xún zhào bài gōng bù shàng shū

迁南京户部尚书,寻召拜工部尚书。

xiào dìng hòu sàng nèi tíng xuān suǒ bù zī

孝定后丧,内廷宣索不赀。

jiā mó yán sāng lǐ yǒu zhōng zhì bù dàng xìn zuǒ yòu yán wàng hào guó tǎng bù nà

嘉谟言丧礼有中制,不当信左右言,妄耗国帑,不纳。

é gǎi lì bù shàng shū

俄改吏部尚书。

sì shí bā nián qī yuè shén zōng bēng

四十八年七月,神宗崩。

bā yuè bǐng wǔ shuò guāng zōng jí wèi

八月丙午朔,光宗即位。

zhèng guì fēi jù qián qīng gōng qiě yāo fēng huáng tài hòu

郑贵妃据干清宫,且邀封皇太后。

jiā mó cóng yán guān yáng lián zuǒ guāng dòu děng yán yǐ dà yì zé guì fēi cóng zǐ yǎng xìng shì yǐ lì hài

嘉谟从言官杨涟、左光斗等言,以大义责贵妃从子养性,示以利害。

guì fēi nǎi yí cí níng gōng fēng hòu shì yì qǐn

贵妃乃移慈宁宫,封后事亦寝。

wài tíng jiē yán guì fēi jìn shì jī bā rén zhì dì de jí

外廷皆言贵妃进侍姬八人,致帝得疾。

èr shí liù rì jiā mó yīn zhào jiàn yǐ guǎ yù jìn guī dì zhù shì jiǔ zhī lìng huáng zhǎng zǐ yù wài tíng chuán wén bù kě xìn

二十六日,嘉谟因召见,以寡欲进规,帝注视久之,令皇长子谕外廷:“传闻不可信。

zhū chén nǎi tuì

”诸臣乃退。

èr shí jiǔ rì dì jí dà jiàn jiā mó xié dà xué shì fāng cóng zhé liú yī jing hán kuàng děng shòu gù mìng

二十九日,帝疾大渐,嘉谟偕大学士方从哲、刘一燝、韩爌等受顾命。

qí xī dì bēng

其夕,帝崩。

zhì míng jiǔ yuè yǐ hài shuò guāng zōng yí zhào huáng zhǎng zǐ sì wèi ér li xuǎn shì zhuān zhì gōng zhōng shì pō zhāng tíng chén lǜ bù cè

质明,九月乙亥朔,光宗遗诏皇长子嗣位,而李选侍专制宫中,势颇张,廷臣虑不测。

jì rù lín qǐng jiàn huáng zhǎng zǐ hū wàn suì fèng zhì wén huá diàn shòu cháo sòng jū cí qìng gōng

既入临,请见皇长子,呼万岁,奉至文华殿受朝,送居慈庆宫。

jiā mó zòu yán diàn xià zhī shēn shè jì shì tuō chū rù bù yí qīng tuō

嘉谟奏言:“殿下之身,社稷是托,出入不宜轻脱。

dà xiǎo liàn zhāo mù lín xū chén děng zhì nǎi fā

大小殓,朝暮临,须臣等至乃发。

huáng zhǎng zǐ hàn zhī

”皇长子颔之。

zhū dà chén dìng yì huáng zhǎng zǐ yǐ jiǔ yuè liù rì jí wèi

诸大臣定议:皇长子以九月六日即位。

xuǎn shì jū qián qīng zì rú qiě yù xié huáng zhǎng zǐ tóng jū

选侍居干清自如,且欲挟皇长子同居。

jiā mó jí cǎo shū lǜ tíng chén qǐng yí gōng guāng dòu lián jì zhī

嘉谟亟草疏率廷臣请移宫,光斗、涟继之。

wǔ rì xuǎn shì shǐ yí huì luán gōng

五日,选侍始移哕鸾宫。

shí dà gù pín réng guó shì wù niè shǒu fǔ cóng zhé shǒu shǔ liǎng duān yī jing kuàng yòu xīn bǐng zhèng jiā mó zhèng sè lì cháo lì chí dà yì zhōng wài yǐ yǐ wéi zhòng

时大故频仍,国势杌陧,首辅从哲首鼠两端,一燝、爌又新秉政,嘉谟正色立朝,力持大议,中外倚以为重。

shén zōng mò qí chu zhè sān dǎng wéi zhèng chù zhì zhī quán lì bù bù néng zhǔ

神宗末,齐、楚、浙三党为政,黜陟之权,吏部不能主。

jí jiā mó bǐng quán wéi cái shì rèn

及嘉谟秉铨,惟才是任。

guāng xī xiāng jì jiàn zuò jiā mó dà qǐ fèi jí qí shuò mǎn cháo

光、熹相继践祚,嘉谟大起废籍,耆硕满朝。

xiàng chēng sān dǎng zhī kuí jí péng jiān luàn zhèng zhě yì jiàn zì yǐn qù zhōng cháo wèi qīng

向称三党之魁及朋奸乱政者,亦渐自引去,中朝为清。

yǐ jí chén lì zhì bì huài qǐng zé chéng fǔ àn jiān sī

已,极陈吏治敝坏,请责成抚、按、监司。

shàng guān zhù kǎo lǜ yòng sì liù lì yǔ duō shī shí jiā mó qǐng yǐ liù shì dìng guān píng yī yuē shǒu èr yuē cái sān yuē xīn sì yuē zhèng wǔ yuē nián liù yuē mào

上官注考,率用四六俪语,多失实,嘉谟请以六事定官评:一曰守,二曰才,三曰心,四曰政,五曰年,六曰貌。

gè zhù qí shí wú shì xū cí

各注其实,毋饰虚词。

dì chēng shàn xíng zhī

帝称善,行之。

tiān qǐ yuán nián yù shǐ gǔ jì chūn dé zuì qí tóng guān zhāng shèn yán gāo hóng tú shū jiù dì yù bìng zuì zhī

天启元年,御史贾继春得罪,其同官张慎言、高弘图疏救,帝欲并罪之。

jiā mó děng lì wèi jiě nǎi duó shèn yán hóng tú fèng ér zhǐ

嘉谟等力为解,乃夺慎言、弘图俸而止。

zhū qīn xiāng ní sī huī bèi zhé jiā mó yì shēn jiù

朱钦相、倪思辉被谪,嘉谟亦申救。

jǐ shì zhōng huò wéi huá xī wèi zhōng xián zhǐ hé wáng ān zhì zhī sǐ

给事中霍维华希魏忠贤指劾王安,置之死。

jiā mó è zhī chū wéi huá yú wài

嘉谟恶之,出维华于外。

zhōng xián nù sǒu jǐ shì zhōng sūn jié hé jiā mó shòu liú yī jing shǔ wèi ān bào chóu qiě yǐ yòng yuán yīng tài tóng bǔ nián děng wéi jiā mó zuì

忠贤怒,嗾给事中孙杰劾嘉谟受刘一燝属为安报仇,且以用袁应泰、佟卜年等为嘉谟罪。

jiā mó qiú tuì zhōng xián jiǎo zhǐ xǔ zhī

嘉谟求退,忠贤矫旨许之。

dà xué shì yè xiàng gāo děng qǐng liú jiā mó jùn dà jì shì bù tīng

大学士叶向高等请留嘉谟竣大计事,不听。

míng nián guǎng níng xiàn jiā mó yōu fèn chí shū hé bīng bù shàng shū zhāng hè míng zhǔ zhàn wù guó zuì

明年,广宁陷,嘉谟忧愤,驰疏劾兵部尚书张鹤鸣主战误国罪。

wǔ nián qiū zhōng xián dǎng zhōu wéi chí fù hé jiā mó qǔ bì wáng ān suì xuē jí

五年秋,忠贤党周维持复劾嘉谟曲庇王安,遂削籍。

chóng zhēn yuán nián jiàn qǐ nán jīng lì bù shàng shū jiā tài zǐ tài bǎo

崇祯元年,荐起南京吏部尚书,加太子太保。

míng nián zú guān nián bā shí sì

明年,卒官,年八十四。

zèng shǎo bǎo

赠少保。

zhāng wèn dá zì dé yǔn jīng yáng rén

张问达,字德允,泾阳人。

wàn lì shí yī nián jìn shì

万历十一年进士。

lì zhī gāo píng wéi èr xiàn yǒu huì zhèng

历知高平、潍二县,有惠政。

zhēng shòu xíng kē jǐ shì zhōng

征授刑科给事中。

níng xià yòng bīng qǐng jǐn juān quán shǎn bū fù cóng zhī

宁夏用兵,请尽蠲全陕逋赋,从之。

fù sāng chú qǐ gù guān lì gōng kē zuǒ jǐ shì zhōng

父丧除,起故官,历工科左给事中。

dì fāng yíng jiàn liǎng gōng zhōng guān lì qián méi fù xīng tā yì wèn dá lì qǐng tíng zhǐ bù nà

帝方营建两宫,中官利干没,复兴他役,问达力请停止,不纳。

é chén kuàng shuì zhī hài yán yān yǐn yī zhāo xián mìng zhé gǎn jiū dàn jùn shǒu shèn qiě jiū fǔ àn zhòng chén

俄陈矿税之害,言:“阉尹一朝衔命,辄敢纠弹郡守,甚且纠抚按重臣。

ér sūn cháo suǒ xié chéng shǒu xùn chén bǎo bèi zhì chuí shā mìng lì huǐ shì lú jué fén mù

而孙朝所携程守训、陈保辈,至箠杀命吏,毁室庐,掘坟墓。

bù yī àn wèn ruò wàn fāng yuàn dòng hé

不一按问,若万方怨恫何!

diǎn shì shān dōng shū chén dào zhōng jī jǐn liú lí zhuàng qǐng jí ba tiān xià kuàng shuì jiē bù bào

”典试山东,疏陈道中饥馑流离状,请亟罢天下矿税,皆不报。

yǐ xún shì chǎng kù

已,巡视厂库。

gù shì lìng shāng rén bàn nèi fǔ qì wù qiān míng yǐ jìn wèi zhī qiān shāng

故事,令商人办内府器物,佥名以进,谓之佥商。

ér zhū gāo zī zhě lǜ huì jìn xìng qiú miǎn dì zhé xǔ zhī

而诸高赀者率贿近幸求免,帝辄许之。

wèn dá liǎng shū zhēng zhí yòu jí lùn shǒu xùn zuì bìng qǐn bù xíng

问达两疏争执,又极论守训罪,并寝不行。

jìn lǐ kē dū jǐ shì zhōng

进礼科都给事中。

hé jìn jiāng lǐ zhì xié shuō huò zhòng dǎi sǐ yù zhōng

劾晋江李贽邪说惑众,逮死狱中。

zhì shì jù gěng dìng xiàng chuán

贽事具《耿定向传》。

sān shí nián shí yuè xīng biàn fù qǐng jǐn ba kuàng shuì

三十年十月,星变,复请尽罢矿税。

shí bǐ nián rì shí jiē zài sì yuè wèn dá yǐ chún yáng zhī yuè qí biàn yóu dà xiān hòu shū qǐng xiū xǐng yǔ jí wēi qiè dì zhōng bù nà

时比年日食皆在四月,问达以纯阳之月其变尤大,先后疏请修省,语极危切,帝终不纳。

xún qiān tài cháng shǎo qīng yǐ yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ hú guǎng

寻迁太常少卿,以右佥都御史巡抚湖广。

suǒ bù shuǐ zāi shù qǐng juān dài

所部水灾,数请蠲贷。

dì fāng yíng sān diàn cǎi mù chu zhōng jì fèi sì bǎi èr shí wàn yǒu jī wèn dá duō fāng jié jū mín miǎn zhòng kùn

帝方营三殿,采木楚中,计费四百二十万有奇,问达多方拮据,民免重困。

jiǔ zhī zhào bài xíng bù yòu shì láng shǔ bù shì jiān shǔ dū chá yuàn shì

久之,召拜刑部右侍郎,署部事兼署都察院事。

sì shí sān nián wǔ yuè yàn wèn zhāng chà tǐng jī shì

四十三年五月,谳问张差梃击事。

wèn dá cóng yuán wài láng lù mèng lóng yán lìng shí sān sī huì xùn cí lián zhèng guì fēi gōng jiān páng bǎo liú chéng

问达从员外郎陆梦龙言,令十三司会讯,词连郑贵妃宫监庞保、刘成。

zhōng wài jí jí yí guì fēi dì guó tài wèi zhī

中外籍籍,疑贵妃弟国泰为之。

wèn dá děng zòu shàng chà yù

问达等奏上差狱。

dì jiàn bǎo chéng míng liú shū bù xià

帝见保、成名,留疏不下。

xún zhào fāng cóng zhé wú dào nán jí wèn dá děng yú cí níng gōng mìng bìng zhé èr rén

寻召方从哲、吴道南及问达等于慈宁宫,命并磔二人。

fu hái gōng dì yì fù biàn nǎi xiān lù chà lìng jiǔ qīng sān fǎ sī huì xùn bǎo chéng yú wén huá mén

甫还宫,帝意复变,乃先戮差,令九卿三法司会讯保、成于文华门。

bǎo chéng gōng yuán xìng míng yuē zhèng jìn liú dēng yún ér bù chéng zuì

保、成供原姓名曰郑进、刘登云,而不承罪。

fāng jū shí dōng gōng chuán yù yuē zhāng chà qíng shí fēng diān wù rù gōng mén jī shāng nèi shì zuì bù shè

方鞫时,东宫传谕曰:“张差情实风癫,误入宫门,击伤内侍,罪不赦。

hòu zhāo bǎo chéng xì nèi guān yù móu hài běn gōng

后招保、成系内官,欲谋害本宫。

bǐ hé yì dāng yǐ chóu wū cóng qīng nǐ zuì

彼何益,当以仇诬,从轻拟罪。

wèn dá děng yǐ jū shěn wèi jǐn shàng shū yuē jiān rén chuǎng gōng shì guān zōng shè

”问达等以鞫审未尽,上疏曰:“奸人闯宫,事关宗社。

jīn chà yǐ sǐ èr qiú yì dǐ shì

今差已死,二囚易抵饰。

wén huá mén zūn yán zhī de chén děng bù gǎn xíng xùn hé yóu de qíng

文华门尊严之地,臣等不敢刑讯,何由得情?

èr qiú piān cí hé zú wèi jù

二囚偏词,何足为据?

chà suī sǐ suǒ gòng cí gù zài qí tóng móu mǎ sān dào děng yì jiē yǒu cí zài àn shú de ér miè zhī

差虽死,所供词故在,其同谋马三道等亦皆有词在案,孰得而灭之?

kuàng cí níng zhào duì miàn yù bìng jué

况慈宁召对,面谕并决。

huáng huáng tiān yǔ tōng guó gòng wén

煌煌天语,通国共闻。

ruò bù fù zhī wài tíng huì guān yán jū ān kěn shū qíng

若不付之外庭,会官严鞫,安肯输情?

jì bù shū qíng ān cóng zhèng fǎ

既不输情,安从正法?

zǔ zōng èr bǎi nián lái wèi yǒu zuì qiú bù fù fǎ sī zhé lìng nǐ zuì zhě

祖宗二百年来,未有罪囚不付法司,辄令拟罪者。

qiě èr rén xì nèi chén

且二人系内臣。

fǎ xíng zì jìn bì xià yóu dāng yán qí xián pèi ér zhì zhī zhòng pì

法行自近,陛下尤当严其衔辔,而置之重辟。

nài hé rèn bǐ zhǎn biàn bù yǔ tiān xià gòng qì zhī yě

奈何任彼展辨,不与天下共弃之也。

dì yǐ èr qiú shè zhèng shì fù wài tíng yì yì zī nǎi qián bì zhī yú nèi yán jiē yǐ chuàng chóng shēn sǐ

”帝以二囚涉郑氏,付外庭,议益滋,乃潜毙之于内,言皆以创重身死。

ér mǎ sān dào děng wǔ rén mìng yǔ qīng bǐ zuò liú pèi

而马三道等五人,命予轻比坐流配。

qí shì suì zhǐ

其事遂止。

shì nián jiě dū chá yuàn shì

是年解都察院事。

jiǔ zhī qiān hù bù shàng shū dū cāng chǎng

久之,迁户部尚书,督仓场。

xún jiān shǔ xíng bù bài zuǒ dōu yù shǐ

寻兼署刑部,拜左都御史。

guāng zōng jí dà jiàn tóng shòu gù mìng

光宗疾大渐,同受顾命。

tiān qǐ yuán nián dōng dài zhōu jiā mó wèi lì bù shàng shū

天启元年冬,代周嘉谟为吏部尚书。

lián zhǎng nèi wài dà jì xī yè gōng lùn

连掌内外大计,悉叶公论。

dàng shì shí wàn lì zhōng jiàn yán guà wù huò qiǎn zhū chén qì lín xià jiǔ sǐ zhě yǐ guò bàn

当是时,万历中建言诖误获谴诸臣弃林下久,死者已过半。

wèn dá děng dìng yì yǐ tíng zhàng xì yù qiǎn shù zhě wèi yī děng zèng guān yìn zǐ

问达等定议:以廷杖、系狱、遣戍者为一等,赠官荫子;

biǎn cuàn xuē jí zhě wèi yī děng dàn zèng guān

贬窜、削籍者为一等,但赠官。

huò xù zhě qī shí wǔ rén

获恤者七十五人。

huì sūn shèn xíng zōu yuán biāo zhuī lùn hóng wán lì gōng fāng cóng zhé

会孙慎行、邹元标追论“红丸”,力攻方从哲。

zhào tíng chén jí yì yǔ yì zhě bǎi shí yú rén

诏廷臣集议,与议者百十余人。

wèn dá jì jí zhòng yì nǎi huì hù bù shàng shū wāng yīng jiāo děng shàng shū yuē

问达既集众议,乃会户部尚书汪应蛟等上疏曰:

àn shèn xíng zòu shǒu zuì li kě zhuó jìn hóng wán

按慎行奏,首罪李可灼进红丸。

kě zhuó xiān jiàn cóng zhé chén děng chū wèi zhī

可灼先见从哲,臣等初未知。

jí fèng zhào jìn qián qīng gōng hou yú dān chí cóng zhé yǔ chén děng gòng yán li kě zhuó jìn yào jù shèn zhòng wèi jué

及奉召进干清宫,候于丹墀,从哲与臣等共言李可灼进药,俱慎重未决。

é xuān chén děng zhì gōng nèi guì yù qián xiān dì zì yán zhèn gōng xū ruò yǔ jí shòu gōng bìng yù fǔ bì xià wèi yáo shùn yīn wèn kě zhuó ān zài

俄宣臣等至宫内跪御前,先帝自言“朕躬虚弱”,语及寿宫,并谕辅陛下为尧、舜,因问“可灼安在”。

kě zhuó qū rù huò yào yǐ jìn shǎo qǐng yòu jìn

可灼趋入,和药以进,少顷又进。

shèng gōng ān shū jiù qǐn

圣躬安舒就寝。

cǐ jìn yào shǐ mò cóng zhé jí wén wǔ zhū chén suǒ gòng jiàn zhě

此进药始末,从哲及文武诸臣所共见者。

shì shí qún qíng cāng huáng qī rán gòng qiè shì nì èr zì hé kě rěn yán

是时群情仓惶,凄然共切,弑逆二字,何可忍言。

zài zhū chén gù liàng cóng zhé wú shì xīn jí shèn xíng shū zhōng yì yǐ xiāng liàng

在诸臣固谅从哲无是心,即慎行疏中亦已相谅。

ruò kě zhuó qīng yì jìn yào fēi dàn cóng zhé wèi néng zhǐ chén yǔ zhòng rén yì wèi néng zhǐ chén děng jūn yǒu zuì yān

若可灼轻易进药,非但从哲未能止,臣与众人亦未能止,臣等均有罪焉。

jí yù shǐ wáng ān shùn děng shū lùn kě zhuó cóng zhé zì yīng zhòng nǐ nǎi xiān zhǐ fá fèng jì lìng yǎng jí zé shī zhī tài qīng

及御史王安舜等疏论可灼,从哲自应重拟,乃先止罚俸,继令养疾,则失之太轻。

jīn bù zhòng zuì kě zhuó hé yǐ wèi xiān dì ér fú zhōng wài zhī xīn

今不重罪可灼,何以慰先帝而服中外之心?

yi tí fù fǎ sī zhèng yǐ xíng pì

宜提付法司,正以刑辟。

ruò cuī wén shēng wàng tóu liáng yào zuì yì dāng zhū

若崔文升妄投凉药,罪亦当诛。

qǐng bìng xià fǎ sī yǔ kě zhuó bìng àn

请并下法司,与可灼并按。

cóng zhé zé yīng rú qí zì qǐng xuē qù guān jiē wéi fǎ rèn jiù cǐ yì dà chén yǐn zuì zhī dào yí rán ér fēi chén děng suǒ gǎn yì yě

从哲则应如其自请,削去官阶,为法任咎,此亦大臣引罪之道宜然,而非臣等所敢议也。

zhì xuǎn shì yù chuí lián tīng zhèng qún chén chū rù lín hūn zhě zǔ bù róng rù qún chén pái tà ér jìn

至选侍欲垂帘听政,群臣初入临,阍者阻不容入,群臣排闼而进。

kū lín bì fèng shèng gōng zhì wén huá diàn xíng cháo yè sōng hū lǐ fù fèng jià hái cí qìng gōng

哭临毕,奉圣躬至文华殿,行朝谒嵩呼礼,复奉驾还慈庆宫。

yīn yì xīn zhǔ dēng jí xuǎn shì bù dàng fù jū qián qīng

因议新主登极,选侍不当复居干清。

jiǔ qīng jí gōng shū qǐng yí yán guān jì zhī cóng zhé shǐ jù jiē zòu qǐng xuǎn shì suì jí rì yí gōng

九卿即公疏请移,言官继之,从哲始具揭奏请,选侍遂即日移宫。

rán yú lùn yóu hàn cóng zhé zhī zòu bù yì rán wèi bǎi liáo chàng

然舆论犹憾从哲之奏,不毅然为百僚倡。

tǎng fēi zhū chén gòng xié dà yì lián zhāng jí qū zé qián qīng hé de yóu rán hùn jū lìng de jiǎ qiè kuí bǐng jiāng rú bì xià dēng jí hái gōng hé

倘非诸臣共挟大义,连章急趋,则干清何地,犹然混居,令得假窃魁柄,将如陛下登极还宫何!

shū rù dì wèi cóng zhé xīn jì zì míng bù dàng qīng yì zhǐ dǎi kě zhuó xià lì

疏入,帝谓从哲心迹自明,不当轻议,止逮可灼下吏。

wén shēng yǐ ān zhì nán jīng fú wèn

文升已安置南京,弗问。

wèn dá lì gèng dà rèn tǐng jī hóng wán yí gōng sān dà àn bìng jīng qí shǒu

问达历更大任,“梃击”、“红丸”、“移宫”三大案并经其手。

chí yì píng yǔn bù jī bù suí

持议平允,不激不随。

xiān yǐ zhì mǎn jiā tài zǐ tài bǎo zhì shì qǐ xiū shū shí sān shàng

先以秩满,加太子太保,至是乞休,疏十三上。

zhào jiā shǎo bǎo chéng chuán guī

诏加少保,乘传归。

wǔ nián wèi zhōng xián shàn guó

五年,魏忠贤擅国。

yù shǐ zhōu wéi chí hé wèn dá lì yǐn wáng zhī cǎi zhí dǎng luàn zhèng suì xuē duó

御史周维持劾问达力引王之采植党乱政,遂削夺。

yù shǐ móu zhì kuí fù wū wèn dá zāng sī qǐng xià lì àn wèn

御史牟志夔复诬问达赃私,请下吏按问。

mìng juān zī shí wàn zhù jūn xīng

命捐赀十万助军兴。

qǐng zhī wèn dá zú

顷之,问达卒。

yǐ xún fǔ zhāng wéi shū yán miǎn qí bàn wèn dá jiā suì pò

以巡抚张维枢言,免其半,问达家遂破。

chóng zhēn chū zèng tài bǎo yǔ yī zi guān

崇祯初,赠太保,予一子官。

wéi chí zhì kuí xián míng guà nì àn

维持、志夔咸名挂逆案。

lù mèng lóng zì jūn qǐ kuài jī rén

陆梦龙,字君启,会稽人。

wàn lì sān shí bā nián jìn shì

万历三十八年进士。

shòu xíng bù zhǔ shì jìn yuán wài láng

授刑部主事,进员外郎。

zhāng chà yù qǐ yǐn fán xiàng gōng diàn shè jiàn fàng dàn tóu zhuān shí děng lǜ dāng yǐ zhǎn

张差狱起,引凡向宫殿射箭、放弹、投砖石等律当以斩。

yù jù tí láo zhǔ shì wáng zhī cǎi zòu chà kǒu cí shén xī qǐ chì huì wèn dà lǐ chéng wáng shì chāng yì shàng shū qù zhī

狱具,提牢主事王之采奏差口词甚悉,乞敕会问,大理丞王士昌亦上疏趣之。

shí mèng lóng yǐ diǎn shì guǎng dōng dù mén zhǔ shì xíng tái fu méi guò zhī yuē rén qíng bì jiān ér gān xīn chǔ huáng

时梦龙以典试广东杜门,主事邢台傅梅过之曰:“人情庇奸,而甘心储皇。

wú suī xù xíng shān yòu dāng shàng shū jí lùn jūn néng gòng shì hu

吾虽恤刑山右,当上疏极论,君能共事乎?

mèng lóng yuē zhāng gōng yù wǒ hòu jù shàng shū ruò zhāng gōng hé

”梦龙曰:“张公遇我厚,遽上疏,若张公何?

dāng lì zhēng zhī ěr

当力争之耳。

nǎi xié jiàn wèn dá

”乃偕见问达。

shí láng zhōng hú shì xiāng děng bù yù zài jū qù wèn dá jù shū qǐng zhǐ yǐ shū rù bì liú zhōng qí shì kě suì qǐn

时郎中胡士相等不欲再鞫,趣问达具疏请旨,以疏入必留中,其事可遂寝。

mèng lóng de qí qíng zhǐ wù fù qǐng

梦龙得其情,止勿复请。

zhòng yuē tí mǎ sān ye li wài fù bèi fēi děi zhǐ bù kě

众曰:“提马三爷、李外父辈,非得旨不可。

mèng lóng yuē táng táng fǎ sī bù néng bǔ yī biān méng xū tiān zǐ zhào yé

”梦龙曰:“堂堂法司,不能捕一编氓,须天子诏耶?

chà suǒ gōng bì dāng xùn shí

差所供,必当讯实。

wèn dá yǐ wéi rán

”问达以为然。

míng rì huì xùn shì xiāng yǒng jiā huì zhēn mèng lóng méi zhī cǎi jí zōu shào xiān fán qī rén wéi zhī cǎi méi yǔ mèng lóng hé

明日,会讯,士相、永嘉、会祯、梦龙、梅、之采及邹绍先凡七人,惟之采、梅与梦龙合。

jiāng xùn zhòng xián niè rú

将讯,众咸嗫嚅。

mèng lóng hū xíng jù sān wú yīng zhě jī àn dà hū shǐ jù

梦龙呼刑具三,无应者,击案大呼,始具。

chà cháng shēn pián xié nì shì ào yǔ wú fēng diān zhuàng

差长身骈胁,睨视傲语,无风癫状。

mèng lóng hū zhǐ bǐ mìng huà suǒ cóng rù lù

梦龙呼纸笔,命画所从入路。

méi wèn rǔ hé yóu shi lù

梅问:“汝何由识路?

chà yán wǒ jì zhōu rén fēi yǒu dǎo zhě ān dé rù

”差言:“我蓟州人,非有导者,安得入?

wèn dǎo zhě shuí

”问:“导者谁?

yuē dà lǎo gōng páng gōng xiǎo lǎo gōng liú gōng

”曰:“大老公庞公,小老公刘公。

qiě yuē huàn wǒ sān nián yǐ yǔ wǒ jīn yín hú gè yī

”且曰:“豢我三年矣,予我金银壶各一。

mèng lóng yuē hé wéi

”梦龙曰:“何为?

yuē dǎ xiǎo yé

”曰:“打小爷。

yú shì shì xiāng lì tuī zuò qǐ yuē cǐ bù kě wèn yǐ

”于是士相立推坐起曰:“此不可问矣。

suì ba xùn

”遂罢讯。

mèng lóng bì yù de nèi shù míng

梦龙必欲得内竖名。

yuè shù rì wèn dá zài lìng shí sān sī huì shěn chà gōng nì móu jí páng bǎo liú chéng míng yī wú suǒ yǐn

越数日,问达再令十三司会审,差供逆谋及庞保、刘成名,一无所隐。

shì xiāng zhǔ bǐ chóu chú bù gǎn xià láng zhōng mǎ dé fēng qù zhī yǒng jiā fù yǐ wéi nán

士相主笔,踌躇不敢下,郎中马德沣趣之,永嘉复以为难。

mèng lóng fú rán yuē lù yuán wài bù kěn nì shuí gǎn nì

梦龙咈然曰:“陆员外不肯匿,谁敢匿?

yù nǎi jù

”狱乃具。

jǐ shì zhōng hé shì jìn suì shū dǐ zhèng guó tài

给事中何士晋遂疏诋郑国泰。

dì yú shì bì bǎo chéng yú nèi ér qì chà shì méi lǜ qí qián yì gōng qǐng jiān xíng

帝于是毙保、成于内,而弃差市,梅虑其潜易,躬请监刑。

dàng shì shí zì mèng lóng zhī cǎi méi dé fēng wài xiān bù wéi zhèng shì de zhě

当是时,自梦龙、之采、梅、德沣外,鲜不为郑氏地者。

yǐ ér zhī cǎi dé fēng xī bèi zuì méi yǐ jīng chá bà guān

已而之采、德沣悉被罪,梅以京察罢官。

mèng lóng lài wèn dá lì huò miǎn yóu láng zhōng lì fù shǐ

梦龙赖问达力获免,由郎中历副使。

tiān qǐ sì nián guì zhōu zéi wèi jìng zǒng dū cài fù yī jiàn mèng lóng zhī bīng gǎi yòu cān zhèng jiān jūn tǎo zéi ān bāng yàn fàn pǔ dìng

天启四年,贵州贼未靖,总督蔡复一荐梦龙知兵,改右参政,监军讨贼,安邦彦犯普定。

mèng lóng xié zǒng bīng huáng yuè yǐ sān qiān rén yù zhī

陆梦龙同总兵黄钺一道率三千人防御他。

xiǎo xíng dà wù zhōng zhí qián báo zéi zéi dà bài

晓行大雾中,直前薄贼,贼大败。

sān shān miáo pàn sī zhōu gào jí

三山苗叛,思州告急。

mèng lóng yè qiǎn zhōng jūn wú jiā xiāng jìn dǎo zéi cháo wō miáo gǔ shēng zhèn shān gǔ miáo dà bēn kuì fén qí cháo ér hái

梦龙夜遣中军吴家相进捣贼巢,挝苗鼓,声振山谷,苗大奔溃,焚其巢而还。

xún gǎi hú guǎng jiān jūn qiān guǎng dōng àn chá shǐ

寻改湖广监军,迁广东按察使。

shàng guān jiàn zhōng xián cí liè mèng lóng míng jí qiǎn shǐ chǎn qù zhī

上官建忠贤祠,列梦龙名,亟遣使铲去之。

chóng zhēn yuán nián dà jì zhōng xián dǎng yóu yòng shì juān èr jí diào rèn

崇祯元年大计,忠贤党犹用事,镌二级调任。

sān nián qǐ fù shǐ yǐ gù guān fēn xún dōng yǎn dào

三年起副使,以故官分巡东兖道。

dào qǐ cáo pú jiān tǎo zhǎn qí kuí yú zhòng xī jiàng

盗起曹、濮间,讨斩其魁,余众悉降。

qiān yòu cān zhèng shǒu gù yuán

迁右参政,守固原。

mèng lóng kāng kǎi hǎo tán bīng yǐ kuò qīng qún dào zì fù

梦龙慷慨好谈兵,以廓清群盗自负。

qī nián xià zéi lái fàn jī què zhī

七年夏,贼来犯,击却之。

rùn bā yuè zéi xiàn lóng dé shā zhī xiàn fèi yàn fāng suì wéi jìng hǎi zhōu

闰八月,贼陷隆德,杀知县费彦芳,遂围静海州。

mèng lóng lǜ yóu jī hè qí xūn dū sī shí chóng dé yù zhī dǐ lǎo hǔ gōu

梦龙率游击贺奇勋、都司石崇德御之,抵老虎沟。

zéi chū bù mǎn qiān yǐ ér dà zhì

贼初不满千,已而大至。

mèng lóng suǒ jiāng zhǐ sān bǎi yú rén bèi wéi shù zhòng zéi shǐ shí rú yǔ tū wéi bù dé chū

梦龙所将止三百余人,被围数重,贼矢石如雨,突围不得出。

èr jiāng bào mèng lóng qì mèng lóng huī zhī yuē hé zuò cǐ fù rú tài

二将抱梦龙泣,梦龙挥之曰:“何作此妇孺态!

dà hū fèn jī shǒu guó shù rén yǔ èr jiāng jù zhàn sǐ

”大呼奋击,手馘数人,与二将俱战死。

shì wén zèng tài pú qīng

事闻,赠太仆卿。

ér fu méi chóng zhēn zhōng lì tāi zhōu zhī fǔ jiě zhí guī

而傅梅,崇祯中历台州知府,解职归。

shí wǔ nián dōng juān jīn zuǒ zhī fǔ jí kǒng jiā shǒu chéng

十五年冬,捐金佐知府吉孔嘉守城。

chéng pò xùn nàn zèng tài cháng shǎo qīng

城破殉难,赠太常少卿。

wāng yīng jiāo zì qián fu wù yuán rén

汪应蛟,字潜夫,婺源人。

wàn lì èr nián jìn shì

万历二年进士。

shòu nán jīng bīng bù zhǔ shì lì nán jīng lǐ bù láng zhōng

授南京兵部主事,历南京礼部郎中。

gěi yóu rù dōu zhí lì bù shì láng lù guāng zǔ yǔ yù shǐ jiāng dōng zhī děng xiāng jié yīng jiāo bù zhí guāng zǔ kàng shū hé zhī yú zhèng fǔ duō suǒ jī qiē

给由入都,值吏部侍郎陆光祖与御史江东之等相讦,应蛟不直光祖,抗疏劾之,于政府多所讥切。

lèi qiān shān xī àn chá shǐ

累迁山西按察使。

zhì bīng yì zhōu chén kuàng shǐ wáng hǔ tān zì zhuàng bù bào

治兵易州,陈矿使王虎贪恣状,不报。

cháo xiǎn zài yòng bīng yí yīng jiāo tiān jīn

朝鲜再用兵,移应蛟天津。

jí tiān jīn xún fǔ wàn shì dé jīng lüè cháo xiǎn jí zhuó yīng jiāo yòu qiān dū yù shǐ dài zhī lǚ shàng bīng shí shì yi è xiǎn liè zhūn jūn shēng shén zhèn

及天津巡抚万世德经略朝鲜,即擢应蛟右佥都御史代之,屡上兵食事宜,扼险列屯,军声甚振。

shuì shǐ wáng cháo sǐ dì jiāng qiǎn dài

税使王朝死,帝将遣代。

yīng jiāo shū qǐng zhǐ zhī wǔ zhǐ qiè zé

应蛟疏请止之,忤旨,切责。

cháo xiǎn shì níng yí fǔ bǎo dìng

朝鲜事宁,移抚保定。

suì hàn huáng zhèn xù shén lì

岁旱蝗,振恤甚力。

yǐ jí yán jī mín kùn bì qǐng jǐn ba kuàng shuì

已,极言畿民困敝,请尽罢矿税。

huì jiān rén liǔ shèng qiū děng wàng yán kuò jī fǔ shuì kě de yín shí yǒu sān wàn yīng jiāo sān shū lì zhēng rán jǐn de jiǎn bàn ér yǐ

会奸人柳胜秋等妄言括畿辅税可得银十有三万,应蛟三疏力争,然仅得减半而已。

sān shí nián chūn dì mìng tíng kuàng shuì é zhōng zhǐ

三十年春,帝命停矿税,俄中止。

yīng jiāo fù lì zhēng bù nà

应蛟复力争,不纳。

yīng jiāo zài tiān jīn jiàn gé gū bái táng zhū tián jǐn wèi wū lái xún zhī tǔ rén xián yán chì xī bù kě gēng

汪应蛟在天津的时候,看到葛沽、白塘等地的田地都积满污水、长满荒草,询问当地人,都说是斥卤之地不能耕种。

yīng jiāo niàn de wú shuǐ zé jiǎn de shuǐ zé rùn ruò yíng zuò shuǐ tián dāng bì yǒu lì

应蛟念地无水则碱,得水则润,若营作水田,当必有利。

nǎi mù mín kěn tián wǔ qiān mǔ wèi shuǐ tián zhě shí zhī sì mǔ shōu zhì sì wǔ dàn tián lì dà xīng

乃募民垦田五千亩,为水田者十之四,亩收至四五石,田利大兴。

jí yí bǎo dìng nǎi shàng shū yuē tiān jīn tún bīng sì qiān fèi xiǎng liù wàn jù liǎn zhū mín jiān

及移保定,乃上疏曰:“天津屯兵四千,费饷六万,俱敛诸民间。

liú bīng zé mín gào bìng xù mín zé jūn bù gěi jì wéi tún tián kě yǐ zú shí

留兵则民告病,恤民则军不给,计惟屯田可以足食。

jīn huāng tǔ lián fēng hāo lái mí wàng ruò kāi qú zhì yàn guī yǐ wéi tián kě qī qiān qǐng qǐng de gǔ sān bǎi shí

今荒土连封,蒿莱弥望,若开渠置堰,规以为田,可七千顷,顷得谷三百石。

jìn zhèn nián lì kě yǐ jiān zī fēi dú tiān jīn zhī xiǎng zú qǔ gěi yě

近镇年例,可以兼资,非独天津之饷足取给也。

yīn tiáo huà kěn tián dīng fū jí shuì é duō guǎ yǐ qǐng de zhǐ yǔn xíng

”因条画垦田丁夫及税额多寡以请,得旨允行。

yǐ qǐng guǎng xìng shuǐ lì

已,请广兴水利。

lüè yán chén jìng nèi zhū chuān yì shuǐ kě yǐ gài jīn tái hū shuǐ kě yǐ gài héng shān táng shuǐ kě yǐ gài zhōng shān fǔ shuǐ kě yǐ gài xiāng guó zhāng shuǐ lái zì qiū xià xī mén bào cháng yòng zhī yíng hǎi dāng zhū hé xià liú shì jiāng nán zé guó bù yì

略言:“臣境内诸川,易水可以溉金台,滹水可以溉恒山,溏水可以溉中山,滏水可以溉襄国,漳水来自邺下,西门豹尝用之,瀛海当诸河下流,视江南泽国不异。

qí tā shān xià zhī quán dì zhōng zhī shuǐ suǒ zài ér yǒu xián de yǐn yǐ gài tián

其他山下之泉,地中之水,所在而有,咸得引以溉田。

qǐng tōng qú zhù fáng liàng fā jūn fu yī zhǔn nán fāng shuǐ tián zhī fǎ xíng zhī

请通渠筑防,量发军夫,一准南方水田之法行之。

suǒ bù liù fǔ kě de tián shù wàn qǐng suì yì gǔ qiān wàn shí jī mín cóng cǐ ráo gěi wú hàn lǎo zhī huàn

所部六府,可得田数万顷,岁益谷千万石,畿民从此饶给,无旱潦之患。

jí bù xìng cáo hé yǒu gěng yì kě gǎi shé yú nán qǔ dí yú běi

即不幸漕河有梗,亦可改折于南,取籴于北。

gōng bù shàng shū yáng yī kuí jí chēng qí yì dì yì bào xǔ hòu zú bù néng xíng

”工部尚书杨一魁亟称其议,帝亦报许,后卒不能行。

zhào wèi gōng bù yòu shì láng wèi shàng yǔ gào qù

召为工部右侍郎,未上,予告去。

yǐ jìn bīng bù zuǒ shì láng yǐ yǎng qīn bù chū

已,进兵部左侍郎,以养亲不出。

qīn méi jìng bù zhào

亲没,竟不召。

guāng zōng lì qǐ nán jīng hù bù shàng shū tiān qǐ yuán nián gǎi běi bù

光宗立,起南京户部尚书,天启元年改北部。

dōng xī fāng yòng bīng zhòu jiā fù shù bǎi wàn

东西方用兵,骤加赋数百万。

yīng jiāo zài dào chí shū yán hàn gāo dì chēng xiāo hé zhī gōng yuē zhèn guó jiā fǔ bǎi xìng gěi xiǎng kuì bù jué wú bù rú xiāo hé

应蛟在道,驰疏言:“汉高帝称萧何之功曰:‘镇国家,抚百姓,给饷馈不绝,吾不如萧何。

fu gěi kuì xiǎng ér xiān yǐ fǔ bǎi xìng gù néng xìng hàn miè chu rú yùn zhū zhǎng yě

’夫给馈饷而先以抚百姓,故能兴汉灭楚,如运诸掌也。

jīn guó jiā duō nàn jīng fèi bù zhī shì bù dé huǎn cuī kē rán fú ài yǎng mín lì ér tú jié qí zhī gāo cái dān máng qióng biàn luàn bì qǐ ān dé bù yù wèi jì

今国家多难,经费不支,势不得缓催科,然弗爱养民力,而徒竭其脂膏,财殚氓穷,变乱必起,安得不预为计?

yīn liè shàng ài yǎng shí bā shì dì jiā nà yān

”因列上爱养十八事,帝嘉纳焉。

xióng tíng bì jiàn sān fāng bù zhì zhī cè xū xiǎng qiān èr bǎi wàn yīng jiāo lì zǔ zhī

熊廷弼建三方布置之策,需饷千二百万,应蛟力阻之。

tíng yì hóng wán shì qǐng zhì cuī wén shēng li kě zhuó yú fǎ ér chì fāng cóng zhé wèi biān méng

廷议“红丸”事,请置崔文升、李可灼于法,而斥方从哲为编氓。

yīng jiāo wéi rén liàng zhí yǒu shǒu shì guó rú jiā

应蛟为人,亮直有守,视国如家。

jǐn chū nà dù xū hào guó jì lài zhī

谨出纳,杜虚耗,国计赖之。

dì bǎo mǔ kè shì qiú mù dì yú zhì yīng jiāo chí bù yú suì jiàn wǔ

帝保母客氏求墓地逾制,应蛟持不予,遂见忤。

huì yǒu yán qí lǎo bù rèn shì zhě lì qǐ hái gǔ

会有言其老不任事者,力乞骸骨。

zhào jiā tài zǐ shǎo bǎo chí chuán guī

诏加太子少保,驰传归。

bì cí shū chén shèng xué yǐn sòng rú yǔ yǐ huàn guān gōng qiè wèi jiè

陛辞,疏陈圣学,引宋儒语,以宦官、宫妾为戒。

jiǔ zhī zú yú jiā

久之,卒于家。

yīng jiāo xué zhǔ chéng jìng qí chū chù cí shòu yī guǐ yú yì

应蛟学主诚敬,其出处辞受一轨于义。

lǐ jū xiè jué chén shì cháng yī wēn xǐ

里居,谢绝尘事,常衣缊枲。

wáng jì zì wéi lǐ ruì chéng rén

王纪,字惟理,芮城人。

wàn lì shí qī nián jìn shì

万历十七年进士。

shòu chí zhōu tuī guān

授池州推官。

rù wèi cí jì zhǔ shì lì yí zhì láng zhōng

入为祠祭主事,历仪制郎中。

bǐng lǐ chí zhèng shí wàng wèi rán

秉礼持正,时望蔚然。

èr shí jiǔ nián dì jiāng cè lì dōng gōng shù qiān yán bù jué jì kàng shū jí lùn

二十九年,帝将册立东宫,数迁延不决,纪抗疏极论。

qí dōng lǐ chéng zhuó guāng lù shǎo qīng yǐn jí qù

其冬,礼成,擢光禄少卿,引疾去。

sì shí yī nián zì tài cháng shǎo qīng zhuó yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ bǎo dìng zhū fǔ

四十一年,自太常少卿擢右佥都御史,巡抚保定诸府。

lián suì shuǐ hàn jì shè fǎ jiù huāng shèn bèi

连岁水旱,纪设法救荒甚备。

shuì jiān zhāng yè qǐng zhēng ēn zhào yǐ juān zhū shuì jì liǎng shū lì zhēng yè jìng qǔ zhōng zhǐ xíng zhī

税监张晔请征恩诏已蠲诸税,纪两疏力争,晔竟取中旨行之。

jì hé yè kàng wéi zhào shū jǔ gé chéng mìng jiē bù bào

纪劾晔抗违诏书,沮格成命,皆不报。

jū sì nián bù nèi dà zhì qiān hù bù yòu shì láng zǒng dū cáo yùn jiān xún fǔ fèng yáng zhū fǔ

居四年,部内大治,迁户部右侍郎,总督漕运兼巡抚凤阳诸府。

suì dà xiōng zhèn jiù rú jī fǔ

岁大凶,振救如畿辅。

guāng zōng lì zhào bài hù bù shàng shū dū cāng chǎng

光宗立,召拜户部尚书,督仓场。

tiān qǐ èr nián dài huáng kè zuǎn wèi xíng bù shàng shū

天启二年,代黄克缵为刑部尚书。

shí fāng huì yì hóng wán shì jì xié shì láng yáng dōng míng shǔ yì yán fāng cóng zhé zhī yǒu guì fēi bù zhī yǒu jūn fù

时方会议“红丸”事,纪偕侍郎杨东明署议,言:“方从哲知有贵妃,不知有君父。

li kě zhuó jìn yào jià bēng fǎn wèi yǐ ēn yù lài zhī yín bì guó diǎn ān zài

李可灼进药驾崩,反慰以恩谕,赉之银币,国典安在?

bù dǎi kě zhuó wú yǐ fú tiān xià

不逮可灼,无以服天下;

bù dǎi cuī wén shēng wú yǐ fú kě zhuó

不逮崔文升,无以服可灼;

bù xuē duó cóng zhé guān jiē lù yīn wú yǐ xiè tiān dì shén rén zhī fèn

不削夺从哲官阶禄荫,无以泄天地神人之愤。

yì chū qún qíng shén sǒng

”议出,群情甚竦。

zhǔ shì xú dà huà zhě sù wú lài rì zǒu wèi zhōng xián mén gòu xiàn shàn lèi yòu xiǎn hé jǐ shì zhōng zhōu cháo ruì huì shì yáng

主事徐大化者,素无赖,日走魏忠贤门,构陷善类,又显劾给事中周朝瑞、惠世扬。

jì fèn shén hé dà huà nì zhí zhuàng yīn yán dà huà chéng wèi cháo tíng jī zéi zé dà chén zhōng yǒu jiāo jié quán dāng zhū chú zhèng shì rú sòng cài jīng zhě hé bù dēng dàn wén ér yǔ zhèng rén rì xún shuǐ huǒ

纪愤甚,劾大化溺职状,因言:“大化诚为朝廷击贼,则大臣中有交结权珰,诛锄正士,如宋蔡京者,何不登弹文,而与正人日寻水火。

qí yán dà chén zhǐ dà xué shì chén hóng yě

”其言大臣,指大学士沈纮也。

dà huà yóu cǐ bà qù ér hóng jí zhōng xián shēn hàn zhī

大化由此罢去,而纮及忠贤深憾之。

yù shǐ yáng wéi yuán yǔ dà huà yǒu lián qiě sù fù hóng suì zhù hóng dǐ jì yán jì suǒ hé dà chén wú zhǔ míng qǐng lìng zhǐ shí

御史杨维垣与大化有连,且素附纮,遂助纮诋纪,言纪所劾大臣无主名,请令指实。

jì suì zhí gōng hóng yán hóng yǔ jīng shēng bù tóng shí ér shì shí xiāng lèi

纪遂直攻纮,言:“纮与京,生不同时,而事实相类。

qí jié nà wèi zhōng xián yǔ jīng zhī qì hé tóng guàn tóng yě

其结纳魏忠贤,与京之契合童贯同也;

qǐ āi dǒng yǔ chén yǔ jīng zhī kěn kuǎn chén guàn tóng yě

乞哀董羽宸,与京之恳款陈瓘同也;

yào méng sǐ yǒu shào fǔ zhōng sūn jié yǔ jīng zhī gù jié wú jū hòu tóng yě

要盟死友邵辅忠、孙杰,与京之固结吴居厚同也;

zhú gù mìng yuán chén liú yī jing zhōu jiā mó yǔ ān zhì lǚ dà fáng sū shì tóng yě

逐顾命元臣刘一燝、周嘉谟,与安置吕大防、苏轼同也;

chì zhú yán guān jiāng bǐng qiān xióng dé yáng hóu zhèn yáng yǔ biǎn zhé ān cháng mín rèn bó yǔ tóng yě

斥逐言官江秉谦、熊德阳、侯震旸,与贬谪安常民、任伯雨同也。

zhì yú huì jiāo fù sì qiè nòng wēi quán zhōng zhǐ pín chuán ér shàng bù wù cháo bǐng yīn wò ér xià bù zhī cǐ yòu jīng mí guó wǎng shàng bǎi shì hé fú zhě

至于贿交妇寺,窃弄威权,中旨频传而上不悟,朝柄阴握而下不知,此又京迷国罔上,百世合符者。

kè wèi wén zhī nù wèi hóng qì sù dì qián

”客、魏闻之怒,为纮泣诉帝前。

dì wèi jì fán yán jiā qiáo zé yān

帝谓纪烦言,加谯责焉。

chū lǐ wéi hàn xióng tíng bì wáng huà zhēn xià lì jì jiē zhì zhī zhòng pì

初,李维翰、熊廷弼、王化贞下吏,纪皆置之重辟。

ér yǔ dōu yù shǐ dà lǐ qīng shàng tíng bì huà zhēn yuán shū wēi lù liǎng rén yǒu kě jīn zhuàng ér yán bù cè tè ēn fēi fǎ guān suǒ gǎn qīng yì

而与都御史、大理卿上廷弼、化贞爰书,微露两人有可矜状,而言不测特恩,非法官所敢轻议。

yǒu qiān zǒng dù mào zhě jī dēng lái xún fǔ táo láng xiān qiān jīn xíng mù bīng jīn jǐn ér bīng wèi mù bù gǎn guī fǎn jì zhōu sēng shè wèi luó zhě suǒ huò cí lián tóng bǔ nián

有千总杜茂者,赍登莱巡抚陶郎先千金,行募兵,金尽而兵未募,不敢归,返蓟州僧舍,为逻者所获,词连佟卜年。

bǔ nián liáo yáng rén jǔ jìn shì lì zhī nán pí hé jiān qiān kuí zhōu tóng zhī wèi xíng jīng lüè tíng bì jiàn wèi dēng lái jiān jūn qiān shì

卜年,辽阳人,举进士,历知南皮、河间,迁夔州同知,未行,经略廷弼荐为登莱监军佥事。

luó zhě péng lüě

逻者搒掠。

mào yán cháng kè yú bǔ nián hé jiān shǔ zhōng sān yuè yǔ yán móu pàn yīn xié qí èr pū wǎng tōng li yǒng fāng

茂言尝客于卜年河间署中三月,与言谋叛,因挟其二仆往通李永芳。

xíng biān shàng shū zhāng hè míng yǐ wén

行边尚书张鹤鸣以闻。

hè míng gù yǔ tíng bì yǒu xì yù jiè bǔ nián yǐ shén qí zuì

鹤鸣故与廷弼有隙,欲藉卜年以甚其罪。

cháo shì jiē zhī bǔ nián yuān mò gǎn yán

朝士皆知卜年冤,莫敢言。

jí zhèn fǔ jì chéng yù yí xíng bù jì yí zhī yǐ wèn zhū cáo láng

及镇抚既成狱,移刑部,纪疑之,以问诸曹郎。

yuán wài láng gù dà zhāng yuē mào jì yǔ èr pū wǎng lái sān qiān lǐ nǎi kǎo xùn chuí bì zhōng bù zhī èr pū xìng míng qí wū fú hé yí bǔ nián suī fēi jiān dié rán shí tóng yǎng zhēn zú zǐ liú sān qiān lǐ kě yě

员外郎顾大章曰:“茂既与二仆往来三千里,乃拷讯垂毙,终不知二仆姓名,其诬服何疑,卜年虽非间谍,然实佟养真族子,流三千里可也。

jì yì cóng zhī

”纪议从之。

luó zhě yòu huò jiān xì liú yī yǎn zhōng xián yí liú yī jing kūn dì yù lì zhū yī yàn yǔ bǔ nián yīn yī yàn yǐ zhū lián yī jing

逻者又获奸细刘一𪩘,忠贤疑刘一燝昆弟,欲立诛一谳与卜年,因一谳以株连一燝。

jì jiē zhí bù kě

纪皆执不可。

hóng suì hé jì hù tíng bì huǎn bǔ nián děng yù wèi èr dà zuì

纮遂劾纪护廷弼,缓卜年等狱,为二大罪。

dì zé jì chén zhuàng suì chì wèi mín

帝责纪陈状,遂斥为民。

yǐ shì láng yáng dōng míng shǔ bù shì zuò bǔ nián liú èr qiān lǐ

以侍郎杨东明署部事,坐卜年流二千里。

yù sān shàng sān què

狱三上三却。

jǐ shì zhōng chéng míng shū zhāng péng yún chén wéi bǐng bǔ nián tóng nián shēng yě wèi fā fèn zhí tā shì lián hé dōng míng

给事中成明枢、张鹏云、沈惟炳,卜年同年生也,为发愤,摭他事连劾东明。

bǔ nián huò zhǎng xì yǔ sǐ ér dōng míng suì yǐn jí qù

卜年获长系,瘐死,而东明遂引疾去。

jì jì chì dà xué shì yè xiàng gāo hé zōng yàn shǐ jì xié lùn jiù jiē bù tīng

纪既斥,大学士叶向高、何宗彦、史继偕论救,皆不听。

hòu yān dǎng luó zhī shàn lèi jì xiān zú nǎi miǎn

后阉党罗织善类,纪先卒,乃免。

chóng zhēn yuán nián fù guān zèng shǎo bǎo yīn yī zi shì zhuāng yì

崇祯元年复官,赠少保,荫一子,谥庄毅。

yáng dōng míng zì qǐ xiū yú chéng rén

杨东明,字启修,虞城人。

guān gěi shì zhōng

官给事中。

qǐng dìng guó běn chū gé yù jiào zǎo cháo qín zhèng zhuó sòng yīng chāng li rú sōng gōng zuì zhī píng

请定国本,出阁豫教,早朝勤政,酌宋应昌、李如松功罪之平。

shàng hé nán jī mín tú jiàn sì chéng zhōng huà mín wǎng zhèn

上《河南饥民图》,荐寺丞钟化民往振。

zhǎng lì kē xié sūn pī yáng zhǔ dà jì

掌吏科,协孙丕扬主大计。

hòu yǐ hé chén sī xiào sī xiào yǔ xiāng dǐ biǎn sān guān wèi shǎn xī bù zhèng sī zhào mó

后以劾沈思孝,思孝与相诋,贬三官为陕西布政司照磨。

lǐ jū èr shí liù nián

里居二十六年。

guāng zōng lì qǐ tài cháng shǎo qīng

光宗立,起太常少卿。

tiān qǐ zhōng lèi qiān xíng bù yòu shì láng

天启中,累迁刑部右侍郎。

jì guī suì zú

既归,遂卒。

chóng zhēn chū zèng xíng bù shàng shū

崇祯初,赠刑部尚书。

sūn wěi zì chún yù wèi nán rén

孙玮,字纯玉,渭南人。

wàn lì wǔ nián jìn shì

万历五年进士。

shòu xíng rén zhuó bīng kē jǐ shì zhōng

授行人,擢兵科给事中。

hé zhōng guān wèi cháo jí dōng chǎng bàn shì guān zhèng rú jīn zuì rú jīn zuò xia zhào yù

劾中官魏朝及东厂办事官郑如金罪,如金坐下诏狱。

èr rén jiē féng bǎo xīn fù yě

二人皆冯保心腹也。

chū zhāng jū zhèng yǐ xíng bù shì láng tóng ān hóng cháo xuǎn qīng liáo wáng zuì xián zhī

初,张居正以刑部侍郎同安洪朝选轻辽王罪,衔之。

hòu láo kān xún fǔ fú jiàn xī jū zhèng yì fěng tóng ān zhī xiàn jīn zhī jùn zhí cháo xuǎn shì kān fēi zhāng zòu zhī

后劳堪巡抚福建,希居正意,讽同安知县金枝捃摭朝选事,堪飞章奏之。

mìng wèi xià bǔ zhì zhī yù jué qí fàn shí sān rì sǐ jìn wù liàn shī fǔ yù zhōng

命未下,捕置之狱,绝其饭食三日,死,禁勿殓,尸腐狱中。

kān xún zhào wèi zuǒ fù dōu yù shǐ wèi zhì jīng ér jū zhèng zú

堪寻召为左副都御史,未至京而居正卒。

cháo xuǎn zǐ dōu chá yuàn jiǎn jiào jìng sù yuān què xià kān fù fēi shū dǐ féng bǎo xuē jìng jí tíng zhàng qiǎn guī

朝选子都察院检校竞诉冤阙下,堪复飞书抵冯保,削竞籍,廷杖遣归。

zhì shì wěi bái fà qí shì bìng jí kān zhū tān nüè zhuàng kān miǎn guān

至是,玮白发其事,并及堪诸贪虐状,堪免官。

wèi jǐ cháo xuǎn qī sù yuān qiū shùn yì wèi sòng jìng fù yuán hú jiǎ wáng zōng zài shì qǐng yǔ kān jù sǐ nǎi qiǎn kān shù

未几,朝选妻诉冤,邱橓亦为讼,竞复援胡槚、王宗载事,请与堪俱死,乃遣堪戍。

dàng shì shí chǎng wèi chéng féng bǎo yú wēi làn shòu mín sòng

当是时,厂卫承冯保余威,滥受民讼;

fǔ àn fǎng chá jiān huá duō lèi wú gū

抚按访察奸猾,多累无辜;

yǒu sī duàn yù wǎng wǎng zuì wài jiā fá

有司断狱,往往罪外加罚;

dì hǎo yòng lì jiā zhòng sān bǎi yú jīn fàn zhě lì sǐ

帝好用立枷,重三百余斤,犯者立死。

wěi jiē jí chén qí hài

玮皆极陈其害。

zhào lì jiā rú gù yú cóng wěi yán

诏立枷如故,余从玮言。

yǐ mǔ bìng bù hòu mìng shàn guī zuò zhé táo yuán zhǔ bù

以母病,不候命擅归,坐谪桃源主簿。

jiǔ zhī lì qiān tài cháng qīng

久之,历迁太常卿。

sān shí nián yǐ yòu fù dōu yù shǐ xún fǔ bǎo dìng

三十年,以右副都御史巡抚保定。

cháo xiǎn yòng bīng zhì jūn tiān jīn yuè xiǎng liù wàn xī pài zhī mín jiān

朝鲜用兵,置军天津,月饷六万,悉派之民间。

xiān rèn xún fǔ wāng yīng jiāo yì jūn dà zhì shuǐ tián yǐ suǒ rù chōng xiǎng

先任巡抚汪应蛟役军大治水田,以所入充饷。

wěi zhǒng xíng zhī tián yì kěn suì miǎn jiā pài suì bǐ bù dēng hàn huáng dà shuǐ xiāng jì wěi duō fāng zhèn jiù dì yì shí chū nèi tǎng zuǒ zhī

玮踵行之,田益垦,遂免加派,岁比不登,旱蝗、大水相继,玮多方振救,帝亦时出内帑佐之。

suǒ tiáo huāng zhèng lǜ bào yǔn

所条荒政,率报允。

jī fǔ kuàng shǐ bèi tā shěng kuàng yǐ jié ér sōu záo bù yǐ zhì suì zé mín péi nà

畿辅矿使倍他省,矿已竭而搜凿不已,至岁责民赔纳。

wěi lèi shū chén qí hài qiě liè tiān jīn shuì shǐ mǎ táng liù dà zuì jiē bù xǐng

玮累疏陈其害,且列天津税使马堂六大罪,皆不省。

jiù jìn bīng bù shì láng zhào wèi yòu dū yù shǐ dū cāng chǎng

就进兵部侍郎,召为右都御史,督仓场。

jìn hù bù shàng shū dū cāng chǎng rú gù

进户部尚书,督仓场如故。

dà liáo duō quē mìng shǔ róng zhèng

大僚多缺,命署戎政。

yǐ yòu jiān shǔ bīng bù

已,又兼署兵部。

wěi yán bì xià yǐ lěi lěi sān yìn xī bì zhī chén qǐ zhēn guó wú rén yé

玮言:“陛下以累累三印悉畀之臣,岂真国无人耶?

chén suǒ zhī dà liáo zé yǒu lǚ kūn liú yuán zhèn wāng yīng jiāo shù liáo zé yǒu zōu yuán biāo mèng yī mài zhào nán xīng jiāng shì chāng liú jiǔ jīng tái jiàn zé yǒu wáng dé wán féng cóng wú bèi jiē dé lì xíng xiū zú bèi rèn shǐ

臣所知大僚则有吕坤、刘元震、汪应蛟,庶僚则有邹元标、孟一脉、赵南星、姜士昌、刘九经,台谏则有王德完、冯从吾辈,皆德立行修,足备任使。

gǒu gèng yuè shù nián bì xià jí yù yòng zhī bù kě de yǐ

苟更阅数年,陛下即欲用之,不可得矣。

fú tīng

简公不听。

dōu yù shǐ zì wēn chún qù hòu bā nián bù zhì dài

都御史自温纯去后,八年不置代。

zhì sì shí nián shí èr yuè wài jì qī pò shǐ mìng wěi yǐ bīng bù shàng shū zhǎng zuǒ dōu yù shǐ shì

至四十年十二月,外计期迫,始命玮以兵部尚书掌左都御史事。

wěi sù fù shí wàng fāng yù zhèn fēng jì ér shì shí péng dǎng shì chéng yán lù dà héng

玮素负时望,方欲振风纪,而是时朋党势成,言路大横。

huì nán jī xún àn yù shǐ jīng yǎng qiáo yǔ tí xué yù shǐ xióng tíng bì xiāng jié wěi yì tíng bì jiě zhí hou kān

会南畿巡按御史荆养乔与提学御史熊廷弼相讦,玮议廷弼解职候勘。

tíng bì dǎng guān yīng zhèn wú liàng sì bèi suì lián zhāng gōng wěi

廷弼党官应震、吴亮嗣辈遂连章攻玮。

wěi lèi shū qǐ xiū dì jiē wèi liú

玮累疏乞休,帝皆慰留。

wú hé lì bù yǐ nián lì chū liǎng yù shǐ yú wài bù guān dū chá yuàn

无何,吏部以年例出两御史于外,不关都察院。

wěi yǐ shī zhí qiú qù yì lì shū shí yú shàng

玮以失职,求去益力,疏十余上。

míng nián qī yuè qǐ shǒu wén huá mén chū guō hòu mìng

明年七月稽首文华门,出郭候命。

zhì shí yuè shǐ yǔ gào guī

至十月,始予告归。

tiān qǐ gǎi yuán qǐ nán jīng lì bù shàng shū gǎi bīng bù cān zàn jī wù

天启改元,起南京吏部尚书,改兵部,参赞机务。

sān nián zhào bài xíng bù shàng shū

三年,召拜刑部尚书。

qiú xì zhòng yù shè zhì bù néng róng wěi qǐng jìn jī zhě jiù zhōu xiàn fēn xì

囚系众,狱舍至不能容,玮请近畿者就州县分系。

nèi shǐ wáng wén jìn shā rén xià sī lǐ yì zuì qí yú dǎng fù fǎ sī

内使王文进杀人,下司礼议罪,其余党付法司。

wěi yán yī yù bù kě fēn liǎng dì qǐng bìng wén jìn xià lì bù tīng

玮言一狱不可分两地,请并文进下吏,不听。

qí dōng yǐ lì bù shàng shū zài zhǎng zuǒ dōu yù shǐ shì lèi yǐ lǎo jí cí bù yǔn

其冬,以吏部尚书再掌左都御史事,累以老疾辞,不允。

míng nián qiū jí dǔ shàng shū yuē jīn zhě tiān zāi dié jiàn mín bù liáo shēng

明年秋,疾笃,上疏曰:“今者天灾迭见,民不聊生。

nèi ér chéng shè kě yōu wài ér yǒu hù wèi gù

内而城社可忧,外而牖户未固。

fǎ jì líng chí rén xīn wǎ jiě

法纪凌迟,人心瓦解。

bì xià yù tú zhì píng mò rú gù jié rén xīn

陛下欲图治平,莫如固结人心;

yù gù jié rén xīn mò rú dēng yòng shàn lèi

欲固结人心,莫如登用善类。

jiù fǔ chén liú yī jing

旧辅臣刘一燝,

xiàn chén zōu yuán biāo

宪臣邹元标,

shàng shū zhōu jiā mó wáng jì sūn shèn xíng shèng yǐ hóng zhōng yǔ zhèng děng

尚书周嘉谟、王纪、孙慎行、盛以弘、钟羽正等,

shì láng cáo yú biàn

侍郎曹于汴,

cí chén wén zhèn mèng

词臣文震孟,

kē chén hóu zhèn yáng

科臣侯震旸,

tái chén jiāng bǐng qiān

台臣江秉谦,

sì chén mǎn cháo jiàn

寺臣满朝荐,

bù chén xú dà xiāng

部臣徐大相,

bìng lǎo chéng jiǎn è

并老成蹇谔,

quán fú cǎo yě

跧伏草野,

liáng kě tàn xī

良可叹惜。

tǎng méng jiǎn zhuó bì néng zhāo dé sè wéi wèi bì xià shōu shí rén xīn

倘蒙简擢,必能昭德塞违,为陛下收拾人心。

yóu wàng guǎ yù yǐ bǎo shèng gōng qín xué yǐ jìn zhǔ dé yōu róng yǐ guǎng yán lù míng duàn yǐ lǎn dà quán

尤望寡欲以保圣躬,勤学以进主德,优容以广言路,明断以揽大权。

chén gòu jí wēi dǔ bào zhǔ wú qī gǎn jié wēi chén yòng dāng shī jiàn

臣遘疾危笃,报主无期,敢竭微忱,用当尸谏。

suì zú zèng tài zǐ tài bǎo

”遂卒,赠太子太保。

wèi zhōng xián yòng shì shǎn xī xún fǔ qiáo yīng jiǎ hé wěi sù dǎng li sān cái zhào nán xīng bù dàng dāo mào ēn xù

魏忠贤用事,陕西巡抚乔应甲劾玮素党李三才、赵南星,不当叨冒恩恤。

zhào zhuī gào mìng duó qí yīn

诏追诰命,夺其荫。

chóng zhēn chū fù zhī

崇祯初,复之。

hòu shì zhuāng yì

后谥庄毅。

zhōng yǔ zhèng zì shū lián yì dōu rén

钟羽正,字叔濂,益都人。

wàn lì bā nián jìn shì

万历八年进士。

chú huá xiàn zhī xiàn

除滑县知县。

fu ruò guàn duō huì zhèng zhēng shòu lǐ kē jǐ shì zhōng

甫弱冠,多惠政,征授礼科给事中。

shū yán cháo jiǎng bù yí chuò zhāng jīng bù yí shè bù bào

疏言朝讲不宜辍,张鲸不宜赦,不报。

qiān gōng kē zuǒ jǐ shì zhōng chū shì xuān fǔ biān wù

迁工科左给事中,出视宣府边务。

hā là shèn lǎo bǎ dōu zhū bù xié zēng shì shǎng èr shí qī wàn yǒu qí yǔ zhèng jiàn yì cái zhī

哈剌慎老把都诸部挟增市赏二十七万有奇,羽正建议裁之。

yǔ cān zhèng wáng xiàng qián zhé yǐ lì hài mò gǎn dòng

与参政王象干詟以利害,莫敢动。

bīng bù zuǒ shì láng xǔ shǒu qiān xiān fǔ xuān fǔ yǐ huì wén yǔ zhèng hé qù zhī

兵部左侍郎许守谦先抚宣府,以贿闻,羽正劾去之。

yòu hé ba fù zǒng bīng zhāng chōng shí děng ér xī zhì zhū qīn dào jūn zī zhě yú lǐ

又劾罢副总兵张充实等,而悉置诸侵盗军资者于理。

hái wèi lì kē dū jǐ shì zhōng

还为吏科都给事中。

hé lǐ bù shì láng hán shì néng jì liáo zǒng dū jiǎn dá dà lǐ shǎo qīng yáng sì zhī hóng shēng yuǎn bù zhí sì zhī shēng yuǎn zuò biǎn zhé

劾礼部侍郎韩世能,蓟辽总督蹇达,大理少卿杨四知、洪声远不职,四知、声远坐贬谪。

shí dāng cháo jìn qǐng jìn kuì yí yán chén zuì mò dà yú tān

时当朝觐,请禁馈遗,言:“臣罪莫大于贪。

rán shǐ nèi chén tān ér wài chén bù yīng wài chén tān ér nèi chén bù yuán zé shàng xiāng gù wèi mò gǎn sì

然使内臣贪而外臣不应,外臣贪而内臣不援,则尚相顾畏莫敢肆。

jīn nèi yǐ wài wèi fǔ cáng wài yǐ nèi wèi kū xué jiāo tōng lù yí bǐ zhōu wèi jiān yù shì lù qīng shì yùn tài bù kě de yě

今内以外为府藏,外以内为窟穴,交通赂遗,比周为奸,欲仕路清、世运泰,不可得也。

dì shàn qí yán chì suǒ sī jìn zhī

”帝善其言,敕所司禁之。

qiě mìng gé bù dà chén gōng shì yì yú cháo fáng wú sī dǐ jiē bīn kè

且命阁部大臣公事议于朝房,毋私邸接宾客。

lì bù tuī mèng yī mài yìng tiān fǔ chéng cài shí dǐng jiāng xī tí xué fù yǐ lǚ xìng zhōu mǎ yóu lóng

吏部推孟一脉应天府丞,蔡时鼎江西提学,副以吕兴周、马犹龙。

dì è yī mài shí dǐng cháng jiàn yán jiē yòng fù zhě

帝恶一脉、时鼎尝建言,皆用副者。

yǔ zhèng lǜ tóng liè shàng yán bì xià bù yòng yī mài shí dǐng zhōng wài wèi jiàn bái zhī chén bù wéi yī shí jiàn chì ér qiě fù jìn wú jiē xiāo zhōng zhí zhī qì jié jiàn zhèng zhī shé fēi guó jiā fú

羽正率同列上言:“陛下不用一脉、时鼎,中外谓建白之臣,不惟一时见斥,而且复进无阶,销忠直之气,结谏诤之舌,非国家福。

shū rù wǔ zhǐ duó fèng yǒu chà

”疏入,忤旨,夺俸有差。

èr shí nián zhēng yuè xié tóng guān li xiàn kě děng qǐng huáng zhǎng zǐ chū gé yù jiào

二十年正月,偕同官李献可等请皇长子出阁豫教。

dì nù zhé xiàn kě guān

帝怒,谪献可官。

yǔ zhèng yǐ jǐ shí zhǔ yì qǐng yǔ tóng zhé jìng chì wèi mín

羽正以己实主议,请与同谪,竟斥为民。

dù mén dú shū shì dà fū wǎng lái qí de lǜ cí bú jiàn

杜门读书,士大夫往来其地,率辞不见。

lín jū jǐ sān shí nián

林居几三十年。

guāng zōng lì qǐ tài pú shǎo qīng

光宗立,起太仆少卿。

wèi zhì jìn běn sì qīng

未至,进本寺卿。

tiān qǐ èr nián lì bù jiāng yòng wèi zuǒ fù dōu yù shǐ yǔ zhèng cí yuē féng gōng cóng wú qiān yuàn yǐ jiǔ wú hòu rù xiān zhī shì zhǎng jìng yě

天启二年,吏部将用为左副都御史,羽正辞曰:“冯公从吾佥院已久,吾后入先之,是长竞也。

xī tái hé de kě yǐ shì fēng yǒu wèi hu

西台何地,可以是风有位乎?

nǎi shòu qiān dū yù shǐ ér ràng cóng wú wèi fù

”乃受佥都御史而让从吾为副。

fu rù shǔ jí yán fāng cóng zhé jìn yào yì shì fēng hòu yí gōng wú móu xiān duàn shì nìng shì qī yi miǎn qí guān zhì shǐ wéi fǎ shòu guò

甫入署,即言:“方从哲进药议谥,封后移宫,无谋鲜断,似佞似欺,宜免其官秩,使为法受过。

chén hóng jié nèi yuán zhāo quán huì yi chuán jué qí qù

沈纮结内援,招权贿,宜遄决其去。

qún xiǎo duō bú yuè

”群小多不悦。

xióng tíng bì wáng huà zhēn zhī yù zhòng yì fēn náo

熊廷弼、王化贞之狱,众议纷呶。

yǔ zhèng yán xiàng zhě kāi yuán tiě lǐng zhī zuì bù míng zhì shī liáo yáng

羽正言:“向者开原、铁岭之罪不明,致失辽阳;

liáo yáng zhī zuì bù míng zhì shī guǎng níng

辽阳之罪不明,致失广宁。

cháo tíng jiāng tǔ kān jǐ fān bài huài

朝廷疆土,堪几番败坏!

yóu shì èr rén jiē zuò dà pì

”由是二人皆坐大辟。

huì zhū tóng méng yǐ jiǎng xué jī zōu yuán biāo jí cóng wú yǔ zhèng yán shū yuàn zhī shè shí wèi jīng shī shǒu shàn quàn bù dàng yì jìn yīn zì hé qǐ xiū

会朱童蒙以讲学击邹元标及从吾,羽正言书院之设,实为京师首善劝,不当议禁,因自劾乞休。

qǐng zhī dài cóng wú wèi zuǒ fù dōu yù shǐ é gǎi hù bù yòu shì láng dū cāng chǎng

顷之,代从吾为左副都御史,俄改户部右侍郎,督仓场。

míng nián chūn bài gōng bù shàng shū

明年春,拜工部尚书。

gù shì yān rén dōng yī gé suì yī gěi

故事,奄人冬衣隔岁一给。

shì xià liù yuè qún yǎn qiān yú rén qǐng yù gěi fēng yōng rù shǔ suì gōng zuò ōu yuàn lì sì mà ér qù

是夏六月,群奄千余人请预给,蜂拥入署,碎公座,殴掾吏,肆骂而去。

gài jì yǔ zhèng zhě sǒu yǎn shǐ fā nàn yě

盖忌羽正者嗾奄使发难也。

yǔ zhèng shū wén yīn qiú ba

羽正疏闻,因求罢。

zhào sī lǐ tài jiàn zhàng zhé qún yǎn ér yù yǔ zhèng chū shì shì

诏司礼太监杖谪群奄,而谕羽正出视事。

yǔ zhèng qiú qù yì jiān yīn yán jīn tǎng cáng dān xū jiǔ biān zhuàng shì rì yè hé gē qǐn jiǎ fú huò yī bǎo

羽正求去益坚,因言:“今帑藏殚虚,九边壮士日夜荷戈寝甲,弗获一饱;

qìng líng gōng zú fù zhòng chéng gāo bào yán fēng chì rì zhōng qiú yòng qián bù dé

庆陵工卒负重乘高,暴炎风赤日中,求佣钱不得;

ér dú nèi guān qǐng qǐ cháo zhì xī cóng

而独内官请乞,朝至夕从。

cǐ bèi wén zhī qí shuí bù hán fèn

此辈闻之,其谁不含愤?

chén fèng zhí bù chēng yì dāng bà chù

臣奉职不称,义当罢黜。

fù sān shū zì yǐn guī

”复三疏自引归。

yú nián nì dǎng huò wéi huá zhuī lǐ sān àn yán yǔ zhèng wěi shēn mén hù suì xuē duó

逾年,逆党霍维华追理三案,言羽正委身门户,遂削夺。

chóng zhēn chū fù guān

崇祯初,复官。

jiǔ zhī zú

久之,卒。

zèng tài zǐ tài bǎo

赠太子太保。

chén dào hēng zì mèng qǐ xīn jiàn rén

陈道亨,字孟起,新建人。

wàn lì shí sì nián jìn shì

万历十四年进士。

chú xíng bù zhǔ shì lì nán jīng lì bù láng zhōng

除刑部主事,历南京吏部郎中。

tóng lǐ shān yǐ zàn zhōng zhēn jí yì guān nán dōu rén hào jiāng yòu sān qīng

同里邓以赞、衷贞吉亦官南都,人号“江右三清”。

zāo mǔ sāng jiā huǐ yú huǒ jiù wū yǐ jū

遭母丧,家毁于火,僦屋以居。

qióng dōng wú wéi qī yù gé shang yǔ zi shí yí xīn ruò yǐ yù hán huò yǒu zèng yí jù fú shòu

穷冬无帏,妻御葛裳,与子拾遗薪𦶟以御寒,或有赠遗,拒弗受。

yóu hú guǎng cān zhèng qiān shān dōng àn chá shǐ yòu bù zhèng shǐ zhuǎn fú jiàn wèi zuǒ suǒ zhì bù sī yī qián

由湖广参政迁山东按察使、右布政使,转福建为左,所至不私一钱。

yǐ yòu fù dōu yù shǐ tí dū cāo jiāng

以右副都御史提督操江。

guāng zōng lì jìn gōng bù yòu shì láng zǒng dū hé dào

光宗立,进工部右侍郎,总督河道。

tiān qǐ èr nián yāo zéi xú hóng rú zuò luàn

天启二年,妖贼徐鸿儒作乱。

dào hēng shǒu jǐ níng è zhū yào hài yǐ wèi cáo zhōu

道亨守济宁,扼诸要害,以卫漕舟。

shì píng zēng fèng cì yín bì

事平,增俸赐银币。

xún bài nán jīng bīng bù shàng shū cān zàn jī wù

寻拜南京兵部尚书,参赞机务。

yáng lián děng qún jī wèi zhōng xián bèi qiáo zé

杨涟等群击魏忠贤,被谯责。

dào hēng fèn xié jiǔ qīng shàng yán gāo huáng dì dìng lìng nèi chén zhǐ gōng sǎo chú bù dé diǎn bīng yù zhèng

道亨愤,偕九卿上言:“高皇帝定令,内臣止供扫除,不得典兵预政。

bì xià tú niàn zhōng xián wēi láo jǔ kuí bǐng shòu zhī zì suǒ yù wèi jǔ cháo zhōng jiàn jiē bù nà

陛下徒念忠贤微劳,举魁柄授之,恣所欲为,举朝忠谏皆不纳。

hé zhòng shì huàn shù qīng tiān xià shì dài fū zhì cǐ

何重视宦竖轻天下士大夫至此?

shū rù bù nà

”疏入,不纳。

dào hēng suì lián shū qiú qù zhào xǔ chéng chuán guī

道亨遂连疏求去,诏许乘传归。

yú nián zú

逾年卒。

dào hēng zhēn liàng yǒu shǒu

道亨贞亮有守。

zì cān zhèng zhì shàng shū bù yǐ jiā lěi zì suí yī cāng tóu zhí cuàn ér yǐ

自参政至尚书,不以家累自随,一苍头执爨而已。

chóng zhēn chū zèng tài zǐ shǎo bǎo shì qīng xiāng

崇祯初,赠太子少保,谥清襄。

zi hóng xù zì shì yè

子弘绪,字士业。

wèi jìn zhōu zhī zhōu yǐ wén míng

为晋州知州,以文名。

zàn yuē guāng xī zhī jì cháo tíng duō gù yòu chéng shén zōng tuí fèi zhī yú zhèng tǐ dài chí liù cáo wǎng xiū jué zhí

赞曰:光、熹之际,朝廷多故,又承神宗颓废之余,政体怠弛,六曹罔修厥职。

zhōu jiā mó zhāng wèn dá zhū rén kěn kěn fèng gōng shī suǒ chēng bù xiè yú wèi zhě gài shù jī yān

周嘉谟、张问达诸人,恳恳奉公,《诗》所称“不懈于位”者,盖庶几焉。

wāng yīng jiāo chí guó jì jǐn chū nà shuǐ tián zhī yì záo záo kě jiàn shī xíng

汪应蛟持国计,谨出纳,水田之议,凿凿可见施行。

sūn wěi qǐng dēng yòng shàn lèi zhōng yǔ zhèng qǐng jìn kuì yí wěi zāi jiù shí zhī liáng guī yě

孙玮请登用善类,钟羽正请禁馈遗,韪哉,救时之良规也。

✦ You read 列传·卷一百二十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.