zhōu qǐ yuán miào chāng qī zhōu shùn chāng zi mào lán zhū zǔ wén yán pèi wéi děng zhōu zōng jiàn jiǎng yīng huáng zūn sù li yīng shēng wàn jing dīng qián xué děng
周起元缪昌期周顺昌(子茂兰朱祖文颜佩韦等) 周宗建(蒋英) 黄尊素李应升万燝(丁干学等)
zhōu qǐ yuán zì zhòng xiān hǎi chéng rén
周起元,字仲先,海澄人。
wàn lì èr shí bā nián xiāng shì dì yī míng nián chéng jìn shì
万历二十八年乡试第一,明年成进士。
lì zhī fú liáng nán chāng yǐ lián huì chēng
历知浮梁、南昌,以廉惠称。
xíng qǔ rù dōu zhù hú guǎng dào yù shǐ
行取入都,注湖广道御史。
fāng hòu mìng zhí jīng chá
方候命,值京察。
yù shǐ liú guó jìn yí zhèng jì fāng jiǎ shū chū qǐ yuán jí li bāng huá li bǐng gōng xú jìn fāng xú liáng yàn shǒu suì mù wéi wǔ guǐ jì fāng qiě rù zhī shū zhōng
御史刘国缙疑郑继芳假书出起元及李邦华、李炳恭、徐缙芳、徐良彦手,遂目为“五鬼”,继芳且入之疏中。
qǐ yuán fèn shàng zhāng zì míng
起元愤,上章自明。
jū èr nián yù shǐ mìng shǐ xià
居二年,御史命始下。
huì tài pú shǎo qīng xú zhào kuí yǐ gōng dōng lín wèi yù shǐ qián chūn suǒ hé qǐ yuán yì shū hé zhī
会太仆少卿徐兆魁以攻东林为御史钱春所劾,起元亦疏劾之。
jiān rén liú shì xué zhě chéng yì bó liú jìn chén cóng zǔ yě shū dǐ gù xiàn chéng qǐ yuán fèn lì chì qí miù
奸人刘世学者,诚意伯刘荩臣从祖也,疏诋顾宪成,起元愤,力斥其谬。
jìn chén suì jié qǐ yuán yì dǐ xiàn chéng
荩臣遂讦起元,益诋宪成。
qǐ yuán zài shū jí lùn qí tóng guān dí fèng chōng yú mào héng xú liáng yàn wèi yún zhōng li bāng huá wáng shí xī pān zhī xiáng yì jiāo zhāng lùn liè
起元再疏极论,其同官翟凤翀、余懋衡、徐良彦、魏云中、李邦华、王时熙、潘之祥亦交章论列。
qiě xià lìng bǔ shì xué shì xué suì dùn qù
且下令捕世学,世学遂遁去。
lì bù shì láng fāng cóng zhé yóu zhōng zhǐ qǐ guān qǐ yuán lì yán bù kě bìng cì jǐ shì zhōng qí shī jiào zhōu yǒng chūn lì bù shì láng li yǎng zhèng guō shì wàng děng
吏部侍郎方从哲由中旨起官,起元力言不可,并刺给事中亓诗教、周永春,吏部侍郎李养正、郭士望等。
lì bù shàng shū zhào huàn chū yún zhōng shí xī yú wài qǐ yuán hé qí bèi zhǐ shàn quán zuò tíng fèng
吏部尚书赵焕出云中、时熙于外,起元劾其背旨擅权,坐停俸。
huàn qù zhèng jì zhī dài yòu chū zhī xiáng jí zhāng jiàn
焕去,郑继之代,又出之祥及张键。
qǐ yuán yì kàng shū jiū bó yīn yán zhāng guāng fáng děng wǔ rén bù dàng bìn zhī bù cáo
起元亦抗疏纠驳,因言张光房等五人不当摈之部曹。
yǔ dǎng rén dǐ wǔ jì zhě yì zhòng
与党人抵牾,忌者益众。
xún xún àn shǎn xī fēng cǎi shén zhe
寻巡按陕西,风采甚著。
zú yǐ dōng lín gù chū wèi guǎng xī cān yì fēn shǒu yòu jiāng dào
卒以东林故,出为广西参议,分守右江道。
liǔ zhōu dà jī qún dào fēng qǐ qǐ yuán dān qí zhāo jù zéi ér zhèn xù jī mín shèn zhì
柳州大饥,群盗蜂起,起元单骑招剧贼,而振恤饥民甚至。
yí sì chuān fù shǐ wèi shàng
移四川副使,未上。
huì liáo yáng pò tíng yì tōng zhōu zhòng dì yi shè jiān sī nǎi mìng qǐ yuán yǐ cān zhèng lì zhī
会辽阳破,廷议通州重地,宜设监司,乃命起元以参政莅之。
tiān qǐ sān nián rù wèi tài pú shǎo qīng
天启三年入为太仆少卿。
xuán zhuó yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ sū sōng shí fǔ
旋擢右佥都御史,巡抚苏、松十府。
gōng lián ài mín sī sù wú suǒ qǔ
公廉爱民,丝粟无所取。
yù dà shuǐ bǎi fāng zhěng xù mín wàng qí kùn
遇大水,百方拯恤,民忘其困。
zhī zào zhōng guān li shí sù tān héng wàng zēng dìng é zì zhū qiú
织造中官李实素贪横,妄增定额,恣诛求。
sū zhōu tóng zhī yáng jiāng shǔ fǔ shì shí è qí bù qū zhí tā shì hé zhī
苏州同知杨姜署府事,实恶其不屈,摭他事劾之。
qǐ yuán zhì jí wéi jiāng biàn yuān qiě shǎng qù dù qī shì yǔ duō qīn shí
起元至,即为姜辨冤,且上去蠹七事,语多侵实。
shí yù jiāng xíng shǔ lì lǐ zài shū wū dǎi zhī
实欲姜行属吏礼,再疏诬逮之。
qǐ yuán zài shū xuě jiāng gèng qiē zhí
起元再疏雪姜,更切直。
wèi zhōng xián bì shí qǔ yán zhǐ zé qǐ yuán lìng sù shàng jiāng tān liè zhuàng
魏忠贤庇实,取严旨责起元,令速上姜贪劣状。
qǐ yuán yì sòng jiāng lián jǐn dǐ shí wū huǐ yīn yǐn zuì qǐ ba
起元益颂姜廉谨,诋实诬毁,因引罪乞罢。
zhōng xián dà nù jiǎo zhǐ chì jiāng wèi mín
忠贤大怒,矫旨斥姜为民。
qǐ yuán fù hé shí tān zì bù fǎ shù shì ér wèi jiāng qiú kuān
起元复劾实贪恣不法数事,而为姜求宽。
shí yǐ cǐ liǎn wēi ér zhōng xián suì xián qǐ yuán bù zhì
实以此敛威,而忠贤遂衔起元不置。
fēn shǒu cān zhèng zhū tóng méng zhě xiān wèi bīng kē dū jǐ shì zhōng yǐ gōng zōu yuán biāo jiǎng xué wài qiān shī zhì kuáng bào měi háng dào zhé biān pū shù shí rén xuè ròu láng jí
分守参政朱童蒙者,先为兵科都给事中,以攻邹元标讲学外迁,失志狂暴,每行道辄鞭扑数十人,血肉狼籍。
qǐ yuán yù jiū zhī tóng méng suì chēng bìng qù qǐ yuán nǎi liè qí tān nüè zhuàng yǐ wén
起元欲纠之,童蒙遂称病去,起元乃列其贪虐状以闻。
zhōng xián suì jiǎo zhǐ xuē qǐ yuán jí zhuó tóng méng jīng qīng
忠贤遂矫旨削起元籍,擢童蒙京卿。
liù nián èr yuè
六年二月,
zhōng xián yù shā gāo pān lóng zhōu shùn chāng miào chāng qī huáng zūn sù li yīng shēng zhōu zōng jiàn liù rén
忠贤欲杀高攀龙、周顺昌、缪昌期、黄尊素、李应升、周宗建六人,
qǔ shí kōng yìn shū
取实空印疏,
lìng qí dǎng li yǒng zhēn li cháo qīn wū qǐ yuán wèi xún fǔ shí qián méi tǎng jīn shí yú wàn
令其党李永贞、李朝钦诬起元为巡抚时干没帑金十余万,
rì yǔ pān lóng bèi wǎng lái jiǎng xué
日与攀龙辈往来讲学,
yīn xíng jū jiān
因行居间。
jiǎo zhǐ dǎi qǐ yuán zhì zé shùn chāng děng yǐ bì yù zhōng
矫旨逮起元,至则顺昌等已毙狱中。
xǔ xiǎn chún kù bǎng lüè jìng rú shí shū xuán zāng shí wàn
许显纯酷榜掠,竟如实疏,悬赃十万。
qìng zī bù zú qīn gù duō pò qí jiā
罄赀不足,亲故多破其家。
jiǔ yuè bì zhī yù zhōng wú shì mín jí qí xiāng rén wú bù chuí tì zhě
九月毙之狱中,吴士民及其乡人无不垂涕者。
zhuāng liè dì sì wèi zèng bīng bù yòu shì láng guān yī zi
庄烈帝嗣位,赠兵部右侍郎,官一子。
fú wáng shí zhuī shì zhōng huì
福王时,追谥忠惠。
miào chāng qī zì dāng shí jiāng yīn rén
缪昌期,字当时,江阴人。
wèi zhū shēng yǒu shèng míng jǔ wàn lì sì shí yī nián jìn shì gǎi shù jí shì nián wǔ shí yǒu èr yǐ
为诸生有盛名,举万历四十一年进士,改庶吉士,年五十有二矣。
yǒu tóng nián shēng jì zhī yáng yán wèi yú yù lì suǒ jiàn zì shì yǒu dōng lín zhī mù
有同年生忌之,扬言为于玉立所荐,自是有东林之目。
zhāng chà tǐng jī shì liú tíng yuán chàng yán fēng diān liú guāng fù hé zhī shū dǐ fā jié zhě wèi bù dàng chà zhī wèi qí huò jū zhī wèi yuán gōng
张差梃击事,刘廷元倡言疯癫,刘光复和之,疏诋发讦者,谓不当诧之为奇货,居之为元功。
chāng qī fèn yǔ cháo shì yuē jiān tú jū jī qīng gōng cǐ hé děng shì nǎi yǐ fēng diān èr zì bì tiān xià luàn chén zéi zǐ yǐ qí huò yuán gōng sì zì méi tiān xià zhōng chén yì shì zāi
昌期愤,语朝士曰:“奸徒狙击青宫,此何等事,乃以‘疯癫’二字庇天下乱臣贼子,以‘奇货元功’四字没天下忠臣义士哉!
tíng yuán bèi wén qí yǔ shēn jí zhī
”廷元辈闻其语,深疾之。
jǐ shì zhōng liú wén bǐng hé dà xué shì wú dào nán suì yīn dǐ chāng qī
给事中刘文炳劾大学士吴道南,遂阴诋昌期。
shí fāng shòu jiǎn tǎo wén bǐng zài shū xiǎn gōng chāng qī jí yí jí qù
时方授检讨,文炳再疏显攻,昌期即移疾去。
jì ér jīng chá tíng yuán bèi fù sī zhōng zhī xué shì liú yī jing lì chí nǎi miǎn
既而京察,廷元辈复思中之,学士刘一燝力持乃免。
tiān qǐ yuán nián hái cháo
天启元年还朝。
yī jing yǐ cì fǔ dāng guó
一燝以次辅当国。
qí dōng shǒu fǔ yè xiàng gāo zhì
其冬,首辅叶向高至。
xiǎo rén jiān yī jing yú xiàng gāo wèi yù jū qí lái xiàng gāo bú yuè
小人间一燝于向高,谓欲沮其来,向高不悦。
huì jǐ shì zhōng sūn jié chéng wèi zhōng xián zhǐ hé yī jing jí zhōu jiā mó zhōng xián jù chuán zhǐ yǔn fàng
会给事中孙杰承魏忠贤指,劾一燝及周嘉谟,忠贤遽传旨允放。
chāng qī jí yì xiàng gāo lì yán èr rén gù mìng zhòng chén bù kě qīng zhú nèi zhuàn bù kě fèng
昌期急诣向高,力言二人顾命重臣,不可轻逐,内传不可奉。
xiàng gāo fú rán yuē shàng suǒ chuán hé gǎn bù fèng
向高怫然曰:“上所传,何敢不奉?
chāng qī yuē gōng sān cháo lǎo chén
”昌期曰:“公,三朝老臣。
shǐ zhì zhī rì yǐ qù jiù lì zhēng bì kě de yě
始至之日,以去就力争,必可得也。
ruò yī chuán ér fàng liǎng dà chén yì rì tiān zǐ shǒu huá bù fù kě zhǐ yǐ
若一传而放两大臣,异日天子手滑,不复可止矣。
xiàng gāo mò rán
”向高默然。
chāng qī yīn bèi yán yī jing zhì zhí wú tā cháng xiàng gāo yì shǎo jiě
昌期因备言一燝质直无他肠,向高意少解。
huì gù dà zhāng yì wèi xiàng gāo yán zhī yī jing nǎi de shàn qù
会顾大章亦为向高言之,一燝乃得善去。
liǎng rén gù xiàng gāo mén xià shì yě
两人故向高门下士也。
chāng qī xún qiān zuǒ zàn shàn jìn yù dé
昌期寻迁左赞善,进谕德。
yáng lián hé zhōng xián shū shàng chāng qī shì guò xiàng gāo
杨涟劾忠贤疏上,昌期适过向高。
xiàng gāo yuē yáng jūn cǐ shū tài lǜ yì
向高曰:“杨君此疏太率易。
qí rén yú shàng qián shí yǒu kuāng zhèng
其人于上前时有匡正。
niǎo fēi rù gōng shàng chéng tī shǒu jué zhī qí rén wǎn yī bù dé shàng
鸟飞入宫,上乘梯手攫之,其人挽衣不得上。
yǒu xiǎo dāng cì fēi zhě huà yuē cǐ fēi rǔ fēn suī cì bù dé yī yě
有小珰赐绯者,叱曰:‘此非汝分,虽赐不得衣也。
qí qiáng zhí rú cǐ
’其强直如此。
shì shū xíng ān dé cǐ xiǎo xīn jǐn shèn zhī rén zài shàng zuǒ yòu
是疏行,安得此小心谨慎之人在上左右?
chāng qī è rán yuē shuí wèi cǐ yán yǐ wù gōng
”昌期愕然曰:“谁为此言以误公?
kě zhǎn yě
可斩也。
xiàng gāo sè biàn chāng qī xú qǐ qù
”向高色变,昌期徐起去。
yǔ wén yú lián lián nù
语闻于涟,涟怒。
xiàng gāo yì nèi cán mì jù jiē qǐng dì yǔn zhōng xián cí zhōng xián dà yùn
向高亦内惭,密具揭,请帝允忠贤辞,忠贤大愠。
huì yǒu yán lián shū nǎi chāng qī dài cǎo zhě zhōng xián suì shēn nù bù kě jiě
会有言涟疏乃昌期代草者,忠贤遂深怒不可解。
jí xiàng gāo qù hán kuàng bǐng zhèng zhōng xián zhú zhào nán xīng gāo pān lóng wèi dà zhōng jí lián guāng dòu kuàng jiē jù jiē kěn liú
及向高去,韩爌秉政,忠贤逐赵南星、高攀龙、魏大中及涟、光斗,爌皆具揭恳留。
zhōng xián jí qí dǎng wèi chāng qī shí zuǒ yòu zhī
忠贤及其党谓昌期实左右之。
ér chāng qī yú zhū rén qù guó lǜ sòng zhī jiāo wài zhí shǒu tài xī yóu shì zhōng xián yì hèn
而昌期于诸人去国,率送之郊外,执手太息,由是忠贤益恨。
chāng qī zhī shì bù kě liú jù shū qǐ jiǎ suì luò zhí xián zhù
昌期知势不可留,具疏乞假,遂落职闲住。
wǔ nián chūn yǐ wāng wén yán yù cí lián jí xuē zhí tí wèn
五年春,以汪文言狱词连及,削职提问。
zhōng xián hèn bù zhì
忠贤恨不置。
míng nián èr yuè fù yú tā shū zé chāng qī yǐ xuē jí yóu guān gài yán bīn lìng tí qí dǎi wèn
明年二月复于他疏责昌期已削籍犹冠盖延宾,令缇骑逮问。
yú yuè fù rù zhī li shí shū zhōng xià zhào yù
逾月,复入之李实疏中,下诏狱。
chāng qī kāng kǎi duì bù cí qì bù náo jìng zuò zāng sān qiān wǔ dú bèi zhì
昌期慷慨对簿,词气不挠,竟坐赃三千,五毒备至。
sì yuè huì bì yú yù
四月晦,毙于狱。
zhuāng liè dì jí wèi zèng zhān shì jiān shì dú xué shì lù qí yī zi zhào bìng yǔ shì
庄烈帝即位,赠詹事兼侍读学士,录其一子,诏并予谥。
ér shì shí yáo xī mèng yǐ cí chén chí wù lùn yā bù shàn zuǒ guāng dòu zhōu zōng jiàn lì ní zhī suì bìng chāng qī jí zhōu qǐ yuán li yīng shēng huáng zūn sù zhōu cháo ruì yuán huà zhōng gù dà zhāng jiē bù huò shì
而是时,姚希孟以词臣持物论,雅不善左光斗、周宗建,力尼之,遂并昌期及周起元、李应升、黄尊素、周朝瑞、袁化中、顾大章,皆不获谥。
fú wáng shí shǐ shì wén zhēn
福王时,始谥文贞。
zhōu shùn chāng zì jǐng wén wú xiàn rén
周顺昌,字景文,吴县人。
wàn lì sì shí yī nián jìn shì
万历四十一年进士。
shòu fú zhōu tuī guān
授福州推官。
bǔ zhì shuì jiān gāo cǎi zhǎo yá bù shǎo dài
捕治税监高采爪牙,不少贷。
cǎi jī mín biàn jié rǔ xún fǔ yuán yī jì zhì qí èr zi bìng zhì fù shǐ lǚ chún rú
采激民变,劫辱巡抚袁一骥,质其二子,并质副使吕纯如。
huò yì yǐ shùn chāng dài shùn chāng bù kě chún rú yǐ cǐ xián shùn chāng
或议以顺昌代,顺昌不可,纯如以此衔顺昌。
zhuó lì bù jī xūn zhǔ shì
擢吏部稽勋主事。
tiān qǐ zhōng lì wén xuǎn yuán wài láng shǔ xuǎn shì
天启中,历文选员外郎,署选事。
lì dù qǐng jì yì jiǎo xìng qīng cāo jiào rán
力杜请寄,抑侥幸,清操皭然。
qǐ jiǎ guī
乞假归。
shùn chāng wéi rén gāng fāng zhēn jiè jí è rú chóu
顺昌为人刚方贞介,疾恶如仇。
xún fǔ zhōu qǐ yuán wǔ wèi zhōng xián xuē jí shùn chāng wéi wén sòng zhī zhǐ chì wú suǒ huì
巡抚周起元忤魏忠贤削籍,顺昌为文送之,指斥无所讳。
wèi dà zhōng bèi dǎi dào wú mén shùn chāng chū jiàn yǔ tóng wò qǐ zhě sān rì xǔ yǐ nǚ pìn dà zhōng sūn
魏大中被逮,道吴门,顺昌出饯,与同卧起者三日,许以女聘大中孙。
qí wèi lǚ qù xíng shùn chāng chēn mù yuē ruò bù zhī shì jiān yǒu bù wèi sǐ nán zǐ yé
旗尉屡趣行,顺昌瞋目曰:“若不知世间有不畏死男子耶?
guī yǔ zhōng xián wǒ gù lì bù láng zhōu shùn chāng yě
归语忠贤,我故吏部郎周顺昌也。
yīn jǐ shǒu hū zhōng xián míng mà bù jué kǒu
”因戟手呼忠贤名,骂不绝口。
qí wèi guī yǐ gào zhōng xián
旗尉归,以告忠贤。
yù shǐ ní wén huàn zhě zhōng xián yì zǐ yě wū hé tóng guān xià zhī lìng zhì zhī sǐ
御史倪文焕者,忠贤义子也,诬劾同官夏之令,致之死。
shùn chāng cháng yǔ rén tā rì ní yù shǐ dāng cháng xià yù shǐ mìng
顺昌尝语人,他日倪御史当偿夏御史命。
wén huàn dà huì suì chéng zhōng xián zhǐ hé shùn chāng yǔ zuì rén hūn qiě wū yǐ zāng huì zhōng xián jí jiǎo zhǐ xuē duó
文焕大恚,遂承忠贤指,劾顺昌与罪人婚,且诬以赃贿,忠贤即矫旨削夺。
xiān suǒ wǔ fù shǐ lǚ chún rú shùn chāng tóng jùn rén yǐ jīng qīng jiā jū xié qián hèn shù zèn yú zhī zào zhōng guān li shí jí xún fǔ máo yī lù
先所忤副使吕纯如,顺昌同郡人,以京卿家居,挟前恨,数谮于织造中官李实及巡抚毛一鹭。
yǐ shí zhuī lùn zhōu qǐ yuán suì wū shùn chāng qǐng zhǔ yǒu suǒ qián méi yǔ qǐ yuán děng bìng dǎi
已,实追论周起元,遂诬顺昌请嘱,有所干没,与起元等并逮。
shùn chāng hǎo wèi dé yú xiāng yǒu yuān yì jí jùn zhōng dà lì hài zhé wèi suǒ sī chén shuō yǐ gù shì mín dé shùn chāng shén
顺昌好为德于乡,有冤抑及郡中大利害,辄为所司陈说,以故士民德顺昌甚。
jí wén dǎi zhě zhì zhòng xián fèn nù hào yuān zhě sè dào
及闻逮者至,众咸愤怒,号冤者塞道。
zhì kāi dú rì bù qī ér jí zhě shù wàn rén xián zhí xiāng wèi zhōu lì bù qǐ mìng
至开读日,不期而集者数万人,咸执香为周吏部乞命。
zhū shēng wén zhèn hēng yáng tíng shū wáng jié liú yǔ hàn děng qián yè yī lù jí xún àn yù shǐ xú jí qǐng yǐ mín qíng shàng wén
诸生文震亨、杨廷枢、王节、刘羽翰等前谒一鹭及巡按御史徐吉,请以民情上闻。
qí wèi lì shēng mà yuē dōng chǎng dǎi rén shǔ bèi gǎn ěr
旗尉厉声骂曰:“东厂逮人,鼠辈敢尔!
dà hū qiú ān zài
”大呼:“囚安在?
shǒu zhì láng dāng yú de shēng láng rán
”手掷锒铛于地,声琅然。
zhòng yì fèn yuē shǐ wú yǐ wéi tiān zǐ mìng nǎi dōng chǎng yé
众益愤,曰:“始吾以为天子命,乃东厂耶!
fēng yōng dà hū shì rú shān bēng
”蜂拥大呼,势如山崩。
qí wèi dōng xī cuàn zhòng zòng héng ōu jī bì yī rén yú fù zhòng shāng yú yuán zǒu
旗尉东西窜,众纵横殴击,毙一人,余负重伤,逾垣走。
yī lù jí bù néng yǔ
一鹭、吉不能语。
zhī fǔ kòu shèn zhī xiàn chén wén ruì sù de mín qū wèi jiě yù zhòng shǐ sàn
知府寇慎、知县陈文瑞素得民,曲为解谕,众始散。
shùn chāng nǎi zì yì lì
顺昌乃自诣吏。
yòu sān rì běi xíng yī lù fēi zhāng gào biàn dōng chǎng cì shì zhě yán wú rén jǐn fǎn móu duàn shuǐ dào jié cáo zhōu zhōng xián dà jù
又三日北行,一鹭飞章告变,东厂刺事者言吴人尽反,谋断水道,劫漕舟,忠贤大惧。
yǐ ér yī lù yán fù de chàng luàn zhě yán pèi wéi mǎ jié chén yáng yáng niàn rú zhōu wén yuán děng luàn yǐ dìng zhōng xián nǎi ān
已而一鹭言缚得倡乱者颜佩韦、马杰、沈扬、杨念如、周文元等,乱已定,忠贤乃安。
rán zì shì tí qí bù chū guó mén yǐ
然自是缇骑不出国门矣。
shùn chāng zhì jīng shī xià zhào yù
顺昌至京师,下诏狱。
xǔ xiǎn chún duàn liàn zuò zāng sān qiān wǔ rì yī kù lüě měi lüě zhì bì dà mà zhōng xián
许显纯锻炼,坐赃三千,五日一酷掠,每掠治,必大骂忠贤。
xiǎn chún chuí luò qí chǐ zì qǐ wèn yuē fù néng mà wèi shàng gōng fǒu
显纯椎落其齿,自起问曰:“复能骂魏上公否?
shùn chāng xùn xuè tuò qí miàn mà yì lì
”顺昌噀血唾其面,骂益厉。
suì yú yè zhōng qián bì zhī
遂于夜中潜毙之。
shí liù nián liù yuè shí yǒu qī rì yě
时六年六月十有七日也。
míng nián zhuāng liè dì jí wèi wén huàn fú zhū shí xià lì yī lù jí zuò jiàn zhōng xián cí chún rú zuò sòng dāng bìng lì nì àn
明年,庄烈帝即位,文焕伏诛,实下吏,一鹭、吉坐建忠贤祠,纯如坐颂珰,并丽逆案。
shùn chāng zèng tài cháng qīng guān qí yī zi
顺昌赠太常卿,官其一子。
jǐ shì zhōng jù shì sì sòng zhū chén yuān chēng shùn chāng jí yáng lián wèi dà zhōng qīng zhōng yóu zhe zhào shì zhōng jiè
给事中瞿式耜讼诸臣冤,称顺昌及杨涟、魏大中清忠尤著,诏谥忠介。
zhǎng zǐ mào lán zì zi pèi cì xuè shū shū yì què sù yuān zhào yǐ suǒ zèng guān tuī jí qí zǔ fù
长子茂兰,字子佩,刺血书疏,诣阙诉冤,诏以所赠官推及其祖父。
mào lán gèng shàng shū qǐng gěi sān shì gào mìng jiàn cí cì é
茂兰更上疏,请给三世诰命,建祠赐额。
dì xī bào kě qiě mìng xiān hòu cǎn sǐ zhū chén xián shì cǐ lì
帝悉报可,且命先后惨死诸臣,咸视此例。
mào lán hào xué dǐ xíng bù jiù yīn xù
茂兰好学砥行,不就荫叙。
guó biàn hòu yǐn jū bù chū yǐ shòu zhōng
国变后,隐居不出,以寿终。
zhū shēng zhū zǔ wén zhě dū du xiān zhī sūn
诸生朱祖文者,都督先之孙。
dāng shùn chāng bèi dǎi jiān xíng yì dōu wèi nà zhān zhōu tāng yào
当顺昌被逮,间行诣都,为纳𫗴粥、汤药。
jí zhēng zāng lìng jí bēn zǒu chēng dài zhū gōng jiān
及征赃令急,奔走称贷诸公间。
shùn chāng chèn guī zǔ wén āi tòng fā bìng sǐ
顺昌榇归,祖文哀恸发病死。
pèi wéi děng jiē shì rén wén yuán zé shùn chāng yú lì yě lùn dà bì
佩韦等皆市人,文元则顺昌舆隶也,论大辟。
lín xíng wǔ rén yán jǐng jiù rèn yǔ kòu shèn yuē gōng hǎo guān zhī wǒ děng hǎo yì fēi luàn yě
临刑,五人延颈就刃,语寇慎曰:“公好官,知我等好义,非乱也。
jiān sī zhāng xiào liú tì ér zhǎn zhī
”监司张孝流涕而斩之。
wú rén gǎn qí yì hé zàng zhī hǔ qiū bàng tí yuē wǔ rén zhī mù
吴人感其义,合葬之虎丘傍,题曰:“五人之墓”。
qí de jí yī lù suǒ jiàn zhōng xián pǔ huì cí zhǐ yě
其地即一鹭所建忠贤普惠祠址也。
zhōu zōng jiàn zì jì hóu wú jiāng rén shàng shū yòng zēng sūn yě
周宗建,字季侯,吴江人,尚书用曾孙也。
wàn lì sì shí yī nián jìn shì
万历四十一年进士。
chú wǔ kāng zhī xiàn diào fán rén hé yǒu yì zhèng rù wèi yù shǐ
除武康知县,调繁仁和,有异政,入为御史。
tiān qǐ yuán nián wèi gù cún rén wáng shì zhēn táo wàng líng gù xiàn chéng qǐng shì zhuī lùn wàn lì cháo xiǎo rén lì shǔ qián mèng gāo kāng pī yáng qí shī jiào zhào xīng bāng luàn zhèng zuì bìng dǐ li sān cái wáng tú
天启元年,为顾存仁、王世贞、陶望龄、顾宪成请谥,追论万历朝小人,历数钱梦皋、康丕扬、亓诗教、赵兴邦乱政罪,并诋李三才、王图。
shí liáo shì fāng jí shàng shū zé bèi fǔ chén
时辽事方棘,上疏责备辅臣。
wú hé shěn yáng pò zōng jiàn zé dāng shì dà chén yì jí yīn qǐng pò gé yòng rén zhào hái xióng tíng bì
无何,沈阳破,宗建责当事大臣益急,因请破格用人,召还熊廷弼。
yǐ lùn bīng bù shàng shū cuī jǐng róng bù dàng xìn jiān rén liú bǎo fǔ chén liú yī jing bù dàng yì yán lù yīn cì yòu tōng zhèng lín cái guāng lù qīng li běn gù
已,论兵部尚书崔景荣不当信奸人刘保,辅臣刘一燝不当抑言路,因刺右通政林材、光禄卿李本固。
cái běn gù yí jí qù
材、本固移疾去。
wèi dà zhōng hé wáng dé wán bì yáng gǎo li rú zhēn zōng jiàn wèi dé wán lì gōng dà zhōng qí chí lùn shù yǔ dōng lín zuǒ
魏大中劾王德完庇杨镐、李如桢,宗建为德完力攻大中,其持论数与东林左。
huì shì suì dōng fèng shèng fū rén kè shì jì chū gōng fù rù zōng jiàn shǒu kàng shū jí jiàn zhōng yán tiān zǐ chéng yán yǒu tóng ér xì
会是岁冬,奉圣夫人客氏既出宫复入,宗建首抗疏极谏,中言:“天子成言,有同儿戏。
fǎ gōng jìn dì jǐn lèi mín jiā
法宫禁地,仅类民家。
shèng cháo jǔ dòng yǒu guāi nèi wài fáng xián jǐn fèi
圣朝举动有乖,内外防闲尽废。
cǐ bèi yī tāo lóng ēn biàn sī yú fèn xiá nì wú jì jiàn chéng jiāo zì xìn niè rì méng hòu huàn nán dù
此辈一叨隆恩,便思逾分,狎溺无纪,渐成骄恣,衅孽日萌,后患难杜。
wáng shèng zhū é lù lìng xuān zhī fù zhé kě wèi yīn jiàn
王圣、朱娥、陆令萱之覆辙,可为殷鉴。
wǔ zhǐ jié zé
”忤旨,诘责。
qīng yì yóu cǐ zhòng zhī
清议由此重之。
míng nián guǎng níng shī
明年,广宁失。
tíng chén duō bì wáng huà zhēn yù shén xióng tíng bì zuì
廷臣多庇王化贞,欲甚熊廷弼罪。
zōng jiàn bù píng wèi pōu liǎng rén zuì àn pō yòu tíng bì zhū bì huà zhēn zhě nǎi shēn jí zōng jiàn
宗建不平,为剖两人罪案,颇右廷弼,诸庇化贞者乃深疾宗建。
jīng shī jiǔ hàn wǔ yuè yǔ báo
京师久旱,五月雨雹。
zōng jiàn wèi yīn shèng yáng shuāi zhī zhēng lì chén sì shì yī zhuān jī dà xué shì chén hóng
宗建谓阴盛阳衰之征,历陈四事:一专讥大学士沈纮;
yī qǐng kuān jiàn yán fèi chù zhū chén
一请宽建言废黜诸臣;
yī yán tíng bì yǐ yǒu dìng àn bù dàng yīn cǐ luó zhī cháo shì yīn cì bīng bù shàng shū zhāng hè míng jǐ shì zhōng guō gǒng
一言廷弼已有定案,不当因此罗织朝士,阴刺兵部尚书张鹤鸣、给事中郭巩;
yī zé zhuān gōng wèi jìn zhōng lüè yán jìn rì zhèng shì wài tíng zé zé xián wèi ào xué jiāo zhī zhōng mò kě cè shí yù zhǐ zhī xià yǒu wù píng yān
一则专攻魏进忠,略言:“近日政事,外廷啧啧,咸谓奥{穴交}之中,莫可测识,谕旨之下,有物凭焉。
rú wèi jìn zhōng zhě mù bù shí yī dīng ér bì xià jiǎ zhī pín xiào rì yǔ xiāng qīn
如魏进忠者,目不识一丁,而陛下假之嚬笑,日与相亲。
yī qiè yòng rén xíng zhèng duò yú qí shuō dōng xī yì xiàng ér bù zhī xié zhèng diān dǎo ér bù jué
一切用人行政,堕于其说,东西易向而不知,邪正颠倒而不觉。
kuàng nèi tíng zhī jiè duān yǔ wài tíng zhī tóu hé hù xiāng fú tóng
况内廷之借端,与外廷之投合,互相扶同。
lí jiàn zhī jiàn jiāng qǐ yú yíng yíng chán gòu zhī xìn bì shēng yú cháng shé
离间之渐将起于蝇营,谗构之衅必生于长舌。
qí wèi yǐn huò kě shèng yán zāi
其为隐祸,可胜言哉!
jìn zhōng zhě wèi zhōng xián gù míng yě
”进忠者,魏忠贤故名也。
shí fāng jié kè shì wèi duì shí tíng chén duō yīn fù zhī qí shì jiàn chì jiàn zōng jiàn shū xián cì gǔ wèi fā yě
时方结客氏为对食,廷臣多阴附之,其势渐炽,见宗建疏,衔次骨,未发也。
zōu yuán biāo jiàn shǒu shàn shū yuàn zōng jiàn shí sī qí shì
邹元标建首善书院,宗建实司其事。
yuán biāo ba zōng jiàn qǐ yǔ jù ba bù cóng
元标罢,宗建乞与俱罢,不从。
xún shì guāng lù yǔ jǐ shì zhōng luō shàng zhōng lì tī jiān bì jié shěng wèi duō
巡视光禄,与给事中罗尚忠力剔奸弊,节省为多。
xún qǐng hé shàng gòng qì wù zhōng guān nù qǔ zhǐ jié zé
寻请核上供器物,中官怒,取旨诘责。
zōng jiàn děng zài shū lì chí zhōng rén zī bú yuè
宗建等再疏力持,中人滋不悦。
jǐ shì zhōng guō gǒng zhě xiān yǐ hé tíng bì bèi zhé
给事中郭巩者,先以劾廷弼被谪。
tíng bì bài fù guān suì shēn jié jìn zhōng
廷弼败,复官,遂深结进忠。
zhī jìn zhōng zuì è zōng jiàn nǎi shū dǐ tíng bì yīn dǐ cháo tíng zhī jiàn tíng bì zhě ér zōng jiàn yǔ yān
知进忠最恶宗建,乃疏诋廷弼,因诋朝廷之荐廷弼者,而宗建与焉。
qí fēng ruì shén nán jīng yù shǐ tu shì yè hé zhī dǐ zōng jiàn wù tíng bì qiě wù fēng jiāng
其锋锐甚,南京御史涂世业和之,诋宗建误廷弼,且误封疆。
zōng jiàn fèn shū bó shì yè yǔ qīn gǒng jué qí jié nà zhōng xián shì
宗建愤,疏驳世业,语侵巩,抉其结纳忠贤事。
gǒng yì fèn shàng shū shù qiān yán dǐ zōng jiàn yì lì bìng jí liú yī jing zōu yuán biāo zhōu jiā mó yáng lián zhōu cháo ruì máo shì lóng fāng zhèn rú jiāng bǐng qiān xióng dé yáng bèi shù shí rén xī zhǐ wèi tíng bì nì dǎng
巩亦愤,上疏数千言,诋宗建益力,并及刘一燝、邹元标、周嘉谟、杨涟、周朝瑞、毛士龙、方震孺、江秉谦、熊德阳辈数十人,悉指为廷弼逆党。
zōng jiàn yì fèn kàng shū lì bó qí miù qiě yuē lǐ wéi hàn yáng gǎo yuán yīng tài wáng huà zhēn jiē huài fēng jiāng zhī rén yě
宗建益愤,抗疏力驳其谬,且曰:“李维翰、杨镐、袁应泰、王化贞,皆坏封疆之人也;
qí shī jiào lì zhǔ cuī zhàn zhào xīng bāng huì mài biān chén jiē wù fēng jiāng zhī rén yě
亓诗教力主催战,赵兴邦贿卖边臣,皆误封疆之人也;
qí tā jiàn wéi hàn jiàn gǎo jiàn yīng tài huà zhēn zhě yì wù fēng jiāng zhī rén yě
其他荐维翰、荐镐、荐应泰、化贞者,亦误封疆之人也。
gǒng hú bù yī jī zhī ér dú kē qiú tíng bì qiě dǐ jiàn tíng bì zhě wèi nì dǎng zāi
巩胡不一击之,而独苛求廷弼,且诋荐廷弼者为逆党哉?
dàng shì shí zhōng xián shì yì shèng
”当是时,忠贤势益盛。
zōng jiàn lǜ nèi wài hé móu qí huò jiāng dà sān nián èr yuè suì kàng shū zhí gōng zhōng xián lüè yán
宗建虑内外合谋,其祸将大,三年二月遂抗疏直攻忠贤,略言:
chén yú qù suì zhǐ míng hé zòu jìn zhōng wú yī rì wàng chén
臣于去岁指名劾奏,进忠无一日忘臣。
yú shì chéng sī rén guō gǒng rù dōu sǒu yǐ qīng chén bìng qīng zhū yì jǐ zhě
于是乘私人郭巩入都,嗾以倾臣,并倾诸异己者。
gǒng nǎi chuàng wèi xīn yōu dà yōu zhī shuō bǎ chí chá diǎn biān tíng chén shù shí rén xìng míng wèi yī cè sī yī wǎng zhōng zhī
巩乃创为“新幽大幽”之说,把持察典,编廷臣数十人姓名为一册,思一网中之。
yòu wèi nì míng shū luó zhī wǔ shí yú rén tóu zhī dào zuǒ jǐ shì zhōng zé liú hóng huà wéi shǒu cì jí zhōu cháo ruì xióng dé yáng bèi ruò ér rén yù shǐ zé fāng zhèn rú wéi shǒu cì jí jiāng bǐng qiān bèi ruò ér rén ér chén yì qí zhōng yī rén yě
又为匿名书,罗织五十余人,投之道左,给事中则刘弘化为首,次及周朝瑞、熊德阳辈若而人,御史则方震孺为首,次及江秉谦辈若而人,而臣亦其中一人也。
jì yù luō zhū chén yǐ kuài bào fù zhī sī gèng yù dú zhōng chén yǐ shì jìn zhōng zhī hèn
既欲罗诸臣,以快报复之私,更欲独中臣,以释进忠之恨。
shì chá diǎn bù chū yú cháo tíng nǎi gǒng jí jìn zhōng zhī chá diǎn yě
是察典不出于朝廷,乃巩及进忠之察典也。
xìng zhí dào zài rén gǒng shuō bù xíng shǐ bié jiè tíng bì yù yī jǐng xiàn zhī
幸直道在人,巩说不行,始别借廷弼,欲一阱陷之。
gǒng yòu yīn chén lùn jí wáng ān xiào chén yǒu hé guā gé
巩又因臣论及王安,笑臣有何瓜葛。
bì xià yì zhī ān zhī suǒ yǐ sǐ hu
陛下亦知安之所以死乎?
shēn shǒu yì chù ròu bǎo wū yuān gǔ tóu huáng quǎn gǔ jīn wèi yǒu zhī cǎn yě
身首异处,肉饱乌鸢,骨投黄犬,古今未有之惨也。
gǒng jí xīn nì jìn zhōng hé zhì bèi gōng miè lǐ qiě qiān lián liú yī jing zhōu jiā mó yáng lián máo shì lóng bèi wèi jǐn ān dǎng
巩即心昵进忠,何至背公灭理,且牵连刘一燝、周嘉谟、杨涟、毛士龙辈,谓尽安党。
qǐng bì xià qióng jiū ān sǐ guǒ chū hé rén qīng hài zé cǐ shì jí jìn zhōng yī dà zuì àn
请陛下穷究安死果出何人倾害,则此事即进忠一大罪案。
gǒng zhī mèi jìn zhōng jí cǐ kě wèi zhèng jù yǐ
巩之媚进忠,即此可为证据矣。
xiān cháo wāng zhí liú jǐn suī jiē xiāo jìng xìng yán lù qīng míng chén liáo gé jué gù fēi jiǔ jí bài
先朝汪直、刘瑾,虽皆枭獍,幸言路清明,臣僚隔绝,故非久即败。
jīn quán dāng bào fù fǎn jiè yán guān yǐ shēn
今权珰报复,反借言官以伸;
yán guān shēng shì fǎn jiè quán dāng yǐ zhòng
言官声势,反借权珰以重。
shù yuè yǐ lái xióng dé yáng jiāng bǐng qiān hóu zhèn yáng wáng jì mǎn cháo jiàn chì yǐ zōu yuán biāo féng cóng wú ba yǐ wén zhèn mèng zhèng màn zhú yǐ jìn qiě è sūn shèn xíng shèng yǐ hóng ér jué qí kuí lù
数月以来,熊德阳、江秉谦、侯震旸、王纪、满朝荐斥矣,邹元标、冯从吾罢矣,文震孟、郑鄤逐矣,近且扼孙慎行、盛以弘,而绝其揆路。
zhāi guā bào màn zhèng rén zhòng zú
摘瓜抱蔓,正人重足。
jǔ cháo gè ài yī sǐ wú gǎn míng fàn qí fēng zhě
举朝各爱一死,无敢明犯其锋者。
chén ruò shàng gù wēi qū bù wéi rù gào jiāng nèi yǒu jìn zhōng wèi zhī zhǐ huī páng yǒu kè shì wèi zhī yǔ yì wài yǒu liú cháo bèi wèi diǎn bīng shì wēi ér yòu yǒu gǒng bèi yǐ fù yíng jí nèi wài jiāo tōng qū chú shàn lèi tiān xià shì shàng rěn yán zāi
臣若尚顾微躯,不为入告,将内有进忠为之指挥,旁有客氏为之羽翼,外有刘朝辈为典兵示威,而又有巩辈蚁附蝇集,内外交通,驱除善类,天下事尚忍言哉!
shū rù jìn zhōng yì nù
疏入,进忠益怒。
lǜ liú cháo děng huán qì dì qián qǐ zì kūn yǐ jī dì nù
率刘朝等环泣帝前,乞自髡以激帝怒。
nǎi lìng zōng jiàn chén jiāo tōng shí zhuàng jiāng jiā zhòng qiǎn zōng jiàn huí zòu yì kǎn zhí
乃令宗建陈交通实状,将加重谴,宗建回奏益侃直。
jìn zhōng yì tíng zhàng zhī gé chén lì zhēng nǎi zhǐ duó fèng
进忠议廷杖之,阁臣力争,乃止,夺俸。
huì jǐ shì zhōng liú hóng huà yù shǐ fāng dà rèn děng jiāo zhāng zhù zōng jiàn gōng jìn zhōng gǒng gǒng fù lì dǐ zhū rén
会给事中刘弘化、御史方大任等交章助宗建攻进忠、巩,巩复力诋诸人。
zhào xià zhū shū píng yì tíng chén wèi liǎng jiě zhī
诏下诸疏平议,廷臣为两解之。
nǎi yán zhǐ qiè zé duó gǒng zōng jiàn fèng sān yuè
乃严旨切责,夺巩、宗建俸三月。
shì shí liú cháo diǎn nèi cāo suì móu xíng biān
是时,刘朝典内操,遂谋行边。
tíng chén wēi wén zhī mò gǎn yán
廷臣微闻之,莫敢言。
zōng jiàn yuē gǒng zì wèi wèi cháng tōng nèi jīn chéng néng chū piàn zhǐ è cháo wú qǐng wèi xǐ jiāo jié zhī míng
宗建曰:“巩自谓未尝通内,今诚能出片纸遏朝,吾请为洗交结之名。
gǒng jìn bù gǎn fā
”巩噤不敢发。
zōng jiàn nǎi kàng shū jí jiàn lì chén sān bù kě jiǔ hài
宗建乃抗疏极谏,历陈三不可、九害。
huì cháo yǔ jìn zhōng yǒu xì shì yì zhōng qǐn
会朝与进忠有隙,事亦中寝。
qí dōng chū àn hú guǎng yǐ yōu guī
其冬出按湖广,以忧归。
wǔ nián sān yuè dà xué shì féng quán xián yù shǐ zhāng shèn yán cháng lùn jǐ shǔ qí mén shēng cáo qīn chéng wū hé ér yǐ zōng jiàn wéi shǒu bìng jí li yīng shēng huáng zūn sù
五年三月,大学士冯铨衔御史张慎言尝论己,属其门生曹钦程诬劾,而以宗建为首,并及李应升、黄尊素。
zhōng xián suì jiǎo zhào xuē jí xià fǔ àn zhuī zāng
忠贤遂矫诏削籍,下抚按追赃。
míng nián yǐ suǒ sī jù yù huǎn qiǎn tí qí dǎi zhì
明年以所司具狱缓,遣缇骑逮治。
é rù zhī li shí shū zhōng xià zhào yù dú xùn
俄入之李实疏中,下诏狱毒讯。
xǔ xiǎn chún lì shēng mà yuē fù néng lì wèi shàng gōng yī dīng bù shí hu
许显纯厉声骂曰:“复能詈魏上公一丁不识乎!
jìng zuò nà tíng bì huì wàn sān qiān bì zhī yù
”竟坐纳廷弼贿万三千,毙之狱。
zōng jiàn jì sǐ zhēng zāng yì jí
宗建既死,征赃益急。
qí suǒ qīn fù shǐ jiǎng yīng dài zhī shū yì zuò xuē jí
其所亲副使蒋英代之输,亦坐削籍。
zhōng xián bài zhào zèng zōng jiàn tài pú sì qīng guān qí yī zi
忠贤败,诏赠宗建太仆寺卿,官其一子。
fú wáng shí zhuī shì zhōng yì
福王时,追谥忠毅。
jiǎng yīng jiā shàn rén
蒋英,嘉善人。
jǔ jìn shì lì zhī sōng xī zhāng pǔ yí xīng
举进士,历知松溪、漳浦、宜兴。
tiān qǐ shí yóu nán jīng yàn fēng láng zhōng chū wèi fú jiàn fù shǐ suì zāo dāng huò
天启时,由南京验封郎中,出为福建副使,遂遭珰祸。
zhōng xián bài yǐ gù guān fēn xún sū sōng zuò shì biǎn zhì
忠贤败,以故官分巡苏、松,坐事贬秩。
wèi xíng ér yí xīng mín biàn shàng guān yǐ yīng xiān zhì yí xìng de mín xīn xí zhī fǔ zhì
未行而宜兴民变,上官以英先治宜兴,得民心,檄之抚治。
yí xīng fēi yīng suǒ xiá cí bù dé zé dān qí wǎng yù chéng háo jiā tóng kè shù rén lìng luàn mín zì xiàn qí shǒu è luàn suì dìng
宜兴非英所辖,辞不得,则单骑往谕,惩豪家僮客数人,令乱民自献其首恶,乱遂定。
yí xīng gù duō háo jiā xiū zhuàn chén yú tài biān xiū chén yú dǐng xiōng dì yóu héng suì jī mín biàn qún zhí bīng gǔ zào shì xiōng xiōng
宜兴故多豪家,修撰陈于泰、编修陈于鼎兄弟尤横,遂激民变,群执兵鼓噪,势汹汹。
lài yīng shì xuán dìng
赖英,事旋定。
ér zhōu yán rú fāng fāng guó yǔ chén shì yǒu lián xián yīng zài biǎn liǎng zhì suì guī
而周延儒方枋国,与陈氏有连,衔英,再贬两秩,遂归。
gǒng qiān ān rén
巩,迁安人。
yǐ fù zhōng xián zhòu qiān zhì bīng bù shì láng
以附忠贤,骤迁至兵部侍郎。
zhuāng liè dì dìng nì àn xuē jí lùn pèi
庄烈帝定逆案,削籍论配。
wǒ dà qīng bá qiān ān gǒng dùn qù hòu yì què zì yán jù pìn shàng suǒ zhuàn què pìn shū
我大清拔迁安,巩遁去,后诣阙自言拒聘,上所撰《却聘书》。
bīng bù shàng shū liáng tíng dòng lùn zhī xià yù zuò sǐ
兵部尚书梁廷栋论之,下狱坐死。
xún fǔ yáng sì chāng wèi sòng yuān de qiǎn shù
巡抚杨嗣昌为讼冤,得遣戍。
huáng zūn sù zì zhēn zhǎng yú yáo rén
黄尊素,字真长,余姚人。
wàn lì sì shí sì nián jìn shì
万历四十四年进士。
chú níng guó tuī guān jīng mǐn qiáng zhí
除宁国推官,精敏强执。
tiān qǐ èr nián zhuó yù shǐ yè jiǎ guī
天启二年,擢御史,谒假归。
míng nián dōng hái cháo shū qǐng zhào hái yú mào héng cáo yú biàn liú zōng zhōu zhōu hóng mó wáng jì zōu yuán biāo féng cóng wú ér hé shàng shū zhào bǐng zhōng shì láng niú yīng yuán tōng zhèng dīng qǐ ruì wán dùn
明年冬还朝,疏请召还余懋衡、曹于汴、刘宗周、周洪谟、王纪、邹元标、冯从吾,而劾尚书赵秉忠、侍郎牛应元、通政丁启睿顽钝。
bǐng zhōng yīng yuán jù yǐn qù
秉忠、应元俱引去。
shān dōng yāo zéi jì píng yú dǎng fù shān xún fǔ wáng wéi jiǎn bù néng fǔ yù zūn sù shū lùn zhī yīn yán xún fǔ běn nèi wài jiān yòng jīn jǐn yòng jīng qīng bù ruò yáng lì wài fú zhě zhī liàn xí
山东妖贼既平,余党复煽,巡抚王惟俭不能抚驭,尊素疏论之,因言:“巡抚本内外兼用,今尽用京卿,不若扬历外服者之练习。
yòu shù chén biān shì lì dǐ dà jiàng mǎ shì lóng wǔ shū fǔ sūn chéng zōng yì
”又数陈边事,力诋大将马世龙,忤枢辅孙承宗意。
shí dì zài wèi shù nián wèi cháng yī zhào jiàn dà chén
时帝在位数年,未尝一召见大臣。
zūn sù qǐng fù biàn diàn zhào duì gù shì miàn jué dà zhèng fǒu zé jiǎng yán zhī xiá lìng dà chén miàn shāng kě fǒu
尊素请复便殿召对故事,面决大政,否则讲筵之暇,令大臣面商可否。
dì bù néng yòng
帝不能用。
sì nián èr yuè dà fēng yáng shā zhòu huì tiān gǔ míng rú shì zhě shí rì
四年二月,大风扬沙,昼晦,天鼓鸣,如是者十日。
sān yuè shuò jīng shī dì zhèn sān qián qīng gōng yóu shén
三月朔,京师地震三,干清宫尤甚。
shì dì tǐ wéi hé rén qíng huáng jù
适帝体违和,人情惶惧。
zūn sù lì chén shí zhèng shí shī mò yán bì xià yàn bó yán guān rén huái jì huì suì yǒu piāo qiè pí máo mò fàn zhōng jiōng zhě
尊素力陈时政十失,末言:“陛下厌薄言官,人怀忌讳,遂有剽窃皮毛,莫犯中扃者。
jīn ā bǎo zhòng yú zhào ráo jìn lǚ jìn yú táng mò xiāo qiáng zhī yōu cǎn yú dí guó
今阿保重于赵娆,禁旅近于唐末,萧墙之忧惨于敌国。
tíng wú móu wò biān wú zhé chōng dāng guó zhě mèi ān wēi zhī jī wù guó zhě hù chǐ bài zhī jú
廷无谋幄,边无折冲,当国者昧安危之机,误国者护耻败之局。
bù yú cǐ jìn xián tuì bù xiào ér jí gāng fāng zhèng zhí zhī shì rú chóu chóu bì xià dú bù wéi shè jì jì hu
不于此进贤退不肖,而疾刚方正直之士如仇仇,陛下独不为社稷计乎?
shū rù wèi zhōng xián dà nù móu tíng zhàng zhī
”疏入,魏忠贤大怒,谋廷杖之。
hán kuàng lì jiù nǎi duó fèng yī nián
韩爌力救,乃夺俸一年。
jì ér yáng lián hé zhōng xián bèi zhǐ qiáo ràng
既而杨涟劾忠贤,被旨谯让。
zūn sù fèn kàng shū jì zhī lüè yán tiān xià yǒu zhèng guī jìn xìng wēi fú páng yí ér shì jiè qīng míng zhě hu
尊素愤,抗疏继之,略言:“天下有政归近幸,威福旁移,而世界清明者乎?
tiān xià yǒu zhōng wài xiōng xiōng wú bù yù shí qí ròu ér kě zhì zhī zuǒ yòu zhě hu
天下有中外汹汹,无不欲食其肉,而可置之左右者乎?
bì xià bì yǐ wéi qǔ jǐn kě yòng bù zhī bù xiǎo qǔ jǐn bù dà wú jì
陛下必以为曲谨可用,不知不小曲谨,不大无忌;
bì yǐ wéi wéi wú jià yù bù zhī bù kě jià yù zé bù kě shōu shí yǐ
必以为惟吾驾驭,不知不可驾驭,则不可收拾矣。
bì xià dēng jí yǐ lái gōng qīng tái jiàn lěi lěi bà guī zhì zài wèi zhě wú gù zhì
陛下登极以来,公卿台谏累累罢归,致在位者无固志。
bù yú cǐ chēng gū lì nǎi yǐ qù yī jìn shì wèi gū lì yé
不于此称孤立,乃以去一近侍为孤立耶?
jīn zhōng xián bù fǎ zhuàng tíng chén yǐ fā lù wú yú bì xià ruò bù zǎo duàn bǐ xíng jiàn shì qióng fù hé gù jì
今忠贤不法状,廷臣已发露无余,陛下若不早断,彼形见势穷,复何顾忌。
zhōng xián bì bù kěn shōu qí yǐ zòng zhī jiāng ér jìng dí qí cháng wèi
忠贤必不肯收其已纵之缰,而净涤其肠胃;
zhōng xián zhī sī rén bì bù kěn huí qí yǐ wǎng zhī zhào ér mò xiāo qí bīng shān
忠贤之私人,必不肯回其已往之棹,而默消其冰山。
shǐ yóu yǔ shì dà fū wèi chóu jì jiāng yǐ zhì zūn wèi zhù
始犹与士大夫为仇,继将以至尊为注。
zhài shān jì gù dú shì shuí hé
柴栅既固,毒螫谁何?
bù wéi tái jiàn zhé zhī bù zú jí gān gē qǔ zhī yì nán yǐ
不惟台谏折之不足,即干戈取之亦难矣。
zhōng xián de shū yù hèn
”忠贤得疏愈恨。
wàn jing jì tíng zhàng yòu yù zhàng yù shǐ lín rǔ zhù zhū yán guān yì gé zhēng zhī
万燝既廷杖,又欲杖御史林汝翥,诸言官诣阁争之。
xiǎo dāng shù bǎi rén yōng rù gé zhōng rǎng bì sì mà zhū gé chén fǔ shǒu bù gǎn yǔ
小珰数百人拥入阁中,攘臂肆骂,诸阁臣俯首不敢语。
zūn sù lì shēng yuē nèi gé sī lún de jí sī lǐ fēi fèng zhào bù gǎn zhì ruò bèi wú lǐ zhì cǐ
尊素厉声曰:“内阁丝纶地,即司礼非奉诏不敢至,若辈无礼至此!
nǎi shāo shāo sàn qù
”乃稍稍散去。
wú hé jing yǐ chuàng zhòng zú
无何,燝以创重卒。
zūn sù shàng yán lǜ lì fēi pàn nì shí è wú sǐ fǎ
尊素上言:“律例,非叛逆十恶无死法。
jīn yǐ pī gān lì dǎn zhī zhōng chén jìng yǔn yú mó yá lì chǐ zhī xiōng shù
今以披肝沥胆之忠臣,竟殒于磨牙砺齿之凶竖。
cǐ bèi bì xīn xīn xiāng gào wú chái jiè tiān zǐ wēi bǐng kě biān chī bǎi liáo
此辈必欣欣相告,吾侪借天子威柄,可鞭笞百僚。
hòu shì yǒu bǐng dǒng hú bǐ jì zhū zǐ gāng mù zhě shū yuē mǒu yuè mǒu rì láng zhōng wàn jing yǐ yán shì tíng zhàng sǐ qǐ bù shàng lèi shèng dé zāi
后世有秉董狐笔,继朱子《纲目》者,书曰‘某月某日,郎中万燝以言事廷杖死’,岂不上累圣德哉!
jìn tíng zhàng zhī shuō zhě bì yuē zǔ zhì bù zhī èr zhèng zhī shì wáng zhèn liú jǐn wèi zhī
进廷杖之说者,必曰祖制,不知二正之世,王振、刘瑾为之;
shì zǔ shén zōng zhī cháo zhāng cōng yán sōng zhāng jū zhèng wèi zhī
世祖、神宗之朝,张璁、严嵩、张居正为之。
jiān rén yù yǒu suǒ chěng dàn zhōng chén yì shì chè qí zhǒu bì jiè tíng zhàng yǐ kuài qí sī shǐ rén zhǔ méng jù jiàn zhī míng jǐ shòu chéng quán zhī shí ér rén xián qiě yǒu bào màn zhī xíng
奸人欲有所逞,惮忠臣义士掣其肘,必借廷杖以快其私,使人主蒙拒谏之名,己受乘权之实,而仁贤且有抱蔓之形。
yú shì hū wéi suǒ yù wéi mò yǒu gù jì ér huò jí yí zhī guó jiā
于是乎为所欲为,莫有顾忌,而祸即移之国家。
jing jīn yǐ yǐ rǔ shì shā shì jiàn bù kě kāi
燝今已矣,辱士杀士,渐不可开。
qǐ fù gù guān pò gé cì xù bǐ yí gū de fú chèn huán xiāng jing sǐ qiě bù xiǔ
乞复故官,破格赐恤,俾遗孤得扶榇还乡,燝死且不朽。
shū rù yì wǔ zhōng xián yì
”疏入,益忤忠贤意。
bā yuè hé nán jìn yù xǐ
八月,河南进玉玺。
zhōng xián yù chǐ qí shì mìng yóu dà míng mén jìn xíng shòu xǐ lǐ bǎi liáo biǎo hè
忠贤欲侈其事,命由大明门进,行受玺礼,百僚表贺。
zūn sù shàng yán xī sòng zhé zōng de xǐ cài què děng jìng yán xiáng ruì gǎi nián yuán fú sòng zuò zú bù jìng
尊素上言:“昔宋哲宗得玺,蔡确等竞言祥瑞,改年元符,宋祚卒不竞。
běn cháo hóng zhì shí shǎn xī xiàn yù xǐ zhǐ lìng qǔ jìn gěi shǎng wǔ jīn
本朝弘治时,陕西献玉玺,止令取进,给赏五金。
cǐ zǔ zōng gù shì yi cóng
此祖宗故事,宜从。
shì huò zhōng zhǐ
”事获中止。
wǔ nián chūn qiǎn shì shǎn xī chá mǎ
五年春,遣视陕西茶马。
fu chū dōu nì dǎng cáo qīn chéng hé qí zhuān jī shàn lèi zhù gāo pān lóng wèi dà zhōng nüè yàn suì xuē jí
甫出都,逆党曹钦程劾其专击善类,助高攀龙、魏大中虐焰,遂削籍。
zūn sù jiǎn è gǎn yán yóu yǒu shēn shí yuǎn lǜ
尊素謇谔敢言,尤有深识远虑。
chū rù tái zōu yuán biāo shí yuán zhī jí jìn guī yuē dōu mén fēi jiǎng xué de xú wén zhēn yǐ cóng yì yú qián yǐ
初入台,邹元标实援之,即进规曰:“都门非讲学地,徐文贞已丛议于前矣。
yuán biāo bù néng yòng
”元标不能用。
yáng lián jiāng jī zhōng xián wèi dà zhōng yǐ gào zūn sù yuē chú jūn cè zhě bì yǒu nèi yuán
杨涟将击忠贤,魏大中以告,尊素曰:“除君侧者,必有内援。
yáng gōng yǒu zhī hu
杨公有之乎?
yī bù zhōng wú chái wú jiào lèi yǐ
一不中,吾侪无噍类矣。
wàn jǐng sǐ zūn sù fěng lián qù lián bù cóng zú jí yú huò
”万景死,尊素讽涟去,涟不从,卒及于祸。
dà zhōng jiāng hé wèi guǎng wēi zūn sù yuē guǎng wēi xiǎo rén zhī bāo xiū zhě yě gōng zhī jí zé tǐng ér zǒu xiǎn yǐ
大中将劾魏广微,尊素曰:“广微,小人之包羞者也,攻之急,则挺而走险矣。
dà zhōng bù cóng guǎng wēi yì hé yú zhōng xián yǐ xìng dà nàn
”大中不从,广微益合于忠贤,以兴大难。
shì shí dōng lín yíng cháo zì yǐ xiāng lǐ fēn péng dǎng
是时,东林盈朝,自以乡里分朋党。
jiāng xī zhāng yǔn rú chén liáng xun yǔ dà zhōng yǒu xì ér dà zhōng yù bó shàng shū nán shī zhòng xù diǎn qín rén yì duō bú yuè
江西章允儒、陈良训与大中有隙,而大中欲驳尚书南师仲恤典,秦人亦多不悦。
zūn sù jí yán yú dà zhōng zhǐ zhī
尊素急言于大中,止之。
zuì hòu shān xī yǐn tóng gāo pān yún yì yù yòng qí zuò zhǔ guō shàng yǒu wéi shān xi xún fǔ dà zhōng yǐ shàng yǒu shù wèn yí cháo guì zhí bù kě
最后,山西尹同皋、潘云翼欲用其座主郭尚友为山西巡抚,大中以尚友数问遗朝贵,执不可。
zūn sù yǐn dù zhēng nán shù yí luò zhōng guì yào wéi yán dà zhōng zú bù kě yì yòng xiè yīng xiáng nán duān suì zuò
尊素引杜征南数遗洛中贵要为言,大中卒不可,议用谢应祥,难端遂作。
wāng wén yán chū xià yù zhōng xián jí yù luó zhī zhū rén
汪文言初下狱,忠贤即欲罗织诸人。
yǐ zhī wèi zūn sù suǒ jiě hèn shén
已,知为尊素所解,恨甚。
qí dǎng yì yǐ zūn sù duō zhì lǜ yù shā zhī
其党亦以尊素多智虑,欲杀之。
huì wú zhōng é yán zūn sù yù xiào yáng yī qīng zhū liú jǐn yòng li shí wèi zhāng yǒng shòu yǐ mì jì
会吴中讹言尊素欲效杨一清诛刘瑾,用李实为张永,授以秘计。
zhōng xián dà jù qiǎn cì shì zhě zhì wú zhōng fán sì bèi
忠贤大惧,遣刺事者至吴中凡四辈。
shì láng wū chéng chén yǎn jiā jū zòu jì zhōng xián yuē shì yǒu jī yǐ
侍郎乌程沈演家居,奏记忠贤曰:“事有迹矣。
yú shì rì qiǎn shǐ qiáo hē shí qǔ qí kōng yìn bái shū rù zūn sù děng qī rén xìng míng suì bèi dǎi
”于是日遣使谯诃实,取其空印白疏,入尊素等七人姓名,遂被逮。
shǐ zhě zhì sū zhōu shì chéng zhōng jī shā dǎi zhōu shùn chāng qí wèi qí chéng wài rén bìng jī dǎi zūn sù zhě
使者至苏州,适城中击杀逮周顺昌旗尉,其城外人并击逮尊素者。
dǎi zhě shī jià tiē bù gǎn zhì
逮者失驾帖,不敢至。
zūn sù wén jí qiú fú yì lì zì tóu zhào yù
尊素闻,即囚服诣吏,自投诏狱。
xǔ xiǎn chún cuī yīng yuán péng lüě bèi zhì lēi zāng èr qiān bā bǎi wǔ rì yī zhuī bǐ
许显纯、崔应元搒掠备至,勒赃二千八百,五日一追比。
yǐ zhī yù zú jiāng hài jǐ kòu shǒu xiè jūn fù fù shī yī zhāng suì sǐ shí liù nián rùn liù yuè shuò rì yě nián sì shí sān
已,知狱卒将害己,叩首谢君父,赋诗一章,遂死,时六年闰六月朔日也,年四十三。
chóng zhēn chū zèng tài pú qīng rèn yī zi
崇祯初,赠太仆卿,任一子。
fú wáng shí zhuī shì zhōng duān
福王时,追谥忠端。
li yīng shēng zì zhòng dá jiāng yīn rén
李应升,字仲达,江阴人。
wàn lì sì shí sì nián jìn shì
万历四十四年进士。
shòu nán kāng tuī guān
授南康推官。
chū wú gū shí jiǔ rén yú sǐ zhì dà huá shù rén zhòng pì
出无辜十九人于死,置大猾数人重辟。
shì mín fú qí gōng lián wèi zhī yáo yuē qián lín hòu li qīng hé wú bǐ
士民服其公廉,为之谣曰:“前林后李,清和无比。
lín wèi jìn jiāng lín xué céng zú guān nán jīng hù bù shì láng yǐ qīng shèn zhù chēng zhě yě
”林谓晋江林学曾,卒官南京户部侍郎,以清慎著称者也。
jiǔ jiāng nán kāng jiān yǒu kē chén èr dà zú xiāng chuán chén you liàng miáo yì fù gù qiáng gěng cháng jù bǔ yǒu sī yì bīng zhī
九江、南康间有柯、陈二大族,相传陈友谅苗裔,负固强梗,尝拒捕,有司议兵之。
yīng shēng dān qí wǎng yù jiē kòu tóu tīng mìng chū suǒ nì zuì rén yī fāng yǐ dìng
应升单骑往谕,皆叩头听命,出所匿罪人,一方以定。
tiān qǐ èr nián zhēng shòu yù shǐ yè jiǎ guī
天启二年,征授御史,谒假归。
míng nián qiū hái cháo
明年秋,还朝。
shí tiān zǐ àn ruò shù zhèng dài chí
时天子暗弱,庶政怠弛。
yīng shēng shàng shū yuē fāng jīn liáo tǔ lún mò qián shǔ yòng bīng hóng yí zhī yàn wèi xi xī bù zhī shǎng rì zēng
应升上疏曰:“方今辽土沦没,黔、蜀用兵,红夷之焰未息,西部之赏日增;
táo bīng sì lüě yú jī fǔ qióng mín dài jìn yú cuī kē
逃兵肆掠于畿辅,穷民待尽于催科。
dòu liú xí guàn dà jiàng wèi dí ér bù gǎn qián
逗遛习惯,大将畏敌而不敢前;
fǎ jì líng yí jiāo bīng gǔ zào ér fú néng wèn
法纪陵夷,骄兵鼓噪而弗能问。
zài zài zēng guān rì rì huì yì
在在增官,日日会议;
fù shū yǎn wèi gù tào yán zhǐ děng ruò kōng yán
覆疏衍为故套,严旨等若空言。
bì xià bù xiān zhèn sǒng jīng shén fā huáng zhì qì qún chén shú kěn rèn yuàn yǐ pò qíng miàn zhī shì jiè zhě
陛下不先振竦精神,发皇志气,群臣孰肯任怨以破情面之世界者?
zǔ zōng yǒu zǎo wǔ wǎn sān cháo yóu shí yù biàn diàn zī fǎng shí zhèng
祖宗有早午晚三朝,犹时御便殿咨访时政。
yuàn fǔ nà chén yán fèn rán lì xíng tiān xià shì shàng kě wèi yě
愿俯纳臣言,奋然力行,天下事尚可为也。
bào wén
”报闻。
qǐng zhī fù chén shí zhèng lüè yuē jīn tiān xià bì huài jí yǐ zài jūn chén fèn xīng ér lì tú zhī
顷之,复陈时政,略曰:“今天下敝坏极矣,在君臣奋兴而力图之。
bì xià zhèn jì gāng zé piàn zhǐ ruò tíng
陛下振纪纲,则片纸若霆;
dà chén juān sī qū zé qiān lǐ yùn zhǎng
大臣捐私曲,则千里运掌;
tái jiàn rèn jiū dàn zé bǎi sī yǐn bīng
台谏任纠弹,则百司饮冰。
jīn dòng yì zēng guān wéi rén yíng kū fēn yún qiān xǐ míng shí guāi zhāng
今动议增官,为人营窟,纷纭迁徙,名实乖张。
zì dēng lái zēng xún fǔ ér qīn mào bǎi yú wàn
自登、莱增巡抚,而侵冒百余万;
zēng zhāo liàn jiān jūn ér qīn mào yòu shí yú wàn
增招练监军,而侵冒又十余万。
biān guān nèi dì jiàng lǐng rú yǐ bō jūn qīn xiǎng yòu bù zhī jǐ shí wàn
边关内地,将领如蚁,剥军侵𫗵,又不知几十万。
zēng zhì zǒng dū hé bǔ sāi yuán
增置总督,何补塞垣;
zēng zhì jīng táng hé bì zhèng shì
增置京堂,何裨政事。
shū èr tiān zhù yǐ shú kāng kǎi yǐ xíng biān
枢贰添注矣,孰慷慨以行边;
sī kōng tiān zhù yǐ shú jié jū yǐ chǔ bèi
司空添注矣,孰拮据以储备;
dà jiàng tiān zhù yǐ zhǐ gōng méi niè ér zòng bū táo
大将添注矣,只工媒孽而纵逋逃;
lǐ bīng sī shǔ tiān zhù èr sān shí rén yǐ shuí chǔ biān cái ér jīng diǎn lǐ
礼、兵司属添注二三十人矣,谁储边才而精典礼。
làn kāi biān fèng jié jìng rán huī zé lì zhì rì huài
滥开边俸,捷径燃灰,则吏治日坏;
bái yī rǎng bì xié rén rù mù zé jiān biàn chōng chì
白衣攘臂,邪人入幕,则奸弁充斥。
chén qǐng duàn zì shèng xīn yī qiè bào bà
臣请断自圣心,一切报罢。
yòu yán jīn shì xià bù cáo shí jiǔ qǐn gé yi chóng shēn guó diǎn míng zhèng jiàng lǐng zhī zuì
”又言:“今事下部曹,十九寝阁,宜重申国典,明正将领之罪。
jǐn yī qí wèi bàn guī quán yào yi qiǎn guān xún shì rú jīng yíng zhī zhì
锦衣旗尉,半归权要,宜遣官巡视,如京营之制。
wèi guān xí zhí bǐ shì bù yán yi shēn míng jiù zhāng wú shǐ xìng jìn jiàng xiào cán shí
卫官袭职,比试不严,宜申明旧章,无使幸进将校蚕食。
táo jūn bù zhāo sī mù qǐ ér bàn fēn qí xiǎng yi lì wèi chuàng chéng
逃军不招,私募乞儿,半分其𫗵,宜力为创惩。
qióng mín qiāo pū hào kū mǎn tíng jiān lì qīn yú fú táng ān zuò yi yán qí fǎ zhì
穷民敲扑,号哭满庭,奸吏侵渔,福堂安坐,宜严其法制。
shí bù néng yòng
”时不能用。
é hé nán jīng dōu yù shǐ wáng yǒng guāng bì bù láng fàn dé zhì diān dǎo gōng lùn yǒng guāng xún zì yǐn qù
俄劾南京都御史王永光庇部郎范得志,颠倒公论,永光寻自引去。
sì nián zhēng yuè shū chén wài fān nèi dào jí xiǎo rén sān huàn jī qiē jìn xí wèi zhōng xián è zhī
四年正月,疏陈外番、内盗及小人三患,讥切近习,魏忠贤恶之。
yǐ fù shū chén mín yǐn yán yǒu shí hài yi jí chú wǔ fǎn yi jí qù dì wèi jiè chì suǒ sī
已,复疏陈民隐,言有十害宜急除,五反宜急去,帝为戒饬所司。
jīng shī yī rì de sān zhèn shū qǐng bǎo hù shèng gōng sù tíng nèi cāo
京师一日地三震,疏请保护圣躬,速停内操。
zhōng xián lǐng dōng chǎng hǎo yòng lì jiā yǒu zhòng sān bǎi jīn zhě bù shù rì jí sǐ xiān hòu sǐ zhě liù qī shí rén
忠贤领东厂,好用立枷,有重三百斤者,不数日即死,先后死者六七十人。
yīng shēng jí yán yi ba zhōng xián dà hèn
应升极言宜罢,忠贤大恨。
yīng shēng zhī zhōng xián bì huò guó mì cǎo shū liè qí shí liù zuì jiāng shàng wèi xiōng suǒ zhī ràng qí shū huǐ zhī yàng yàng ér zhǐ
应升知忠贤必祸国,密草疏列其十六罪,将上,为兄所知,攘其疏毁之,怏怏而止。
yáng lián hé zhōng xián de yán zhǐ yīng shēng fèn jí kàng shū jì zhī
杨涟劾忠贤,得严旨,应升愤,即抗疏继之。
zhōng yán cóng lái yān rén zhī huò qí shǐ mò bù yǒu xiǎo zhōng xiǎo xìn yǐ gù jié zhǔ xīn gēn zhū jì shēn dú shǒu nǎi sì
中言:“从来奄人之祸,其始莫不有小忠小信以固结主心,根株既深,毒手乃肆。
jīn bì xià míng zhī qí zuì qǔ cì bāo róng
今陛下明知其罪,曲赐包容。
bǐ huǎn zé tú zì quán zhī jì jí zé zuò zǒu xiǎn zhī móu
彼缓则图自全之计,急则作走险之谋。
xiāo qiáng zhī jiān néng wú yǐn huò
萧墙之间,能无隐祸?
gù zhōng xián yī rì bù qù zé bì xià yī rì bù ān
故忠贤一日不去,则陛下一日不安。
chén wèi bì xià jì mò rú tīng zhōng xián yǐn tuì yǐ quán qí mìng
臣为陛下计,莫如听忠贤引退,以全其命;
wèi zhōng xián jì yì mò ruò zǎo zì yǐn jué yǐ qǐ wéi gài zhī ēn
为忠贤计,亦莫若早自引决,以乞帷盖之恩。
bù rán è rěn guàn yíng tā rì yù bǎo shǒu lǐng bù kě de yǐ
不然恶稔贯盈,他日欲保首领,不可得矣。
yòu yuē jūn cè bù qīng ān yòng bǐ xiāng
”又曰:“君侧不清,安用彼相。
yī shí chǒng lì yǒu jǐn qiān qiū qīng shǐ nán qī
一时宠利有尽,千秋青史难欺。
bù yù wèi liú jiàn xiè qiān zhě bìng bù néng wéi dōng yáng
不欲为刘健、谢迁者,并不能为东阳。
tǎng huà cè tóu huan bù jǐ yǔ jiāo fāng tóng chuán yé
倘画策投欢,不几与焦芳同传耶?
shí wèi guǎng wēi fāng shēn jié zhōng xián wèi zhī móu zhǔ zhī yīng shēng jī jǐ dà hèn
时魏广微方深结忠贤,为之谋主,知应升讥己,大恨。
wàn jing zhī sǐ yě yīng shēng jí yán tíng zhàng bù kě zài shì qì bù kě zhé jī qiē zhōng xián bèi shèn zhì
万燝之死也,应升极言廷杖不可再,士气不可折,讥切忠贤辈甚至。
yǐ dài gāo pān lóng cǎo shū hé cuī chéng xiù
已,代高攀龙草疏劾崔呈秀。
chéng xiù jiǒng hūn yè kuǎn mén cháng guì qǐ āi yīng shēng zhèng sè gù jù hán nù ér qù
呈秀窘,昏夜款门,长跪乞哀,应升正色固拒,含怒而去。
shí yuè shuò dì miào xiǎng bān lì guǎng wēi hòu zhì wèi wèi dà zhōng děng suǒ jiū
十月朔,帝庙享颁历,广微后至,为魏大中等所纠。
guǎng wēi huì biàn shū dǐ yán zhě
广微恚,辨疏诋言者。
yīng shēng fù kàng shū lùn zhī qiě yuē guǎng wēi fù yǔn zhēn wéi yán guān dé zuì fǔ chén yǐ qù shēng shī zhì jīn
应升复抗疏论之,且曰:“广微父允贞为言官,得罪辅臣以去,声施至今。
guǎng wēi nài hé bǐ yán guān lù mǎ chì wèi cǐ bèi
广微奈何比言官路马,斥为此辈?
fū bù yǔ cǐ bèi wéi wǔ zhě bì bié yǔ yī bèi wèi yuán
夫不与此辈为伍者,必别与一辈为缘。
qǐ bì xià jiè yù guǎng wēi tuì dú fù shū bǎo qí jiā shēng wú yǐ sān kū yǔ yán guān wéi nán tā rì zhù kě jiàn nǎi fù dì xià
乞陛下戒谕广微,退读父书,保其家声,毋倚三窟,与言官为难,他日庶可见乃父地下。
guǎng wēi yì nù móu zhī zhōng xián jiāng juān zhì
”广微益怒,谋之忠贤,将镌秩。
shǒu fǔ hán kuàng lì jiù nǎi duó lù yī nián
首辅韩爌力救,乃夺禄一年。
qí yuè zhào nán xīng děng xī bèi zhú cháo shì dà biàn
其月,赵南星等悉被逐,朝事大变。
míng nián sān yuè gōng bù zhǔ shì cáo qīn chéng hé yīng shēng hù fǎ dōng lín suì xuē jí
明年三月,工部主事曹钦程劾应升护法东林,遂削籍。
zhōng xián hèn wèi yǐ
忠贤恨未已。
liù nián sān yuè jiǎ li shí hé zhōu qǐ yuán shū rù yīng shēng míng
六年三月,假李实劾周起元疏,入应升名。
suì dǎi xià zhào yù kù lüě zuò zāng sān qiān
遂逮下诏狱,酷掠,坐赃三千。
xún yú rùn liù yuè èr rì bì zhī nián fu sān shí sì
寻于闰六月二日毙之,年甫三十四。
chóng zhēn chū zèng tài pú qīng lù yī zi
崇祯初,赠太仆卿,录一子。
fú wáng shí zhuī shì zhōng yì
福王时,追谥忠毅。
wàn jing zì àn fū nán chāng rén bīng bù shì láng gōng sūn yě
万燝,字暗夫,南昌人,兵部侍郎恭孙也。
shǎo hào xué dǐ lì míng xíng
少好学,砥砺名行。
jǔ wàn lì sì shí sì nián jìn shì shòu xíng bù zhǔ shì
举万历四十四年进士,授刑部主事。
cháng shū lùn xíng yù gàn hé
尝疏论刑狱干和。
tiān qǐ chū yuán bīng shì jí gōng bù xū cái diào jing gōng bù yíng shàn zhǔ shì
天启初元,兵事棘,工部需才,调燝工部营缮主事。
dū zhì jiǔ mén yuán yōng shì tóng jiāng nán jiē qín yú qí zhí
督治九门垣墉,市铜江南,皆勤于其职。
qiān yú héng yuán wài láng sī gǔ zhù
迁虞衡员外郎,司鼓铸。
shí qìng líng dà gōng wèi jùn fèi bù zī
时庆陵大工未竣,费不赀。
jing zhī nèi fǔ fèi tóng shān jī kě fā yǐ zhù zhù yí dié nèi guān jiān yán zhī
燝知内府废铜山积,可发以助铸,移牒内官监言之。
wèi zhōng xián nù bù fā jing suì jù shū yǐ qǐng
魏忠贤怒,不发,燝遂具疏以请。
zhōng xián yì nù jiǎ zhōng zhǐ jié zé
忠贤益怒,假中旨诘责。
jing xuán jìn tún tián láng zhōng dū líng wu
燝旋进屯田郎中,督陵务。
qí shí zhōng xián yì sì tíng chén yáng lián děng jiāo jī lǜ bèi yán zhǐ
其时,忠贤益肆,廷臣杨涟等交击,率被严旨。
jing fèn kàng zhāng jí lùn lüè yán rén zhǔ yǒu zhèng quán yǒu lì quán bù kě wěi chén xià kuàng xíng yú sì rén zāi
燝愤,抗章极论,略言:“人主有政权,有利权,不可委臣下,况刑余寺人哉?
zhōng xián xìng jiǎo ér tān dǎn cū ér dà kǒu xián tiān xiàn shǒu wò wáng jué suǒ hǎo shēng yǔ máo suǒ è chéng chuāng wěi
忠贤性狡而贪,胆粗而大,口衔天宪,手握王爵,所好生羽毛,所恶成疮痏。
yìn zǐ dì zé yī shì zài shì
荫子弟,则一世再世;
lài sī yǎng zé qiān jīn wàn jīn
赉厮养,则千金万金。
dú pū shì shù bì bǎi yú rén
毒痡士庶,毙百余人;
wēi jiā jìn shēn kōng shí shù shǔ
威加搢绅,空十数署。
yī qiè shēng shā yǔ duó zhī quán jǐn wèi zhōng xián suǒ qiè bì xià yóu bù jué wù hu
一切生杀予夺之权尽为忠贤所窃,陛下犹不觉悟乎?
qiě zhōng xián gù gòng shì xiān dì zhě yě bì xià zhī chǒng zhōng xián yì yǐ zhōng xián céng gòng shì xiān dì yě
且忠贤固供事先帝者也,陛下之宠忠贤,亦以忠贤曾供事先帝也。
nǎi yú xiān dì líng gōng lüè bù cuò niàn
乃于先帝陵工,略不厝念。
chén cháng lǚ qǐng tóng jìn bù kěn yǔ
臣尝屡请铜,靳不肯予。
jiān guò xiāng shān bì yún sì jiàn zhōng xián zì yíng fén mù qí guī zhì hóng chǎng nǐ yú líng qǐn
间过香山碧云寺,见忠贤自营坟墓,其规制弘敞,拟于陵寝。
qián liè shēng cí yòu qián jiàn fó yǔ xuán tí yào rì zhū wǎng xuán xīng fèi jīn qián jǐ bǎi wàn
前列生祠,又前建佛宇,璇题耀日,珠网悬星,费金钱几百万。
wèi jǐ fén mù zé rú cǐ wèi xiān dì líng qǐn zé rú bǐ kě shèng zhū zāi
为己坟墓则如此,为先帝陵寝则如彼,可胜诛哉!
jīn zhōng xián yǐ jǐn qiè bì xià quán zhì nèi tíng wài cháo zhǐ zhī yǒu zhōng xián bù zhī yǒu bì xià shàng kě yī rì liú zuǒ yòu yé
今忠贤已尽窃陛下权,致内廷外朝止知有忠贤,不知有陛下,尚可一日留左右耶?
shū rù zhōng xián dà nù jiǎo zhǐ tíng zhàng yī bǎi chì wèi mín
”疏入,忠贤大怒,矫旨廷杖一百,斥为民。
zhí zhèng yán guān lùn jiù jiē bù tīng
执政言官论救,皆不听。
dàng shì shí zhōng xián è tíng chén jiāo zhāng hé jǐ wú suǒ fā fèn sī jiè jing lì wēi
当是时,忠贤恶廷臣交章劾己,无所发忿,思借燝立威。
nǎi mìng qún yǎn zhì jing dǐ shuāi ér ōu zhī bǐ zhì què xià qì xī cái shǔ
乃命群奄至燝邸,摔而殴之,比至阙下,气息才属。
zhàng yǐ jué ér fù sū
杖已,绝而复苏。
qún yǎn gèng sì cù tà yuè sì rì jí zú shí sì nián qī yuè qī rì yě
群奄更肆蹴踏,越四日即卒,时四年七月七日也。
zhōng xián hèn yóu bù zhì luó zhī qí zuì wū yǐ zāng huì sān bǎi
忠贤恨犹不置,罗织其罪,诬以赃贿三百。
jing lián lì pò chǎn nǎi jùn
燝廉吏,破产乃竣。
chóng zhēn chū zèng guāng lù qīng guān qí yī zi
崇祯初,赠光禄卿,官其一子。
fú wáng shí shì zhōng zhēn
福王时,谥忠贞。
jing zhàng sǐ wèi jǐ xún chéng yù shǐ fú qīng lín rǔ zhù cháng chī nèi shì cáo jìn fu guó xìng zhōng xián jiǎo zhǐ zhàng rǔ zhù rú jing
燝杖死未几,巡城御史福清林汝翥尝笞内侍曹进、傅国兴,忠贤矫旨杖汝翥如燝。
rǔ zhù jù táo zhī zūn huà zì guī yú xún fǔ shān měi
汝翥惧,逃之遵化,自归于巡抚邓渼。
měi yǐ wén zú zhàng zhī
渼以闻,卒杖之。
rǔ zhù qǐ jiā xiāng jǔ zhī pèi xiàn xú hóng rú gōng pèi shén jí jiān shǒu bù xià yóu cǐ zhuó yù shǐ
汝翥起家乡举,知沛县,徐鸿儒攻沛甚急,坚守不下,由此擢御史。
chóng zhēn shí shì zhì zhè jiāng fù shǐ
崇祯时,仕至浙江副使。
rǔ zhù suī shòu zhàng xìng bù sǐ
汝翥虽受杖,幸不死。
ér shì shí dīng qián xué xià zhī lìng wú yù zhōng liú duó wú huái xián sū jì ōu zhāng wèn zhū rén jiē wǔ zhōng xián zhì sǐ
而是时,丁干学、夏之令、吴裕中、刘铎、吴怀贤、苏继欧、张汶诸人,皆忤忠贤致死。
qián xué zhè jiāng shān yīn rén jì jí jīng shī guān jiǎn tǎo
干学,浙江山阴人,寄籍京师,官检讨。
tiān qǐ sì nián xié jǐ shì zhōng hǎo tǔ gāo diǎn shì jiāng xī fā cè cì zhōng xián
天启四年,偕给事中郝土膏典试江西,发策刺忠贤。
zhōng xián nù jiǎo zhǐ juān sān zhì fù chú qí míng
忠贤怒,矫旨镌三秩,复除其名。
yǐ shǐ rén zhà wèi xiào wèi wǎng dǎi cuò rǔ zhī jìng fèn yù ér zú
已,使人诈为校尉往逮,挫辱之,竟愤郁而卒。
chóng zhēn chū zèng shì dú xué shì
崇祯初,赠侍读学士。
zhī lìng guāng shān rén
之令,光山人。
zhī yōu xī èr xiàn zhēng shòu yù shǐ
知攸、歙二县,征授御史。
cháng shū lùn biān shì lì dǐ máo wén lóng bù zú shì
尝疏论边事,力诋毛文龙不足恃。
zhōng xián bì wén lóng chuán zhǐ xuē zhī lìng jí gé chén jiù miǎn
忠贤庇文龙,传旨削之令籍,阁臣救免。
jí xún huáng chéng nèi shǐ féng zhōng děng fàn fǎ hé zhì zhī yì wèi zhōng xián suǒ xián cuī chéng xiù yì yǐ shì xián zhī
及巡皇城,内使冯忠等犯法,劾治之,益为忠贤所衔,崔呈秀亦以事衔之。
suì shǔ yù shǐ zhuō mài hé zhī lìng dǎng bǐ xióng tíng bì yǒu zhào xuē duó
遂属御史卓迈劾之令党比熊廷弼,有诏削夺。
qǐng zhī yù shǐ ní wén huàn fù hé zhī lìng jì xiàn wén lóng jǐ wù jiāng shì
顷之,御史倪文焕复劾之令计陷文龙,几误疆事。
suì dǎi xià zhào yù zuò zāng kǎo sǐ
遂逮下诏狱,坐赃拷死。
yù zhōng jiāng xià rén
裕中,江夏人。
wèi shùn dé zhī xiàn zhēng shòu yù shǐ
为顺德知县,征授御史。
dà xué shì dīng shào shì xiàn xióng tíng bì sǐ yù zhōng yǒu shū dǐ shào shì
大学士丁绍轼陷熊廷弼死,裕中有疏诋绍轼。
zhōng xián chuán zhǐ jí yù zhōng wèi tíng bì yīn qī dài zhī bào chóu tíng zhàng yī bǎi chuàng zhòng zú
忠贤传旨诘裕中为廷弼姻戚,代之报仇,廷杖一百,创重卒。
chóng zhēn chū cì zèng yīn
崇祯初,赐赠荫。
duó lú líng rén
铎,庐陵人。
yóu xíng bù láng zhōng wèi yáng zhōu zhī fǔ
由刑部郎中为扬州知府。
fèn zhōng xián luàn zhèng zuò shī shū sēng shàn yǒu yīn mái guó shì fēi jù zhēn zhě de zhī wén yú zhōng xián
愤忠贤乱政,作诗书僧扇,有“阴霾国事非”句,侦者得之,闻于忠贤。
ní wén huàn zhě yáng zhōu rén yě sù xián duó suì sǒu zhōng xián dǎi zhì zhī
倪文焕者,扬州人也,素衔铎,遂嗾忠贤逮治之。
duó yā shàn zhōng xián zi liáng qīng shì huò jiě xǔ hái gù guān
铎雅善忠贤子良卿,事获解,许还故官。
liáng qīng cóng róng wèn duó nǎng jǐn yī wǎng dǎi suǒ jīn jǐ hé
良卿从容问铎:“曩锦衣往逮,索金几何?
yuē sān qiān jīn ěr
”曰:“三千金耳。
liáng qīng lìng jǐn yī hái zhī
”良卿令锦衣还之。
qí rén nù rì yè cì duó xì yán duó xì yù shí yǔ qiú fāng zhèn rú tóng móu jū jiān suì zài xià yù
其人怒,日夜伺铎隙,言铎系狱时,与囚方震孺同谋居间,遂再下狱。
huì duó jiā rén yǒu yè jiào zhě cān jiāng zhāng tǐ qián wū duó zhòu zǔ zhōng xián xíng bù shàng shū xuē zhēn zuò yǐ dà bì
会铎家人有夜醮者,参将张体干诬铎咒诅忠贤,刑部尚书薛贞坐以大辟。
zhōng xián zhū zhēn tǐ qián bìng dǐ zuì duó zèng tài pú shǎo qīng
忠贤诛,贞、体干并抵罪,铎赠太仆少卿。
huái xián xiū níng rén
怀贤,休宁人。
yóu guó zǐ jiàn shēng shòu nèi gé zhōng shū shè rén
由国子监生授内阁中书舍人。
tóng guān fu yīng shēng zhě zhōng xián shēng yě huái xián yù zhī wú jiā lǐ yīng shēng hèn zhī
同官傅应升者,忠贤甥也,怀贤遇之无加礼,应升恨之。
yáng lián hé zhōng xián shū chū huái xián shū qí shàng yuē yi rú hán wèi gōng zhì rèn shǒu zhōng gù shì jí shí qiǎn shù
杨涟劾忠贤疏出,怀贤书其上曰:“宜如韩魏公治任守忠故事,即时遣戍。
yòu yǔ gōng bù zhǔ shì wú chāng qī shū yǒu shì jí bì fǎn fǎn zhèng bù yuǎn yǔ
”又与工部主事吴昌期书,有“事极必反,反正不远”语。
zhōng xián zhēn zhī zhī dà nù yuē hé wù xiǎo lì yì gǎn bàng wǒ
忠贤侦知之,大怒曰:“何物小吏,亦敢谤我!
suì jiǎo zhǐ xià zhào yù zuò yǐ jié nà wāng wén yán wèi zuǒ guāng dòu wèi dà zhōng yīng quǎn kǎo lüě sǐ
”遂矫旨下诏狱,坐以结纳汪文言,为左光斗、魏大中鹰犬,拷掠死。
chóng zhēn chū zèng gōng bù zhǔ shì
崇祯初,赠工部主事。
jì ōu xǔ zhōu rén
继欧,许州人。
lì zhī yuán shì zhēn dìng bǎi xiāng rù wèi lì bù jī xūn zhǔ shì lèi qiān kǎo gōng láng zhōng
历知元氏、真定、柏乡,入为吏部稽勋主事,累迁考功郎中。
jiāng diào wén xuǎn zhōng zhǐ wèi wéi yáng lián sī dǎng xuē jí guī
将调文选,中旨谓为杨涟私党,削籍归。
shí tí qí sì chū tóng lǐ fù shǐ sūn zhī jǐn sù fù zhōng xián qiǎn rén chù jì ōu yuē dǎi zhě zhì yǐ
时缇骑四出,同里副使孙织锦素附忠贤,遣人怵继欧曰:“逮者至矣。
jì ōu zì jīng sǐ
”继欧自经死。
chóng zhēn chū zèng tài cháng sì qīng
崇祯初,赠太常寺卿。
wèn hán dān rén
汶,邯郸人。
shàng shū guó yàn zēng sūn yě
尚书国彦曾孙也。
yóu yīn xù wèi hòu jūn dū du fǔ jīng lì
由荫叙为后军都督府经历。
cháng bèi jiǔ dǐ zhōng xián xià yù kǎo lüě sǐ
尝被酒诋忠贤,下狱拷掠死。
yì huò zèng xù
亦获赠恤。
zàn yuē zì gǔ yān huàn zhī gān xīn shàn lèi zhě mò shén yú hàn táng zhī jì rán jiē cāng cù yī shí wèi zì jiù jì ěr
赞曰:自古阉宦之甘心善类者,莫甚于汉、唐之季,然皆仓卒一时,为自救计耳。
wèi zhōng xián zhī shā zhū rén yě yáng dú yàn yǐ kuài qí sī sì wú jì dàn
魏忠贤之杀诸人也,扬毒焰以快其私,肆无忌惮。
gài zhǔ huāng zhèng bǐ zhī yú gōng dào lún wáng rén xīn bài huài xiōng qì cān huì qún yá xī móu gù jìn shēn zhī huò liè yú qián gǔ
盖主荒政粃之余,公道沦亡,人心败坏,凶气参会,群邪翕谋,故搢绅之祸烈于前古。
zhū rén zhī shòu huò yě kù yǐ zāi
诸人之受祸也,酷矣哉!