mǎn cháo jiàn jiāng bǐng qiān hóu zhèn yáng ní sī huī zhū qīn xiāng wáng xīn yī wáng yǔn chéng li xī kǒng máo shì lóng
满朝荐江秉谦侯震旸(倪思辉朱钦相王心一) 王允成(李希孔毛士龙)
mǎn cháo jiàn zì zhèn dōng má yáng rén
满朝荐,字震东,麻阳人。
wàn lì sān shí èr nián jìn shì
万历三十二年进士。
shòu xián níng zhī xiàn yǒu lián néng shēng
授咸宁知县,有廉能声。
shuì jiān liáng yǒng zòng qí xià jié zhū shēng tuó cháo jiàn bǔ zhì zhī
税监梁永纵其下劫诸生橐,朝荐捕治之。
yǒng nù hé qí shàn xíng shuì yì zhào juān yī guān
永怒,劾其擅刑税役,诏镌一官。
dà xué shì chén lǐ děng lùn jiù bù tīng
大学士沈鲤等论救,不听。
huì xún fǔ gù qí zhì jí lùn yǒng tān cán zhuàng nǎi fù cháo jiàn guān duó fèng yī suì
会巡抚顾其志极论永贪残状,乃复朝荐官,夺俸一岁。
wú hé yǒng qiǎn rén gǔ xún àn yù shǐ yú mào héng
无何,永遣人蛊巡按御史余懋衡。
shì jué cháo jiàn bǔ huò qí rén
事觉,朝荐捕获其人。
yǒng jù lǜ zhòng huàn jiǎ rù xiàn tíng
永惧,率众擐甲入县庭。
lì zú zǎo wéi bèi wú suǒ lüè ér qù
吏卒早为备,无所掠而去。
chéng zhōng shù yè jīng yán yǒng fǎn huò wèi yǒng yi zì míng yǒng suì xià jiào zì bái bù fǎn zhuàng rán xù jiǎ zhě shù bǎi
城中数夜惊,言永反,或谓永宜自明,永遂下教,自白不反状,然蓄甲者数百。
ér cháo jiàn zhù mào héng cāo zhī jí zhū è dǎng duō wáng qù
而朝荐助懋衡操之急,诸恶党多亡去。
cháo jiàn zhuī zhī wèi nán pō yǒu suǒ gé shāng
朝荐追之渭南,颇有所格伤。
yǒng jù shǐ shǐ xì shū fā zhōng rù dōu sòng cháo jiàn jié shàng gòng wù shā shù rén tóu shī hé zhōng
永惧,使使系书发中,入都讼朝荐劫上供物,杀数人,投尸河中。
dì zhèn nù lì qiǎn shǐ dǎi zhì shí sān shí wǔ nián qī yuè yě
帝震怒,立遣使逮治,时三十五年七月也。
jì zhì xià zhào yù péng lüě suì zhǎng xì
既至,下诏狱搒掠,遂长系。
zhōng wài lùn jiù zì dà xué shì zhū gēng yǐ xià bǎi shí shū
中外论救,自大学士朱赓以下,百十疏。
zuì hòu sì shí yī nián qiū wàn shòu jié jiāng jiè yòng dà xué shì yè xiàng gāo qǐng nǎi yǔ wáng bāng cái biàn kǒng shí bìng shì guī
最后,四十一年秋,万寿节将届,用大学士叶向高请,乃与王邦才、卞孔时并释归。
guāng zōng lì qǐ nán jīng xíng bù láng zhōng zài qiān shàng bǎo qīng
光宗立,起南京刑部郎中,再迁尚宝卿。
tiān qǐ èr nián liáo dōng de jǐn shī hǎi nèi duō gù ér tíng chén fāng zhí dǎng chěng fú yì
天启二年,辽东地尽失,海内多故,而廷臣方植党逞浮议。
cháo jiàn shēn lǜ zhī shū chén shí shì shí kě yōu qī kě guài yǔ jí wēi qiè
朝荐深虑之,疏陈时事十可忧、七可怪,语极危切。
xún jìn tài pú shǎo qīng fù shàng shū yuē
寻进太仆少卿,复上疏曰:
bǐ zhě fēng mái yì huì xīng yuè zhòu jiàn tài bái jīng tiān sì yuè báo liù yuè bīng shān dōng dì zhèn jī nèi yín liáo tiān dì zhī biàn jí yǐ
比者,风霾曀晦,星月昼见,太白经天,四月雹,六月冰,山东地震,畿内霪潦,天地之变极矣。
sì chuān zé shē chóng míng pàn guì zhōu zé ān bāng yàn pàn shān dōng zé xú hóng rú luàn mín rén zhī biàn jí yǐ
四川则奢崇明叛,贵州则安邦彦叛,山东则徐鸿儒乱,民人之变极矣。
ér cháo tíng zhèng lìng nǎi diān dǎo rì shén
而朝廷政令乃颠倒日甚。
yī qǐ hái ěr zhōu jiā mó liú yī jing gù mìng zhī yuán lǎo yǐ zhōng chán qù
一乞骸耳,周嘉谟、刘一燝,顾命之元老,以中谗去;
sūn shèn xíng shǒu lǐ zhī zōng bó yǐ fēng diǎn qù
孙慎行,守礼之宗伯,以封典去;
wáng jì zhí fǎ rú shān zhī sī kòu yǐ píng fǎn qù
王纪,执法如山之司寇,以平反去;
jiē mò bù gù xī
皆漠不顾惜。
dú xin juǎn xin juǎn yú sān shí shū hé zhī chén hóng jí qù ér yóu jiā yì shù yān
独忄卷忄卷于三十疏劾之沈纮,即去而犹加异数焉。
zǔ zōng cháo yǒu shì diān dǎo hu
祖宗朝有是颠倒乎?
yī jiàn yán ěr ní sī huī zhū qīn xiāng děng zhī xuē jí yǐ zhòng qián kǒu zhī jiē
一建言耳,倪思辉、朱钦相等之削籍,已重箝口之嗟;
zhōu cháo ruì huì shì yáng děng zhī fú yī yòu zhōng yī wǎng zhī jì
周朝瑞、惠世扬等之拂衣,又中一网之计。
zǔ zōng cháo yǒu shì diān dǎo hu
祖宗朝有是颠倒乎?
yī biān cè ěr xī bù suǒ bǎi wàn zhī zī biān chén yóu lǜ qí wèi bǎo
一边策耳,西部索百万之赀,边臣犹虑其未饱;
jiàn ér qǐ zī zhū zhī xiǎng dù zhī shàng wèi qí guò shē
健儿乞锱铢之饷,度支尚谓其过奢。
zǔ zōng cháo yǒu shì diān dǎo hu
祖宗朝有是颠倒乎?
yī qì chéng ěr duō nián yì què zhī fàn huò yǐ bì hòu ér huǎn qiú xún rì jīn yí zhī bèi fǎn yǐ dù shēn ér kē dū
一弃城耳,多年议确之犯或以庇厚而缓求,旬日矜疑之辈反以妒深而苛督。
zǔ zōng cháo yǒu shì diān dǎo hu
祖宗朝有是颠倒乎?
yī jī jiān ěr zhèng zuì zì yǒu cháng lǜ píng fǎn yuán wú làn tiáo
一缉奸耳,正罪自有常律,平反原无滥条。
liáo yáng zhī huò qǐ yú yuán yīng tài zhī dà nà xiáng rén xiáng rén jǐn zhàn jū mín fù nǚ gù liáo mín fā fèn zhāo dí gōng chéng
辽阳之祸,起于袁应泰之大纳降人,降人尽占居民妇女,故辽民发愤,招敌攻城。
shì fā cāng cù wèi wén yǒu hé rén xiàn sòng zhī shuō yě
事发仓卒,未闻有何人献送之说也。
guǎng níng zhī biàn qǐ yú wáng huà zhēn zhī wù xìn xī bù qǔ xiǎng jīn yǐ dàn chā ér bù gěi zú wǔ yǐ gù rén xīn lí sàn
广宁之变,起于王化贞之误信西部,取饷金以啖插而不给卒伍,以故人心离散。
dí bīng guò hé yòu bù wén xī bù cè yìng suì zhì shǒu zú wú cuò bào tóu shǔ cuàn
敌兵过河,又不闻西部策应,遂至手足无措,抱头鼠窜。
yì shì fā cāng cù wèi wén yǒu hé rén xiàn sòng zhī shuō yě
亦事发仓卒,未闻有何人献送之说也。
shēn qiú jiān xì bù guò wèi huà zhēn xiè zuì dì ěr
深求奸细,不过为化贞卸罪地耳。
wáng jì bù yù shā rén mèi rén fǎn zhì xuē jí
王纪不欲杀人媚人,反致削籍。
zǔ zōng cháo yǒu shì diān dǎo hu
祖宗朝有是颠倒乎?
ruò fú gé chén zhī zhí zài zhǔ chí qīng yì
若夫阁臣之职,在主持清议。
jīn zhāng shū yǒu dù cái huài zhèng zhě fēi wéi bù chì yě qīng zé liǎng kě zhòng zé jìng xíng qí yán yǐ
今章疏有妒才坏政者,非惟不斥也,轻则两可,重则竟行其言矣。
yǒu jí jiān bào guó zhě fēi wéi bù nà yě qīng zé jiàn ràng zhòng zé dì jiā chù fá yǐ
有殛奸报国者,非惟不纳也,轻则见让,重则递加黜罚矣。
yóu yǒu hèn zhě chén hóng huì lú shòu de jìn jí shòu bài yòu jiāo tōng bá hù zhī yǎn yǐ shù wēi
尤有恨者,沈纮贿卢受得进,及受败,又交通跋扈之奄以树威。
zhèn jǐn fèn liè zhī huò jiē hóng zuò yǒng ér fàng liú bù jiā
振、瑾偾裂之祸,皆纮作俑,而放流不加。
tā ruò qī wǎn qǐ bù dāng jiǎn hé zhì yǐ yān sì zhī chán bì qí sān pū
他若戚畹,岂不当检,何至以阉寺之谗,毙其三仆?
sān gōng fēn yǒu cháng zūn hé zhì yǐ qīng guó zhī nì tiě bī mǔ yí
三宫分有常尊,何至以倾国之昵,僣逼母仪。
cǐ jiē diān dǎo zhī shèn zhě yě
此皆颠倒之甚者也。
gù chéng yú bì xià zhě shén zhī yī èr chéng yú dāng shì dà chén zhě shí zhī bā jiǔ
顾成于陛下者什之一二,成于当事大臣者十之八九。
chén chéng bù rěn jiàn shén zhōu lù shěn qí bì xià zhōng lǎn chén shū yǔ gé bù dà chén gēng xián yì zhé xī guǐ zǔ zōng jiù zhāng chén jí cóng féng gàn yú dì xià yóu shēng zhī nián
臣诚不忍见神州陆沈,祈陛下终览臣疏,与阁部大臣更弦易辙,悉轨祖宗旧章,臣即从逢、干于地下,犹生之年。
jì zòu wèi zhōng xián jī dì nù jiàng zhǐ qiè zé chǐ zhí wèi mín
既奏,魏忠贤激帝怒,降旨切责,褫职为民。
dà xué shì xiàng gāo shēn jiù shén lì dì bù nà
大学士向高申救甚力,帝不纳。
yǐ zhōng xián dǎng zhuàn dōng lín tóng zhì lù cháo jiàn yǔ yān jìng bù fù yòng
已,忠贤党撰《东林同志录》,朝荐与焉,竟不复用。
chóng zhēn èr nián jiàn qǐ gù guān wèi shàng zú
崇祯二年荐起故官,未上卒。
jiāng bǐng qiān zì zhào yù xī rén
江秉谦,字兆豫,歙人。
wàn lì sān shí bā nián jìn shì
万历三十八年进士。
chú yín xiàn zhī xiàn
除鄞县知县。
yòng lián néng zhēng nǐ shòu yù shǐ
用廉能征,拟授御史。
jiǔ bu de ming yǐ zàng qīn guī
久不得命,以葬亲归。
guāng zōng lì mìng shǐ xià rù tái kǎn kǎn yán shì
光宗立,命始下,入台,侃侃言事。
tiān qǐ yuán nián shǒu chén jūn chén xū jǐ fèng gōng zhī dào guī qiē shèn zhì
天启元年,首陈君臣虚己奉公之道,规切甚至。
hù bù shàng shū li rǔ huá jiàn yì xìng zhūn qǐng zhuān qiǎn yù shǐ sān nián kè jī suǒ kěn zú dǐ nián lì xiǎng yín jí zhuó jīng qīng
户部尚书李汝华建议兴屯,请专遣御史,三年课绩,所垦足抵年例饷银,即擢京卿。
bǐng qiān lì bó qí miù yīn yán rǔ huá shī sù yi jí ba
秉谦力驳其谬,因言汝华尸素,宜亟罢。
rǔ huá shū biàn bǐng qiān zài hé zhī
汝华疏辨,秉谦再劾之。
shěn yáng jì shī cháo shì duō sī xióng tíng bì ér jǐ shì zhōng guō gǒng dú lùn tíng bì sàng shī wù guó qǐng bìng zuì gé chén liú yī jing
沈阳既失,朝士多思熊廷弼,而给事中郭巩独论廷弼丧师误国,请并罪阁臣刘一燝。
bǐng qiān fèn lì sòng tíng bì bǎo shǒu wēi jiāng gōng qiě yuē jīn tíng bì kān fù yǐ míng yì zhě yóu yǐ yī rén sī qíng méi tiān xià gōng lùn níng huài cháo tíng fēng jiāng bù wàng xiōng zhōng zhěn yù
秉谦愤,力颂廷弼保守危疆功,且曰:“今廷弼勘覆已明,议者犹以一人私情没天下公论,宁坏朝廷封疆,不忘胸中畛域。
zhāng xià tíng yì
”章下廷议。
huì liáo yáng fù shī tíng bì xuán qǐ jīng lüè
会辽阳复失,廷弼旋起经略。
gǒng zuò wàng yì duó guān suì yǔ bǐng qiān wèi chóu
巩坐妄议夺官,遂与秉谦为仇。
tíng bì jì zhèn shān hǎi yì qiǎn shǐ xuān yù cháo xiǎn fā bīng qiān zhì
廷弼既镇山海,议遣使宣谕朝鲜发兵牵制。
fù shǐ liáng zhī yuán qǐng xíng tíng bì xǐ qǐng fù èr shí wàn jīn wèi jūn zī
副使梁之垣请行,廷弼喜,请付二十万金为军赀。
bīng bù shàng shū zhāng hè míng bù yú bǐng qiān kàng shū zhēng
兵部尚书张鹤鸣不予,秉谦抗疏争。
hè míng nù lì dǐ bǐng qiān péng dǎng
鹤鸣怒,力诋秉谦朋党。
bǐng qiān shū biàn dì bù zuì
秉谦疏辨,帝不罪。
hè míng jì yì tíng bì zhuān bì xún fǔ wáng huà zhēn cháo shì duō fù huì zhī
鹤鸣既抑廷弼,专庇巡抚王化贞,朝士多附会之。
dì yǐ jīng fǔ bù hé zhào tíng chén yì
帝以经、抚不和,诏廷臣议。
bǐng qiān yán bì xià zài qǐ tíng bì wěi yǐ zhòng jì yuē jiāng chǎng shì bù cóng zhōng zhì
秉谦言:“陛下再起廷弼,委以重寄,曰‘疆场事不从中制’。
nǎi shù yuè yǐ lái tíng bì bù dé cuò shǒu zú hū háo rì wén biàn bó zhǒng zhì
乃数月以来,廷弼不得措手足,呼号日闻,辨驳踵至。
zhí wèi cí zhě yuē jīng fǔ bù hé huà zhēn zhǔ zhàn tíng bì zhǔ shǒu ěr fu tíng bì fēi zhuān yán shǒu wèi shǒu dìng ér hòu kě zhàn yě
执为词者曰‘经、抚不和,化贞主战,廷弼主守耳,夫廷弼非专言守,谓守定而后可战也。
huà zhēn ruì yì zhàn jí zhàn shèng kě wú shì shǒu hu
化贞锐意战,即战胜,可无事守乎?
wàn yī bù shèng yòu jiāng hé yǐ shǒu
万一不胜,又将何以守?
cǐ zhōng lì hài fū rén zhī zhī
此中利害,夫人知之。
nǎi yī zé wú yán bù cóng yī zé wú cè bù qì
乃一则无言不从,一则无策不弃。
qǐ zhēn bù míng yú zhàn shǒu zhī shuō dàn cóng huà zhēn tíng bì qǐ jiàn ěr
岂真不明于战守之说,但从化贞、廷弼起见耳。
bì xià jì mìng tíng bì jié zhì sān fāng zé sān fāng zhī jìn zhàn tuì shǒu dāng yī yī tīng qí zhǐ huī
陛下既命廷弼节制三方,则三方之进战退守当一一听其指挥。
nǎi huà zhēn yù jìn zé shǐ tíng bì cóng zhī jìn yù tuì zé shǐ tíng bì suí zhī tuì
乃化贞欲进,则使廷弼从之进,欲退,则使廷弼随之退。
huà zhēn shū jìn shū tuì zé shǐ tíng bì jìn bù zhī suǒ yǐ zhàn tuì bù zhī suǒ yǐ shǒu
化贞倏进倏退,则使廷弼进不知所以战,退不知所以守。
shì huà zhēn yǒu jié zhì tíng bì zhī quán ér tíng bì wèi cháng yǒu jié zhì sān fāng zhī quán yě
是化贞有节制廷弼之权,而廷弼未尝有节制三方之权也。
gù jīn rì zhī shì fēi jīng fǔ bù hé nǎi hào wù jīng fǔ zhě bù hé
故今日之事,非经、抚不和,乃好恶经、抚者不和;
fēi zhàn shǒu zhī yì lùn bù hé nǎi zuǒ yòu jīng fǔ zhě zhī yì lùn bù hé
非战守之议论不合,乃左右经、抚者之议论不合。
qǐng zhuān zé tíng bì shí tú zhàn shǒu
请专责廷弼,实图战守。
mò jī shǒu fǔ yè xiàng gāo liǎng kě hán hu shì bì liǎng kě chè zhǒu ān néng zé chéng gōng
”末讥首辅叶向高两可含糊,势必两可掣肘,安能责成功。
yǔ jí qiē zhì
语极切至。
hòu cháo yì fāng chè tíng bì ér huà zhēn yǐ qì guǎng níng dùn
后朝议方撤廷弼,而化贞已弃广宁遁。
bǐng qiān yì fèn yǐ zhí fāng láng gěng rú qǐ fù hè hè míng lì zhù huà zhēn pái tíng bì zhì fēng jiāng sàng shī lián shū gōng zhī
秉谦益愤,以职方郎耿如杞附和鹤鸣,力助化贞排廷弼,致封疆丧失,连疏攻之。
bìng yuán shì zōng lù dīng rǔ kuí gù shì qǐ jí zhì hè míng yú fǎ
并援世宗戮丁汝夔故事,乞亟置鹤鸣于法。
dì yǐ hè míng fāng xíng biān bù dàng qīng dǐ duó bǐng qiān fèng bàn suì rú qǐ bù wèn
帝以鹤鸣方行边,不当轻诋,夺秉谦俸半岁,如杞不问。
bǐng qiān fù shàng shū yán hè míng yī rù zhōng shū chū bù guò lǔ mǎng ér wú yuǎn shí jì nǎi zhì xiōng hěn ér dòng shā jī
秉谦复上疏言:“鹤鸣一入中枢,初不过卤莽而无远识,既乃至凶狠而动杀机。
míng zhī xī bù jiàn dié jù xū zhàn shǒu cēn cī nán hé nǎi gù zì qī yǐ qī cháo tíng
明知西部间谍俱虚,战守参差难合,乃顾自欺以欺朝廷。
hé chǔ yǒu jī huì
何处有机会?
ér yuē jī huì kě chéng
而曰机会可乘。
hé rì dù hé
何日渡河?
ér yuē dù hé bì shèng
而曰渡河必胜。
jì yù qū jīng lüè yǐ chū guān ér bù kěn fù jīng lüè yǐ jié zhì jì yù zhì tíng bì yú guǎng níng ér wèi cháng yí huà zhēn yú hé de
既欲驱经略以出关,而不肯付经略以节制,既欲置廷弼于广宁,而未尝移化贞于何地。
pò huài fēng jiāng zhī zuì kě zhì fú wèn zāi
破坏封疆之罪,可置弗问哉?
qiě huà zhēn xiān qì dì xiān táo yóu yuē gōng zuì xiāng bàn
且化贞先弃地先逃,犹曰功罪相半。
jí cǐ yī yán zòng cùn zhǎn hè míng bù zú shú qí qī jūn wù guó zuì nǎi yóu gǎn chǐ kǒu dìng tā rù zuì àn yé
即此一言,纵寸斩鹤鸣,不足赎其欺君误国罪,乃犹敢哆口定他入罪案耶!
dàng shì shí dà xué shì chén hóng qián jié zhōng guān liú cháo rǔ ǎo kè shì mù bīng rù jìn zhōng xìng nèi cāo
”当是时,大学士沈纮潜结中官刘朝、乳媪客氏,募兵入禁中,兴内操。
jǐ shì zhōng huì shì yáng zhōu cháo ruì děng shí èr rén zài shū lì gōng bǐng qiān yǔ yān bìng dǐ cháo jí kè shì
给事中惠世扬、周朝瑞等十二人再疏力攻,秉谦与焉,并诋朝及客氏。
nèi wài xū yuàn suì jiǎ hé hè míng shū chū bǐng qiān yú wài
内外胥怨,遂假劾鹤鸣疏,出秉谦于外。
wú hé guō gǒng zhào hái jiāo tōng wèi zhōng xián lì jū bǐng qiān
无何,郭巩召还,交通魏忠贤,力沮秉谦。
shì dōng huáng zǐ shēng yán guān bèi zhé zhě xī zhào hái dú bǐng qiān bù yǔ
是冬,皇子生,言官被谪者悉召还,独秉谦不与。
jiā jū sì nián wén zhōng xián yì luàn zhèng yōu fèn zú
家居四年,闻忠贤益乱政,忧愤卒。
jū shù yuè zhōng xián dǎng yù shǐ zhuō mài zhuī hé bǐng qiān bǎo hù tíng bì suì xuē jí
居数月,忠贤党御史卓迈追劾秉谦保护廷弼,遂削籍。
chóng zhēn chū fù guān
崇祯初,复官。
hóu zhèn yáng zì dé yī jiā dìng rén
侯震旸,字得一,嘉定人。
zǔ yáo fēng jiān chá yù shǐ
祖尧封,监察御史。
wǔ dà xué shì zhāng jū zhèng wài zhuǎn
忤大学士张居正,外转。
lèi guān zhì fú jiàn yòu cān zhèng yǒu lián zhí shēng
累官至福建右参政,有廉直声。
zhèn yáng jǔ wàn lì sān shí bā nián jìn shì shòu xíng rén
震旸举万历三十八年进士,授行人。
tiān qǐ chū zhuó lì kē jǐ shì zhōng
天启初,擢吏科给事中。
shì shí bǎo mǔ fèng shèng fū rén kè shì fāng shàn chǒng yǔ wèi zhōng xián jí dà xué shì chén hóng xiāng biǎo lǐ shì yàn zhāng shén
是时,保姆奉圣夫人客氏方擅宠,与魏忠贤及大学士沈纮相表里,势焰张甚。
jì qiǎn chū gōng xī zōng sī niàn liú tì zhì rì gàn bù yù shí suì xuān yù fù rù
既遣出宫,熹宗思念流涕,至日旰不御食,遂宣谕复入。
zhèn yáng shū yán gōng wéi jìn dì jiān dāng qún xiǎo pì nì qí cè nèi wài gōu lián jiè cóng yáng zào yǒu bù rěn yán zhě
震旸疏言:“宫闱禁地,奸珰群小睥睨其侧,内外钩连,借丛炀灶,有不忍言者。
wáng shèng chǒng ér shān jiāng jīng li rùn zhī jiān zhào ráo chǒng ér gòu cáo jié huáng fǔ zhī biàn
王圣宠而煽江京、李闰之奸,赵娆宠而构曹节、皇甫之变。
yāo mǒ lǐ fù hé kān shù nì zhì zūn zāi
幺么里妇,何堪数昵至尊哉?
bù xǐng
”不省。
huì liáo shì jí jīng lüè xióng tíng bì xún fǔ wáng huà zhēn xiāng dǐ wǔ bīng bù shàng shū zhāng hè míng yòu huà zhēn yì zhě suì yù yí tíng bì yǔ huà zhēn huà dì rèn shì
会辽事棘,经略熊廷弼、巡抚王化贞相抵牾,兵部尚书张鹤鸣右化贞,议者遂欲移廷弼,与化贞画地任事。
zhèn yáng nì zhī qí bì bài shū yán shì shì zhì cǐ bì xià yi qiǎn wèn jīng chén
震旸逆知其必败,疏言:“事势至此,陛下宜遣问经臣。
guǒ néng jiā yì xùn liàn zé jìn zhǐ chí sù bù cóng zhōng zhì suī chè fǔ chén yī yǐ fù zhī wú bù kě zhě
果能加意训练,则进止迟速不从中制,虽撤抚臣,一以付之,无不可者。
rú bù rán zé dū qí tiáo xī chén zòu yǐ tīng lì yì zhí shi cán jú zhuān rèn huà zhēn
如不然,则督其条晰陈奏,以听吏议,摭拾残局,专任化贞。
cǐ yī shuō yě
此一说也。
bù zé yí tíng bì mì yún ér chū běn bīng wèi jīng lüè
不则移廷弼密云,而出本兵为经略。
hè míng sù kāng kǎi zì mìng yǔ qí shì bài tóng zuì bù ruò tǐng shēn bào guó
鹤鸣素慷慨自命,与其事败同罪,不若挺身报国。
cǐ yòu yī shuō yě
此又一说也。
bù zé suì yǐ jīng lüè shòu huà zhēn zé shěn shēn yǒu móu zhě dài rèn xún fǔ yǐ zī hòu jìn
不则遂以经略授化贞,择沈深有谋者代任巡抚,以资后劲。
cǐ yòu yī shuō yě
此又一说也。
bù zé zhí yí tíng bì yú dēng lái zhōng qí sān fāng bù zhì zhī cè yǔ huà zhēn xiāng jī jiǎo
不则直移廷弼于登、莱,终其三方布置之策,与化贞相犄角。
cǐ yòu yī shuō yě
此又一说也。
ruò fù qiān yán yóu yù bì fèn guó shì
若复迁延犹豫,必偾国事。
shū shàng fāng yǒu zhǐ jí yì ér dà qīng bīng yǐ pò guǎng níng yǐ
”疏上,方有旨集议,而大清兵已破广宁矣。
huà zhēn tíng bì xiāng shuài rù guān mén yóu shù fèng wēn zhǐ zé yǐ dài zuì lì gōng
化贞、廷弼相率入关门,犹数奉温旨,责以戴罪立功。
zhèn yáng dà fèn mèn zài shū yán chén yán bù xìng yàn yǐ wèi jīn rì jì lùn fǎ bù lùn qíng
震旸大愤懑,再疏言:“臣言不幸验矣,为今日计,论法不论情。
hé xī wèi huài yǐ qián jǔ cháo suǒ xī zhě shén qī zài huà zhēn jīn bù néng wèi huà zhēn xī yě
河西未坏以前,举朝所惜者,什七在化贞,今不能为化贞惜也。
hé xī jì huài yǐ hòu jǔ cháo suǒ kuān zhě shí jiǔ zài tíng bì jīn yì bù néng wèi tíng bì kuān yě
河西既坏以后,举朝所宽者什九在廷弼,今亦不能为廷弼宽也。
cè fǔ chén zhě wèi yi zé lìng hái fù guǎng níng lián shǔ xī bù
策抚臣者,谓宜责令还赴广宁,联属西部。
rán ér kuài kù yǐ jié qí néng chì shǒu xiào bāo xū hu
然而廥库已竭,其能赤手效包胥乎?
cè jīng chén zhě wèi yi réng zé shǒu guān
策经臣者,谓宜仍责守关。
rán suǒ wèi shǒu zhě jiāng rú tíng bì qián yì sān shí wàn bīng shù shí wàn xiǎng yǐ tú hòu xiào hu
然所谓守者,将如廷弼前议三十万兵数十万饷,以图后效乎?
yì zhǐ lìng lǜ cán zú chū guān wài gū shì bù shā hu
抑止令率残卒出关外,姑示不杀乎?
fán cǐ wú yī kě zhě
凡此无一可者。
jí jīn bù dìng táo chén zhī lǜ cán jiāng qí xī lài yān
及今不定逃臣之律,残疆其奚赖焉?
qí hòu zhì shī shì zuì gài lüè rú zhèn yáng shū yún
”其后治失事罪,盖略如震旸疏云。
yǐ suì hé dà xué shì chén hóng jié nà fèng shèng fū rén jí zhū zhōng guān wèi péng dǎng jù fā qí gòu shā gù jiān wáng ān zhuàng
已,遂劾大学士沈纮结纳奉圣夫人及诸中官为朋党,具发其构杀故监王安状。
zhōng xián jí rì chuán zhǐ zhé zhèn yáng
忠贤即日传旨谪震旸。
zhèn yáng bì cí fù shàng tián fù hé qú èr yì
震旸陛辞,复上田赋、河渠二议。
yǐ zhú chén bù dàng jiàn yì zài juān èr jí yǐ guī
以逐臣不当建议,再镌二级以归。
zhèn yáng zài yuán bā yuè zhāng zòu fán shù shí shàng
震旸在垣八月,章奏凡数十上。
chóng zhēn chū zhào fù gù guān zhèn yáng yǐ qián zú
崇祯初,召复故官,震旸已前卒。
yīn qí zi zhǔ shì tóng céng qǐng tè zèng tài cháng shǎo qīng
因其子主事峒曾请,特赠太常少卿。
fāng zhèn yáng zhī lùn kè shì yě jǐ shì zhōng qí mén ní sī huī lín chuān zhū qīn xiāng shū jì zhī
方震旸之论客氏也,给事中祁门倪思辉、临川朱钦相疏继之。
dì dà huì bìng biǎn sān guān
帝大恚,并贬三官。
dà xué shì liú yī jing shàng shū zhōu jiā mó děng jiāo zhāng lùn jiù jiē bù nà
大学士刘一燝、尚书周嘉谟等交章论救,皆不纳。
yù shǐ wú xiàn wáng xīn yī yán zhī yóu qiè dì nù biǎn guān rú zhī
御史吴县王心一言之尤切,帝怒,贬官如之。
xīn yī tóng guān lóng xī mǎ míng qǐ fù kàng shū jiàn qiě yán kè shì liù bù kě liú
心一同官龙溪马鸣起复抗疏谏,且言客氏六不可留。
dì yì jiā zhòng qiǎn yòng yī jing děng yán duó fèng yī nián
帝议加重谴,用一燝等言,夺俸一年。
xiān shì yuán nián zhēng yuè kè shì wèi chū gōng zhào gěi tǔ tián èr shí qǐng wèi hù fén xiāng huǒ zī
先是,元年正月,客氏未出宫,诏给土田二十顷,为护坟香火赀。
yòu zhào wèi jìn zhōng shì wèi yǒu gōng dài líng gōng gào jùn bìng xíng xù lù
又诏魏进忠侍卫有功,待陵工告竣,并行叙录。
xīn yī kàng shū yán bì xià juàn niàn èr rén jiā gěi tǔ tián míng shì yōu lù kǒng dōng zhēng jiàng shì wén ér jiě tǐ
心一抗疏言:“陛下眷念二人,加给土田,明示优录,恐东征将士闻而解体。
kuàng zǐ gōng wèi bìn xiān niàn bǎo mǔ zhī xiāng huǒ líng gōng wèi chéng qiáng rù yǎn shì zhī qín láo yú lǐ wèi bù shùn yú qíng wèi shī yí
况梓宫未殡,先念保姆之香火,陵工未成,强入奄侍之勤劳,于理为不顺,于情为失宜。
bù bào
”不报。
zhì shì yǔ sī huī qīn xiāng bìng biǎn tíng chén qǐng zhào hái zhě shí yú shū
至是,与思辉、钦相并贬,廷臣请召还者十余疏。
huáng zǐ shēng zhào sī huī qīn xiāng xīn yī míng qǐ bìng fù gù guān
皇子生,诏思辉、钦相、心一、鸣起并复故官。
qīn xiāng xún zhuó tài pú shǎo qīng
钦相寻擢太仆少卿。
yáng lián jì hé wèi zhōng xián qīn xiāng yì kàng shū jí lùn
杨涟既劾魏忠贤,钦相亦抗疏极论。
wǔ nián yǐ yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ fú jiàn tǎo zéi yáng liù cài sān zhōng liù děng yǒu gōng
五年以右佥都御史巡抚福建,讨贼杨六、蔡三、钟六等有功。
xuán yǐ wǔ zhōng xián chú míng
旋以忤忠贤,除名。
sī huī chóng zhēn shí zhōng nán jīng dū chǔ shàng shū xīn yī zhōng xíng bù shì láng míng qǐ zhōng nán jīng yòu dū yù shǐ
思辉,崇祯时终南京督储尚书,心一终刑部侍郎,鸣起终南京右都御史。
wáng yǔn chéng zì shù wén zé zhōu rén
王允成,字述文,泽州人。
wàn lì zhòng jǔ yú xiāng chú huò lù zhī xiàn
万历中举于乡,除获鹿知县。
yǐ zhì xíng yì děng zhēng shòu nán jīng yù shǐ
以治行异等,征授南京御史。
shí jiǎ kē shì zhòng yǐ kē duō bēi xià zhī
时甲科势重,乙科多卑下之。
yǔn chéng tǐ mào kuí wú cái qì biāo fā yù lìng jiǎ kē chū qí shàng shǒu shū lùn liáo zuǒ shī shì zhū chén qǐng zhèng xíng pì
允成体貌魁梧,才气飙发,欲凌甲科出其上,首疏论辽左失事诸臣,请正刑辟。
xī zōng jí wèi tíng chén fāng zhēng lùn tǐng jī yí gōng shì ér dì jiàng liǎng yù zuì xuǎn shì yīn yán yí gōng hòu xiāng ān zhuàng
熹宗即位,廷臣方争论“梃击”、“移宫”事,而帝降两谕罪选侍,因言移宫后相安状。
dà xué shì fāng cóng zhé fēng hái shàng yù
大学士方从哲封还上谕。
yǔn chéng chén bǎo zhì shí shì zhōng yán zhāng chà chuǎng gōng shuō zhě wèi fēng diān
允成陈保治十事,中言:“张差闯宫,说者谓疯癫。
qīng gōng qǐ fā fēng zhī de
青宫岂发疯之地?
páng bǎo liú chéng qǐ bìng fēng zhī rén
庞保、刘成岂并疯之人?
yán niàn jí cǐ kě wèi hán xīn
言念及此,可为寒心。
jīn zhèng shì sì shí nián zhī ēn wēi yóu zài luǎn yì xīn fù shí fán yǒu tú bì xià dāng sī suǒ yǐ fáng zhī
今郑氏四十年之恩威犹在,卵翼心腹寔繁有徒,陛下当思所以防之。
bǐ zhě shèng yù duō cóng zhōng chū dāng zé kāi yáng zào zhī duān
比者,圣谕多从中出,当,则开炀灶之端;
bù dàng ér chén xià zhēng zhí bì chéng fǎn hàn zhī shì shú ruò shì wú dà xiǎo jǐn guī nèi gé
不当,而臣下争执,必成反汗之势,孰若事无大小,尽归内阁。
zhì yuán fǔ fāng cóng zhé lǚ hé bù qù
至元辅方从哲,屡劾不去。
bì xià yú xuǎn shì yí gōng hòu fā yī chì yù bù guò rú cháng rén biǎo míng xīn jī ěr cóng zhé zhé fēng hái
陛下于选侍移宫后,发一敕谕,不过如常人表明心迹耳,从哲辄封还。
fu fēng hòu zhī mìng dū du zhī mìng biǎn zhé zhōu cháo ruì zhī mìng hé jiē bù fēng hái
夫封后之命,都督之命,贬谪周朝瑞之命,何皆不封还?
sī mǎ zhāo zhī xīn lù rén zhī zhī yǐ
司马昭之心,路人知之矣。
yáo zōng wén yuè shì liáo zuǒ yǔ xióng tíng bì xiāng shī guī ér gǔ tóng liè gōng zhī
”姚宗文阅视辽左,与熊廷弼相失,归而鼓同列攻之。
yǔn chéng è qí jiān zài shū lùn liè
允成恶其奸,再疏论列。
tiān qǐ yuán nián shū qǐng xù xiān cháo zhí chén liè yáng tiān mín děng sān shí liù rén yǐ shàng dì nà zhī
天启元年,疏请恤先朝直臣,列杨天民等三十六人以上,帝纳之。
é chén rèn fǔ bì zé jīng lüè shèn zhōng shū zhuān dà shuài gèng róng zhèng yán shǎng fá shù shì mò yán fāng jīn zuì kě lǜ zhě bì xià gū lì jìn zhōng
俄陈任辅弼、择经略、慎中枢、专大帅、更戎政、严赏罚数事,末言:“方今最可虑者,陛下孤立禁中。
xiān cháo hù quán shì chǒng zhū yǎn yǔ jīn rì zuǒ yòu jìn xí hù xiāng jì jí kǒng chéng jī sì dú bǐ cǐ xiāng qiāng
先朝怙权恃宠诸奄,与今日左右近习,互相忌嫉,恐乘机肆毒,彼此相戕。
fu fáng hù jìn tíng zé zài nèi gé jí sī lǐ
夫防护禁庭,责在内阁及司礼。
wu lìng qián xiāo mò huà bǐ shèng gōng yǔ huáng dì bìng de gāo zhěn wú yōu sī wèi gēn běn zhì jì
务令潜消默化,俾圣躬与皇弟,并得高枕无忧,斯为根本至计。
shí wěi qí yán
”时韪其言。
yǐ hé xíng bù shàng shū huáng kè zuǎn chàng yán bǎo hù xuǎn shì yí wù gǔ jì chūn yòu qǔ bì dào bǎo nèi shì zhì biàn yù shǐ jiāo yuán pǔ gāng cháng yī shū cì miù tè shèn
已,劾刑部尚书黄克缵倡言保护选侍,贻误贾继春,又曲庇盗宝内侍,至辨御史焦源溥纲常一疏,刺谬特甚。
yǐ jí lùn nèi jiàng jí liú zhōng zhī hài mò fù guī qiē gé bù dà chén
已,极论内降及留中之害,末复规切阁部大臣。
wǔ zhǐ tíng fèng
忤旨,停俸。
jǐ shì zhōng máo shì lóng hé fǔ chéng shào fǔ zhōng yǔn chéng yì xié tóng guān li xī kǒng chì fǔ zhōng
给事中毛士龙劾府丞邵辅忠,允成亦偕同官李希孔斥辅忠。
yǐ jí yán gāng jì fèi chí qǐng jiè gū xī pò yīn xún zhǐ chì shí shì shén xī
已,极言纲纪废弛,请戒姑息、破因循,指斥时事甚悉。
dàng shì shí zhōng guì liú cháo wèi jìn zhōng yǔ rǔ ǎo kè shì xiāng yǐ wèi jiān
当是时,中贵刘朝、魏进忠与乳媪客氏相倚为奸。
yǔn chéng kàng shū lì shǔ qí zuì lüè yán nèi tíng gù mìng zhī dāng quǎn shí qí yú bù méng wéi gài zhī zé
允成抗疏历数其罪,略言:“内廷顾命之珰,犬食其余,不蒙帷盖之泽;
wài tíng gù mìng zhī lǎo zhōng zhǐ qù chū lì jiàn tián lǐ zhī shōu
外廷顾命之老,中旨趣出,立见田里之收。
yǐ xiǎo mǎ wèi chí chěng zhī zī shuí qǐ pán yú yóu tián zhī jiàn
以小马为驰骋之赀,谁启盘于游田之渐;
yǐ dà chén wèi shì fèn zhī de shuí qǐ fú qí gǒu cháng zhī xīn
以大臣为释忿之地,谁启咈其耇长之心。
liú cháo bèi chū yì bù yù wài shì zì chén hóng shào fǔ zhōng dǎo zhī suì zì sì wú jì
刘朝辈初亦不预外事,自沈纮、邵辅忠导之,遂恣肆无忌。
jìn jiǎ ér wáng xīn yī ní sī huī zhū qīn xiāng chì yǐ jìn jiǎ ér sī kōng yòng péi tuī yǐ jìn jiǎ ér zhōng zhǐ yòng kǎo guān yǐ
浸假而王心一、倪思辉、朱钦相斥矣,浸假而司空用陪推矣,浸假而中旨用考官矣。
shì yì zhì dà chén zhī quán zài èr shù yě
是易置大臣之权在二竖也。
jìn zhě nòng quán yù shén zhú dà chén rú zhèn luò wáng jì mǎn cháo jiàn bìng xuē zhí wèi biān méng
近者弄权愈甚,逐大臣如振落,王纪、满朝荐并削职为编氓。
shì qū chú dà chén zhī quán zài èr shù yě
是驱除大臣之权在二竖也。
kē chén qiān gǎi zì yǒu dìng xù gěi jiǎ tuī shēng wǎng lì jiē rán
科臣迁改,自有定叙,给假推升,往例皆然。
nǎi è zhōu cháo ruì zhī zhèng zhí hū yǒu bù xǔ tuī yòng zhī zhǐ
乃恶周朝瑞之正直,忽有不许推用之旨。
shì zhuǎn qiān bǎi guān zhī quán zài èr shù yě
是转迁百官之权在二竖也。
qín fān yǐ xiǎo zōng jì dà zōng zhū zǐ bù dé fēng jùn wáng zǔ zhì zhāo rán
秦藩以小宗继大宗,诸子不得封郡王,祖制昭然。
nǎi bù kē zhēng zhī bù huò xiāng jì ér qù
乃部科争之不获,相继而去。
shì jìn tuì zhū fān zhī quán zài èr shù yě
是进退诸藩之权在二竖也。
zhāo quán nà huì zuò fú zuò wēi
招权纳贿,作福作威;
èr shù nòng quán yú wài kè shì zhǔ móu yú zhōng
二竖弄权于外,客氏主谋于中。
wáng zhèn liú jǐn zhī huò jiāng fù jiàn jīn rì
王振、刘瑾之祸将复见今日。
shū rù jìn zhōng bèi qiè chǐ
”疏入,进忠辈切齿。
yǔn chéng fù tè shū lùn qín fǔ làn ēn zhī miù dì zhōng bù xǐng
允成复特疏论秦府滥恩之谬,帝终不省。
sān nián liù yuè yǔn chéng yòu hé jìn zhōng jìn zhōng yì hèn
三年六月,允成又劾进忠,进忠益恨。
míng nián zhào nán xīng wèi lì bù zhī yǔn chéng xián diào zhī yú běi
明年,赵南星为吏部,知允成贤,调之于北。
wèi jǐ nán xīng bèi zhú yù shǐ zhāng nè hé nán xīng diào yǔn chéng fēi fǎ suì chú míng
未几,南星被逐,御史张讷劾南星调允成非法,遂除名。
hòu jǐ shì zhōng chén wéi xīn fù hé yǔn chéng tān xiǎn zhào fǔ àn tí wèn zuò yǐ zāng sī
后给事中陈维新复劾允成贪险,诏抚按提问,坐以赃私。
zhuāng liè dì sì wèi yǐ yǔn chéng cháng qǐng bǎo hù huáng dì shi qí míng zhào fù gù guān
庄烈帝嗣位,以允成尝请保护皇弟,识其名,召复故官。
wèi jǐ zú
未几卒。
dàng tiān qǐ chū dōng lín fāng shèng qí zhǔ zhāng lián luò zhě lǜ zài yán lù
当天启初,东林方盛,其主张联络者,率在言路。
yǔn chéng jū nán yǔ běi xiāng yìng hé shí guì duō wèi qí fēng
允成居南,与北相应和,时贵多畏其锋。
rán è è gǎn yán lǚ fàn jìn xìng qí fēng cǎi zú zhòng yún
然谔谔敢言,屡犯近幸,其风采足重云。
li xī kǒng zì zi zhù sān shuǐ rén
李希孔,字子铸,三水人。
wàn lì sān shí bā nián jìn shì
万历三十八年进士。
shòu zhōng shū shè rén zhuó nán jīng yù shǐ
授中书舍人,擢南京御史。
jǐ shì zhōng yáo zōng wén yuè liáo dōng jūn pái jīng lüè xióng tíng bì xī kǒng lián shū hé zhī
给事中姚宗文阅辽东军,排经略熊廷弼,希孔连疏劾之。
yǐ yòu jiū zōng wén zǔ yì kǎo xuǎn yǐ lìng zhǐ èr zì kàng yán jiǎo hái è xiān dì fēi cháng zhī dé
已,又纠宗文阻抑考选,以“令旨”二字抗言缴还,遏先帝非常之德。
tài chāng yuán nián dōng chén shí zhèng qī shì
泰昌元年冬,陈时政七事。
tiān qǐ gǎi yuán yǔ yǔn chéng hé shào fǔ zhōng
天启改元,与允成劾邵辅忠。
yǐ qǐng yòu yán guān ní sī huī zhū qīn xiāng wáng xīn yī
已,请宥言官倪思辉、朱钦相、王心一。
sān nián shàng zhé xié yì yǐ dìng liǎng cháo shí lù shū yán
三年上《折邪议》,以定两朝实录,疏言:
xī zhèng shì móu wēi guó běn ér zuǒ tǎn zhī zhě mò zhāng zhe yú sān wáng bìng fēng zhī shì
昔郑氏谋危国本,而左袒之者,莫彰著于三王并封之事。
jīn bǐng bǐ zhě bù wèi fēi yě qiě tuī qí gōng zhì yǔ chén píng dí rén jié bìng
今秉笔者不谓非也,且推其功,至与陈平、狄仁杰并。
cǐ qí shuō bù kě jiě yě
此其说不可解也。
dāng shí bìng fēng wèi yǒu zhǐ fǔ chén wáng xī jué gài xiān yǒu mì shū qǐng yě
当时并封未有旨,辅臣王锡爵盖先有密疏请也。
dài zhǐ xià lǐ bù ér wáng rú jiān zhū wéi jīng tu yī zhēn wáng xué céng yuè yuán shēng gù yǔn chéng yú kǒng jiān děng kǔ kǒu lì zhēng yòu gòng zé ràng xī jué yú cháo fáng
迨旨下礼部,而王如坚、朱维京、涂一臻、王学曾、岳元声、顾允成、于孔兼等苦口力争,又共责让锡爵于朝房。
yú shì xī jué shǐ zhī dà yì zhī bù kě wéi ér tiān xià zhī bù wǒ yǔ suí shàng shū jiǎn jǔ ér fēng shì tíng yě
于是锡爵始知大义之不可违,而天下之不我予,随上疏检举,而封事停也。
jiǎ lìng rú jiān děng bù sǐ zhēng bù zé ràng jiāng bìng fēng zhī shì suì yǐ dìng ér zi yǐ mǔ guì zhī shuō qiě xú yāo dìng cè guó lǎo zhī xūn
假令如坚等不死争,不责让,将并封之事遂以定,而子以母贵之说,且徐邀定策国老之勋。
ér nǎi shì zhī yuē xuán mìng xuán yǐn jiù shì suì yǐ zhǐ
而乃饰之曰:“旋命旋引咎,事遂以止。
jiē hū cǐ kě wèi xī jué huì hū zāi
”嗟乎,此可为锡爵讳乎哉!
qiě wén xī jué yǔ rén yuē wáng jǐ shì zhōng yí huǐ fǒu
且闻锡爵语人曰:“王给事中遗悔否?
yǐ gù shì guān guó běn zhū chén gǎo xiàng huáng xù zhōng xī jué shì bù fù qǐ
”以故事关国本,诸臣稿项黄馘,终锡爵世不复起。
bù zhī qián dài zhī ān liú fù táng zhě shuí ě wáng líng shǐ zhī bù jiàn tiān rì hu
不知前代之安刘、复唐者,谁厄王陵,使之不见天日乎?
céng jiǎn chú zhāng jiǎn zhī huán yàn fàn děng wǔ rén ér lìng jī zhì yǐ méi hu
曾剪除张柬之、桓彦范等五人,而令赍志以没乎?
chén suǒ yǐ zhé xié yì zhě yī yě
臣所以折邪议者,一也。
qí cì mò zhāng yú zhāng chà chuǎng gōng zhī shì
其次,莫彰于张差闯宫之事。
ér bǐng bǐ zhě yóu wèi wú zuì yě qiě qīng qí shì ér liè wáng dà chén guàn gāo shì wéi cí
而秉笔者犹谓无罪也,且轻其事,而列王大臣、贯高事为辞。
cǐ qí shuō yòu bù kě jiě yě
此其说又不可解也。
wáng dà chén zhī tú shǒu ér chuǎng zhì qián qīng gōng mén yě féng bǎo yuàn jiù fǔ gāo gǒng zhì rèn qí xiù xié shǐ gōng zhī fēi shí shì yě
王大臣之徒手而闯至干清宫门也,冯保怨旧辅高拱,置刃其袖,挟使供之,非实事也。
zhāng chà zhī tǐng shuí shòu zhī ér shuí shǐ zhī hu
张差之梃,谁授之而谁使之乎?
guàn gāo shēn wú wán fū ér cí bù jí zhāng áo gù hàn gāo de shì áo bù wèn
贯高身无完肤,而词不及张敖,故汉高得释敖不问。
kě yǔ zhāng chà zhī shì zào móu zhǔ shǐ kǒu zhāo lì lì zhě bǐ hu
可与张差之事,造谋主使口招历历者比乎?
xī kuān chù zhī yǐ quán lún jīn zhí bǐ zhī yǐ cún shí yǐ jiè hòu zì liǎng bù xiāng fáng ér nài zhī hé yù huì zhī
昔宽处之以全伦,今直笔之以存实,以戒后,自两不相妨,而奈之何欲讳之?
qiě huì zhī yǐ wéi jūn fù yǐn kě yě
且讳之以为君父隐,可也;
wéi luàn zéi bèi yǐn zé hé wéi
为乱贼辈隐,则何为?
chén suǒ yǐ zhé xié yì zhě èr yě
臣所以折邪议者,二也。
zhì fēng hòu yí zhào zì gǔ wèi yǒu dì bēng lì hòu zhě
至封后遗诏,自古未有帝崩立后者。
cǐ bù guò guì fēi sī rén móu jiǎ mǔ hòu zhī zūn yǐ mǐ zuì zhuàng
此不过贵妃私人谋假母后之尊,以弭罪状。
gù chēng yí zhào yǐ yào bì xíng
故称遗诏,以要必行。
nài hé yóu chēng xiān zhì zhòng wū shén zǔ ér yīn wèi ē fù chuán fēng zhě kāi yī miàn yě
奈何犹称先志,重诬神祖,而阴为阿附传封者开一面也?
chén suǒ yǐ zhé xié yì zhě sān yě
臣所以折邪议者,三也。
dì zhī lìng dé kǎo zhōng zì bù yí wèi yīn yào zhì bēng bèi bù měi zhī míng
帝之令德考终,自不宜谓因药致崩,被不美之名。
ér dāng shí zài nèi shì bìng zhě wū kě yú jī láo jī xū zhī hòu tóu gōng kè zhī jì
而当时在内视病者,乌可于积劳积虚之后,投攻克之剂。
qún yì xiōng xiōng fāng xù yí lǜ biàn zhī shēn ér jù zhí xiān dì shēng xiá yòu shì yǒu xià yào zhī shì ān dé bù tòng zhī hèn zhī jí shǒu dùn zú ér shēn wàng zhī
群议汹汹,方蓄疑虑变之深,而遽值先帝升遐,又适有下药之事,安得不痛之恨之,疾首顿足而深望之?
nǎi tǎo jiān zhě fèn jī ér shén qí cí bì jiān zhě jiè tí yǐ yì qí fá
乃讨奸者愤激而甚其词,庇奸者借题以逸其罚。
jūn fù hé rén chén zǐ kě yǐ jiǎo xìng ér cháng shì hu
君父何人,臣子可以侥幸而尝试乎?
chén suǒ yǐ zhé xié yì zhě sì yě
臣所以折邪议者,四也。
xiān dì zhī jì shén miào qì qún chén yě liǎng yuè zhī nèi dǐng hú zài hào
先帝之继神庙弃群臣也,两月之内,鼎湖再号。
bì xià jié rán yī shēn hù shì wú tuō gōng jìn shēn bì hú shǔ shí fán qí yú dù jiàn fáng wēi zì bù dé bù bèi jiā yán shèn
陛下孑然一身,怙恃无托,宫禁深閟,狐鼠实繁,其于杜渐防微,自不得不倍加严慎。
jí bù rán ér yǐ xīn tiān zi yǎn rán bì zhèng diàn ràng yī xiān cháo gōng pín wàn shì ér xià wèi rú hé guó tǐ
即不然,而以新天子俨然避正殿,让一先朝宫嫔,万世而下谓如何国体。
cǐ yáng lián děng zhū chén suǒ yǐ quán héng qīng zhòng jí yǐ yí gōng qǐng yě
此杨涟等诸臣所以权衡轻重,亟以移宫请也。
gōng yǐ yí yǐ lián děng zhī xīn shì bì yǐ běn wèi cháng jū yǐ wéi gōng hé zhì fǎn yǐ wéi zuì ér jìn gù zhī bìn zhú zhī shì chéng hé xīn
宫已移矣,涟等之心事毕矣,本未尝居以为功,何至反以为罪而禁锢之、摈逐之,是诚何心?
jí xuǎn shì jiǔ shì xiān dì shēng yù gōng zhǔ zhū chén wèi bì bù lì qǐng yú bì xià jiā zhī ēn lǐ
即选侍久侍先帝,生育公主,诸臣未必不力请于陛下,加之恩礼。
jīn bì xià jì ān xuǎn shì yòu wèi cháng bù ān yǒu hé yuān yì ér jí jí huáng huáng wèi wú bìng zhī shěn yín
今陛下既安,选侍又未尝不安,有何冤抑,而汲汲皇皇为无病之沈吟?
chén suǒ yǐ zhé xié yì zhě wǔ yě
臣所以折邪议者,五也。
yì yóu yǒu wèi jǐn zhě
抑犹有未尽者。
shén zǔ yǔ xiān dì suǒ yǐ chù fù zǐ gǔ ròu zhī jì rén yì xiào cí běn wú kě yǐ zhì huì
神祖与先帝所以处父子骨肉之际,仁义孝慈,本无可以置喙。
jí dāng nián mǔ ài zi bào wài yì xuān huá rán suī yǒu chéng shè méi niè zhī jiān zú bù yǐ yì zǔ xùn lì zhǎng zhī xù zé yù zú jiàn shén zǔ zhī míng shèng yǔ xiān dì zhī dà xiào
即当年母爱子抱,外议喧哗,然虽有城社媒孽之奸,卒不以易祖训立长之序,则愈足见神祖之明圣,与先帝之大孝。
hé zú huì hé bì huì yòu hé kě huì
何足讳、何必讳,又何可讳?
ruò wèi yán jí zhèng shì zhī guò biàn shāng shén zǔ zhī míng zé wǒ cháo rén miào jiān guó wēi yí hé cháng wèi chéng zǔ zhī lèi
若谓言及郑氏之过,便伤神祖之明,则我朝仁庙监国危疑,何尝为成祖之累。
ér dāng shí shǐ chén zhí lēi zhī hàn qīng bìng wèi wén yǒu xián yí zhī bì yě
而当时史臣直勒之汗青,并未闻有嫌疑之避也。
hé dú zhì jīn ér lì cǐ yī shuō qiǎo wèi jiān rén tuō xiè shǐ xī rì bù néng zhì zhī zuì jīn rì bù róng zhe zhī shū hé kě xun yě
何独至今而立此一说,巧为奸人脱卸,使昔日不能置之罪,今日不容著之书,何可训也!
jīn shǐ jú kāi gōng dào míng ér zuò shì jiān bèi yīn móu biàn yán luàn yì jiàng lìng sān gāng wěn jiǔ fǎ miè tiān xià zhǐ zhī yǒu sī jiāo ér bù zhī yǒu jūn fù
今史局开,公道明,而坐视奸辈阴谋,辨言乱义,将令三纲紊,九法灭,天下止知有私交,而不知有君父。
qǐ tè chì zuǎn xiū zhū chén jù shì zhí shū wú yí wú yǐn zé jì shù dà xiào guò yú wǔ zhōu ér shì dào rén xīn yōu lài zhī yǐ
乞特敕纂修诸臣,据事直书,无疑无隐,则继述大孝过于武、周,而世道人心攸赖之矣。
zhào fù shǐ guǎn cān zhuó rán qí hòu zú bù néng gǎi yě
诏付史馆参酌,然其后卒不能改也。
yǐ yòu qǐng chū kè shì yú wài qǐng zhū cuī wén shēng
已,又请出客氏于外,请诛崔文升。
jì zhě shén zhòng zhǐ wèi dōng lín dǎng
忌者甚众,指为东林党。
wèi jǐ zú guān gù bù yǔ dāng huò
未几,卒官,故不与珰祸。
máo shì lóng zì bó gāo yí xīng rén
毛士龙,字伯高,宜兴人。
wàn lì sì shí yī nián jìn shì
万历四十一年进士。
shòu háng zhōu tuī guān
授杭州推官。
xī zōng jí wèi zhuó xíng kē jǐ shì zhōng shǒu hé yáo zōng wén yuè shì guāi zhāng
熹宗即位,擢刑科给事中,首劾姚宗文阅视乖张。
yáng lián qù guó kàng shū qǐng liú
杨涟去国,抗疏请留。
tiān qǐ gǎi yuán zhēng yuè shū lùn sān àn lì yán sūn shèn xíng lù mèng lóng lù dà shòu hé shì jìn mǎ dé fēng wáng zhī cǎi yáng lián děng yǒu gōng shè jì ér wèi jùn bèi chǒu zhèng hài zhí zhī zuì
天启改元正月疏论“三案”,力言孙慎行、陆梦龙、陆大受、何士晋、马德沣、王之采、杨涟等有功社稷,而魏浚辈丑正害直之罪。
dì shì zhī
帝是之。
li xuǎn shì zhī yí gōng yě qí nèi shù liú cháo tián zhào liú jìn zhōng děng wǔ rén yǐ dào zī xià xíng bù yù
李选侍之移宫也,其内竖刘朝、田诏、刘进忠等五人,以盗赀下刑部狱。
shàng shū huáng kè zuǎn bì zhī shù chēng qí yuān
尚书黄克缵庇之,数称其冤。
dì bù cóng lùn sǐ
帝不从,论死。
shì nián wǔ yuè wáng ān ba wèi jìn zhōng yòng shì
是年五月,王安罢,魏进忠用事。
zhào děng jìn zhòng lù lìng qí xià li wén shèng děng shàng shū míng yuān jìn zhōng jí chuán zhǐ dài sǐ
诏等进重赂,令其下李文盛等上疏鸣冤,进忠即传旨贷死。
dà xué shì liú yī jing děng zhí zòu zhě zài
大学士刘一燝等执奏者再。
zhǐ xià xíng kē shì lóng chāo cān zhě sān zhǐ jǐ zhōng qǐn
旨下刑科,士龙抄参者三,旨几中寝。
kè zuǎn nǎi chén qí yuān zhuàng ér qǐng fù zhī rè shěn
克缵乃陈其冤状,而请付之热审。
jìn zhōng bù cóng chuán zhǐ lì shì
进忠不从,传旨立释。
shì lóng fèn hé kè zuǎn ā zhǐ wěi fǎ bù kě wèi dà chén qiě shù cháo děng zuì shén xī
士龙愤,劾克缵阿旨骫法,不可为大臣,且数朝等罪甚悉。
yóu shì jìn zhōng jí zhū yǎn xián shì lóng cì gǔ
由是进忠及诸奄衔士龙次骨。
jìn zhōng guǎng kāi gào mì wū tiān jīn fèi jiāng chén tiān jué jiāo tōng li chéng fāng dǎi qí yī jiā wǔ shí yú rén xià zhào yù
进忠广开告密,诬天津废将陈天爵交通李承芳,逮其一家五十余人,下诏狱。
shì lóng jí hé jǐn yī luò sī gōng jí wū gào zhě zuì
士龙即劾锦衣骆思恭及诬告者罪。
jìn zhōng hàn zhāng hòu yì jǐ wū wèi sǐ qiú sūn èr suǒ chū bù sàn liú yán
进忠憾张后抑己,诬为死囚孙二所出,布散流言。
shì lóng qǐng jiū zhì yāo yán jiān dǎng bìng zhǔ shǐ nì tú jìn zhōng yì hàn
士龙请究治妖言奸党并主使逆徒,进忠益憾。
zhì jiǔ yuè shì lóng hé shùn tiān fǔ chéng shào fǔ zhōng jiān tān xī kǒng yǔn chéng yì hé zhī fǔ zhōng dà jù
至九月,士龙劾顺天府丞邵辅忠奸贪,希孔、允成亦劾之,辅忠大惧。
cháo děng yīn yòu yǐ chāo zhuó lìng gōng shì lóng
朝等因诱以超擢,令攻士龙。
fǔ zhōng suì jié shì lóng guān háng zhōu shí dào kù nà jì jìn zhōng cóng zhōng xià qí shū
辅忠遂讦士龙官杭州时盗库纳妓,进忠从中下其疏。
shàng shū zhōu jiā mó děng yán liǎng rén suǒ jié fēng wén qǐng kuān dài
尚书周嘉谟等言两人所讦,风闻,请宽贷。
jìn zhōng bù cóng xuē shì lóng jí fǔ zhōng luò zhí xián zhù
进忠不从,削士龙籍,辅忠落职闲住。
jìn zhōng hòu yì míng zhōng xián xiǎn dào guó bǐng hèn shì lóng wèi yǐ
进忠后易名忠贤,显盗国柄,恨士龙未已。
sì nián dōng lìng qí sī rén zhāng nè hé zhī zài mìng xuē jí
四年冬,令其私人张讷劾之,再命削籍。
míng nián sān yuè rù zhī wāng wén yán yù cí wèi nà li sān cái huì sān qiān móu qǐ nán jīng lì bù xià fǔ àn tí xùn zhuī zāng qiǎn shù píng yáng wèi
明年三月入之汪文言狱词,谓纳李三才贿三千,谋起南京吏部,下抚按提讯追赃,遣戍平阳卫。
yǐ ér fǔ zhōng qǐ yòng zhòu qiān bīng bù shì láng
已而辅忠起用,骤迁兵部侍郎。
liù nián shí èr yuè yù shǐ liú huī fù zhí fǔ zhōng qián zòu hé shì lóng nà fǎng fàn wàn jīn xià fǎ sī dǎi zhì
六年十二月,御史刘徽复摭辅忠前奏,劾士龙纳访犯万金,下法司逮治。
shì lóng zhī zhōng xián bì shā jǐ yè zhōng yú qiáng dùn qí qiè bù zhī yě wèi yǒu sī shā zhī bèi fā hào qì yú dào yǒu sī wú rú zhī hé
士龙知忠贤必杀己,夜中逾墙遁,其妾不知也,谓有司杀之,被发号泣于道,有司无如之何。
shì lóng nǎi qián zhì jiā zài qī zǐ fú tài hú yǐ miǎn
士龙乃潜至家,载妻子浮太湖以免。
zhuāng liè dì sì wèi zhōng xián fú zhū
庄烈帝嗣位,忠贤伏诛。
cháo shì wèi shì lóng chēng yuān zhào jǐn shè qí zuì
朝士为士龙称冤,诏尽赦其罪。
shì lóng shǐ yì què xiè ēn qiě chén bèi xiàn zhī gù
士龙始诣阙谢恩,且陈被陷之故。
dì lián zhī mìng fù guān zhì shì jìng bù zhào yòng
帝怜之,命复官致仕,竟不召用。
zhì chóng zhēn shí sì nián lǐ rén zhōu yán rú zài xiāng shǐ qǐ cáo chǔ fù shǐ dū sū sōng zhū jùn liáng
至崇祯十四年,里人周延儒再相,始起漕储副使,督苏、松诸郡粮。
míng nián dōng rù wèi tài pú shǎo qīng
明年冬,入为太仆少卿。
yòu míng nián chūn zhuó zuǒ qiān dū yù shǐ
又明年春,擢左佥都御史。
shí zuǒ dōu yù shǐ li bāng huá fù dōu yù shǐ huì shì yáng jiē wèi zhì shì lóng dú zhǎng yuàn shì
时左都御史李邦华、副都御史惠世扬皆未至,士龙独掌院事。
dì cháng yǔ fǔ chén wǎng lì yù shǐ xún fāng lèi wēi fú fǎng mín jiān
帝尝语辅臣:“往例御史巡方,类微服访民间。
jìn gāo yá dà dào qì lìng xún fǔ qiě gōng shǔ qián hòu jiē tōng dòu nà huì měi fèng shǐ fù kě dí guó yi zhòng chéng
近高牙大纛,气凌巡抚,且公署前后皆通窦纳贿,每奉使,富可敌国,宜重惩。
shì lóng wén hé dǎi fú jiàn xún àn li sì jīng
”士龙闻,劾逮福建巡按李嗣京。
shí yuè xiè bìng guī
十月谢病归。
guó biàn hòu zú
国变后卒。
zàn yuē mǎn cháo jiàn jiàn lìng yě chū sǐ lì yǐ kàng xiōng fēng yōu shēn láo ér fú huǐ
赞曰:满朝荐,健令也,出死力以抗凶锋,幽深牢而弗悔。
jí jī yán lù yì fā fèn shí shì shù jī qiáng lì bù fǎn zhě yú
及跻言路,益发愤时事,庶几强立不反者欤。
jiāng bǐng qiān hóu zhèn yáng zhī lùn jīng fǔ li xī kǒng zhī lùn sān àn jiē qiè zhòng shì lǐ
江秉谦、侯震旸之论经抚,李希孔之论“三案”,皆切中事理。
wáng yǔn chéng zhí gōng liú cháo wèi jìn zhōng ér bù yǔ yáng zuǒ zhōu huáng zhū rén tóng nán
王允成直攻刘朝、魏进忠,而不与杨、左、周、黄诸人同难。
máo shì lóng gù yǐ jué miǎn
毛士龙顾以谲免。
gài zhōng xián shā rén jiē chéng yú fù yān xié dǎng bǐ qí gān xīn shàn lèi shòu zhī rèn ér jiǎ shǒu yān qiě jiā gōng zhě zuì zhí fú yú zhōng xián yǐ
盖忠贤杀人皆成于附阉邪党,彼其甘心善类,授之刃而假手焉且加功者,罪直浮于忠贤已。