xǔ yù qīng huá yǔn chéng wèi chéng rùn hú liáng jī li yuē fǔ zhào dōng xī máo yǔ jiàn huáng zōng chāng hán yī liáng wú zhí yù wú yàn fāng wáng jī càn zhāng zhèng chén huáng shào jié li shì qí fu cháo yòu zhuāng áo xiàn li rǔ càn jiāng cǎi dì gāi xióng kāi yuán fāng shì liàng zhān ěr xuǎn tāng kāi yuǎn chéng yǒng chén lóng zhèng
许誉卿华允诚魏呈润(胡良机李曰辅赵东曦) 毛羽健(黄宗昌韩一良) 吴执御(吴彦芳王绩灿) 章正宸黄绍杰(李世祺) 傅朝佑(庄鳌献李汝璨) 姜采(弟垓) 熊开元(方士亮) 詹尔选汤开远成勇陈龙正
xǔ yù qīng zì gōng shí huá tíng rén
许誉卿,字公实,华亭人。
wàn lì sì shí sì nián jìn shì shòu jīn huá tuī guān
万历四十四年进士,授金华推官。
tiān qǐ sān nián zhēng bài lì kē jǐ shì zhōng
天启三年,征拜吏科给事中。
shū yán jǐn yī shì zhí bù dàng làn bì bǎo mǔ yǎn yǐn
疏言锦衣世职,不当滥畀保姆奄尹。
zhī zào zhōng guān li shí wū hé sū zhōu tóng zhī yáng jiāng qīn fǔ àn zhí
织造中官李实诬劾苏州同知杨姜侵抚按职。
zhōng zhǐ wèi jiāng huì yù qīng chū shū tíng yù qīng fèng bàn nián
中旨谓姜贿誉卿出疏,停誉卿俸半年。
yáng lián hé wèi zhōng xián yù qīng yì kàng shū jí lùn zhōng xián dà nì bù dào shì hàn zhī péng jié zhào ráo táng zhī shì qīng zhōng wài sòng zhī diǎn bīng jiǎo zhào móu jiān liǎng gōng hé yì
杨涟劾魏忠贤,誉卿亦抗疏极论忠贤大逆不道:“视汉之朋结赵娆,唐之势倾中外,宋之典兵矫诏、谋间两宫何异!
zhōng xián dà nù
”忠贤大怒。
yòu yán nèi gé zhèng běn zhòng dì ér piào nǐ dà quán gǒng shǒu shòu zhī nèi tíng
又言:“内阁政本重地,而票拟大权拱手授之内廷。
chǎng wèi yī fèng dǎ wèn zhī zhǐ wǔ dú bèi shī
厂卫一奉打问之旨,五毒备施。
ěr fù yòng lì jiā fǎ shì mín gǎo xiàng bì zhě bù zhī fán jǐ
迩复用立枷法,士民槁项毙者不知凡几。
yòu xíng shù shí nián bù xíng zhī tíng zhàng liú dú jìn shēn qǐ suǒ yǐ zhāo jūn dé zāi
又行数十年不行之廷杖,流毒缙绅,岂所以昭君德哉!
zǔ zhì huàn guān bù diǎn bīng
祖制,宦官不典兵。
jīn jìn lǚ rì fán nèi cāo wèi ba jù hǔ láng yú xiāo qiáng zhī nèi chěng jīn gé yú jìn tà zhī zhōng bù wéi zǎo chú bì yí hòu huàn
今禁旅日繁,内操未罢,聚虎狼于萧墙之内,逞金革于禁闼之中,不为早除,必贻后患。
yú shì zhōng xián nù yì shén
”于是忠贤怒益甚。
huì zhào nán xīng gāo pān lóng bèi zhú yù qīng xié tóng liè lùn jiù suì juān zhì guī
会赵南星、高攀龙被逐,誉卿偕同列论救,遂镌秩归。
zhuāng liè dì jí wèi zhū cuī wèi jiāng dà jì tiān xià lì
庄烈帝即位,诛崔、魏,将大计天下吏。
yǎn dǎng fáng zhuàng lì ān shēn yáng wéi yuán zhī tú jì shōu yú jìn lǚ zhào qǐ fèi zhé bǎ chí shǐ bù dé jìn yǐn qí tóng lèi
奄党房壮丽、安伸、杨维垣之徒冀收余烬,屡诏起废,辄把持使不得进,引其同类。
yù qīng shí yǐ qǐ bīng kē jǐ shì zhōng jù shū zhēng
誉卿时已起兵科给事中,具疏争。
lì bù shàng shū wáng yǒng guāng sù fù dāng chóu dōng lín yóu yīn zhì
吏部尚书王永光素附珰,仇东林,尤阴鸷。
zhào dìng nì àn sòng dāng zhě jí dǎng nì
诏定逆案,颂珰者即党逆。
yǒng guāng cháng sòng dāng zhì nì àn yīn hù chí zhī
永光尝颂珰,治逆案,阴护持之。
nán jīng jǐ shì zhōng chén yáo yán shū hé yǒng guāng dāng niè bù dàng zhèng quán xí
南京给事中陈尧言疏劾永光珰孽,不当正铨席。
rán dì fāng juàn yǒng guāng zé yáo yán
然帝方眷永光,责尧言。
yù qīng yòu kàng shū zhēng yú shì dū jǐ shì zhōng xuē guó guān yǐ jǐ yì dāng niè yě suì jié yù qīng jí tóng guān chén wéi bǐng dōng lín zhǔ méng jié dǎng luàn zhèng
誉卿又抗疏争,于是都给事中薛国观以己亦珰孽也,遂讦誉卿及同官沈惟炳东林主盟,结党乱政。
yù qīng shàng shū zì bái jí rì yǐn qù
誉卿上疏自白,即日引去。
qī nián qǐ gù guān lì gōng kē dū jǐ shì zhōng
七年起故官,历工科都给事中。
míng nián zhēng yuè liú zéi xiàn yǐng zhōu yù qīng qǐng jí diào wǔ qiān rén shǒu fèng yáng
明年正月,流贼陷颍州,誉卿请急调五千人守凤阳。
shū rù ér fèng yáng yǐ xiàn huáng líng huǐ yān
疏入而凤阳已陷,皇陵毁焉。
yù qīng tòng fèn zhí fà běn bīng zhāng fèng yì gù wèi shī shì jí dà xué shì wēn tǐ rén wáng yīng xióng wán kòu sù huò zuì
誉卿痛愤,直发本兵张凤翼固位失事,及大学士温体仁、王应熊玩寇速祸罪。
yán zéi zài qín jìn shí zǎo shè zǒng dū è qí dù hé huò zhǐ xī běi yī yú ěr nǎi shì láng péng rǔ nán bì bù kěn xíng
言:“贼在秦、晋时,早设总督,遏其渡河,祸止西北一隅耳,乃侍郎彭汝楠避不肯行。
jí zéi rù chu yù rén yán jiāo gōng rán hòu bù dé yǐ ér yì shè zhī
及贼入楚、豫,人言交攻,然后不得已而议设之。
shì láng wāng qìng bǎi yòu bì bù xíng nǎi tuī jí biān zhī chén qí yú
侍郎汪庆百又避不行,乃推极边之陈奇瑜。
biān cháng bù jí niàng chéng jīn rì zhī huò fēi shū chén zhī gù wèi shī shì hu
鞭长不及,酿成今日之祸,非枢臣之固位失事乎?
liú kòu fā nàn yǐ jiǔ shū chén yīn dōng nán zhèn lín shǐ yǒu huái fǔ cāo jiāng yí zhèn zhī shū shí zhě yǐ hèn qí wǎn
流寇发难已久,枢臣因东南震邻,始有淮抚操江移镇之疏,识者已恨其晚。
jí fèng zhǐ zé yuē bù bì yí zhèn
及奉旨,则曰不必移镇。
chén guān gè dì fāng shāo yǒu bīng lì zéi jí bù gǎn qīng fàn
臣观各地方稍有兵力,贼即不敢轻犯。
fèng yáng hé de shǐ xún fǔ zǎo yí qǐ yǒu jīn rì
凤阳何地,使巡抚早移,岂有今日!
jīn shū chén yǐ céng qǐng yí zhèn jiè kǒu fǔ chén yǐ bù bì yí zhèn wèi cí zé fǔ chén yù huì wán kòu sù huò qí kě de zāi
今枢臣以曾请移镇借口,抚臣以不必移镇为词,则辅臣欲讳玩寇速祸,其可得哉!
dì yǐ kē qiú zé zhī
”帝以苛求责之。
ér shì shí yán guān wú lǚ zhōng děng fù jiāo zhāng hé tǐ rén yīng xióng jiāo xiāng zàn měi qí nǐ zhǐ wèi liú yuē zhōng kǔn yuē jìn huà yuē jué sī fèng gōng yuē hóng jì shí jiān
而是时言官吴履中等复交章劾体仁、应熊交相赞美,“其拟旨慰留曰忠悃,曰荩画,曰绝私奉公,曰弘济时艰。
bù zhī shí shì zhì cǐ zhōng jìn ān zài ér fèng gōng jì jiān zhě hé shì yě
不知时事至此,忠荩安在,而奉公济艰者何事也?
yù qīng zài shū lùn dì réng bù wèn
”誉卿再疏论,帝仍不问。
yù qīng yuē huáng shàng lín yù yǒu nián fǎ wú jiǎ dài dú yú wù guó fǔ chén bù yī wèn
誉卿曰:“皇上临驭有年,法无假贷,独于误国辅臣不一问。
jīn zhě xún fǔ yáng yī péng xún àn wú zhèn yīng qiě xiāng jì jiù dǎi yǐ
今者巡抚杨一鹏、巡按吴振缨且相继就逮矣。
fǔ chén gù cóng róng rù zhí tuì shí wēi yí wèi kě chāo rán shì wài hu
辅臣顾从容入直,退食委蛇,谓可超然事外乎?
dì zhōng bù tīng
”帝终不听。
yù qīng zài tiān qǐ shí xiè shēng fāng wéi wén xuǎn láng
誉卿在天启时,谢升方为文选郎。
jí shì shēng zhǎng lì bù yù qīng yóu zhì yuán zhōng
及是,升长吏部,誉卿犹滞垣中。
yǐ zī shēn dāng zhuó jīng qīng shēng xī tǐ rén yì chū zhī nán jīng
以资深当擢京卿,升希体仁意,出之南京。
dà xué shì wén zhèn mèng yùn yǔ qīn shēng shēng yì yùn
大学士文震孟愠语侵升,升亦愠。
shì shān dōng bù zhèng shǐ láo yǒng jiā huì yíng dēng lái xún fǔ zhǔ jǐ shì zhōng sòng zhī pǔ jiā shēng děng liè zhī jǔ shǒu wèi jǐ shì zhōng zhāng dì yuán suǒ fā
适山东布政使劳永嘉贿营登莱巡抚,主给事中宋之普家,升等列之举首,为给事中张第元所发。
dì yǐ jí shēng yán lù yīn yù gōng shēng jí dōu yù shǐ táng shì jì
帝以诘升,言路因欲攻升及都御史唐世济。
yù qīng yǐ shì jì shì tǐ rén è yóu shén dāng xiān qù zhī
誉卿以世济恃体仁,恶尤甚,当先去之。
yù shǐ zhāng zuǎn céng nǎi dú hé shēng shēng yí chū yù qīng jí zhèn mèng yì zhī pǔ yòu gòu zhī shēng
御史张缵曾乃独劾升,升疑出誉卿及震孟意,之普又构之升。
xiān shì fú jiàn bù zhèng shǐ shēn shào fāng yì yù de dēng lái xún fǔ yù qīng céng yán zhī shēng
先是,福建布政使申绍芳亦欲得登莱巡抚,誉卿曾言之升。
shēng suì shū gōng yù qīng wèi qí yíng qiú běi quē bù yù nán qiān wèi bǎ chí cháo zhèng de bìng jí zhǔ shào fāng shì
升遂疏攻誉卿,谓其营求北缺,不欲南迁,为把持朝政地,并及嘱绍芳事。
tǐ rén cóng zhōng zhǔ zhī yù qīng suì xuē jí shào fāng dǎi wèn qiǎn shù
体仁从中主之,誉卿遂削籍,绍芳逮问遣戍。
shí wǔ nián yù shǐ liú kuǐ jí jǐ shì zhōng yáng zhī qǐ xiāng jì lùn jiàn jìng bù guǒ yòng
十五年,御史刘逵及给事中杨枝起相继论荐,竟不果用。
fú wáng lì qǐ guāng lù qīng bù fù
福王立,起光禄卿,不赴。
guó biàn tì fā wèi sēng jiǔ zhī zú
国变,薙发为僧,久之卒。
huá yǔn chéng zì rǔ lì wú xī rén
华允诚,字汝立,无锡人。
zēng zǔ shùn qīn ruì zhōu zhī fǔ
曾祖舜钦,瑞州知府。
zǔ qǐ zhí sì chuān cān zhèng
祖启直,四川参政。
yǔn chéng jǔ tiān qǐ èr nián jìn shì
允诚举天启二年进士。
cóng tóng lǐ gāo pān lóng jiǎng xué shǒu shàn shū yuàn xiān hòu xuán lǐ suì shòu yè wèi dì zǐ chuán qí zhǔ jìng zhī xué
从同里高攀龙讲学首善书院,先后旋里,遂受业为弟子,传其主静之学。
sì nián chūn cóng pān lóng rù dōu shòu dōu shuǐ sī zhǔ shì
四年春,从攀龙入都,授都水司主事。
pān lóng qù guān yǔn chéng yì gào guī
攀龙去官,允诚亦告归。
chóng zhēn gǎi yuán qǐ yíng shàn zhǔ shì jìn yuán wài láng
崇祯改元,起营缮主事,进员外郎。
èr nián dōng jīng shī jiè yán fēn shǒu dé shèng mén sì shí yú rì bù xiè dì wēi xíng chá zhī zhī cì bái jīn xù gōng jiā fèng yī nián gǎi zhí fāng yuán wài láng
二年冬,京师戒严,分守德胜门,四十余日不懈,帝微行察知之,赐白金,叙功,加俸一年,改职方员外郎。
wǔ nián liù yuè yǐ wēn tǐ rén mǐn hóng xué luàn zhèng shū chén sān dà kě xī sì dà kě yōu
五年六月,以温体仁、闵洪学乱政,疏陈三大可惜、四大可忧。
lüè yán
略言:
dāng shì jiè huáng shàng gāng yán ér zuǒ yǐ wǔ wén jī duàn zhī shù yǐ huáng shàng zōng hé ér chěng qí sòng bū wò suàn zhī néng suì shǐ hé héng zhī shì jìng shàng xíng míng qīng míng zhī gōng jìn chéng cóng cuǒ
当事借皇上刚严,而佐以舞文击断之术,倚皇上综核,而骋其讼逋握算之能,遂使和恒之世竞尚刑名,清明之躬浸成丛脞。
yǐ shèng zhǔ tú zhì zhī shèng xīn wèi zhū chén dòu zhì zhī jié jìng
以圣主图治之盛心,为诸臣斗智之捷径。
kě xī yī
可惜一。
shuài shǔ dà liáo jīng hún yú huí zòu rèn zuì
帅属大僚,惊魂于回奏认罪;
fēng bó zhòng chén bèn mìng yú jiē běn shǒu kē
封驳重臣,奔命于接本守科。
suì shǐ zhí zhǐ fēng cái tú zhēng shì jiàn zhǎng lì kǎo kè wéi wèn qián liáng
遂使直指风裁徒征事件,长吏考课惟问钱粮。
yǐ duō shì jìng gòng zhī jīng shén wèi àn dú gōu jiào zhī néng shì
以多士靖共之精神,为案牍钩较之能事。
kě xī èr
可惜二。
miào táng bù yǐ rén xīn wèi yōu zhèng fǔ bù yǐ rén cái wéi zhòng
庙堂不以人心为忧,政府不以人才为重。
sì hǎi jiàn chéng tǔ bēng wǎ jiě zhī xíng zhū chén dàn yǒu jiǎo hù fēn mén zhī niàn
四海渐成土崩瓦解之形,诸臣但有角户分门之念。
yì jiàn hù yī yì lùn zī rǎo
意见互犄,议论滋扰。
suì shǐ jiǎo fǔ děng yú zhù shě yòng shè yǒu ruò jǔ qí
遂使剿抚等于筑舍,用舍有若举棋。
yǐ xīng bāng qǐ shèng zhī suì shí wèi jí lóng cóng mèi zhī jǔ dòng
以兴邦启圣之岁时,为即聋从昧之举动。
kě xī sān
可惜三。
rén zhǔ suǒ yǐ zǒng yī tiān xià zhě fǎ lìng yě
人主所以总一天下者,法令也。
sàng shī wù guó zhī wáng huà zhēn yǔ yáng gǎo yì pì
丧师误国之王化贞,与杨镐异辟;
jié jǐ ài mín zhī yú dà chéng yǔ sūn yuán huà bìng dǎi
洁己爱民之余大成,与孙元化并逮。
shèn zhì yī yán yī shì zhī ǒu wù zhí xùn suí zhī
甚至一言一事之偶误,执讯随之。
suì shǐ xíng fá bù zhōng fū yuè wú wēi
遂使刑罚不中,𫓧钺无威。
yī kě yōu yě
一可忧也。
guó jiā suǒ shì yǐ wéi yuán qì zhě gōng lùn yě
国家所恃以为元气者,公论也。
zhí yán gǎn jiàn zhī shì yī míng zhé chì zhǐ nìng jiàn xián zhī zhāng mù wéi jiān dǎng bù wéi bù yòng qí yán bìng gù qí rén yòu jiā zhī zuì
直言敢谏之士一鸣辄斥,指佞荐贤之章目为奸党,不惟不用其言,并锢其人,又加之罪。
suì shǐ yīn mò qiú róng shì fēi gòng bì
遂使喑默求容,是非共蔽。
èr kě yōu yě
二可忧也。
guó jiā suǒ lài yǐ fáng wéi zhě lián chǐ yě
国家所赖以防维者,廉耻也。
jìn zhě zhōng shǐ yī qiǎn wàng zì zūn dà qún liáo qū zǒu wéi kǒng hòu shí
近者中使一遣,妄自尊大,群僚趋走,惟恐后时。
huáng shàng yǐ jìn chén kě yǐ ér bù zhī xìng dòu yǐ kāi
皇上以近臣可倚,而不知幸窦已开;
yǐ cāo zòng wéi wú ér bù zhī qū rǔ shì dà fū yǐ shèn
以操纵惟吾,而不知屈辱士大夫已甚。
suì shǐ ē yú chéng fēng xiū wù jǐn sàng
遂使阿谀成风,羞恶尽丧。
sān kě yōu yě
三可忧也。
guó jiā suǒ jiè yǐ jìn xián tuì bù xiào zhě quán héng yě
国家所借以进贤退不肖者,铨衡也。
wǒ cháo ba chéng xiàng yǐ yòng rén zhī quán guī zhī lì bù gé chén bù dé qīn yān
我朝罢丞相,以用人之权归之吏部,阁臣不得侵焉。
jīn cì fǔ tǐ rén yǔ zhǒng chén hóng xué tóng yì péng bǐ wéi yì jǐ zhī qū chú
今次辅体仁与冢臣洪学,同邑朋比,惟异己之驱除。
gé chén jiān cāo lì bù zhī quán lì bù wéi ā gé chén zhī yì zào mén qǐng mìng yè yǐ wéi cháng
阁臣兼操吏部之权,吏部惟阿阁臣之意,造门请命,夜以为常。
chù zhì dà bǐng zhǐ gòng bào fù zhī sī
黜陟大柄,只供报复之私。
shèn zhì bì tóng xiāng zé nì dǎng gōng rán bǎo jǔ ér bái jiǎn fǎn wèi zuì àn
甚至庇同乡,则逆党公然保举,而白简反为罪案;
pái zhèng lèi zé jiǎng guān jiè tí bī zhú ér jiàn yǎn suì zuò yuán shū
排正类,则讲官借题逼逐,而荐剡遂作爰书。
qī mò dà yú cǐ yǐ shàn mò zhuān yú cǐ yǐ dǎng mò gù yú cǐ yǐ
欺莫大于此矣,擅莫专于此矣,党莫固于此矣。
suì shǐ wēi fú xià yí jǔ cuò dào zhì
遂使威福下移,举措倒置。
sì kě yōu yě
四可忧也。
shū rù dì jí qí bié yǒu zhǐ shǐ
疏入,帝诘其别有指使。
yǔn chéng nǎi liè shàng hóng xué xùn sī shù shì qiě yuē tǐ rén shēng píng zhěn bì tu yán lián yú sǎo dì
允诚乃列上洪学徇私数事,且曰:“体仁生平,紾臂涂颜,廉隅扫地。
bì xià pái zhòng yì ér yòng zhī yǐ qí xìng zhí guǎ xié qǐ zhī bāo cáng huò xīn yīn sì qí dú
陛下排众议而用之,以其悻直寡谐,岂知包藏祸心,阴肆其毒。
yòu yǒu rú hóng xué zhě wèi zhī yǔ yì biàn zhí sī rén qiāng jìn shàn lèi wú yī rén gǎn fàn qí fēng zhě chén fù shòu hé rén zhǐ shǐ
又有如洪学者,为之羽翼,遍植私人,戕尽善类,无一人敢犯其锋者,臣复受何人指使?
dì yǐ tǐ rén chún zhōng liàng jié ér zhāi shū zhōng wò dìng jī guān yǔ zài lìng chén zhuàng
”帝以体仁纯忠亮节,而摘疏中“握定机关”语,再令陈状。
yǔn chéng fù shàng yán èr rén péng bǐ jǔ cháo gòng zhī
允诚复上言:“二人朋比,举朝共知。
wēn yù rén bù shí yī dīng yǐ jiā zī ér shǒu bá
温育仁不识一丁,以家赀而首拔。
shān yīng yǐ lùn chén yǎn ér zhé luō yù yì yǐ zuǒ yòu fēi rén yī yǔ ér zhú
邓英以论沈演而谪,罗喻义以‘左右非人’一语而逐。
cǐ fēi shì zhī zhāng míng jiào zhù zhě hu
此非事之章明较著者乎?
dì yì wù liǎng rén tóng lǐ yǒu sī nǎi duó yǔn chéng fèng bàn nián ér hóng xué yì xuán bà qù
”帝亦悟两人同里有私,乃夺允诚俸半年,而洪学亦旋罢去。
qí dōng yǐ xǐng qīn guī xiào yǎng mǔ
其冬,以省亲归,孝养母。
mǔ nián bā shí sān ér zhōng
母年八十三而终。
hòu wèi fú wáng yàn fēng yuán wài láng shí yú rì jí yǐn jí guī
后为福王验封员外郎,十余日即引疾归。
yǔn chéng jiàn lǚ dǔ shí bù mù róng dá
允诚践履笃实,不慕荣达。
yán rú zài zhào qiǎn rén yǐ jīng qīng dàn zhī yǔn chéng jù bù yīng
延儒再召,遣人以京卿啖之,允诚拒不应。
rù nán dōu shì yīng xiān zào qǐng yì bù bào xiè
入南都,士英先造请,亦不报谢。
guó biàn hòu bǐng jū mù tián bù kěn tì fā yǔ cóng sūn shàng lián pián zhǎn yú nán jīng
国变后,屏居墓田,不肯薙发,与从孙尚濂骈斩于南京。
wèi chéng rùn zì zhōng yán lóng xī rén
魏呈润,字中严,龙溪人。
chóng zhēn yuán nián jìn shì
崇祯元年进士。
yóu shù jí shì gǎi bīng kē jǐ shì zhōng
由庶吉士改兵科给事中。
sān nián dōng shū chén bīng tún zhī cè qǐng chì shùn tiān bǎo dìng liǎng xún fǔ jiǎn suǒ bù zhuàng shì dà yì wǔ bǎi rén xiǎo yì èr sān bǎi rén fēn yíng xùn liàn
三年冬,疏陈兵屯之策:“请敕顺天、保定两巡抚简所部壮士,大邑五百人,小邑二三百人,分营训练。
ér tiān jīn dí fèng chōng tōng zhōu fàn jǐng wén chāng píng hóu xún bìng jiàn jié yuè yi lìng liàn bīng zhī wài jiān yíng tún tián
而天津翟凤翀、通州范景文、昌平侯恂并建节钺,宜令练兵之外兼营屯田。
yòu chén mǐn hǎi jiǎo fǔ jī yí liù shì
”又陈闽海剿抚机宜六事。
bìng yì xíng
并议行。
míng nián xià jiǔ hàn qiú yán
明年夏,久旱求言。
shū yán yì zhàn suǒ cái cái liù shí wàn wèi zú chōng jūn xiǎng shí yī ér yóu chuán yì pí shì bì zài biān lǐ jiǎ
疏言:“驿站所裁,才六十万,未足充军饷十一,而邮传益疲,势必再编里甲。
shì yóu wān ròu yī chuāng chuāng wèi chōu ér ròu xiān kuì
是犹剜肉医疮,疮未瘳而肉先溃。
guān wài jiù bīng shí bā wàn é xiǎng qī bǎi yú wàn
关外旧兵十八万,额饷七百余万;
jīn bīng zhǐ shí wàn qī qiān hé jì mén yuán zú fēi yì yuán shù jiā pài wǔ bǎi jiǔ shí wàn wài xīn zēng yòu bǎi sì shí yú wàn yóu yōu bù zú kě bù wèi jī hé hu
今兵止十万七千,合蓟门援卒,非溢原数,加派五百九十万外,新增又百四十余万,犹忧不足,可不为稽核乎!
biān bào gào jí fēi chén zǐ yán gōng zhī rì ér xiǎo jié pín wén liè jiā jùn zhì mén kè sī yǎng guǐ míng róng jí bù jiē ér shēng xī mí fèng liào chén jù qí nán jì yě
边报告急,非臣子言功之日,而小捷频闻,躐加峻秩,门客厮养诡名戎籍,不阶而升,悉糜俸料,臣惧其难继也。
jiāng huái hàn zāi wǔ hú zhī jiān hǎi àn wèi gǔ jiù gǔ bù dēng xīn sī wèi shú shàng gòng zhī zào yi qiě zàn tíng
江淮旱灾,五湖之间,海岸为谷,旧谷不登,新丝未熟,上供织造,宜且暂停。
quán fǎ huài yú shì lì zhèng tú rì yōng bù kě bù shū tōng
铨法坏于事例,正途日壅,不可不疏通。
fǔ àn zhū chén juān zī zhù xiǎng dà dǐ suǒ zhī mín jiān gù fèng jí gōng zhī bāo
抚按诸臣捐赀助饷,大抵索之民间,顾奉急公之褒。
shàng méng ér xià xuē bù kě bù jīn chì
上蒙而下削,不可不禁饬。
yòu tiáo chén shù cè qǐng dà xiū běi fāng shuǐ zhèng
”又条陈数策,请大修北方水政。
dì jiē nà qí yán
帝皆纳其言。
xī zōng shí sī yè zhū zhī jùn yì jiàn wèi zhōng xián cí guó xué páng xià jiào yǒu gōng bù zài yǔ xià yǔ zhì jí zé zhū shēng juān zhù
熹宗时,司业朱之俊议建魏忠贤祠国学旁,下教有“功不在禹下”语,置籍,责诸生捐助。
jí dì jí wèi wěi guò zhū shēng liù wàn líng cáo dài hé yǐ zì jiě shǒu fǔ hán kuàng yǐ tóng xiāng bì zhī lòu nì àn
及帝即位,委过诸生陆万龄、曹代何以自解,首辅韩爌以同乡庇之,漏逆案。
jí shì zhī jùn yǐ qiān shì jiǎng
及是,之俊已迁侍讲。
chéng rùn fā qí jiān qǐng yǔ wàn líng qì xī shì zhī jùn yóu shì fèi
呈润发其奸,请与万龄弃西市,之俊由是废。
xuān fǔ jiān shì zhōng guān wáng kūn yǐ cè jí wěi dùn hé xún àn yù shǐ hú liáng jī
宣府监视中官王坤以册籍委顿,劾巡按御史胡良机。
dì duó liáng jī guān jí lìng kūn àn hé
帝夺良机官,即令坤按核。
chéng rùn shàng yán wǒ guó jiā shè yù shǐ xún jiǔ biān zhì bēi ér rèn jù
呈润上言:“我国家设御史巡九边,秩卑而任钜。
liáng jī zài xiān cháo yǐ jiū nì dāng xuē jí jīn guǒ yǒu zuì zé yǒu huí dào kǎo hé zhī fǎ zài ér nǎi yǐ fù kūn
良机在先朝以纠逆珰削籍,今果有罪,则有回道考核之法在,而乃以付坤。
qiě biān shì rì huài bìng zài shí yáng jiǔ mù
且边事日坏,病在十羊九牧。
jì yǒu jiàng shuài yòu yǒu jiān sī
既有将帅,又有监司;
jì yǒu dū fǔ yǒu xún fāng yòu yǒu jiān shì
既有督抚,有巡方,又有监视。
yī guān chū zēng yī guān rǎo zhōng guì zhī wēi yòu fù shí bèi
一官出,增一官扰,中贵之威,又复十倍。
yù shǐ ǒu huò lì qiě mò zì bì qí mìng shuí fù yǐ guó shì kàng zhě
御史偶获戾,且莫自必其命,谁复以国事抗者。
yì rì jiǔ biān shēng xī jiān shì shàn è xī cóng ér wén zhī
异日九边声息,监视善恶,奚从而闻之?
qǐ zhào hái liáng jī wú shǐ yǎng bí xī yú zhōng guì
乞召还良机,毋使仰鼻息于中贵。
dì yǐ chéng rùn dǎng bǐ biǎn sān jí chū zhī wài
”帝以呈润党比,贬三级,出之外。
liáng jī zhě nán chāng rén yě zì shěng zhī
良机者,南昌人也,字省之。
wàn lì sì shí sì nián jìn shì
万历四十四年进士。
tiān qǐ jiān wèi yù shǐ cháng jiū wèi zhōng xián zhī è bù jiǎn wāng zhí liú jǐn
天启间为御史,尝纠魏忠贤之恶不减汪直、刘瑾。
zhōng xián hàn zhī yǐ nián lì qiān guǎng dōng cān yì
忠贤憾之,以年例迁广东参议。
liáng jī fāng àn guì zhōu bù hou dài ér qù suì chì wèi mín
良机方按贵州,不候代而去,遂斥为民。
chóng zhēn yuán nián qǐ gù guān àn xuān dà èr zhèn
崇祯元年起故官,按宣、大二镇。
nián mǎn dāng dài yǐ qí mǐn liàn zài xún yī nián
年满当代,以其敏练,再巡一年。
zhì shì suì wèi kūn hé ba
至是,遂为坤劾罢。
shí yòu yǒu yù shǐ li yuē fǔ zhě yì yǐ lùn zhōng guān huò qiǎn tíng chén jiāo zhāng lùn jiù bù tīng
时又有御史李曰辅者,亦以论中官获谴,廷臣交章论救,不听。
ér yù shǐ zhào dōng xī yòu shū hé kūn yì huò qiǎn yún
而御史赵东曦又疏劾坤,亦获谴云。
yuē fǔ zì yuán qīng yì nán chāng rén yě yǔ hú liáng jī tóng lǐ hàn
曰辅,字元卿,亦南昌人也,与胡良机同里闬。
wàn lì zhòng jǔ yú xiāng wèi chéng dū tuī guān
万历中举于乡,为成都推官。
yǔ xún fǔ zhū xiè yuán jì bīng shì xié zhū jiāng gōng fù zhòng qìng
与巡抚朱燮元计兵事,偕诸将攻复重庆。
chóng zhēn sì nián zhuó nán jīng yù shǐ
崇祯四年,擢南京御史。
shí zhōng guān sì chū zhāng yí xiàn zǒng lǐ hù gōng qián liáng táng wén zhēng tí dū jīng yíng róng zhèng wáng kūn jiān xiǎng xuān fǔ liú wén zhōng jiān xiǎng dà tóng liú yǔn zhōng jiān xiǎng shān xī
时中官四出,张彝宪总理户、工钱粮,唐文征提督京营戎政,王坤监饷宣府,刘文忠监饷大同,刘允中监饷山西。
yòu mìng wáng yìng qī jiān jūn guān níng zhāng guó yuán jiān jūn dōng xié wáng zhī xīn jiān jūn zhōng xié shān xī zhào jiān jūn xi xié yòu mìng wú zhí jiān xiǎng dēng dǎo li mào qí jiān chá mǎ shǎn xī
又命王应期监军关、宁,张国元监军东协,王之心监军中协,邓希诏监军西协,又命吴直监饷登岛,李茂奇监茶马陕西。
yuē fǔ shàng shū jiàn yuē ěr zhě yī rì qiǎn nèi chén sì xún yòu qiǎn yòng wǔ fēi bīng jī zé yào dì yě
曰辅上疏谏曰:“迩者一日遣内臣四,寻又遣用五,非兵机则要地也。
tíng chén fāng jiāo zhāng ér dēng dǎo shǎn xī yòu yǒu liǎng yān zhī qiǎn
廷臣方交章,而登岛、陕西又有两阉之遣。
jiǎ zhuān shàn zhī quán hài zhōng wài zhī tīng qǐ shuǐ huǒ zhī xì kāi yī fù zhī mén huī rèn shì zhī xīn jiè wěi xiè zhī kǒu
假专擅之权,骇中外之听,启水火之隙,开依附之门,灰任事之心,藉委卸之口。
chén yú shí wèi hán xīn
臣愚实为寒心。
bì xià jiàn zuò chū jǐn chè nèi chén zhōng wài chēng shèng
陛下践阼初,尽撤内臣,中外称圣。
xī hé yǐ chè jīn hé yǐ qiǎn
昔何以撤,今何以遣?
tiān xià duō gù zé jiāng wèi xiān
天下多故,择将为先。
bì xià bù zhù huáng jīn tái zhāo pō mù nǎi jí jí nèi chén shì qiǎn céng hé bǔ lǐ luàn zhī shù zāi
陛下不筑黄金台招颇、牧,乃汲汲内臣是遣,曾何补理乱之数哉!
dì nù zhé yuē fǔ guǎng dōng bù zhèng sī zhào mó
”帝怒,谪曰辅广东布政司照磨。
dōng xī zì yù chū shàng hǎi rén
东曦,字驭初,上海人。
wàn lì sì shí qī nián jìn shì
万历四十七年进士。
chóng zhēn wǔ nián yóu zhī xiàn rén wéi xíng kē jǐ shì zhōng qǐng xìng tún sāi xià yǐ chōng jūn yòng bù bào
崇祯五年,由知县人为刑科给事中,请兴屯塞下,以充军用,不报。
shì xuān sāi yǒu sī hé shì wáng kūn shí jiān xuān xiǎng qiě qǐng dài
适宣塞有私和事,王坤时监宣饷,且请代。
dōng xī shàng yán xuān sāi shī shì bì xià hè rán zhèn nù dǎi xún fǔ chén qǐ ba běn bīng xióng míng yù
东曦上言:“宣塞失事,陛下赫然震怒,逮巡抚沈棨,罢本兵熊明遇。
nǎi jiān shì wáng kūn fāng huì yǐn chéng lóu shāng què hé yì biān chén yǐ bì qī bì rì shén
乃监视王坤方会饮城楼,商榷和议,边臣倚庇,欺蔽日甚。
kūn bù dé cí fú tóng zuì fǎn chǐ biān fēng yǐ xī wèi jǐ gōng qiě qǐng dài
坤不得辞扶同罪,反侈边烽已熄为己功,且请代。
fu nèi chén zhī qiǎn bì xià yī yòng zhī fēi bù yì zhī diǎn jīn jí jǐn chè zhī yóu wèi bù zǎo
夫内臣之遣,陛下一用之,非不易之典,今即尽撤之,犹谓不早。
kūn gù qǐng dài tú mí féng yú qù hòu
坤顾请代,图弥缝于去后。
yuàn bì xià zhèng kūn zuì chè gè shǐ hái jīng
愿陛下正坤罪,撤各使还京。
dì yán xuān zhèn shàn hé shí kūn zòu fā hé wèi qī yǐn
”帝言:“宣镇擅和,实坤奏发,何谓欺隐?
diào dōng xī wài rèn zhé fú jiàn bù zhèng sī dōu shì
”调东曦外任,谪福建布政司都事。
yì shí chéng rùn qǐ guān yǐ guāng lù shǔ chéng zhōng
异时呈润起官,以光禄署丞终。
liáng jī qǐ guāng lù diǎn bù zhōng nán jīng lì bù zhǔ shì
良机起光禄典簿,终南京吏部主事。
dōng xī shāo qiān xíng rén sī zhèng lǐ bù láng zhōng fèng shǐ hái lǐ
东曦稍迁行人司正、礼部郎中,奉使还里。
fú wáng shí zhào dōng xī wèi jǐ shì zhōng yuē fǔ wèi yù shǐ ér èr rén zhě jiē yǐ sǐ yǐ
福王时,召东曦为给事中,曰辅为御史,而二人者皆已死矣。
máo yǔ jiàn zì zhī tián gōng ān rén
毛羽健,字芝田,公安人。
tiān qǐ èr nián jìn shì
天启二年进士。
chóng zhēn yuán nián yóu zhī xiàn zhēng shòu yù shǐ
崇祯元年,由知县征授御史。
hǎo yán shì shǒu hé yáng wéi yuán bā dà zuì jí yuán dà chéng fǎn fù biàn huàn zhuàng èr rén suì bèi chì
好言事,首劾杨维垣八大罪及阮大铖反复变幻状,二人遂被斥。
wáng shī tǎo ān bāng yàn jiǔ wú gōng
王师讨安邦彦久无功。
yǔ jiàn yán zéi cháo zài dà fāng qián qí qián mén shǔ zūn yǒng qí hòu hù
羽健言:“贼巢在大方,黔其前门,蜀遵、永其后户。
yóu qián jìn bīng bì dù lù guǎng qí xiǎn qī zhòu yè dǐ dà fāng yī fū dāng guān qiān rén zì fèi wáng sān shàn cài fù yī suǒ yǐ lǚ bài yě
由黔进兵,必渡陆广奇险,七昼夜抵大方,一夫当关,千人自废,王三善、蔡复一所以屡败也。
zūn yì jù dà fāng sān rì chéng ér bì jié zhǐ bǎi yú lǐ píng yǎn cóng cǐ jìn bīng hé huàn bù kè
遵义距大方三日程,而毕节止百余里平衍,从此进兵,何患不克?
yīn huà shàng zú bīng cuò xiǎng fāng lüè bìng jiàn jiù zǒng dū zhū xiè yuán mǐn mèng de děng
”因画上足兵措饷方略,并荐旧总督朱燮元、闵梦得等。
dì jí yì xíng hòu guǒ píng zéi
帝即议行,后果平贼。
yǐ chén yì dì zhī hài bīng bù kān hé yǒu fā chū wú jiǎo rù
已,陈驿递之害:“兵部勘合有发出,无缴入。
shì shēn dì xiāng jiǎ yī zhǐ xǐ bǔ shù sì
士绅递相假,一纸洗补数四。
chāi yì zhī wēi rú hǔ xiǎo mín zhī mìng rú sī
差役之威如虎,小民之命如丝。
dì jí chì suǒ sī yán jiā lí gé jī kùn wèi sū
”帝即饬所司严加厘革,积困为苏。
dàng shì zhī shí yān dǎng jì bài dōng lín dà shèng
当是之时,阉党既败,东林大盛。
ér cháo duān wáng yǒng guāng yīn yáng shǎn shuò wēn tǐ rén huá zéi zhōu yán rú huí nìng
而朝端王永光阴阳闪烁,温体仁猾贼,周延儒回佞。
yán lù xīn jìn biāo zhí zhī tú yóu jìng pēng jī yǐ wéi míng gāo
言路新进标直之徒,尤竞抨击以为名高。
tǐ rén zhī jié qián qiān yì yě yǐ kē chǎng jiù shì yán rú zhù zhī è qiě mù gōng jǐ zhě wèi jié dǎng qī jūn dì nù ér wèi zhī ba huì tuī yǐ
体仁之讦钱谦益也,以科场旧事,延儒助之恶,且目攻己者为结党欺君,帝怒而为之罢会推矣。
yù shǐ huáng zōng chāng shū jiū tǐ rén rè zhōng méi bǔ yù yǐ jié dǎng èr zì pò qián cǐ gōng lùn zhī bù yú qiě qián hòu lái yán lù zhī duō kǒu
御史黄宗昌疏纠体仁热中枚卜,欲以“结党”二字破前此公论之不予,且箝后来言路之多口。
yǔ jiàn yì fèn péng dǎng zhī shuō yuē bǐ fù nì zhū jiān jì bù kě yòng shì bù dé bù yòng zhū jiān bìn chì zhī rén
羽健亦愤朋党之说,曰:“彼附逆诸奸既不可用,势不得不用诸奸摈斥之人。
rú yǐ jīn zhī lián mèi dēng jìn zhě wèi xiāng dǎng ér lái yì jiāng yǐ xī zhī lín cì xuē duó zhě wèi xiāng dǎng ér qù hu
如以今之连袂登进者为相党而来,抑将以昔之鳞次削夺者为相党而去乎!
bì xià bù shí zài cháo zhū chén yǔ jiān dǎng zhū chén zhī shú zhèng shú yá bù guān tiān qǐ qī nián qián yǔ chóng zhēn yuán nián hòu zhī tiān xià hu shú wēi shú ān
陛下不识在朝诸臣与奸党诸臣之孰正孰邪,不观天启七年前与崇祯元年后之天下乎,孰危孰安?
jīn rì yǔ tài píng zé bù zú yǔ tī bì zé yǒu yú zhū chén yì hé fù guó jiā zāi
今日语太平则不足,语剔弊则有余,诸臣亦何负国家哉!
yī fū gāo zhāng zhé yí jǔ cháo jiē dǎng zé zhū lián màn yǐn bù qiě yī wǎng jǐn zāi
一夫高张,辄疑举朝皆党,则株连蔓引,不且一网尽哉!
dì zé yǔ jiàn yí chuāi ér yǐ qián tiáo chén yì dì yuán zhī
”帝责羽健疑揣,而以前条陈驿递原之。
tài cháng shǎo qīng xiè shēng qiú xún fǔ yú yǒng guāng yǒng guāng zhǎng lì bù shēng dāng tuī jì zhèn wèi ér yǐn bìng yǐ bì hòu tuī tài pú zé bù bìng
太常少卿谢升求巡抚于永光,永光长吏部,升当推蓟镇,畏而引病以避,后推太仆则不病。
yǔ jiàn hé shēng yǒng guāng péng bǐ yi bìng zuì
羽健劾升、永光朋比,宜并罪。
yǒng guāng zhào duì wén huá diàn lì dǐ yǔ jiàn qǐng jiū zhǔ shǐ zhī zhě
永光召对文华殿,力诋羽健,请究主使之者。
dà xué shì hán kuàng yuē jiū yán guān fēi tǐ yě
大学士韩爌曰:“究言官,非体也。
dì bù cóng yǐ ér yòu zhī
”帝不从,已而宥之。
yī rì dì yù wén huá diàn dú zhào yán rú yǔ liáng jiǔ shì mì jǔ cháo yí hài
一日,帝御文华殿,独召延儒语良久,事秘,举朝疑骇。
yǔ jiàn yuē zhào jiàn bù yǐ yíng tíng ér yǐ dú shì qīng wèn bù yǐ zhāo cān ér yǐ yàn jiān
羽健曰:“召见不以盈廷而以独侍,清问不以朝参而以燕间;
gēng lòu yǐ chén gé mén yóu qǐ
更漏已沉,阁门犹启。
hàn chén yǒu yán suǒ yán gōng gōng yán zhī
汉臣有言‘所言公,公言之;
suǒ yán sī wáng zhě bù shòu sī
所言私,王者不受私’。
shū rù qiè zé
”疏入,切责。
yǔ jiàn jì jī wǔ quán yào qí dǎng sī yīn shì qù zhī
羽健既积忤权要,其党思因事去之。
jí yuán chóng huàn xià yù zhǔ shì lù chéng yuán yǐ yǔ jiàn cháng shū yù chóng huàn hé zhī luò zhí guī
及袁崇焕下狱,主事陆澄源以羽健尝疏誉崇焕,劾之,落职归。
zú
卒。
huáng zōng chāng zì zhǎng qiàn jí mò rén
黄宗昌,字长倩,即墨人。
tiān qǐ èr nián jìn shì
天启二年进士。
chóng zhēn chū wèi yù shǐ qǐng chì jiǎo zhǐ wěi guān yán xiān dì bīn tiān zài bā yuè èr shí sān rì
崇祯初,为御史,请斥矫旨伪官,言:“先帝宾天在八月二十三日。
sān diàn xù gōng zhǐ xiān yī rì zhèng dāng dì jí dà jiàn zhī shí qǐ néng ān xián chū zhào
三殿叙功止先一日,正当帝疾大渐之时,岂能安闲出诏?
fán jiā xián jìn zhì jiē wèi shì guān yě
凡加衔进秩,皆魏氏官也。
de zhǐ tài xù gōng mào làn zhě
”得旨:“汰叙功冒滥者。
zōng chāng zhēng yuē chén suǒ jiū nǎi jiǎo zhǐ fēi mào làn yě
”宗昌争曰:“臣所纠乃矫旨,非冒滥也。
mào làn yóu kě róng jiǎo wěi bù kě dài
冒滥犹可容,矫伪不可贷。
suì liè shàng huáng kè zuǎn fàn jì shì huò wéi huá shào fǔ zhōng lǚ chún rú děng liù shí yī rén qǐ bà miǎn
”遂列上黄克缵、范济世、霍维华、邵辅忠、吕纯如等六十一人,乞罢免。
dì yǐ liè míng duō bù tīng
帝以列名多,不听。
xún hé ba nì dǎng shàng shū zhāng wǒ xù shì láng lǚ tú nán tōng zhèng shǐ yuè jùn shēng jǐ shì zhōng pān shì wén yù shǐ wáng gǒng
寻劾罢逆党尚书张我续、侍郎吕图南、通政使岳骏声、给事中潘士闻、御史王珙。
yòu hé zhōu yán rú tān huì shù shì dì nù tíng fèng bàn nián
又劾周延儒贪秽数事,帝怒,停俸半年。
jì ér hé tǐ rén bù nà
既而劾体仁,不纳。
èr nián dōng xún àn hú guǎng
二年冬,巡按湖广。
mín wáng yīn hóng wèi xiào wèi shì shèng jí shàn huà wáng cháng zi qǐ tōu děng suǒ shì cān zhèng gōng chéng jiàn děng bù yǐ shí wén yù bù jué zhě jiǔ zhī
岷王禋洪为校尉侍圣及善化王长子企鋀等所弑,参政龚承荐等不以实闻,狱不决者久之。
zōng chāng zhì qún jiān shǐ fú gū
宗昌至,群奸始伏辜。
dì zé wèn qián zhū chén shī chū zuì zōng chāng jiū chéng jiàn děng
帝责问前诸臣失出罪,宗昌纠承荐等。
shí tǐ rén yán rú jiē yǐ rù gé ér yǒng guāng yì jì yǐ wéi bù xiān hé chéng jiàn yě
时体仁、延儒皆已入阁,而永光意忌,以为不先劾承荐也。
juān zōng chāng sì jí zōng chāng suì guī
镌宗昌四级,宗昌遂归。
shí wǔ nián jí mò bèi bīng zōng chāng lǜ xiāng rén jù shǒu chéng quán
十五年,即墨被兵,宗昌率乡人拒守,城全。
zhòng zǐ jī zhōng liú shǐ sǐ qí qī zhōu shì jí sān qiè guō shì èr liú shì xùn zhī wèi zhī yī mén wǔ liè
仲子基中流矢死,其妻周氏及三妾郭氏、二刘氏殉之,谓之“一门五烈”。
zhuāng liè dì chū zài wèi ruì yì tú zhì shù zhào jiàn qún chén lùn shì
庄烈帝初在位,锐意图治,数召见群臣论事。
rán yǔ bù hé zhé hē qiǎn
然语不合,辄诃谴。
ér wáng yǒng guāng zhǎng lì bù yóu lè jū zhī
而王永光长吏部,尤乐沮之。
chéng chéng rén hán yī liáng zhě yuán nián shòu hù kē jǐ shì zhōng yán bì xià píng tái zhào duì yǒu wén guān bù ài qián yǔ ér jīn hé chǔ fēi yòng qián zhī de
澄城人韩一良者,元年授户科给事中,言:“陛下平台召对,有‘文官不爱钱’语,而今何处非用钱之地?
hé guān fēi ài qián zhī rén
何官非爱钱之人?
xiàng yǐ qián jìn ān dé bù yǐ qián cháng
向以钱进,安得不以钱偿。
yǐ guān yán zhī zé xiàn guān wéi xíng huì zhī shǒu jǐ shì wèi nà huì zhī yóu
以官言之,则县官为行贿之首,给事为纳贿之尤。
jīn yán zhě jù jiù shǒu lìng bù lián rán shǒu lìng yì ān dé lián
今言者俱咎守令不廉,然守令亦安得廉?
fèng xīn jǐ hé shàng sī dū qǔ guò kè yǒu shū yí kǎo mǎn cháo jìn zhī fèi wú lǜ shù qiān jīn
俸薪几何,上司督取,过客有书仪,考满、朝觐之费,无虑数千金。
cǐ jīn fēi cóng tiān jiàng fēi cóng de chū ér yù shǒu lìng zhī lián de hu
此金非从天降,非从地出,而欲守令之廉,得乎?
chén liǎng yuè lái cí què shū pà wǔ bǎi jīn chén guǎ jiāo yóu rán yú kě tuī yǐ
臣两月来,辞却书帕五百金,臣寡交犹然,余可推矣。
fú qǐ bì xià dà wéi chéng chuàng dǎi zhì qí yóu zhě
伏乞陛下大为惩创,逮治其尤者。
dì dà xǐ zhào jiàn tíng chén jí lìng yī liáng xuān dú
”帝大喜,召见廷臣,即令一良宣读。
dú yǐ yǐ shū biàn shì gé chén yuē yī liáng zhōng gěng kě qiān dū yù shǐ
读已,以疏遍视阁臣曰:“一良忠鲠,可佥都御史。
yǒng guāng qǐng lìng zhǐ shí
”永光请令指实。
yī liáng wěi wěi rú bù yù gào jié rén zhě zé lìng mì zòu
一良唯唯,如不欲告讦人者,则令密奏。
wǔ rì bù zòu ér jǔ zhōu yīng qiū yán míng tài yī èr jiù shì wéi yán yǔ pō qīn yǒng guāng
五日不奏,而举周应秋、阎鸣泰一二旧事为言,语颇侵永光。
dì nǎi zài zhào jiàn yī liáng yǒng guāng jí tíng chén shǒu qián shū xún huán sòng yīn láng rán ér yuē cǐ jīn fēi cóng tiān jiàng fēi cóng de chū zé yǎn juàn ér tàn
帝乃再召见一良、永光及廷臣,手前疏循环颂,音琅然,而曰“此金非从天降,非从地出”,则掩卷而叹。
wèn yī liáng wǔ bǎi jīn shuí zhī kuì yě
问一良:“五百金谁之馈也?
yī liáng zú wú suǒ zhǐ
”一良卒无所指。
gù wèn zé duì rú qián
固问,则对如前。
dì yù yī liáng zhǐ shí jiāng yǒu suǒ chéng chuàng yī liáng zú yǐ fēng wén xiè dà bù yì
帝欲一良指实,将有所惩创,一良卒以风闻谢,大不怿。
wèi dà xué shì liú hóng xun yuē dōu yù shǐ kě qīng shòu yé
谓大学士刘鸿训曰:“都御史可轻授耶!
huà yī liáng qián hòu máo dùn chǐ qí guān
”叱一良前后矛盾,褫其官。
wú zhí yù zì lǎng gōng huáng yán rén
吴执御,字朗公,黄岩人。
tiān qǐ èr nián jìn shì
天启二年进士。
chú jǐ nán tuī guān
除济南推官。
dé zhōu jiàn wèi zhōng xián cí bù fù
德州建魏忠贤祠,不赴。
chóng zhēn sān nián zhēng shòu xíng kē jǐ shì zhōng
崇祯三年,征授刑科给事中。
míng nián qǐng chú chè qiān fǎ shǐ rén de xiāng pèi yì gé bù xíng
明年请除掣签法,使人地相配,议格不行。
qǐng juān jī fǔ jiā pài shì sì fāng tíng miǎn zhī qī xiǎo rán zhī xī jiān yǒu rì bù zhì zhào luàn
请蠲畿辅加派,示四方停免之期,晓然知息肩有日,不至召乱。
qǐng ba juān zhù sōu guā wú wèi tān mò cáng jiān sǒu
请罢捐助搜括,毋为贪墨藏奸薮。
dì yǐ gū míng shì dé zé zhī
帝以沽名市德责之。
hé lì bù shàng shū wáng yǒng guāng bǐ fěi yòng wáng yuán yā ér fēng jiāng wù tīng zhāng dào jùn huì jǔ yǐn tóng gāo ér zǔ zhì wěn
劾吏部尚书王永光比匪:“用王元雅而封疆误,听张道浚贿举尹同皋而祖制紊。
guó jiā lì fǎ chéng tān ér yǒng guāng huì tān guān xié hé rì zhèng chǒng lù hé rì qīng
国家立法惩贪,而永光诲贪,官邪何日正,宠赂何日清。
dì yǐ yǒng guāng qīng shèn bù nà qí yán
”帝以永光清慎,不纳其言。
qǐng zhào huáng kè zuǎn liú zōng zhōu zhèng màn wǔ zhǐ qiáo ràng
请召黄克缵、刘宗周、郑鄤,忤旨谯让。
yòu yán wǎng zhě biān jǐng yuán chóng huàn wáng yuán yā yōng jīn qián shù bǎi wàn shì mǎ shù shí wàn láng bèi shī shǒu ér shǐ yìng pìn wáng xiàng yún zhāng xīng zuǒ yìng xuǎn yǐ yī yì kàng qiáng dí
又言:“往者边警,袁崇焕、王元雅拥金钱数百万,士马数十万,狼狈失守,而史应聘、王象云、张星、左应选以一邑抗强敌。
gù yuē chóu biān bù zài zēng bīng xiǎng ér zài zé rén
故曰筹边不在增兵饷,而在择人。
qǐng jī fǔ dōng běi jí qín jìn yán biān zhōu xiàn xuǎn shòu jīng mǐn jiǎ kē cì xǐ shū bì běn dì zū fù fǔ liàn jūn mín zì yù kòu
请畿辅东北及秦、晋沿边州县,选授精敏甲科,赐玺书,畀本地租赋,抚练军民自御寇。
biān guān wén wǔ lì shàn xiū zhàn shǒu wài zé yǐ lǐ cái rú xiān chén wáng áo yè shèng bèi suǒ wéi
边关文武吏缮修战守外,责以理财,如先臣王翱、叶盛辈所为。
kè bīng kě chè xiǎng shěng kě shù bǎi wàn
客兵可撤,饷省可数百万。
dì shí wèi shěn zhí yù suǒ lùn jī fǔ qín jìn yě ér yuē suì fù liú běn dì zé guó yòng hé zī
”帝时未审执御所论畿辅、秦、晋也,而曰:“岁赋留本地,则国用何资?
bù tīng
庄公不听。
yòu hé shǒu fǔ zhōu yán rú lǎn quán qí yīn qīn chén yú tài jí mù kè li yuán gōng děng jiāo guān wèi jiān lì
又劾首辅周延儒揽权,其姻亲陈于泰及幕客李元功等交关为奸利。
chū zhí yù xíng qǔ rù dōu yán rú qiǎn yuán gōng zhāo zhī bù fù zhì shì jìng hé yán rú
初,执御行取入都,延儒遣元功招之,不赴,至是竟劾延儒。
yòu chén nèi wài yīn yáng zhī shuō jiǔ biān zhōng yuán miào táng zhī shàng wú fēi yīn qì
又陈内外阴阳之说:“九边、中原、庙堂之上,无非阴气;
xīn lǚ dà chén bù jiē jūn zǐ
心膂大臣,不皆君子。
dì yǐ suǒ chēng yáng gāng jūn zǐ wú zhǔ míng lìng zhǐ shí
”帝以所称“阳刚君子”无主名,令指实。
zhí yù nǎi yǐ qián suǒ jiàn liú zōng zhōu sān rén jí jiāng yuē guǎng wén zhèn mèng chén rén xī huáng dào zhōu ní yuán lù cáo yú biàn huì shì yáng luō yù yì yì yīng chāng duì
执御乃以前所荐刘宗周三人,及姜曰广、文震孟、陈仁锡、黄道周、倪元璐、曹于汴、惠世扬、罗喻义、易应昌对。
huì yù shǐ wú yàn fāng yán zhí yù suǒ jǔ gù zhēn jūn zi tā ruò shì láng li jǐn li bāng huá bì mào kāng ní sī huī chéng shào jiē zhōng liáng dāng yòng tōng zhèng shǐ zhāng guāng yuè xié mèi dāng chì
会御史吴彦芳言:“执御所举固真君子,他若侍郎李瑾、李邦华、毕懋康、倪思辉、程绍皆忠良当用,通政使章光岳邪媚当斥。
dì nù qí péng bǐ zhí zhèng fù cóng zhōng gòu zhī suì xuē èr rén jí xià fǎ sī xùn
”帝怒其朋比,执政复从中构之,遂削二人籍,下法司讯。
shí yù shǐ wáng jī càn fāng yǐ jiàn li bāng huá liú zōng zhōu děng xià yù ér zhí yù yàn fāng fù jì zhī jǔ cháo zhèn hài
时御史王绩灿方以荐李邦华、刘宗周等下狱,而执御、彦芳复继之,举朝震骇。
yán guān wèi shēn jiù zú zuò sān rén shú tú sān nián
言官为申救,卒坐三人赎徒三年。
yàn fāng zì yán zǔ shè xiàn rén wèi yù shǐ
彦芳,字延祖,歙县人,为御史。
dà lìng bèi wéi shū lùn sūn chéng zōng
大凌被围,疏论孙承宗。
yòu bó nì àn lǚ chún rú biàn yuān zhī miù
又驳逆案吕纯如辨冤之谬。
dēng zhōu yòng bīng qǐng shè jiān dǎo zhōng guān
登州用兵,请设监岛中官。
zhì shì qiǎn guī
至是谴归。
jī càn yǔ wěi zòu ān fú rén
绩灿,宇伟奏,安福人。
yǔ jǐ shì zhōng shān yīng chén jiān lì sī pài zhī bì yòu jìn cì huán qǐ fèi róng jiàn sān shuō
与给事中邓英陈奸吏私派之弊,又进赐环、起废、容谏三说。
jiàn zhāng fèng xiáng li bāng huá liú zōng zhōu huì shì yáng suì huò zuì zú
荐张凤翔、李邦华、刘宗周、惠世扬,遂获罪卒。
fú wáng shí fù guān
福王时,复官。
yàn fāng jī càn liǎng rén zhě jiē yǐ tiān qǐ wǔ nián jǔ jìn shì
彦芳、绩灿两人者,皆以天启五年举进士。
yàn fāng shòu pú tián zhī xiàn jī càn shòu xīng huà zhī xiàn yòu jiē yǐ zhì xíng gāo děng zhuó chóng zhēn sì nián yù shǐ bìng yǒu shēng
彦芳授莆田知县,绩灿授兴化知县,又皆以治行高等擢崇祯四年御史,并有声。
qí miǎn guān yě yòu jiē yǐ jiàn cái bù zhōng yǔ wú zhí yù tóng lùn qiǎn yún
其免官也,又皆以荐才不中,与吴执御同论谴云。
zhāng zhèng chén zì yǔ hóu kuài jī rén
章正宸,字羽侯,会稽人。
cóng xué tóng lǐ liú zōng zhōu yǒu xué xíng
从学同里刘宗周,有学行。
chóng zhēn sì nián jìn shì
崇祯四年进士。
yóu shù jí shì gǎi lǐ kē jǐ shì zhōng
由庶吉士改礼科给事中。
quàn dì fǎ zhōu kǒng chù guǎn shāng chóng rén yì jiàn fù qiáng
劝帝法周、孔,黜管、商,崇仁义,贱富强。
lǐ bù shì láng wáng yīng xióng zhě wēn tǐ rén sī rén yě tíng tuī gé chén wàng qīng bù dé yǔ
礼部侍郎王应熊者,温体仁私人也,廷推阁臣,望轻不得与。
tǐ rén yǐn wèi zhù wèi yíng rù gé
体仁引为助,为营入阁。
zhèng chén shàng yán yīng xióng qiáng bì zì zhāng hé yuán tè jiǎn
正宸上言:“应熊强愎自张,何缘特简。
shì yīn duō rǎo biàn yǐ kè chéng zōng hé shāng chá yi cún hún hòu
事因多扰,变以刻成,综核伤察,宜存浑厚。
nài hé shǐ hěn ào zhī rén yǔ zàn píng míng zhī zhì zāi
奈何使很傲之人,与赞平明之治哉?
dì dà nù xià yù kǎo xùn jìng xuē jí guī
”帝大怒,下狱拷讯,竟削籍归。
jiǔ nián dōng zhào wèi hù kē jǐ shì zhōng qiān lì kē dū jǐ shì zhōng
九年冬,召为户科给事中,迁吏科都给事中。
zhōu yán rú zài xiāng dì zūn lǐ zhī tè zhòng
周延儒再相,帝尊礼之特重。
zhèng chén chū qí mén yǔ zhī zhǔ
正宸出其门,与搘拄。
suì dàn cháo huì dì lóng shī fū lǐ jìn yán rú děng ér yī zhī yuē zhèn yǐ tiān xià tīng xiān shēng
岁旦朝会,帝隆师傅礼,进延儒等而揖之曰:“朕以天下听先生。
zhèng chén yuē bì xià lóng lǐ gé chén yuàn gé chén jī chéng yǐ gé jūn xīn
”正宸曰:“陛下隆礼阁臣,愿阁臣积诚以格君心。
wú yuán zhōng guān wú xiū ēn yuàn wú yǐ chǒng lì jū chéng gōng wú yǐ jué lù sī qīn nì
毋缘中官,毋修恩怨,毋以宠利居成功,毋以爵禄私亲昵。
yǔ jiē fēng cì yán rú
”语皆风刺延儒。
yán rú yù yòng xuān fǔ xún fǔ jiāng yǔ xù wèi xuān dà zǒng dū zhèng chén chí bù kě lì bù xī yán rú zhǐ yòng zhī
延儒欲用宣府巡抚江禹绪为宣大总督,正宸持不可,吏部希延儒指,用之。
yán rú yù qǐ jiāng líng zhī xiàn shǐ tiáo yuán zhèng chén zhǐ zhī
延儒欲起江陵知县史调元,正宸止之。
yán rú yǐ zuì fǔ féng quán lì de zài zhào yù jiǎ shǒu zhuō gōng fù quán guàn dài zhèng chén zhēng zhī shì suì qǐn
延儒以罪辅冯铨力得再召,欲假守涿功复铨冠带,正宸争之,事遂寝。
qí bù kěn ā xùn rú cǐ
其不肯阿徇如此。
wèi jǐ huì tuī gé chén jiù li rì xuān zhé shù jūn zhōu
未几,会推阁臣,救李日宣,谪戍均州。
yǔ zài rì xuān chuán
语在《日宣传》。
fú wáng lì zhào fù zhèng chén gù guān
福王立,召复正宸故官。
zhèng chén tòng jǔ cháo wú tǎo zéi xīn shàng shū yuē bǐ zhě hé běi shān zuǒ gè jié yíng zhài qín shā wěi guān wèi cháo tíng xiào sǐ lì
正宸痛举朝无讨贼心,上疏曰:“比者河北、山左各结营寨,擒杀伪官,为朝廷效死力。
zhōng yì suǒ jī sì fāng xiǎng yìng
忠义所激,四方响应。
yi jí xí jiāng běi sì zhèn fēn dù hé huái lián luò zhū lù yī xīn qí lì hù wéi shēng yuán
宜亟檄江北四镇,分渡河、淮,联络诸路,一心齐力,互为声援。
liǎng jīng xuè mài tōng ér hòu sāi jǐng xíng jué mèng jīn jù wǔ guān yǐ gōng lǒng yòu
两京血脉通,而后塞井陉,绝孟津,据武关以攻陇右。
bì xià gǎo sù qīn lǜ liù shī zhu bi huái shàng shēng líng zhèn dòng rén qiè tóng chóu yǒng qì jiāng zì bèi
陛下缟素,亲率六师,驻跸淮上,声灵震动,人切同仇,勇气将自倍。
jiǎn chē tú xuǎn jiàng shuài shàn chéng qiàn jìn cùn zé cùn jìn chǐ zé chǐ jù xiǎn chù yào yǐ guī zhōng yuán
简车徒,选将帅,缮城堑,进寸则寸,进尺则尺,据险处要,以规中原。
tiān xià dà yǐ qú wú rén yìng yùn ér chū zāi
天下大矣,渠无人应运而出哉?
wèi guó gōng xú hóng jī jiàn nì àn zhāng jié bù yì bìng qǐ yòng zōu zhī lín zhāng sūn zhèn liú guāng dòu ān yuǎn hóu liǔ zuò chāng děng jiàn qǐ yuán dà chéng zhèng chén bìng shū jiàn bù nà
”魏国公徐弘基荐逆案张捷,部议并起用邹之麟、张孙振、刘光斗,安远侯柳祚昌等荐起阮大铖,正宸并疏谏,不纳。
gǎi dà lǐ chéng zhèng chén qǐng jià guī
改大理丞,正宸请假归。
lǔ wáng jiān guó shǔ jiù guān
鲁王监国,署旧官。
shì bài qì jiā wèi sēng
事败,弃家为僧。
huáng shào jié wàn ān rén
黄绍杰,万安人。
tiān qǐ wǔ nián jìn shì
天启五年进士。
shòu zhōng shū shè rén
授中书舍人。
chóng zhēn yuán nián kǎo xuǎn jǐ shì zhōng
崇祯元年,考选给事中。
xū cì hé ba yǎn dǎng nán jīng yù shǐ li shí xīn xú fù yáng
需次,劾罢奄党南京御史李时馨、徐复阳。
bǔ shòu bīng kē
补授兵科。
wǔ nián jì liáo zǒng dū cáo wén héng yǔ jiān shì zhōng guān shān xī zhào xiāng jié
五年,蓟辽总督曹文衡与监视中官邓希诏相讦。
shào jié yán wén héng liè shì shòu nèi chén zhǐ zhāi hé yán lì sān jūn shàng
绍杰言:“文衡烈士,受内臣指摘,何颜立三军上。
xī zhào nèi shù jié biān chén rǔ guó dà bù biàn
希诏内竖,讦边臣辱国,大不便。
yi jí gèng wén héng ér ba xī zhào
宜亟更文衡而罢希诏。
dì bù tīng
”帝不听。
jiǔ zhī wén héng yǐ xián zhù qù shào jié qiān xíng kē zuǒ jǐ shì zhōng
久之,文衡以闲住去,绍杰迁刑科左给事中。
qī nián wǔ yuè yīn hàn qiú yán
七年五月,因旱求言。
shào jié shū lùn dà xué shì wēn tǐ rén yuē hàn shì zāi yì cè miǎn sān gōng zǎi zhí yì yǐn zuì yǐ qiú ba
绍杰疏论大学士温体仁曰:“汉世灾异,策免三公,宰执亦引罪以求罢。
jīn zhě jiǔ hàn bì xià xiū míng zhèng zhì nà dǎng yán kě wèi yìng tiān yǐ shí yǐ ér yǔ zé bù jiàng hé zāi
今者久旱,陛下修明政治,纳谠言,可谓应天以实矣,而雨泽不降,何哉?
tiān yǒu suǒ shén nù ér bù jiě yě
天有所甚怒而不解也。
cì fǔ wēn tǐ rén zhě bǐng zhèng shù zài shàng gàn tiān hé wú suì bù hàn wú rì bù fēng mái wú chǔ bù dào zéi wú rén bù chóu yuàn
次辅温体仁者,秉政数载,上干天和,无岁不旱,无日不风霾,无处不盗贼,无人不愁怨。
bǐng zhèng jì jiǔ kuī jiàn yì gōng zhōng wài qū chéng yì qiǎo
秉政既久,窥瞷益工,中外趋承益巧。
yī rén dāng yòng zé yuē tǐ rén yì wèi jù ěr yě
一人当用,则曰:‘体仁意未遽尔也。
yī shì dāng háng zé yuē tǐ rén wén kǒng bù lè yě
’一事当行,则曰:‘体仁闻恐不乐也。
fù yī shū jiàn yī yì yòu yuē lǜ tǐ rén yǒu tā shǔ
’覆一疏,建一议,又曰:‘虑体仁有他属。
bù rán zé tǐ rén jì huì wú yīng qí xiōng fēng yě
’不然,则:‘体仁忌讳,毋撄其凶锋也。
fán cǐ zhào biàn zhī yóu
’凡此召变之尤。
yuàn bì xià ba tǐ rén yǐ huí tiān yì
愿陛下罢体仁以回天意。
tǐ rén ba ér gān lín bù jiàng shā chén yǐ zhèng qī jūn zhī zuì
体仁罢而甘霖不降,杀臣以正欺君之罪。
dì fāng juàn tǐ rén biǎn shào jié yī zhì
”帝方眷体仁,贬绍杰一秩。
tǐ rén biàn qiě jié qí bié yǒu zhǐ shòu
体仁辨,且讦其别有指授。
shào jié yán tíng chén yán shì zhǐ jí shèng yú yóu hé yōu róng yī zì shè tǐ rén bì zāo biǎn chù
绍杰言:“廷臣言事,指及乘舆,犹荷优容,一字涉体仁,必遭贬黜。
shuí bù zì ài wéi rén zhǐ shòu yé
谁不自爱,为人指授耶?
yīn liè qí zuì zhuàng dōng nán bù kěn shè lì zǒng dū bì bīng bù shì láng péng rǔ nán zhì shī jī yi
”因列其罪状:东南不肯设立总督,庇兵部侍郎彭汝楠,致失机宜;
yòng tān huì hú zhōng lín wèi zhí fāng láng ér chù li jì zhēn
用贪秽胡钟麟为职方郎,而黜李继贞;
zhǔ shàng shū mǐn hóng xué qǐ sī rén táng shì jì wèi nán jīng zǒng xiàn gù zhèng rén jù shì sì děng
嘱尚书闵洪学起私人唐世济为南京总宪,锢正人瞿式耜等;
bì yīn yà chén qǐ wèi xuān fǔ sī kuǎn rǔ guó
庇姻娅沈棨为宣抚,私款辱国;
bì zhǔ kǎo dīng jìn cóng kuān mó kān
庇主考丁进,从宽磨勘。
qiě yuē chén suǒ yǎng zhù shèng míng dòng zhú tǐ rén jiān qī zhě qí shuō zé yǒu liǎng duān
且曰:“臣所仰祝圣明,洞烛体仁奸欺者,其说则有两端。
xià wéi péng dǎng yī yǔ kě yǐ qián yán guān zhī kǒu tiāo shàn lèi zhī huò
下惟朋党一语,可以箝言官之口,挑善类之祸;
shàng wéi piào nǐ yī yǔ kě yǐ jī shèng míng zhī nù gài fèn wù zhī qiān
上惟票拟一语,可以激圣明之怒,盖偾误之愆。
tǐ rén yóu biàn qiě yǐ péng dǎng wéi yán
”体仁犹辨,且以朋党为言。
shào jié suì yán tǐ rén shòu tóng shāng wáng chéng jīn tǐ rén zhǎng zǐ shòu xún fǔ qǐ jí liǎng huái xún yán gāo qīn shùn děng jīn jiē wàn jì
绍杰遂言:“体仁受铜商王诚金,体仁长子受巡抚棨及两淮巡盐高钦顺等金,皆万计。
tǐ rén yòng mén gàn wáng zhì dōng nán zhī lì jiē qí zhuǎn shū
体仁用门干王治,东南之利皆其转输。
tǐ rén sī dǐ liǎng bèi dào shī huáng jīn bǎo yù wú suàn nì bù gǎn yán
体仁私邸两被盗,失黄金宝玉无算,匿不敢言。
dì nù diào wéi shàng lín yuàn shǔ chéng qiān xíng rén sī fù
”帝怒,调为上林苑署丞,迁行人司副。
bā nián zéi fàn huáng líng shào jié zài hé tǐ rén wù guó zhào kòu zài zhé yìng tiān fǔ jiǎn jiào
八年,贼犯皇陵,绍杰再劾体仁误国召寇,再谪应天府检校。
lǚ qiān nán jīng lì bù láng zhōng zú
屡迁南京吏部郎中,卒。
xiān shì qī nián zhēng yuè jǐ shì zhōng li shì qí lùn wēn tǐ rén jí dà xué shì wú zōng dá bìng hé bīng bù shàng shū zhāng fèng yì nì zhí zhuàng
先是,七年正月,给事中李世祺论温体仁及大学士吴宗达,并劾兵部尚书张凤翼溺职状。
dì nù zhé fú jiàn àn chá sī jiǎn jiào
帝怒,谪福建按察司检校。
shì qí zì shòu shēng qīng pǔ rén
世祺,字寿生,青浦人。
tiān qǐ èr nián jìn shì shòu xíng rén
天启二年进士,授行人。
chóng zhēn sān nián zhuó xíng kē jǐ shì zhōng chén dà jì zhī dāng dìng zhě èr yuē bīng shí zhī jì mín shēng zhī jì
崇祯三年,擢刑科给事中,陈大计之当定者二:曰兵食之计,民生之计;
dà bì zhī dāng lí zhě sān yuē liù cáo zhī bì zài lì xū biān lì zhī bì zài qī yǐn tān mò zhī bì zài shē mí
大弊之当厘者三:曰六曹之弊在吏胥,边吏之弊在欺隐,贪墨之弊在奢靡。
xià hàn dǎo yǔ wèi yìng nǎi jìn xiū zhèng zhī shuō sān yuē xù jī diàn yì cuī kē yù chǔ bèi
夏旱,祷雨未应,乃进修政之说三:曰恤畿甸,议催科,预储备。
dì bìng nà zhī
帝并纳之。
zhōng guān chū zhèn shì qí shàng yán zǔ zōng lì fǎ qián gǔ bīng mǎ jūn mín gè fēn shì quán fáng zhuān shàn
中官出镇,世祺上言:“祖宗立法,钱谷兵马,军民各分事权,防专擅。
nèi gé rù fèng tiān yán chū sī bīng shí nèi tíng yì zhǐ jì dé ér yīn cì zhī wài tíng shì quán yòu de ér xiǎn cāo zhī
内阁入奉天颜,出司兵食,内廷意旨既得而阴伺之,外廷事权又得而显操之。
wèi zhōng xián dào nòng shén qì zé lài shèng tiān zǐ gōng jiǎn chú zhī ér nài hé fù gōng zì dǎo zhī
魏忠贤盗弄神器,则赖圣天子躬翦除之,而奈何复躬自蹈之。
bù tīng
庄公不听。
wǔ nián bā yuè yín yǔ sǔn shān líng chāng píng dì dòng
五年八月,淫雨损山陵,昌平地动。
shì qí shàng yán rì zhě fǔ lǐ diào xiè wú wén jīng shén wèi gù chǒng zhī yòng
世祺上言:“日者辅理调燮无闻,精神为固宠之用;
tǒng jūn héng cái wú shù huǎn jí wú kě shì zhī rén
统军衡才无术,缓急无可恃之人。
zhōng shū jué cè yǎn ěr dào líng
中枢决策,掩耳盗铃;
zhǔ jì chí chóu yī chuāng wān ròu
主计持筹,医疮剜肉。
zhōu xiàn pò gōng lìng biān cè bù qián
州县迫功令,鞭策不前;
liù cáo jiǒng bù shū jiù guò bù shàn
六曹窘簿书,救过不赡。
zān bǐ zhí jiǎn zhī chén jiē jì líng yǔ
簪笔执简之臣,接迹囹圄;
kǎo pán yīn zhóu zhī shì kàng shēng hóng jǔ
考槃𬘡轴之士,抗声鸿举。
yī rén yì yí jí zhòng rén
一人议,疑及众人;
yī shì zǐ yí jí zhòng shì
一事訾,疑及众事。
huáng yī zhī shǐ xié háng qīng èr zhī táng
黄衣之使,颉颃卿贰之堂;
diāo chán zhī zuò xióng jù jié yuè zhī shàng
貂蝉之座,雄踞节钺之上。
dī méi zé qì zhé qiáng xiàng zé xìn kāi
低眉则气折,强项则衅开。
gè biān jiān shì zhī qiǎn yǐ jiāng jī yuè chū suī jiān yǒu zhāi fā zhì jìng tóng guī mó léng xiào bù xiào kě gài jiàn
各边监视之遣,已将期月,初虽间有摘发,至竟同归模棱,效不效可概见。
fú yuàn chè huí gè shǐ yǐ míng yīn bù gàn yáng zhī fēn
伏愿撤回各使,以明阴不干阳之分。
rán hòu cǎi gōng lùn yǐ jìn tuì dà chén zhuó shì qíng yǐ héng liáng xiǎo chén shì yí jì zhī gēn kāi gōng míng zhī lù zhù tiān biàn kě huí shí jiān kě jì
然后采公论以进退大臣,酌事情以衡量小臣,释疑忌之根,开功名之路,庶天变可回,时艰可济。
dì yǐ jiè duān dú zòu qiè zé zhī
”帝以借端渎奏,切责之。
jǐ shì zhōng chén zàn huà hé zhōu yán rú wèi yán rú cháng yǔ rén yuē jīn shàng xī huáng shàng rén yě
给事中陈赞化劾周延儒,谓:“延儒尝语人曰:今上,羲皇上人也。
cǐ chéng hé yǔ
此成何语?
chén wén zhī shì qí
臣闻之世祺。
dì jí shì qí zé yán wén zhī zàn huà
”帝诘世祺,则言闻之赞化。
dì jié zé zhě zài sān shì qí zhí rú chū nǎi yǐ
帝诘责者再三,世祺执如初,乃已。
zhì shì lùn tǐ rén jué shì zhī jiān dà tān zhī yóu suì biǎn guān
至是论体仁绝世之奸,大贪之尤,遂贬官。
jiǔ zhī qǐ xíng rén sī fù lǚ qiān tài pú sì qīng
久之,起行人司副,屡迁太仆寺卿。
qiǎn jì lǔ wáng shì jùn xuán lǐ
遣祭鲁王,事竣旋里。
guó biàn dù mén bù chū jiǔ zhī zú
国变,杜门不出,久之卒。
fu cháo yòu zì yòu jūn lín chuān rén
傅朝佑,字右君,临川人。
yǒu xiào xíng
有孝行。
wàn lì zhòng jǔ xiāng shì dì yī shī shì zōu yuán biāo
万历中举乡试第一,师事邹元标。
tiān qǐ èr nián chéng jìn shì shòu zhōng shū shè rén
天启二年成进士,授中书舍人。
chóng zhēn sān nián kǎo xuǎn jǐ shì zhōng
崇祯三年,考选给事中。
yǒng píng chū fù liè shàng shàn hòu qī shì
永平初复,列上善后七事。
dì cǎi nà zhī bǔ shòu bīng kē
帝采纳之,补授兵科。
míng nián bā yuè shū hé shǒu fǔ zhōu yán rú yǐ jī xiè biàn zhà zhī xīn yùn xíng míng dū zé zhī shù
明年八月,疏劾首辅周延儒:“以机械变诈之心,运刑名督责之术。
jiàn nìng zé jiā zhī xī jié yuán hóng xūn zhāng dào jùn wèi fù xīn
见佞则加之膝,结袁弘勋、张道浚为腹心;
yù xián zé zhuì zhī yuān bìn qián xiàng kūn liú zōng zhōu yú cǎo mǎng
遇贤则坠之渊,摈钱象坤、刘宗周于草莽。
qīng xiàn zhèng shì jiā zhī jí xíng yuē shàng yì bù cè yě
倾陷正士,加之极刑,曰‘上意不测也’;
rǎng qiè míng zhǐ bō zhū cháo yòu yuē wú yì gù rán yě
攘窃明旨,播诸朝右,曰‘吾意固然也’。
huáng shàng yīn hàn qiú yán zé kǒng qí yáng jǐ guò gù xuē yán guān yǐ lì wēi
皇上因旱求言,则恐其扬己过,故削言官以立威;
huáng shàng shèn mì bīng jī zé yù qí qián rén kǒu gù cuò zhí chén yǐ chù zhòng
皇上慎密兵机,则欲其箝人口,故挫直臣以怵众。
wǎng shí jiū qí zuì è zhě jǐn zāo chì zhú ér qīn zhī xiāng qū biàn liè yào jīn
往时纠其罪恶者尽遭斥逐,而亲知乡曲遍列要津。
dà chén zhī dào gù rú shì hu
大臣之道固如是乎?
wǔ zhǐ qiè zé
”忤旨切责。
lǚ qiān gōng kē zuǒ jǐ shì zhōng
屡迁工科左给事中,
chén dāng wù shí èr shì yī nà jiàn
陈当务十二事:一纳谏,
èr xù mín
二恤民,
sān zé xiāng
三择相,
sì wù yǐ nèi pī yòng fǔ chén
四勿以内批用辅臣,
wǔ wù shǐ zhōng guān sī tán hé
五勿使中官司弹劾,
liù wù lìng fǎ wài jiā làn xíng
六勿令法外加滥刑,
qī zhǐ tí qí
七止缇骑,
bā tíng nèi cāo
八停内操,
jiǔ yì wǔ chén jiāo wán
九抑武臣骄玩,
shí guǎng qǐ fèi
十广起废,
shí yī chì yǒu sī xiū chéng jī sù
十一敕有司修城积粟,
shí èr jiǎng shèng yù liù tiáo
十二讲圣谕六条。
chū fēng yì fān shì jùn hái lǐ
出封益藩,事竣还里。
jiǔ nián jí jiā jìn xíng kē dū jǐ shì zhōng
九年,即家进刑科都给事中。
hái cháo qiān qī wèi jǐ shì zhōng chén qǐ xīn suǒ hé biǎn zhì diào wài
还朝愆期,为给事中陈启新所劾,贬秩调外。
wèi xíng shū lùn wēn tǐ rén liù dà zuì
未行,疏论温体仁六大罪。
lüè yán
略言:
bì xià dāng biān jǐng shí tè jiǎn tǐ rén rù gé
陛下当边警时,特简体仁入阁。
tǐ rén nǎi bù yǐ dào shì jūn ér wu xíng míng
体仁乃不以道事君,而务刑名。
kuī bì xià yì zài zhèn zuò bǐ zé jiè yǐ kuài ēn chóu
窥陛下意在振作,彼则借以快恩仇;
kuī bì xià zhì shàng jīng míng bǐ zé tuō yǐ zhāng wēi fú
窥陛下治尚精明,彼则托以张威福。
cǐ wèi dé zuì yú tiān zǐ
此谓得罪于天子。
fèng yáng chāng píng zhōng líng zhī de tǐ rén céng wú wèi yǔ chóu móu liǎng dì shī shǒu líng qǐn zhèn jīng
凤阳、昌平钟灵之地,体仁曾无未雨绸缪,两地失守,陵寝震惊。
cǐ wèi dé zuì yú zǔ zōng
此谓得罪于祖宗。
xiè lǐ zhí zài sān gōng tǐ rén wèi xiāng rì yuè jiāo shí xīng chén shī xíng fēng mái dié jiàn sì fāng gào zāi suì bǐ bù dēng dì zhèn hé jué chéng xiàn jǐng kū céng mò zhī chéng zé rì xún ēn yuàn tú bào yá zì
燮理职在三公,体仁为相,日月交蚀,星辰失行,风霾迭见,四方告灾,岁比不登,地震河决,城陷井枯,曾莫之惩,则日寻恩怨,图报睚眦。
cǐ wèi dé zuì yú tiān dì
此谓得罪于天地。
qiáng dí nèi bī dà dào sì qǐ gāo lí dàn mù qiě xiàn
强敌内逼,大盗四起,高丽旦暮且陷。
tǐ rén mào shǎng mào yīn zhōng wài jiě tǐ yīn zhī
体仁冒赏冒荫,中外解体因之。
cǐ wèi dé zuì yú fēng jiāng
此谓得罪于封疆。
tǐ rén zi jiàn píng yú fù shè zhū shēng mù rén jiū dàn zhū lián bù yǐ
体仁子见屏于复社诸生,募人纠弹,株连不已。
qiě qī nián yòu yì cái jiǎn mào cái guó jiā sān bǎi nián qǔ shì zhī jīng yī dàn huài yú tǐ rén zhī shǒu
且七年又议裁减茂才,国家三百年取士之经,一旦坏于体仁之手。
cǐ wèi dé zuì yú shèng xián
此谓得罪于圣贤。
tóng shēng tiān dì shuí wú běn xīn tǐ rén zì yǒu fèi cháng piān yù cán hài zhōng liáng
同生天地,谁无本心,体仁自有肺肠,偏欲残害忠良。
zhī jīn wén wǔ chén liáo jǐ shù bǎi rén pián shǒu líng yǔ tiān liáng jǐn sàng
只今文武臣僚,几数百人,骈首囹圄,天良尽丧。
cǐ wèi dé zuì yú xīn xìng
此谓得罪于心性。
fū rén zhǔ zhī biàn jiān zài míng ér rén zhǔ zhī qù jiān zài duàn
夫人主之辨奸在明,而人主之去奸在断。
fú yuàn bì xià dà shī míng duàn sù qù tǐ rén
伏愿陛下大施明断,速去体仁。
wú yǐ tiān biàn wèi bù zú wèi wú yǐ rén yán wèi bù zú xù wú yǐ qún xiǎo zhī féng yíng wèi bì kě rèn wú yǐ yī jǐ zhī qīng míng wèi bì kě shì
毋以天变为不足畏,毋以人言为不足恤,毋以群小之逢迎为必可任,毋以一己之清明为必可恃。
dà shè tiān xià chú kē zhèng zhù dào xuán kě jiě tài píng kě zhì
大赦天下,除苛政,庶倒悬可解,太平可致。
dì nù chú míng xià lì àn zhì
帝怒,除名,下吏按治。
yú yuè tǐ rén yì ba
逾月,体仁亦罢。
zhōng guān dù xūn yǎ zhòng cháo yòu lìng qí shàng shū qǐng zuì ér jǐ cóng zhōng zhǔ zhī kě fù gù guān cháo yòu bù yīng
中官杜勋雅重朝佑,令其上疏请罪,而己从中主之,可复故官,朝佑不应。
shí yī nián dōng guó shì yì jí huò zuì zhě yì zhòng yù jǐ mǎn
十一年冬,国事益棘,获罪者益众,狱几满。
cháo yòu nǎi cóng yù zhōng shàng shū qǐng kuān xù yǔ guò jī
朝佑乃从狱中上书,请宽恤,语过激。
huì yǒu biān jǐng wèi bào yě
会有边警,未报也。
míng nián chūn zé yǐ diān dǎo xián jiān zì yì shàn wǔ tíng zhàng liù shí chuàng zhòng ér zú
明年春,责以颠倒贤奸,恣意讪侮,廷杖六十,创重而卒。
dāng shí tái shěng jìng yán shì yán bù zhōng duō huò qiǎn
当时台省竞言事,言不中多获谴。
zhāng zhèng chén zhuāng áo xiàn li rǔ càn zhī tú hǎo zhí jiàn cháo yòu cháng shū chēng zhī
章正宸、庄鳌献、李汝璨之徒好直谏,朝佑尝疏称之。
áo xiàn zì rèn gōng jìn jiāng rén
鳌献,字任公,晋江人。
chóng zhēn liù nián yóu shù jí shì gǎi bīng kē jǐ shì zhōng shàng tài píng shí èr cè jí lùn dōng chǎng zhī hài
崇祯六年,由庶吉士改兵科给事中,上《太平十二策》,极论东厂之害。
wǔ zhǐ biǎn zhè jiāng bù zhèng sī zhào mó
忤旨,贬浙江布政司照磨。
rǔ càn zì yòng zhāng nán chāng rén
汝璨,字用章,南昌人。
chóng zhēn shí wéi xíng kē jǐ shì zhōng
崇祯时为刑科给事中。
shí nián rùn yuè yīn hàn qiú yán chén huí tiān sì yào lùn cái yòng zhèng shì zhī bì
十年闰月因旱求言,陈回天四要,论财用政事之弊。
yòu yán bā jiǔ nián lái gàn hé zhào zāi shǐ yú duān kuí jī yú sì hǎi
又言:“八、九年来,干和召灾,始于端揆,积于四海。
shuǐ hàn dào zéi pín jiàn dié chū shì jiāng wèi yǐ hé guài qí rán
水旱盗贼,频见叠出,势将未已,何怪其然。
dì nù xuē jí guī
”帝怒,削籍归。
guó biàn cuī dié běi miàn āi háo zuò qí sǐ wén qí sǐ jìng sǐ
国变,衰绖北面哀号,作《祈死文》祈死,竟死。
rǔ càn cháo yòu jì sǐ fú wáng shí fù guān
汝璨、朝佑既死,福王时,复官。
áo xiàn shì fú wáng fù guān jiǔ zhī zú
鳌献事福王,复官,久之卒。
jiāng cǎi zì rú nóng lái yáng rén
姜采,字如农,莱阳人。
chóng zhēn sì nián jìn shì
崇祯四年进士。
shòu mì yún zhī xiàn diào yí zhēn qiān lǐ bù zhǔ shì
授密云知县,调仪真,迁礼部主事。
shí wǔ nián zhuó lǐ kē jǐ shì zhōng
十五年,擢礼科给事中。
shān yáng wǔ jǔ chén qǐ xīn zhě chóng zhēn jiǔ nián yì què shàng shū yán tiān xià sān dà bìng
山阳武举陈启新者,崇祯九年诣阙上书,言:“天下三大病。
shì zǐ zuò wén gāo tán xiào tì rén yì jí fú guān zì xíng jiān tè
士子作文,高谈孝悌仁义,及服官,恣行奸慝。
cǐ kē mù zhī bìng yě
此科目之病也。
guó chū diǎn shǐ shòu dōu yù shǐ gòng shì shòu bù zhèng xiù cái shòu shàng shū jiā jìng shí yóu sān tú bìng yòng jīn wéi yī tú
国初典史授都御史,贡士授布政,秀才授尚书,嘉靖时犹三途并用,今惟一途。
jǔ gòng bù dé zhì xiǎn guān yī jǔ jìn shì héng xíng fàng dàn
举贡不得至显官,一举进士,横行放诞。
cǐ zī gé zhī bìng yě
此资格之病也。
jiù zhì jǐ shì yù shǐ jiào guān de wèi zhī qí hòu tú shāo ài ér jǔ rén tuī guān zhī xiàn yóu yǔ qí liè jīn wéi yǐ jìn shì xuǎn
旧制,给事、御史,教官得为之,其后途稍隘,而举人、推官、知县犹与其列,今惟以进士选。
bǐ shòu rèn shí xiān yǐ jǐ shì yù shǐ zì dài jiān sī jùn shǒu chéng fèng bù xiá bō xià nüè mín zì qí suǒ wèi
彼受任时,先以给事、御史自待,监司、郡守承奉不暇,剥下虐民,恣其所为。
cǐ xíng qǔ kǎo xuǎn zhī bìng yě
此行取考选之病也。
qǐng tíng kē mù yǐ chù xū wén jǔ xiào lián yǐ chóng shí xíng ba xíng qǔ kǎo xuǎn yǐ chú jī héng zhī xí juān zāi shāng tián fù yǐ sū mín kùn zhuān bài dà jiàng yǐ jié zhì yǒu sī biàn yì xíng shì
请停科目以绌虚文,举孝廉以崇实行,罢行取考选以除积横之习,蠲灾伤田赋以苏民困,专拜大将以节制有司便宜行事。
pěng shū guì zhèng yáng mén sān rì zhōng guān qǔ yǐ jìn
”捧疏跪正阳门三日,中官取以进。
dì dà xǐ lì zhuó lì kē jǐ shì zhōng lì bīng kē zuǒ jǐ shì zhōng
帝大喜,立擢吏科给事中,历兵科左给事中。
liú zōng zhōu zhān ěr xuǎn děng xiān hòu lùn zhī
刘宗周、詹尔选等先后论之。
xī rén yáng guāng xiān jié qí chū shēn jiàn yì jí xùn sī nà huì zhuàng
歙人杨光先讦其出身贱役,及徇私纳贿状。
dì xī bù jiù
帝悉不究。
rán qǐ xīn zài shì suǒ tiáo zòu lǜ wú guān dà jì
然启新在事所条奏,率无关大计。
yù shǐ wáng jù kuí hé qí nì zhí dì nù zhé jù kuí
御史王聚奎劾其溺职,帝怒,谪聚奎。
yǐ qiān dū yù shǐ li xiān chūn yì jù kuí fá qīng bìng duó qí zhí
以佥都御史李先春议聚奎罚轻,并夺其职。
jiǔ zhī yù shǐ lún zhī jiè hé qí qǐng tuō shòu qiú huán xiāng jiāo hèng shǐ zhào xíng kān
久之,御史伦之楷劾其请托受赇,还乡骄横,始诏行勘。
wèi shàng ér qǐ xīn zāo mǔ yōu cǎi yīn hé qí bù zhōng bù xiào dà jiān dà zhà
未上而启新遭母忧,采因劾其不忠不孝,大奸大诈。
suì xuē qǐ xīn jí xià fǔ àn zhuī zāng nǐ zuì
遂削启新籍,下抚按追赃拟罪。
qǐ xīn jìng táo qù bù zhī suǒ zhī
启新竟逃去,不知所之。
guó biàn hòu wèi sēng yǐ zú
国变后,为僧以卒。
shí dì yǐ kòu fēn wèi xi mín lí fēng dí jiàn zhāi nán chéng
时帝以寇氛未息,民罹锋镝,建斋南城。
cǎi shàng shū jiàn bù bào
采上疏谏,不报。
yǐ chén dàng kòu èr cè yuē míng nóng yè shōu yǒng gǎn
已,陈荡寇二策,曰明农业,收勇敢。
dì shàn qí yán
帝善其言。
chū wēn tǐ rén jí xuē guó guān pái yì jǐ jí jiàn yán zhě
初,温体仁及薛国观排异己及建言者。
zhōu yán rú zài xiāng jǐn fǎn suǒ wéi guǎng yǐn qīng liú yán lù yì fēng qǐ lùn shì
周延儒再相,尽反所为,广引清流,言路亦蜂起论事。
jì zhě nǎi zào èr shí sì qì zhī shuō yǐ zhǐ cháo shì èr shí sì rén zhí dá yù qián
忌者乃造二十四气之说,以指朝士二十四人,直达御前。
dì shì xià zhào jiè yù bǎi guān zé yán lù yóu zhì
帝适下诏戒谕百官,责言路尤至。
cǎi yí dì yǐ rù qí shuō nǎi shàng yán bì xià shì yán guān zhòng gù zé zhī yán
采疑帝已入其说,乃上言:“陛下视言官重,故责之严。
rú shèng yù yún dài rén guī xiè wéi rén chū quē zhě chén gǎn wèi wú qí shì
如圣谕云‘代人规卸,为人出缺’者,臣敢谓无其事。
rán bì xià hé suǒ jiàn ér yún
然陛下何所见而云?
tǎng rú èr shí sì qì fēi yǔ cǐ bì dà jiān jù duì kǒng yán zhě bù lì jǐ ér sī yǐ zhōng zhī jī zhì zūn zhī nù qián yán guān zhī kǒu rén jiē yīn mò shuí yǔ bì xià yán tiān xià shì zhě
倘如二十四气蜚语,此必大奸巨憝,恐言者不利己,而思以中之,激至尊之怒,箝言官之口,人皆喑默,谁与陛下言天下事者?
xiān shì jǐ shì zhōng fāng shì liàng lùn mì yún xún fǔ wáng jì mó bù shèng rèn bǎo dìng cān zhèng qián tiān xī yīn yín yuán jǐ shì zhōng yáng zhī qǐ liáo guó lìn yǐ shǔ yán rú jí tíng tuī suì de yú zhǐ
”先是,给事中方士亮论密云巡抚王继谟不胜任,保定参政钱天锡因夤缘给事中杨枝起、廖国遴,以属延儒,及廷推,遂得俞旨。
shì dì yǒu wéi rén chū quē yù gài jǔ tíng chén jī xí gào jiè zhī fēi wéi tiān xī fā yě
适帝有“为人出缺”谕,盖举廷臣积习告戒之,非为天锡发也。
cǎi tàn zhī wèi shěn wèi dì shí zhǐ qí shì cāng cù bài shū
采探之未审,谓帝实指其事,仓卒拜疏。
ér dì yú shì shí fāng yōu láo tiān xià mò gào shàng dì dài zuì shěng qiān suǒ bān jiè yù cí zhǐ āi tòng dú zhě gǎn shāng
而帝于是时方忧劳天下,默告上帝,戴罪省愆,所颁戒谕,词旨哀痛,读者感伤。
cǎi gù fǎn fù jié nán ruò shēn yí yú dì zhě dì suì dà nù yuē cǎi gǎn jié wèn zhào zhǐ miǎo wán tè shèn
采顾反复诘难,若深疑于帝者,帝遂大怒,曰:“采敢诘问诏旨,藐玩特甚。
lì xià zhào yù kǎo xùn
”立下诏狱考讯。
zhǎng zhèn fǔ liáng qīng hóng yǐ yù cí shàng dì yuē cǎi qíng zuì tè zhòng
掌镇抚梁清宏以狱词上,帝曰:“采情罪特重。
qiě èr shí sì qì zhī shuō lèi nì míng wén shū jiàn jí dāng huǐ hé gù lèi téng zòu dú
且二十四气之说,类匿名文书,见即当毁,何故累腾奏牍?
qí sù àn shí yǐ wén
其速按实以闻。
shí xíng rén xióng kāi yuán yì yǐ jiàn yán xià jǐn yī wèi
”时行人熊开元亦以建言下锦衣卫。
dì nù liǎng rén shén mì zhǐ xià wèi shuài luò yǎng xìng lìng qián bì zhī yù
帝怒两人甚,密旨下卫帅骆养性,令潜毙之狱。
yǎng xìng jù yǐ yǔ tóng guān
养性惧,以语同官。
tóng guān yuē bú jiàn tián ěr gēng xǔ xiǎn chún shì hu
同官曰:“不见田尔耕、许显纯事乎?
yǎng xìng nǎi bù gǎn fèng mìng sī yǐ yǔ tóng xiāng jǐ shì zhōng liáo guó lìn guó lìn yǐ yǔ tóng guān cáo liáng zhí
”养性乃不敢奉命,私以语同乡给事中廖国遴,国遴以语同官曹良直。
liáng zhí jí shū hé yǎng xìng guī guò yú jūn ér zì yǐ wéi gōng
良直即疏劾养性“归过于君,而自以为功。
bì xià wú cǐ zhǐ bù yí wū bàng
陛下无此旨,不宜诬谤;
jí yǒu zhī bù yí xiè
即有之,不宜泄。
qǐng bìng zhū yǎng xìng kāi yuán
”请并诛养性、开元。
yǎng xìng dà jù dì yì bù yù shā jiàn chén shū jìng liú zhōng
养性大惧,帝亦不欲杀谏臣,疏竟留中。
huì zhèn fǔ zài shàng cǎi yù yán lüè xùn zhě zài gōng wú yì cí
会镇抚再上采狱,言掠讯者再,供无异词。
yǎng xìng yì fēng hái mì zhǐ
养性亦封还密旨。
nǎi mìng yí xíng guān dìng zuì shàng shū xú shí qí děng nǐ cǎi shù kāi yuán shú tú
乃命移刑官定罪,尚书徐石麒等拟采戍,开元赎徒。
dì zé yǐ xùn qíng wěi fǎ lìng duì zhuàng
帝责以徇情骫法,令对状。
nǎi duó shí qí jí láng zhōng liú yí chūn guān ér dǎi cǎi kāi yuán zhì wǔ mén bìng zhàng yī bǎi
乃夺石麒及郎中刘沂春官,而逮采、开元至午门,并杖一百。
cǎi yǐ sǐ cǎi dì gāi kǒu ruò guàn zhī nǎi fù sū réng xì xíng bù yù
采已死,采弟垓口溺灌之,乃复苏,仍系刑部狱。
míng nián qiū dà yì mìng zhū qiú chū wài shōu bǎo
明年秋,大疫,命诸囚出外收保。
cǎi kāi yuán chū jí yè xiè bīn kè
采、开元出,即谒谢宾客。
dì yǐ yǔ xíng bù shàng shū zhāng xīn xīn jù fù jìn zhī yù
帝以语刑部尚书张忻,忻惧,复禁之狱。
shí qī nián èr yuè shǐ shì cǎi shù xuān zhōu wèi
十七年二月始释采,戍宣州卫。
jiāng fù shù suǒ ér dū chéng xiàn
将赴戍所而都城陷。
fú wáng lì yù shè qǐ gù guān
福王立,遇赦,起故官。
dīng fù jiān bù fù
丁父艰,不赴。
guó biàn hòu liú yù sū zhōu yǐ zú
国变后,流寓苏州以卒。
qiě sǐ yǔ qí èr zǐ yuē wú fèng xiān dì mìng shù xuān zhōu sǐ bì zàng wǒ jìng tíng zhī lù
且死,语其二子曰:“吾奉先帝命戍宣州,死必葬我敬亭之麓。
èr zi rú qí yán
”二子如其言。
gāi zì rú xū chóng zhēn shí sān nián jìn shì
垓,字如须,崇祯十三年进士。
shòu xíng rén
授行人。
cǎi xià yù gāi jìn lì yíng hù
采下狱,垓尽力营护。
hòu wén xiāng yì pò fù xùn nàn yī mén sǐ zhě èr shí yú rén
后闻乡邑破,父殉难,一门死者二十余人。
gāi qǐng dài xiōng xì yù shì cǎi guī zàng bù xǔ
垓请代兄系狱,释采归葬,不许。
jí rì bēn sāng fèng mǔ nán zǒu sū zhōu
即日奔丧,奉母南走苏州。
chū gāi wéi xíng rén jiàn shǔ zhōng tí míng bēi cuī chéng xiù yuán dà chéng yǔ wèi dà zhōng bìng liè lì bài shū qǐng qù èr rén míng
初,垓为行人,见署中题名碑,崔呈秀、阮大铖与魏大中并列,立拜疏请去二人名。
jí dà chéng dé zhì zī yù shā gāi shén
及大铖得志,滋欲杀垓甚。
gāi nǎi biàn xìng míng táo zhī níng bō
垓乃变姓名,逃之宁波。
guó wáng nǎi jiě
国亡乃解。
xióng kāi yuán zì yú shān jiā yú rén
熊开元,字鱼山,嘉鱼人。
tiān qǐ wǔ nián jìn shì
天启五年进士。
chú chóng míng zhī xiàn diào fán wú jiāng
除崇明知县,调繁吴江。
chóng zhēn sì nián zhēng shòu lì kē jǐ shì zhōng
崇祯四年,征授吏科给事中。
dì qiǎn zhōng guān wáng yìng qī děng jiān shì guān níng jūn mǎ kāi yuán kàng shū zhēng bù nà
帝遣中官王应期等监视关、宁军马,开元抗疏争,不纳。
wáng huà zhēn jiǔ xì bù jué jiān rén zhāng yìng shí děng shū sòng qí gōng qǐng yǐ shēn dài sǐ bǐ dài zuì lì gōng
王化贞久系不决,奸人张应时等疏颂其功,请以身代死,俾戴罪立功。
kāi yuán shū bó zhī yán huà zhēn jiā zī jù wàn měi huì cháo shěn zhé mǎi yān shì shào nián zá lì dào páng tóu xióng tíng bì wǎ lì jiē tàn huà zhēn bù xiū yǐ cǐ yíng huò shàng tīng
开元疏驳之,言:“化贞家赀钜万,每会朝审,辄买燕市少年,杂立道旁,投熊廷弼瓦砾,嗟叹化贞不休,以此荧惑上听。
jīn yìng shí fù gǎn wéi cǐ qǐng yi lì sì huà shàng zhēn shì cháo
今应时复敢为此请,宜立肆化上贞市朝。
huà zhēn zú zhèng fǎ
”化贞卒正法。
shí yǒu lìng yǒu sī zhēng fù bù jí é zhě bù dé kǎo xuǎn
时有令,有司征赋不及额者不得考选。
jǐ shì zhōng zhōu ruì bào kǎo xuǎn ér hòu wán fù dì nù biǎn zhé zhī mìng rú ruì bào zhě xī yǐ wén
给事中周瑞豹考选而后完赋,帝怒,贬谪之,命如瑞豹者悉以闻。
yú shì kāi yuán jí yù shǐ zhèng you yuán děng sān rén bìng biǎn èr zhì diào wài kāi yuán bù fù guān
于是开元及御史郑友元等三人并贬二秩调外,开元不赴官。
jiǔ zhī qǐ shān xī àn chá sī zhào mó qiān guāng lù sì jiān shì
久之,起山西按察司照磨,迁光禄寺监事。
shí sān nián qiān xíng rén sī fù
十三年,迁行人司副。
zuǒ jiàng guān lǜ zhòu qiān kāi yuán yǐ yān jiǔ pō jué wàng
左降官率骤迁,开元以淹久颇觖望。
huì guāng lù chéng quē kāi yuán yì shǒu fǔ zhōu yán rú shù jǐ kùn dùn zhuàng
会光禄丞缺,开元诣首辅周延儒述己困顿状。
yán rú shì yǐ tā shì zhé mìng jià chū kāi yuán dà yùn
延儒适以他事辄命驾出,开元大愠。
huì dì yǐ jī fǔ bèi bīng qiú yán guān mín chén shì zhě bào míng huì jí mén jí rì zhào duì
会帝以畿辅被兵求言,官民陈事者,报名会极门,即日召对。
kāi yuán yù lùn yán rú cì rì jí qǐng jiàn
开元欲论延儒,次日即请见。
dì zhào rù wén zhāo gé kāi yuán qǐng mì lùn jūn shì
帝召入文昭阁,开元请密论军事。
dì píng zuǒ yòu dú fǔ chén zài kāi yuán bù gǎn yán dàn zòu jūn shì ér chū
帝屏左右,独辅臣在,开元不敢言,但奏军事而出。
yuè shí yú rì fù qǐng jiàn
越十余日,复请见。
dì yù dé zhèng diàn bǐng zhú zuò kāi yuán cóng fǔ chén rù zòu yán yì chēng jūn bù mì zé shī chén chén bù mì zé shī shēn qǐng fǔ chén zàn tuì
帝御德政殿,秉烛坐,开元从辅臣入,奏言:“《易》称‘君不密则失臣,臣不密则失身’,请辅臣暂退。
yán rú děng yǐn tuì zhě zài dì bù xǔ
”延儒等引退者再,帝不许。
kāi yuán suì yán bì xià qiú zhì shí wǔ nián tiān xià rì yǐ luàn bì yǒu qí gù
开元遂言:“陛下求治十五年,天下日以乱,必有其故。
dì yuē qí gù ān zài
”帝曰:“其故安在?
kāi yuán yán jīn suǒ móu huà wéi bīng shí kòu zéi
”开元言:“今所谋画,惟兵食寇贼。
bù chuǎi qí běn ér mò shì tú suī zhōng rì yè bù qǐn shí qiú tiān xià zhì wú yì yě
不揣其本,而末是图,虽终日夜不寝食,求天下治无益也。
bì xià lín yù yǐ lái fǔ chén zhì shù shí rén bù guò bì xià yuē xián zuǒ yòu yuē xián ér yǐ wèi bì zhū dài fū guó rén jiē yuē xián yě
陛下临御以来,辅臣至数十人,不过陛下曰贤,左右曰贤而已,未必诸大夫国人皆曰贤也。
tiān zǐ xīn lǚ gǔ gōng ér rèn zhī yì rú cǐ
天子心膂股肱,而任之易如此。
yōng rén zài gāo wèi xiāng jì wèi jiān rén huò tiān yāng qì wú shuāi zhǐ
庸人在高位,相继为奸,人祸天殃,迄无衰止。
dài yán guān fā qí zuì zhuàng zhū zhī chì zhī yǐ bài huài bù kě fù jiù yǐ
迨言官发其罪状,诛之斥之,已败坏不可复救矣。
dì yǔ jié wèn jiǔ zhī yí kāi yuán yǒu suǒ wèi yuē ěr yì yǒu rén yù yòng hu
”帝与诘问久之,疑开元有所为,曰:“尔意有人欲用乎?
kāi yuán biàn wú yǒu qiě zòu qiě pín mù yán rú
”开元辨无有,且奏且频目延儒。
yán rú xiè dì yuē tiān xià bù zhì jiē zhèn guò yú qīng děng hé yǔ
延儒谢,帝曰:“天下不治皆朕过,于卿等何与?
kāi yuán yán bì xià lìng dà xiǎo chén gōng bù shí miàn zòu ér fǔ chén zài zuǒ yòu shuí gǎn wéi yì tóng zhī lùn yǐ sù huò
”开元言:“陛下令大小臣工不时面奏,而辅臣在左右,谁敢为异同之论以速祸?
qiě xī rì fǔ chén fán xíng hòu liǎn bǐng qì zhōng liáng xián rén jūn zǐ gōng zhī
且昔日辅臣,繁刑厚敛,屏弃忠良,贤人君子攻之。
jīn fǔ chén fèng xíng dé yì shì lèi qiú juān bū fù qǐ fèi jí xián rén jūn zǐ jiē qí suǒ yǐn yòng
今辅臣奉行德意,释累囚,蠲逋赋,起废籍,贤人君子皆其所引用。
ǒu yǒu bù píng sī kǎi tàn ér yǐ
偶有不平,私慨叹而已。
dì zé kāi yuán yǒu sī
”帝责开元有私。
kāi yuán biàn yán rú děng yì qián wèi jiě
开元辨,延儒等亦前为解。
kāi yuán fù qǐng biàn zhào tíng chén wèn yǐ fǔ chén xián fǒu
开元复请遍召廷臣,问以辅臣贤否。
fǔ chén xīn shì míng zhū chén liú pǐn yì bié
“辅臣心事明,诸臣流品亦别。
bì xià ruò bù chá jiāng lì niǔ qíng miàn huì lù shī dì sàng shī jiē dé wú zuì shuí fù wèi bì xià juān qū bào guó zhě
陛下若不察,将吏狃情面贿赂,失地丧师,皆得无罪,谁复为陛下捐躯报国者?
yán rú děng zòu qíng miàn bù jìn wú huì lù zé wú yǒu
”延儒等奏情面不尽无,贿赂则无有。
kāi yuán fù yán dí bīng rù kǒu sì shí yú rì wèi wén dǎi zhì yī dū fǔ
开元复言:“敌兵入口四十余日,未闻逮治一督、抚。
dì yuē dū fǔ chū tuī rén yǐ wéi xián shù yuè hòu jí yǐ wéi bù xián bì yù qù zhī ér hòu kuài
”帝曰:“督、抚初推,人以为贤,数月后即以为不贤,必欲去之而后快。
biān fāng yǔ nèi dì bù tóng shǐ rén hé yǐ zhǎn bù
边方与内地不同,使人何以展布。
kāi yuán yán sì fāng dū fǔ lǜ zì jiān sī
”开元言:“四方督、抚,率自监司。
míng rì tíng tuī jīn rì chuán dān qí rén xìng míng bù liè
明日廷推,今日传单,其人姓名不列。
zhì qī lì bù chū zhū xiù zhū chén wěi wěi ér yǐ
至期,吏部出诸袖,诸臣唯唯而已。
jì tuī hòu yán guān zhuǎn xiāng cǎi fǎng ér qí rén jì liǎng yì zì lù yú shù yuè jiān gù rén de ér zhǐ zhī
既推后,言官转相采访,而其人伎俩亦自露于数月间,故人得而指之。
fēi chū yǐ wéi xián jì yǐ wéi bù xián yě
非初以为贤,继以为不贤也。
dì mìng zhī tuì
”帝命之退。
yán rú děng qǐng lìng bǔ dú cóng zhī
延儒等请令补牍,从之。
dàng shì shí kāi yuán yù fā yán rú zuì yǐ qí zài cè bù gǎn yán
当是时,开元欲发延儒罪,以其在侧不敢言。
ér yán rú lǜ qí bǔ dú móu jū zhī
而延儒虑其补牍,谋沮之。
dà lǐ qīng sūn jìn bīng bù shì láng féng yuán biāo zé kāi yuán shǒu fǔ duō yǐn xián zhě
大理卿孙晋、兵部侍郎冯元飙责开元:“首辅多引贤者。
shǒu fǔ tuì xián zhě qiě jǐn zhú
首辅退,贤者且尽逐。
kāi yuán yì dòng
”开元意动。
dà lǐ chéng wú lǚ zhōng zhì yì yǐ kāi yuán yán wèi zhòu
大理丞吴履中至,亦以开元言为骤。
lǐ bù láng zhōng wú chāng shí zhě kāi yuán zhī wú jiāng shí suǒ bá shì yě fù zhì shū yán zhī
礼部郎中吴昌时者,开元知吴江时所拔士也,复致书言之。
kāi yuán nǎi zhǐ shù zòu cí bù gēng jí yán rú tā shì
开元乃止述奏辞,不更及延儒他事。
dì fāng xìn yán rú dà qīng bīng yòu wèi tuì jiāo láo shén
帝方信延儒,大清兵又未退,焦劳甚。
de zòu dà nù lìng jǐn yī wèi dǎi zhì
得奏,大怒,令锦衣卫逮治。
wèi shuài luò yǎng xìng kāi yuán xiāng rén yě yǎ yuàn yán rú cì rì jí yǐ yù shàng
卫帅骆养性,开元乡人也,雅怨延儒,次日即以狱上。
dì yì nù yuē kāi yuán chán zèn fǔ bì bì shǐ zhèn gū lì yú shàng nǎi biàn bǐ xíng sī bì yǒu zhǔ shǐ zhě
帝益怒,曰:“开元谗谮辅弼,必使朕孤立于上,乃便彼行私,必有主使者。
yǎng xìng bù jiā xíng nì zhí shén qí zài yán xùn yǐ wén
养性不加刑,溺职甚,其再严讯以闻。
shí èr yuè shuò yán xíng jí gōng zhǔ móu
”十二月朔,严刑诘供主谋。
kāi yuán jiān bù chéng ér jǐn fā yán rú zhī yǐn yǎng xìng jù yǐ wén
开元坚不承,而尽发延儒之隐,养性具以闻。
dì nǎi tíng zhàng kāi yuán xì yù
帝乃廷杖开元,系狱。
shǐ fāng shì liàng hé ba mì yún xún fǔ wáng jì mó cān zhèng qián tiān xī de xún fǔ
始,方士亮劾罢密云巡抚王继谟,参政钱天锡得巡抚。
yù shǐ sūn fèng máo fā qí shì hé jǐ shì zhōng yáng zhī qǐ liáo guó lìn wèi tiān xī yín yuán yīn yán kāi yuán miàn zòu shí èr rén zhǔ zhī yù lìng qiū yú bǐng zhèng chén yǎn wéi shǒu fǔ
御史孙凤毛发其事,劾给事中杨枝起、廖国遴为天锡夤缘,因言开元面奏,实二人主之,欲令邱瑜秉政,陈演为首辅。
yù shǐ li chén yù yì yán zhī
御史李陈玉亦言之。
dì yǐ kāi yuán yǐ xià lì bù wèn ér zé lìng fèng máo chén zòu
帝以开元已下吏,不问,而责令凤毛陈奏。
fèng máo sǐ qí zi sù yuān wèi guó lìn zhī qǐ zhèn shā zhī
凤毛死,其子诉冤,谓国遴、枝起鸩杀之。
liǎng rén jí tiān xī bìng xuē zhí xià yù
两人及天锡并削职下狱。
shì liàng yòu yán kǒng dài jì mó zhě wèi néng shèng jì mó jì mó de liú rèn
士亮又言恐代继谟者未能胜继谟,继谟得留任。
shí liù nián liù yuè yán rú ba yán guān duō jiù kāi yuán zhě bù bào
十六年六月,延儒罢,言官多救开元者,不报。
xíng bù nǐ shú tú bù xǔ
刑部拟赎徒,不许。
míng nián zhēng yuè qiǎn shù háng zhōu
明年正月,遣戍杭州。
wèi jǐ jīng shī xiàn fú wáng zhào qǐ lì kē jǐ shì zhōng
未几,京师陷,福王召起吏科给事中。
dīng mǔ jiān bù fù
丁母艰,不赴。
táng wáng lì qǐ gōng kē zuǒ jǐ shì zhōng
唐王立,起工科左给事中。
lián zhuó tài cháng qīng zuǒ qiān dū yù shǐ suí zhēng dōng gé dà xué shì
连擢太常卿、左佥都御史,随征东阁大学士。
qǐ jiǎ guī
乞假归。
tīng zhōu pò qì jiā wèi sēng yǐn sū zhōu zhī líng yán yǐ zhōng
汀州破,弃家为僧,隐苏州之灵岩以终。
shì liàng shè xiàn rén
士亮,歙县人。
chóng zhēn sì nián jìn shì
崇祯四年进士。
lì jiā xīng fú zhōu tuī guān zhuó bīng kē jǐ shì zhōng
历嘉兴、福州推官,擢兵科给事中。
yǔ tóng guān zhū huī ní rén zhēn děng yè dà xué shì xiè shēng yú cháo fáng shēng yán rén zhǔ yǐ bù yòng cōng míng wèi gāo
与同官朱徽、倪仁祯等谒大学士谢升于朝房,升言:“人主以不用聪明为高。
jīn shàng tài yòng cōng míng zhì tiān xià jǐn huài
今上太用聪明,致天下尽坏。
yòu yuē kuǎn shì zhū jūn bù bì yán huáng shàng qí qiān fèng xiān diàn yì yǐ jué
”又曰:“款事诸君不必言,皇上祈签奉先殿,意已决。
zhū rén tuì wèi shēng fěi bàng jūn fù xiè jìn zhōng yǔ
”诸人退,谓升诽谤君父,泄禁中语。
rén zhēn guó lìn děng jiāo zhāng lùn zhī chì shēng dà bù dào wú rén chén lǐ
仁祯、国遴等交章论之,斥升大不道,无人臣礼。
shì liàng jí tā yán guān jì zhī shū cù shí shàng
士亮及他言官继之,疏数十上。
dì dà nù xuē shēng jí
帝大怒,削升籍。
yǐ ér shì liàng lián hé zhū dū fǔ zhāng fú zhēn xú shì yīn zhū dà diǎn yè tíng guì jí bīng bù shì láng lǚ dà qì gān sù zǒng bīng mǎ kuàng shì duō shī xíng
已而士亮连劾诸督抚张福臻、徐世荫、朱大典、叶廷贵,及兵部侍郎吕大器、甘肃总兵马爌,事多施行。
yòu qǐng zhào jiù jiàn chén yáo sī xiào hé jiè li huà lóng zhāng zuò jí zhāng kūn fāng li mó zhān ěr xuǎn li yòu dǎng lín lán you chéng yǒng fu yuán chū ér xù yǐ sǐ zhě wú zhí yù wèi chéng rùn fu cháo yòu wú yàn fāng wáng jī càn gé shū dì pō cǎi nà
又请召旧谏臣姚思孝、何楷、李化龙、张作楫、张焜芳、李模、詹尔选、李右谠、林兰友、成勇、傅元初,而恤已死者吴执御、魏呈润、傅朝佑、吴彦芳、王绩灿、葛枢,帝颇采纳。
zhōu yán rú chū dū shī qǐng shì liàng zàn huà jūn wù
周延儒出督师,请士亮赞画军务。
yán rú huò qiǎn shì liàng yì xuē zhí xià yù jiǔ zhī shì guī
延儒获谴,士亮亦削职下狱,久之释归。
fú wáng shí fù guān
福王时,复官。
guó biàn hòu zú
国变后卒。
zhān ěr xuǎn zì sī jí fǔ ān rén
詹尔选,字思吉,抚安人。
chóng zhēn sì nián jìn shì
崇祯四年进士。
shòu tài cháng bó shì
授太常博士。
bā nián zhuó yù shǐ
八年,擢御史。
shí zhào tíng chén jǔ shǒu lìng ěr xuǎn yán xiàn lìng duō ér nán zé mò ruò jīng zé jùn shǒu
时诏廷臣举守令,尔选言:“县令多而难择,莫若精择郡守。
jùn shǒu xián xiàn lìng wú bù xián
郡守贤,县令无不贤。
yīn qǐng qǐ yòng shì láng chén zi zhuàng tuī guān tāng kāi yuǎn bào wén
”因请起用侍郎陈子壮、推官汤开远,报闻。
míng nián shū hé chén qǐ xīn yi zhào jiǔ qīng kē dào dí miàn fū chén qìng qí dǐ yùn
明年,疏劾陈启新:“宜召九卿科道,觌面敷陈,罄其底蕴。
guǒ yǒu tā zhǎng rán hòu shòu guān
果有他长,然后授官。
jù ěr shòu guān fēi suǒ yǐ zhòng míng qì
遽尔授官,非所以重名器。
lì bù shàng shū xiè shēng dà xué shì wēn tǐ rén bù jiā bó zhèng shī sù kě kuì
吏部尚书谢升、大学士温体仁不加驳正,尸素可愧。
dì nù
”帝怒。
wèi jǐ dà xué shì qián shì shēng yǐ zhēng wǔ shēng li jìn sōu guā fù hù wǔ zhǐ yǐn zuì qǐ xiū qù
未几,大学士钱士升以争武生李琎搜括富户,忤旨,引罪乞休去。
ěr xuǎn shàng shū yuē
尔选上疏曰:
fǔ chén yǐn jiù qiú chù jù fèng huí jí zhī yù
辅臣引咎求黜,遽奉回籍之谕。
fū rén chén suǒ yǐ bù kěn yán zhě qí yuán zài bù kěn qù ěr
夫人臣所以不肯言者,其源在不肯去耳。
fǔ chén kěn yán kěn qù chén shí róng zhī dú bù néng bù wèi cháo tíng xī cǐ yī jǔ yě
辅臣肯言肯去,臣实荣之,独不能不为朝廷惜此一举也。
jìn yǐ fēi fǎ dǎo zhǔ shàng qí duān yī kāi dà luàn jiāng zhì
琎以非法导主上,其端一开,大乱将至。
fǔ chén yōu xīn rú fén hū fèng gǎi nǐ zhī mìng suì ěr zhí zòu
辅臣忧心如焚,忽奉改拟之命,遂尔执奏。
huáng shàng fāng jiā xǔ bù xiá gù yǐ wéi yí jūn yào yù yé
皇上方嘉许不暇,顾以为疑君要誉耶?
rén chén wú gù yí qí jūn fēi zhōng yě
人臣无故疑其君,非忠也;
nǎi wèi wú jūn wàn jǔ wàn dāng zhě dì róng yuè zhī jiè míng bì fēi zhōng
乃谓吾君万举万当者,第容悦之借名,必非忠。
rén chén gū míng yì suǒ bù gǎn chū yě nǎi rén zhǔ bù yǐ míng yù gǔ tiān xià shǐ qí chén shī wèi bǎo chǒng guǎ lián xiǎn chǐ yì bì fēi guó jiā lì
人臣沽名,义所不敢出也,乃人主不以名誉鼓天下,使其臣尸位保宠,寡廉鲜耻,亦必非国家利。
kuàng jīn tiān xià yí huáng shàng zhě bù shǎo yǐ
况今天下疑皇上者不少矣。
jiāng jiāo zú duò shàng fāng bù líng yì wàn mín mìng tú gōng wǔ fū tān mào zé huò yí guò yú yòu wǔ
将骄卒惰,尚方不灵,亿万民命,徒供武夫贪冒,则或疑过于右武。
chuān zhá yǔ cāo gū bìng kè fēi shì zhě fú lù
穿札与操觚并课,非是者弗录。
rén jiàn mài niú mǎi mǎ chù dé qí lì tú shǐ qiáng kòu hùn jì yú dào tú fù xiōng mò bì qí zǐ dì zé huò yí huǎn yú fū wén
人见卖牛买马,绌德齐力,徒使强寇混迹于道途,父兄莫必其子弟,则或疑缓于敷文。
miǎn jìn zhī shuō xíng shàng yì zài sū mín kùn yě ér huò yí cháo zōng zhī dà yì bù dí shù wàn lù yòng zhī jīn qián
免觐之说行,上意在苏民困也,而或疑朝宗之大义,不敌数万路用之金钱;
bó wèn zhī shì fán shàng yì zài chéng jiān wán yě ér huò yí míng qǐ zhī xíng shū jǐ jìn jiā děng zhī fēn luàn
驳问之事烦,上意在惩奸顽也,而或疑明启之刑书,几禁加等之纷乱。
qí jūn zǐ yōu qū cè zhī wú dāng qí xiǎo rén jù xiàn lèi zhī duō mén míng zhī yī qiè gǒu qiě zhī zhèng huò fǔ xīn kuì hèn huò duì zhòng xī xū
其君子忧驱策之无当,其小人惧陷累之多门,明知一切苟且之政,或拊心愧恨,或对众欷歔。
fǔ chén bù guò ǒu yīn yī shì dài tiān xià fā fèn ěr ér jìng yù yù yǐ qù kǒng hòu zhī dà chén wú fù yǒu gǎn yán zhě yǐ
辅臣不过偶因一事,代天下发愤耳,而竟郁郁以去,恐后之大臣无复有敢言者矣。
dà chén bù gǎn yán ér xiǎo chén yù nán wàng qí yán yǐ
大臣不敢言,而小臣愈难望其言矣。
suǒ rì yǔ huáng shàng yán zhě wéi kē xì kè bó bù shí dà tǐ zhī tú shì zhōng shì zhí rú kuáng rú chī shòu zé tǐng shēn zhāo yáo bài zé qián xíng bū cuàn hài xīn zhì ér yuè ěr mù huǐ chéng fǎ ér niàng yǐn yōu tiān xià shì shàng rěn yán zāi
所日与皇上言者,惟苛细刻薄不识大体之徒,似忠似直,如狂如痴,售则挺身招摇,败则潜形逋窜,骇心志而龠耳目,毁成法而酿隐忧,天下事尚忍言哉!
qí huáng shàng yǐ yuǎn dà zhái xīn yǐ jiǎn jìng lǜ xiàn zé dà chén bì wéi zhī yì zuò yán guān gǎn jiàn zhī fēng
祈皇上以远大宅心,以简静率宪,责大臣弼违之义,作言官敢谏之风。
níng xiàn kě tì fǒu wú jiè kǒu shèng míng dú duàn yǎn shèng zhǔ zhī qiān chōng
宁献可替否,毋借口圣明独断,掩圣主之谦冲;
níng jìn lǐ tuì yì wú jiè kǒu jūn ēn wèi chou shì yǐn shēn zhī rú zhì
宁进礼退义,毋借口君恩未酬,饰引身之濡滞。
chén yú bù shèng xin juǎn xin juǎn
臣愚不胜忄卷忄卷。
shū rù dì zhèn nù zhào jiàn wǔ yīng diàn jí zhī yuē fǔ chén zhī qù qián zhǐ shén míng rǔ ān dé wèi cǐ yán
疏入,帝震怒,召见武英殿,诘之曰:“辅臣之去,前旨甚明,汝安得为此言?
duì yuē huáng shàng dà kāi yán lù fǔ chén nǎi yǐ yán qù guó kǒng hòu lái dà chén yǐ yán wèi jiè fēi huáng shàng qiú yán yì
”对曰:“皇上大开言路,辅臣乃以言去国,恐后来大臣以言为戒,非皇上求言意。
dì yuē jiàn yán nǎi jiàn guān shì dà chén hé jiàn yán
”帝曰:“建言乃谏官事,大臣何建言?
duì yuē dà chén suī zài gé xīn rán fēi yán yì wú yóu gé
”对曰:“大臣虽在格心,然非言亦无由格。
dà chén zhǐ yán qí dà zhě jué wú bù yán zhī lǐ
大臣止言其大者,决无不言之理。
dà chén bù yán shuí dāng yán zhě
大臣不言,谁当言者?
dì yuē zhèn rú cǐ jiāo láo tiān xià shàng yí zhèn hu
”帝曰:“朕如此焦劳,天下尚疑朕乎?
jí shàng fāng jiàn hé cháng bù cì bǐ bù néng yòng hé yán bù líng
即尚方剑何尝不赐,彼不能用,何言不灵?
duì yuē chéng rú shèng yù
”对曰:“诚如圣谕。
dàn chén jiàn dū lǐ yǒu cān shū wèi méng huáng shàng dà chù fēn yǔ wèi cì hé yì
但臣见督理有参疏,未蒙皇上大处分,与未赐何异?
dì yuē xíng guān nǐ zuì bù hé zhèn bù dàng bó hu
”帝曰:“刑官拟罪不合,朕不当驳乎?
duì yuē xíng guān bù zhí dàn dāng yì qí rén bù dàng qīn qí shì
”对曰:“刑官不职,但当易其人,不当侵其事。
dì yuē rǔ yán yī qiè gǒu qiě zhī zhèng hé zhě wèi gǒu qiě
”帝曰:“汝言一切苟且之政,何者为苟且?
duì yuē jiā pài
”对曰:“加派。
dì yuē jiā pài yīn zéi wèi píng zéi píng hé nán tíng
”帝曰:“加派,因贼未平,贼平何难停。
rǔ shàng yǒu yán hu
汝尚有言乎?
duì yuē sōu guā chōu kòu yì shì
”对曰:“搜括抽扣亦是。
dì yuē cǐ gōng jūn guó zhī yòng fēi shū zhī nèi tǎng
”帝曰:“此供军国之用,非输之内帑。
rǔ gèng hé yán
汝更何言?
duì yuē jí juān zhù yì shì
”对曰:“即捐助亦是。
dì yuē běn lìng yuàn juān zhě tīng hé cháng qiǎng rén
”帝曰:“本令愿捐者听,何尝强人?
shí dì shēng sè jù lì zuǒ yòu jiē zhèn shè ér ěr xuǎn cí qì bù náo
”时帝声色俱厉,左右皆震慑,而尔选词气不挠。
dì yòu jí fā fèn zhū yǔ jí tiē huáng jiǎn lüè chì wèi qī wǎng mìng jǐn yī tí xià
帝又诘发愤诸语,及帖黄简略,斥为欺罔,命锦衣提下。
ěr xuǎn kòu tóu yuē chén sǐ bù zú xī huáng shàng xìng tīng chén shì shàng kě wèi
尔选叩头曰:“臣死不足惜,皇上幸听臣,事尚可为。
jí bù tīng yì kě liú wèi tā rì sī
即不听,亦可留为他日思。
dì yù nù zuì qiě bù cè zhū dà chén lì jiù nǎi mìng xì yú zhí lú
”帝愈怒,罪且不测,诸大臣力救,乃命系于直庐。
míng rì xià dū chá yuàn yì zuì yì zhǐ tíng fèng
明日下都察院议罪,议止停俸。
dì yǐ yǔ shè kuā xǔ bìng zuì shì cǎo yù shǐ zhāng sān mó lìng lì bù tóng yì
帝以语涉夸诩,并罪视草御史张三谟,令吏部同议。
qǐng juān wǔ jí yǐ zá zhí yòng
请镌五级,以杂职用。
fù bù xǔ nǎi xuē jí guī
复不许,乃削籍归。
zì hòu yán zhě lǚ jiàn jiē bù tīng
自后言者屡荐,皆不听。
shí wǔ nián jǐ shì zhōng chén xùn zuǒ mào dì xiāng jì jiàn
十五年,给事中沈迅、左懋第相继荐。
yǒu zhào zhào hái wèi jí fù ér dū chéng xiàn
有诏召还,未及赴而都城陷。
fú wáng lì shǒu qǐ gù guān
福王立,首起故官。
wèi shàng qún xiǎo yòng shì dàn ěr xuǎn gěng zhí lìng bǔ wài liáo suì bù chū
未上,群小用事,惮尔选鲠直,令补外僚,遂不出。
guó biàn hòu yòu shí èr nián ér zhōng
国变后,又十二年而终。
tāng kāi yuǎn zì bó kāi zhǔ shì xiǎn zǔ zi yě
汤开远,字伯开,主事显祖子也。
zǎo fù qì shí jīng jì zì xǔ
早负器识,经济自许。
chóng zhēn wǔ nián yóu jǔ rén wèi hé nán fǔ tuī guān
崇祯五年,由举人为河南府推官。
dì è tíng chén wán qī chí fǎ guò yán
帝恶廷臣玩凄,持法过严。
kāi yuǎn shū jiàn yuē
开远疏谏曰:
bì xià lín yù yǐ lái míng fá chì fǎ
陛下临御以来,明罚敕法。
zì xiǎo chén zhì dà chén méng zhòng qiǎn xià jìn yù zhě xiāng jì jǐ yú xíng luàn guó yòng zhòng diǎn yǐ
自小臣至大臣,蒙重谴下禁狱者相继,几于刑乱国用重典矣。
jiàn tíng chén jiàn jǔ bù dàng yí wéi dǎng xùn
见廷臣荐举不当,疑为党徇;
è tíng chén zhí zòu bù yí yí wéi miǎo kàng
恶廷臣执奏不移,疑为藐抗。
yǐ cè lì wàng zhū chén yú shì dài zuì zhě duō ér bù kāi yǐ lì gōng zhī lù
以策励望诸臣,于是戴罪者多,而不开以立功之路;
yǐ xiáng shèn zé zhū chén yú shì yǐn zuì zhě zhòng ér bù liàng qí zhì wù zhī yóu
以详慎责诸臣,于是引罪者众,而不谅其致误之由。
mò lì yi dǎi rán wàng shāo kuān chū rù wú chù néng chén
墨吏宜逮,然望稍宽出入,无绌能臣。
zhì sān shí duō hài wǔ fāng jiāo jǐng zhū chén chù cān fá wéi jí cuī kē mín qióng zé yì wéi luàn
至三时多害,五方交警,诸臣怵参罚,惟急催科,民穷则易为乱。
bì xià kuān yī fēn zài chén zǐ jí kuān yī fēn zài mín shēng cǐ kě bù zài jì jué zhě
陛下宽一分在臣子,即宽一分在民生,此可不再计决者。
yóu wàng tuī zhū chén yǐ xīn dài zhū chén yǐ lǐ yù zhōng wài fǎ sī yǐ píng yǔn
尤望推诸臣以心,待诸臣以礼,谕中外法司以平允。
zhì jǐn yī jìn yù fēi kòu zéi jiān guǐ bù yí qīng rù
至锦衣禁狱,非寇贼奸宄,不宜轻入。
dì nù zhāi qí shū zhōng háng yáng cǎn dú biàn shī láo chén yǔ zé lìng zhǐ shí
帝怒,摘其疏中“桁杨惨毒,遍施劳臣”语,责令指实。
nǎi shàng zòu yuē
乃上奏曰:
shí shì kǒng jí zhū chén yǒu guò kě yì yì yǒu láo kě zhǔn
时事孔棘,诸臣有过可议,亦有劳可准;
yǒu zuì kě chéng yì yǒu qíng kě yuán
有罪可程,亦有情可原。
jiū zhī yì guò bù zú chéng guò ér hòu shì zhuǎn yīn qián shì yǐ huī xīn
究之议过不足惩过,而后事转因前事以灰心;
shēng zuì bù zú fú zuì ér gù zhě gèng jiè wù zhě yǐ shí kǒu
声罪不足服罪,而故者更藉误者以实口。
zōng hé tài guò zé yào lǐng shī cuò chéng chuàng tài shēn zé běn shí duō quē
综核太过则要领失措,惩创太深则本实多缺。
wǎng wǎng shàng yǐ wéi yi xiáng yi xīn zhī shì ér xià yǐ wéi yi lüè yi réng zhī shì
往往上以为宜详宜新之事,而下以为宜略宜仍之事;
cháo suǒ wéi léi rǔ bìn qì bù shǎo ài zhī rén yòu yě suǒ wéi tuī zhòng kài tàn bù kě shǎo zhī rén
朝所为缧辱摈弃不少爱之人,又野所为推重忾叹不可少之人。
shàng yǔ xià yì xīn cháo yǔ yě yì yì yù tiān xià zhì píng bù kě de yě
上与下异心,朝与野异议,欲天下治平,不可得也。
sū zhōu qiān shì zuǒ yìng xuǎn rèn chāng lí xiàn lìng shuài tǔ zhe bǎo gū chéng
苏州佥事左应选任昌黎县令,率土著保孤城。
shì píng zhī rì zhuó rèn jiān sī
事平之日,擢任监司。
nǎi yòng xiǎo guò zú yǐ zāng nǐ
乃用小过,卒以赃拟。
chéng chí shī shǒu zhě jì bù shǎo dài hàn yù zhe jī zhě yòu bù huò yuán zhū chén ān suǒ shì cóng zāi
城池失守者既不少贷,捍御著绩者又不获原,诸臣安所适从哉?
shì jí zé jù wàn kě juān shì píng zé zī zhū bì jiào
事急则钜万可捐,事平则锱铢必较。
xiàng shǐ chāng lí bù shǒu tóng yú zūn yǒng bù zhī fèi cháo tíng jǐ xǔ jīn qián ān suǒ de juān dī ér wèn zhī
向使昌黎不守,同于遵、永,不知费朝廷几许金钱,安所得涓滴而问之?
chén suǒ xī zhě cǐ qí yī
臣所惜者此其一。
jǐ shì zhōng mǎ sī lǐ yù shǐ gāo zhuō zhí cǎo chǎng huǒ fā kuáng bēn jìn qì wú jiù liáo yuán cǐ bù guò wéi fǎ shòu guò ěr gèng yù yǐ tā zuì lùn zé shèn yǐ
给事中马思理、御史高倬,值草场火发,狂奔尽气,无救燎原,此不过为法受过耳,更欲以他罪论,则甚矣。
jīn suì shèng xià xuě báo dì zhèn jīng qí cǎo chǎng bù ruò zì fén
今岁盛夏雪雹,地震京圻,草场不𦶟自焚。
bì xià bù kuān xíng xiū xǐng fǎn yán jū ér zhǎng xì zhī fēi suǒ yǐ zhào tiān hé chēng shàn shì yě
陛下不宽刑修省,反严鞫而长系之,非所以召天和,称善事也。
chén suǒ xī zhě cǐ qí yī
臣所惜者此其一。
xuān dà xún àn hú liáng jī bì xià zhī qí ān liàn liǎng rèn yán jiāng xún yīn guò wù chǐ gé yú lùn xī zhī qǐ chéng mìng zhōng nán fǎn hàn zāi
宣大巡按胡良机,陛下知其谙练,两任岩疆,寻因过误褫革,舆论惜之,岂成命终难反汗哉!
chén suǒ xī zhě cǐ qí yī
臣所惜者此其一。
jiān duì zhǔ shì wú lǐ xiāo dàn hé gàn jīng yíng cáo shì yùn biàn jī wéi liàng xíng zé jiè nǎi chǐ gé zhī yòu yù jiū zhì zhī
监兑主事吴澧,宵旦河干,经营漕事,运弁稽违,量行责戒,乃褫革之,又欲究治之。
fu bīng huá zé wèi bīng yì jiāng jiāng huā zé wèi wǔ yì wén yǒng yú huā ér qiè yú dòu ān yòng cǐ jiāo bīng jiāo jiāng wèi yě
夫兵哗则为兵易将,将哗则为武抑文,勇于哗而怯于斗,安用此骄兵骄将为也!
chén suǒ xī zhě cǐ yòu qí yī
臣所惜者此又其一。
mò fù wèi dōu yù shǐ chén yú tíng yì yīng chāng shēn biàn
末复为都御史陈于廷、易应昌申辨。
dì nù qiè zé zhī
帝怒,切责之。
hé nán liú zéi dà chì kāi yuǎn jiān zuǒ liáng yù jūn gōng huàn jiǎ zhòu lǚ zhì kè jié
河南流贼大炽,开远监左良玉军,躬擐甲胄,屡致克捷。
dì yǐ tiān xià yòng bīng yì pō zhòng wǔ dū fǔ shī shì duō dǎi xì ér dà jiàng lǜ gū xī
帝以天下用兵,意颇重武,督、抚失事多逮系,而大将率姑息。
kāi yuǎn yǐ wéi piān bā nián shí yuè shàng shū yuē
开远以为偏,八年十月上疏曰:
bǐ nián kòu zéi zòng héng fǔ zhèn wèi yào
比年寇贼纵横,抚、镇为要。
nǎi bì xià yú fǔ chén zé chéng chuàng zhī yú zhèn chén zé yōu yù zhī
乃陛下于抚臣则惩创之,于镇臣则优遇之。
shì guān jìn rì zhū fǔ chén yǒu bù chǐ duó bù qiú xì zhě hu
试观近日诸抚臣,有不褫夺、不囚系者乎?
zhū shuài chén jí piān pí yǒu yī lǐ mào bù chóng shēng yīn bù suí zhě hu
诸帅臣及偏裨,有一礼貌不崇、升荫不遂者乎?
jí guān wàng bài nǜ zuì zhuàng xiǎn zhù zhě yǒu bù kuān jiǎ yōu róng zhě hu
即观望败衄罪状显著者,有不宽假优容者乎?
fu chéng chuàng fǔ chén yù qí tì ér jiè yě
夫惩创抚臣,欲其惕而戒也;
yōu yù wǔ chén yù qí gǎn ér fèn yě
优遇武臣,欲其感而奋也。
rán ér fēng jiāng rì pò huài kòu zéi rì màn yán zhě fēn bié zhī fǎ shǎo yě
然而封疆日破坏、寇贼日蔓延者,分别之法少也。
fǔ chén zhōng qīng cāo rú chén qǐ gàn jì rú liàn guó shì hàn yù liǎng hé shēn zì wèi jiāng rú yuán mò jié jū bīng shì jū zéi cháng qū rú wú shēn huò lì yuán shū huò dēng bái jiǎn qí tā wèi kě xī shǔ
抚臣中清操如沈棨,干济如练国事,捍御两河、身自为将如元默,拮据兵事、沮贼长驱如吴甡,或丽爰书,或登白简,其他未可悉数。
ér wǔ chén jié ào zì suī wú rì bù shàng tiáo chén zhēng tǐ tǒng
而武臣桀骜恣睢,无日不上条陈,争体统。
yī dàn yǒu jǐng zhé qūn xún tuì suō jí yán zhǐ lǚ bān bāo rú chōng ěr
一旦有警,辄逡巡退缩,即严旨屡颁,褒如充耳。
rú wáng pǔ yóu shì xūn wáng shì ēn bèi qí zuì kě shèng zhū zāi
如王朴、尤世勋、王世恩辈,其罪可胜诛哉!
qín fǔ gān xué kuò yǒu fǎ jì quán shū yī shū qǐng zhèng zòng zéi zhū biàn yǐ fǎ míng zhǐ gù qiè zé zhī
秦抚甘学阔有《法纪全疏》一疏,请正纵贼诸弁以法,明旨顾切责之。
rán zé zì jīn yǐ hòu bài jiàng dāng bù wèn yǐ
然则自今以后,败将当不问矣。
wén chén wèi bì wú cái néng nǎi yǒu níng gān chì chù bì bù kěn rèn bù gǎn rèn zhě yǐ rèn yì zuì bù rèn yì zuì bù rèn zhī zuì yóu qīng ér rèn zhī zuì gèng zhòng yě
文臣未必无才能,乃有宁甘斥黜必不肯任不敢任者,以任亦罪,不任亦罪,不任之罪犹轻,而任之罪更重也。
chéng yù shǐ zhū chén yǒng yuè rèn shì zài kuān wén fǎ yuán qíng shí fēn bié qù liú wú yǐ yī shěng qì xián cái
诚欲使诸臣踊跃任事,在宽文法,原情实,分别去留,毋以一眚弃贤才。
zhì mèi gé zhī fu bù shǐ qiè qiě qī zhě xìng hu qí jiān zé shǎng fá yǐ píng wén wǔ yòng mìng yǐ
至韎韐之夫,不使怯且欺者幸乎其间,则赏罚以平,文武用命矣。
dì yǐ fǔ chén bù rèn zhě wú suǒ zhǐ shí zé lìng zài chén
帝以抚臣不任者,无所指实,责令再陈。
nǎi shàng yán yuē
乃上言曰:
cháo tíng shǎng fá wú zhāng yú shì zhū chén zhī bù kěn rèn bù gǎn rèn zhě zuì ér kěn rèn gǎn rèn zhě yì zuì qiě qí zuì fǎn zhòng
朝廷赏罚无章,于是诸臣之不肯任不敢任者罪,而肯任敢任者亦罪,且其罪反重。
quàn chéng wú dàng yù kān dìng dà luàn wèi zhī qián wén
劝惩无当,欲勘定大乱,未之前闻。
cóng lái wú qū dū chén yǐ shēn yōng shuài zhě zhì jīn ér yáng sì chāng bù dé guān qí shuō
从来无诎督臣以伸庸帅者,至今而杨嗣昌不得关其说;
cóng lái wú yì yán lù yǐ shēn liè biàn zhě zhì jīn ér wáng zhào kūn bù dé bǎo qí zhì
从来无抑言路以伸劣弁者,至今而王肇坤不得保其秩。
wáng pǔ kuāng qiè bào zhe tīng dí bǎo qù yóu de yǔ wú shēn bìng lùn bō zhī tiān xià bù dà wèi kǒu shí zāi
王朴恇怯暴著,听敌饱去,犹得与吴甡并论,播之天下,不大为口实哉!
ruò fǔ chén zhī bù kěn rèn bù gǎn rèn zhě rú le shǎn xī zhī hú tíng yàn shān xī zhī xian kè jǐn sòng tǒng yīn xǔ dǐng chén hé yǐ dāng rì chǔ fèn shì hòu jiē qīng
若抚臣之不肯任不敢任者,如了陕西之胡廷晏,山西之仙克谨、宋统殷、许鼎臣,何以当日处分视后皆轻?
liàn guó shì yuán mò chéng dà huài jí bì zhī hòu jié lì chēng chí hé yǐ dāng rì chǔ fèn jiào qián gèng zhòng
练国事、元默承大坏极敝之后,竭力撑持,何以当日处分较前更重?
qiě jìn rì wèi bàn kòu ér zhū dū chén zhě yī dǎi dū chén fǔ chén zhě èr chǐ fǔ chén zhě yì èr
且近日为办寇而诛督臣者一,逮督臣抚臣者二,褫抚臣者亦二。
shèn zhì xún fāng yǔ fǔ chén bìng yì ér bìng dǎi liǎng àn chén
甚至巡方与抚臣并议,而并逮两按臣;
jì diǎn yǔ shī shì qiān hé ér bìng chǐ nán shū chén
计典与失事牵合,而并褫南枢臣。
ruò jiān sī shǒu lìng zhī huò zhòng qiǎn zhě bù kě shèng jì
若监司、守令之获重谴者,不可胜纪。
shì wèn qián hòu zhū shuài chén yǒu yī zhū qiě dǎi zhě hu
试问前后诸帅臣,有一诛且逮者乎?
jí jiàng ér piān pí yǒu yī zhū qiě dǎi zhě hu
即降而偏裨,有一诛且逮者乎?
shèn zhì bì kòu zòng kòu yǎng kòu zhù kòu zhě jiē zhì fú wèn
甚至避寇、纵寇、养寇、助寇者,皆置弗问。
jí huò chǔ fèn bù guò jiàng jí dài zuì ér yǐ
即或处分,不过降级戴罪而已。
rán zé zhū jiāng zhī bù kěn rèn bù gǎn rèn zhě zhí wèi zhī wú zuì kě hu
然则诸将之不肯任不敢任者,直谓之无罪可乎?
shì bì xià yú wén wǔ èr tú wěi rèn tóng zé chéng bù tóng
是陛下于文武二途,委任同,责成不同。
míng zhǐ suǒ wèi yī tǐ zhě zhōng fēi yī tǐ yǐ
明旨所谓一体者,终非一体矣。
bù tè cǐ yě
不特此也。
àn chén céng zhōu dāng jiù fǔ jiān qù lì zhàng kòu fēng chū fēi shī shì nǎi jìng cóng dǎi pèi jiāng lái wú kěn rèn gǎn rèn zhī àn chén yǐ
按臣曾周当旧抚艰去,力障寇锋,初非失事,乃竟从逮配,将来无肯任敢任之按臣矣。
dào chén zhù wàn líng jié jū bīng shí qǐn ěr jù fèi zhì jū fā yú bèi ér jù xíng xuē jí jiāng lái wú kěn rèn gǎn rèn zhī jiān sī yǐ
道臣祝万龄拮据兵食,寝饵俱废,至疽发于背,而遽行削籍,将来无肯任敢任之监司矣。
shǐ hóng mó zuò lìng yí yáng zhàn shǒu sù bèi zéi dù miǎn chí bù gǎn báo chéng jí zhī lù ān fù yǒu quán chéng zhī jī ér chǐ duó zhòu jiā jiāng lái wú kěn rèn gǎn rèn zhī zhōu xiàn yǐ
史洪谟作令宜阳,战守素备,贼渡渑池,不敢薄城,及知六安,复有全城之绩,而褫夺骤加,将来无肯任敢任之州县矣。
zéi báo yǒng níng jiù shǔ fǔ zhāng lùn yǔ zi jǐ shì dǐng yán qīng zī mù shì sù yè dēng pí jí lùn wù gù dǐng yán qǐng xù bìng qí zi guān duó zhī jiāng lái wú kěn rèn gǎn rèn zhī xiāng guān yǐ
贼薄永宁,旧蜀抚张论与子给事鼎延倾赀募士,夙夜登陴,及论物故,鼎延请恤,并其子官夺之,将来无肯任敢任之乡官矣。
lì bù wéi zá zhí duō bì chén xiāng wú yǔ wén jié lì lí tī zhì dāo bǐ jiǎ shù hōng rán ér qǐ yǔ wén lüè bù wéi náo nǎi yǐ qǐ fèi yī shì zhǎng xì shēn qiú jiāng lái wú kěn rèn gǎn rèn zhī bù cáo yǐ
吏部惟杂职多弊,臣乡吴羽文竭力厘剔,致刀笔贾竖哄然而起,羽文略不为挠,乃以起废一事,长系深求,将来无肯任敢任之部曹矣。
chén dú míng zhǐ wèi zhū shì jiē jīng què hé yǐ yì chǔ yǒu quán bù yì zuì yǒu fǎ sī jī hé jiū jǔ yǒu àn chén yě
臣读明旨,谓诸事皆经确核,以议处有铨部,议罪有法司,稽核纠举有按臣也。
bù zhī zhào zhǐ yī xià quán bù jí yì jiàng yì gé yǒu kěn zhí zòu yuē cǐ bù dàng chù zhě hu
不知诏旨一下,铨部即议降议革,有肯执奏曰“此不当处”者乎?
yī xià fǎ sī jí nǐ pèi nǐ shù yǒu kěn zhí zòu yuē cǐ bù dàng zuì zhě hu
一下法司,即拟配拟戍,有肯执奏曰“此不当罪”者乎?
zhì zhā hé shī shì àn chén bù guò jù shì shàng wén yǒu yuán gōng zhōng zhī zuì zuì zhōng zhī gōng qǐ dài yú cháo tíng zhě hu
至查核失事,按臣不过据事上闻,有原功中之罪、罪中之功,乞贷于朝廷者乎?
shì fēi zhū chén bù kěn fēn bié yě zhī bì xià yī yì zhòng chuāng yán zhī bì bù tīng huò fǎn yǐ shén qí zuì yě
是非诸臣不肯分别也,知陛下一意重创,言之必不听,或反以甚其罪也。
suǒ yǐ háng jiān shī shì wú rì bù yì chǔ yì zuì ér yú dàng kòu ān mín háo wú shǎo bǔ
所以行间失事,无日不议处议罪,而于荡寇安民毫无少补。
zé jīn rì suǒ shǎo zhě qǐ fēi dà gōng zhī shǎng fá zāi
则今日所少者,岂非大公之赏罚哉!
dì de zòu dà nù mìng xuē jí fǔ àn jiě jīng xùn zhì
帝得奏大怒,命削籍,抚按解京讯治。
hé nán rén wén zhī ruò shī cí mǔ
河南人闻之,若失慈母。
zuǒ liáng yù xié jiàng shì qī shí yú rén hé zòu qǐ liú xún àn jīn guāng chén yì bèi liè qí gōng zhuàng yǐ gào
左良玉偕将士七十余人合奏乞留,巡按金光辰亦备列其功状以告。
dì wèi dòng róng mìng shì hái dài zuì bàn zéi
帝为动容,命释还戴罪办贼。
shí nián zhēng yuè tǎo píng wǔ yáng dà dào yáng sì
十年正月,讨平舞阳大盗杨四。
lùn gōng dāng jìn zhì zǒng lǐ wáng jiā zhēn fù jiàn zhī
论功当进秩,总理王家祯复荐之。
nǎi zhuó àn chá qiān shì jiān ān lú èr jùn jūn
乃擢按察佥事,监安、庐二郡军。
qí nián dōng tài zǐ jiāng chū gé
其年冬,太子将出阁。
zòu yán bì xià yán jiào bù rú shēn jiào
奏言:“陛下言教不如身教。
qǐng jǐn yōu dú xù mín qióng yōu dà chén róng zhí jiàn kuān zhuō lì báo huò cái shū zhì yù bǐ tài zǐ de xí jiàn xí wén wèi tā rì chū zhì lín mín zhī běn
请谨幽独,恤民穷,优大臣,容直谏,宽拙吏,薄货财,疏滞狱,俾太子得习见习闻,为他日出治临民之本。
dì shēn nà zhī
”帝深纳之。
shì shí zéi dà rǎo jiāng běi kāi yuǎn shù yǒu gōng
是时,贼大扰江北,开远数有功。
xún fǔ shǐ kě fǎ jiàn qí zhì xíng zhuó yì jìn zhì fù shǐ jiān jūn rú gù
巡抚史可法荐其治行卓异,进秩副使,监军如故。
shí sān nián yǔ zǒng bīng guān huáng de gōng děng dà pò gé lǐ yǎn zhū zéi zéi suì qǐ xiáng
十三年,与总兵官黄得功等大破革里眼诸贼,贼遂乞降。
cháo yì jiāng yòng wèi hé nán xún fǔ jìng yǐ láo cuì zú guān jūn mín xián wèi qì xià
朝议将用为河南巡抚,竟以劳瘁卒官,军民咸为泣下。
zèng tài pú shǎo qīng
赠太仆少卿。
chéng yǒng zì rén yǒu ān lè rén
成勇,字仁有,安乐人。
tiān qǐ wǔ nián jìn shì
天启五年进士。
shòu ráo zhōu tuī guān
授饶州推官。
yè zōu yuán biāo yú jí shuǐ shī shì zhī
谒邹元标于吉水,师事之。
zhōng shǐ zhì zhī fǔ yǐ xià jiāo yíng yǒng bù wǎng qiě bǔ chī qí cóng rén
中使至,知府以下郊迎,勇不往,且捕笞其从人。
dīng nèi wài jiān
丁内外艰。
lì kāi fēng guī dé èr fǔ tuī guān
历开封、归德二府推官。
liú zéi gōng guī dé jī zǒu zhī
流贼攻归德,击走之。
chóng zhēn shí nián xíng qǔ rù jīng
崇祯十年,行取入京。
shí biàn kǎo xuǎn lì yōu zhě de wèi hàn lín
时变考选例,优者得为翰林。
gōng lùn shǒu yǒng ér lì bù shàng shū tián wéi jiā yì zhī yǒng de nán jīng lì bù zhǔ shì yǐ qù
公论首勇,而吏部尚书田唯嘉抑之,勇得南京吏部主事以去。
míng nián èr yuè dì yù jīng yán wèn jiǎng guān bǎo jǔ kǎo xuǎn dé shī yù dé huáng jǐng fǎng sòng yǒng jí zhū tiān lín qū
明年二月,帝御经筵,问讲官保举考选得失,谕德黄景昉讼勇及朱天麟屈。
dì qīn cè zhū chén tiān lín de hàn lín ér yǒng yǐ xiān fù nán jīng bù yǔ
帝亲策诸臣,天麟得翰林,而勇以先赴南京不与。
xún yòng yù shǐ tu bì hóng yán shòu nán jīng yù shǐ
寻用御史涂必泓言,授南京御史。
yáng sì chāng duó qíng rù gé yán zhě xián huò qiǎn
杨嗣昌夺情入阁,言者咸获谴。
yǒng fèn qí nián jiǔ yuè shàng shū yán sì chāng bǐng shū liǎng nián yī chóu mò zhǎn biān jǐng lǚ jīng qún kòu mǎn yě
勇愤,其年九月上疏言:“嗣昌秉枢两年,一筹莫展,边警屡惊,群寇满野。
qīng yì bù wèi míng jiào bù wèi wàn shì gōng yì bù wèi chén qiè wèi qīng shǐ lǜ
清议不畏,名教不畏,万世公义不畏,臣窃为青史虑。
shū rù dì dà nù xuē jí tí xùn jí zhǔ shǐ xìng míng
”疏入,帝大怒,削籍提讯,诘主使姓名。
yǒng yù zhōng shàng shū yán chén shí èr nián wài lì shù shí rì nán tái wú quán kě zhāo wú huì kě nà bù zhī yǒu dǎng
勇狱中上书言:“臣十二年外吏,数十日南台,无权可招,无贿可纳,不知有党。
dì nù jìng shù níng bō wèi
”帝怒,竟戍宁波卫。
zhōng wài jiàn zhě shí yú shū bù zhào
中外荐者十余疏,不召。
hòu yǐ yù shǐ zhāng wěi yán zhí zhèng hé cí qǐng zhuó yòng dì yǐ yǒng yòu zuì fāng xīn bù dàng fù zhí mìng yǐ tā guān yòng
后以御史张玮言,执政合词请擢用,帝以勇宥罪方新,不当复职,命以他官用。
fu wén mìng ér jīng shī xiàn
甫闻命,而京师陷。
fú wáng shí qǐ yù shǐ bù fù
福王时,起御史,不赴。
pī zī wèi sēng yuè shí wǔ nián ér zhōng
披缁为僧,越十五年而终。
chén lóng zhèng zì tì lóng jiā shàn rén
陈龙正,字惕龙,嘉善人。
fù yú wáng fú jiàn àn chá shǐ
父于王,福建按察使。
lóng zhèng yóu gāo pān lóng mén
龙正游高攀龙门。
chóng zhēn qī nián chéng jìn shì shòu zhōng shū shè rén
崇祯七年成进士,授中书舍人。
shí zhèng shàng zōng hé zhōng wài zhēng wèi shēn wén yǐ bì zuì dōng chǎng jī shì yóu yuān làn
时政尚综核,中外争为深文以避罪,东厂缉事尤冤滥。
shí yī nián wǔ yuè yíng huò shǒu xīn xià zhào xiū xǐng yǒu āi kěn shàng dì yǔ
十一年五月,荧惑守心,下诏修省,有“哀恳上帝”语。
lóng zhèng dú zhī qì shàng yǎng hé hǎo shēng èr shū
龙正读之泣,上《养和》、《好生》二疏。
lüè yuē huí tiān zài hǎo shēng hǎo shēng wú guò jiǎn sǐ
略曰:“回天在好生,好生无过减死。
gāo yáo zàn shùn yuē zuì yí wéi qīng shì shèng rén yú shé yù bù néng wú shī yě
皋陶赞舜曰‘罪疑惟轻’,是圣人于折狱不能无失也。
gài yù qíng zhì yǐn rén mìng zhì zhòng gù bù guì zhuān xìn ér qǔ jiān yí bù wù bì de ér gān huò shī
盖狱情至隐,人命至重,故不贵专信,而取兼疑,不务必得,而甘或失。
chén jū jiā suǒ jiàn wén sì fāng zuì fàn wú shén qióng xiōng qí móu zhě jí lái jīng shī cǐ děng nǎi wú xū yuè
臣居家所见闻,四方罪犯,无甚穷凶奇谋者,及来京师,此等乃无虚月。
qiě zuì àn yī chéng lì jiù zhū zhé yì yi yǒu suǒ chéng jiè hé fàn zhě ruò cǐ lěi lěi
且罪案一成,立就诛磔,亦宜有所惩戒,何犯者若此累累?
chén yuàn bì xià huái dì shùn zhī yí níng shǐ shèng zhǔ yǒu guò rén zhī jǔ chén xià huò bù jīng zhī qiān
臣愿陛下怀帝舜之疑,宁使圣主有过仁之举,臣下获不经之愆。
gài yīn zhǐ dōng chǎng shì yě
”盖阴指东厂事也。
yuè shù rì guǒ yù tí dū zhōng guān wáng zhī xīn bù dé qīng shì rén mìng yún
越数日,果谕提督中官王之心不得轻视人命云。
qí dōng jīng shī jiè yán zhào tíng chén jǔ kān rèn dū fǔ zhě
其冬,京师戒严,诏廷臣举堪任督、抚者。
yù shǐ yè shào yóng jǔ lóng zhèng
御史叶绍颙举龙正。
jiǔ zhī xíng bù zhǔ shì zhào yì chāng qǐng fǎng qiú tiān xià zhēn xián cái
久之,刑部主事赵奕昌请访求天下真贤才。
dì lìng yì chāng zì jǔ yì yǐ lóng zhèng duì
帝令奕昌自举,亦以龙正对。
dì jiē bù yòng
帝皆不用。
lóng zhèng jū lěng cáo hǎo yán shì
龙正居冷曹,好言事。
shí èr nián shí yuè huì xīng jiàn
十二年十月,彗星见。
shì suì dōng zhì dà léi diàn yǔ báo
是岁冬至,大雷电雨雹。
shí sān nián èr yuè jīng shī dà fēng tiān huáng rì shěng jiā xún bù jiě
十三年二月,京师大风,天黄日眚,浃旬不解。
lóng zhèng jiē yìng zhào tiáo zòu dà zhǐ zài tīng yán shěng xíng
龙正皆应诏条奏,大指在听言省刑。
shí wǔ nián xià dì fù xià zhào qiú yán yún zhěng kùn sū cán bù zhī hé dào
十五年夏,帝复下诏求言,云“拯困苏残,不知何道”。
lóng zhèng shàng yán zhěng kùn sū cán yǐ shēng cái wèi běn dàn cái fēi shé sè zhī wèi
龙正上言:“拯困苏残,以生财为本,但财非折色之谓。
yǐ shé sè wèi cái zé qǔ yú rén ér yì jǐn bì zhī běn shǎi wèi cái zé shēng yú de ér bù qióng
以折色为财,则取于人而易尽,必知本色为财,则生于地而不穷。
jīn chí chóu zhī chén yuē shè chǔ yuē sōu guā yuē jiā pài jiē sǔn xià zhī shì jù liǎn zhī bié míng yě
今持筹之臣曰设处,曰搜括,曰加派,皆损下之事,聚敛之别名也。
mín rì bìng guó xī yóu zú
民日病,国奚由足?
chén wèi yi zhuān yì kěn huāng shēn míng lèi cháo yǒng bù qǐ kē zhī zhì zhāo jí nán rén jù gǔ jǐn kěn huāng tián shǐ jī fǔ hé nán shān dōng shū sù rì duō zé jīng cāng zhī jī biān jūn zhī xiǎng jiē kě suí yí qǔ gěi
臣谓宜专意垦荒,申明累朝永不起科之制,招集南人巨贾,尽垦荒田,使畿辅、河南、山东菽粟日多,则京仓之积,边军之饷,皆可随宜取给。
huò píng dí huò bài jué huò zhōng jiān guó jiā mìng mài bù zhuān yǐ shù qiān lǐ wài zhī zhuǎn yùn zé mín jiān jiā pài zì kě jǐn chú
或平籴,或拜爵,或中监,国家命脉不专倚数千里外之转运,则民间加派自可尽除。
rán shì shí zhōng yuán duō cán pò yǒu tián bù dé gēng lóng zhèng zhí cháng lǐ ér yǐ
”然是时中原多残破,有田不得耕,龙正执常理而已。
yì rì fù jìn yòng rén tàn běn shū dì jiē yōu róng yān
翌日复进《用人探本疏》,帝皆优容焉。
jǐ shì zhōng huáng yún shī hé qí xué fēi ér bó yán wěi ér biàn yòu yǐ jìn kěn huāng yì wèi líng jìng
给事中黄云师劾其学非而博,言伪而辩,又以进垦荒议为陵竞。
dì bù wèn
帝不问。
shí yì yù yòng lóng zhèng wèi lì bù yù shǐ huáng shù yǐ wěi xué dǐ zhī
时议欲用龙正为吏部,御史黄澍以伪学诋之。
shí qī nián zhēng yuè zuǒ qiān nán jīng guó zǐ jiàn chéng
十七年正月,左迁南京国子监丞。
fu dǐ jiā ér jīng shī xiàn
甫抵家而京师陷。
fú wáng lì yú nán jīng yòng wèi cí jì yuán wài láng bù jiù
福王立于南京,用为祠祭员外郎,不就。
nán jīng bù shǒu lóng zhèng yǐ de jí suì zú
南京不守,龙正已得疾,遂卒。
zàn yuē chóng zhēn shí qiān rén xiāng jì fāng zhèng tiān xià duō gù shì zhī kě yán zhě zhòng yǐ
赞曰:崇祯时,佥壬相继枋政,天下多故,事之可言者众矣。
xǔ yù qīng zhū rén pēng jī shí zǎi yǒu zhí chén zhī fēng
许誉卿诸人,抨击时宰,有直臣之风。
rán fu cháo yòu sǐ zhàng xià jiāng cǎi xióng kāi yuán de zhòng qiǎn ér zhān ěr xuǎn kàng léi tíng zhī wēi gù huò fàng miǎn
然傅朝佑死杖下,姜采、熊开元得重谴,而詹尔选抗雷霆之威,顾获放免。
yán tiān zǐ yì yán dà chén nán xìn zāi
言天子易,言大臣难,信哉。
tāng kāi yuǎn yǐ shū yuǎn chù liáo kǎn kǎn lùn shì fèn wǎn yì yú cí biǎo
汤开远以疏远处僚,侃侃论事,愤惋溢于辞表。
jiù qí suǒ liè guó shì yì zhòng kě kǎi yǐ fu
就其所列国势,亦重可慨矣夫!