明史 · 佚名 · Chapter 263 of 333

列传·卷一百五十一

PinyinModern Translation
Size

sòng yī hè chén shòu chóng xiāo hàn féng shī kǒng huáng jiōng děng lín rì ruì guō tiān jí děng cài mào dé zhào jiàn jí děng wèi jǐng yuàn zhū jiā shì děng zhū zhī féng zhū mǐn tài děng chén shì qí chén xūn děng lóng wén guāng liú jiā yǐn liú zhī bó liú zhèn fān

宋一鹤(沈寿崇萧汉) 冯师孔(黄䌹等) 林日瑞(郭天吉等)蔡懋德(赵建极等) 卫景瑗(朱家仕等) 朱之冯(朱敏泰等) 陈士奇(陈𫄸等) 龙文光 (刘佳引) 刘之勃(刘镇藩)

sòng yī hè wǎn píng rén

宋一鹤,宛平人。

wèi zhū shēng jiàn tiān xià dà luàn jí jiū xīn bīng shì

为诸生,见天下大乱,即究心兵事。

chóng zhēn sān nián jǔ yú xiāng

崇祯三年举于乡。

shòu jiào yù yǐ jiàn qiān qiū xiàn zhī xiàn fù yǐ jiàn jiā dōng chāng tóng zhī réng zhī xiàn shì

授教谕,以荐迁丘县知县,复以荐加东昌同知,仍知县事。

xún àn yù shǐ yǔ hào shàn yǐ yī hè zhī bīng jiàn zhī

巡按御史禹好善以一鹤知兵,荐之。

shòu bīng bù yuán wài láng xún zhuó tiān jīn bīng bèi qiān shì gǎi chì rǔ nán bīng bèi zhù xìn yáng

授兵部员外郎,寻擢天津兵备佥事,改饬汝南兵备,驻信阳。

shí xióng wén càn zǒng lǐ nán jī hé nán shān xī shǎn xī hú guǎng sì chuān jūn wù zhǔ fǔ yì

时熊文灿总理南畿、河南、山西、陕西、湖广、四川军务,主抚议。

yī hè jiàng qí dào kuí huáng sān yào yòu jiàng qí sǐ zéi shùn tiān wáng zhī dǎng liú xǐ cái

一鹤降其盗魁黄三耀,又降其死贼顺天王之党刘喜才。

yī hè xiān hòu jiǎo jù zéi zhǎn shǒu qī bǎi yǒu jī

一鹤先后剿剧贼,斩首七百有奇。

cóng fù jiāng lóng zài tián pò zéi gù shǐ yī hè dú shā qí zéi qiān rén

从副将龙在田破贼固始,一鹤毒杀其贼千人。

zuǒ liáng yù jiàng qí zéi li wàn qìng yī hè fǔ ér dìng zhī shù wàn

左良玉降其贼李万庆,一鹤抚而定之数万。

wén càn lǚ shàng qí gōng jiàn zhī jìn fù shǐ diào yún yáng

文灿屡上其功,荐之,进副使,调郧阳。

wén càn zhū yáng sì chāng dài yǐ yī hè néng jiàn zhī zhuó yòu qiān dū yù shǐ dài fāng kǒng zhào xún fǔ hú guǎng

文灿诛,杨嗣昌代,以一鹤能,荐之,擢右佥都御史,代方孔召巡抚湖广。

shí hú guǎng zéi wèi zhū jiāng suǒ bī duō cuàn rù sì chuān

时湖广贼为诸将所逼,多窜入四川。

yī hè yǐ yún nán jūn yí zhèn dāng yáng zhōng guān liú yuán bīn yǐ jīng jūn yí zhèn jīng mén xiāng jǐ jiǎo

一鹤以云南军移镇当阳,中官刘元斌以京军移镇荆门,相掎角。

zuǒ liáng yù děng dà pò zéi yú mǎ nǎo shān yī hè xù gōng zēng fèng

左良玉等大破贼于玛瑙山,一鹤叙功增俸。

qiǎn fù jiāng wáng yǔn chéng sūn yīng yuán děng dà pò zéi rǔ cái wǔ dà yíng yú fēng yì píng zhǎn shǒu sān qiān yú jí

遣副将王允成、孙应元等大破贼汝才五大营于丰邑坪,斩首三千余级。

sì chāng shǔ yī hè jīng chǔ dì yī gōng

嗣昌署一鹤荆楚第一功。

xiàn zhōng xiàn xiāng yáng yǔ gé lǐ yǎn zuǒ jīn wáng děng dōng cuì huáng zhōu rǔ níng jiān

献忠陷襄阳,与革里眼、左金王等东萃黄州、汝宁间。

yī hè yí zhù qí zhōu fén zhōu è zéi dù

一鹤移驻蕲州,焚舟,遏贼渡。

zéi yí ér běi yī hè yòu duàn héng jiāng zéi bù gǎn dù

贼移而北,一鹤又断横江,贼不敢渡。

sì chāng zú dīng qǐ ruì dài

嗣昌卒,丁启睿代。

qǐ ruì pò xiàn zhōng yú má chéng huì yī hè jí fèng yáng zǒng dū zhū dà diǎn ān qìng xún fǔ zhèng èr yáng cù zéi zuǒ jīn wáng lǎo huí huí děng yú qián shān huái níng shān zhōng

启睿破献忠于麻城,会一鹤及凤阳总督朱大典、安庆巡抚郑二阳蹙贼左金王、老回回等于潜山、怀宁山中。

yī hè yòu dū cān jiāng wáng jiā mó děng zhuī pò zuǒ jīn wáng zhēng shì wáng zhì shì wáng yú dēng cǎo píng zhǎn shǒu qiān bā bǎi jí

一鹤又督参将王嘉谟等追破左金王、争世王、治世王于灯草坪,斩首千八百级。

shí wǔ nián qiǎn bù jiàng chén zhì děng hé jiāng běi bīng pò zéi yú tóng chéng shū chéng

十五年,遣部将陈治等合江北兵,破贼于桐城、舒城。

yī hè qǐ xiāng jǔ bù shí nián bǐng jié yuè tíng chén bù néng wú zhì

一鹤起乡举,不十年秉节钺,廷臣不能无忮。

yù shǐ wèi zhōu yǔn shàng shū chǒu dǐ yī hè

御史卫周允上疏丑诋一鹤。

yī hè lǚ jiàn gōng rán yì wǎng wǎng méng shí gòu

一鹤屡建功,然亦往往蒙时诟。

sì chāng fù míng hè yī hè tóu jiē zì shǔ qí míng yuē yī niǎo chu rén chuán xiào zhī

嗣昌父名鹤,一鹤投揭,自署其名曰“一鸟”,楚人传笑之。

yī hè yì lián shū yǐn jí dì yí qí wěi xià suǒ sī yán hé

一鹤亦连疏引疾,帝疑其伪,下所司严核。

xiān yǐ xiāng yáng xiàn duó zhí dài zuì zhì shì xǔ jiě guān hou dài

先以襄阳陷,夺职戴罪,至是许解官候代。

qū jiù rǔ níng rǔ níng chéng yǐ xiàn

趋救汝宁,汝宁城已陷。

shí èr yuè xiāng yáng dé ān jīng zhōu lián gào xiàn yī hè qū chéng tiān hù xiàn líng

十二月,襄阳、德安、荆州连告陷,一鹤趋承天护献陵。

líng jūn zhà mù wèi chéng zéi jī xīn shāo zhī yān yìn chún dé shān

陵军栅木为城,贼积薪烧之,烟窨纯德山。

chéng chuān yī gǔ ér dēng fàn xiàn líng huǐ yīn diàn

城穿,一鼓而登,犯献陵,毁禋殿。

shǒu líng xún àn yù shǐ li zhèn shēng zǒng bīng guān qián zhòng xuǎn jiē jiàng suì gōng chéng tiān suì chú míng nián zhēng yuè èr rì yǒu yǐ chéng xià zéi zhě

守陵巡按御史李振声、总兵官钱中选皆降,遂攻承天,岁除,明年正月二日,有以城下贼者。

chéng xiàn yī hè zì jīng gù liú shǒu chén shòu chóng zhōng xiáng zhī xiàn xiāo hàn jù sǐ fēn xún fù shǐ zhāng fèng zhù zǒu rù shān zhōng

城陷,一鹤自经,故留守沈寿崇、钟祥知县萧汉俱死,分巡副使张凤翥走入山中。

xiān shì zuǒ liáng yù jūn rǎo xiāng fán yī hè shū jiū zhī

先是左良玉军扰襄、樊,一鹤疏纠之。

jì liáng yù zì xiāng zǒu chéng tiān jūn jī ér lüè qǐ xiǎng yú yī hè bù xǔ

既,良玉自襄走承天,军饥而掠,乞饷于一鹤,不许。

liáng yù xián zhī

良玉衔之。

zhì shì yī hè móu liú liáng yù bīng liáng yù zǒu wǔ chāng gù jí yú nán

至是,一鹤谋留良玉兵,良玉走武昌,故及于难。

shòu chóng xuān chéng rén dū du yǒu róng zi

寿崇,宣城人,都督有容子。

chóng zhēn chū wǔ jìn shì

崇祯初武进士。

wǔ xún àn bèi hé ba wèi xíng ér zéi zhì suì jí yú nán

忤巡按,被劾罢,未行而贼至,遂及于难。

zèng dū du qiān shì yìn zǐ jǐn yī bǎi hù

赠都督佥事,荫子锦衣百户。

hàn zì yún tāo nán fēng rén

汉,字云涛,南丰人。

chóng zhēn shí nián jìn shì

崇祯十年进士。

zhì mǎn jiāng xíng zéi báo chéng jí cí jiā miào shòu shuì yú qiè yìng yuē nán zhōng nǚ liè nǔ lì zì jìn

秩满将行,贼薄城,即辞家庙,授帨于妾媵曰:“男忠女烈,努力自尽。

suì chū dēng pí jù shǒu wǔ zhòu yè

”遂出登陴,拒守五昼夜。

yuán dàn tū wéi chū qū xiàn líng

元旦,突围出,趋献陵。

zéi qí huán zhī hàn dà hū zhōng xiáng lìng zài shuí gǎn jīng líng qǐn zhě

贼骑环之,汉大呼:“钟祥令在,谁敢惊陵寝者!

zéi xié zhī qù bù shā shuō jiàng bù tīng

”贼挟之去,不杀,说降,不听。

míng rì chéng xiàn sòng hàn jí xiáng sì jǐn shì zhī qiú sǐ bù dé

明日,城陷,送汉吉祥寺,谨视之,求死不得。

yuè sān rì cóng sēng tà de tì dāo cáng zhī qǔ bì zhǐ shū yáng jì shèng jué mìng cí zhǐ jǐn tóu bǐ qǐ fù shi tǔ kuài huà zhōng xiáng xiàn lìng xiāo hàn yuàn sǐ cǐ sì shí zì yú bì jí duì bì zì jǐng xuè zhèng jiàn zì shàng sǐ yǐ

越三日,从僧榻得剃刀,藏之,取敝纸书杨继盛绝命词,纸尽,投笔起,复拾土块画“钟祥县令萧汉愿死此寺”十字于壁,即对壁自刭,血正溅字上,死矣。

zéi jiā qí yì yòng jǐn yī liǎn ér yì zhī

贼嘉其义,用锦衣敛而瘗之。

zéi tuì qí mén rén gǎi liǎn zhī yǐ shí fú yuē wū hū dà bái qí wú dú hu

贼退,其门人改敛之以时服,曰:“呜呼,大白其无黩乎!

wú shī kěn fú zéi fú hu

吾师肯服贼服乎!

xī yì zhī

”悉易之。

zhào zèng hàn dà lǐ sì chéng

诏赠汉大理寺丞。

zhèn shēng mǐ zhī rén

振声,米脂人。

yǔ zì chéng tóng xiàn ér tóng xìng zì chéng hū zhī wèi xiōng hòu fù shā zhī

与自成同县而同姓,自成呼之为兄,后复杀之。

jiāng fā xiàn líng dà shēng qǐ shān gǔ ruò léi zhèn hǔ háo jù nǎi zhǐ

将发献陵,大声起山谷,若雷震虎嗥,惧,乃止。

féng shī kǒng zì jǐng lǔ yuán wǔ rén

冯师孔,字景鲁,原武人。

wàn lì sì shí sì nián jìn shì

万历四十四年进士。

shòu xíng bù zhǔ shì lì yuán wài láng láng zhōng

授刑部主事,历员外郎、郎中。

xù xíng shǎn xī shì yí yù bǎi bā shí rén

恤刑陕西,释疑狱百八十人。

tiān qǐ chū chū wéi zhēn dìng zhī fǔ qiān jǐng xíng bīng bèi fù shǐ yōu guī

天启初,出为真定知府,迁井陉兵备副使,忧归。

chóng zhēn èr nián qǐ lín gǒng bīng bèi gǎi gù yuán zài yǐ yōu guī

崇祯二年,起临巩兵备,改固原,再以忧归。

fú què qǐ huái lái bīng bèi fù shǐ yí mì yún

服阕,起怀来兵备副使,移密云。

wǔ zhèn shǒu zhōng guān shān xī zhào

忤镇守中官邓希诏。

xī zhào zhí tā shì hé zhī xià lì xuē jí guī

希诏摭他事劾之,下吏,削籍归。

shí wǔ nián zhào jǔ biān cái yòng jiàn qǐ gù guān jiān tōng zhōu jūn

十五年诏举边才,用荐起故官,监通州军。

qín wáng bīng jí dū xià piāo jié gōng xíng gē fù rén shǒu bào gōng

勤王兵集都下,剽劫公行,割妇人首报功。

shī kǒng dà nù yǐ qí zú dǐ sǐ

师孔大怒,以其卒抵死。

míng nián jǔ tiān xià xián néng fāng miàn guān zhèng sān jùn jiàn shī kǒng

明年,举天下贤能方面官,郑三俊荐师孔。

liù yuè zhuó yòu qiān dū yù shǐ dài cài guān zhì xún fǔ shǎn xī diào bīng shí qù zǒng dū sūn chuán tíng chū guān

六月,擢右佥都御史,代蔡官治巡抚陕西,调兵食,趣总督孙传庭出关。

dàng shì zhī shí zéi shí sān jiā qī shí èr yíng jiàng shī dài jìn wéi lǐ zì chéng zhāng xiàn zhōng cún

当是之时,贼十三家七十二营降,师殆尽,惟李自成、张献忠存。

zì chéng yóu qiáng jù xiāng yáng

自成尤强,据襄阳。

yǐ hé luò jīng xiāng sì zhàn zhī dì guān zhōng qí gù xiāng shì mǎ jiǎ tiān xià jù zhī kě yǐ bà jué cè xī xiàng

以河洛、荆襄四战之地,关中其故乡,士马甲天下,据之可以霸,决策西向。

dàn tóng guān tiān xiǎn jiāng zì xī chuān lóng chē zhài jiàn dào rù shǎn xī

惮潼关天险,将自淅川龙车寨间道入陕西。

chuán tíng wén zhī lìng shī kǒng lǜ sì chuān gān sù bīng zhù shāng luò wèi jǐ jiǎo ér shī kǒng qù zhàn

传庭闻之,令师孔率四川、甘肃兵驻商、雒为掎角,而师孔趣战。

wú hé wǒ shī bài jì yú nán yáng zéi suì chéng shèng pò tóng guān dà duì cháng qū shì rú pò zhú

无何,我师败绩于南阳,贼遂乘胜破潼关,大队长驱,势如破竹。

shī kǒng zhěng zhòng shǒu xī ān rén huò jiù shī kǒng qù shī zhì bài yě

师孔整众守西安,人或咎师孔趣师致败也。

zéi zhì shǒu jiāng wáng gēn zi kāi mén rù zhī

贼至,守将王根子开门入之。

shí yuè shí yī rì chéng xiàn shī kǒng tóu jǐng sǐ

十月十一日,城陷,师孔投井死。

tóng sǐ zhě àn chá shǐ huáng jiōng cháng ān zhī xiàn wú cóng yì qín fǔ zhǎng shǐ zhāng shàng jiōng zhǐ huī cuī ěr dá

同死者,按察使黄䌹,长安知县吴从义,秦府长史章尚䌹,指挥崔尔达。

jiǒng zì jì hóu guāng zhōu rén

炯,字季侯,光州人。

tiān qǐ èr nián jìn shì

天启二年进士。

chóng zhēn zhōng yǐ huái hǎi bīng bèi fù shǐ yōu guī

崇祯中,以淮海兵备副使忧归。

liú zéi xiàn zhōu chéng jiōng fāng lú mù shān zhōng zi yí rú sǐ yú zéi qí mèi yì bèi nàn

流贼陷州城,䌹方庐墓山中,子彝如死于贼,其妹亦被难。

fú chú qǐ lín gǒng bīng bèi fù shǐ diào fān bīng dà pò lǐ zì chéng tóng guān yuán

服除,起临巩兵备副使,调番兵,大破李自成潼关原。

xún yǐ yòu cān zhèng fēn shǒu táo mín zhuó shǎn xī àn chá shǐ

寻以右参政分守洮岷,擢陕西按察使。

zì chéng quàn zhī jiàng huà yuē tóng guān zhī yì rǔ wǒ lù yú yě jīn rì kěn jiàng rǔ yé

自成劝之降,叱曰:“潼关之役,汝,我戮余也,今日肯降汝耶?

qī wáng fù jǐng jiōng dé jiàn yì fù jǐng jiē sǐ

”妻王赴井,䌹得间亦赴井,皆死。

zèng tài cháng qīng shì zhōng liè

赠太常卿,谥忠烈。

shàng jiōng kuài jī rén

尚䌹,会稽人。

wén chéng xiàn tóu yìn jǐng zhōng guān fú qū wáng fǔ duān lǐ mén zhì jīng

闻城陷,投印井中,冠服趋王府端礼门雉经。

zèng àn chá sī fù shǐ

赠按察司副使。

cóng yì shān yīn rén

从义,山阴人。

ér shí mèng yī rén fǔ qí bèi yuē suì hán sōng bǎi qí zài sī hu

儿时梦一人拊其背曰:“岁寒松柏,其在斯乎。

chóng zhēn shí sān nián chéng jìn shì zhī guān bīng huāng cóng yì liàn dīng zhuàng sān bǎi rén shā zéi

”崇祯十三年成进士,之官,兵荒,从义练丁壮三百人杀贼。

zéi pò qín cóng yì yuē jiē hū qǐ fēi tiān zāi

贼破秦,从义曰:“嗟乎,岂非天哉!

wú wéi xī mèng shì jiàn yǐ

吾唯昔梦是践矣。

suì tóu jǐng sǐ

”遂投井死。

zèng àn chá sī qiān shì

赠按察司佥事。

ěr dá bù zhī hé xǔ rén yì tóu jǐng sǐ zhī

尔达,不知何许人,亦投井死之。

zì shì cháng ān duō yì jǐng

自是长安多义井。

zéi suì zhí qín wáng cún shū chù qí gōng shǔ zhì bǎi guān chēng wáng xī ān

贼遂执秦王存枢,处其宫署,置百官,称王西安。

zuò wáng fǔ zhōng rì zhí shì dà fū kǎo lüě suǒ jīn qián fēn bīng sì chū gōng chāo

坐王府中,日执士大夫拷掠,索金钱,分兵四出攻抄。

yǒu xiǎo lì qiū cóng zhōu zhě zhǎng bù jí sān chǐ chéng zuì mà zì chéng yuē ruò yī xiǎo mín wú lài wàng jù wáng fǔ jiāng tiě wěi hào ér suǒ wéi bào nüè ruò cǐ hé néng jiǔ

有小吏邱从周者,长不及三尺,乘醉骂自成曰:“若一小民无赖,妄踞王府,将僣伪号,而所为暴虐若此,何能久!

zéi nù zhuó shā zhī

”贼怒,斫杀之。

ér bù zhèng shǐ píng hú lù zhī qí jí lǐ jū lì bù láng qián zhōu sòng qǐ jiāo tí xué qiān shì zhēn níng gǒng yù jiē jiàng zéi dé chǒng yòng

而布政使平湖陆之祺及里居吏部郎干州宋企郊、提学佥事真宁巩焴皆降贼,得宠用。

xiān shì hù bù shàng shū ní yuán lù zòu yuē tiān xià zhū fān shú yǔ qín jìn

先是,户部尚书倪元璐奏曰:“天下诸藩,孰与秦、晋?

qín jìn shān xiǎn yòng wǔ guó yě

秦晋山险,用武国也。

qǐng yù èr wáng yǐ jiǎo zéi bǎo qín zé qín wáng yǐ è zéi bù rù zé jìn wáng

请谕二王,以剿贼保秦责秦王,以遏贼不入责晋王。

wáng néng shā zéi jiǎ wáng yǐ dà jiàng jūn quán

王能杀贼,假王以大将军权;

bù néng shā zéi xī shū wáng suǒ yǒu xiǎng jūn yǔ qí jī dào

不能杀贼,悉输王所有饷军,与其赍盗。

zéi píng yì fēng wáng gè yī zi rú qīn wáng yì zú yǐ míng bào yǐ

贼平,益封王各一子如亲王,亦足以明报矣。

èr wáng dú bù jiàn shí yī zōng zhī huò hu

二王独不鉴十一宗之祸乎?

xián wáng zhōng ér shú yú jì bì zhī suǒ chǔ yǐ

贤王忠而熟于计,必知所处矣。

shū shàng bù bào

”书上,不报。

zhì shì zéi guǒ pò qín xī wèi zéi yǒu yān

至是,贼果破秦,悉为贼有焉。

lín rì ruì zì yù yuán zhào ān rén

林日瑞,字浴元,诏安人。

wàn lì sì shí sì nián jìn shì

万历四十四年进士。

chóng zhēn chū yǐ jiāng xī yòu cān zhèng yōu guī

崇祯初,以江西右参政忧归。

fú què qǐ gù guān fēn shǒu hú guǎng

服阕,起故官,分守湖广。

shǔ xiàn yán shān jiè mǐn yāo rén jù shān zhōng móu bù guǐ wéi yán shān

属县铅山界闽,妖人聚山中谋不轨,围铅山。

rì ruì jī bài zhī dǎo qí cháo

日瑞击败之,捣其巢。

lǚ qiān shǎn xī zuǒ yòu bù zhèng shǐ

屡迁陕西左、右布政使。

shí wǔ nián xià qiān yòu qiān dū yù shǐ dài lǚ dà qì xún fǔ gān sù

十五年夏,迁右佥都御史,代吕大器巡抚甘肃。

míng nián shí yī yuè lǐ zì chéng tú qìng yáng

明年十一月,李自成屠庆阳。

qí bié jiāng hè jǐn fàn lán zhōu lán zhōu rén kāi chéng yíng zéi

其别将贺锦犯兰州,兰州人开城迎贼。

zéi suì dù hé

贼遂渡河。

liáng zhōu zhuāng làng èr wèi jiàng jí jìn bī gān zhōu

凉州、庄浪二卫降,即进逼甘州。

rì ruì wén zéi jí jié xī qiāng yán bīng yǐ dài ér zì lǜ fù jiāng guō tiān jí děng è zhū hé gàn

日瑞闻贼急,结西羌,严兵以待,而自率副将郭天吉等扼诸河干。

shí èr yuè zéi tà bīng guò zhí dǐ gān zhōu chéng xià

十二月,贼踏冰过,直抵甘州城下。

rì ruì rù chéng zhàn qiě shǒu

日瑞入城,战且守。

dà xuě shēn zhàng xǔ shù jǐn jiè jiǎo qián shé shǒu zú jūn zhú shǒu zhě xián yuàn

大雪深丈许,树尽介,角干折,手足皲瘃,守者咸怨。

zéi chéng yè kǎn xuě ér dēng chéng xiàn zhí rì ruì

贼乘夜坎雪而登,城陷,执日瑞。

yòu yǐ guān bù cóng zhé yú shì

诱以官,不从,磔于市。

chū rì ruì fǔ gān sù tíng yì yǐ qí bù rèn yě qiǎn yáng rǔ jīng dài zhī

初,日瑞抚甘肃,廷议以其不任也,遣杨汝经代之。

wèi zhì rì ruì suì jí yú nán

未至,日瑞遂及于难。

tiān jí jí zǒng bīng guān mǎ kuàng fǔ biāo zhōng jūn hā wéi xīn yáo shì rú jiān jì tóng zhī lán tái lǐ jū zǒng bīng guān luō jùn jié zhào huàn bìng sǐ zhī

天吉及总兵官马爌,抚标中军哈维新、姚世儒,监纪同知蓝台,里居总兵官罗俊杰、赵宦,并死之。

zéi shā jū mín sì wàn qī qiān yú rén

贼杀居民四万七千余人。

sān biān jì xiàn liè chéng wàng fēng jiàng wéi xī níng wèi gù shǒu bù xià

三边既陷,列城望风降,惟西宁卫固守不下。

zéi wú hòu gù nǎi cháng qū ér dōng

贼无后顾,乃长驱而东。

fú wáng shí zèng rì ruì bīng bù shàng shū tái tài pú sì shǎo qīng jiē cì jì zàng

福王时,赠日瑞兵部尚书,台太仆寺少卿,皆赐祭葬。

cài mào dé zì wéi lì kūn shān rén

蔡懋德,字维立,昆山人。

shǎo mù wáng shǒu rén wéi rén zhe guǎn jiàn zōng liáng zhī zhī shuō

少慕王守仁为人,著《管见》,宗良知之说。

jǔ wàn lì sì shí qī nián jìn shì shòu háng zhōu tuī guān

举万历四十七年进士,授杭州推官。

tiān qǐ jiān xíng qǔ rù dōu

天启间,行取入都。

tóng xiāng gù bǐng qiān bǐng guó mào dé bù yǔ tōng bǐng qiān nù yǐ gù bù dé xiǎn zhuó

同乡顾秉谦柄国,懋德不与通,秉谦怒,以故不得显擢。

shòu lǐ bù yí zhì zhǔ shì jìn cí jì yuán wài láng

授礼部仪制主事,进祠祭员外郎。

shàng shū lǜ zhū sī wǎng yè wèi zhōng xián cí mào dé tuō jí bù fù

尚书率诸司往谒魏忠贤祠,懋德托疾不赴。

chóng zhēn chū chū wèi jiāng xī tí xué fù shǐ hǎo yǐ shǒu rén bá běn sè yuán lùn jiào zhū shēng dà dǐ shì shì zhī xù lùn

崇祯初,出为江西提学副使,好以守仁《拔本塞源论》教诸生,大抵释氏之绪论。

qiān zhè jiāng yòu cān zhèng fēn shǒu jiā xīng hú zhōu

迁浙江右参政,分守嘉兴、湖州。

jù dào tú ā chǒu yǒu zhòng qiān yú chū mò tài hú

剧盗屠阿丑有众千余,出没太湖。

mào dé yuē cǐ kě jì qín yě

懋德曰:“此可计擒也。

xī zhào bīn hú háo jiā bǎ qí zuì jiǎn zhuàng shì yǔ tóng fā suì qín ā chǒu

”悉召濒湖豪家,把其罪,简壮士与同发,遂擒阿丑。

jiē yuē mào dé zhī bīng

皆曰:“懋德知兵。

nèi jiān fú chú qǐ jǐng xíng bīng bèi

”内艰,服除,起井陉兵备。

hàn mào dé dǎo jí yǔ

旱,懋德祷,即雨。

tā xiāng zhēng yíng yǐ dǎo yòu zhé yǔ

他乡争迎以祷,又辄雨。

diào níng yuǎn yǐ shǒu sōng shān jí xiū tái pù gōng shù xù lài

调宁远,以守松山及修台堡功,数叙赉。

huì zāi yì qiú yán mào dé shàng xǐng guò zhì píng èr shū guī qiē jūn xiāng yī shí xián xiào wèi yū

会灾异求言,懋德上《省过》、《治平》二疏,规切君相,一时咸笑为迂。

mào dé hǎo shì shì lǜ shēn rú kǔ xíng tou tuó

懋德好释氏,律身如苦行头陀。

yáng sì chāng wèi qí qīng xiū ruò zhì bù yí chù biān dì gǎi jǐ nán dào

杨嗣昌谓其清修弱质,不宜处边地,改济南道。

jǐ nán xīn cán pò dà lì duō quē rén mào dé shè liǎng sī jí sān dào yìn

济南新残破,大吏多缺人,懋德摄两司及三道印。

qiān shān dōng àn chá shǐ hé nán yòu bù zhèng shǐ

迁山东按察使、河南右布政使。

tián huāng gǔ guì mín kǔ cuī kē zéi fù yǐ xiān fú bù shū zū xiāng shān yòu

田荒谷贵,民苦催科,贼复以先服不输租相煽诱。

mào dé jí xí zhōu xiàn tíng zhēng shàng shū zì hé zhào juān qī jí shì shì

懋德亟檄州县停征,上疏自劾,诏镌七级视事。

shí sì nián dōng zhuó yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ shān xī

十四年冬,擢右佥都御史,巡抚山西。

zhào duì cì jiǔ zhuàn yín bì

召对,赐酒馔、银币。

míng nián chūn dǐ rèn tǎo píng dà dào wáng miǎn

明年春,抵任,讨平大盗王冕。

shí yuè tǒng bīng rù wèi jīng shī zhào è shǒu lóng quán gù guān èr guān

十月,统兵入卫京师,诏扼守龙泉、固关二关。

lǐ zì chéng yǐ xiàn hé nán mào dé yù zhī hé shàng

李自成已陷河南,懋德御之河上。

shí liù nián dōng zì chéng pò tóng guān jù xī ān jǐn yǒu sān qín

十六年冬,自成破潼关,据西安,尽有三秦。

shí èr yuè mào dé shī cì píng yáng qiǎn fù jiāng chén shàng zhì è shǒu hé jīn

十二月,懋德师次平阳,遣副将陈尚智扼守河津。

shān xī jīng shī yòu bèi pú zhōu běi dǐ bǎo dé xī lín zéi yī huáng hé wèi xiǎn

山西、京师右背、蒲州北抵保德,悉邻贼,依黄河为险。

rán qióng dōng bīng hé zéi qí de cháng qū

然穷冬冰合,贼骑得长驱。

mào dé lián zhāng gào jí qǐng jìn lǚ jí bǎo dìng xuān fǔ dà tóng bīng jí fù hé gàn hé jù

懋德连章告急,请禁旅及保定、宣府、大同兵疾赴河干合拒。

zhōng cháo yì jī yōu shān xī yán fáng hé zhě shén zhòng rán wú bīng kě yuán

中朝益积忧山西,言防河者甚众,然无兵可援。

mào dé yǐ pí zú sān qiān dāng bǎi wàn kuáng kòu

懋德以疲卒三千,当百万狂寇。

shí tài yuán xiōng xiōng jìn wáng shǒu jiào qù mào dé hái shěng

时太原汹汹,晋王手教趣懋德还省。

shí bā rì mào dé qù píng yáng

十八日,懋德去平阳。

èr shí rì zéi dǐ hé jīn zì chuán wō dōng dù shàng zhì zǒu hái píng yáng

二十日,贼抵河津,自船窝东渡,尚智走还平阳。

èr shí èr rì zéi gōng píng yáng bá zhī

二十二日,贼攻平阳,拔之。

shàng zhì bēn rù ní yuán shān zhōng

尚智奔入泥源山中。

èr shí bā rì mào dé hái tài yuán

二十八日,懋德还太原。

míng nián zhēng yuè zì chéng chēng wáng yú xī ān

明年正月,自成称王于西安。

zéi jì dù hé zhuǎn lüè hé dōng liè chéng jiē xiàn

贼既渡河,转掠河东,列城皆陷。

yú shì shān xī xún àn yù shǐ wāng zōng you shàng yán yuē jìn hé èr qiān lǐ píng yáng jū qí bàn

于是山西巡按御史汪宗友上言曰:“晋河二千里,平阳居其半。

fǔ chén mào dé bù dài chūn róng bīng pàn jù ěr píng yáng fǎn pèi zéi jí yú míng rì bào dù yǐ

抚臣懋德不待春融冰泮,遽尔平阳返旆,贼即于明日报渡矣。

suí háng mǎ bù qiān rén jí shí bèi dào xī xiàng zhào jí chén shàng zhì pàn zú yí xí gè lù fáng bīng yuán jiǎo nǎi bù fā yī bīng

随行马步千人,即时倍道西向,召集陈尚智叛卒,移檄各路防兵援剿,乃不发一兵。

suì zhōng zhì shěng chén yán yi tí yī lǚ xīng chí ér qián zhāng yí shēng tǎo shàng jì sāng yú zhī shōu wú rú bù tīng hé

岁终至省,臣言宜提一旅,星驰而前,张疑声讨,尚冀桑榆之收,无如不听何。

zéi rì qiǎn wěi guān zā yuè yú jùn jiē shī shì shuí zhī guò yú

贼日遣伪官,匝月,余郡皆失,是谁之过欤!

yǒu zhào duó guān hou kān yǐ guō jǐng chāng dài zhī

”有诏夺官候勘,以郭景昌代之。

èr shí sān rì shàng zhì pàn jiàng yú zéi

二十三日,尚智叛降于贼。

yú shì mào dé shì shī yú tài yuán bù zhèng shǐ zhào jiàn jí jiān sī máo wén bǐng lìn gāng zhōng bì gǒng chén tài yuán zhī fǔ sūn kāng zhōu shǔ yáng qǔ xiàn shì zhǎng shǐ fàn zhì tài děng guān lì jūn mín xián zài

于是懋德誓师于太原,布政使赵建极,监司毛文炳、蔺刚中、毕拱辰,太原知府孙康周,署阳曲县事长史范志泰等官吏军民咸在。

mào dé kū zhòng jiē kū

懋德哭,众皆哭。

bà guān mìng shì zhì huò qǐng chū chéng hou dài

罢官命适至,或请出城候代。

mào dé bù kě yuē wú yǐ bàn yī sǐ yǐ jǐng chāng jí zhì wú yì yǔ jù sǐ

懋德不可,曰:“吾已办一死矣,景昌即至,吾亦与俱死。

diào yáng hé bīng sān qiān xié shǒu dōng mén

”调阳和兵三千协守东门。

gāng zhōng lǜ qí nèi yīng yí zhī nán guān zhī wài

刚中虑其内应,移之南关之外。

qiǎn bù jiàng zhāng xióng fēn shǒu xīn nán mén zhào zhōng jūn fù zǒng bīng yìng shí shèng rù cān móu yì

遣部将张雄分守新南门,召中军副总兵应时盛入参谋议。

mào dé děng dēng chéng

懋德等登城。

èr yuè wǔ rì zéi zhì chéng xià

二月五日,贼至城下。

qiǎn bù jiàng niú yǒng zhū kǒng xun wáng yǒng kuí chū zhàn sǐ zhī

遣部将牛勇、朱孔训、王永魁出战,死之。

míng rì zì chéng jù lǔ bù dū zhòng gōng chéng yáng hé bīng pàn jiàng zéi

明日,自成具卤簿,督众攻城,阳和兵叛降贼。

yòu míng rì zhòu huì mào dé cǎo yí biǎo

又明日,昼晦,懋德草遗表。

xū yú dà fēng qǐ bá mù yáng shā

须臾大风起,拔木扬砂。

diào zhāng xióng shǒu dà nán mén xióng yǐ zhuì chéng chū jiàng yǔ qí dǎng yuē chéng dōng nán jiǎo lóu huǒ qì huǒ yào jiē zài wǒ xià jí fén lóu

调张雄守大南门,雄已缒城出降,语其党曰:“城东南角楼,火器火药皆在,我下即焚楼。

yè zhōng huǒ qǐ fēng zhuǎn liè shǒu zhě jiē sàn

”夜中火起,风转烈,守者皆散。

zéi dēng chéng mào dé běi miàn zài bài chū yí biǎo fù yǒu rén gǔ shì zhāng jiàn dào dá jīng shī yǔ rén yuē wú xué dào yǒu nián yǐ kān le sǐ shēng jīn rì wú zhì mìng shí yě

贼登城,懋德北面再拜,出遗表付友人贾士璋间道达京师,语人曰:“吾学道有年,已勘了死生,今日吾致命时也。

jí zì jǐng huī xià chí zhī

”即自刭,麾下持之。

shí shèng qǐng xià chéng xiàng zhàn gù mào dé yuē shàng mǎ

时盛请下城巷战,顾懋德曰:“上马。

mào dé shàng mǎ shí shèng chí máo tū shā zéi shù shí rén

”懋德上马,时盛持矛突杀贼数十人。

zhì tàn shì kǒu zéi qí chōng chì shí shèng hū yuē chū xī mén

至炭市口,贼骑充斥,时盛呼曰:“出西门。

mào dé jù xià mǎ yuē wǒ dāng sǐ fēng jiāng zhū jūn zì qù

”懋德遽下马曰:“我当死封疆,诸君自去。

zhòng fù yōng mào dé shàng mǎ zhì shuǐ xī mén

”众复拥懋德上马,至水西门。

mào dé huà yuē zhū jūn yù xiàn wǒ bù zhōng yé

懋德叱曰:“诸君欲陷我不忠耶!

fù xià mǎ jù dì zuò

”复下马,据地坐。

shí shèng yǐ chū chéng shā qī zǐ huán gù bú jiàn fù zhuó mén rù yǔ mào dé yuē qǐng yǔ gōng jù sǐ

时盛已出城,杀妻子,还顾不见,复斫门入,语懋德曰:“请与公俱死。

suì xié zhì sān lì cí

”遂偕至三立祠。

mào dé jiù yì wèi jué shí shèng shì jiǎ jiā qí jiān nǎi jué

懋德就缢未绝,时盛释甲加其肩,乃绝。

shí shèng qǔ gōng xián zì jīng

时盛取弓弦自经。

jiàn jí wēi zuò gōng táng zéi yōng zhī jiàn zì chéng bù qū jiāng zhǎn zhī

建极危坐公堂,贼拥之见自成,不屈,将斩之。

xià jiē hū wàn suì zhě zài yuē chén shī shǒu fēng jiāng sǐ yǒu yú zuì

下阶呼万岁者再,曰:“臣失守封疆,死有余罪。

zì chéng yǐ wéi hū jǐ yě yè hái

”自成以为呼己也,曳还。

jiàn jí chēn mù yuē wǒ hū dà míng huáng dì níng hū zéi yé

建极瞋目曰:“我呼大明皇帝,宁呼贼耶!

lì shè shā zhī

”立射杀之。

shí zì chéng zhí jìn wáng jù wáng gōng yún

时自成执晋王,据王宫云。

wén bǐng bèi shā qī zhào qiè li yì tóu jǐng sǐ zi zhào mèng fu shù suì zéi lüè qù

文炳被杀,妻赵、妾李亦投井死,子兆梦甫数岁,贼掠去。

shì mín yǐ qí zhōng chén zi yě shú ér guī zhī

士民以其忠臣子也,赎而归之。

yù jiàng gāng zhōng bù cóng shā zhī

欲降刚中,不从,杀之。

shǒu jí duò fù yuè qǐ zhàng yú zéi jiē pì yì

首即堕,复跃起丈余,贼皆辟易。

zéi shì de xīn dāo gǒng chén nì zhī

贼适得新刀,拱辰睨之。

wèn hé nì

问:“何睨!

yuē yù de cǐ zhuó tóu ěr

”曰:“欲得此斫头耳。

suì qǔ zhǎn zhī

”遂取斩之。

kāng zhōu xiàng zhàn sǐ zhì tài bù shí sǐ

康周巷战死,志泰不食死。

zì mào dé ér xià tài yuán sǐ shì fán sì shí yǒu liù rén zéi jiē shī zhī chéng shàng

自懋德而下,太原死事凡四十有六人,贼皆尸之城上。

zì chéng hèn mào dé zhī bù jiàng yě yàn qí shī yǐ rèn duàn jǐng ér qù

自成恨懋德之不降也,验其尸,以刃断颈而去。

fú wáng shí yǐ mào dé bù shǒu hé wèi shī cè nǎi shì zhōng xiāng cì jì zàng ér bù yú zèng yīn yú cì xù yǒu chà

福王时,以懋德不守河为失策,乃谥忠襄,赐祭葬而不予赠荫,余赐恤有差。

jiān kǎo sì shí liù rén xíng shì duō quē xìng míng bù chuán mò de ér cì yún

间考四十六人,行事多缺,姓名不传,莫得而次云。

jiàn jí hé nán yǒng níng rén

建极,河南永宁人。

zéi lüè yǒng níng shí jiàn jí wǔ zǐ jiē sǐ hòu shēng sān zi yòu yāo zhì shì zhào shì yī mén jìng jué

贼掠永宁时,建极五子皆死,后生三子又夭,至是赵氏一门竟绝。

wén bǐng zì mèng shí zhèng zhōu rén

文炳,字梦石,郑州人。

yǐ lì kē jǐ shì zhōng chū wéi shān xi bīng bèi fù shǐ

以吏科给事中出为山西兵备副使。

wèi jǐ shì shí yáng sì chāng dū shī yì diào mín bīng tǎo zéi

为给事时,杨嗣昌督师,议调民兵讨贼。

wén bǐng yán mín bīng kě shǒu bù kě diào bù ruò guān jūn chéng mǎ biàn shā zéi

文炳言:“民兵可守不可调,不若官军乘马便杀贼。

yòu yán dāng dà jì zhǔ jì zhě xǐ bēn jìng yì lián jìng yi lìng guān de hù jiū bù gōng zhě

”又言:“当大计,主计者喜奔竞,抑廉静,宜令官得互纠不公者。

dì jiē nà qí yán

”帝皆纳其言。

gāng zhōng zì tǎn shēng líng xiàn rén

刚中,字坦生,陵县人。

wèi nán jīng jǐ shì zhōng zòu bǎo hù liú dū liù shì yòu chén cáo shì jiù bì zhī yào

为南京给事中,奏保护留都六事,又陈漕事救弊之要。

shān dōng jī shū yán mín sǐ ér dīng cún tián huāng ér fù zài ān dé bù wéi dào

山东饥,疏言:“民死而丁存,田荒而赋在,安得不为盗!

yi qīng hù kǒu bìng lǐ jiǎ

宜清户口并里甲。

jiē qiè shí bìng

”皆切时病。

qiān shān xī fù shǐ

迁山西副使。

gǒng chén zì xīng bó yè xiàn rén

拱辰,字星伯,掖县人。

zhī cháo yì yán chéng èr xiàn shù qiān shù biǎn

知朝邑、盐城二县,数迁数贬。

lì huái xú bīng bèi qiān shì dū cáo shì láng shǐ kě fǎ wèi qí bù rèn yí zhī jì níng

历淮徐兵备佥事,督漕侍郎史可法谓其不任,移之冀宁。

jiàn jí wén bǐng gāng zhōng gǒng chén yóu jìn shì

建极、文炳、刚中、拱辰由进士。

kāng zhōu zì jìn hóu ān qiū rén yóu xiāng jǔ

康周,字晋侯,安丘人,由乡举。

shí shèng liáo yáng zhū shēng

时盛,辽阳诸生。

wèi mào dé suǒ zhī bá lì mù xià zhì dū du qiān shì

为懋德所知,拔隶幕下,至都督佥事。

zhì tài yú chéng rén

志泰,虞城人。

yú mò kǎo

余莫考。

tài yuán jì pò zéi yí xí yuǎn jìn suǒ zhì jùn xiàn wàng fēng jié zhài yǐ jù guān bīng

太原既破,贼移檄远近,所至郡县望风结寨以拒官兵。

ér qí zhàng yì sǐ nàn xiàn xiōng duàn dòu ér gān xīn zhě zé yǒu ruò ān yì zhī xiàn fáng zhī píng wǎn píng rén qǐ jiā xiāng jǔ

而其仗义死难,陷胸断脰而甘心者,则有若安邑知县房之屏,宛平人,起家乡举。

chéng xiàn běi xiàng bài tiān zǐ rù shǔ bài qí mǔ mìng qī zǐ gè zì jǐn suì tóu jǐng zéi yè chū zhǎn zhī

城陷,北向拜天子,入署拜其母,命妻子各自尽,遂投井,贼曳出斩之。

xīn zhōu zhī zhōu yáng jiā lóng zì tì ruò qǔ yáng rén

忻州知州杨家龙,字惕若,曲阳人。

wèi níng xiāng zhī xiàn fán qī nián liú wáng fù qí yè

为宁乡知县,凡七年,流亡复其业。

qiān xīn zéi jí zhì yuē cǐ chéng bì bù shǒu wǒ chū ěr mín kě quán yě

迁忻,贼即至,曰:“此城必不守,我出,尔民可全也。

chū chéng mà zéi ér sǐ

”出城骂贼而死。

zhōu rén cí sì zhī

州人祠祀之。

dài zhōu cān jiāng yán mèng kuí lù yì rén fén zhōu zhī zhōu hóu jūn zhāo jiē chéng wáng yǔ wáng

代州参将阎梦夔,鹿邑人,汾州知州侯君昭,皆城亡与亡。

fén yáng zhī xiàn liú bì dá xiù chū mà zéi wén zéi sòng ér shā zhī

汾阳知县刘必达袖出骂贼文,贼诵而杀之。

qí yì yǒng fàn qí fāng cì shā yī wěi dū wèi ér zì jǐng

其义勇范奇芳,刺杀一伪都尉而自刭。

níng wǔ bīng bèi fù shǐ wáng yùn mào zì yǒu huái yóu tài yuán zhī fǔ qiān

宁武兵备副使王孕懋,字有怀,由太原知府迁。

zì chéng jì xiàn tài yuán qiǎn shǐ shuō jiàng yùn mào zhǎn zhī yǔ zǒng bīng guān zhōu yù jí gòng shǒu chéng xiàn zì shā qī yáng tóu jǐng xùn zhī

自成既陷太原,遣使说降,孕懋斩之,与总兵官周遇吉共守,城陷自杀,妻杨投井殉之。

yùn mào bà zhōu rén jìn shì

孕懋,霸州人,进士。

yù jí zì yǒu chuán

遇吉自有传。

níng wǔ shī zéi pò sān guān fàn dà tóng

宁武失,贼破三关,犯大同。

wèi jǐng yuàn zì zhòng yù hán chéng rén

卫景瑗,字仲玉,韩城人。

tiān qǐ wǔ nián jìn shì shòu hé nán tuī guān

天启五年进士,授河南推官。

chóng zhēn sì nián zhēng shòu yù shǐ hé shǒu fǔ zhōu yán rú nà huì xíng sī shù shì fù hé lì bù shì láng céng chu qīng xiān xié

崇祯四年征授御史,劾首辅周延儒纳贿行私数事,复劾吏部侍郎曾楚卿𪫺邪。

dì bù nà

帝不纳。

chū àn zhēn dìng zhū fǔ

出按真定诸府。

fù sāng bù sì mìng jìng guī

父丧,不俟命竟归。

fú què qǐ gù guān

服阕,起故官。

shū jiù gěi shì zhōng fu cháo yòu li rǔ càn yǐ lùn wēn tǐ rén xià lì gù dì bù yì zuǒ qiān xíng rén sī zhèng

疏救给事中傅朝佑、李汝璨以论温体仁下吏,故帝不怿,左迁行人司正。

lì shàng bǎo dà lǐ chéng jìn shǎo qīng

历尚宝、大理丞,进少卿。

shí wǔ nián chūn zhuó yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ dà tóng

十五年春,擢右佥都御史,巡抚大同。

suì jī yì shū qǐ zhèn jì

岁饥疫,疏乞振济。

sōu jūn shí liàn huǒ qì jí háo zōng shēng jì shén zhe

搜军实,练火器,戢豪宗,声绩甚著。

shí qī nián zhēng yuè lǐ zì chéng jiāng fàn shān xī xuān dà zǒng dū wáng jì mó xí dà tóng zǒng bīng guān jiāng xiāng è zhī hé shàng xiāng qián shǐ nà kuǎn ér hái

十七年正月,李自成将犯山西,宣大总督王继谟檄大同总兵官姜瓖扼之河上,瓖潜使纳款而还。

jǐng yuàn bù zhī qí biàn yě jí shān xī xiàn jǐng yuàn yāo xiāng shà xuè shǒu

景瑗不知其变也,及山西陷,景瑗邀瓖歃血守。

xiāng chū gào rén yuē wèi xún fǔ qín rén yě jiāng yīng zéi yǐ

瓖出告人曰:“卫巡抚,秦人也,将应贼矣。

dài wáng yí zhī bú jiàn jǐng yuàn yǒng qìng wáng shè shā jǐng yuàn pū

”代王疑之,不见景瑗,永庆王射杀景瑗仆。

huì jǐng yuàn yǒu zú jí bù shí chū bīng shì xiāng zhǔ zhī

会景瑗有足疾,不时出,兵事,瓖主之。

xiāng xiōng xuān gù chāng píng zǒng bīng yě quàn xiāng jiàng zéi

瓖兄瑄,故昌平总兵也,劝瓖降贼。

xiāng lǜ qí xià bù cóng rén kào zhī yín yán lì shǒu chéng jiàng shì dài wáng xìn zhī

瓖虑其下不从,人犒之银,言励守城将士,代王信之。

zhū jùn wáng fēn mén shǒu xiāng měi mén qiǎn zú èr bǎi rén zhù shǒu

诸郡王分门守,瓖每门遣卒二百人助守。

zhì sān yuè shuò zéi dǐ chéng xià

至三月朔,贼抵城下。

xiāng jí shè shā yǒng qìng wáng kāi mén yíng zéi rù

瓖即射杀永庆王,开门迎贼入。

dài jǐng yuàn jì shì jǐng yuàn chéng mǎ chū shǐ zhī qí biàn yě zì zhuì mǎ xià

绐景瑗计事,景瑗乘马出,始知其变也,自坠马下。

zéi zhí zhī jiàn zì chéng zì chéng yù guān zhī

贼执之见自成,自成欲官之。

jǐng yuàn jù dì zuò dà hū huáng dì ér kū zéi yì zhī yuē zhōng chén yě bù shā

景瑗据地坐,大呼皇帝而哭,贼义之,曰“忠臣也”,不杀。

jǐng yuàn cù qǐ yǐ tóu chù jiē shí xuè lín lí

景瑗猝起,以头触阶石,血淋漓。

zéi yǐn chū gù jiàn xiāng mà yuē fǎn zéi yǔ wǒ méng ér pàn shén qí shè rǔ yé

贼引出,顾见瓖,骂曰:“反贼,与我盟而叛,神其赦汝耶!

zéi shǐ jǐng yuàn mǔ quàn zhī jiàng

”贼使景瑗母劝之降。

jǐng yuàn yuē mǔ nián bā shí yú yǐ dāng zì wèi jì

景瑗曰:“母年八十余矣,当自为计。

r guó dà chén bù kě yǐ bù sǐ

儿,国大臣,不可以不死。

mǔ chū jǐng yuàn wèi rén yuē wǒ bù mà zéi zhě yǐ quán mǔ yě

”母出,景瑗谓人曰:“我不骂贼者,以全母也。

chū liù rì zì yì yú sēng sì

”初六日自缢于僧寺。

zéi tàn yuē zhōng chén

贼叹曰:“忠臣!

yí qí qī zǐ kōng shě jiè wú fàn

”移其妻子空舍,戒毋犯。

shā dài wáng chuán qí jí qí zōng shì dài jìn

杀代王传齐及其宗室殆尽。

fēn xún fù shǐ zhū jiā shì jǐn qū qī qiè zǐ nǚ rù jǐng ér jǐ cóng zhī sǐ zhě shí yǒu liù rén

分巡副使朱家仕,尽驱妻妾子女入井,而己从之,死者十有六人。

dū chǔ láng zhōng xú yǒu shēng shān yīn zhī xiàn li zhuō yì sǐ zhī

督储郎中徐有声、山阴知县李倬亦死之。

zhū shēng li ruò cài zì tí qí bì yuē yī mén wán jié yī jiā jiǔ rén zì jīng

诸生李若蔡自题其壁曰:“一门完节”,一家九人自经。

jiā shì hé zhōu rén

家仕,河州人。

fú wáng shí zèng jǐng yuàn bīng bù shàng shū shì zhōng yì

福王时,赠景瑗兵部尚书,谥忠毅。

zéi jì xiàn dà tóng yǐ bīng xùn yáng hé cháng qū xiàng xuān fǔ

贼既陷大同,以兵徇阳和,长驱向宣府。

zhū zhī féng zì lè sān dà xīng rén

朱之冯,字乐三,大兴人。

tiān qǐ wǔ nián jìn shì

天启五年进士。

shòu hù bù zhǔ shì què shuì hé xī wu

授户部主事,榷税河西务。

kè yíng zhù gōng tǎng wú suǒ sī

课赢,贮公帑无所私。

yǐ wài jiān qù

以外艰去。

chóng zhēn èr nián qǐ gù guān jìn yuán wài láng

崇祯二年起故官,进员外郎。

zuò guà wù zhé zhè jiāng bù zhèng sī lǐ wèn

坐罣误,谪浙江布政司理问。

shāo qiān xíng rén sī fù lì xíng bù láng zhōng zhè jiāng yì chuán qiān shì qīng zhōu cān yì

稍迁行人司副,历刑部郎中,浙江驿传佥事,青州参议。

dào jié yí shuǐ mín zhū lián shén zhòng

盗劫沂水民,株连甚众。

zhī féng bǔ de zhēn dào dà yù jǐn jiě

之冯捕得真盗,大狱尽解。

qín zhì lè ān tǔ háo li zhōng xíng quán guì wèi qǐng bù tīng

擒治乐安土豪李中行,权贵为请,不听。

jìn fù shǐ jī biǎo rù dōu jì jiā shǔ jǐ nán

进副使,赍表入都,寄家属济南。

jǐ nán pò qī féng nì gū jí zi yú tā suǒ ér zì chén yú jǐng

济南破,妻冯匿姑及子于他所,而自沉于井。

gū li wén zhī wèi jué lì ér sǐ

姑李闻之,为绝粒而死。

jiù hái zhī féng lú mù cè sān nián

柩还,之冯庐墓侧三年。

qǐ hé dōng fù shǐ

起河东副使。

hé dōng dà huá zhū quán yǔ qián tōng qín zéi zhī féng zhì zé zhí shā zhī bù nèi yǐ níng

河东大猾朱全宇潜通秦贼,之冯至则执杀之,部内以宁。

zhī féng zì qī sǐ bù zài qǔ yì bù zhì qiè yìng yī shì xiāo rán

之冯自妻死不再娶,亦不置妾媵,一室萧然。

shí liù nián zhēng yuè zhuó yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ xuān fǔ

十六年正月,擢右佥都御史,巡抚宣府。

sī xiǎng zhǔ shì zhāng shuò bào yǐ kè xiǎng jī biàn qún fù shuò bào

司饷主事张硕抱以克饷激变,群缚硕抱。

zhī féng chū fǔ yù dài shāng mín zī gěi sàn ér mì bǔ zhū shǒu è qī rén hé shuò bào xià lì

之冯出抚谕,贷商民赀给散,而密捕诛首恶七人,劾硕抱下吏。

jūn qíng tiè rán

军情帖然。

míng nián sān yuè lǐ zì chéng xiàn dà tóng

明年三月,李自成陷大同。

zhī féng jí jiāng lì yú chéng lóu shè gāo huáng dì wèi shà xuè shì sǐ shǒu xuán shǎng gé lì jiàng shì

之冯集将吏于城楼,设高皇帝位,歃血誓死守,悬赏格励将士。

ér rén xīn yǐ sàn jiān shì zhōng guān dù xūn qiě yǔ zǒng bīng wáng chéng yǔn zhēng xiān nà kuǎn yǐ jiàn zhī féng kòu tóu qǐng yǐ chéng xià zéi

而人心已散,监视中官杜勋且与总兵王承允争先纳款矣,见之冯叩头,请以城下贼。

zhī féng dà mà yuē xūn ěr dì suǒ yǐ xìn tè qiǎn ěr yǐ fēng jiāng shǔ ěr ěr zhì jí tōng zéi hé miàn mù jiàn dì

之冯大骂曰:“勋,尔帝所倚信,特遣尔,以封疆属尔,尔至即通贼,何面目见帝!

xūn bù dá xiào ér qù

”勋不答,笑而去。

é zéi qiě zhì xūn mǎng páo míng zōu jiāo yíng sān shí lǐ zhī wài jiàng shì jiē sàn

俄贼且至,勋蟒袍鸣驺,郊迎三十里之外,将士皆散。

zhī féng dēng chéng tài xī jiàn dà pào yǔ zuǒ yòu wèi wǒ fā zhī

之冯登城太息,见大炮,语左右:“为我发之!

mò wú yīng zhě

”默无应者。

zì qǐ ruò huǒ zé pào kǒng dīng sāi huò cóng hòu chè qí zhǒu

自起𦶟火,则炮孔丁塞,或从后掣其肘。

zhī féng fǔ yīng tàn yuē bù yì rén xīn zhì cǐ

之冯抚膺叹曰:“不意人心至此!

yǎng tiān dà kū

”仰天大哭。

zéi zhì chéng xià chéng yǔn kāi mén rù zhī é yán zéi bù shā rén qiě miǎn yáo fù zé jǔ chéng huá rán jiē xǐ jié cǎi fén xiāng yǐ yíng

贼至城下,承允开门入之,讹言贼不杀人,且免徭赋,则举城哗然皆喜,结彩焚香以迎。

zuǒ yòu yù yōng zhī féng chū zǒu zhī féng huà zhī nǎi nán xiàng kòu tóu cǎo yí biǎo quàn dì shōu rén xīn lì shì jié zì yì ér sǐ

左右欲拥之冯出走,之冯叱之,乃南向叩头,草遗表,劝帝收人心,厉士节,自缢而死。

zéi qì shī háo zhōng háo páng quǎn rì shí rén shī dú zhī féng wú sǔn yě

贼弃尸濠中,濠旁犬日食人尸,独之冯无损也。

tóng rì sǐ zhě dū liáng tōng pàn zhū mǐn tài zhū shēng yáo shí zhōng fù jiāng níng lóng jí xì yù zǒng bīng guān dǒng yòng wén fù jiāng liú jiǔ qīng jí lǐ jū zhī xiàn shēn yǐ xiào qí tā fù nǚ sǐ yì zhě yòu shí yú rén

同日死者,督粮通判朱敏泰、诸生姚时中、副将宁龙及系狱总兵官董用文、副将刘九卿及里居知县申以孝,其他妇女死义者又十余人。

fú wáng shí zèng zhī féng bīng bù shàng shū shì zhōng zhuàng

福王时,赠之冯兵部尚书,谥忠壮。

xūn jì jiàng zéi cóng gōng jīng shī shè shū yú chéng zhōng

勋既降贼,从攻京师,射书于城中。

chéng zhōng chū wén xūn sǐ xuān fǔ dì wèi yǔ zèng yīn lì cí zhì shì yǐ wèi guǐ

城中初闻勋死宣府,帝为予赠荫立祠,至是以为鬼。

shǒu chéng jiān wáng chéng ēn yǐ nǚ qiáng ér yǔ yǔ zhuì xūn rù jiàn dì shèng chēng zì chéng shàng kě zì wèi jì

守城监王承恩倚女墙而与语,缒勋入见帝,盛称自成,“上可自为计”。

fù zhuì zhī chū xiào yǔ zhū shǒu jiān yuē wú bèi fù guì zì zài yě

复缒之出,笑语诸守监曰:“吾辈富贵自在也。

chén shì qí zì píng rén zhāng pǔ rén yě

陈士奇,字平人,漳浦人也。

hào xué yǒu wén míng bù zhī bīng

好学,有文名,不知兵。

jǔ tiān qǐ wǔ nián jìn shì shòu zhōng shū shè rén

举天启五年进士,授中书舍人。

chóng zhēn sì nián kǎo xuǎn shòu lǐ bù zhǔ shì zhuó guǎng xī tí xué qiān shì

崇祯四年考选,授礼部主事,擢广西提学佥事。

fù yōu guī

父忧归。

fú què qǐ zhòng qìng bīng bèi xún gǎi guì zhōu fù dū xué zhèng

服阕,起重庆兵备,寻改贵州,复督学政。

mǔ yōu què qǐ gàn zhōu bīng bèi cān yì jìn fù shǐ dū sì chuān xué zhèng

母忧阕,起赣州兵备参议,进副使,督四川学政。

tíng chén jiāo zhāng jiàn shì qí zhī bīng

廷臣交章荐士奇知兵。

shí wǔ nián qiū zhuó yòu qiān dū yù shǐ dài liáo dà qí xún fǔ sì chuān

十五年秋,擢右佥都御史,代廖大奇巡抚四川。

sōng pān bīng biàn zhòng shù wàn shì qí yù yǐ huò fú xián jiù fǔ

松潘兵变,众数万,士奇谕以祸福,咸就抚。

yáo huáng zéi shí sān jiā zòng héng chuān dōng běi shí yú nián shā lüě jūn mín wú suàn

摇、黄贼十三家,纵横川东北十余年,杀掠军民无算;

zhí shào zhuàng wén qí miàn wèi jūn zhì shù shí wàn

执少壮,文其面为军,至数十万。

shì qí xí fù shǐ chén qí chì gé zhēng qí cān jiāng zhào róng guì děng jìn tǎo lǚ gào jié

士奇檄副使陈其赤、葛征奇,参将赵荣贵等进讨,屡告捷。

ér zéi jiǎo qì bù néng zhì

而贼狡,迄不能制。

shì qí běn wén rén zài dū xué zhèng hǎo yǔ zhū shēng tán bīng cháo shì yǐ shì qí zhī bīng

士奇本文人,再督学政,好与诸生谈兵,朝士以士奇知兵。

jí bǐng jié yuè fǎn yǐ wén mò wéi shì jūn zhèng fèi chí

及秉节钺,反以文墨为事,军政废弛。

shí zhǔ nǚ jiàng qín liáng yù cháng tú quán shǔ xíng shì qǐng yì bīng fēn shǒu shí sān ài è zéi bēn tū

石砫女将秦良玉尝图全蜀形势,请益兵分守十三隘,扼贼奔突。

zhì bù wèn shǔ yǐ shì rǎo

置不问,蜀以是扰。

míng nián shí èr yuè cháo yì yǐ qí bù rèn mìng lóng wén guāng dài zhī

明年十二月,朝议以其不任,命龙文光代之。

shì qí fāng hou dài ér yáng píng jiāng zhào guāng yuǎn yōng bīng èr wàn hù ruì wáng cháng hào zì hàn zhōng lái bēn shì mín bì nàn zhě yòu shù wàn zhì bǎo níng shǔ rén zhèn hài

士奇方候代,而阳平将赵光远拥兵二万,护瑞王常浩自汉中来奔,士民避难者又数万,至保宁,蜀人震骇。

shì qí chí zé guāng yuǎn yuē ruò tuì shǒu yáng píng guān wèi wú hàn wèi bù xī èr wàn jīn kào jūn

士奇驰责光远曰:“若退守阳平关,为吾捍卫,不惜二万金犒军。

rú dùn cǐ xū hòu xiǎng wú tóu kě duàn xiǎng bù kě de yě

如顿此,需厚饷,吾头可断,饷不可得也。

guāng yuǎn tuì tún yáng píng wáng yǐ sān qiān qí bēn chóng qìng

”光远退屯阳平,王以三千骑奔重庆。

míng nián sì yuè wén guāng shòu dài shì qí jiāng xíng jīng shī gào biàn

明年四月,文光受代,士奇将行,京师告变。

shì qí zì yǐ zhī bīng yě yuē bì bào guó chóu

士奇自以知兵也,曰:“必报国仇。

suì liú zhù chóng qìng qiǎn shuǐ shī cān jiāng céng yīng jī zéi yú zhōng zhōu fén qí zhōu

”遂留驻重庆,遣水师参将曾英击贼于忠州,焚其舟;

qiǎn zhào róng guì yù zéi yú liáng shān

遣赵荣贵御贼于梁山。

xiàn zhōng yóu hú lú bà zuǒ bù yòu qí yì zhōu ér shàng èr jiāng bài bēn suì duó fó tú guān xiàn fú zhōu

献忠由葫芦坝左步右骑,翼舟而上,二将败奔,遂夺佛图关,陷涪州。

shì qí zhēng shí zhǔ yuán bīng bù zhì

士奇征石砫援兵不至。

huò quàn gōng yǐ xiè shì yi qù

或劝:“公已谢事,宜去。

shì qí bù kě

”士奇不可。

zéi dǐ chéng xià jī yǐ gǔn pào zéi sǐ wú shù

贼抵城下,击以滚炮,贼死无数。

èr shí rì yè hēi yún sì bù zéi xué de hōng chéng

二十日夜,黑云四布,贼穴地轰城。

chéng xiàn wáng shì qí jí fù shǐ chén sī xūn zhī fǔ wáng xíng jiǎn zhī xiàn wáng xī jù bèi zhí

城陷,王、士奇及副使陈纟熏、知府王行俭、知县王锡俱被执。

shì qí dà mà zéi fù yú jiào chǎng jiāng shā zhī hū léi yǔ huì míng zhǐ chǐ bú jiàn

士奇大骂,贼缚于教场,将杀之,忽雷雨晦冥,咫尺不见。

xiàn zhōng yǎng ér gòu yuē wǒ shā rén hé yǔ tiān shì

献忠仰而诟曰:“我杀人,何与天事!

yòng dà pào xiàng tiān cóng jī

”用大炮向天丛击。

é qíng jì suì sì lù

俄晴霁,遂肆僇。

shì qí mà bù jué kǒu ér sǐ wáng yì yù hài zéi jí jūn mín sān wàn qī qiān yú rén zhuó qí bì

士奇骂不绝口而死,王亦遇害,贼集军民三万七千余人,斫其臂。

suì fàn chéng dū

遂犯成都。

sī xūn běn guān nán bīng bèi fù shǐ hù ruì wáng rù shǔ jí yú nán

纟熏,本关南兵备副使,护瑞王入蜀,及于难。

xíng jiǎn zì zhì xíng yí xīng rén

行俭,字质行,宜兴人。

chóng zhēn shí nián jìn shì shǒu chóng qìng shàn fǔ yù wèi zéi jī sǐ

崇祯十年进士,守重庆,善抚驭,为贼脔死。

xī xīn jiàn rén chóng zhēn shí sān nián jìn shì chú bā xiàn zhī xiàn

锡,新建人,崇祯十三年进士,除巴县知县。

cháng cóng shì qí jiān tǔ kòu péng cháng gēng zhī dǎng yòu zhǎn yáo huáng zéi kuí mǎ chāo

尝从士奇歼土寇彭长庚之党,又斩摇、黄贼魁马超。

zhì shì zéi méng jù bǎn xué chéng xī guàn yǐ rè yóu duō sǐ

至是,贼蒙巨板穴城,锡灌以热油,多死。

jí bèi zhí dà mà jué qí chǐ mà bù yǐ

及被执,大骂,抉其齿,骂不已。

chuí xī shǐ guì yì yì lì

捶膝使跪,益仡立。

yú zhì jiào chǎng fù shù shàng shè zhī yòu jī ér luò zhī

舁至教场,缚树上射之,又脔而烙之。

jì sǐ fù huǐ qí gǔ

既死,复毁其骨。

zhǐ huī gù yǐng wén chéng xiàn rù ruì wáng fǔ yǐ jǐ suǒ chéng mǎ chéng wáng biān ér zǒu yù zéi hū yuē zéi níng shā wǒ wú fàn dì zǐ

指挥顾景闻城陷,入瑞王府,以己所乘马乘王,鞭而走,遇贼呼曰:“贼宁杀我,无犯帝子。

zéi cì shā wáng jǐng suì sǐ zhī

”贼刺杀王,景遂死之。

lóng wén guāng mǎ píng rén tiān qǐ èr nián jìn shì

龙文光,马平人,天启二年进士。

chóng zhēn shí qī nián yǐ chuān běi cān zhèng zhuó yòu qiān dū yù shǐ dài chén shì qí xún fǔ sì chuān

崇祯十七年,以川北参政擢右佥都御史,代陈士奇巡抚四川。

wén mìng yǔ zǒng bīng guān liú jiā yǐn lǜ bīng sān qiān yóu shùn qìng chí fù zhī

闻命,与总兵官刘佳引率兵三千,由顺庆驰赴之。

bù shǔ wèi dìng shù rì ér chéng xiàn

部署未定,数日而城陷。

zéi jǐn qū wén wǔ jiāng lì jí jūn mín nán fù yú dōng mén zhī wài jiāng lù zhī hū yǒu lóng wěi xià chuí zéi yǐ wéi ruì suì tíng xíng

贼尽驱文武将吏及军民男妇于东门之外,将戮之,忽有龙尾下垂,贼以为瑞,遂停刑。

wén guāng jiā yǐn zú bù qū zéi shā wén guāng yú zhuó jǐn qiáo jiā yǐn zì tóu yú huàn huā xī

文光、佳引卒不屈,贼杀文光于濯锦桥,佳引自投于浣花溪。

liú zhī bó zì ān hóu fèng xiáng rén

刘之勃,字安侯,凤翔人。

chóng zhēn qī nián jìn shì

崇祯七年进士。

shòu xíng rén zhuó yù shǐ

授行人,擢御史。

shàng jié cái liù yì yán xiān cháo mǎ wàn jì cǎo chǎng zhǐ wǔ liù suǒ jīn mǎ jiàn shǎo chǎng fǎn zēng èr bèi kě jié shěng zhě yī

上节财六议,言:“先朝马万计,草场止五六所,今马渐少,场反增二倍,可节省者一。

shuǐ héng gōng yì fèi suì jǐ bǎi wàn jìn fèng míng zhǐ cháo tíng bù shì xīng zuò ér jié shèn kù é shù xí wèi cháng kě jié shěng zhě èr

水衡工役费,岁几百万,近奉明旨,朝廷不事兴作,而节慎库额数袭为常,可节省者二。

zhū zhèn bīng mǎ shí bài kuì ér xiǎng é bù jiǎn xū wǔ bì duō kě jié shěng zhě sān

诸镇兵马时败溃而饷额不减,虚伍必多,可节省者三。

guāng lù yàn xiǎng cì lài dà dǐ cóng jiǎn ér jiān jú chú yì duō rǒng làn kě jié shěng zhě sì

光禄宴享赐赉,大抵从简,而监局厨役多冗滥,可节省者四。

sān wú zhī zào zé lù jī zhù yǐ jí xiāng là yào cái táo qì wú suì bù gòng jī zhī nèi wèi fèi wù shū zhī xià jiē jīn qián kě jié shěng zhě wǔ

三吴织造,泽、潞机杼,以及香蜡、药材、陶器,无岁不贡,积之内为废物,输之下皆金钱,可节省者五。

jūn qián jiān jì jiān jūn zàn huà zhī guān bù kě shèng jì píng shí zé yǐ yī rén ér mí qiān bǎi rén zhī xiǎng lín dí yòu yǐ qiān bǎi rén ér wèi yī rén zhī shēn hào shí jiān hào bīng kě jié shěng zhě liù

军前监纪、监军、赞画之官,不可胜纪,平时则以一人而縻千百人之饷,临敌又以千百人而卫一人之身,耗食兼耗兵,可节省者六。

yòu shū chén dōng chǎng sān bì yán dōng chǎng sī jī fǎng ér nèi wǔ chéng wài xún àn yǐ jí xíng bù dà lǐ jiē bù néng jǔ qí zhí cǐ bù biàn yú guān shǒu

”又疏陈东厂三弊,言:“东厂司缉访,而内五城,外巡按,以及刑部、大理皆不能举其职,此不便于官守。

jiān mín qiān lǐ shǒu gào jiǎ niē xìng míng yī zhǐ zhū lián wàn jīn lì qìng cǐ bù biàn yú mín shēng

奸民千里首告,假捏姓名,一纸株连,万金立罄,此不便于民生。

zǐ dì jié fù xiōng nú pú jié jiā zhǔ bù mín jié guān zhǎng dōng chǎng jiē lè wén cǐ bù biàn yú guó tǐ

子弟讦父兄,奴仆讦家主,部民讦官长,东厂皆乐闻,此不便于国体。

dì jiē nà qí yán

”帝皆纳其言。

shí wǔ nián chū àn sì chuān

十五年出按四川。

shí liù nián qiū lèi bào zāi yì qǐng huǎn fù shěng xíng yì mǐ zāi yī shù shí bù néng yòng

十六年秋,类报灾异,请缓赋省刑,亦弭灾一术,时不能用。

míng nián zhēng yuè zhāng xiàn zhōng dà pò chuān zhōng jùn yì

明年正月,张献忠大破川中郡邑。

sì yuè wén dū chéng shī shǒu rén xīn yì xiōng jù

四月,闻都城失守,人心益恟惧。

jǔ rén yáng qiāng liú dào zhēn děng móu yōng shǔ wáng zhì shù jiān guó zhī bó bù kě yuè rù chí zhōng yì nǎi qǐn

举人杨锵、刘道贞等谋拥蜀王至澍监国,之勃不可,跃入池中,议乃寝。

bā yuè zéi bī chéng dū zhī bó yǔ xún fǔ lóng wén guāng jiàn chāng bīng bèi fù shǐ liú shì dòu děng fēn pí jù shǒu zǒng bīng guān liú zhèn fān chū zhàn ér bài

八月,贼逼成都,之勃与巡抚龙文光、建昌兵备副使刘士斗等分陴拒守,总兵官刘镇藩出战而败。

zéi xué chéng shí yǐ huǒ yào

贼穴城,实以火药;

yòu kū dà mù zhǎng shù zhàng zhě hé zhī chán yǐ bó zhù yào xiàng chéng lóu

又刳大木长数丈者合之,缠以帛,贮药,向城楼。

zhī bó lì zhòng fèn jī zéi què èr sān lǐ jiē xǐ yǐ wéi jiāng qù yě

之勃厉众奋击,贼却二三里,皆喜,以为将去也。

chū jiǔ rì lí míng huǒ fā běi lóu xiàn mù shí fēi bì tiān shǒu pí zhě jiē sàn zéi suì rù chéng

初九日黎明,火发,北楼陷,木石飞蔽天,守陴者皆散,贼遂入城。

shǔ wáng lǜ fēi qiè zì chén yú jú jǐng

蜀王率妃妾自沉于菊井。

zhèn fān tū wéi chū fù huàn huā xī sǐ zhī

镇藩突围出,赴浣花溪死之。

zhī bó děng bèi zhí zéi yǐ zhī bó tóng xiāng yù yòng zhī zhī bó quàn yǐ bù shā bǎi xìng fǔ lì shǔ shì zǐ

之勃等被执,贼以之勃同乡,欲用之,之勃劝以不杀百姓,辅立蜀世子。

bù cóng suì dà mà zéi zǎn jiàn shè shā zhī

不从,遂大骂,贼攒箭射杀之。

shí fú wáng lì yú nán jīng zhuó zhī bó yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ sì chuān yǐ bù jí wén yǐ

时福王立于南京,擢之勃右佥都御史,巡抚四川,已不及闻矣。

zàn yuē tóng guān jì pò lǐ zì chéng chéng shèng suì yǒu sān qín dù hé ér dōng shì ruò liáo yuán

赞曰:潼关既破,李自成乘胜遂有三秦,渡河而东,势若燎原。

xuān dà jì fù míng wáng suì jué

宣、大继覆,明亡遂决。

yī shí fēng jiāng zhū chén hòu xiān zhēng sǐ kě bù wèi liè zāi

一时封疆诸臣后先争死,可不谓烈哉!

rán píng yáng zhī pèi fu dōng chuán wō zhī jǐng xuán gào

然平阳之旆甫东,船窝之警旋告。

sǐ fēi nàn suǒ yǐ chǔ sǐ wéi nán jūn zǐ bù néng wú hàn yú mào dé yān yǐ

死非难,所以处死为难,君子不能无憾于懋德焉已。

ruò fú yī hè zhī sǐ xiǎn líng shì qí zhī sǐ kuí zhōu liú zhī bó lóng wén guāng zhī sǐ chéng dū bù yì de sǐ suǒ zhě yú

若夫一鹤之死显陵,士奇之死夔州,刘之勃、龙文光之死成都,不亦得死所者欤!

✦ You read 列传·卷一百五十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.