hè shì xián yóu shì gōng tóng zhòng kuí chén cè zhōu dūn jí děng zhāng shén wǔ děng luō yī guàn liú qú qí bǐng zhōng mǎn guì sūn zǔ shòu zhào lǜ jiào zhū guó yàn guān wéi xián zhāng qí huà hé kě gāng huáng lóng li wéi luán jīn rì guān chu jì gōng děng
贺世贤(尤世功) 童仲揆(陈策周敦吉等张神武等) 罗一贯(刘渠祁秉忠) 满桂(孙祖寿) 赵率教(朱国彦) 官惟贤(张奇化) 何可纲黄龙(李惟鸾) 金日观(楚继功等)
hè shì xián yú lín wèi rén
贺世贤,榆林卫人。
shǎo wèi sī yǎng hòu cóng jūn jī gōng zhì shěn yáng yóu jī qiān yì zhōu cān jiāng
少为厮养,后从军,积功至沈阳游击,迁义州参将。
wàn lì sì shí liù nián qī yuè qīng hé bèi wéi fù jiāng zōu chǔ xián gù shǒu
万历四十六年七月,清河被围,副将邹储贤固守。
chéng pò lǜ qīn dīng áo zhàn chéng nán yǔ cān jiāng zhāng jù sǐ
城破,率亲丁鏖战城南,与参将张俱死。
bù jiàng èr shí rén bīng mín wàn yú jiān yān
部将二十人、兵民万余歼焉。
shì xián zhù ài yáng wén biàn jí chí chū sài de shǒu gōng bǎi wǔ shí yǒu sì jí jìn fù zǒng bīng
世贤驻叆阳,闻变,疾驰出塞,得首功百五十有四级,进副总兵。
míng nián yáng gǎo sì lù chū shī
明年,杨镐四路出师。
shì xián fù li rú bǎi chū qīng hé
世贤副李如柏出清河。
liú tīng shēn rù zhōng fú quàn rú bǎi wǎng jiù bù cóng tīng suì fù mò
刘𬘩深入中伏,劝如柏往救,不从,𬘩遂覆殁。
xún zhuó dū du qiān shì chōng zǒng bīng guān zhù hǔ pí yì
寻擢都督佥事,充总兵官,驻虎皮驿。
tiě lǐng bèi wéi shì xián chí yuán chéng yǐ pò yāo huò shǒu gōng bǎi yú jí
铁岭被围,世贤驰援,城已破,邀获首功百余级。
tài chāng yuán nián jiǔ yuè lián zhàn huī shān fǔ ān bǎo huò shǒu gōng èr bǎi yǒu jī
泰昌元年九月连战灰山、抚安堡,获首功二百有奇。
dàng shì shí sì fāng sù jiàng lín jí liáo zuǒ lǜ suō nǜ bù gǎn zhàn dú shì xián shù jué dòu yǒu gōng tóng liè duō jì zhī
当是时,四方宿将鳞集辽左,率缩朒不敢战,独世贤数角斗有功,同列多忌之。
yí zhèn shěn yáng
移镇沈阳。
jīng lüè yuán yīng tài xià nà xiáng lìng
经略袁应泰下纳降令。
guǎng níng zǒng bīng li guāng róng yí shì xián suǒ nà duō yǐ zhuàng wén
广宁总兵李光荣疑世贤所纳多,以状闻。
xún fǔ xuē guó yòng yì zòu sān kě lǜ bīng bù shàng shū cuī jǐng róng qǐng jù wù nà ér zhì jǐ nà yú tā suǒ
巡抚薛国用亦奏三可虑,兵部尚书崔景荣请拒勿纳,而置己纳于他所。
rán shì xián suǒ nà zú bù kě sàn tóng liè suì bàng qí yǒu yì zhì
然世贤所纳卒不可散,同列遂谤其有异志。
tiān qǐ yuán nián sān yuè wǒ dà qīng yǐ zhòng bīng báo shěn yáng
天启元年三月,我大清以重兵薄沈阳。
shì xián jí zǒng bīng yóu shì gōng jué qiàn jùn háo shù dà mù wèi zhà liè shǔn chē huǒ qì mù shí huán chéng shè bīng shǒu chéng fǎ shén jù
世贤及总兵尤世功掘堑浚壕,树大木为栅,列楯车火器木石,环城设兵,守城法甚具。
dà qīng xiān yǐ shù shí qí lái zhēn shì gōng bīng niè zhī shā sì rén
大清先以数十骑来侦,世功兵蹑之,杀四人。
shì xián yǒng ér qīng shì jiǔ
世贤勇而轻,嗜酒。
dàn rì yǐn jiǔ lǜ qīn dīng qiān chū chéng nì jī qī jìn dí ér fǎn
旦日饮酒,率亲丁千,出城逆击,期尽敌而反。
dà qīng bīng yáng bài shì xián chéng ruì jìn
大清兵佯败,世贤乘锐进。
shū jīng qí sì hé shì xián zhàn qiě què dǐ xī mén shēn bèi shí sì shǐ
倏精骑四合,世贤战且却,抵西门,身被十四矢。
chéng zhōng wén shì xián bài gè niǎo shòu cuàn ér jiàng dīng fù pàn duàn chéng wài diào qiáo
城中闻世贤败,各鸟兽窜,而降丁复叛,断城外吊桥。
huò quàn shì xián zǒu liáo yáng yuē wú wèi dà jiàng bù néng cún chéng hé miàn mù jiàn yuán jīng lüè hu
或劝世贤走辽阳,曰:“吾为大将,不能存城,何面目见袁经略乎!
huī tiě biān chí tū wéi zhōng jī shā shù rén zhōng shǐ zhuì mǎ ér sǐ
”挥铁鞭驰突围中,击杀数人,中矢坠马而死。
shì gōng yǐn bīng yuán yì zhàn sǐ
世功引兵援,亦战死。
shì gōng yì yú lín rén
世功亦榆林人。
wàn lì zhōng jǔ wǔ xiāng shì lì shěn yáng yóu jī
万历中,举武乡试,历沈阳游击。
zhāng chéng yīn zhī bài yě shì gōng tuō guī zuò chǐ zhí
张承荫之败也,世功脱归,坐褫职。
jīng lüè yáng gǎo yán qí shēn fù zhòng shāng cái kān cè lì nǎi bǔ wǔ jīng yíng yóu jī
经略杨镐言其身负重伤,才堪策励,乃补武精营游击。
gǎo sì lù chū shī shì gōng lì li rú bǎi huī xià de quán
镐四路出师,世功隶李如柏麾下,得全。
xún yǐ fù zǒng bīng shǒu shěn yáng
寻以副总兵守沈阳。
xióng tíng bì dài gǎo ài qí cái yǔ fù jiāng zhū wàn liáng bìng yǐ rèn
熊廷弼代镐,爱其才,与副将朱万良并倚任。
tíng bì ba yuán yīng tài dài yì sān lù chū shī yòng wèi zǒng bīng guān
廷弼罢,袁应泰代,议三路出师,用为总兵官。
wèi xíng ér shěn yáng bèi bīng sǐ yú zhàn
未行,而沈阳被兵,死于战。
zèng shǎo bǎo zuǒ dū du zēng shì yīn sān jí zài yīn zhǐ huī qiān shì shì xí cì jì zàng jiàn cí yuē mǐn zhōng
赠少保、左都督,增世荫三级,再荫指挥佥事,世袭,赐祭葬,建祠曰“愍忠”。
shì xián jì mò huò yí qí pàn jiàng xù diǎn gù bù jí
世贤既殁,或疑其叛降,恤典故不及。
sì chuān fù shǐ chē pǔ wèi sòng yuān gé zhòng yì bù guǒ
四川副使车朴为讼冤,格众议不果。
tóng zhòng kuí nán jīng rén
童仲揆,南京人。
jǔ wǔ huì shì lì dōu zhǐ huī zhǎng sì chuān dū sī
举武会试,历都指挥,掌四川都司。
wàn lì mò zhuó fù zǒng bīng dū chuān bīng yuán liáo yǔ tóng guān chén cè bìng chōng yuán jiǎo zǒng bīng guān
万历末,擢副总兵,督川兵援辽,与同官陈策并充援剿总兵官。
xī zōng chū lì jīng lüè yuán yīng tài zhāo měng gǔ zhū bù chù zhī liáo chén èr chéng
熹宗初立,经略袁应泰招蒙古诸部,处之辽、沈二城。
zhòng kuí lì jiàn bù tīng
仲揆力谏,不听。
míng nián tiān qǐ gǎi yuán yīng tài yù chéng qīng hé fǔ shùn
明年,天启改元,应泰欲城清河、抚顺。
yì sān lù chū shī yòng dà jiàng shí rén gè jiàng bīng wàn yú zhòng kuí cè dāng qí èr
议三路出师,用大将十人,各将兵万余,仲揆、策当其二。
wèi xíng ér dà qīng bīng yǐ bī shěn yáng
未行,而大清兵已逼沈阳。
liǎng rén chí jiù cì hún hé
两人驰救,次浑河。
yóu jī zhōu dūn jí yuē shì jí yǐ qǐng zhí dǐ shěn yáng yǔ chéng zhōng bīng jiā jī kě yǐ chéng gōng
游击周敦吉曰:“事急矣,请直抵沈阳,与城中兵夹击,可以成功。
yǐ wén shěn yáng xiàn zhū jiāng jiē fèn yuē wǒ bèi bù néng jiù chén zài cǐ sān nián hé wéi
”已,闻沈阳陷,诸将皆愤曰:“我辈不能救沈,在此三年何为!
dūn jí gù qǐng yǔ shí zhǔ dū sī qín bāng píng xiān dù hé yíng qiáo běi zhòng kuí cè jí fù jiāng qi jīn cān jiāng zhāng míng shì tǒng zhè bīng sān qiān yíng qiáo nán
”敦吉固请与石砫都司秦邦屏先渡河,营桥北,仲揆、策及副将戚金、参将张名世统浙兵三千营桥南。
bāng píng jié zhèn wèi jiù dà qīng bīng lái gōng què fù qián zhě sān zhū jūn suì bài
邦屏结阵未就,大清兵来攻,却复前者三,诸军遂败。
dūn jí bāng píng jí cān jiāng wú wén jié shǒu bèi léi ān mín děng jiē sǐ
敦吉、邦屏及参将吴文杰、守备雷安民等皆死。
tā jiāng zǒu rù zhè bīng yíng bèi wéi shù zā
他将走入浙兵营,被围数匝。
fù jiāng zhū wàn liáng jiāng bì bù jiù jí wéi jí shǐ qián yī zhàn jí bài zǒu
副将朱万良、姜弼不救,及围急始前,一战即败走。
dà qīng bīng jǐn ruì gōng zhè yíng
大清兵尽锐攻浙营。
yíng zhōng yòng huǒ qì duō shā shāng
营中用火器,多杀伤。
huǒ yào jǐn duǎn bīng jiē suì dà kuì
火药尽,短兵接,遂大溃。
cè xiān zhàn sǐ zhòng kuí jiāng bēn jīn zhǐ zhī nǎi hái bīng dòu
策先战死,仲揆将奔,金止之,乃还兵斗。
lì jìn shǐ jié huī dāo shā shí qī rén
力尽矢竭,挥刀杀十七人。
dà qīng bīng wàn shǐ qí fā zhòng kuí yǔ jīn míng shì jí dū sī yuán jiàn lóng shān qǐ lóng děng bìng sǐ yān
大清兵万矢齐发,仲揆与金、名世及都司袁见龙、邓起龙等并死焉。
wàn liáng jì dùn jīng lüè jiāng zhǎn zhī qǐ yì zuì zì xiào
万良既遁,经略将斩之,乞勚罪自效。
jí liáo yáng bèi gōng guǒ xiàn zhèn sǐ
及辽阳被攻,果陷阵死。
zì liáo zuǒ yòng bīng jiàng shì lǜ wàng fēng bēn kuì dú cǐ yǐ wàn yú rén dāng shù wàn zhòng
自辽左用兵,将士率望风奔溃,独此以万余人当数万众。
suī lì chù ér fù shí xián zhuàng zhī
虽力绌而覆,时咸壮之。
shì wén zèng cè shǎo bǎo zuǒ dū du zēng shì yīn sān jí zài yīn běn wèi zhǐ huī qiān shì shì xí cì jì zàng jiàn cí yuē mǐn zhōng
事闻,赠策少保、左都督,增世荫三级,再荫本卫指挥佥事,世袭,赐祭葬,建祠曰:“愍忠”。
zhòng kuí zèng dū du tóng zhī zēng shì yīn sān jí sì sì
仲揆赠都督同知,增世荫三级,祀祀。
jīn qǐ lóng zèng dū du qiān shì zēng shì yīn sān jí fù sì
金、起龙赠都督佥事,增世荫三级,附祀。
míng shì xiān yǒu zuì xì yù shàng shū xuē sān cái jiàn qí shàn huǒ qì mìng cóng zhēng lì gōng
名世先有罪系狱,尚书薛三才荐其善火器,命从征立功。
wén jié yì xiān chǐ zhí
文杰亦先褫职。
jí sǐ bìng de fù guān zèng sān jí zēng shì yīn èr jí
及死,并得复官,赠三级,增世荫二级。
jiàn lóng děng jiē yǔ zèng yīn tā fù jiāng zhì bǎ zǒng zhàn sǐ zhě bǎi èr shí yú rén zèng yīn yǒu chà
见龙等皆予赠荫,他副将至把总战死者百二十余人,赠荫有差。
dūn jí xiān wèi sì chuān yǒng níng cān jiāng
敦吉,先为四川永宁参将。
yǒng níng xuān fǔ shē xiào zhōng zú zi chóng míng yòu qí qī shē shì tǒng yǔ qiè shē shì xù zhēng yìn xiāng gōng zhě shí yú nián
永宁宣抚奢效忠卒,子崇明幼,其妻奢世统与妾奢世续争印,相攻者十余年。
hòu chóng míng xí zhí shì xù yóu nì yìn bù yú
后崇明袭职,世续犹匿印不予。
dū sī zhāng shén wǔ yǔ dūn jí móu jǐn lüè qí jī jù zǐ nǚ qín shì xù yǐ guī
都司张神武与敦吉谋,尽掠其积聚子女,擒世续以归。
qí bù mù yán zōng chuán nù yǐ qiú zhǔ mǔ wèi míng dà lüè yǒng níng chì shuǐ pǔ shì huī ní shù bǎi lǐ chéng bīng xū
其部目阎宗传怒,以求主母为名,大掠永宁、赤水、普市、麾尼,数百里成兵墟。
shì wén dūn jí shén wǔ bìng lùn sǐ
事闻,敦吉、神武并论死。
liáo dōng gào jǐng mìng dūn jí cóng jūn zì xiào jí shì áo zhàn sǐ zèng xù rú zhì
辽东告警,命敦吉从军自效,及是鏖战死,赠恤如制。
shén wǔ xīn jiàn rén
神武,新建人。
wàn lì zhòng jǔ wǔ huì shì dì yī
万历中举武会试第一。
shòu sì chuān dū sī qiān shū
授四川都司佥书。
jì lùn sǐ liáo zuǒ bīng xìng yòng jīng lüè yuán yīng tài jiàn zhào yù cóng zhēng lì gōng
既论死,辽左兵兴,用经略袁应泰荐,诏谕从征立功。
shén wǔ lǜ qīn dīng èr bǎi sì shí yú jí chí zhì guǎng níng
神武率亲丁二百四十余,疾驰至广宁。
huì liáo yáng yǐ shī xún fǔ xuē guó yòng gù liú zhī bù kě yuē fèng mìng shǒu liáo yáng fēi shǒu guǎng níng yě
会辽阳已失,巡抚薛国用固留之,不可,曰:“奉命守辽阳,非守广宁也。
yuē liáo yáng mò yǐ ruò hé zhī
”曰:“辽阳殁矣,若何之?
yuē jiāng yǐ jiān dí
”曰:“将以歼敌。
yuē èr bǎi rén néng jiān dí hu
”曰:“二百人能歼敌乎?
yuē bù néng zé sǐ zhī
”曰:“不能,则死之。
qián zhì liáo hé yù táo zú shí yú wàn
”前至辽河,遇逃卒十余万。
shén wǔ yǐ zhōng yì jī qí shuài yù yǔ hái zhàn shuài bù cóng
神武以忠义激其帅,欲与还战,帅不从。
nǎi dú lǜ suǒ bù dù hé dǐ shǒu shān qù liáo yáng shí qī lǐ ér jūn
乃独率所部渡河,抵首山,去辽阳十七里而军。
jiàng shì bù shí yǐ yī rì yù dà qīng bīng jí hū fèn jī gū jūn wú yuán jǐn mò yú zhèn
将士不食已一日,遇大清兵,疾呼奋击,孤军无援,尽殁于阵。
jiān jūn yù shǐ fāng zhèn rú huì shén wǔ xiàng lǜ jiāng shì luó bài wéi wén jì zhī
监军御史方震孺绘神武像,率将士罗拜,为文祭之。
zhào zèng dū du qiān shì shì yīn qiān hù lì cí sì zhī
诏赠都督佥事,世荫千户,立祠祀之。
yòu yǒu yáng zōng yè liáng zhòng shàn zhě jiē yuán liáo zǒng bīng guān
又有杨宗业、梁仲善者,皆援辽总兵官。
zōng yè lì zhèn zhè jiāng shān xī
宗业历镇浙江、山西。
yáng gǎo sì lù bài hòu mìng tí bīng fù yuán zhì shì fù zǐ bìng zhàn sǐ
杨镐四路败后,命提兵赴援,至是父子并战死。
zhòng shàn yì zhàn sǐ liáo yáng chéng xià
仲善亦战死辽阳城下。
zōng yè zèng dū du tóng zhī shì yīn qiān hù
宗业赠都督同知,世荫千户;
zhòng shàn zèng dū du qiān shì zēng shì yīn sān jí
仲善赠都督佥事,增世荫三级。
bìng cóng cí fù sì
并从祠附祀。
luō yī guàn gān zhōu wèi rén
罗一贯,甘州卫人。
yǐ cān jiāng shǒu xī píng bǎo
以参将守西平堡。
liáo yáng xiàn xī píng de zuì chōng yī guàn xī lì hàn yù
辽阳陷,西平地最冲,一贯悉力捍御。
xún fǔ wáng huà zhēn yán yú cháo jiā fù zǒng bīng
巡抚王化贞言于朝,加副总兵。
shí huà zhēn zhù guǎng níng jīng lüè xióng tíng bì zhù yòu zhūn zǒng bīng liú qú yǐ èr wàn rén shǒu zhèn wǔ qí bǐng zhōng yǐ wàn rén shǒu lǘ yáng ér yī guàn shuài sān qiān rén shǒu xī píng
时化贞驻广宁,经略熊廷弼驻右屯,总兵刘渠以二万人守镇武,祁秉忠以万人守闾阳,而一贯帅三千人守西平。
yǐ dìng yì gè shàn huáng jiān lěi jí zé hù xiāng yuán wéi zhě bì zhū
已,定议,各缮隍坚垒,急则互相援,违者必诛。
míng nián zhēng yuè dà qīng bīng xi dù hé jīng fǔ jiè wù qīng zhàn
明年正月,大清兵西渡河,经抚戒勿轻战。
bīng jiàn jìn cān jiāng hēi yún hè chū jī
兵渐近,参将黑云鹤出击。
yī guàn zhǐ zhī bù cóng
一贯止之,不从。
míng rì yún hè zhàn bài bēn hái chéng zhuī bīng jiān yān
明日,云鹤战败,奔还城,追兵歼焉。
yī guàn píng chéng gù jù yòng pào jī shāng zhě wú suàn
一贯凭城固拒,用炮击伤者无算。
dà qīng shù qí zhāo xiáng qiě qiǎn shǐ lái shuō yī guàn bù cóng
大清树旗招降,且遣使来说,一贯不从。
yòu míng rì qí yì zhòng huán chéng lì gōng
又明日,骑益众,环城力攻。
yī guàn liú shǐ zhōng mù bù néng zhàn
一贯流矢中目,不能战。
huǒ yào shǐ shí jǐn nǎi běi miàn zài bài yuē chén lì jié yǐ
火药矢石尽,乃北面再拜,曰:“臣力竭矣。
suì zì jǐng
于是自刎而死。
dū sī chén shàng rén wáng chóng xìn yì sǐ zhī
都司陈尚仁、王崇信亦死之。
huà zhēn zhī chéng wèi xià xìn yóu jī sūn de gōng yǔ jǐn fā guǎng níng bīng
化贞知城未下,信游击孙得功语,尽发广宁兵。
yǐ de gōng jí zhōng jūn yóu jī zǔ dà shòu wèi qián fēng lìng huì bǐng zhōng fù yuán tíng bì yì qiǎn shǐ dū qú jìn zhàn yù dà qīng bīng yú píng yáng
以得功及中军游击祖大寿为前锋,令会秉忠赴援,廷弼亦遣使督渠进战,遇大清兵于平阳。
de gōng huái yì zhì yù yǐn qù
得功怀异志,欲引去。
nǎi fēn bīng wèi zuǒ yòu yì shāo què tuī qú bǐng zhōng qián
乃分兵为左右翼,稍却,推渠、秉忠前。
qú děng lì zhàn pō yǒu shā shāng
渠等力战,颇有杀伤。
de gōng jí fù jiāng bào chéng xiān zǒu hòu jūn jiàn zhī yì bēn suì dà kuì
得功及副将鲍承先走,后军见之亦奔,遂大溃。
qú zhàn sǐ
渠战死。
bǐng zhōng bèi èr dāo sān shǐ jiā zhòng fú shàng mǎ duó wéi chū chuàng zhòng zú yú tú
秉忠被二刀三矢,家众扶上马,夺围出,创重,卒于途。
fù jiāng liú zhēng jī shā shí yú rén nǎi sǐ
副将刘征击杀十余人,乃死。
dà shòu zǒu jué huá dǎo
大寿走觉华岛。
de gōng suì jiàng
得功遂降。
yuè èr rì guǎng níng jí pò
越二日,广宁即破。
shì wén zèng yī guàn dū du tóng zhī shì yīn fù qiān hù
事闻,赠一贯都督同知,世荫副千户;
qú bǐng zhōng shǎo bǎo zuǒ dū du zēng shì yīn sān jí zài yīn zhǐ huī qiān shì
渠、秉忠少保,左都督,增世荫三级,再荫指挥佥事。
jiē cì jì zàng jiàn cí bìng sì
皆赐祭葬,建祠并祀。
yī guàn zi jùn jié chéng yīn chóng zhēn zhōng shì zhì xuān fǔ zǒng bīng guān miǎn guī
一贯子俊杰承荫,崇祯中仕至宣府总兵官,免归。
lǐ zì chéng fàn gān zhōu chéng xiàn sǐ zhī
李自成犯甘州,城陷,死之。
qú jīng chéng xún bǔ yíng fù jiāng yě yǐ yù shǐ yáng hè jiàn zhuó zǒng bīng guān yuán jiǎo liáo dōng
渠,京城巡捕营副将也,以御史杨鹤荐,擢总兵官,援剿辽东。
liáo yáng bèi wéi guǎng níng zǒng bīng li guāng róng bù néng jiù fǎn duàn hé qiáo jié jūn mín guī lù zǒng dū wén qiú hé ba zhī jí yǐ qú dài
辽阳被围,广宁总兵李光荣不能救,反断河桥截军民归路,总督文球劾罢之,即以渠代。
xī píng gào jí shuài zhèn wǔ bīng wǎng yuán suì zhàn mò
西平告急,帅镇武兵往援,遂战殁。
bǐng zhōng shǎn xī rén
秉忠,陕西人。
wàn lì sì shí sì nián wèi yǒng chāng cān jiāng
万历四十四年为永昌参将。
yín dìng è qīng yǐ èr qiān yú qí rén sāi bǐng zhōng tí bīng sān bǎi jù zhī zhuǎn zhàn liǎng zhòu yè
银定、歹青以二千余骑人塞,秉忠提兵三百拒之,转战两昼夜。
yuán jūn zhì shǐ dùn
援军至,始遁。
bǐng zhōng zhuī huán suǒ lüè rén chù biān rén sòng zhī
秉忠追还所掠人畜,边人颂之。
zhuó liáng zhōu fù zǒng bīng
擢凉州副总兵。
jīng lüè yuán yīng tài jiàn qí zhì yǒng lìng lǜ sī zú shǒu pú hé
经略袁应泰荐其智勇,令率私卒守蒲河。
zhì zé liáo yáng yǐ pò mìng wèi yuán jiǎo zǒng bīng guān zhù fáng lǘ yáng yuán xī píng jìng sǐ
至则辽阳已破,命为援剿总兵官,驻防闾阳,援西平,竟死。
zì liáo zuǒ jūn xīng
自辽左军兴,
zǒng bīng guān zhèn wáng zhě fán shí yǒu sì rén fǔ shùn zé zhāng chéng yīn
总兵官阵亡者凡十有四人:抚顺则张承荫,
sì lù chū shī zé dù sōng liú tīng wáng xuān zhào mèng lín
四路出师则杜松、刘𬘩、王宣、赵梦麟,
kāi yuán zé mǎ lín
开原则马林,
shěn yáng zé hè shì xián yóu shì gōng
沈阳则贺世贤、尤世功,
hún hé zé tóng zhòng kuí chén cè
浑河则童仲揆、陈策,
liáo yáng zé yáng zōng yè liáng zhòng shàn
辽阳则杨宗业、梁仲善。
shì yì qú yǔ bǐng zhōng jì zhī
是役,渠与秉忠继之。
cháo duān xù diǎn jù jí yōu chóng
朝端恤典,俱极优崇。
ér fèn jūn zhī jiāng ruò li rú bǎi má chéng ēn bèi jìng yǒu wèi yīng xiǎn lù zhě
而偾军之将,若李如柏、麻承恩辈,竟有未膺显戮者。
mǎn guì měng gǔ rén yòu rù zhōng guó jiā xuān fǔ
满桂,蒙古人,幼入中国,家宣府。
shāo zhǎng biàn qí shè
稍长,便骑射。
měi cóng zhēng duō zhǎn guó
每从征,多斩馘。
jūn lìng huò dí shǒu yī yǔ yī guān fǒu zé lài bái jīn wǔ shí
军令,获敌首一,予一官,否则赉白金五十。
guì lǚ de jīn bù shòu zhí
桂屡得金,不受职。
nián jí zhuàng shǐ wèi zǒng qí
年及壮,始为总旗。
yòu shí yú nián wèi bǎi hù
又十余年为百户。
hòu lǚ qiān cháo hé chuān shǒu bèi
后屡迁潮河川守备。
yáng gǎo sì lù shī bài jiàn xiǎo jiàng zhī bīng zhě shù rén shǒu jí guì
杨镐四路师败,荐小将知兵者数人,首及桂。
yí shǒu huáng tǔ lǐng
移守黄土岭。
wèi zǒng dū wáng xiàng qián suǒ zhī jìn shí táng lù yóu jī xǐ fēng kǒu cān jiāng
为总督王象干所知,进石塘路游击、喜峰口参将。
tiān qǐ èr nián dà xué shì sūn chéng zōng xíng biān guì rù yè
天启二年,大学士孙承宗行边,桂入谒。
zhuàng qí mào yǔ tán bīng shì dà qí zhī
壮其貌,与谈兵事,大奇之。
jí chū zhèn shān hǎi jí zhuó fù zǒng bīng lǐng zhōng jūn shì
及出镇山海,即擢副总兵,领中军事。
chéng zōng mù xià wén wǔ fú còu dú yòng guì
承宗幕下,文武辐辏,独用桂。
guì chuí lǔ shén rán zhōng yǒng jué lún bù hǎo shēng sè yǔ shì zú tóng gān kǔ
桂椎鲁甚,然忠勇绝伦,不好声色,与士卒同甘苦。
míng nián chéng zōng yì chū guān xiū fù níng yuǎn
明年,承宗议出关修复宁远。
wèn shuí kě shǒu zhě
问谁可守者。
mǎ shì lóng jiàn sūn jiàn jí li chéng xiān chéng zōng jiē bù xǔ
马世龙荐孙谏及李承先,承宗皆不许。
yuán chóng huàn máo yuán yí jìn yuē mǎn guì kě
袁崇焕、茅元仪进曰:“满桂可。
dàn wèi gōng zhōng jūn bù gǎn qǐng ěr
但为公中军,不敢请耳。
chéng zōng yuē
”承宗曰;
jì kě ān wèn zhōng jūn
“既可,安问中军。
hū guì yǔ zhī kǎi rán qǐng xíng
”呼桂语之,慨然请行。
shì lóng yóu nǐ qí bù kě chéng zōng bù tīng
世龙犹疑其不可,承宗不听。
jí rì zhì jiǔ qīn wéi zhī jiàn
即日置酒,亲为之饯。
guì zhì níng yuǎn yǔ chóng huàn xié xīn chéng zhù yì rán chéng zhòng zhèn
桂至宁远,与崇焕协心城筑,屹然成重镇。
yǔ jù chóng huàn chuán zhōng
语具《崇焕传》中。
shí měng gǔ bù luò zhù mù níng yuǎn dōng bǐ liáo mín lái guī zhě xī zāo jié lüè chéng zōng huàn zhī
时蒙古部落驻牧宁远东鄙,辽民来归者悉遭劫掠,承宗患之。
sì nián èr yuè qiǎn guì jí zǒng bīng yóu shì lù xí zhī dà líng hé
四年二月,遣桂及总兵尤世禄袭之大凌河。
zhū bù hào qì xi cuàn dōng bǐ yǐ níng
诸部号泣西窜,东鄙以宁。
gǒng tù chǎo huā zǎi sài zhū bù yáng shòu kuǎn ér yīn huái fǎn cè
拱兔、炒花、宰赛诸部阳受款而阴怀反侧。
guì shàn cāo zòng zhū bù xián fú suì shěng fǔ shǎng yín bù zī
桂善操纵,诸部咸服,岁省抚赏银不赀。
chū chéng zhōng guō wài yī wàng qiū xū
初,城中郭外,一望丘墟。
zhì shì jūn mín wǔ wàn yú jiā tún zhǒng yuǎn zhì wǔ shí lǐ
至是军民五万余家,屯种远至五十里。
chéng zōng shàng qí gōng
承宗上其功。
zhào zhuó dū du qiān shì jiā xián zǒng bīng
诏擢都督佥事,加衔总兵。
chéng zōng nǎi lìng diǎn hòu bù yǔ qián bù zhào lǜ jiào xiāng jǐ jiǎo
承宗乃令典后部,与前部赵率教相掎角。
dū xiǎng láng zhōng yáng chéng xiù qīn kè jūn liáng fù jiāng xú lián jī zhī biàn wéi chóng huàn shǔ
督饷郎中杨呈秀侵克军粮,副将徐涟激之变,围崇焕署。
dàn guì jiā zú yǒng měng bù gǎn fàn jié duì dōng zǒu
惮桂家卒勇猛,不敢犯,结队东走。
guì yǔ chóng huàn zhuī zhǎn shǒu è fǔ yú zhòng ér hái
桂与崇焕追斩首恶,抚余众而还。
liù nián zhēng yuè wǒ dà qīng yǐ shù wàn qí lái gōng yuǎn ěr dà zhèn guì yǔ chóng huàn sǐ shǒu
六年正月,我大清以数万骑来攻,远迩大震,桂与崇焕死守。
shǐ gōng xī nán chéng yú fā xī yáng hóng yí pào shāng gōng zhě shén zhòng
始攻西南城隅,发西洋红夷炮,伤攻者甚众。
míng rì zhuǎn gōng nán chéng yòng huǒ qì jù què zhī wéi jiě
明日转攻南城,用火器拒却之,围解。
dì dà xǐ zhuó dū du tóng zhī shí shòu zǒng bīng guān
帝大喜,擢都督同知,实授总兵官。
zài lùn gōng jiā yòu dū du yīn fù qiān hù shì xí
再论功,加右都督,荫副千户,世袭。
guì shū xiè bìng zì xù qián hòu gōng
桂疏谢,并自叙前后功。
yōu zhào bāo dá zài jìn zuǒ dū du
优诏褒答,再进左都督。
guì chū yǔ lǜ jiào shēn xiāng de
桂初与率教深相得。
shì yì yě nù qí bù qīn jiù xiāng zé wàng
是役也,怒其不亲救,相责望。
dì wén zhī xià chì jiè miǎn
帝闻之,下敕戒勉。
ér chóng huàn fù yǔ guì bù hé yán qí yì qì jiāo jīn màn mà liáo shǔ kǒng huài fēng jiāng dà jì qǐ yí zhī bié zhèn yǐ guān wài shì quán guī lǜ jiào
而崇焕复与桂不和,言其意气骄矜,谩骂僚属,恐坏封疆大计,乞移之别镇,以关外事权归率教。
jǔ cháo jiē zhī guì kě yòng lǜ tóng chéng huò fèn shì suì zhào hái
举朝皆知桂可用,虑同城或偾事,遂召还。
dū shī wáng zhī chén lì yán guì bù kě qù ér zhào mìng yǐ xià
督师王之臣力言桂不可去,而召命已下。
yòu qǐng yòng zhī guān mén
又请用之关门。
chóng huàn jiē bù nà
崇焕皆不纳。
rùn liù yuè nǎi mìng yǐ gù zhì qiān shū zhōng jūn fǔ shì
闰六月乃命以故秩佥书中军府事。
wèi jǐ chóng huàn yì zì huǐ qǐng réng yòng zhī chén yán dì kě zhī mìng guì guà yìn yí zhèn guān mén jiān tǒng guān wài sì lù jí yàn hé jiàn chāng zhū jūn cì shàng fāng jiàn yǐ zhòng shì quán
未几,崇焕亦自悔,请仍用之臣言,帝可之,命桂挂印移镇关门,兼统关外四路及燕河、建昌诸军,赐尚方剑以重事权。
qī nián wǔ yuè dà qīng bīng wéi jǐn zhōu fēn bīng lüè níng yuǎn
七年五月,大清兵围锦州,分兵略宁远。
guì qiǎn bīng jiù bèi wéi zhào lí shān
桂遣兵救,被围笊篱山。
guì yǔ zǒng bīng yóu shì lù fù zhī dà zhàn xiāng dāng
桂与总兵尤世禄赴之,大战相当。
suì rù níng yuǎn chéng yǔ chóng huàn wèi shǒu yù jì
遂入宁远城,与崇焕为守御计。
é dà qīng bīng jìn báo chéng xià guì lǜ fù jiāng yóu shì wēi děng chū chéng yíng pō yǒu shā shāng guì yì shēn bèi zhòng chuāng
俄大清兵进薄城下,桂率副将尤世威等出城迎,颇有杀伤,桂亦身被重创。
jié wén jiā tài zǐ tài shī shì yīn jǐn yī qiān shì
捷闻,加太子太师,世荫锦衣佥事。
jí chóng huàn xiū qù zhī chén zài dū shī shèng tuī guì cái qǐng réng zhèn níng yuǎn
及崇焕休去,之臣再督师,盛推桂才,请仍镇宁远。
huì měng gǔ chǎo huā zhū bù lí sàn guì yǔ zhī chén duō shōu zhì zhī huī xià
会蒙古炒花诸部离散,桂与之臣多收置之麾下。
zhuāng liè dì yǐ sì wèi zhào zhī chén wú dǎo yuán yīng tài wáng huà zhēn gù zhé bìng zé guì ā zhī chén yì
庄烈帝已嗣位,诏之臣毋蹈袁应泰、王化贞故辙,并责桂阿之臣意。
guì suì qǐng bìng qǐ xiū bù yǔn
桂遂请病乞休,不允。
chóng zhēn yuán nián qī yuè yán guān jiāo hé zhī chén yīn jí guì
崇祯元年七月,言官交劾之臣,因及桂。
zhī chén ba guì yì zhào hái fǔ
之臣罢,桂亦召还府。
shì dà tóng zǒng bīng qú jiā zhēn shī shì mìng guì dài zhī
适大同总兵渠家桢失事,命桂代之。
dà tóng jiǔ shì kuǎn chí bèi chā bù xi qīn shùn yì wáng suì rù jìng dà lüè
大同久恃款弛备,插部西侵,顺义王遂入境大掠。
jiā zhēn jí xún fǔ zhāng yì míng lùn sǐ chā bù suì xié shǎng bù qù
家桢及巡抚张翼明论死,插部遂挟赏不去。
guì zhì biàn yuè bā lù qī shí èr chéng bǎo biān bèi dà xiū jūn mín shì yǐ wú kǒng
桂至,遍阅八路七十二城堡,边备大修,军民恃以无恐。
míng nián dōng shí yuè dà qīng bīng rù jìn jī
明年冬十月,大清兵入近畿。
shí yī yuè zhào yù qín wáng
十一月诏谕勤王。
guì lǜ wǔ qiān jì rù wèi cì shùn yì yǔ xuān fǔ zǒng bīng hóu shì lù jù zhàn bài suì qū dū chéng
桂率五千骑入卫,次顺义,与宣府总兵侯世禄俱战败,遂趋都城。
dì qiǎn guān wèi láo kào wàn jīn lìng yǔ shì lù jù zhūn dé shèng mén
帝遣官慰劳,犒万金,令与世禄俱屯德胜门。
wú hé hé zhàn shì lù bīng kuì guì dú qián dòu
无何,合战,世禄兵溃,桂独前斗。
chéng shàng fā dà pào zuǒ zhī wù shāng guì jūn guì yì fù shāng lìng rù xiū wèng chéng
城上发大炮佐之,误伤桂军,桂亦负伤,令入休瓮城。
xuán yǔ yuán chóng huàn zǔ dà shòu bìng zhào jiàn guì jiě yī shì chuàng dì shēn jiā tàn
旋与袁崇焕、祖大寿并召见,桂解衣示创,帝深嘉叹。
shí èr yuè shuò fù zhào jiàn xià chóng huàn yù cì guì jiǔ zhuàn lìng zǒng lǐ guān níng jiāng zú yíng ān dìng mén wài
十二月朔复召见,下崇焕狱,赐桂酒馔,令总理关、宁将卒,营安定门外。
guì xiāo yǒng gǎn zhàn
桂骁勇敢战。
suǒ bù jiàng dīng jiān rǎo mín guì bù néng wèn
所部降丁间扰民,桂不能问。
fù jiāng shēn fǔ suǒ tǒng duō shì rén guì jūn lìng zhī
副将申甫所统多市人,桂军凌之。
yè fèi shǐ jīng qí yíng yǒu sǐ zhě
夜发矢,惊其营,有死者。
yù shǐ jīn shēng yǐ wén dì yì bù wèn
御史金声以闻,帝亦不问。
jí dà shòu jūn dōng kuì nǎi bài guì wǔ jīng lüè jǐn tǒng rù wèi zhū jūn cì shàng fāng jiàn qù chū shī
及大寿军东溃,乃拜桂武经略,尽统入卫诸军,赐尚方剑,趣出师。
guì yuē dí jìn yuán guǎ wèi kě qīng zhàn
桂曰:“敌劲援寡,未可轻战。
zhōng shǐ qù zhī jí bù dé yǐ dū hēi yún lóng má dēng yún sūn zǔ shòu zhū dà jiàng yǐ shí wǔ rì yí yíng yǒng dìng mén wài èr lǐ xǔ liè zhà yǐ dài
”中使趣之急,不得已,督黑云龙、麻登云、孙祖寿诸大将,以十五日移营永定门外二里许,列栅以待。
dà qīng bīng zì liáng xiāng huí míng rì mèi shuǎng yǐ jīng qí sì miàn cù zhī
大清兵自良乡回,明日昧爽,以精骑四面蹙之。
zhū jiāng bù néng zhī dà bài guì jí zǔ shòu zhàn sǐ yún lóng dēng yún bèi zhí
诸将不能支,大败,桂及祖寿战死,云龙、登云被执。
dì wén zhèn dào qiǎn lǐ bù shì láng xú guāng qǐ zhì jì zèng shǎo shī shì yīn jǐn yī qiān shì xí shēng sān jí cì jì zàng yǒu sī jiàn cí
帝闻,震悼,遣礼部侍郎徐光启致祭,赠少师,世荫锦衣佥事,袭升三级,赐祭葬,有司建祠。
sūn zǔ shòu zì bì zhī chāng píng rén
孙祖寿,字必之,昌平人。
wàn lì zhòng jǔ wǔ xiāng shì shòu gù guān bǎ zǒng
万历中举武乡试,授固关把总。
tiān qǐ èr nián lì guān shǔ dū du qiān shì wèi jì zhèn zǒng bīng guān
天启二年历官署都督佥事,为蓟镇总兵官。
sūn chéng zōng xíng biān yì yú jì zhèn sān xié shí èr lù fēn shè sān dà jiàng
孙承宗行边,议于蓟镇三协十二路分设三大将。
yǐ zǔ shòu lǐng xi xié xiá shí xiá gǔ běi cáo jiā qiáng zi sì lù zhù zūn huà
以祖寿领西协,辖石匣、古北、曹家、墙子四路,驻遵化。
ér jiāng yìng zhào lǐng dōng xié zhù guān mén xiá shān hǎi guān yī piàn shí yàn hé jiàn chāng sì lù
而江应诏领东协,驻关门,辖山海关、一片石、燕河、建昌四路。
mǎ shì lóng lǐng zhōng xié zhù sān tún yíng xiá mǎ lán sōng péng xǐ fēng tài píng sì lù
马世龙领中协,驻三屯营,辖马兰、松棚、喜峰、太平四路。
jīng lüè wáng zài jìn zǒng dū wáng xiàng qián qiān wèi yǒng píng shè zhèn běn yǐ wèi shān hǎi
经略王在晋、总督王象干佥谓:“永平设镇,本以卫山海。
jīn yí zhī sān zhūn zé qù shān hǎi sì bǎi lǐ yú yìng yuán wèi shū
今移之三屯,则去山海四百里,于应援为疏。
zūn huà qù sān zhūn zhǐ liù shí lǐ jīn bìng liè liǎng zhèn yú jiàn yá wèi zhuì
遵化去三屯止六十里,今并列两镇,于建牙为赘。
qǐng lìng shì lóng réng zhèn yǒng píng yǐ dōng xié sì lù fēn lì shì lóng yìng zhào ér yǐ zhōng xi èr xié zhuān lì zhī zǔ shòu réng zhèn sān zhūn
请令世龙仍镇永平,以东协四路分隶世龙、应诏,而以中、西二协专隶之祖寿,仍镇三屯。
zhāng xià bīng bù shǔ shì shì láng zhāng jīng shì yì rú qí yán chéng zōng jiān zhí rú chū
”章下兵部,署事侍郎张经世议如其言,承宗坚执如初。
nǎi mìng zǔ shòu yí zhèn zūn huà
乃命祖寿移镇遵化。
qī nián jǐn zhōu gào jǐng zǔ shòu fù yuán bù gǎn zhàn bèi hé bà guī
七年,锦州告警,祖寿赴援,不敢战,被劾罢归。
jí shì dū chéng bèi bīng sàn jiā cái zhāo huí bù qū cóng mǎn guì fù dòu jìng sǐ zèng xù rú zhì
及是都城被兵,散家财,招回部曲,从满桂赴斗,竟死,赠恤如制。
zǔ shòu chū shǒu gù guān gòu wēi jí qī zhāng shì gē bì yǐ liáo jué yǐn shí zhě qī rì
祖寿初守固关,遘危疾,妻张氏割臂以疗,绝饮食者七日。
zǔ shòu shēng ér zhāng shì xuán sǐ suì zhōng shēn bù jìn fù rén
祖寿生,而张氏旋死,遂终身不近妇人。
wèi dà shuài bù jiàng yǐ wǔ bǎi jīn yí qí zi yú jiā què bù shòu
为大帅,部将以五百金遗其子于家,却不受。
tā rì lái shěng cì zhī zhī jiǔ yuē què jīn yī shì shàn tǐ wú xīn fǒu zé fǎ bù rǔ yòu yě
他日来省,赐之卮酒曰:“却金一事,善体吾心,否则法不汝宥也。
qí bǐng yì zhí jié rú cǐ
”其秉义执节如此。
zhào lǜ jiào shǎn xī rén
赵率教,陕西人。
wàn lì zhōng lì guān yán suí cān jiāng lǚ zhe zhàn gōng
万历中,历官延绥参将,屡著战功。
yǐ hé ba
已,劾罢。
liáo shì jí zhào fèi jiāng xù jiā dīng zhě fù jūn qián lì gōng
辽事急,诏废将蓄家丁者赴军前立功。
lǜ jiào shòu zhī yú jīng lüè yuán yīng tài zhuó fù zǒng bīng diǎn zhōng jūn shì
率教受知于经略袁应泰,擢副总兵,典中军事。
tiān qǐ yuán nián liáo yáng pò lǜ jiào qián táo zuì dāng sǐ xìng miǎn
天启元年,辽阳破,率教潜逃,罪当死,幸免。
míng nián wáng huà zhēn qì guǎng níng guān wài zhū chéng jǐn kōng
明年,王化贞弃广宁,关外诸城尽空。
lǜ jiào qǐng yú jīng lüè wáng zài jìn yuàn shōu fù qián tún wèi chéng lǜ jiā dīng sān shí bā rén yǐ wǎng
率教请于经略王在晋,愿收复前屯卫城,率家丁三十八人以往。
měng gǔ jù qí de bù gǎn jìn dǐ zhōng qián suǒ ér zhǐ
蒙古据其地,不敢进,抵中前所而止。
qí nián yóu jī lǔ zhī jiǎ yǐ shū fǔ sūn chéng zōng lìng jiù nàn mín liù qiān kǒu zhì qián zhūn jǐn qū měng gǔ yú jiāo wài
其年,游击鲁之甲以枢辅孙承宗令,救难民六千口,至前屯,尽驱蒙古于郊外。
lǜ jiào nǎi de rù biān cì nàn mín wèi bīng shàn zhì dié jǐn chì hòu jūn fǔ yóu shì cū lì
率教乃得入,编次难民为兵,缮雉堞,谨斥堠,军府由是粗立。
jì ér chéng zōng lìng pí jiàng zhèn liàn yǐ chuān hú tǔ bīng lái zhù qián tún shǒu shǐ gù
既而承宗令裨将阵练以川、湖土兵来助,前屯守始固。
ér lǜ jiào suǒ zhāo liú wáng zhì wǔ liù wàn
而率教所招流亡至五六万。
zé qí zhuàng zhě cóng jūn xī jiā xùn liàn
择其壮者从军,悉加训练。
yú gěi niú zhǒng dà xīng tún tián shēn zì dū kè zhì shǒu zú pián zhī
余给牛种,大兴屯田,身自督课,至手足胼胝。
chéng zōng chū guān yuè shì dà xǐ yǐ jǐ suǒ shèng yú zèng zhī
承宗出关阅视,大喜,以己所乘舆赠之。
měng gǔ hǔ dūn tù sù wèi zǒng dū wáng xiàng qián suǒ fǔ
蒙古虎墩兔素为总督王象干所抚。
qí bù xià chōu kòu ér zhě shàn wèi dào lǜ jiào bǔ zhǎn sì rén
其部下抽扣儿者,善为盗,率教捕斩四人。
zhāo fǔ qiān shì wàn yǒu fú yǔ lǜ jiào yǒu xì suì yǐ gù bài kuǎn shì su zhī xiàng qián
招抚佥事万有孚与率教有隙,遂以故败款事诉之象干。
xiàng qián gào bīng bù shàng shū dǒng hàn rú jiāng zhǎn zhī lài chéng zōng yí shū hàn rú dé bù sǐ
象干告兵部尚书董汉儒,将斩之,赖承宗贻书汉儒,得不死。
shí chéng zōng fēn guān nèi wài wèi wǔ bù
时承宗分关内外为五部。
yǐ mǎ shì lóng wáng shì qīn yóu shì lù lǐng zhōng zuǒ yòu bù ér lìng lǜ jiào yǔ fù jiāng sūn jiàn lǐng qián hòu bù bù gè wàn wǔ qiān rén
以马世龙、王世钦、尤世禄领中、左、右部,而令率教与副将孙谏领前、后部,部各万五千人。
lǜ jiào réng zhù qián zhūn
率教仍驻前屯。
sì nián jiǔ yuè chéng zōng bào qí gōng yú cháo
四年九月,承宗暴其功于朝。
zhuó shǔ dū du qiān shì jiā xián zǒng bīng
擢署都督佥事,加衔总兵。
wǔ nián dōng chéng zōng qù gāo dì lái dài zhū jiāng duō suǒ gēng zhì
五年冬,承宗去,高第来代,诸将多所更置。
lǜ jiào shàn shì dì dì yì wěi xìn zhī
率教善事第,第亦委信之。
liù nián èr yuè měng gǔ yǐ níng yuǎn bèi wéi chéng jiàn rù fàn píng chuān sān shān bǎo
六年二月,蒙古以宁远被围,乘间入犯平川、三山堡。
lǜ jiào yù zhī zhǎn shǒu bǎi yú jí duó mǎ èr bǎi pǐ zhuī zhì gāo tái pù nǎi hái
率教御之,斩首百余级,夺马二百匹,追至高台堡乃还。
jié wén dì dà xǐ lì zhuó dū du tóng zhī shí shòu zǒng bīng guān dài yáng qí zhèn shān hǎi guān
捷闻,帝大喜,立擢都督同知,实授总兵官,代杨麒镇山海关。
xún lùn gōng zài jìn yòu dū du shì yīn běn wèi fù qiān hù
寻论功,再进右都督,世荫本卫副千户。
shí mǎn guì shǒu níng yuǎn yì yǒu shèng míng yǔ lǜ jiào shēn xiāng de
时满桂守宁远,亦有盛名,与率教深相得。
jí níng yuǎn bèi wéi lǜ jiào qiǎn yī dū sī sì shǒu bèi dōng yuán
及宁远被围,率教遣一都司、四守备东援。
guì è qí jī huǎn jù bù nà yǐ yuán chóng huàn yán nǎi lìng rù
桂恶其稽缓,拒不纳,以袁崇焕言,乃令入。
jì jiě wéi lǜ jiào yù fēn gōng
既解围,率教欲分功。
guì bù xǔ qiě zé qí bù qīn yuán liǎng rén suì yǒu xì
桂不许,且责其不亲援,两人遂有隙。
zhōng cháo wén zhī xià chì jiè yù
中朝闻之,下敕戒谕。
ér guì yòu yǔ chóng huàn bù hé
而桂又与崇焕不和。
nǎi zhào hái guì lìng lǜ jiào jǐn tǒng guān nèi wài bīng yí zhèn níng yuǎn
乃召还桂,令率教尽统关内外兵,移镇宁远。
qī nián zhēng yuè dà qīng bīng nán zhēng cháo xiǎn
七年正月,大清兵南征朝鲜。
lǜ jiào dū bīng dǐ sān chà hé wèi qiān zhì zú wú gōng
率教督兵抵三岔河为牵制,卒无功。
sān yuè chóng huàn yì xiū zhù jǐn zhōu dà líng hé zhōng zuǒ suǒ sān chéng jiàn tú huī fù
三月,崇焕议修筑锦州、大凌河、中左所三城,渐图恢复。
lǜ jiào yí zhèn jǐn zhōu hù gōng zài jiā zuǒ dū du
率教移镇锦州护工,再加左都督。
wǔ yuè dà qīng bīng wéi jǐn zhōu lǜ jiào yǔ zhōng guān jì yòng fù jiāng zuǒ fǔ zhū méi děng yīng chéng gù shǒu
五月,大清兵围锦州,率教与中官纪用、副将左辅、朱梅等婴城固守。
fā dà pào pō duō jī shāng
发大炮,颇多击伤。
xiāng chí èr shí sì rì wéi shǐ jiě
相持二十四日,围始解。
shí guì yì zhe gōng níng yuǎn yīn chēng níng jǐn dà jié
时桂亦著功宁远,因称“宁、锦大捷”。
wèi zhōng xián děng méng zhòng shǎng
魏忠贤等蒙重赏。
lǜ jiào jiā tài zǐ shǎo fù yīn jǐn yī qiān hù shì xí
率教加太子少傅,荫锦衣千户,世袭。
chóng zhēn yuán nián bā yuè yí zhèn yǒng píng jiān xiá jì zhèn bā lù
崇祯元年八月移镇永平,兼辖蓟镇八路。
yú yuè guà píng liáo jiāng jūn yìn zài yí zhì guān mén
逾月,挂平辽将军印,再移至关门。
míng nián dà qīng bīng yóu dà ān kǒu nán xià
明年,大清兵由大安口南下。
lǜ jiào chí yuán sān zhòu yè dǐ sān tún yíng
率教驰援,三昼夜抵三屯营。
zǒng bīng zhū guó yàn bù lìng rù suì cè mǎ ér xi
总兵朱国彦不令入,遂策马而西。
shí yī yuè sì rì zhàn yú zūn huà zhōng liú shǐ zhèn wáng yī jūn jǐn mò
十一月四日战于遵化,中流矢阵亡,一军尽殁。
dì wén tòng dào cì xù diǎn lì cí fèng sì
帝闻痛悼,赐恤典,立祠奉祀。
lǜ jiào wèi jiāng lián yǒng dài shì yǒu ēn qín shēn fèng gōng láo ér bù xiè yǔ mǎn guì bìng chēng liáng jiàng
率教为将廉勇,待士有恩,勤身奉公,劳而不懈,与满桂并称良将。
èr rén jì mò yì wú néng bàn dōng shì zhě
二人既殁,益无能办东事者。
guó yàn yǐ chóng zhēn èr nián sì yuè wèi jì zhèn zhōng xié zǒng bīng guān zhù sān tún yíng
国彦以崇祯二年四月为蓟镇中协总兵官,驻三屯营。
shí yī yuè liù rì dà qīng bīng lín chéng fù jiāng zhū lái tóng děng qiè jiā qián dùn
十一月六日,大清兵临城,副将朱来同等挈家潜遁。
guó yàn fèn bǎng zhū rén xìng míng yú tōng qú
国彦愤,榜诸人性名于通衢。
yǐ suǒ jī fèng yín wǔ bǎi yú yī fú qì jù jǐn gěi bù zú
以所积俸银五百余、衣服器具尽给部卒。
jù guàn dài xī xiàng qǐ shǒu xié qī zhāng shì tóu huán sǐ
具冠带西向稽首,偕妻张氏投缳死。
guān wéi xián wàn lì wèi wèi gān sù péi jiā yíng shǒu bèi
官惟贤,万历未,为甘肃裴家营守备。
tiān qǐ èr nián yǐ dū sī qiān shū shǔ zhèn fān cān jiāng shì lì xuān fǔ yóu jī yán suí xi lù cān jiāng réng yí zhèn fān
天启二年以都司佥书署镇番参将事,历宣府游击、延绥西路参将,仍移镇番。
wǔ nián chūn hé tào sōng shān zhū bù rù fàn wéi xián xié cān jiāng dīng mèng kē dà bài zhī zhǎn shǒu èr bǎi sì shí yú jí
五年春,河套、松山诸部入犯,惟贤偕参将丁孟科大败之,斩首二百四十余级。
míng nián chūn bān jì cì má tái jí fù jiū sōng shān yín dìng è chéng jí ǎi mù sù sān r tái jí yǐ sān qiān qí lái fàn
明年春,班记刺麻台吉复纠松山银定、歹成及矮木素、三儿台吉,以三千骑来犯。
wéi xián zài bài zhī huò shǒu gōng èr bǎi yǒu jī
惟贤再败之,获首功二百有奇。
sān r tái jí bèi chuàng sǐ
三儿台吉被创死。
jìn wéi xián fù zǒng bīng
进惟贤副总兵。
qí dōng yín dìng děng yǐ sān r zhī sǐ xié fèn tú bào yì jiū hé tào tǔ bā tái jí děng fēn dào rù lüè
其冬,银定等以三儿之死挟愤图报,益纠河套土巴台吉等分道入掠。
wéi xián jí zhèn jiāng xú yǒng shòu děng yì fēn dào jù zhī gòng huò shǒu gōng bǎi yǒu liù shí
惟贤及镇将徐永寿等亦分道拒之,共获首功百有六十。
qī nián chūn yín dìng bīn tù ǎi mù sù bān jì cì má hé tǔ mài huǒ lì chì děng yóu hēi shuǐ hé rù
七年春,银定、宾兔、矮木素、班记刺麻合土卖火力赤等由黑水河入。
wéi xián jí xi lù fù jiāng chén hóng fàn dà pò zhī zhǎn shǒu bǎi bā shí yú jí
惟贤及西路副将陈洪范大破之,斩首百八十余级。
dàng shì shí xī bù pín kòu biān wéi xián lǚ cuò qí fēng
当是时,西部频寇边,惟贤屡挫其锋。
qí qiū wáng zhī chén dū shī liáo dōng qǐ wéi xián fù guān mén
其秋,王之臣督师辽东,乞惟贤赴关门。
míng nián chóng zhēn gǎi yuán wéi xián zhì yòng wéi shān hǎi běi lù fù zǒng bīng
明年,崇祯改元,惟贤至,用为山海北路副总兵。
èr nián dōng jīng shī yǒu jǐng
二年冬,京师有警。
wéi xián rù wèi zǒng lǐ mǎ shì lóng lìng jí yuán bǎo dǐ kuò xiàn
惟贤入卫,总理马世龙令急援宝坻、漷县。
míng nián zhēng yuè jiǔ rì dà qīng bīng zì fǔ níng xiàng shān hǎi
明年正月九日,大清兵自抚宁向山海。
yì rì zhì fèng huáng diàn lí guān sān shí lǐ liè sān yíng
翼日,至凤凰店,离关三十里列三营。
wéi xián yǔ cān jiāng chén wéi hàn děng shè liǎng yíng yǐ dài hé zhàn hù yǒu shā shāng
惟贤与参将陈维翰等设两营以待,合战,互有杀伤。
yǐ dà qīng bīng fǎn fǔ níng shì lóng lìng wéi xián lǜ wéi hàn jí yóu jī zhāng qí huà li jū zhèng wáng shì xuǎn wáng chéng děng wǎng xí zūn huà
已,大清兵返抚宁,世龙令惟贤率维翰及游击张奇化、李居正、王世选、王成等往袭遵化。
zhì chéng xi bō luó wān chéng zhōng bīng chū jī qián fēng shū sǐ zhàn
至城西波罗湾,城中兵出击,前锋殊死战。
dà qīng bīng shōu rù chéng hòu duì chéng shì jìn gōng chéng shàng shǐ shí rú yǔ
大清兵收入城,后队乘势进攻,城上矢石如雨。
xún fù qiǎn bīng chū zhàn wéi xián xiàn zhèn zhōng jiàn sǐ shì zú shā shāng zhě sān bǎi yú rén qí huà yì zhàn mò
寻复遣兵出战,惟贤陷阵,中箭死,士卒杀伤者三百余人,奇化亦战殁。
hé kě gāng liáo dōng rén
何可纲,辽东人。
tiān qǐ zhōng yǐ shǒu bèi diǎn yuán chóng huàn níng yuǎn dào zhōng jūn lián yǒng shàn fǔ shì zú
天启中,以守备典袁崇焕宁远道中军,廉勇善抚士卒。
liù nián níng yuǎn bèi wéi zuǒ chóng huàn hàn yù yǒu gōng jìn dū sī qiān shū
六年,宁远被围,佐崇焕捍御有功,进都司佥书。
míng nián zài bèi bīng fù jiān shǒu
明年再被兵,复坚守。
qiān cān jiāng shǔ níng yuǎn fù jiāng shì
迁参将,署宁远副将事。
chóng zhēn yuán nián xún fǔ bì zì sù lìng diǎn zhōng jūn
崇祯元年,巡抚毕自肃令典中军。
jí chóng huàn zài chū zhèn fù yǐ fù jiāng lǐng zhōng jūn shì jìng shí sān yíng zhī biàn
及崇焕再出镇,复以副将领中军事,靖十三营之变。
chóng huàn yù gēng zhì dà jiàng shàng yán chén xī wèi xún fǔ dìng yì guān wài zhǐ shè yī zǒng bīng
崇焕欲更置大将,上言:“臣昔为巡抚,定议关外止设一总兵。
qí shí wèi zhōng xián qiè bǐng cuī chéng xiù yù yòng qí sī dǎng zēng shè sān sì rén yǐ zhì quán shì xiāng héng bì zhǐ bù yùn
其时魏忠贤窃柄,崔呈秀欲用其私党,增设三四人,以致权势相衡,臂指不运。
nǎi zhǐ liú níng yuǎn jí qián fēng èr rén ér bì zhǐ zhī bù yùn yóu gù yě
乃止留宁远及前锋二人,而臂指之不运犹故也。
chén yǐ wéi níng yuǎn yí lù duàn yi bìng guī qián fēng
臣以为宁远一路,断宜并归前锋。
zǒng bīng zhù guān nèi zhě guà píng liáo jiāng jūn yìn xiá shān shí èr lù ér yǐ qián zhūn lì zhī
总兵驻关内者,挂平辽将军印,辖山、石二路,而以前屯隶之。
zhù guān wài zhě guà zhēng liáo qián fēng jiāng jūn yìn xiá níng yuǎn yī wèi ér yǐ jǐn zhōu lì zhī
驻关外者,挂征辽前锋将军印,辖宁远一卫,而以锦州隶之。
jì liáo zǒng bīng zhào lǜ jiào jiǔ xí liáo shì yi yǔ shān hǎi má dēng yún xiāng yì guà píng liáo jiāng jūn yìn
蓟辽总兵赵率教久习辽事,宜与山海麻登云相易,挂平辽将军印。
guān wài zǒng bīng jiù yǒu zhū méi zǔ dà shòu
关外总兵旧有朱梅、祖大寿。
méi yǐ jiě rèn yi bìng guī dà shòu zhù jǐn zhōu ér yǐ chén zhōng jūn hé kě gāng zhuān fáng níng yuǎn
梅已解任,宜并归大寿,驻锦州,而以臣中军何可纲专防宁远。
kě gāng rén ér yǒu yǒng lián ér néng qín shì zhì shàn móu qí cái bù zài chén xià
可纲仁而有勇,廉而能勤,事至善谋,其才不在臣下。
chén xiàng suǒ jiàn shù shí kě gāng lì qǐng jiā dū du qiān shì réng diǎn chén zhōng jūn
臣向所建竖,实可纲力,请加都督佥事,仍典臣中军。
zé yī zhèn zhī fèi suī cái yī zhèn zhī yòng réng zài
则一镇之费虽裁,一镇之用仍在。
chén wàng wèi wǔ nián zòu kǎi zhě zhàng cǐ sān rén zhī lì yòng ér bù xiào qǐng zhì chén zuì
臣妄谓五年奏凯者,仗此三人之力,用而不效,请治臣罪。
dì xī cóng zhī
”帝悉从之。
kě gāng zuǒ chóng huàn gēng dìng jūn zhì suì shěng xiǎng bǎi èr shí wàn yǒu jī
可纲佐崇焕更定军制,岁省饷百二十万有奇。
yǐ chūn qiū èr fáng gōng jìn zhí yòu dū du
以春秋二防功,进职右都督。
èr nián dōng jīng shī bèi bīng yǔ dà shòu cóng chóng huàn rù wèi shù yǒu gōng
二年冬,京师被兵,与大寿从崇焕入卫,数有功。
chóng huàn xià lì nǎi suí dà shòu dōng kuì fù yǔ guī cháo
崇焕下吏,乃随大寿东溃,复与归朝。
míng nián zhēng yuè yǒng píng luán zhōu shī shǒu kě gāng zhàn gǔ yě xiāng jí shuāng wàng pō yǒu zhǎn huò
明年正月,永平、滦州失守,可纲战古冶乡及双望,颇有斩获。
sì yuè shū fǔ sūn chéng zōng lìng kě gāng dū zhū jiāng yíng shuāng wàng zhū shān yǐ zhui yǒng píng zhī shī
四月,枢辅孙承宗令可纲督诸将营双望诸山,以缀永平之师。
lìng dà shòu zhū jūn zhí qū luán zhōu
令大寿诸军直趋滦州。
luán zhōu jì fù dà qīng bīng qì yǒng píng qù kě gāng suì rù qí chéng
滦州既复,大清兵弃永平去,可纲遂入其城。
lùn gōng jiā tài zǐ tài bǎo zuǒ dū du
论功,加太子太保、左都督。
yǐ ér jǐn zhōu bèi wéi kě gāng dū zhū jiāng fù jiù lì gōng yóu mǎ shān fù jìn zhì
已而锦州被围,可纲督诸将赴救,立功邮马山,复进秩。
sì nián zhù chéng dà líng hé mìng kě gāng xié dà shòu hù bǎn zhù
四年筑城大凌河,命可纲偕大寿护版筑。
bā yuè fu jùn gōng dà qīng yǐ shí wàn zhòng lái gōng kě gāng děng jiān shǒu bù xià
八月甫竣工,大清以十万众来攻,可纲等坚守不下。
jiǔ zhī liáng jìn yuán jué
久之,粮尽援绝。
dà shòu jí zhū jiāng jiē yù jiàng dú kě gāng bù cóng lìng èr rén yè chū chéng wài shā zhī kě gāng yán sè bù biàn yì bù fā yī yán hán xiào ér sǐ
大寿及诸将皆欲降,独可纲不从,令二人掖出城外杀之,可纲颜色不变,亦不发一言,含笑而死。
huáng lóng liáo dōng rén
黄龙,辽东人。
chū yǐ xiǎo xiào cóng fù jǐn zhōu jī gōng zhì cān jiāng
初以小校从复锦州,积功至参将。
chóng zhēn sān nián cóng dà jūn fù luán zhōu gōng dì yī qiān fù zǒng bīng
崇祯三年从大军复滦州,功第一,迁副总兵。
xún lùn gōng jìn zhì sān děng wèi dū du qiān shì shì yīn fù qiān hù
寻论功进秩三等,为都督佥事,世荫副千户。
dēng lái xún fǔ sūn yuán huà yǐ liú xìng zhì luàn dōng jiāng qǐng lóng wǎng zhèn
登莱巡抚孙元化以刘兴治乱东江,请龙往镇。
bīng bù shàng shū liáng tíng dòng yì jiàn lóng wèi zǒng bīng guān yǔ yuán huà huī fù sì wèi cóng zhī
兵部尚书梁廷栋亦荐龙为总兵官,与元化恢复四卫,从之。
xiān shì máo wén lóng sǐ yuán chóng huàn fēn qí bīng èr wàn bā qiān wèi sì xié mìng fù jiāng chén jì shèng cān jiāng liú xìng zhì máo chéng zuò xú fū zòu zhǔ zhī
先是,毛文龙死,袁崇焕分其兵二万八千为四协,命副将陈继盛,参将刘兴治、毛承祚、徐敷奏主之。
hòu gǎi wéi liǎng xié jì shèng lǐng dōng xié xìng zhì shè xi xié
后改为两协,继盛领东协,兴治摄西协。
yǔ xiáng chóng huàn chuán
语详《崇焕传》。
xìng zhì xiōng jiǎo hǎo luàn yǔ jì shèng bù xiāng néng
兴治凶狡好乱,与继盛不相能。
qí xiōng cān jiāng xìng zuò zhèn wáng jì shèng wù tīng dié bào wèi wèi sǐ
其兄参将兴祚阵亡,继盛误听谍报,谓未死。
xìng zhì fèn zé rì wèi xìng zuò zhì sāng zhū jiāng xián diào
兴治愤,择日为兴祚治丧,诸将咸吊。
jì shèng zhì fú bīng zhí zhī bìng zhí lǐ xiǎng jīng lì liú yīng hè děng shí yī rén
继盛至,伏兵执之,并执理饷经历刘应鹤等十一人。
xiù chū yī shū xuān yú zhòng guǐ yán cǐ jì shèng wū xìng zuò zhà sǐ jí yǐ móu pàn wū xiàn jǐ zhě suì shā jì shèng jí yīng hè děng
袖出一书,宣于众,诡言此继盛诬兴祚诈死,及以谋叛诬陷己者,遂杀继盛及应鹤等。
yòu wěi wèi dǎo zhōng shāng mín zòu yī tòng qǐng yōu xù xìng zuò ér lìng xìng zhì zhèn dōng jiāng
又伪为岛中商民奏一通,请优恤兴祚,而令兴治镇东江。
jǔ cháo dà hài yǐ hǎi wài wèi huáng jí yě
举朝大骇,以海外未遑诘也。
xìng yě yǔ zhū dì xiōng fàng zhōu cháng shān dǎo dà sì shā lüě
兴冶与诸弟兄放舟长山岛,大肆杀掠。
dǎo qù dēng zhōu sì shí lǐ
岛去登州四十里。
shí dēng lái zǒng bīng guān zhāng kě dà fù yuán yǒng píng dì yòng tíng dòng yán qù kě dà hái dēng zhōu shòu fù jiāng zhōu wén yù dà jiàng yìn lìng fǔ dìng xìng yě
时登莱总兵官张可大赴援永平,帝用廷栋言,趣可大还登州,授副将周文郁大将印,令抚定兴冶。
huì yǒng píng yǐ fù xìng zhì shāo jí fǎn dōng jiāng
会永平已复,兴治稍戢,返东江。
lóng lì pí dǎo shòu shì xìng zhì yóu jié ào rú gù
龙莅皮岛受事,兴治犹桀骜如故。
sì nián sān yuè fù zuò luàn zhàng qí dì xìng jī shā cān jiāng chén shì kuí jiā zhòng
四年三月复作乱,杖其弟兴基,杀参将沈世魁家众。
shì kuí lǜ qí dǎng yè xí shā xìng zhì luàn nǎi dìng
世魁率其党夜袭杀兴治,乱乃定。
yóu jī gěng zhòng míng zhī dǎng li méi zhě tōng yáng shì jué lóng xì zhī yù
游击耿仲明之党李梅者,通洋事觉,龙系之狱。
zhòng míng dì dū sī zhòng yù zài lóng jūn móu zuò luàn
仲明弟都司仲裕在龙军,谋作乱。
shí yuè lǜ bù zú jiǎ suǒ xiǎng míng wéi lóng shǔ yōng zhì yǎn wǔ chǎng zhé gǔ qù ěr bí jiāng shā zhī
十月率部卒假索饷名围龙署,拥至演武场,折股去耳鼻,将杀之。
zhū jiāng wèi jiù miǎn
诸将为救免。
wèi jǐ lóng bǔ zhǎn zhòng yù shū qǐng zhèng zhòng míng zuì
未几,龙捕斩仲裕,疏请正仲明罪。
huì yuán huà hé lóng kè xiǎng zhì bīng huá dì mìng chōng wéi shì guān ér hé zhòng míng zhǔ shǐ zhuàng
会元化劾龙克饷致兵哗,帝命充为事官,而核仲明主使状。
zhòng míng suì xié kǒng yǒu dé fǎn yǐ wǔ nián zhēng yuè xiàn dēng zhōu zhāo dǎo zhōng zhū jiāng
仲明遂偕孔有德反,以五年正月陷登州,招岛中诸将。
lǚ shùn fù jiāng chén yǒu shí guǎng lù dǎo fù jiāng máo chéng lù jiē wǎng cóng zhī
旅顺副将陈有时、广鹿岛副将毛承禄皆往从之。
lóng jí qiǎn shàng kě xǐ jīn shēng huán děng fǔ dìng zhū dǎo ér gōng xún qí de wèi shāng mín zhū pàn dǎng zòng huǒ fén qí zhōu
龙急遣尚可喜、金声桓等抚定诸岛,而躬巡其地,慰商民,诛叛党,纵火焚其舟。
zéi dǎng gāo chéng you zhě jù lǚ shùn duàn guān níng tiān jīn yuán shī
贼党高成友者据旅顺,断关宁、天津援师。
lóng lìng yóu jī lǐ wéi luán xié kě xǐ děng jī zǒu zhī jí yí zhù qí de yuán shǐ tōng
龙令游击李维鸾偕可喜等击走之,即移驻其地,援始通。
qí dōng yǒu dé děng yù qì dēng zhōu zǒu rù hǎi lóng qiǎn fù jiāng gōng zhèng xiáng lǜ zhōu shī sì qiān yāo zhī miào dǎo
其冬,有德等欲弃登州走入海,龙遣副将龚正祥率舟师四千邀之庙岛。
jù fēng pò zhōu zhèng xiáng xiàn zéi zhōng
飓风破舟,正祥陷贼中。
hòu jū dēng zhōu móu wèi nèi yìng shì lù bèi shā
后居登州,谋为内应,事露被杀。
chū lóng zhù lǚ shùn dà zhì bīng
初,龙驻旅顺大治兵。
zéi jū lóng mǔ qī jí zi yǐ xié zhī lóng bù gù
贼拘龙母妻及子以胁之,龙不顾。
liù nián èr yuè yǒu dé zhòng míng lǚ wèi xún fǔ zhū dà diǎn suǒ bài háng hǎi dùn qù
六年二月,有德、仲明屡为巡抚朱大典所败,航海遁去。
lóng dù yǒu dé děng bì dùn dùn bì jīng lǚ shùn yāo jī zhī
龙度有德等必遁,遁必经旅顺,邀击之。
yǒu dé jǐ huò ér yì
有德几获而逸。
zhǎn zéi kuí li jiǔ chéng zi yīng yuán shēng qín máo chéng lù sū yǒu gōng chén guāng fú jí qí dǎng gāo zhì xiáng děng shí liù rén huò shǒu jí yī qiān yǒu qí duó hái fù nǚ wú suàn xiàn fú yú cháo
斩贼魁李九成子应元,生擒毛承禄、苏有功、陈光福及其党高志祥等十六人,获首级一千有奇,夺还妇女无算,献俘于朝。
dì dà xǐ zhé chéng lù děng chuán shǒu jiǔ biān fù lóng guān
帝大喜,磔承禄等,传首九边,复龙官。
chéng lù wén lóng zú jiā zǐ yě
承禄,文龙族家子也。
yǒu dé děng dà fèn yù bào lóng
有德等大愤,欲报龙。
huì zéi zhōu pō yā lù jiāng lóng jǐn fā shuǐ shī jiǎo zhī
会贼舟泊鸭绿江,龙尽发水师剿之。
qī yuè yǒu dé děng zhēn zhī lǚ shùn kōng xū suì yǐn dà qīng bīng lái xí
七月,有德等侦知旅顺空虚,遂引大清兵来袭。
lóng shù zhàn jiē bài huǒ yào shǐ shí jù jǐn yǔ bù jiàng tán yīng huá yuē dí zhòng wǒ guǎ jīn xī chéng bì pò
龙数战皆败,火药矢石俱尽,语部将谭应华曰:“敌众我寡,今夕城必破。
ruò sù chí wú yìn sòng dēng zhōu bù néng fù jí tóu zhū hǎi kě yě
若速持吾印送登州,不能赴,即投诸海可也。
yīng huá chū lóng lǜ wéi luán děng lì zhàn
”应华出,龙率惟鸾等力战。
wéi jí zhī bù néng tuō zì jǐng sǐ
围急,知不能脱,自刭死。
wéi luán jí zhū jiāng xiàng zuò lín fán huà lóng zhāng dà lù shàng kě yì jù sǐ zhī
惟鸾及诸将项祚临、樊化龙、张大禄、尚可义俱死之。
shì wén zèng lóng zuǒ dū du cì jì zàng yǔ shì yīn jiàn cí yuē xiǎn zhōng
事闻,赠龙左都督,赐祭葬,予世荫,建祠曰:“显忠”。
wéi luán děng fù sì
惟鸾等附祀。
yǐ fù zǒng bīng chén shì kuí dài lóng wèi zǒng bīng guān
以副总兵沈世魁代龙为总兵官。
shì kuí běn shì kuài qí nǚ yǒu shū sè wèi máo wén lóng xiǎo qī
世魁本市侩,其女有殊色,为毛文龙小妻。
shì kuí yǐ shì héng xíng dǎo zhōng zhì shì wèi dà shuài
世魁倚势横行岛中,至是为大帅。
qī nián èr yuè guǎng lù dǎo fù jiāng shàng kě xǐ jiàng yú wǒ dà qīng dǎo zhōng shì yì gū
七年二月,广鹿岛副将尚可喜降于我大清,岛中势益孤。
shí nián cháo xiǎn gào jí shì kuí yí shī pí dǎo wèi shēng yuán
十年,朝鲜告急,世魁移师皮岛为声援。
yǒu dé děng lái xí shì kuí zhàn bài lǜ zhōu shī zǒu shí chéng fù jiāng jīn rì guān zhèn mò
有德等来袭,世魁战败,率舟师走石城,副将金日观阵殁。
dēng lái zǒng bīng chén hóng fàn lái yuán bù zhàn ér zǒu
登莱总兵陈洪范来援,不战而走。
shì kuí yì zhèn wáng shì zú sǐ shāng zhě wàn yú
世魁亦阵亡,士卒死伤者万余。
cóng zǐ fù jiāng zhì kē jí kuì zú zhì cháng chéng dǎo yù de shì kuí chì yìn
从子副将志科集溃卒至长城岛,欲得世魁敕印。
jiān jūn fù shǐ huáng sūn mào bù yú zhì kē nù shā zhī bìng shā lǐ xiǎng tōng pàn shào qǐ
监军副使黄孙茂不予,志科怒杀之,并杀理饷通判邵启。
fù jiāng bái dēng yōng suì lǜ suǒ bù jiàng dà qīng
副将白登庸遂率所部降大清。
zhū dǎo suī yǒu cán zú bù néng chéng jūn cháo tíng yì bù zhì dà shuài yǐ dēng lái zǒng bīng yáo lǐng zhī ér yǐ
诸岛虽有残卒,不能成军,朝廷亦不置大帅,以登莱总兵遥领之而已。
míng nián xià yáng sì chāng jué cè jǐn xǐ qí bīng mín níng jǐn ér zhū dǎo yī kōng
明年夏,杨嗣昌决策尽徙其兵民宁、锦,而诸岛一空。
jīn rì guān bù zhī hé xǔ rén
金日观,不知何许人。
tiān qǐ wǔ nián yǐ jiāng cái shòu shǒu bèi xiào lì guān mén
天启五年以将才授守备,效力关门。
zhuó zhèn biāo zhōng jūn yóu jī jiā cān jiāng xíng jì zhèn dōng lù yóu jī shì zhuān lǐng nán bīng
擢镇标中军游击,加参将行蓟镇东路游击事,专领南兵。
chóng zhēn chū jiā fù zǒng bīng shǒu mǎ lán yù
崇祯初,加副总兵,守马兰峪。
sān nián zhēng yuè dà qīng bīng pò jīng dōng liè chéng
三年正月,大清兵破京东列城。
bīng bù shì láng liú zhī lún qiǎn bù jiàng wú yìng lóng děng jié yíng máo shān guī qǔ luó wén gǔ guān
兵部侍郎刘之纶遣部将吴应龙等结营毛山,规取罗文谷关。
shī bài rì guān qiǎn èr jiāng chí yuán yì bài mò
师败,日观遣二将驰援,亦败殁。
dà qīng bīng chéng shèng jù fǔ jūn yù huáng èr shān jìn gōng mǎ lán chéng shén jí
大清兵乘胜据府君、玉皇二山,进攻马兰城甚急。
rì guān jiān shǒu qīn rán dà pào
日观坚守,亲然大炮。
pào zhà fén tóu mù shǒu zú yì qì bù shuāi
炮炸,焚头目手足,意气不衰。
qǐ yuán yú zǒng lǐ mǎ shì lóng
乞援于总理马世龙。
lìng cān jiāng wáng shì xuǎn děng fù jiù bīng nǎi tuì
令参将王世选等赴救,兵乃退。
xún fù yǐ èr qiān yú qí lái gōng rì guān xié shì xuǎn děng sǐ shǒu bù xià
寻复以二千余骑来攻,日观偕世选等死守不下。
cháo tíng jiǎng qí gōng zhòu jiā dū du tóng zhī
朝廷奖其功,骤加都督同知。
sì yuè yǔ fù jiāng xiè shàng zhèng cáo wén zhào děng gōng fù dà ān chéng suì xié zhū jūn fù zūn huà
四月,与副将谢尚政、曹文诏等攻复大安城,遂偕诸军复遵化。
lù gōng jìn zuǒ dū du
录功,进左都督。
shí zǒng bīng shān qǐ xiá mǎ lán sōng péng èr lù rì guān yīng shòu jié zhì
时总兵邓玘辖马兰、松棚二路,日观应受节制。
yǐ qǐ xián dū du tóng zhī bù xiè wèi zhī xià
以玘衔都督同知,不屑为之下。
zǒng dū cáo wén héng hé rì guān qì xiǎo yì yíng shì gōng jiāo zòng dì tè jiè chì ér yǐ
总督曹文衡劾日观器小易盈,恃功骄纵,帝特戒饬而已。
jiǔ zhī yí lái zhōu fù zǒng bīng
久之,移莱州副总兵。
shí nián chūn dà qīng bīng gōng cháo xiǎn mìng cóng dēng lái zǒng bīng chén hóng fàn wǎng jiù zhù shī pí dǎo
十年春,大清兵攻朝鲜,命从登莱总兵陈洪范往救,驻师皮岛。
dà qīng qiǎn kǒng yǒu dé gěng zhòng míng shàng kě xǐ děng xiān gōng tiě shān
大清遣孔有德、耿仲明、尚可喜等先攻铁山。
sì yuè fēn bīng gōng pí dǎo shuǐ lù jiā gōng
四月分兵攻皮岛,水陆夹攻。
fù jiāng bái dēng yōng xiān dùn hóng fàn yì bì zǒu shí chéng
副将白登庸先遁,洪范亦避走石城。
dēng yōng xún shuài suǒ bù jiàng
登庸寻帅所部降。
rì guān xié zhū jiāng chu jì gōng děng xiāng chí qī zhòu yè lì bù zhī zhèn mò dǎo chéng suí pò
日观偕诸将楚继功等相持七昼夜,力不支,阵殁,岛城随破。
zèng tè jìn guāng lù dài fu tài zǐ tài shī shì yīn jǐn yī fù qiān hù jiàn cí
赠特进光禄大夫、太子太师,世荫锦衣副千户,建祠。
jì gōng děng zèng xù yǒu chà
继功等赠恤有差。
zàn yuē gǔ rén yǒu yán bǐ qiě wèi wǒ sǐ gù wǒ de yǔ zhī jù shēng
赞曰:古人有言,彼且为我死,故我得与之俱生。
gù sǐ fēng jiāng zhī chén jūn zǐ zhòng zhī
故死封疆之臣,君子重之。
guān liáo zuǒ zhū shuài wěi shēn xǔ guó jiàn wēi bù bì kě wèi de sǐ suǒ zhě yǔ
观辽左诸帅,委身许国,见危不避,可谓得死所者与!
yú shí yōu xù zhī diǎn fēi bù shén wò rán ér wú jiù yú wēi wáng zhě miào suàn bù dìng fèn shì zhě bù zhū wén mò yì lùn zhī tú cóng ér náo zhī tú jī quàn zhōng yì wú yì yě
于时优恤之典非不甚渥,然而无救于危亡者,庙算不定,偾事者不诛,文墨议论之徒从而挠之,徒激劝忠义无益也。