明史 · 佚名 · Chapter 276 of 333

列传·卷一百六十四

PinyinModern Translation
Size

zhū dà diǎn wáng dào kūn děng zhāng guó wéi zhāng kěn táng li xiàng zhōng wú zhōng luán zhū yǒng yòu děng céng yīng zhū jì zuò tāng fēn děng yú huáng chén hán huī wáng ruì zhān lù zhèn fēi hé jiè lín lán you xióng rǔ lín qián sù lè liú zhōng zǎo zhèng zūn qiān chén chén quán yì zǐ lǚ xiáng

朱大典(王道焜等) 张国维张肯堂(李向中吴钟峦朱永佑等)曾樱朱继祚(汤芬等) 余煌(陈函辉) 王瑞栴路振飞何楷(林兰友)熊汝霖钱肃乐(刘中藻郑遵谦) 沈宸荃(邑子履祥)

zhū dà diǎn zì yán zhī jīn huá rén

朱大典,字延之,金华人。

jiā shì pín jiàn

家世贫贱。

dà diǎn shǐ dú shū wéi rén háo mài

大典始读书,为人豪迈。

dēng wàn lì sì shí sì nián jìn shì chú zhāng qiū zhī xiàn

登万历四十四年进士,除章丘知县。

tiān qǐ èr nián zhuó bīng kē jǐ shì zhōng

天启二年擢兵科给事中。

zhōng guān wáng tǐ qián wèi zhōng xián děng shí èr rén jí rǔ yù kè shì jiǎ bǎo hù gōng yīn jǐn yī shì xí dà diǎn kàng shū lì jiàn

中官王体干、魏忠贤等十二人及乳妪客氏,假保护功,荫锦衣世袭,大典抗疏力谏。

wǔ nián chū wèi fú jiàn fù shǐ jìn yòu cān zhèng yǐ yōu guī

五年出为福建副使,进右参政,以忧归。

chóng zhēn sān nián qǐ gù guān lì shān dōng xún diào tiān jīn

崇祯三年,起故官,莅山东,寻调天津。

wǔ nián sì yuè li jiǔ chéng kǒng yǒu dé wéi lái zhōu

五年四月,李九成、孔有德围莱州。

shān dōng xún fǔ xú cóng zhì zhōng pào sǐ zhuó dà diǎn yòu qiān dū yù shǐ dài zhī zhào zhù qīng zhōu diào dù bīng shí

山东巡抚徐从治中炮死,擢大典右佥都御史代之,诏驻青州,调度兵食。

qī yuè dēng lái xún fǔ xiè liǎn fù xiàn yú zéi zǒng dū liú yǔ liè bèi dǎi

七月,登莱巡抚谢琏复陷于贼,总督刘宇烈被逮。

nǎi ba zǒng dū jí dēng lái xún fǔ bù shè zhuān rèn dà diǎn dū zhǔ kè bīng shù wàn jí guān wài jìng lǚ sì qiān bā bǎi yú rén hé jiǎo zhī

乃罢总督及登莱巡抚不设,专任大典,督主、客兵数万及关外劲旅四千八百余人合剿之。

yǐ zǒng bīng jīn guó qí jiāng lǜ fù jiāng jìn guó chén liú bāng yù cān jiāng zǔ dà bì zǔ kuān zhāng tāo yóu jī bǎi yǒng fú jí gù zǒng bīng wú xiāng xiāng zi sān guì děng yǐ zhōng guān gāo qǐ qián jiān hù jūn xiǎng dǐ dé zhōu

以总兵金国奇将,率副将靳国臣、刘邦域,参将祖大弼、祖宽、张韬,游击柏永福及故总兵吴襄、襄子三桂等,以中官高起潜监护军饷,抵德州。

zéi fù fàn píng dù fù jiāng móu wén shòu hé wéi zhōng děng jiù zhī shā zéi kuí chén yǒu shí wéi zhōng yì bèi shā

贼复犯平度,副将牟文绶、何维忠等救之,杀贼魁陈有时,维忠亦被杀。

bā yuè xún àn jiān jūn yù shǐ xiè sān bīn zhì chāng yì qǐng zhǎn wáng hóng liú guó zhù zhào dǎi zhì zhī

八月,巡按监军御史谢三宾至昌邑,请斩王洪、刘国柱,诏逮治之。

bīng bù shàng shū xióng míng yù yì zuò zhǔ fǔ wù guó bà qù

兵部尚书熊明遇亦坐主抚误国,罢去。

sān bīn fù kàng shū qǐng jué kǒu wù yán fǔ shì

三宾复抗疏请绝口勿言抚事。

guó qí děng zhì chāng yì fēn sān lù

国奇等至昌邑,分三路。

guó qí děng guān wài bīng wèi qián fēng shān qǐ bù bīng jì zhī cóng zhōng lù huī bù jìn

国奇等关外兵为前锋,邓玘步兵继之,从中路灰埠进。

chāng píng zǒng bīng chén hóng fàn fù jiāng liú zé qīng fāng dēng huà cóng nán lù píng dù jìn

昌平总兵陈洪范,副将刘泽清、方登化,从南路平度进。

cān jiāng wáng zhī fù wáng wén wěi děng cóng běi lù hǎi miào jìn

参将王之富、王文纬等从北路海庙进。

xí yóu jī xú yuán hēng děng lǜ lái yáng shī lái huì yǐ móu wén shòu shǒu xīn hé

檄游击徐元亨等率莱阳师来会,以牟文绶守新河。

zhū jūn jiē xié sān rì liáng jǐn dǐ xīn hé dōng àn luàn liú yǐ jì

诸军皆携三日粮,尽抵新河东岸,乱流以济。

zǔ kuān zhì shā hé yǒu dé yíng zhàn

祖宽至沙河,有德迎战。

kuān xiān jìn guó chén jì zhī zéi dà bài zhū jūn chéng shèng zhuī zhì chéng xià

宽先进,国臣继之,贼大败,诸军乘胜追至城下。

zéi yè bàn dōng dùn wéi shǐ jiě

贼夜半东遁,围始解。

shǒu zhě yí zéi yòu pào jù zhī

守者疑贼诱,炮拒之。

qǐ qián qiǎn zhōng shǐ rù yù hé chéng xiāng qìng

起潜遣中使入谕,阖城相庆。

míng rì nán lù bīng shǐ zhì

明日,南路兵始至。

guó qí děng suì jī zéi huáng xiàn zhǎn shǒu wàn sān qiān fú bā bǎi táo sàn jí zhuì hǎi sǐ zhě shù wàn

国奇等遂击贼黄县,斩首万三千,俘八百,逃散及坠海死者数万。

zéi cuàn guī dēng zhōu guó chén děng zhù cháng wéi shǒu zhī

贼窜归登州,国臣等筑长围守之。

chéng sān miàn jù shān yī miàn jù hǎi qiáng sān shí lǐ ér yáo dōng xī jù dǐ hǎi

城三面距山,一面距海,墙三十里而遥,东西俱抵海。

fēn fān shù zéi bù néng chū fā dà pào guān jūn duō sǐ shāng

分番戍,贼不能出,发大炮,官军多死伤。

li jiǔ chéng chū zhàn xiāng dāng

李九成出战相当。

shí yī yuè jiǔ chéng bó zhàn jiàng zhě xiè qí móu

十一月,九成搏战,降者泄其谋。

guān jūn hé jī zhī guó yú zhèn zéi nǎi xiǎo yè kū

官军合击之,馘于阵,贼乃晓夜哭。

zéi qú kuí wǔ jiǔ chéng yǒu dé yǒu shí gěng zhòng míng máo chéng lù yě jí shì shā qí èr

贼渠魁五,九成、有德、有时、耿仲明、毛承禄也,及是杀其二。

dì jiā jiě wéi gōng jìn dà diǎn yòu fù dōu yù shǐ jiāng lì shēng shǎng yǒu chà

帝嘉解围功,进大典右副都御史,将吏升赏有差。

shì yuè guó qí zú yǐ xiāng dài

是月,国奇卒,以襄代。

gōng wéi jì jiǔ zéi liáng jué shì shuǐ chéng kě zǒu bù jiàng

攻围既久,贼粮绝,恃水城可走,不降。

jí wáng zhī fù zǔ kuān duó qí shuǐ mén wài hù qiáng zéi dà jù

及王之富、祖宽夺其水门外护墙,贼大惧。

liù nián èr yuè zhōng xún yǒu dé xiān dùn zǎi zǐ nǚ cái bó chū hǎi

六年二月中旬,有德先遁,载子女财帛出海。

zhòng míng yǐ shuǐ chéng wěi fù jiāng wáng bǐng zhōng yǐ yì yǐ dān gě dùn guān jūn suì rù dà chéng

仲明以水城委副将王秉忠,已亦以单舸遁,官军遂入大城。

gōng shuǐ chéng wèi xià

攻水城,未下。

yóu jī liú liáng zuǒ xiàn hōng chéng cè nì rén yǒng fú sì zhōng xué chéng zhì huǒ yào fā zhī chéng bēng guān jūn rù

游击刘良佐献轰城策,匿人永福寺中,穴城置火药,发之,城崩,官军入。

zéi tuì bǎo péng lái gé dà diǎn zhāo xiáng shǐ shì jiǎ fú qiān yú rén huò bǐng zhōng jí wěi jiāng qī shí wǔ rén zì yì jí tóu hǎi sǐ zhě bù kě shèng jì zéi jǐn píng

贼退保蓬莱阁,大典招降,始释甲,俘千余人,获秉忠及伪将七十五人,自缢及投海死者不可胜计,贼尽平。

yǒu dé děng zǒu lǚ shùn dǎo shuài huáng lóng yāo jī shēng qín qí dǎng máo chéng lù chén guāng fú sū yǒu gōng zhǎn li yīng yuán

有德等走旅顺,岛帅黄龙邀击,生擒其党毛承禄、陈光福、苏有功,斩李应元。

wéi yǒu dé zhòng míng yì qù

惟有德、仲明逸去。

nǎi xiàn chéng lù děng yú cháo

乃献承禄等于朝。

zhé zhī xiān yī rì yǒu gōng tuō xiè zǒu

磔之先一日,有功脱械走。

dì zhèn nù zhǎn jiān shǒu guān xíng bù láng duō huò zuì

帝震怒,斩监守官,刑部郎多获罪。

wèi jǐ bèi zhí fú zhū

未几被执,伏诛。

xù gōng jìn dà diǎn bīng bù yòu shì láng shì yīn jǐn yī bǎi hù xún fǔ rú gù

叙功,进大典兵部右侍郎,世荫锦衣百户,巡抚如故。

bā nián èr yuè liú zéi xiàn fèng yáng huǐ huáng líng zǒng dū yáng yī péng bèi dǎi

八年二月,流贼陷凤阳,毁皇陵,总督杨一鹏被逮。

zhào dà diǎn zǒng dū cáo yùn jiān xún fǔ lú fèng huái yáng sì jùn yí zhèn fèng yáng

诏大典总督漕运兼巡抚庐、凤、淮、扬四郡,移镇凤阳。

shí jiāng běi zhōu xiàn duō xiàn

时江北州县多陷。

míng nián zhēng yuè zéi wéi chú zhōu lián yíng bǎi yú lǐ zǒng bīng zǔ kuān dà pò zhī

明年正月,贼围滁州,连营百余里,总兵祖宽大破之。

dà diǎn huì zǒng lǐ lú xiàng shēng zhuī xí fù pò zhī

大典会总理卢象升追袭,复破之。

jí hái bīng è zéi zhòng yú fèng yáng zéi shǐ tuì

急还兵遏贼众于凤阳,贼始退。

shí yī nián zéi fù rù jiāng běi móu cuàn chá shān

十一年,贼复入江北,谋窜茶山。

dà diǎn yǔ ān qìng xún fǔ shǐ kě fǎ tí bīng è zhī zéi nǎi xi dùn

大典与安庆巡抚史可法提兵遏之,贼乃西遁。

dà diǎn xiān zuò shī zhōu xiàn biǎn zhì shì shì

大典先坐失州县,贬秩视事。

shì nián sì yuè yǐ píng zéi yú qī zài biǎn sān zhì

是年四月以平贼逾期,再贬三秩。

xún xù yuán jiǎo jí zhuǎn cáo gōng jǐn fù qí zhì

寻叙援剿及转漕功,尽复其秩。

shí sān nián hé nán zéi dà rù hú guǎng

十三年,河南贼大入湖广。

dà diǎn qiǎn jiàng jiù yuán lǚ yǒu gōng jìn zuǒ shì láng

大典遣将救援,屡有功,进左侍郎。

míng nián liù yuè mìng dà diǎn zǒng dū jiāng běi jí hé nán hú guǎng jūn wù réng zhèn fèng yáng zhuān bàn liú zéi ér yǐ kě fǎ dài dū cáo yùn

明年六月命大典总督江北及河南、湖广军务,仍镇凤阳,专办流贼,而以可法代督漕运。

zéi shuài yuán shí zhōng zhòng shù wàn héng yǐng bó jiān

贼帅袁时中众数万,横颍、亳间。

dà diǎn lǜ zǒng bīng liú liáng zuǒ děng jī pò zhī xù lài yǒu chà

大典率总兵刘良佐等击破之,叙赉有差。

dà diǎn yǒu bǎo zhàng gōng rán bù néng chí lián lǚ wèi jǐ shì zhōng fāng shì liàng yù shǐ zhèng kūn zhēn děng suǒ hé zhào xuē jí hóu kān

大典有保障功,然不能持廉,屡为给事中方士亮、御史郑昆贞等所劾,诏削籍侯勘。

shì wèi jìng ér dōng yáng xǔ dōu shì fā

事未竟,而东阳许都事发。

xǔ dōu zhě zhū shēng fù qì fèn xiàn lìng kē liǎn zuò luàn wéi jīn huá

许都者,诸生,负气,愤县令苛敛,作乱,围金华。

dà diǎn zi wàn huà mù jiàn ér yù zhī zéi píng ér suǒ mù zhě bù sàn

大典子万化募健儿御之,贼平而所募者不散。

dà diǎn wén jí chí guī

大典闻,急驰归。

zhī xiàn xú tiáo yuán yuè dōu bīng jí yǒu wàn huà míng suì yán dà diǎn zòng zi jiāo zéi

知县徐调元阅都兵籍有万化名,遂言大典纵子交贼。

xún àn yù shǐ zuǒ guāng xiān wén yú cháo de zhǐ dǎi zhì jí qí jiā chōng xiǎng qiě lìng dū fù gěi shì zhōng hán rú yù qù zhī

巡按御史左光先闻于朝,得旨逮治,籍其家充饷,且令督赋给事中韩如愈趣之。

yǐ ér jīng shī xiàn fú wáng lì

已而京师陷,福王立。

yǒu bái qí wū zhě ér dà diǎn yì zì jié yú mǎ shì yīng yuán dà chéng nǎi zhào wèi bīng bù zuǒ shì láng

有白其诬者,而大典亦自结于马士英、阮大铖,乃召为兵部左侍郎。

yú yuè jìn shàng shū zǒng dū shàng jiāng jūn wù

逾月,进尚书,总督上江军务。

zuǒ liáng yù xīng bīng mìng jiān huáng de gōng jūn yù zhī

左良玉兴兵,命监黄得功军御之。

fú wáng bēn tài píng dà diǎn yǔ dà chéng rù jiàn zhōu zhōng shì lì zhàn

福王奔太平,大典与大铖入见舟中,誓力战。

de gōng sǐ wáng bèi qín liǎng rén suì zǒu háng zhōu

得功死,王被擒,两人遂走杭州。

huì lù wáng yì jiàng dà diǎn nǎi huán xiāng jùn jù chéng gù shǒu

会潞王亦降,大典乃还乡郡,据城固守。

táng wáng wén jiù jiā dōng gé dà xué shì dū shī zhè dōng

唐王闻,就加东阁大学士,督师浙东。

yú nián chéng pò hé mén sǐ zhī

逾年,城破,阖门死之。

qí shí zhè dōng xī jùn xiàn qián hòu shī shǒu sǐ shì zhě

其时浙东西郡县前后失守死事者,

kàng zhōu zé yǒu tóng zhī wáng dào kūn qián táng zhī xiàn gù xián jiàn lín ān zhī xiàn táng zì cǎi

抗州则有同知王道焜、钱塘知县顾咸建、临安知县唐自彩,

shào xīng zé yǒu bīng bù zhǔ shì gāo dài yè rǔ yá

绍兴则有兵部主事高岱、叶汝厓,

qú zhōu zé yǒu xún àn wáng jǐng liàng zhī fǔ wu jīng zhèng tuī guān shān yán zhōng jiāng shān zhī xiàn fāng zhào

衢州则有巡按王景亮、知府伍经正、推官邓岩忠、江山知县方召。

ruò fú zhū shēng jí bù yī xùn yì zhě kuài jī pān jí zhōu bǔ nián shān yīn zhū wěi zhū jì fu rì jiǒng yín xiàn zhào jǐng lín pǔ jiāng zhāng jūn zhèng ruì ān zōu qīn yáo yǒng jiā zōu zhī qí qí yóu zhe yún

若夫诸生及布衣殉义者,会稽潘集、周卜年,山阴朱玮,诸暨傅日炯,鄞县赵景麟,浦江张君正,瑞安邹钦尧,永嘉邹之琦,其尤著云。

wáng dào kūn zì zhāo píng qián táng rén

王道焜,字昭平,钱塘人。

yǐ tiān qǐ yuán nián jǔ yú xiāng

以天启元年举于乡。

chóng zhēn shí wèi nán píng zhī xiàn qiān nán xióng tóng zhī

崇祯时,为南平知县,迁南雄同知。

huì guāng zé kòu fā qí fù lǎo yán fēi dào kūn bù néng píng

会光泽寇发,其父老言非道焜不能平。

fǔ àn wèi qǐng zhào gǎi shào wǔ tóng zhī zhī guāng zé xiàn shì

抚按为请,诏改邵武同知,知光泽县事。

fǔ jiǎo jiān shī jìng nèi dǐ dìng

抚剿兼施,境内底定。

zhuāng liè dì pò gé qiú xián jǐn zhēng tiān xià xián néng lì fǔ àn yǐ dào kūn míng wén

庄烈帝破格求贤,尽征天下贤能吏,抚按以道焜名闻。

fāng dài mìng ér dū chéng xiàn wēi fú nán hái

方待命而都城陷,微服南还。

jí háng zhōu shī shǒu suì tóu huán sǐ

及杭州失守,遂投缳死。

gù xián jiàn zì hàn shí kūn shān rén dà xué shì dǐng chén zēng sūn yě

顾咸建,字汉石,昆山人,大学士鼎臣曾孙也。

chóng zhēn shí liù nián jìn shì

崇祯十六年进士。

shòu qián táng zhī xiàn

授钱塘知县。

fu zhī guān wén jīng shī xiàn rén qíng xiōng xiōng

甫之官,闻京师陷,人情恟恟。

xián jiàn jí jiān guǐ yán jǐng bèi

咸建戢奸宄,严警备。

xún àn yù shǐ péng yù kǎi yǐ tān cán jī biàn lài xián jiàn tiáo hù shì níng ér mín miǎn zhū lián

巡按御史彭遇颽以贪残激变,赖咸建调护,事宁而民免株连。

jí nán dōu shī shǒu zhèn jiāng shǒu jiāng zhèng cǎi děng lǜ zhòng hái mǐn yuán dào jié lüè

及南都失守,镇江守将郑彩等率众还闽,缘道劫掠。

xián jiàn chū sī cái yíng kào nǎi liǎn wēi qù

咸建出私财迎犒,乃敛威去。

wáng hé mǎ shì yīng yōng bīng zhì

亡何,马士英拥兵至。

qǐng zhī dà jiàng fāng guó ān bīng yì zhì

顷之,大将方国安兵亦至。

xián jiàn móu yú shàng guān xiān qī qiǎn shǐ xíng lù bīng nǎi bù rù chéng

咸建谋于上官,先期遣使行赂,兵乃不入城。

sì xiāng duō bèi yín lüě chéng zhōng de wú rǎo

四乡多被淫掠,城中得无扰。

shí jiān sī jí jùn xiàn zhǎng lì xī bū cuàn xián jiàn sàn qiǎn qī zǐ dú shǒu guān bù qù

时监司及郡县长吏悉逋窜,咸建散遣妻子,独守官不去。

lù wáng jì jiàng xián jiàn bù zhì

潞王既降,咸建不至。

xún bèi zhí sǐ zhī

寻被执,死之。

táng zì cǎi dá zhōu rén

唐自彩,达州人。

wèi lín ān zhī xiàn

为临安知县。

háng zhōu shī shǒu zì cǎi yǔ cóng zǐ jiē yù táo shān zhōng

杭州失守,自彩与从子阶豫逃山中。

yǒu yán qí shòu lǔ wáng chì yīn bù shǔ wèi biàn suì bèi bǔ huò

有言其受鲁王敕,阴部署为变,遂被捕获。

zì cǎi huī jiē yù zǒu bù cóng jìng tóng sǐ

自彩麾阶豫走,不从,竟同死。

gāo dài zì lǔ zhān kuài jī rén

高岱,字鲁瞻,会稽人。

chóng zhēn zhōng yǐ wǔ xué shēng jǔ shùn tiān xiāng shì lǔ wáng shòu wèi zhí fāng zhǔ shì

崇祯中,以武学生举顺天乡试,鲁王授为职方主事。

jí shào xīng shī shǒu jí jué lì qí sǐ

及绍兴失守,即绝粒祈死。

zi lǎng zhī fù yì bù kě huí xiān yuè rù hǎi zhōng sǐ

子朗知父意不可回,先跃入海中死。

dài wén zhī yuē r guǒ néng xiān wǒ hu

岱闻之曰:“儿果能先我乎!

zì shì bù fù yán shù rì yì zú

”自是不复言,数日亦卒。

yè rǔ yá zì héng shēng dài tóng yì rén yóu jǔ rén wèi bīng bù zhǔ shì

叶汝厓,字衡生,岱同邑人,由举人为兵部主事。

wén biàn yǔ qī wáng shì chū jū tóng wù mù suǒ bìng fù shuǐ sǐ

闻变,与妻王氏出居桐坞墓所,并赴水死。

wáng jǐng liàng zì wǔ hòu wú jiāng rén

王景亮,字武侯,吴江人。

chóng zhēn mò dēng jìn shì

崇祯末登进士。

shì fú wáng wèi zhōng shū shè rén

仕福王为中书舍人。

táng wáng lì zhuó yù shǐ xún fǔ jīn qú èr fǔ jiān shì xué zhèng

唐王立,擢御史,巡抚金、衢二府,兼视学政。

wu jīng zhèng ān fú rén

伍经正,安福人。

yóu gòng shēng wèi xī ān zhī xiàn táng wáng chāo zhuó zhī fǔ shì

由贡生为西安知县,唐王超擢知府事。

shān yán zhōng jiāng líng rén

邓岩忠,江陵人。

yóu xiāng jǔ wèi tuī guān

由乡举为推官。

qú zhōu pò jīng zhèng fù jǐng sǐ jǐng liàng yán zhōng jiē zì yì sǐ

衢州破,经正赴井死,景亮、岩忠皆自缢死。

lǔ wáng suǒ qiǎn zhèn jiāng zhāng péng yì yì sǐ zhī

鲁王所遣镇将张鹏翼亦死之。

fāng zhào xuān chéng rén

方召,宣城人。

shǔ jiāng shān xiàn shì

署江山县事。

jīn huá bèi tú jí fù lǎo gào zhī yuē bīng qiě zhì wú yì bù dàng qù

金华被屠,集父老告之曰:“兵且至,吾义不当去。

rán bù kě yǐ yī rén gù zhì hé chéng bèi yāng

然不可以一人故,致阖城被殃。

suì fēng qí yìn guàn dài xiàng běi bài fù jǐng sǐ

”遂封其印,冠带向北拜,赴井死。

shì mín wèi shōu zàng lì cí sì yān

士民为收葬,立祠祀焉。

zhāng guó wéi ān yù sì dōng yáng rén

张国维,安玉笥,东阳人。

tiān qǐ èr nián jìn shì

天启二年进士。

shòu pān yú zhī xiàn

授番禺知县。

chóng zhēn yuán nián zhuó xíng kē jǐ shì zhōng hé ba fù dōu yù shǐ yáng suǒ xiū yù shǐ tián jǐng xīn jiē wèi zhōng xián dǎng yě

崇祯元年,擢刑科给事中,劾罢副都御史杨所修、御史田景新,皆魏忠贤党也。

yǐ chén shí zhèng wǔ shì yán bì xià qiú zhì tài ruì zōng hé tài yán

已,陈时政五事,言:“陛下求治太锐,综核太严。

zhuō zhě jú bó yǐ bì jiù qiǎo zhě wēi yí yǐ qǔ róng shuí néng zhǎn bù sì tǐ wèi guó jiā yíng zhí yè zhě

拙者跼艴以避咎,巧者委蛇以取容,谁能展布四体,为国家营职业者。

gù zhì xiàng jīng míng ér fù xīn shǒu zú zhī yì shí báo cǐ yīng chá yi liǎn yě

故治象精明,而腹心手足之谊实薄,此英察宜敛也。

zǔ zōng cháo gé chén yǒu fēng hái zhào zhǐ zhě yǒu shū jiē lǚ shàng ér zhēng yī shì zhě

祖宗朝,阁臣有封还诏旨者,有疏揭屡上而争一事者。

jīn yī fèng jié zé zé fǔ shǒu bù huáng

今一奉诘责,则俯首不遑;

yī chéng gǎi nǐ zé shùn zhǐ kǒng hòu

一承改拟,则顺旨恐后。

tǎng chǔ zhì shī yí yì bì bù gǎn zhí zòu cǐ jiāng shùn yi jiè yě

倘处置失宜,亦必不敢执奏,此将顺宜戒也。

zhào duì běn yǐ tōng xià qíng wèi yǒu yīn ér huò zuì zhě

召对本以通下情,未有因而获罪者。

jīn zé wéi chuán tiān yǔ mò dǔ bài yáng

今则惟传天语,莫睹拜扬。

chén tóng guān xióng fèn wèi hái cháo shí rì páng cuò yī cí suì méng qiǎn zhé

臣同官熊奋渭还朝十日,旁措一词,遂蒙谴谪。

bù kě shāo jiā báo fá shì yōu róng zhī dù hu

不可稍加薄罚,示优容之度乎?

cǐ shàng xià yi qià yě

此上下宜洽也。

qí èr tiáo qǐng píng xíng fá pǔ gào zé

”其二条,请平刑罚,溥膏泽。

dì bù néng jǐn yòng

帝不能尽用。

jìn lǐ kē dū jǐ shì zhōng

进礼科都给事中。

jīng shī dì zhèn guī bì zhèng shén qiè qiān tài cháng shǎo qīng

京师地震,规弊政甚切,迁太常少卿。

qī nián zhuó yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ yìng tiān ān qìng děng shí fǔ

七年,擢右佥都御史,巡抚应天、安庆等十府。

qí dōng liú zéi fàn tóng chéng guān jūn fù mò

其冬,流贼犯桐城,官军覆没。

guó wéi fāng zhuàng nián yī xī xū fà dùn bái

国维方壮年,一夕须发顿白。

míng nián zhēng yuè lǜ fù jiāng xǔ zì qiáng fù yuán yóu jī pān kě dà zhī xiàn chén ěr míng děng shǒu tóng bù xià

明年正月率副将许自强赴援,游击潘可大、知县陈尔铭等守桐不下。

zéi nǎi gōng qián shān zhī xiàn zhào shì yàn zhòng shāng zú

贼乃攻潜山,知县赵士彦重伤卒。

gōng tài hú zhī xiàn jīn yīng yuán xùn dǎo hù yǒng níng bèi shā

攻太湖、知县金应元、训导扈永宁被杀。

guó wéi zhì jiě tóng wéi qiǎn shǒu bèi zhū shì yìn qū qián shān bǎ zǒng zhāng qí wēi qū tài hú

国维至,解桐围,遣守备朱士胤趋潜山,把总张其威趋太湖。

shì yìn zhàn sǐ zì qiáng yù zéi sù sōng shā shāng xiāng dāng

士胤战死,自强遇贼宿松,杀伤相当。

ān qìng shān mín jié shí yǐ tóu zéi zéi duō sǐ nǎi yuè yīng shān huò shān ér dùn

安庆山民桀石以投贼,贼多死,乃越英山、霍山而遁。

jiǔ yuè zéi fù yóu sù sōng rù qián shān tài hú tā zéi sǎo dì wáng yì xiàn sù sōng děng sān xiàn

九月,贼复由宿松入潜山、太湖,他贼扫地王亦陷宿松等三县。

guó wéi nǎi mù tǔ zhù èr qiān rén shù zhī ér yǐ bīng shì shǔ jiān jūn shǐ kě fǎ

国维乃募土著二千人戍之,而以兵事属监军史可法。

míng nián zhēng yuè zéi wéi jiāng pǔ qiǎn shǒu bèi jiǎng ruò lái chén yú wáng zhàn què zhī

明年正月,贼围江浦,遣守备蒋若来、陈于王战却之。

shí èr yuè zéi fēn bīng fàn huái níng kě fǎ jí zuǒ liáng yù mǎ kuàng è zhī

十二月,贼分兵犯怀宁,可法及左良玉、马爌遏之。

fù fàn jiāng pǔ fù jiāng chéng lóng jí ruò lái yú wáng děng jù shǒu

复犯江浦,副将程龙及若来、于王等拒守。

zhū chéng bìng quán

诸城并全。

yòu wéi wàng jiāng qiǎn bīng yuán zhī yì jiě qù

又围望江,遣兵援之,亦解去。

shí nián sān yuè guó wéi lǜ lóng děng fù ān qìng yù zéi fēng jiā diàn lóng jūn shù qiān xī méi

十年三月,国维率龙等赴安庆,御贼酆家店,龙军数千悉没。

zéi dōng xiàn hé zhōu hán shān dìng yuǎn gōng xiàn liù hé zhī xiàn zhèng tóng yuán kuì zǒu zéi suì gōng tiān cháng

贼东陷和州、含山、定远,攻陷六合,知县郑同元溃走,贼遂攻天长。

guó wéi jiàn zéi shì rì chì qǐng yú cháo gē ān qìng chí zhōu tài píng bié shè xún fǔ yǐ kě fǎ rèn zhī

国维见贼势日炽,请于朝,割安庆、池州、太平,别设巡抚,以可法任之。

ān qìng bù lì jiāng nán xún fǔ zì cǐ shǐ yě

安庆不隶江南巡抚,自此始也。

yì zhě yù bìng gē jiāng pǔ liù hé bǐ guó wéi zhuān hù jiāng nán bù xǔ

议者欲并割江浦、六合,俾国维专护江南,不许。

guó wéi wéi rén kuān hòu de shì dài fū xīn

国维为人宽厚,得士大夫心。

shǔ jùn zāi shāng zhé wèi qǐng mìng

属郡灾伤,辄为请命。

zhù tài hú fán chāng èr chéng jiàn sū zhōu jiǔ lǐ shí táng jí píng wàng nèi wài táng cháng zhōu zhì hé děng táng xiū sōng jiāng hàn hǎi dī jùn zhèn jiāng jí jiāng yīn cáo qú bìng yǒu chéng jī

筑太湖、繁昌二城,建苏州九里石塘及平望内外塘、长洲至和等塘,修松江捍海堤,浚镇江及江阴漕渠,并有成绩。

qiān gōng bù yòu shì láng jiān yòu qiān dū yù shǐ zǒng lǐ hé dào

迁工部右侍郎兼右佥都御史,总理河道。

suì dà hàn cáo liú hé guó wéi jùn zhū shuǐ yǐ tōng cáo

岁大旱,漕流涸,国维浚诸水以通漕。

shān dōng jī zhèn huó qióng mín wú suàn

山东饥,振活穷民无算。

shí sì nián xià shān dōng dào qǐ gǎi bīng bù yòu shì láng jiān dū huái xú lín tōng sì zhèn bīng hù cáo yùn

十四年夏,山东盗起,改兵部右侍郎兼督淮、徐、临、通四镇兵,护漕运。

dà dào li qīng shān zhòng shù wàn jù liáng shān luò qiǎn qí dǎng fēn jù hán zhuāng děng bā zhá yùn dào wèi gěng

大盗李青山众数万,据梁山泺,遣其党分据韩庄等八闸,运道为梗。

zhōu yán rú fù zhào běi shàng qīng shān yè zhī yán lǜ zhòng hù cáo fēi luàn yě

周延儒赴召北上,青山谒之,言率众护漕,非乱也。

yán rú xǔ yán yú cháo shòu yǐ zhí

延儒许言于朝,授以职。

ér qīng shān jìng jié cáo zhōu dà fén lüě pò lín qīng

而青山竟截漕舟,大焚掠,迫临清。

guó wéi hé suǒ bù bīng jī jiàng zhī xiàn fú yú cháo zhé zhū shì

国维合所部兵击降之,献俘于朝,磔诸市。

bīng bù shàng shū chén xīn jiǎ xià yù dì zhào guó wéi dài zhī

兵部尚书陈新甲下狱,帝召国维代之。

nǎi dìng zhàn shǒu shǎng fá gé liè shàng yán shì zhí zhuó tuī shēng shèn zī tí děng qī shì dì jiē bào kě

乃定战守赏罚格,列上严世职、酌推升、慎咨题等七事,帝皆报可。

huì kāi fēng xiàn hé běi zhèn dòng tiáo fáng hé shù cè dì yì nà zhī

会开封陷,河北震动,条防河数策,帝亦纳之。

shí liù nián sì yuè wǒ dà qīng bīng rù jī fǔ guó wéi xí zhào guāng biàn jù luó shān bā zǒng bīng zhī shī jiē kuì

十六年四月,我大清兵入畿辅,国维檄赵光抃拒螺山,八总兵之师皆溃。

yán zhě dǐ guó wéi nǎi jiě zhí xún xià yù

言者诋国维,乃解职,寻下狱。

dì niàn qí zhì hé gōng de shì

帝念其治河功,得释。

zhào duì zhōng zuǒ mén fù gù guān jiān yòu qiān dū yù shǐ chí fù jiāng nán zhè jiāng dū liàn bīng shū xiǎng zhū wù

召对中左门,复故官,兼右佥都御史,驰赴江南、浙江督练兵输饷诸务。

chū dōu shí rì ér dū chéng xiàn

出都十日而都城陷。

fú wáng zhào lìng xié lǐ róng zhèng

福王召令协理戎政。

xún xù shān dōng tǎo zéi gōng jiā tài zǐ tài bǎo yīn jǐn yī qiān shì

寻叙山东讨贼功,加太子太保,荫锦衣佥事。

lì bù shàng shū xú shí qí qù wèi zhòng yì guī guó wéi

吏部尚书徐石麒去位,众议归国维。

mǎ shì yīng bù yòng yòng zhāng jié

马士英不用,用张捷。

guó wéi nǎi qǐ xǐng qīn guī

国维乃乞省亲归。

nán dōu fù yú yuè lù wáng jiān guó yú háng zhōu bù shù rì chū jiàng

南都覆,逾月,潞王监国于杭州,不数日出降。

rùn liù yuè guó wéi cháo lǔ wáng yú tāi zhōu qǐng wáng jiān guó

闰六月,国维朝鲁王于台州,请王监国。

jí rì yí zhù shào xīng jìn guó wéi shǎo fù jiān tài zǐ tài fù bīng bù shàng shū wǔ yīng diàn dà xué shì dū shī jiāng shàng

即日移驻绍兴,进国维少傅兼太子太傅、兵部尚书、武英殿大学士,督师江上。

zǒng bīng guān fāng guó ān yì zì jīn huá zhì

总兵官方国安亦自金华至。

mǎ shì yīng sù shàn guó ān nì qí jūn zhōng qǐng rù cháo

马士英素善国安,匿其军中,请入朝。

guó wéi hé qí shí dà zuì nǎi bù gǎn rù

国维劾其十大罪,乃不敢入。

lián fù fù yáng yú qián shù mù chéng yuán jiāng yào hài lián hé guó ān jí wáng zhī rén zhèng zūn qiān xióng rǔ lín sūn jiā jī qián sù lè zhū yíng wèi chí jiǔ jì

连复富阳、于潜,树木城缘江要害,联合国安及王之仁、郑遵谦、熊汝霖、孙嘉绩、钱肃乐诸营,为持久计。

shùn zhì sān nián wǔ yuè guó ān děng zhū jūn fá xiǎng kuì wáng zǒu tái zhōu háng hǎi guó wéi yì hái shǒu dōng yáng

顺治三年五月,国安等诸军乏饷溃,王走台州航海,国维亦还守东阳。

liù yuè zhī shì bù kě zhī zuò jué mìng cí sān zhāng fù shuǐ sǐ nián wǔ shí yǒu èr

六月知势不可支,作绝命词三章,赴水死,年五十有二。

zhāng kěn táng zì zài níng sōng jiāng huá tíng rén

张肯堂,字载宁,松江华亭人。

tiān qǐ wǔ nián jìn shì

天启五年进士。

shòu xùn xiàn zhī xiàn

授浚县知县。

chóng zhēn qī nián zhuó yù shǐ

崇祯七年,他升任御史。

míng nián chūn zéi xiàn fèng yáng tiáo shàng miè zéi wǔ shì

明年春,贼陷凤阳,条上灭贼五事。

é yǐ huáng líng zhèn jīng shū zé fǔ chén bù yí zuò qín yuè zhī shì dì bù wèn

俄以皇陵震惊,疏责辅臣不宜作秦、越之视,帝不问。

chū àn fú jiàn shù yǐ píng kòu gōng shòu lài

出按福建,数以平寇功受赉。

hái cháo yán jiān sī yíng jìng fēn yún yì suǒ yù jiù zé bǎo liú jiǔ rèn

还朝,言:“监司营竞纷纭,意所欲就,则保留久任;

yì suǒ yù bì zé yì dì jiè cái

意所欲避,则易地借才。

jīn suì yàn qín míng suì mǐn yuè dào lù wǎng fǎn dòng jīng shù qiān chéng xiàn jī chí duō yú shù yuè

今岁燕、秦,明岁闽、粤,道路往返,动经数千,程限稽迟,多逾数月。

jiā yī fān gēng yí zhé jiā yī fān rǎo hài

加一番更移,辄加一番扰害。

dì shì qí yán

”帝是其言。

shí èr nián shí yuè yáng sì chāng chū dū shī

十二年十月,杨嗣昌出督师。

kěn táng zòu yán cóng gǔ kān luàn zhī fǎ chū qǐ zé jiě sàn shì chéng zé jiǎn chú wèi yǒu zhuān rèn fǔ zhě

肯堂奏言:“从古戡乱之法,初起则解散,势成则剪除,未有专任抚者。

jīn fǔ chén yīng xīn mìng ér chū zéi bì réng yòng gù jì yáng yáo wěi qǐ lián

今辅臣膺新命而出,贼必仍用故技,佯摇尾乞怜。

ér shī shì zhū chén jì yǎn cóng qián bài jú bì duō fāng yíng huò réng jìn fǔ yì

而失事诸臣,冀掩从前败局,必多方荧惑,仍进抚议。

qǐng tè shēn yī lìng zhuān wù jiǎo chú

请特申一令,专务剿除。

yǒu jìn zhāo fǔ shuō zhě lì zhì zhòng diǎn

有进招抚说者,立置重典。

dì yǐ piān zhí yì jiàn zé zhī

”帝以偏执臆见责之。

shí sì nián sì yuè yán liú kòu huī chéng pò yì wǎng lái zòng héng rú rù wú rén zhī jìng cǐ dū shī sì chāng shòu shì qián suǒ wèi yǒu

十四年四月言:“流寇隳城破邑,往来纵横,如入无人之境,此督师嗣昌受事前所未有。

mù qián dà jì zài xiān shì sì chāng zhī quán

目前大计,在先释嗣昌之权。

shū rù ér sì chāng yǐ sǐ

”疏入而嗣昌已死。

shí èr yuè fù yán jīn tǎo zéi bù kě wèi wú rén xún fǔ zhī wài gèng yǒu fǔ zhì zǒng dū zhī shàng yòu yǒu dū shī

十二月复言:“今讨贼不可谓无人,巡抚之外更有抚治,总督之上又有督师。

wèi hào suī shū shì quán wú bié

位号虽殊,事权无别。

jīn chu zì bào jié yù zì bào bài shèn zhì nán yáng shī shǒu huò zhōng qīn fān dū shī zhí zhǎng ān zài

今楚自报捷,豫自报败,甚至南阳失守,祸中亲藩,督师职掌安在。

shì wèn jīn wèi dū shī zhě jiāng jū zhōng ér yùn yǐ fā zōng zhǐ shì wèi gōng hu yì fēn zéi ér bàn yǐ jiāo tóu làn é wéi shì hu

试问今为督师者,将居中而运,以发踪指示为功乎,抑分贼而办,以焦头烂额为事乎?

jīn wèi qín bǎo èr dū zhě jiāng jiān gù tí fēng xiāng wéi jǐ jiǎo zhī shì hu yì yù zéi zhuī jiǎo zhuān tí chū jìng zhī shī hu

今为秦、保二督者,将兼顾提封,相为掎角之势乎,抑遇贼追剿,专提出境之师乎?

jīn wèi fǔ zhě jiāng yī bǐng dū shī zhī lìng jìn tuì wéi qí zhǐ huī hu yì jiān shì zéi shì zhī jí zhàn shǒu kě yǐ zé lì hu

今为抚者,将一禀督师之令,进退惟其指挥乎,抑兼视贼势之急,战守可以择利乎?

fán cǐ kěn qìng yī qiè zhì bù wèn zhōng shū míng míng ér jué zhū chén kuì kuì ér rèn

凡此肯綮,一切置不问,中枢冥冥而决,诸臣瞆瞆而任。

zhì shī dì sàng shī zhōng shū jiū dū fǔ yǐ zì jiě dū fǔ yòu hù xiāng wěi yǐ xiè qiān ér jiāng shì bù kě wèn yǐ

至失地丧师,中枢纠督抚以自解,督抚又互相委以谢愆,而疆事不可问矣。

dì nà qí yán xià suǒ sī xiáng yì

”帝纳其言,下所司详议。

shí wǔ nián qǐng zhào hái jiàn yán qiǎn zhé zhū chén nǎi fù jǐ shì zhōng yīn rùn li qīng liú chāng yù shǐ zhōu yī jìng guān

十五年请召还建言谴谪诸臣,乃复给事中阴润、李清、刘昌,御史周一敬官。

kěn táng qiān dà lǐ chéng xuán zhuó yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ fú jiàn

肯堂迁大理丞,旋擢右佥都御史,巡抚福建。

zǒng bīng zhèng hóng kuí yōng táng wáng yù jiàn rù mǐn yǔ qí xiōng nán ān bó zhī lóng jí kěn táng quàn jìn suì jiā tài zǐ shǎo bǎo lì bù shàng shū

总兵郑鸿逵拥唐王聿键入闽,与其兄南安伯芝龙及肯堂劝进,遂加太子少保、吏部尚书。

céng yīng zhì yán guān qǐng lìng yīng zhǎng lì bù nǎi lìng kěn táng zhǎng dū chá yuàn

曾樱至,言官请令樱掌吏部,乃令肯堂掌都察院。

kěn táng qǐng chū mù zhōu shī yóu hǎi dào dǐ jiāng nán chàng yì lǚ ér wáng yóu xiān xiá qū zhè dōng yǔ xiàng sheng yuán

肯堂请出募舟师,由海道抵江南,倡义旅,而王由仙霞趋浙东,与相声援。

nǎi jiā shǎo bǎo gěi chì yìn biàn yí cóng shì

乃加少保,给敕印,便宜从事。

zhī lóng huái yì xīn yīn jū zhī bù chéng xíng

芝龙怀异心,阴沮之,不成行。

shùn zhì sān nián wáng bài sǐ kěn táng piāo bó hǎi wài

顺治三年,王败死,肯堂飘泊海外。

liù nián zhì zhōu shān lǔ wáng yòng wèi dōng gé dà xué shì

六年至舟山,鲁王用为东阁大学士。

bā nián dà qīng bīng chéng tiān wù jí luó tóu mén

八年,大清兵乘天雾集螺头门。

dìng xī hóu zhāng míng zhèn fèng wáng háng hǎi qù shǔ kěn táng chéng shǒu

定西侯张名振奉王航海去,属肯堂城守。

chéng zhōng bīng liù qiān jū mín wàn yú jiān shǒu shí yú rì

城中兵六千,居民万余,坚守十余日。

chéng pò kěn táng yī mǎng yù nán xiàng zuò lìng sì qiè yī zǐ fù yī nǚ sūn xiān sǐ nǎi cóng róng fù shī zì jīng

城破,肯堂衣蟒玉南向坐,令四妾、一子妇、一女孙先死,乃从容赋诗自经。

shí tóng sǐ zhě bīng bù shàng shū li xiàng zhōng lǐ bù shàng shū wú zhōng luán lì bù shì láng zhū yǒng yòu ān yáng jiàng jūn liú shì xūn zuǒ dū du zhāng míng yáng

时同死者,兵部尚书李向中、礼部尚书吴锺峦、吏部侍郎朱永佑、安洋将军刘世勋、左都督张名扬。

yòu yǒu tōng zhèng shǐ kuài jī zhèng zūn jiǎn

又有通政使会稽郑遵俭,

bīng kē jǐ shì zhōng yín xiàn dǒng zhì níng

兵科给事中鄞县董志宁,

bīng bù láng zhōng jiāng yīn zhū yǎng shí

兵部郎中江阴朱养时,

hù bù zhǔ shì fú jiàn lín yīng sū zhōu jiāng yòng jí

户部主事福建林瑛、苏州江用楫,

lǐ bù zhǔ shì kuài jī dǒng yuán

礼部主事会稽董元,

bīng bù zhǔ shì fú jiàn zhū wàn nián cháng zhōu gù zhēn lín shān wèi li kāi guó

兵部主事福建朱万年、长洲顾珍、临山卫李开国,

gōng bù zhǔ shì cháng zhōu gù zhōng yáo

工部主事长洲顾中尧,

zhōng shū shè rén sū zhōu sū zhào rén

中书舍人苏州苏兆人,

gōng bù suǒ zhèng yín xiàn dài zhòng míng

工部所正鄞县戴仲明,

dìng xī hóu cān móu shùn tiān gù míng jí

定西侯参谋顺天顾明楫,

zhū shēng fú jiàn lín shì yīng

诸生福建林世英,

jǐn yī zhǐ huī wáng cháo xiāng

锦衣指挥王朝相,

nèi guān jiān tài jiàn liú cháo

内官监太监刘朝。

fán èr shí yī rén

凡二十一人。

li xiàng zhōng zhōng xiáng rén

李向中,锺祥人。

chóng zhēn shí sān nián jìn shì

崇祯十三年进士。

shòu cháng xīng zhī xiàn diào xiù shuǐ

授长兴知县,调秀水。

fú wáng shí lì chē jià láng zhōng sū sōng bīng bèi fù shǐ

福王时,历车驾郎中,苏松兵备副使。

táng wáng yǐ wéi shàng bǎo qīng

唐王以为尚宝卿。

mǐn shì bài bì hǎi bīn

闽事败,避海滨。

lǔ wáng jiān guó zhào wèi yòu qiān dū yù shǐ cóng háng hǎi jìn bīng bù shàng shū cóng zhì zhōu shān

鲁王监国,召为右佥都御史,从航海,进兵部尚书,从至舟山。

jí shì pò dà shuài zhào xiàng zhōng bù fù

及是破,大帅召向中,不赴。

fā bīng bǔ zhī yǐ shuāi sī zhì jiàn

发兵捕之,以衰纟至见。

dà shuài ā zhī yuē pìn rǔ bù zhì bǔ jí zhì hé yě

大帅呵之曰:“聘汝不至,捕即至,何也。

xiàng zhōng cóng róng yuē qián zé cí guān jīn jiù lù ěr

”向中从容曰:“前则辞官,今就戮耳。

wú zhōng luán zì luán zhì wǔ jìn rén

吴钟峦,字峦稚,武进人。

chóng zhēn qī nián jìn shì

崇祯七年进士。

shòu cháng xīng zhī xiàn

授长兴知县。

yǐ hàn lǎo zhēng liàn xiǎng bù zhōng é zhé shào xīng zhào mó

以旱潦,征练饷不中额,谪绍兴照磨。

yú nián yí guì lín tuī guān

逾年,移桂林推官。

wén jīng shī biàn liú tì yuē mǎ jūn cháng bì néng sǐ jié

闻京师变,流涕曰:“马君常必能死节。

yǐ ér shì qí guǒ sǐ

”已而世奇果死。

fú wáng lì qiān lǐ bù zhǔ shì

福王立,迁礼部主事。

dǐ nán xióng wén nán dōu shī zhuǎn fù fú jiàn tòng chén guó jì

抵南雄,闻南都失,转赴福建,痛陈国计。

lǔ wáng qǐ bīng yǐ zhōng luán wèi lǐ bù shàng shū wǎng lái pǔ tuó shān zhōng

鲁王起兵,以钟峦为礼部尚书,往来普陀山中。

dà qīng bīng zhì níng bō zhōng luán kāng kǎi wèi rén yuē xī zhòng dá sǐ dāng huò wú yǐ zhū shēng bù dé sǐ

大清兵至宁波,钟峦慷慨谓人曰:“昔仲达死珰祸,吾以诸生不得死。

jūn cháng sǐ zéi nán wú yǐ yuǎn chén bù dé cóng sǐ

君常死贼难,吾以远臣不得从死。

jīn qí shí yǐ

今其时矣!

nǎi jí dù hǎi rù chāng guó wèi zhī kǒng miào jī xīn zuǒ wǔ xià bào kǒng zǐ mù zhǔ zì fén sǐ

”乃急渡海,入昌国卫之孔庙,积薪左庑下,抱孔子木主自焚死。

zhòng dá zhě jiāng yīn li yīng shēng zhōng luán dì zǐ wǔ wèi zhōng xián sǐ dǎng huò zhě yě

仲达者,江阴李应升,锺峦弟子,忤魏忠贤死党祸者也。

zhū yǒng yòu zì yuán qǐ

朱永佑,字爰启。

chóng zhēn qī nián jìn shì

崇祯七年进士。

shòu xíng bù zhǔ shì gǎi lì bù bà guī

授刑部主事,改吏部,罢归。

shì táng wáng hòu zhì zhōu shān

事唐王,后至舟山。

chéng pò bèi zhí yuàn wèi sēng bù xǔ nǎi jiù lù

城破被执,愿为僧,不许,乃就戮。

míng yáng míng zhèn dì

名扬,名振弟。

chéng pò mǔ fàn yǐ xià zì fén zhě shù shí rén

城破,母范以下自焚者数十人。

cháo xiāng wén chéng shī shǒu hù wáng fēi chén shì guì pín zhāng shì yì yáng wáng fēi dù shì rù jǐng yòng jù shí fù zhī zì wěn qí páng

朝相闻城失守,护王妃陈氏、贵嫔张氏、义阳王妃杜氏入井,用巨石覆之,自刎其旁。

kāi guó mǔ yīng míng jí qī jiē zì jìn

开国母,瑛、明楫妻皆自尽。

céng yīng zì zhòng hán xiá jiāng rén

曾樱,字仲含,峡江人。

wàn lì sì shí sì nián jìn shì

万历四十四年进士。

shòu gōng bù zhǔ shì lì láng zhōng

授工部主事,历郎中。

tiān qǐ èr nián shāo qiān cháng zhōu zhī fǔ

天启二年,稍迁常州知府。

zhū yù shǐ xún yán lún jiāng cáo jí tí xué tún tián zhě jiē cāo jǔ hé quán wén dié rì zhì

诸御史巡盐、仑、江、漕及提学、屯田者,皆操举劾权,文牒日至。

yīng dié nán jīng dū chá yuàn yuē tā fāng shǒu lìng bèn mìng yī xún àn dú nán jī bèn mìng shù xún àn

樱牒南京都察院曰:“他方守令,奔命一巡按,独南畿奔命数巡按。

qǐng yī qiè jiè chì ba gōu fǎng qǔ shú zhū lòu xí

请一切戒饬,罢钩访取赎诸陋习。

dōu yù shǐ xióng míng yù wèi shēn yuē shù yān

”都御史熊明遇为申约束焉。

yīng chí shēn lián wéi zhèng kǎi tì gōng píng bù wèi qiáng yù

樱持身廉,为政恺悌公平,不畏强御。

tún tián yù shǐ suǒ shǔ lì yīng hé zhě xìng míng yīng bù yīng

屯田御史索属吏应劾者姓名,樱不应。

yù shǐ wēi yán kǒng zhī dá yuē liáo shǔ yǐ jǐn wú kě jiū zhǐ zhī fǔ wú zhuàng

御史危言恐之,答曰:“僚属已尽,无可纠,止知府无状。

yīn zì shǔ xià kǎo dù mén dài zuì

”因自署下考,杜门待罪。

fǔ àn jí wèi liú nǎi qǐ shì shì

抚按亟慰留,乃起视事。

zhī zào zhōng guān li shí pò zhī fǔ xíng shǔ lǐ yīng bù cóng

织造中官李实迫知府行属礼,樱不从。

shí yí xí yǐ ěr rǔ wǔ zhī yīng yì bào yǐ ěr rǔ zú bù qū

实移檄以“尔”“汝”侮之,樱亦报以“尔”“汝”,卒不屈。

wú xī gāo pān lóng jiāng yīn miào chāng qī li yīng shēng bèi dǎi yīng zhù chāng qī yīng shēng zī ér jīng jì pān lóng sǐ hòu shì wéi wén jì zhī chū qí zi jí tóng pú yú yù

无锡高攀龙,江阴缪昌期、李应升被逮,樱助昌期、应升赀,而经纪攀龙死后事,为文祭之,出其子及僮仆于狱。

yí xīng máo shì lóng zuò wǔ wèi zhōng xián qiǎn shù yīng fěng shì lóng táo qù

宜兴毛士龙坐忤魏忠贤遣戍,樱讽士龙逃去。

shàng guān bǔ qí jiā rén lài yīng yǐ miǎn

上官捕其家人,赖樱以免。

wǔ jìn sūn shèn xíng wǔ zhōng xián dāng shù yīng huǎn qí xíng

武进孙慎行忤忠贤,当戍,樱缓其行。

zhōng xián bài shì suì jiě

忠贤败,事遂解。

chóng zhēn yuán nián yǐ yòu cān zhèng fēn shǒu zhāng nán

崇祯元年以右参政分守漳南。

jiǔ lián shān zéi fàn shàng kàng yīng mù zhuàng shì jī tuì zhī yè dǎo qí cháo jiān guó dài jìn

九莲山贼犯上杭,樱募壮士击退之,夜捣其巢,歼馘殆尽。

shì mín wèi yīng jiàn cí

士民为樱建祠。

mǔ yōu guī

母忧归。

fú què qǐ gù guān fēn shǒu xìng quán èr jùn

服阕,起故官,分守兴、泉二郡。

jìn àn chá shǐ fēn xún fú níng

进按察使,分巡福宁。

xiān shì hóng yí kòu xìng quán yīng qǐng xún fǔ zōu wéi liǎn yòng fù zǒng bīng zhèng zhī lóng wèi jūn fēng guǒ zòu jié

先是,红夷寇兴、泉,樱请巡抚邹维琏用副总兵郑芝龙为军锋,果奏捷。

jí liú xiāng kòu guǎng dōng zǒng dū xióng wén càn yù de zhī lóng wèi yuán wéi liǎn děng yǐ xiāng yǔ zhī lóng yǒu jiù yí bù qiǎn

及刘香寇广东,总督熊文灿欲得芝龙为援,维琏等以香与芝龙有旧,疑不遣。

yīng yǐ bǎi kǒu bǎo zhī lóng suì tǎo miè xiāng zhī lóng gǎn yīng shén

樱以百口保芝龙,遂讨灭香,芝龙感樱甚。

shí nián dōng dì xìn dōng chǎng yán yǐ yīng xíng huì móu zhuó guān mìng xiè fù jīng

十年冬,帝信东厂言,以樱行贿谋擢官,命械赴京。

yù shǐ yè chū chūn cháng wèi yīng shǔ lì zhī qí lián yú tā shū wēi bái zhī

御史叶初春尝为樱属吏,知其廉,于他疏微白之。

yǒu zhào jié wèn yīn jù yán yīng xián rán bù zhī huì suǒ cóng zhì

有诏诘问,因具言樱贤,然不知贿所从至。

zhào zhì mǐn xún fǔ shěn yóu lóng xún àn zhāng kěn táng yuè chǎng xí yǒu jiān rén huáng sì chén míng

诏至闽,巡抚沈犹龙、巡按张肯堂阅厂檄有奸人黄四臣名。

zhī lóng qián bái yuē sì chén wǒ suǒ qiǎn

芝龙前白曰:“四臣,我所遣。

wǒ gǎn yīng ēn kǒng qiān qù lìng cóng dū xià xùn zhī

我感樱恩,恐迁去,令从都下讯之。

sì chén nǎi wàng yán zhì yǒu cǐ shì

四臣乃妄言,致有此事。

yóu lóng kěn táng yǐ rù gào lì bái yīng yuān zhī lóng yì jù shū qǐng zuì

”犹龙、肯堂以入告,力白樱冤,芝龙亦具疏请罪。

shì mín yǐ yīng pín wèi jù jīn bàn zhuāng qí lǎo shù qiān rén suí zhì què xià jī dēng wén gǔ sòng yuān

士民以樱贫,为醵金办装,耆老数千人随至阙下,击登闻鼓讼冤。

dì mìng wú rù yù sì mìng jīng dǐ

帝命毋入狱,俟命京邸。

xuē zhī lóng dū du xián ér lìng yīng yǐ gù guān xún shì hǎi dào

削芝龙都督衔,而令樱以故官巡视海道。

xún yǐ héng yǒng duō kòu gǎi yīng hú guǎng àn chá shǐ fēn shǒu hú nán gěi yǐ chì

寻以衡、永多寇,改樱湖广按察使,分守湖南,给以敕。

gù shì shǒu dào wú chì dì tè cì zhī

故事,守道无敕,帝特赐之。

shí zéi yǐ cán shí yú zhōu xiàn ér yǒng zhōu zhī fǔ tuī guān xián bù rèn zhí

时贼已残十余州县,而永州知府推官咸不任职。

yīng jiàn sū zhōu tóng zhī yàn rì shǔ guī dé tuī guān wàn yuán jí cái

樱荐苏州同知晏日曙、归德推官万元吉才。

liǎng rén fāng zuò shì bà guān yǐ yīng yán bìng qǐ yòng

两人方坐事罢官,以樱言并起用。

yīng nǎi diào zhī lóng jiǎo zéi zéi duō jiàng yī fāng suì ān

樱乃调芝龙剿贼,贼多降,一方遂安。

qiān shān dōng yòu bù zhèng shǐ fēn shǒu dēng lái

迁山东右布政使,分守登、莱。

shí sì nián chūn zhuó yòu fù dōu yù shǐ dài xú rén lóng xún fǔ qí de

十四年春,擢右副都御史,代徐人龙巡抚其地。

míng nián qiān nán jīng gōng bù yòu shì láng qǐ jiǎ guī

明年迁南京工部右侍郎,乞假归。

shān dōng chū bèi bīng xún fǔ wáng yǒng jí suǒ bù jì yǎn dōng sān fǔ zhōu xiàn jǐn shī nì bù yǐ wén

山东初被兵,巡抚王永吉所部济、兖、东三府州县尽失,匿不以闻。

bīng tuì yǐ huī fù bào

兵退,以恢复报。

ér yīng suǒ bù qīng dēng lái sān fǔ shī zhōu xiàn wú jǐ jǐn yǐ shí zòu

而樱所部青、登、莱三府失州县无几,尽以实奏。

jí lùn zuì yǒng jí fǎn zhuó zǒng dū ér yīng duó guān dǎi xià xíng bù yù

及论罪,永吉反擢总督,而樱夺官,逮下刑部狱。

bù shí rì ér jīng shī xiàn zéi shì zhū qiú yīng nǎi dùn hái

不十日而京师陷,贼释诸囚,樱乃遁还。

qí hòu táng wáng chēng hào yú fú zhōu

其后唐王称号于福州。

zhī lóng jiàn yīng qǐ gōng bù shàng shū jiān dōng gé dà xué shì

芝龙荐樱起工部尚书兼东阁大学士。

wú hé lìng zhǎng shǐ bù xún jìn tài zǐ tài bǎo lì bù shàng shū wén yuān gé

无何,令掌使部,寻进太子太保、吏部尚书、文渊阁。

wáng zhù yán píng lìng yīng liú shǒu fú zhōu

王驻延平,令樱留守福州。

dà qīng bīng pò fú zhōu yīng qiè jiā bì hǎi wài zhōng zuǒ wèi

大清兵破福州,樱挈家避海外中左卫。

yuè wǔ nián qí de bèi bīng suì zì yì sǐ

越五年,其地被兵,遂自缢死。

zhū jì zuò pú tián rén

朱继祚,莆田人。

wàn lì sì shí qī nián jìn shì

万历四十七年进士。

gǎi shù jí shì shòu biān xiū

改庶吉士,授编修。

tiān qǐ zhōng yǔ xiū sān cháo yào diǎn xún bà qù

天启中,与修《三朝要典》,寻罢去。

chóng zhēn chū fù guān

崇祯初,复官。

lèi qiān lǐ bù yòu shì láng chōng shí lù zǒng cái

累迁礼部右侍郎,充实录总裁。

jǐ shì zhōng gé shū yán jì zuò cháng zuǎn xiū yào diǎn dé zuì qīng yì bù kě zǒng cái guó shǐ bù tīng

给事中葛枢言继祚尝纂修《要典》,得罪清议,不可总裁国史,不听。

jì zuò xuán xiè bìng qù

继祚旋谢病去。

qǐ nán jīng lǐ bù shàng shū yòu yǐ rén yán bà qù

起南京礼部尚书,又以人言罢去。

fú wáng shí qǐ gù guān wèi fù

福王时起故官,未赴。

nán dōu shī táng wáng zhào wèi dōng gé dà xué shì cóng zhì tīng zhōu

南都失,唐王召为东阁大学士,从至汀州。

wáng bèi qín jì zuò bēn hái qí xiāng

王被擒,继祚奔还其乡。

lǔ wáng jiān guó jì zuò jǔ bīng yìng wáng gōng qǔ xīng huà chéng

鲁王监国,继祚举兵应王,攻取兴化城。

jì ér dà qīng bīng zhì chéng fù pò

既而大清兵至,城复破。

jì zuò jí cān zhèng tāng fēn jǐ shì zhōng lín méi zhī xiàn dōu tíng jiàn bìng sǐ zhī

继祚及参政汤芬、给事中林嵋、知县都廷谏并死之。

fēn zì fāng hòu jiā shàn rén

芬,字方侯,嘉善人。

chóng zhēn shí liù nián jìn shì

崇祯十六年进士。

fú wáng shí wèi shǐ kě fǎ jiān jì tuī guān

福王时,为史可法监纪推官。

táng wáng yǐ wéi yù shǐ

唐王以为御史。

xún yǐ jiān sī fēn shǒu xìng quán dào

寻以监司分守兴泉道。

chéng pò fēi yī zuò táng shàng bèi shā

城破,绯衣坐堂上,被杀。

méi zì xiǎo méi jì zuò tóng yì rén

嵋,字小眉,继祚同邑人。

yóu jìn shì wèi wú jiāng zhī xiàn

由进士为吴江知县。

sū zhōu shī guī shì táng wáng

苏州失,归仕唐王。

zhì shì zì yì sǐ

至是自缢死。

tíng jiàn háng zhōu rén pú tián zhī xiàn

廷谏,杭州人,莆田知县。

wáng zì jiān guó èr nián zhēng yuè zhì cháng yuán dài cì nián zhēng yuè lián kè jiàn níng shào wǔ xīng huà sān fǔ fú níng yī zhōu zhāng pǔ hǎi chéng lián jiāng cháng lè děng èr shí qī xiàn jūn shēng pō zhèn

王自监国二年正月至长垣,迨次年正月,连克建宁、邵武、兴化三府,福宁一州,漳浦、海澄、连江、长乐等二十七县,军声颇振。

jí shì de zhě fù shī

及是得者复失。

hǎi chéng shī zhī xiàn hóng yǒu wén sǐ zhī

海澄失,知县洪有文死之。

yǒng fú shī yì rén jǐ shì zhōng yān zhèng jī yù shǐ lín féng jīng jù tóu shuǐ sǐ

永福失,邑人给事中鄢正畿、御史林逢经俱投水死。

cháng lè shī yì rén yù shǐ wáng ēn jí fú dú sǐ qī lǐ shì tóng sǐ

长乐失,邑人御史王恩及服毒死,妻李氏同死。

jiàn níng shī shǒu jiāng wáng qí xiàng zhàn bù shèng zì fén sǐ

建宁失,守将王祈巷战不胜,自焚死。

yú huáng zì wǔ zhēn kuài jī rén

余煌,字武贞,会稽人。

tiān qǐ wǔ nián jìn shì dì yī

天启五年进士第一。

shòu hàn lín xiū zhuàn yǔ xiū sān cháo yào diǎn

授翰林修撰,与修《三朝要典》。

chóng zhēn shí yǐ nèi jiān guī

崇祯时,以内艰归。

fú què qǐ zuǒ zhōng yǔn lì zuǒ yù dé yòu shù zǐ chōng jīng yán jiǎng guān

服阕,起左中允,历左谕德、右庶子,充经筵讲官。

jǐ shì zhōng hán yuán hé lǐ bù shì láng wú shì yuán yù shǐ huá qí fāng jí huáng jiē yǔ xiū yào diǎn yi chì dì zhì bù wèn

给事中韩源劾礼部侍郎吴士元、御史华琪芳及煌皆与修《要典》,宜斥,帝置不问。

huáng shū biàn dì fù wēn zhǐ wèi yù zhī

煌疏辩,帝复温旨慰谕之。

hù bù chóng shàng shū chéng guó xiáng qǐng jiè jīng chéng fáng zū huáng zhēng qǐ jiǎ guī

户部崇尚书程国祥请借京城房租,煌争,乞假归。

suì dīng wài jiān

遂丁外艰。

fú chú jiǔ bù qǐ

服除,久不起。

lǔ wáng jiān guó shào xīng qǐ lǐ bù yòu shì láng zài qǐ hù bù shàng shū jiē bù jiù

鲁王监国绍兴,起礼部右侍郎,再起户部尚书,皆不就。

míng nián yǐ wǔ jiàng héng shén bài huáng bīng bù shàng shū shǐ shòu mìng

明年以武将横甚,拜煌兵部尚书,始受命。

shí zhū chén jìng yíng gāo jué qǐng qǐ wú yàn

时诸臣竞营高爵,请乞无厌。

huáng shàng yán jīn guó shì yù wēi cháo zhèng yù fēn chǐ tǔ wèi fù zhàn shǒu wú zī

煌上言:“今国势愈危,朝政愈纷,尺土未复,战守无资。

zhū chén qǐng jì zé dāng sī xiān dì zhēng cháng wèi bèi

诸臣请祭,则当思先帝烝尝未备;

qǐng zàng zé dāng sī xiān dì shān líng wèi yíng

请葬,则当思先帝山陵未营;

qǐng fēng zé dāng sī xiān dì zōng miào wèi xiǎng

请封,则当思先帝宗庙未享;

qǐng yīn zé dāng sī xiān dì zǐ sūn wèi bǎo

请荫,则当思先帝子孙未保;

qǐng shì zé dāng sī xiān dì guāng liè wèi zhāo

请谥,则当思先帝光烈未昭。

shí yǐ wéi míng yán

”时以为名言。

dà qīng bīng guò jiāng wáng háng hǎi dùn

大清兵过江,王航海遁。

liù yuè èr rì huáng fù shuǐ zhōu rén zhěng qǐ zhī

六月二日,煌赴水,舟人拯起之。

jū èr rì fù tóu shēn chù nǎi sǐ

居二日,复投深处,乃死。

chén hán huī zì mù shū lín hǎi rén

陈函辉,字木叔,临海人。

chóng zhēn qī nián jìn shì

崇祯七年进士。

shòu jìng jiāng zhī xiàn wèi yù shǐ zuǒ guāng xiān hé ba

授靖江知县,为御史左光先劾罢。

běi dōu xiàn shì zhòng chàng yì

北都陷,誓众倡义。

huì fú wáng lì bù xǔ cǎo zé qín wáng nǎi yǐ

会福王立,不许草泽勤王,乃已。

xún qǐ zhí fāng zhǔ shì jiān jūn jiāng běi

寻起职方主事,监军江北。

shì bài guī lǔ wáng zhuó wèi lǐ bù yòu shì láng

事败归,鲁王擢为礼部右侍郎。

cóng wáng háng hǎi yǐ ér xiāng shī kū rù yún fēng shān zuò jué mìng cí shí zhāng tóu shuǐ sǐ

从王航海,已而相失,哭入云峰山,作绝命词十章,投水死。

wáng ruì zhān zì shèng mù yǒng jiā rén

王瑞栴,字圣木,永嘉人。

tiān qǐ wǔ nián jìn shì

天启五年进士。

shòu sū zhōu tuī guān jiān lǐ duì yùn

授苏州推官,兼理兑运。

jūn mín jiāo duì huán xiāng zhá qǐ xìn

军民交兑,桓相轧启衅。

ruì méi tiáo jì dé yí suì shěng fú fèi sān wàn jīn shàng guān wèi lè shí zhuó lìng

瑞梅调剂得宜,岁省浮费三万金,上官为勒石著令。

guì rén dì jiān fǎ zhí wèn rú lǜ

贵人弟奸法,执问如律。

qí rén zhōng zhī dāng dào jiāng yì diào suì guī

其人中之当道,将议调,遂归。

chóng zhēn qī nián qǐ hé jiān tuī guān qiān gōng bù zhǔ shì diào bīng bù zhuǎn zhí fāng yuán wài láng zhuó hú guǎng bīng bèi qiān shì zhù xiāng yáng

崇祯七年,起河间推官,迁工部主事,调兵部,转职方员外郎,擢湖广兵备佥事,驻襄阳。

shí yī nián chūn zhāng xiàn zhōng jù gǔ chéng qǐ fǔ zǒng lǐ xióng wén càn xǔ zhī

十一年春,张献忠据谷城乞抚,总理熊文灿许之。

ruì zhān yǐ wéi fēi jì móu yú xún àn lín míng qiú zǒng bīng guān zuǒ liáng yù jiāng sì qí zhì zhí zhī

瑞栴以为非计,谋于巡按林铭球、总兵官左良玉,将俟其至,执之。

wén càn gù zhí yǐ wéi bù kě

文灿固执以为不可。

ruì zhān yán zéi yǐ jì yú wǒ wǒ bù kě wèi suǒ yú

瑞栴言:“贼以计愚我,我不可为所愚。

jīn liáng yù jí zhū jiāng gǔ yī xuǎn zhōu shì fèng zhī bīng jù zài jìn jìng chéng hé ér jī zhī hé huàn bù jié

今良玉及诸将贾一选、周仕凤之兵俱在近境,诚合而击之,何患不捷。

wén càn nù zé yǐ náo fǔ jú

”文灿怒,责以挠抚局。

ruì zhān yuē zéi wèi chuàng ér jù fǔ bǐ jiāng wú suǒ jù

瑞栴曰:“贼未创而遽抚,彼将无所惧。

wéi shì yǐ bì jiǎo zhī shì nǎi xīn zhé bù gǎn èr

惟示以必剿之势,乃心折不敢贰。

fēi xiāng náo shí xiàng chéng yě

非相挠,实相成也。

wén càn bù cóng

”文灿不从。

ruì zhān nǎi liè shàng cóng zhēng guī nóng jiě sàn sān cè wén càn yì bù yòng

瑞栴乃列上从征、归农、解散三策,文灿亦不用。

ruì zhān zì wèi xí yù xiàn zhōng xiàn zhōng shì wén càn bì jǐ bù tīng

瑞栴自为檄谕献忠,献忠恃文灿庇己,不听。

míng nián xiàn zhōng pàn ruì zhān xiān jǐ dīng yōu guī

明年,献忠叛,瑞栴先己丁忧归。

xiàn zhōng liú shū yú bì yán jǐ zhī pàn zǒng lǐ shǐ rán

献忠留书于壁,言己之叛,总理使然。

jù liè shàng guān xìng míng jí qǔ huì yuè rì ér tí qí mò yuē bù nà wǒ jīn zhě wáng bīng bèi yī rén ěr

具列上官姓名及取贿月日,而题其末曰:“不纳我金者,王兵备一人耳。

yóu shì ruì zhān míng dà zhe

”由是瑞栴名大著。

fú què wèi jí yòng ér dū chéng xiàn

服阕,未及用而都城陷。

fú wáng shí nǎi wèi tài pú shǎo qīng jí chén yǒu sī nüè mín zhī zhuàng xuán gào guī

福王时,乃为太仆少卿,极陈有司虐民之状,旋告归。

táng wáng zhào fù fú jiàn réng gù guān wèi jǐ fù guī

唐王召赴福建,仍故官,未几复归。

jí mǐn de jǐn shī wēn zhōu yì bù shǒu bì zhī shān zhōng

及闽地尽失,温州亦不守,避之山中。

yǒu yù jiàn lìng chū zhě nǎi bài cí jiā miào cóng róng rù shì zì jīng sǐ

有欲荐令出者,乃拜辞家庙,从容入室自经死。

lù zhèn fēi zì jiàn bái qǔ zhōu rén

路振飞,字见白,曲周人。

tiān qǐ wǔ nián jìn shì

天启五年进士。

chú jīng yáng zhī xiàn

除泾阳知县。

dà lì xiàn wèi zhōng xián jiāng jiàn cí jīng yáng zhèn fēi zhí bù cóng

大吏陷魏忠贤,将建祠泾阳,振飞执不从。

yì rén zhāng wèn dá wǔ yǎn zuò zhuī zāng shí wàn

邑人张问达忤奄,坐追赃十万。

zhèn fēi gù qiān yán yǎn bài shì jiě

振飞故迁延,奄败事解。

liú zéi rù jìng jī què zhī

流贼入境,击却之。

chóng zhēn sì nián zhēng shòu yù shǐ

崇祯四年,征授御史。

shū hé zhōu yán rú bēi wū jiān xiǎn dǎng xié chǒu zhèng qí lì chì yǐ qīng kuí lù bèi zhǐ qiè zé

疏劾周延儒卑污奸险,党邪丑正,祈立斥以清揆路,被旨切责。

wèi jǐ

未几,

chén shí shì shí dà bì

陈时事十大弊,

yuē wu kē xì ér wàng zhèng tǐ

曰务苛细而忘政体,

sàng lián chǐ ér huài guān fāng

丧廉耻而坏官方,

mín yù qióng ér fù yù jí

民愈穷而赋愈亟,

yǒu shì jí ér wú shì huǎn

有事急而无事缓,

zhī xiǎn huàn ér wàng yǐn yōu

知显患而忘隐忧,

qiú zhì shì ér xiān zhì rén

求治事而鲜治人,

zé wài zhòng ér zé nèi qīng

责外重而责内轻,

yán yú xiǎo ér kuān yú dà

严于小而宽于大,

chén rì tōu ér zhǔ rì yí

臣日偷而主日疑,

yǒu zhào zhǐ ér wú fèng xíng

有诏旨而无奉行。

shū rù zhào fù suǒ sī

疏入,诏付所司。

shān dōng bīng pàn hé xún fǔ yú dà chéng sūn yuán huà qiě lùn yán rú qǔ bì zuì dì bù wèn

山东兵叛,劾巡抚余大成、孙元化,且论延儒曲庇罪,帝不问。

yǐ hé lì bù shàng shū mǐn hóng xué jié quán shì shù sī rén bǐng quán yǐ lái lì zhì rì huài hóng xué zì yǐn qù

已,劾吏部尚书闵洪学结权势,树私人,秉铨以来,吏治日坏,洪学自引去。

tíng tuī nán jīng lì bù shàng shū xiè shēng wèi zuǒ dōu yù shǐ zhèn fēi lì dǐ qí chǒu zhuàng shēng suì bù guǒ yòng

廷推南京吏部尚书谢升为左都御史,振飞历诋其丑状,升遂不果用。

liù nián xún àn fú jiàn

六年,巡按福建。

hǎi zéi liú xiāng shù gōu hóng yí rù fàn zhèn fēi xuán qiān jīn lì jiàng shì qiǎn yóu jī zhèng zhī lóng děng dà pò zhī zhào cì yín bì

海贼刘香数勾红夷入犯,振飞悬千金励将士,遣游击郑芝龙等大破之,诏赐银币。

fèng mǎn yǐ jīng qīng lù yòng

俸满,以京卿录用。

chū zhèn fēi lùn hǎi zéi qíng xíng wèi xún fǔ zōu wéi liǎn bù néng bàn yǔ qīn zhī

初,振飞论海贼情形,谓巡抚邹维琏不能办,语侵之。

wéi liǎn bà qù mìng fu xià shù zòu jié zhèn fēi nǎi lì bào qí gōng wéi liǎn fù zhào yòng

维琏罢去,命甫下,数奏捷,振飞乃力暴其功,维琏复召用。

bā nián xià dì jiāng jiǎn fǔ chén

八年夏,帝将简辅臣。

zhèn fēi yán méi bǔ shèng diǎn shǐ yín yuán zhě qiè fù zé bù guāng

振飞言:“枚卜盛典,使夤缘者窃附则不光。

rú xiàng zhě zhōu yán rú wēn tǐ rén děng gōng lùn jù qì zhái kuí yǐ hòu mín qióng dào xìng rǔ jǐ zhě bì bù néng zhèng tiān xià

如向者周延儒、温体仁等公论俱弃,宅揆以后,民穷盗兴,辱己者必不能正天下。

shí yán rú yǐ chì ér tǐ rén fāng jū shǒu kuí xián zhī

”时延儒已斥,而体仁方居首揆,衔之。

yǐ ér zhèn fēi àn sū sōng qǐng chú shū bù shōu yín bái liáng shōu duì zhī sì dà huàn mín kùn yǐ sū

已而振飞按苏、松,请除输布、收银、白粮、收兑之四大患,民困以苏。

huì cháng shú qián qiān yì jù shì sì wèi jiān mín zhāng hàn rú suǒ jié tǐ rén zuò zhèn fēi shī jiū nǐ zhǐ lìng chén zhuàng

会常熟钱谦益、瞿式耜为奸民张汉儒所讦,体仁坐振飞失纠,拟旨令陈状。

zhèn fēi bái qiān yì wú zuì yǔ cì tǐ rén

振飞白谦益无罪,语刺体仁。

tǐ rén huì jī dì nù zhé hé nán àn chá sī jiǎn jiào

体仁恚,激帝怒,谪河南按察司检校。

rù wéi shàng lín chéng lǚ qiān guāng lù shǎo qīng

入为上林丞,屡迁光禄少卿。

shí liù nián qiū zhuó yòu qiān dū yù shǐ zǒng dū cáo yùn xún fǔ huái yáng

十六年秋,擢右佥都御史、总督漕运,巡抚淮、扬。

míng nián zhēng yuè liú zéi xiàn shān xī

明年正月,流贼陷山西。

zhèn fēi qiǎn jiàng jīn shēng huán děng shí qī rén fēn dào fáng hé yóu xú sì sù qiān zhì ān dōng shù yáng

振飞遣将金声桓等十七人分道防河,由徐、泗、宿迁至安东、沭阳。

qiě tuán liàn xiāng bīng kào yǐ niú jiǔ de liǎng huái jiān jìng zú shù wàn

且团练乡兵,犒以牛酒,得两淮间劲卒数万。

fú zhōu lù chóng sì wáng bì zéi tóng rì dǐ huái

福、周、潞、崇四王避贼,同日抵淮。

dà jiàng liú zé qīng gāo jié děng yì qì xùn dì nán xià

大将刘泽清、高杰等亦弃汛地南下。

zhèn fēi xī yán jiē zhī

振飞悉延接之。

sì yuè chū wén běi dōu xiàn fú wáng lì yú nán jīng

四月初,闻北都陷,福王立于南京。

hé nán fù shǐ lǚ bì zhōu wèi zéi jié dù shǐ lái dài zhèn fēi jìn shì wǔ sù wèi zéi fáng yù shǐ zhāo fǔ xú pèi ér zéi jiāng dǒng xué lǐ jù sù qiān

河南副使吕弼周为贼节度使来代振飞,进士武愫为贼防御使招抚徐、沛,而贼将董学礼据宿迁。

zhèn fēi jī qín bì zhōu sù zǒu xué lǐ

振飞击擒弼周、愫,走学礼。

gān bì zhōu fǎ chǎng mìng jūn shì rén shè sān shǐ nǎi jiě zhé zhī

竿弼周法场,命军士人射三矢,乃解磔之。

fù sù xùn zhū shì biān bā shí jiàn chē xiàn zhū cháo fú zhū

缚愫徇诸市,鞭八十,槛车献诸朝,伏诛。

wǔ yuè mǎ shì yīng yù yòng suǒ qīn tián yǎng nǎi ba zhèn fēi

五月,马士英欲用所亲田仰,乃罢振飞。

zhèn fēi yì zāo mǔ sāng jiā wú kě guī liú yù sū zhōu

振飞亦遭母丧,家无可归,流寓苏州。

xún lù gōng jí jiā jiā yòu fù dōu yù shǐ

寻录功,即家加右副都御史。

zhèn fēi chū dū cáo yè fèng yáng huáng líng

振飞初督漕,谒凤阳皇陵。

wàng qì zhě yán gāo qiáng yǒu tiān zǐ qì

望气者言高墙有天子气。

táng wáng yù jiàn fāng yǐ zuì gù shǒu líng zhōng guān nüè zhī

唐王聿键方以罪锢守陵,中官虐之。

zhèn fēi shàng shū qǐ gài kuān zuì zōng jìng de qǐng

振飞上疏乞概宽罪宗,竟得请。

shùn zhì èr nián dà bīng pò nán jīng yù jiàn zì lì yú fú zhōu bài wèi zuǒ dōu yù shǐ

顺治二年,大兵破南京,聿键自立于福州,拜为左都御史。

mù néng zhì zhèn fēi zhě guān wǔ gōng cì èr qiān jīn

募能致振飞者官五宫,赐二千金。

zhèn fēi nǎi fù zhào dào bài tài zǐ tài bǎo lì bù shàng shū jiān wén yuān gé dà xué shì

振飞乃赴召,道拜太子太保、吏部尚书兼文渊阁大学士。

zhì zé dà xǐ yǔ yàn dǐ yè fēn chè zhú sòng guī jiě yù dài cì zhī guān yī zǐ zhí fāng yuán wài láng

至则大喜,与宴,抵夜分,撤烛送归,解玉带赐之,官一子职方员外郎。

yòu lù shǒu huái gōng yīn jǐn yī shì qiān hù

又录守淮功,荫锦衣世千户。

wáng měi zé tíng chén dài wán zhèn fēi yīn jìn yuē shàng wèi chén liáo bù gǎi yīn xún bì zhì bài wáng

王每责廷臣怠玩,振飞因进曰:“上谓臣僚不改因循,必致败亡。

chén wèi shàng bù gǎi cāo qiè yì wèi bì néng zhōng xīng yě

臣谓上不改操切,亦未必能中兴也。

shàng yǒu ài mín zhī xīn ér wèi jiàn ài mín zhī zhèng

上有爱民之心,而未见爱民之政;

yǒu tīng yán zhī míng ér wèi shōu tīng yán zhī xiào

有听言之明,而未收听言之效。

xǐ nù qīng fā hào lìng lǚ gèng

喜怒轻发,号令屡更。

jiàn qún chén yōng xià ér guò yú dū zé yīn bó jiàn shū shǐ ér wù qiú míng bèi fán shàng suǒ cháng jiē chén suǒ shén yōu yě

见群臣庸下而过于督责,因博鉴书史而务求明备,凡上所长,皆臣所甚忧也。

qí yán qǔ zhōng wáng duǎn yún

”其言曲中王短云。

sān nián dà qīng bīng jìn xiān xiá guān yù jiàn zǒu tīng zhōu zhèn fēi zhuī fù bù néng jí

三年,大清兵进仙霞关,聿键走汀州,振飞追赴不能及。

tīng zhōu pò zǒu jū hǎi dǎo míng nián fù yǒng míng wáng zhào zú yú tú

汀州破,走居海岛,明年赴永明王召,卒于途。

hé jiè zì yuán zi zhāng zhōu zhèn hǎi wèi rén

何楷,字元子,漳州镇海卫人。

tiān qǐ wǔ nián jìn shì

天启五年进士。

zhí wèi zhōng xián luàn zhèng bù yè xuǎn ér guī

值魏忠贤乱政,不谒选而归。

chóng zhēn shí shòu hù bù zhǔ shì jìn yuán wài láng gǎi xíng kē jǐ shì zhōng

崇祯时,授户部主事,进员外郎,改刑科给事中。

liú zéi xiàn fèng yáng huǐ huáng líng

流贼陷凤阳,毁皇陵。

jiè hé xún fǔ yáng yī péng xún àn wú zhèn yīng zuì ér cì fǔ chén wēn tǐ rén wáng yīng xióng yán zhèn yīng tǐ rén sī rén

楷劾巡抚杨一鹏、巡按吴振缨罪,而刺辅臣温体仁、王应熊,言:“振缨,体仁私人;

yī péng yīng xióng zuò zhǔ yě

一鹏,应熊座主也。

nì zéi fàn huáng líng shén rén gòng fèn

逆贼犯皇陵,神人共愤。

bì xià chuò jiǎng bì diàn gǎn dòng chén mín

陛下辍讲避殿,感动臣民。

èr fǔ chén dú màn shì zhī yù lìng yī péng zhèn yīng dài zuì zì shú

二辅臣独漫视之,欲令一鹏、振缨戴罪自赎。

qíng miàn zhòng zǔ zōng líng qǐn wèi qīng

情面重,祖宗陵寝为轻;

péng bǐ shēn tiān xià jī cì bù xù

朋比深,天下讥刺不恤。

wǔ zhǐ juān yī zhì shì shì

”忤旨,镌一秩视事。

yòu yán yīng xióng tǐ rén zòu biàn míng zì yǐn mén shēng yīn yà

又言:“应熊、体仁奏辩,明自引门生姻娅。

xíng guān zhān xùn shí yóu yú cǐ

刑官瞻徇,实由于此。

qǐ xuān yù fǔ chén wú fēn bié ēn chóu yǐ guó shì wèi xì

乞宣谕辅臣,毋分别恩仇,以国事为戏。

yīng xióng fù zòu biàn

”应熊复奏辩。

jiè yán chén shū wèi fèng zhǐ yīng xióng xiān yī rì zhí yǐn chén shū cí bì yǒu lòu jìn zhōng yǔ zhě

楷言:“臣疏未奉旨,应熊先一日摭引臣疏词,必有漏禁中语者。

dì yì dòng lìng yīng xióng zì chén yīng xióng jìng yóu shì qù

”帝意动,令应熊自陈,应熊竟由是去。

lì bù shàng shū xiè shēng yán dēng lái yào dì xún fǔ chén yīng yuán yǐn jí yi yǔn qí qù

吏部尚书谢升言登、莱要地,巡抚陈应元引疾,宜允其去。

jí tuī láo yǒng jiā dài yīng yuán zé yán dēng lái xún fǔ běn zhuì yuán

及推劳永嘉代应元,则言登莱巡抚本赘员。

jiè yì shū bó zhī

楷亦疏驳之。

jiè yòu qǐng gěi zèng dōu yù shǐ gāo pān lóng guān gào cì zuǒ guāng dòu zhū chén shì zhào hái huì shì yáng

楷又请给赠都御史高攀龙官,诰赐左光斗诸臣谥,召还惠世扬。

shū duō jiàn tīng

疏多见听。

lǚ qiān gōng kē dū jǐ shì zhōng

屡迁工科都给事中。

shí yī nián wǔ yuè dì yǐ huǒ xīng nì xíng jiǎn shàn xiū xǐng

十一年五月,帝以火星逆行,减膳修省。

bīng bù shàng shū yáng sì chāng fāng zhǔ kuǎn yì lì yǐn qián shǐ yǐ jìn

兵部尚书杨嗣昌方主款议,历引前史以进。

jiè yǔ nán jīng yù shǐ lín lán you xiān hòu yán qí fēi

楷与南京御史林兰友先后言其非。

jiè yán sì chāng yǐn jiàn wǔ kuǎn sāi shì yù jiè yǐ shēn shì shǎng zhī shuō yǐn yuán hé tián xīng shì yù jiè yǐ shēn zhāo fǔ zhī shuō yǐn tài píng xīng guó lián nián bīng bài shì yù jiè yǐ shēn bù kě yòng bīng zhī shuō tú qiǎo fù huì ěr

楷言:“嗣昌引建武款塞事,欲借以申市赏之说,引元和田兴事,欲借以申招抚之说,引太平兴国连年兵败事,欲借以申不可用兵之说,徒巧附会耳。

zhì yǒng píng èr nián mǎ huáng hòu shì gèng bù zhī zhǐ chì ān zài

至永平二年马皇后事,更不知指斥安在。

dì fāng hù sì chāng bù tīng

”帝方护嗣昌,不听。

yú yuè sì chāng duó qíng rù gé jiè yòu hé zhī wǔ zhǐ biǎn èr zhì wèi nán jīng guó zǐ jiàn chéng

逾月,嗣昌夺情入阁,楷又劾之,忤旨,贬二秩为南京国子监丞。

mǔ yōu guī

母忧归。

fú què tíng chén jiāo jiàn zhào rù jīng dū chéng yǐ xiàn

服阕,廷臣交荐,召入京,都城已陷。

fú wáng zhuó jiè hù bù yòu shì láng dū lǐ qián fǎ mìng jiān gōng bù yòu shì láng

福王擢楷户部右侍郎,督理钱法,命兼工部右侍郎。

lián shū qǐng gào bù xǔ

连疏请告,不许。

shùn zhì èr nián nán dōu pò jiè zǒu háng zhōu

顺治二年,南都破,楷走杭州。

cóng táng wáng rù mǐn zhuó hù bù shàng shū

从唐王入闽,擢户部尚书。

zhèng zhī lóng hóng kuí xiōng dì héng shén jiāo tiān shí chēng jí bù chū jiè yán zhī lóng wú rén chén lǐ

郑芝龙、鸿逵兄弟横甚,郊天时,称疾不出,楷言芝龙无人臣礼。

wáng jiǎng qí fèng jié mìng zhǎng dū chá yuàn shì

王奖其凤节,命掌都察院事。

hóng kuí shàn diàn shàng jiè hē zhǐ zhī liǎng rén yì nù

鸿逵扇殿上,楷呵止之,两人益怒。

jiè zhī bù wéi suǒ róng lián qǐng gào qù

楷知不为所容,连请告去。

tú yù zéi jié qí yī ěr nǎi zhī lóng suǒ shǐ bù jiàng yáng gěng yě

途遇贼,截其一耳,乃芝龙所使部将杨耿也。

zhāng zhōu pò jiè suì yì yù ér zú

漳州破,楷遂抑郁而卒。

jiè bó zōng qún shū hán shǔ wù chuò yóu suì yú jīng xué

楷博综群书,寒暑勿辍,尤邃于经学。

lín lán you zì hàn quán xiān yóu rén

林兰友,字翰荃,仙游人。

chóng zhēn sì nián jìn shì

崇祯四年进士。

shòu lín guì zhī xiàn

授临桂知县。

zhuó nán jīng yù shǐ

擢南京御史。

shū hé dà xué shì zhāng zhì fā xuē guó guān lì bù shàng shū tián wéi jiā děng yīn lùn sì chāng zhōng xiào liǎng kuī

疏劾大学士张至发、薛国观,吏部尚书田惟嘉等,因论嗣昌忠孝两亏。

biǎn zhè jiāng àn chá sī zhào mó yǔ jiè jí huáng dào zhōu liú tóng shēng zhào shì chūn chēng cháng ān wǔ jiàn

贬浙江按察司照磨,与楷及黄道周、刘同升、赵士春称“长安五谏”。

qiān guāng lù shǔ chéng

迁光禄署丞。

jīng shī xiàn tì fā zì nì

京师陷,薙发自匿。

wèi zéi suǒ zhí kǎo lüě bèi zhì

为贼所执,拷掠备至。

zéi bài nán hái

贼败,南还。

táng wáng yòng wèi tài pú shǎo qīng qiān qiān dū yù shǐ

唐王用为太仆少卿,迁佥都御史。

shì bài qiè jiā dùn hǎi yú shí yú nián zú

事败,挈家遁海隅,十余年卒。

xióng rǔ lín zì yǔ yīn yú yáo rén

熊汝霖,字雨殷,余姚人。

chóng zhēn sì nián jìn shì

崇祯四年进士。

shòu tóng ān zhī xiàn

授同安知县。

zhuó hù kē jǐ shì zhōng

擢户科给事中。

shū chén yòng jiāng zhī shī yán zì piān pí zhì fù jiāng lì rèn yǒu gōng fāng kě shòu jié yuè

疏陈用将之失,言:“自偏裨至副将,历任有功,方可授节钺。

jīn zú wèi lǚ xíng zhèn mù fǔ yǐ shàng shǒu gōng

今足未履行阵,幕府已上首功。

xū lì tí hǔ lǚ wán kù zi wò bīng fú hé yóu fèn dí kài

胥吏提虎旅,纨裤子握兵符,何由奋敌忾。

ruò dà jiàng zhī xuǎn yi zhào fù jiāng yǒu gōng zhě shí cì miàn duì zé cái zhě yòng zhī

若大将之选,宜召副将有功者,时赐面对,择才者用之。

tíng chén tuī zé yǒu wù yi yòng wén lì bǎo jǔ lián zuò fǎ

廷臣推择有误,宜用文吏保举连坐法。

dì nà qí yán

”帝纳其言。

yǐ yán yáng sì chāng wèi zuì lú xiàng shēng wèi bāo shū cuò zhōng yì qì

已,言:“杨嗣昌未罪,卢象升未褒,殊挫忠义气。

zhì wéi sì chāng huà cè liàn xiǎng qū zhōng yuán wàn xìng wèi dào zhě yuán rèn jǐ shì zhōng chén xùn yě

至为嗣昌画策练饷、驱中原万姓为盗者,原任给事中沈迅也。

wèi sì chāng yùn chóu yǐ sān qiān rén zhù xiāng yáng chéng pò zhé zǒu zhě jiān jì zhǔ shì yú jué yě

为嗣昌运筹、以三千人驻襄阳、城破辄走者,监纪主事余爵也。

wèi sì chāng yuán yǐn zāo xiāng fān zhī xiàn zhòng lù chén xīn jiǎ jià huò yún fǔ yuán jì xián zhě jīn jiě rèn hóu dài zhī sòng yī hè yě

为嗣昌援引、遭襄藩之陷、重赂陈新甲、嫁祸郧抚袁继咸者,今解任侯代之宋一鹤也。

jiē wù guó zhī chén yi zuì

皆误国之臣,宜罪。

bù bào

”不报。

jīng shī jiè yán rǔ lín fēn shǒu dōng zhí mén

京师戒严,汝林分守东直门。

cháng zhào duì yán jiāng bù rèn zhàn

尝召对,言:“将不任战。

dí nán běi wǎng fǎn jǐn suí qí hòu rú sī lì zhī yú guì guān fù nǔ qián qū wàng chén mí jí

敌南北往返,谨随其后,如厮隶之于贵官,负弩前驱,望尘靡及。

hé míng wéi jiāng hé míng wéi dū shī

何名为将,何名为督师。

dì shēn rán zhī

”帝深然之。

yǐ yán yǒu sī chá chù zhě bù dé làn jǔ biān cái

已,言:“有司察处者,不得滥举边才;

jiān sī chá chù zhě bù dé jù liè xún fǔ

监司察处者,不得遽躐巡抚。

zhù fēng jiāng zhòng rèn bù wéi fěi rén jiè tú

庶封疆重任,不为匪人借途。

yòu yán zì jiè yán yǐ lái chén shū fán èr shí shàng

”又言:“自戒严以来,臣疏凡二十上。

yuán jiǎo jī yí bǎi bù xíng yī

援剿机宜,百不行一。

ér suǒ chuāi dí qíng bù xìng yán zhòng yǐ

而所揣敌情,不幸言中矣。

bǐ zhě wài xiàn nàn mín fēn fēn rù dōu jiē yún bì bīng bù yún bì dí

比者外县难民纷纷入都,皆云避兵,不云避敌。

bà zhōu zhī pò dí yóu bù duō shā lüě guān jūn jì zhì shǐ wú jié yí

霸州之破,敌犹不多杀掠,官军继至,始无孑遗。

cháo tíng suì fèi shù bǎi wàn jīn qián yǐ yǎng bīng qǐ yù dú wǒ chì zǐ

朝廷岁费数百万金钱以养兵,岂欲毒我赤子。

dì è qí zhōng yǒu yǐn qì dì xià yǔ zhé wèi fú jiàn àn chá sī zhào mó

”帝恶其中有“饮泣地下”语,谪为福建按察司照磨。

fú wáng lì zhào hái

福王立,召还。

shàng shū yán chén zì dān yáng lái zhī zhè bīng wèi biān bīng suǒ jī huǒ mín jū shí yú lǐ

上疏言:“臣自丹阳来,知浙兵为边兵所击,火民居十余里。

biān shuài yǒu yán sì zhèn yǐ shā lüě huò fēng jué wǒ hé dàn bù wéi

边帅有言,四镇以杀掠获封爵,我何惮不为。

chén yì sì zhèn bì yì rán běi zhēng yī xuě cǐ chǐ jīn liàn liàn huái yáng hé yě

臣意四镇必毅然北征,一雪此耻,今恋恋淮、扬,何也?

kuàng yī zhèn zhī xiǎng duō zhì liù shí wàn shì bì bù néng gōng

况一镇之饷多至六十万,势必不能供。

jí fǎng gǔ fān zhèn fǎ yì dāng zài dà hé yǐ běi kāi tún shè fǔ céng ào xué jiāo zhī nèi ér jù yǐ fān lí shì zhī

即仿古藩镇法,亦当在大河以北开屯设府,曾奥{穴交}之内,而遽以藩篱视之。

qǐng zhī yán chén qiè guān mù qián dà shì wú lùn huī fù wèi néng jí piān ān shàng wèi kě bì

”顷之,言:“臣窃观目前大势,无论恢复未能,即偏安尚未可必。

yi rì tǎo jiū bīng xiǎng zhàn shǒu nǎi zhuān zài ēn yuàn yì tóng

宜日讨究兵饷战守,乃专在恩怨异同。

xūn chén fāng zhèn shé fēng bǐ è shì chěng jìn qiě yǐ nì míng tiě zhú jiù chén yǐ shū yuǎn zōng rén hé zǎi fǔ zhōng wài fēn fēn wèi jiāng fù chǎng wèi

勋臣方镇,舌锋笔锷是逞,近且以匿名帖逐旧臣,以疏远宗人劾宰辅,中外纷纷,谓将复厂卫。

fu chǎng wèi shù wēi móu lì xiǎo mín jī quǎn wú nìng rì xiān dì zhǐ cǐ yī jié wèi miǎn fǔ yuàn

夫厂卫树威牟利,小民鸡犬无宁日,先帝止此一节,未免府怨。

qián shì bù yuǎn hòu shì zhī shī

前事不远,后事之师。

qiě xiān dì dǔ niàn zōng fān ér wén kòu xiān táo shuí sǐ shè jì

且先帝笃念宗藩,而闻寇先逃,谁死社稷;

xiān dì lóng zhòng wǔ chén ér pàn jiàng bá hù jiān bèi xiāng zhǒng

先帝隆重武臣,而叛降跋扈,肩背相踵;

xiān dì wěi rèn xūn chén ér jīng yíng ruì zú tú wèi kòu jiè

先帝委任勋臣,而京营锐卒徒为寇藉;

xiān dì yǐ rèn nèi chén ér kāi mén yán dí zhòng kǒu xuān chuán

先帝倚任内臣,而开门延敌,众口喧传;

xiān dì bù cì zhuó yòng wén chén ér biān cái dū fǔ shuí wèi hàn yù chāo qiān zǎi zhí luó bài zéi tíng

先帝不次擢用文臣,而边才督抚,谁为捍御,超迁宰执,罗拜贼庭。

zhī qián rì zhī suǒ yǐ shī jí zhī jīn rì zhī suǒ yǐ de

知前日之所以失,即知今日之所以得。

jí jīn bù wéi jiāng dài hé shí

及今不为,将待何时。

shū zòu tíng fèng

”疏奏,停俸。

xún bǔ lì kē yòu jǐ shì zhōng

寻补吏科右给事中。

chū mǎ shì yīng jiàn yuán dà chéng rǔ lín zhēng bù kě

初,马士英荐阮大铖,汝霖争不可。

jí dà chéng qǐ zuǒ bīng bù rǔ lín yòu yán dà chéng yǐ zhī bīng yòng dāng zhì yǒu yòng de bù yí chǔ zhōng cháo

及大铖起佐兵部,汝霖又言:“大铖以知兵用,当置有用地,不宜处中朝。

bù tīng

庄公不听。

yú yuè yǐ fèng shǐ bì cí yán cháo duān yì lùn rì xīn gōng fǔ chuǎi mó rì shú

逾月,以奉使陛辞,言:“朝端议论日新,宫府揣摩日熟。

zì shǎo zǎi shū èr xī fèi tíng tuī sì pǐn jiān sī jìng jìn zhān yǐn

自少宰枢贰悉废廷推,四品监司竟晋詹尹。

xī jìng dié chū yáo zhuó fán xīng

蹊径叠出,谣诼繁兴。

yī rén wèi yòng biàn mù mǎn cháo wèi dǎng rén

一人未用,便目满朝为党人;

yī guān wài qiān zhé zǐ dāng shì wèi kě shā

一官外迁,辄訾当事为可杀。

zhì guó xù yú wǎng wén chěng sī tú ér dé zhì

置国恤于罔闻,逞私图而得志。

huáng bái chōng tíng qīng zǐ sāi lù liù cháo jiā lì fù jiàn jīn shí

黄白充庭,青紫塞路,六朝佳丽,复见今时。

dú bù sī tā rì shuì jià hé de yé

独不思他日税驾何地耶?

bù bào

”不报。

wèi jǐ nán jīng pò shì yīng cuàn háng zhōu

未几,南京破,士英窜杭州。

rǔ lín zé qí qì zhǔ shì yīng wú yǐ yīng

汝霖责其弃主,士英无以应。

háng zhōu yì pò yǔ sūn jiā jī tóng qǐ bīng

杭州亦破,与孙嘉绩同起兵。

lǔ wáng jiān guó zhuó yòu qiān dū yù shǐ dū shī fáng jiāng zhàn lǚ bài

鲁王监国,擢右佥都御史,督师防江,战屡败。

rù hǎi níng mù bīng wàn rén jìn bīng bù yòu shì láng

入海宁募兵万人,进兵部右侍郎。

táng wáng lì mǐn zhōng qiǎn liú zhōng zǎo bān zhào rǔ lín chū xí yán jù zhī

唐王立闽中,遣刘中藻颁诏,汝霖出檄严拒之。

shùn zhì sān nián jìn bīng bù shàng shū cóng lǔ wáng fàn hǎi

顺治三年进兵部尚书,从鲁王泛海。

míng nián yǐ běn guān jiān dōng gé dà xué shì

明年以本官兼东阁大学士。

yòu míng nián chūn zhèng cǎi hàn rǔ lín qiǎn bīng qián hài zhī bìng qí yòu zǐ tóu hǎi zhōng

又明年春,郑彩憾汝霖,遣兵潜害之,并其幼子投海中。

qián sù lè zì xī shēng yín xiàn rén

钱肃乐,字希声,鄞县人。

lín jiāng zhī fǔ ruò gēng sūn níng guó zhī fǔ jìng zhōng xiōng zi yě

临江知府若赓孙,宁国知府敬忠兄子也。

chóng zhēn shí nián chéng jìn shì shòu tài cāng zhī zhōu

崇祯十年成进士,授太仓知州。

háo jiā nú yǔ xiá lì wèi jiān ér xiōng tú jié dǎng shā rén fén qí shī

豪家奴与黠吏为奸,而凶徒结党杀人,焚其尸。

sù lè tòng chéng jiē liǎn shǒu

肃乐痛惩,皆敛手。

yòu yǐ zhū bái bǎng liè shàn è rén míng xiè bái bǎng zhě jiē xià yǔ dà zhàng

又以朱白榜列善恶人名,械白榜者阶下,予大杖。

jiǔ zhī zhàng zhě rì shǎo

久之,杖者日少。

cháng shè kūn shān chóng míng shì liǎng xiàn mín jiē lì bēi sòng dé

尝摄昆山、崇明事,两县民皆立碑颂德。

qiān xíng bù yuán wài láng xún dīng nèi wài jiān

迁刑部员外郎,寻丁内外艰。

shùn zhì èr nián dà bīng qǔ háng zhōu shǔ jùn duō yíng jiàng

顺治二年,大兵取杭州,属郡多迎降。

rùn liù yuè níng bō xiāng guān yì nà kuǎn sù lè jiàn yì qǐ bīng

闰六月,宁波乡官议纳款,肃乐建议起兵。

zhū shēng huá xià dǒng zhì níng děng zhē bài sù lè chàng shǒu shì mín jí zhě shù wàn rén sù lè nǎi jiàn yá xíng shì

诸生华夏、董志宁等遮拜肃乐倡首,士民集者数万人,肃乐乃建牙行事。

jùn zhōng jiān sī shǒu lìng jiē táo wéi yī tóng zhī zhì fǔ shì

郡中监司守令皆逃,惟一同知治府事。

sù lè suǒ qǔ cāng kù jí shàn wán shǒu jù yǔ zǒng bīng wáng zhī rén dì méng gòng shǒu

肃乐索取仓库籍,缮完守具,与总兵王之仁缔盟共守。

wén lǔ wáng zài tái zhōu qiǎn jǔ rén zhāng huáng yán fèng biǎo qǐng jiān guó

闻鲁王在台州,遣举人张煌言奉表请监国。

huì shào xìng yú yáo yì jǔ bīng wáng nǎi fù shào xīng xíng jiān guó shì

会绍兴、余姚亦举兵,王乃赴绍兴行监国事。

zhào sù lè wèi yòu qiān dū yù shǐ huà qián táng ér shǒu

召肃乐为右佥都御史,画钱塘而守。

xún jìn yòu fù dōu yù shǐ

寻进右副都御史。

dàng shì shí zhī rén jí dà jiàng fāng guó ān bìng jiā fēng jué qí bīng shí yòng níng bō shào xīng tāi zhōu sān jùn tián fù bù néng jì héng quē shí

当是时,之仁及大将方国安并加封爵,其兵食用宁波、绍兴、台州三郡田赋,不能继,恒缺食。

yǐ jiā bīng bù yòu shì láng

已,加兵部右侍郎。

míng nián wǔ yuè jūn shí jǐn xī sàn qù

明年五月,军食尽,悉散去。

lǔ wáng háng hǎi sù lè yì zhī zhōu shān

鲁王航海,肃乐亦之舟山。

táng wáng zhào zhī fu rù jìng wáng yǐ méi

唐王召之,甫入境,王已没。

suì yǐn hǎi tán shān cǎi shān shǔ wèi shí

遂隐海坛山,采山薯为食。

míng nián lǔ wáng cì zhǎng yuán zhào wèi bīng bù shàng shū jiàn yòng liú yí chūn wú zhōng luán děng

明年,鲁王次长垣,召为兵部尚书,荐用刘沂春、吴钟峦等。

míng nián bài sù lè dōng gé dà xué shì

明年拜肃乐东阁大学士。

táng wáng suī mò ér qí jiāng xú dēng huá wéi shǒu fù níng lǔ wáng qiǎn dà xué shì liú zhōng zǎo gōng zhī

唐王虽殁,而其将徐登华为守富宁,鲁王遣大学士刘中藻攻之。

dēng huá yù jiàng yí wèi jué yuē hǎi shàng qǐ yǒu tiān zǐ

登华欲降,疑未决,曰:“海上岂有天子?

zhōu zhōng qǐ yǒu guó gōng

舟中岂有国公?

sù lè zhì shū jiāng jūn dú bù wén nán sòng zhī mò èr dì bìng zài zhōu zhōng hu

”肃乐致书:“将军独不闻南宋之末二帝并在舟中乎?

dēng huá suì jiàng

”登华遂降。

zhèng cǎi zhuān bǐng lián shā xióng rǔ lín zhèng zūn qiān

郑彩专柄,连杀熊汝霖、郑遵谦。

sù lè yōu fèn zú yú zhōu gù xiāng yè xiàng gāo zēng sūn jìn shèng zàng zhī fú qīng huáng bò shān

肃乐忧愤卒于舟,故相叶向高曾孙进晟葬之福清黄檗山。

liú zhōng zǎo fú ān rén

刘中藻,福安人。

yóu jìn shì guān xíng rén

由进士官行人。

zéi xiàn jīng shī tì fā bèi péng lüě

贼陷京师,薙发,被搒掠。

zéi bài nán hái shì táng wáng

贼败南还,事唐王。

jì shì lǔ wáng gōng jiàng fú níng shǒu zhī yí zhù fú ān

既事鲁王,攻降福宁守之,移驻福安。

dà qīng bīng pò chéng guàn dài zuò táng shàng wéi wén zì jì tūn jīn xiè sǐ

大清兵破城,冠带坐堂上,为文自祭,吞金屑死。

zhèng zūn qiān kuài jī rén

郑遵谦,会稽人。

wèi zhū shēng

为诸生。

lù wáng yǐ háng zhōu jiàng dà qīng zūn qiān chàng zhòng qǐ bīng shì lǔ wáng qí qū zhè mǐn jiān

潞王以杭州降大清,遵谦倡众起兵,事鲁王,崎岖浙、闽间。

cóng wáng háng hǎi yǔ rǔ lín bìng wèi cǎi hài

从王航海,与汝霖并为彩害。

chén chén quán cí xī rén

沈宸荃,慈谿人。

chóng zhēn shí sān nián jìn shì

崇祯十三年进士。

shòu xíng rén fèng shǐ xuán lǐ

授行人,奉使旋里。

fú wáng lì fù mìng

福王立,复命。

zhuó yù shǐ shū chén wǔ shì jiē qiè shí bìng

擢御史,疏陈五事,皆切时病。

yǐ lùn qún chén chǒu zhèng dǎng yá qǐng wáng wò xīn cháng dǎn wèi xuě chǐ bào chóu zhī jì

已,论群臣丑正党邪,请王卧薪尝胆,为雪耻报仇之计。

xún jiàn cí chén huáng dào zhōu liú tóng shēng gé shì jùn xú shui jiān wú wěi yè děng

寻荐词臣黄道周、刘同升、葛世俊、徐氵幵、吴伟业等。

yòu yán jīng lüè shān dōng hé nán zhě wáng yǒng jí zhāng jìn yàn yě

又言:“经略山东、河南者,王永吉、张缙彦也。

yǒng jí shī jī xiān dì bá wèi zǒng dū yōng bīng jìn diàn bù jiù guó wēi

永吉失机,先帝拔为总督,拥兵近甸,不救国危。

jìn yàn guān bù cáo xiān dì zhòu zhuó diǎn zhōng shū nǎi shuài xiān cóng zéi

缙彦官部曹,先帝骤擢典中枢,乃率先从贼。

jí jiā èr rén jí xíng bù wéi guò

即加二人极刑,不为过。

bì xià qū fǎ yòng zhī ér yǒng jí guān wàng dòu liú jìn yàn láng bèi nán cuàn

陛下屈法用之,而永吉观望逗遛,缙彦狼狈南窜。

sǐ hé yǐ duì xiān dì shēng hé yǐ duì bì xià

死何以对先帝,生何以对陛下。

chāng píng xún fǔ hé qiān shī xiàn zhū líng zuì yì dāng àn

昌平巡抚何谦失陷诸陵,罪亦当按。

dū chéng jì xiàn shǒu tǔ chén yi jiē lì bīng mò mǎ yǐ bào guó chóu nǎi zéi chén wèi yáng zhé xiān qù yǐ wéi mín wàng

都城既陷,守土臣宜皆厉兵秣马,以报国仇,乃贼尘未扬,辄先去以为民望。

rú hé dào zǒng dū huáng xī xiàn shān dōng xún fǔ qiū zǔ dé shàng kě róng yǎn wò jiā yuán hu

如河道总督黄希宪、山东巡抚丘祖德,尚可容偃卧家园乎!

shū rù qiān zǔ dé děng jiē mìng dǎi zhì yǒng jí jìn yàn bù zuì

”疏入,谦、祖德等皆命逮治,永吉、缙彦不罪。

shí cháo zhèng dà luàn chén quán dú chí zhèng yào rén duō jí zhī

时朝政大乱,宸荃独持正,要人多疾之。

míng nián yǐ nián lì chū wèi sū sōng bīng bèi qiān shì

明年以年例出为苏松兵备佥事。

wèi fù nán dōu pò chén quán jǔ bīng yì zhōng

未赴,南都破,宸荃举兵邑中。

lǔ wáng jiān guó zhuó yòu qiān dū yù shǐ

鲁王监国,擢右佥都御史。

yǐ ér shì bài chén quán qì jiā cóng wáng hǎi wài

已而事败,宸荃弃家从王海外。

wáng cì zhǎng yuán lián zhuó zhì dà xué shì

王次长垣,连擢至大学士。

cóng wáng yú zhōu shān yòu cóng fàn hǎi dǐ xià mén jīn mén

从王于舟山,又从泛海抵厦门、金门。

hòu yǐ zhōu nán rì shān zāo fēng méi yú hǎi

后舣舟南日山,遭风,没于海。

qí yì zǐ chén lǚ xiáng cháng wèi zhī xiàn jiān guó shí yǐ yù shǐ dū xiǎng tāi zhōu

其邑子沈履祥尝为知县,监国时,以御史督饷台州。

chéng pò bì shān zhōng bèi huò sǐ zhī

城破,避山中,被获死之。

zàn yuē zì jiǎ shēn yǐ hòu míng zuò jì zhōng bù yú nián ér nán dōu yì fù shì gù wú kě wèi yǐ

赞曰:自甲申以后,明祚既终,不逾年而南都亦覆,势固无可为矣。

zhū dà diǎn zhāng guó wéi děng bào qū qū zhī yì tú jiǎ míng hào yú hǎi bīn yǐ zhī dàn xī

朱大典、张国维等抱区区之义,徒假名号于海滨,以支旦夕。

ér shàng tì xià líng shì wú tǒng jì yù yǐ shōu piān ān zhī xiào hé kě de hu

而上替下陵,事无统纪,欲以收偏安之效,何可得乎。

✦ You read 列传·卷一百六十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.