明史 · 佚名 · Chapter 275 of 333

列传·卷一百六十三

PinyinModern Translation
Size

zhāng shèn yán zi lǚ xuán xú shí qí jiě xué lóng gāo zhuō huáng duān bó děng zuǒ mào dì qí biāo jiā

张慎言(子履旋) 徐石麒解学龙高倬(黄端伯等) 左懋第祁彪佳

zhāng shèn yán zì jīn míng yáng chéng rén

张慎言,字金铭,阳城人。

zǔ shēng hé nán cān zhèng

祖升,河南参政。

shèn yán jǔ wàn lì sān shí bā nián jìn shì

慎言举万历三十八年进士。

chú shòu zhāng zhī xiàn yǒu néng shēng

除寿张知县,有能声。

diào fán cáo xiàn chū kù yín dí sù bèi zhèn lián zhí huāng suì mín lài yǐ jì

调繁曹县,出库银籴粟备振,连值荒岁,民赖以济。

tài chāng shí zhuó yù shǐ

泰昌时,擢御史。

yú yuè xī zōng jí wèi

逾月,熹宗即位。

shí fāng huì yì sān àn shèn yán yán huáng zǔ zhào yù bǎi gōng bù jiù zhāng chà dǎng yǔ suǒ yǐ quán fù zǐ zhī qíng

时方会议三案,慎言言:“皇祖召谕百工,不究张差党与,所以全父子之情;

rán bì zhāi fā jiān móu suǒ yǐ míng jūn chén zhī yì

然必摘发奸谋,所以明君臣之义。

zhì xiān huáng jiàn zuò gǔ huò zhī jì fāng xíng yào ěr zhī jiān xuán fā

至先皇践阼,蛊惑之计方行,药饵之奸旋发。

cuī wén shēng tóu liáng jì yú jī bèi zhī yú li kě zhuó jìn hóng wán yú dà jiàn zhī jì fǎ dāng pián shǒu ēn fǎn cì jīn

崔文升投凉剂于积惫之余,李可灼进红丸于大渐之际,法当骈首,恩反赐金。

shuí bǐng guó chéng yī zhì cǐ jí

谁秉国成,一至此极!

ruò fú dǐng hú zài qì zōng miào zhī dǐng chàng wéi zhòng zé xiān dì zhī zān lǚ wèi qīng

若夫鼎湖再泣,宗庙之鼎鬯为重,则先帝之簪履为轻。

suī shén miào zhèng fēi qiě xiān xǐ yǐ wéi wàng xuǎn shì bù jí yí gōng jì jiāng ān dài

虽神庙郑妃且先徙以为望,选侍不即移宫,计将安待。

wú hé gǔ jì chūn yǐ qǐng ān xuǎn shì bèi qiǎn shèn yán kàng shū jiù zhī

”无何,贾继春以请安选侍被谴,慎言抗疏救之。

dì nù duó fèng èr nián

帝怒,夺俸二年。

tiān qǐ chū chū dū jī fǔ tún tián yán tiān jīn jìng hǎi xìng jì jiān wò yě wàn qǐng kě kěn wèi tián

天启初,出督畿辅屯田,言:“天津、静海、兴济间,沃野万顷,可垦为田。

jìn tóng zhī lú guān xiàng kěn tián sān qiān yú mǔ qí gōu xù lú shè zhī zhì zhòng zhí shū jùn zhī fāng lí rán jù bèi kě fǎng ér xíng

近同知卢观象垦田三千余亩,其沟洫庐舍之制,种植疏浚之方,犁然具备,可仿而行。

yīn liè shàng guān zhǒng diàn zhǒng mín zhǒng jūn zhǒng tún zhǒng wǔ fǎ

”因列上官种、佃种、民种、军种、屯种五法。

yòu yán guǎng níng shī shǒu liáo rén zhuǎn xǐ rù guān zhě bù xià bǎi wàn

又言:“广宁失守,辽人转徙入关者不下百万。

yi zhāo jí jīn mén yǐ wú jiā zhī zhòng kěn bù gēng zhī tián biàn

宜招集津门,以无家之众,垦不耕之田便。

zhào cóng zhī

”诏从之。

cháng shū jiàn zhào nán xīng hé féng quán quán dà hèn

尝疏荐赵南星,劾冯铨,铨大恨。

wǔ nián sān yuè shèn yán jiǎ guī quán shǔ cáo qīn chéng lùn hé wū dào cáo xiàn kù yín sān qiān suì xià fǔ àn zhēng zàng biān shù sù zhōu

五年三月,慎言假归,铨属曹钦程论劾,诬盗曹县库银三千,遂下抚按征脏,编戍肃州。

zhuāng liè dì jí wèi shè miǎn

庄烈帝即位,赦免。

chóng zhēn yuán nián qǐ gù guān

崇祯元年起故官。

huì dāng jīng chá qǐng xiān zhì mèi dāng zhě fù nì zhī zuì qí tā shǐ fù kǎo gōng bào kě

会当京察,请先治媚珰者附逆之罪,其他始付考功,报可。

xuán zhuó tài pú shǎo qīng lì tài cháng qīng xíng bù yòu shì láng

旋擢太仆少卿,历太常卿、刑部右侍郎。

yàn gěng rú qǐ yù bù chēng zhǐ bìng shàng shū hán jì sī xià lì xún luò zhí guī

谳耿如杞狱,不称旨,并尚书韩继思下吏,寻落职归。

jiǔ zhī zhào wèi gōng bù yòu shì láng

久之,召为工部右侍郎。

guó yòng bù zhī tíng yì kāi cǎi gǔ zhù tún tián yán fǎ zhū shì

国用不支,廷议开采、鼓铸、屯田、盐法诸事。

shèn yán lǚ shū chén zòu xī gēn běn jì

慎言屡疏陈奏,悉根本计。

dà xué shì yáng sì chāng yì gǎi fǔ zhōu xiàn zuǒ wèi liàn bèi liàn zǒng shèn yán yǐ gēng zhì shì dà lì chén bā yì qí hòu zú bù néng xíng

大学士杨嗣昌议改府州县佐为练备、练总,慎言以更制事大,历陈八议,其后卒不能行。

yóu zuǒ shì láng qiān nán jīng hù bù shàng shū qī shū yǐn jí bù yǔn

由左侍郎迁南京户部尚书,七疏引疾,不允。

jiù gǎi lì bù shàng shū zhǎng yòu dū yù shǐ shì

就改吏部尚书,掌右都御史事。

shí qī nián sān yuè jīng shī xiàn

十七年三月,京师陷。

wǔ yuè fú wáng jí wèi nán jīng mìng shèn yán lǐ bù shì

五月,福王即位南京,命慎言理部事。

shàng zhōng xìng shí yì yuē jié zhèn yuē qīn fān yuē kāi tún yuē pàn nì yuē wěi mìng yuē bāo xù yuē gōng shǎng yuē qǐ fèi yuē chéng tān yuē cáo shuì

上中兴十议:曰节镇,曰亲藩,曰开屯,曰叛逆,曰伪命,曰褒恤,曰功赏,曰起废,曰惩贪,曰漕税。

jiē jiā nà

皆嘉纳。

shí dà qǐ fèi jí shèn yán jiàn wú shēn zhèng sān jùn

时大起废籍,慎言荐吴甡、郑三俊。

mìng shēn bì jiàn sān jùn bù xǔ dà xué shì gāo hóng tú suǒ nǐ yě

命甡陛见,三俊不许,大学士高弘图所拟也。

xūn chén liú kǒng zhāo zhào zhī lóng děng yī rì cháo ba qún gòu yú tíng zhǐ shèn yán jí shēn wèi jiān xié chì zhà chè diàn bì

勋臣刘孔昭,赵之龙等一日朝罢,群诟于廷,指慎言及甡为奸邪,叱咤彻殿陛。

jǐ shì zhōng luō wàn xiàng yán shèn yán píng shēng jù zài shēn sù yǒu qīng wàng ān dé zhǐ wèi jiān xié

给事中罗万象言:“慎言平生具在,甡素有清望,安得指为奸邪?

kǒng zhāo děng fú dì tòng kū wèi shèn yán jǔ yòng wén chén bù jí wǔ chén áo zhēng bù yǐ

”孔昭等伏地痛哭,谓慎言举用文臣,不及武臣,嚣争不已。

yòu shū hé shèn yán jí dǐ sān jùn

又疏劾慎言,极诋三俊。

qiě wèi shèn yán dāng yíng lì shí zǔ nàn huái èr xīn

且谓::“慎言当迎立时,阻难怀二心。

qǐ qǐn shēng bì jiàn mìng qiě yì shèn yán qī bì zuì

乞寝牲陛见命,且议慎言欺蔽罪。

shèn yán shū biàn yīn qǐ xiū

”慎言疏辨,因乞休。

wàn xiàng yòu yán shǒu yīng fēng jué zhě sì zhèn yě

万象又言:“首膺封爵者,四镇也。

xīn gǎi jīng yíng yòu jiā èr zhèn xián hé cháng bù yòng wǔ

新改京营,又加二镇衔,何尝不用武。

nián lái fēng jiāng zhī fǎ xiān dì duō kuān wǔ chén wǔ chén bào xiān dì zhě ān zài

年来封疆之法,先帝多宽武臣,武臣报先帝者安在?

zǔ zhì yǐ piào nǐ guī gé chén cān bó guī yán guān bù wén wěi xūn chén yǐ jiū hé yě

祖制以票拟归阁臣,参驳归言官,不闻委勋臣以纠劾也。

shǐ xūn chén de jiān jiū hé wén chén kě shèng zhú zāi

使勋臣得兼纠劾,文臣可胜逐哉!

shǐ kě fǎ zòu shèn yán shū jiàn wú bù dāng

”史可法奏:“慎言疏荐无不当。

zhū chén tòng kū xuān hū miè jué fǎ jì kǒng jiāo biàn hàn zú yì qīng cháo tíng

诸臣痛哭喧呼,灭绝法纪,恐骄弁悍卒益轻朝廷。

yù shǐ wáng sūn fán yán yòng rén lì bù zhí zhǎng

”御史王孙蕃言:“用人,吏部职掌。

nài hé tíng rǔ zhǒng zǎi

奈何廷辱冢宰。

hóng tú děng yì yǐ bù néng jí hé wén wǔ gè shū qǐ xiū bù yǔn

”弘图等亦以不能戢和文武,各疏乞休,不允。

shēn jì bù chū shèn yán qǐ xiū de qǐng jiā tài zǐ tài bǎo yīn yī zi

甡既不出,慎言乞休得请,加太子太保,荫一子。

shān xī jǐn xiàn yú zéi shèn yán wú jiā kě guī liú yù wú hú xuān chéng jiān

山西尽陷于贼,慎言无家可归,流寓芜湖、宣城间。

guó wáng hòu jū fā yú bèi jiè wù yào zú nián liù shí jiǔ

国亡后,疽发于背,戒勿药,卒,年六十九。

shèn yán shǎo sàng èr qīn jū yú zǔ mǔ

慎言少丧二亲,鞠于祖母。

jí wèi yù shǐ fù wén yǐn yì qǐ guī zhí sàng sān nián yǐ bào

及为御史,讣闻,引义乞归,执丧三年以报。

zi lǚ xuán jǔ chóng zhēn shí wǔ nián xiāng shì

子履旋,举崇祯十五年乡试。

zéi xiàn yáng chéng tóu yá sǐ

贼陷阳城,投崖死。

shì wén zèng yù shǐ

事闻,赠御史。

xú shí qí zì bǎo mó jiā xīng rén

徐石麒,字宝摩,嘉兴人。

tiān qǐ èr nián jìn shì

天启二年进士。

shòu gōng bù yíng shàn zhǔ shì guǎn jié shèn kù

授工部营缮主事,筦节慎库。

wèi zhōng xián jiān lǐng xī xīn sī suǒ xū xī cóng kù fā shí qí zhé chí gù shì gé zhī

魏忠贤兼领惜薪司,所需悉从库发,石麒辄持故事格之。

qí dǎng zào yú tíng bù wéi dòng

其党噪于庭,不为动。

yù shǐ huáng zūn sù zuò wǔ zhōng xián xià zhào yù shí qí wèi jìn lì

御史黄尊素坐忤忠贤下诏狱,石麒为尽力。

zhōng xián nù zhí xīn chéng hòu wáng shēng zǐ xià yù lìng wū huì shí qí bǔ xì qí jiā rén lēi wán zàng ér xuē qí jí

忠贤怒,执新城侯王升子下狱,令诬贿石麒,捕系其家人,勒完脏而削其籍。

chóng zhēn sān nián qǐ nán jīng lǐ bù zhǔ shì jiù qiān kǎo gōng láng zhōng

崇祯三年,起南京礼部主事,就迁考功郎中。

bā nián zuǒ shàng shū zhèng sān jùn jīng chá dèng tài zhì gōng

八年佐尚书郑三俊京察,澄汰至公。

lì shàng bǎo qīng yìng tiān fǔ chéng

历尚宝卿、应天府丞。

shí yī nián chūn rù hè

十一年春入贺。

sān jùn shí wéi xíng bù shàng shū yì hóu xún yù bù zhōng dé zuì

三俊时为刑部尚书,议侯恂狱不中,得罪。

shí qí shū jiù shì zhī

石麒疏救,释之。

shí qí guān nán jīng shí yú nián zhì shì shǐ rù wèi zuǒ tōng zhèng lèi qiān guāng lù qīng tōng zhèng shǐ

石麒官南京十余年,至是始入为左通政,累迁光禄卿、通政使。

shí wǔ nián zhuó xíng bù yòu shì láng yàn lì bù shàng shū li rì xuān děng yù

十五年擢刑部右侍郎,谳吏部尚书李日宣等狱。

dì yuē méi bǔ dà diǎn rì xuān chēng xǔ xùn sī

帝曰:“枚卜大典,日宣称诩徇私。

shí qí yǔ qīng bǐ biǎn èr zhì

”石麒予轻比,贬二秩。

xiān shì huì tuī gé chén rì xuān yī zài tuī yīn jí fù dōu yù shǐ fáng kě zhuàng gōng bù yòu shì láng sòng méi dà lǐ sì qīng zhāng sān mó shí qí yǔ yān

先是,会推阁臣,日宣一再推,因及副都御史房可壮、工部右侍郎宋玫、大理寺卿张三谟,石麒与焉。

zhào duì biàn diàn shí qí dú bù fù

召对便殿,石麒独不赴。

jí shì dì nù shù rì xuān jí lì kē dū jǐ shì zhōng zhāng zhèng chén hé nán dào yù shǐ zhāng xuān duó kě zhuàng méi sān mó jí yàn yù zuǒ shì láng huì shì yáng guān

及是帝怒,戍日宣及吏科都给事中章正宸、河南道御史张煊,夺可壮、玫、三谟及谳狱左侍郎惠世扬官。

shí qí dài shì yáng zhǎng bù shì xuán jìn zuǒ

石麒代世扬掌部事,旋进左。

dàng shì shí dì yǐ wēi xíng yù xià fǎ guān yǐn lǜ dà dǐ shēn wén fù huì yǔ zhòng bǐ

当是时,帝以威刑驭下,法官引律,大抵深文附会,予重比。

shí qí fèng mìng qīng yù tuī míng lǜ yì jiào zhèng jīn duàn yù zhī bù hé yú lǜ zhě shí yú zhāng xiān yǐ bái tóng guān

石麒奉命清狱,推明律意,校正今断狱之不合于律者十余章,先以白同官。

yǐ cì shěn lǐ shí sān sī qiú duō kuān jiǎn

以次审理十三司囚,多宽减。

rán lián gōng yī shí dà fǎ hè rán wú gǎn xìng miǎn zhě

然廉公,一时大法赫然,无敢幸免者。

bīng bù shàng shū chén xīn jiǎ xià yù cháo shì duō yíng jiù

兵部尚书陈新甲下狱,朝士多营救。

shí qí chí zhī yuē rén chén wú jìng wài jiāo

石麒持之曰:“人臣无境外交。

wèi yǒu shēn zài cháo tíng bù gào jūn fù ér zhuān shàn pián yí zhě

未有身在朝廷,不告君父而专擅便宜者。

xīn jiǎ sī kuǎn rǔ guó dāng shī xiàn chéng zhài lǜ zhǎn

新甲私款辱国,当失陷城寨律,斩。

dì yuē wèi zhōng kě fù nǐ

”帝曰:“未中,可覆拟。

nǎi lùn xīn jiǎ xiàn biān chéng sì xiàn fù chéng qī shí èr xiàn qīn fān qī cóng lái wèi yǒu zhī qí huò

”乃论新甲陷边城四,陷腹城七十二,陷亲藩七,从来未有之奇祸。

dāng lín dí quē fá bù yī qī jìn bīng cè yìng yīn ér shī wù jūn jī zhě zhǎn

当临敌缺乏,不依期进兵策应,因而失误军机者斩。

zòu shàng xīn jiǎ qì shì xīn jiǎ dǎng jiē dà hèn

奏上,新甲弃市,新甲党皆大恨。

shí qí xún zhuó běn bù shàng shū

石麒寻擢本部尚书。

zhōng guān wáng yù mín zuò liú yuán bīn dǎng yuán bīn zòng jūn yín lüě fú zhū yù mín yǐ qī yǐn bù jǔ xià yù

中官王裕民坐刘元斌党,元斌纵军淫掠,伏诛,裕民以欺隐不举下狱。

dì yù shā zhī chū lìng sān fǎ sī tóng jū hòu zhuān fù xíng bù shí qí yì shù yān zhàng

帝欲杀之,初令三法司同鞫,后专付刑部,石麒议戍烟瘴。

zòu chéng shǔ yuàn sì míng yǐ jìn

奏成,署院寺名以进。

dì nù qí shī chū zhào jí dōu yù shǐ liú zōng zhōu duì yuē cǐ yù fēi chén yàn

帝怒其失出,召诘都御史刘宗周,对曰:“此狱非臣谳。

xú yuē chén suī bù yǔ wén rán yuè yàn tóng yǐ qǔ jìn qíng shì

”徐曰:“臣虽不与闻,然阅谳同,已曲尽情事。

xíng guān suǒ zhí zhě fǎ ěr

刑官所执者法耳。

fǎ rú shì zhǐ shí qí fēi sī yù mín yě

法如是止,石麒非私裕民也。

dì yuē cǐ nú qī wǎng shí shén qīng děng yān zhī

”帝曰:“此奴欺罔实甚,卿等焉知?

lìng shí qí gǎi yàn cí qì zhī shì

”令石麒改谳词,弃之市。

wú hé zōng zhōu yǐ jiù jiāng cǎi xióng kāi yuán huò yán qiǎn qiān dū yù shǐ jīn guāng chén jiù zhī duó zhí

无何,宗周以救姜采,熊开元获严谴,佥都御史金光辰救之,夺职。

shí qí zài shū liú bù nà

石麒再疏留,不纳。

qǐ kāi yuán jì xià zhào yù yí xíng bù dìng zuì

玘、开元既下诏狱,移刑部定罪。

shí qí jù yuán cí nǐ kāi yuán shú tú cǎi zhé shù bù fù jū xùn

石麒据原词拟开元赎徒,采谪戍,不复鞫讯。

dì zé duì zhuàng shí qí yuán gù shì duì

帝责对状,石麒援故事对。

dì dà nù chú sī guān sān rén míng shí qí luò zhí xián zhù

帝大怒,除司官三人名,石麒落职闲住。

fú wáng jiān guó zhào bài yòu dū yù shǐ wèi rèn gǎi lì bù shàng shū

福王监国,召拜右都御史,未任,改吏部尚书。

zòu chén shěng shù guān shèn pò gé xíng jiǔ rèn zhòng míng qì yán qǐ fèi míng bǎo jǔ jiāo táng lián qī shì

奏陈省庶官、慎破格、行久任、重名器、严起废、明保举、交堂廉七事。

shí fāng kǎo xuǎn yǔ dōu yù shǐ liú zōng zhōu shǐ gōng zhēn bié yǐ nián lì chū yù shǐ huáng ěr dǐng jǐ shì zhōng lù lǎng yú wài

时方考选,与都御史刘宗周矢公甄别,以年例出御史黄耳鼎、给事中陆朗于外。

lǎng huì yǎn rù de liú yòng shí qí fā qí zuì

朗贿奄入得留用,石麒发其罪。

lǎng huì dǐ shí qí shí qí chēng jí qǐ xiū

朗恚,诋石麒,石麒称疾乞休。

ěr dǐng yì liǎng shū hé shí qí bìng yán qí wǎng shā chén xīn jiǎ

耳鼎亦两疏劾石麒,并言其枉杀陈新甲。

shí qí shū biàn qiú qù yì lì

石麒疏辩,求去益力。

mǎ shì yīng nǐ yán zhǐ fú wáng bù xǔ mìng chí yì guī

马士英拟严旨,福王不许,命驰驿归。

shí qí gāng fāng qīng jiè è yú quán jiān yì yì bù dé zhì

石麒刚方清介,扼于权奸,悒悒不得志。

shì yīng xié dìng cè gōng jiāng tú fēng shí qí yì gé zhī

士英挟定策功,将图封,石麒议格之。

zhōng guān tián chéng bèi nà huì qǐng zhǔ shí qí xī jù bù yīng

中官田成辈纳贿请嘱,石麒悉拒不应。

yóu shì zhōng wài jiē yuàn gòu zhī qù

由是中外皆怨,构之去。

qù hòu yǐ dēng jí ēn jiā tài zǐ tài bǎo

去后以登极恩,加太子太保。

míng nián nán dōu wáng

明年,南都亡。

shí qí shí jū jùn chéng wài chéng jiāng pò shí qí yuē wú dà chén yě chéng wáng yǔ wáng

石麒时居郡城外,城将破,石麒曰:“吾大臣也,城亡与亡!

fù rù jū chéng zhōng yǐ rùn yuè èr shí liù rì cháo fú zì yì sǐ nián liù shí yǒu bā

”复入居城中,以闰月二十六日朝服自缢死,年六十有八。

jiě xué lóng zì shí fān yáng zhōu xīng huà rén

解学龙,字石帆,扬州兴化人。

wàn lì sì shí yī nián jìn shì

万历四十一年进士。

lì jīn huá dōng chāng èr fǔ tuī guān

历金华、东昌二府推官。

tiān qǐ èr nián zhuó xíng kē jǐ shì zhōng

天启二年,擢刑科给事中。

liáo dōng nàn mín duō dù hǎi jù dēng zhōu zhāo liàn fù shǐ liú guó jìn qǐng tǎng jīn shí wàn zhèn zhī duō suǒ gān mò

辽东难民多渡海聚登州,招练副使刘国缙请帑金十万振之,多所干没。

xué lóng sān shū fā qí bì guó jìn suì huò qiǎn

学龙三疏发其弊,国缙遂获谴。

wáng jì wǔ wèi zhōng xián xuē jí xué lóng yán jì liàng jié hóng yóu zhào zhì láng miào bì néng biǎo zhèng bǎi liáo cái jué dà wù

王纪忤魏忠贤削籍,学龙言:“纪亮节弘猷,召置廊庙,必能表正百僚,裁决大务。

shī zhōng xián yì bù bào

”失忠贤意,不报。

yǐ hé chuān guì jiù zǒng dū zhāng wǒ xù tān yín lòu wǎng xīn zǒng dū yáng shù zhōng suō nǜ xiè zé dì bù zuì

已,劾川、贵旧总督张我续贪淫漏网,新总督杨述中缩朒卸责,帝不罪。

xué lóng tōng xiǎo zhèng wù

学龙通晓政务。

shàng yán

上言:

liáo zuǒ é bīng jiù jiǔ wàn sì qiān yǒu qí jǐ xiǎng sì shí yú wàn

辽左额兵旧九万四千有奇,几饷四十余万。

jīn guān shàng bīng zhǐ shí yú wàn yuè xiǎng nǎi èr shí èr wàn

今关上兵止十余万,月饷乃二十二万。

liáo bīng jǐn kuì guān mén yi mù xīn bīng

辽兵尽溃,关门宜募新兵。

jì zhèn jiù yǒu é bīng nǎi yì gěi hòu xǔ zhào mù

蓟镇旧有额兵,乃亦给厚糈召募。

jiù bīng yǐ qí xiǎng hòu xī cuàn rù xīn yíng ér jiù é yòu rú gù lòu zhī kě shèng yán

旧兵以其饷厚,悉窜入新营,而旧额又如故,漏卮可胜言。

guó chū wén zhí wǔ qiān sì bǎi yǒu jī wǔ zhí èr wàn bā qiān yǒu qí

国初,文职五千四百有奇,武职二万八千有奇。

shén zǔ shí wén zēng zhì yī wàn liù qiān yú wǔ zēng zhì bā wàn èr qiān yú yǐ

神祖时,文增至一万六千余,武增至八万二千余矣。

jīn bù zhī yòu zēng jǐ bèi

今不知又增几倍。

chéng dù rǒng zhě tài zhī suì kě de xiǎng shù shí wàn

诚度冗者汰之,岁可得饷数十万。

cái rǒng lì hé kuàng zú bǐ wèi suǒ yìng xí zǐ dì xí zhí ér bù gěi fèng yòu kě de shù shí wàn

裁冗吏,核旷卒,俾卫所应袭子弟袭职而不给俸,又可得数十万。

jīng biān mǐ yī shí mín shū zé fēi yī shí yě

京边米一石,民输则非一石也。

yǐ mín zhī fèi yǔ guó zhī shōu zhōng zhī guó zhī yī mín zhī sān

以民之费与国之收衷之,国之一,民之三。

guān xiǎng yī hú yín sì qián yǐ yì qián zé hǎo mǐ zhí qián bǎi è mǐ zhǐ sān sì shí qián yòu qí xià fǔ chòu bù kě shí

关饷一斛银四钱,以易钱则好米值钱百,恶米止三四十钱,又其下腐臭不可食。

yǐ guó zhī fèi yǔ bīng zhī shí zhōng zhī bīng zhī yī guó zhī sān

以国之费与兵之食衷之,兵之一,国之三。

zǒng jì zhī mín fèi qí liù ér bīng shí qí yī

总计之,民费其六,而兵食其一。

kuàng xiǎo mín zuò jiān qī cáo zú cáo zú qī guān sī guān sī qī tiān zǐ zhǎn zhuǎn xiāng qī mǐ yǐ huà wèi kāng bǐ shā tǔ

况小民作奸欺漕卒,漕卒欺官司,官司欺天子,展转相欺,米已化为糠粃沙土;

jiān shī rè zhēng biàn shí bù kě yàn shì yòu huà yǒu yòng zhī liù wèi wú yòng zhī yī yǐ

兼湿热蒸变,食不可咽,是又化有用之六,为无用之一矣。

chén yǐ wéi mò rú xiū tún zhèng tún zhèng xiū zé de pì ér mín yǒu lè tǔ sù jī ér rén yǒu gù zhì

我认为解决军饷不如办理屯田,屯田开办后土地得到了耕种,百姓也有了乐土,粮米有了积贮,人心也就坚固了。

xī wú lín shǒu tiān shuǐ zòng héng záo qú mián gèn bù jué míng yuē dì wǎng dí qí bù néng chěng

昔吴璘守天水,纵横凿渠,绵亘不绝,名曰“地网”,敌骑不能逞。

jīn fǎng qí zhì gōu tú zhī jiè gè shù tǔ suǒ yí mù xiǎo kě huò xīn guǒ zhī ráo dà kě de kàng è zhī lì dí suī qiáng hé shī hu

今仿其制,沟涂之界,各树土所宜木,小可获薪果之饶,大可得抗扼之利,敌虽强,何施乎。

dì jí xià suǒ sī ér yì jìng zhōng gé

帝亟下所司,而议竟中格。

shāo jìn yòu jǐ shì zhōng

稍进右给事中。

wǔ nián jiǔ yuè yù shǐ zhì dìng hé xué lóng jí biān xiū hóu kè wèi dōng lín yīng quǎn suì xuē jí

五年九月,御史智铤劾学龙及编修侯恪为东林鹰犬,遂削籍。

chóng zhēn yuán nián qǐ lì hù kē dū jǐ shì zhōng

崇祯元年起历户科都给事中。

yǐ mín pín dào qǐ qǐng dà qīng lì zhì

以民贫盗起,请大清吏治。

xún hé jì fǔ wáng yīng zhì kè xiǎng jī biàn yòu shàng zú xiǎng shí liù shì

寻劾蓟抚王应豸克饷激变,又上足饷十六事。

dì jiē cǎi nà

帝皆采纳。

qiān tài cháng shǎo qīng tài pú qīng

迁太常少卿、太仆卿。

wǔ nián gǎi yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ jiāng xī

五年改右佥都御史,巡抚江西。

shū yán chén suǒ bù zhōu xiàn qī shí bā ér zuò bū fù jiàng fá zhě zhì jiǔ shí rén

疏言:“臣所部州县七十八,而坐逋赋降罚者至九十人。

yóu shù suì zhī bū zé yú yī suì shù rén zhī bū zé yú yī rén gù zhōng wú jí é zhī rì yě

由数岁之逋责于一岁,数人之逋责于一人,故终无及额之日也。

qǐng bié xīn jiù zhuó duō guǎ lì dài zhēng zhī fǎ

请别新旧,酌多寡,立带征之法。

kě zhī

”可之。

sì fāng dào zéi fēng qǐ jiāng xī dú wú zhòng bīng xué lóng yǐ wéi yán zhào zēng zhì qiān rén

四方盗贼蜂起,江西独无重兵,学龙以为言,诏增置千人。

tǎo píng dū chāng píng xiāng zhū dào hé mǐn bīng jī pò fēng shān yāo zéi zhāng pǔ wēi děng zéi suì tiǎn miè

讨平都昌、萍乡诸盗,合闽兵击破封山妖贼张普薇等,贼遂殄灭。

shí èr nián dōng zhuó nán jīng bīng bù yòu shì láng

十二年冬,擢南京兵部右侍郎。

míng nián chūn jiāng jiě rèn zūn lì jiàn jǔ shǔ lì bìng jí qiān zhé guān huáng dào zhōu

明年春,将解任,遵例荐举属吏,并及迁谪官黄道周。

dì nù zhēng xià yù zé qí dǎng bì xíng sī tíng zhàng bā shí xuē qí jí yí rù zhào yù jìng zuò qiǎn shù

帝怒,征下狱,责其党庇行私,廷杖八十,削其籍,移入诏狱,竟坐遣戍。

shí wǔ nián qiū dào zhōu zhào hái bàn dào qǐng shì xué lóng bù tīng

十五年秋,道周召还,半道请释学龙,不听。

shí qī nián wǔ yuè fú wáng lì yú nán jīng zhào bài bīng bù zuǒ shì láng

十七年五月,福王立于南京,召拜兵部左侍郎。

shí yuè zhuó xíng bù shàng shū

十月擢刑部尚书。

shí fāng zhì cóng zéi zhī yù fǎng táng zhì liù děng dìng zuì

时方治从贼之狱,仿唐制六等定罪。

xué lóng yì dìng yǐ shí èr yuè shàng zhī

学龙议定,以十二月上之:

qí yī děng yīng zhé zhě lì bù yuán wài láng sòng qǐ jiāo

其一等应磔者:吏部员外郎宋企郊,

jǔ rén niú jīn xīng

举人牛金星,

píng yáng zhī fǔ zhāng lín rán

平阳知府张嶙然,

tài pú shǎo qīng cáo qīn chéng

太仆少卿曹钦程,

yù shǐ li zhèn shēng yù shàng yóu

御史李振声、喻上猷,

shān xī tí xué cān yì lí zhì shēng

山西提学参议黎志升,

shǎn xī zuǒ bù zhèng shǐ lù zhī qí

陕西左布政使陆之祺,

bīng kē jǐ shì zhōng gāo xiáng hàn

兵科给事中高翔汉,

tóng guān dào qiān shì yáng wáng xiū

潼关道佥事杨王休,

hàn lín yuàn jiǎn tǎo liú shì fāng shí yī rén yě

翰林院检讨刘世芳十一人也。

èr děng yīng zhǎn qiū jué zhě xíng kē jǐ shì zhōng guāng shí hēng hé nán tí xué qiān shì gǒng yù shù jí shì zhōu zhōng bīng bù zhǔ shì fāng yǔn chāng sì rén yě

二等应斩秋决者:刑科给事中光时亨,河南提学佥事巩焴,庶吉士周锺,兵部主事方允昌四人也。

sān děng yīng jiǎo nǐ shú zhě hàn lín xiū zhuàn jiān hù bīng èr kē dū jǐ shì zhōng chén míng fù hù kē jǐ shì zhōng yáng zhī qǐ liáo guó lìn xiāng yáng zhī fǔ wáng chéng céng tiān jīn bīng bèi fù shǐ yuán yù zōng shù jí shì hé yìn guāng shǎo zhān shì xiàng yù qī rén yě

三等应绞拟赎者:翰林修撰兼户、兵二科都给事中陈名复,户科给事中杨枝起、廖国遴,襄阳知府王承曾,天津兵备副使原毓宗,庶吉士何胤光,少詹事项煜七人也。

sì děng yīng shù nǐ shú zhě lǐ bù zhǔ shì wáng sūn huì

四等应戍拟赎者:礼部主事王孙蕙,

hàn lín yuàn jiǎn tǎo liáng zhào yáng

翰林院检讨梁兆阳,

dà lǐ sì zhèng qián wèi kūn

大理寺正钱位坤,

zǒng dū shì láng hóu xún

总督侍郎侯恂,

shān xī fù shǐ wáng bǐng jiàn

山西副使王秉鉴,

yù shǐ chén yǔ bái péi xī dù zhāng mào jué

御史陈羽白、裴希度、张懋爵,

lǐ bù láng zhōng liú dà gǒng

礼部郎中刘大巩,

lì bù yuán wài láng guō wàn xiàng

吏部员外郎郭万象,

jǐ shì zhōng shēn zhī fāng jīn rǔ lì

给事中申芝芳、金汝砺,

jǔ rén wú dá

举人吴达,

xiū zhuàn yáng tíng jiàn jí huáng jì zǔ shí wǔ rén yě

修撰扬廷鉴及黄继祖十五人也。

wǔ děng yīng tú nǐ shú zhě tōng zhèng sī cān yì sòng xué xiǎn yù dé fāng gǒng qián gōng bù zhǔ shì miào yuán jǐ shì zhōng lǚ zhào lóng fu zhèn duó jìn shì wú gāng sī jiǎn tǎo fāng yǐ zhì fu dǐng quán shù jí shì zhāng jiā yù jí chén yuán lóng shí rén yě

五等应徒拟赎者:通政司参议宋学显,谕德方拱干,工部主事缪沅,给事中吕兆龙、傅振铎,进士吴刚思,检讨方以智、傅鼎铨,庶吉士张家玉及沈元龙十人也。

liù děng yīng zhàng nǐ shú zhě gōng bù yuán wài láng pān tóng chūn lǐ bù yuán wài láng wú tài lái zhǔ shì zhāng qí xíng rén wáng yú yào xíng qǔ zhī xiàn zhōu shòu míng jìn shì xú jiā qí jí xiàng liè xīng li bā rén yě

六等应杖拟赎者:工部员外郎潘同春,礼部员外郎吴泰来,主事张琦,行人王于曜,行取知县周寿明,进士徐家麒及向列星、李八人也。

qí liú běi sì hòu dìng duó zhě shǎo zhān shì hé ruì zhēng yáng guān guāng

其留北俟后定夺者:少詹事何瑞征、杨观光,

tài pú shǎo qīng zhāng ruò qí

太仆少卿张若麒,

fù shǐ fāng dà yóu

副使方大猷,

hù bù shì láng dǎng chóng yā

户部侍郎党崇雅,

lì bù shì láng xióng wén jǔ

吏部侍郎熊文举,

tài pú qīng yè chū chūn

太仆卿叶初春,

jǐ shì zhōng gōng dǐng zī dài míng shuō sūn chéng zé liú chāng

给事中龚鼎孳、戴明说、孙承泽、刘昌,

yù shǐ tu bì hóng zhāng míng jùn

御史涂必泓、张鸣骏,

sī yè xuē suǒ yùn

司业薛所蕴,

tōng zhèng cān yì zhào jīng shì

通政参议赵京仕,

biān xiū gāo ěr yǎn

编修高尔俨,

hù bù láng zhōng wèi zhōu zuò jí huáng jì sūn xiāng shí jiǔ rén yě

户部郎中卫周祚及黄纪、孙襄十九人也。

qí lìng cún zài yì zhě jǐ shì zhōng wēng yuán yì guō chōng shù jí shì lǔ lì wú ěr xūn shǐ kě chéng wáng zì chāo bái yìn qiān liáng qīng biāo yáng qī è zhāng yuán lín lǚ chóng liè li huà lín zhū jī zhào jiǒng liú tíng cóng

其另存再议者:给事中翁元益、郭充、庶吉士鲁栗、吴尔埙、史可程、王自超、白胤谦、梁清标、杨栖鹗、张元琳、吕崇烈、李化麟、朱积、赵颎、刘廷琮,

lì bù láng zhōng hóu zuǒ

吏部郎中侯佐,

yuán wài láng zuǒ mào tài

员外郎左懋泰,

lǐ bù láng zhōng wú zhī qí

礼部郎中吴之琦,

bīng bù yuán wài láng zōu míng kuí

兵部员外郎邹明魁,

xíng rén xǔ zuò méi

行人许作梅,

jìn shì hú xiǎn

进士胡显,

tài cháng bó shì gōng mào xī jí wáng zhī mù wáng gāo méi è jī kūn zhū guó shòu wú sōng yìn èr shí bā rén yě

太常博士龚懋熙及王之牧、王皋、梅鹗、姬琨、朱国寿、吴嵩胤二十八人也。

qí yǐ fèng zhǐ lù yòng zhě bīng bù shàng shū zhāng jìn yàn jǐ shì zhōng shí mǐn yù dé wèi yìn wén hán sì wéi yù shǐ sū jīng xíng qǔ zhī xiàn huáng guó qí shī fèng yí bīng bù láng zhōng zhāng zhèng shēng nèi gé zhōng shū shè rén gù dà chéng jí jiāng quán lín děng shí rén yě

其已奉旨录用者:兵部尚书张缙彦,给事中时敏,谕德卫胤文、韩四维,御史苏京,行取知县黄国琦、施凤仪,兵部郎中张正声,内阁中书舍人顾大成及姜荃林等十人也。

de zhǐ zhōu zhōng děng bù dàng huǎn jué chén míng xià děng wèi bì jué gū hóu xún sòng xué xiǎn wú gāng sī fāng yǐ zhì pān tóng chūn děng nǐ zuì wèi hé

得旨:“周锺等不当缓决,陈名夏等未蔽厥辜,侯恂、宋学显、吴刚思、方以智、潘同春等拟罪未合。

xīn bǎng jìn shì jǐn wū wěi mìng bù dàng fù diàn bān lián

新榜进士尽污伪命,不当复玷班联。

lìng zài yì

”令再议。

wéi fāng gǒng qián jié nà mǎ yuán tè zhǐ miǎn qí zuì

惟方拱干结纳马、阮,特旨免其罪。

míng nián zhēng yuè xué lóng fèng zhào nǐ zhōu zhōng guāng shí hēng děng gè jiā yī děng pān tóng chūn zhū chén jiē hóu bǔ xiǎo chén shòu wěi wú jù réng zhí qián lǜ

明年正月,学龙奉诏拟周锺、光时亨等各加一等,潘同春诸臣皆侯补小臣,受伪无据,仍执前律。

dàng shì shí mǎ yuán bì yù shā zhōu zhōng

当是时,马、阮必欲杀周锺。

xué lóng yù huǎn qí sǐ móu zhī cì fǔ wáng duó chéng shì yīng zhù jí shàng zhī qiě qǐng tíng xíng

学龙欲缓其死,谋之次辅王铎,乘士英注籍上之,且请停刑。

duó jí nǐ yú zhǐ bāo yǐ xiáng shèn píng yǔn

铎即拟俞旨,褒以详慎平允。

shì yīng wén zhī dà nù rán shì yǐ wú jí

士英闻之大怒,然事已无及。

dà chéng jì qí dǎng zhāng jié yáng wéi yuán shēng yán yù hé xué lóng xué lóng yǐn jí

大铖暨其党张捷、杨维垣声言欲劾学龙,学龙引疾。

mìng wèi xià bǎo guó gōng zhū guó bì yù shǐ zhāng sūn zhèn děng dǐ qí qǔ bì xíng sī suì xuē jí

命未下,保国公朱国弼、御史张孙振等诋其曲庇行私,遂削籍。

dà chéng jì shā zhōng shí hēng jí chuán zhǐ èr děng zuì zhǎn zhě zhé yǔn chōng nán jīn chǐ jūn sān děng zuì jiǎo zhě chōng guǎng xī biān wèi jūn sì děng yǐ xià jù wèi mín yǒng bù xù yòng

大铖既杀锺、时亨,即传旨二等罪斩者谪允充南金齿军,三等罪绞者充广西边卫军,四等以下俱为民,永不叙用。

rán xué lóng suǒ dìng àn yì duō lòu wǎng ér suǒ nǐ yī děng zhū fàn jiē suí zéi xi xíng shí wèi cháng zhèng xíng pì yě

然学龙所定案亦多漏网,而所拟一等诸犯,皆随贼西行,实未尝正刑辟也。

huáng jì zǔ chén yuán lóng xiàng liè xīng li huáng jì sūn xiāng wáng zhī mù wáng gāo méi è jī kūn zhū guó shòu wú sōng yìn jiāng quán lín jiē wèi xiáng qí guān

黄继祖、沈元龙、向列星、李、黄纪、孙襄、王之牧、王皋、梅鹗、姬琨、朱国寿、吴嵩胤、姜荃林,皆未详其官。

xué lóng guī nán dōu xuán shī

学龙归,南都旋失。

jiǔ zhī zú yú jiā

久之卒于家。

gāo zhuō zì zhī lóu zhōng zhōu rén

高倬,字枝楼,忠州人。

tiān qǐ wǔ nián jìn shì

天启五年进士。

chú dé qīng zhī xiàn diào jīn huá

除德清知县,调金华。

chóng zhēn sì nián zhēng shòu yù shǐ

崇祯四年,征授御史。

jì liáo zǒng dū cáo wén héng yǔ zǒng jiān shān xī zhào xiāng jié zòu

蓟辽总督曹文衡与总监邓希诏相讦奏。

zhào dān lì gàn jì yǐ fù wěi rèn

诏殚力干济,以副委任。

zhuō nǎi shàng shū yán wén héng āng zāng chéng xìng bì bù néng yǎng bí xī yú zhōng guān

倬乃上疏言:“文衡肮脏成性,必不能仰鼻息于中官;

xī zhào yá zì wèi wàng hé néng huà gē máo wèi tóng qì

希诏睚眦未忘,何能化戈矛为同气。

fēng jiāng shì zhòng yi chè xī zhào ān wén héng xīn

封疆事重,宜撤希诏安文衡心。

ruò wén héng bù zú yòng yi gēng zhì wù shǐ zhōng guān cān zhī

若文衡不足用,宜更置,勿使中官参之。

zhū biān zhèn chén rú xī zhào bù shǎo shǐ rén xiào xī zhào dū fǔ zhī zhǎn bù yì nán

诸边镇臣如希诏不少,使人效希诏,督抚之展布益难。

jí zhū biān dū fǔ rú wén héng yì bù shǎo shǐ rén xiào wén héng jiāng biān shì zhī fèi huài yù shén

即诸边督抚如文衡亦不少,使人效文衡,将边事之废坏愈甚。

shū rù biǎn yī zhì shì shì

”疏入,贬一秩视事。

xún shì cǎo chǎng zuò shī huǒ xià lì

巡视草场,坐失火下吏。

tíng chén shēn jiù bù nà

廷臣申救,不纳。

yú nián rè shěn jǐ shì zhōng wú gān lái yǐ wéi yán shǐ shì guī

逾年热审,给事中吴甘来以为言,始释归。

qǐ shàng lín shǔ chéng shāo qiān dà lǐ yòu sì fù

起上林署丞,稍迁大理右寺副。

shí yī nián wǔ yuè huǒ xīng nì xíng zhào xiū xǐng

十一年五月,火星逆行,诏修省。

zhuō yǐ jìn zhě xíng yù zī fán fǎ guān wu tíng gé qǐng chì zhū sī kè qī zòu bào dà zhě xún xiǎo zhě wǔ rì

倬以近者刑狱滋繁,法官务停阁,请敕诸司克期奏报,大者旬,小者五日。

qí fèng zhǐ fù yàn zhě huò wǔ rì sān rì wu bǐ jī àn jǐn shū líng yǔ shuāi jiǎn

其奉旨覆谳者,或五日三日,务俾积案尽疏,囹圄衰减。

dì wèi cǎi nà

帝为采纳。

lǚ qiān nán jīng tài pú qīng

屡迁南京太仆卿。

tài pú gù zhù chú zhōu chú wèi nán dōu xī běi mén hù

太仆故驻滁州,滁为南都西北门户。

qǐng mù zhōu rén wèi bīng bǎo zhàng xiāng tǔ cóng zhī

请募州人为兵,保障乡土,从之。

shí liù nián èr yuè zhuó yòu qiān dū yù shǐ tí dū cāo jiāng

十六年二月擢右佥都御史,提督操江。

qí qiū cāo jiāng gǎi rèn wǔ chén liú kǒng zhāo zhào zhuō bié yòng wèi fù ér jīng shī xiàn

其秋,操江改任武臣刘孔昭,召倬别用,未赴而京师陷。

fú wáng lì nán jīng bài zhuō gōng bù yòu shì láng

福王立南京,拜倬工部右侍郎。

yù yòng jiān nèi guān qǐng gěi gōng liào yín zhì lóng fèng jǐ tà zhū qì wù jí gōng diàn chén shè jīn yù zhū bǎo jì zī shù shí wàn zhuō qǐng cái shěng

御用监内官请给工料银,置龙凤几榻诸器物及宫殿陈设金玉诸宝,计赀数十万,倬请裁省。

guāng lù sì bàn yù yòng qì zhì wàn wǔ qiān qī bǎi yǒu jī zhuō yòu yǐ wéi yán

光禄寺办御用器至万五千七百有奇,倬又以为言。

jiē bù nà

皆不纳。

míng nián èr yuè yóu zuǒ shì láng bài xíng bù shàng shū

明年二月,由左侍郎拜刑部尚书。

guó pò zhuō tóu huán sǐ

国破,倬投缳死。

shì shí dà chén xùn nàn zhě zhuō yǔ zhāng jié yáng wéi yuán shù liáo zé yǒu huáng duān bó liú chéng zhì wú jiā yìn gōng tíng xiáng

是时,大臣殉难者:倬与张捷、杨维垣、庶僚则有黄端伯、刘成治、吴嘉胤、龚廷祥。

duān bó zì yuán gōng jiàn chāng xīn chéng rén

端伯,字元公,建昌新城人。

chóng zhēn yuán nián jìn shì

崇祯元年进士。

lì níng bō háng zhōu èr fǔ tuī guān

历宁波、杭州二府推官。

xíng qǔ fù dōu mǔ yōu guī

行取赴都,母忧归。

fú què rù dōu shū chén yì wáng jū jiàn chāng bù fǎ zhuàng

服阕入都,疏陈益王居建昌不法状。

wáng yì hé duān bó lí jiàn qīn fān jí chū qī xù jiǔ zhū shì

王亦劾端伯离间亲藩,及出妻酗酒诸事。

yǒu zhào hóu kān bì jū lú shān

有诏侯勘,避居庐山。

fú wáng lì dà xué shì jiāng yuē guǎng jiàn qǐ zhī

福王立,大学士姜曰广荐起之。

míng nián sān yuè shòu yí zhì zhǔ shì

明年三月授仪制主事。

wǔ yuè nán dōu pò bǎi guān jiē yíng jiàng

五月,南都破,百官皆迎降。

duān bó bù chū bǔ xì zhī

端伯不出,捕系之。

yuè sì yuè yù zhī jiàng bù cóng zú jiù lù

阅四月,谕之降,不从,卒就戮。

chéng zhì zì guǎng rú hàn yáng rén

成治,字广如,汉阳人。

chóng zhēn qī nián jìn shì

崇祯七年进士。

fú wáng shí lì guān hù bù láng zhōng

福王时,历官户部郎中。

guó pò xīn chéng bó zhào zhī lóng jiāng chū jiàng rù hù bù fēng fǔ kù

国破,忻城伯赵之龙将出降,入户部封府库。

chéng zhì fèn shǒu bó zhī zhī lóng tiào ér miǎn

成治愤,手搏之,之龙跳而免。

chéng zhì zì jīng

成治自经。

jiā yìn zì shéng rú sōng jiāng huá tíng rén

嘉胤,字绳如,松江华亭人。

yóu xiāng jǔ lì guān hù bù zhǔ shì

由乡举历官户部主事。

fèng shǐ chū dōu wén biàn hái yè fāng xiào rú cí tóu huán sǐ

奉使出都,闻变,还谒方孝孺祠,投缳死。

tíng xiáng zì bó xìng wú xī rén

廷祥,字伯兴,无锡人。

mǎ shì qí mén rén yě

马世奇门人也。

chóng zhēn shí liù nián jìn shì

崇祯十六年进士。

wèi zhōng shū shè rén

为中书舍人。

chéng pò yì guān bù zhì wǔ dìng qiáo tóu shuǐ sǐ

城破,衣冠步至武定桥投水死。

shí yòu yǒu qīn tiān jiàn bó shì chén yú jiē guó zǐ shēng wú kě jī wǔ jǔ huáng jīn xǐ bù yī chén shì dá bìng sǐ yān

时又有钦天监博士陈于阶、国子生吴可箕、武举黄金玺、布衣陈士达,并死焉。

zuǒ mào dì zì luó shí lái yáng rén

左懋第,字萝石,莱阳人。

chóng zhēn sì nián jìn shì

崇祯四年进士。

shòu hán chéng zhī xiàn yǒu yì zhèng

授韩城知县,有异政。

zāo fù sāng sān nián bù rù nèi qǐn shì mǔ jìn xiào

遭父丧,三年不入内寝,事母尽孝。

shí èr nián zhuó hù kē jǐ shì zhōng

十二年,擢户科给事中。

shū chén sì bì wèi mín kùn bīng ruò chén gōng wěi dùn guó jì xū hào yě

疏陈四弊,谓民困、兵弱、臣工委顿、国计虚耗也。

yòu chén guì sù zhī cè lìng tiān xià shú zuì zhě jǐn shū sù yán jiā fù kāi zhōng zhī jiù lìng shū sù biān sài chōng jūn shí

又陈贵粟之策,令天下赎罪者尽输粟,盐䇲复开中之旧,令输粟边塞充军食。

huì xīng jiàn zhào tíng xíng mào dì qǐng mǎ shàng sù chuán

彗星见,诏停刑,懋第请马上速传。

yòu qǐng yán jìn jiàng shì piāo lüè yǒu sī juān xuē

又请严禁将士剽掠,有司朘削。

qǐng sàn mǐ qián zhèn niǎn xià jī mín shōu yǎng yīng hái

请散米钱,振辇下饥民,收养婴孩。

míng nián zhēng yuè jiǎo xiǎng ba zhēng yì qǐng mǎ shàng sù xíng kǒng yuǎn fāng lì bù zhī xiān yǐ zhēng mín bù zhān shí huì

明年正月,剿饷罢征,亦请马上速行,恐远方吏不知,先已征,民不沾实惠。

dì bìng cǎi nà

帝并采纳。

sān yuè dà fēng mái

三月,大风霾。

dì bù páo zhāi jū dǎo zhī bù zhǐ

帝布袍斋居,祷之不止。

mào dì yán qù qiū xīng biàn cháo tíng xíng ér xī jí miè

懋第言:“去秋星变,朝停刑而夕即灭。

jīn zhě bù rán qǐ bì xià yǒu qí wén wèi xiū qí shí hu

今者不然,岂陛下有其文未修其实乎?

chén gǎn yǐ shí jìn

臣敢以实进。

liàn xiǎng zhī jiā yuán fēi děi yǐ

练饷之加,原非得已。

nǎi míng zhǐ jiǎn bīng yǐ shěng xiǎng tiān xià gòng zhī zhī ér xiǎng yóu wèi shěng hé yě

乃明旨减兵以省饷,天下共知之,而饷犹未省,何也?

qǐng zì jīn yīn bīng zhēng xiǎng yù shǐ tiān xià zhī yīng jiā zhī shù guān lì wú suǒ chěng qí jiān yǐ xìn bì xià zhī míng zhào

请自今因兵征饷,预使天下知应加之数,官吏无所逞其奸,以信陛下之明诏。

ér xíng yù zé yǐ ruì lǜ zhī yí xìn dìng zhū qiú zhī sǐ shēng zhū yí yú xīn yǔ yí xìn bàn zhě xī cóng qīng diǎn

而刑狱则以睿虑之疑信,定诸囚之死生,诸疑于心与疑信半者,悉从轻典。

qǐ tíng xíng kě zhǐ huì jiě wǎng bù kě yǐ fǎn fēng hu

岂停刑可止彗,解网不可以返风乎?

qiě bì xià lǚ pèi dà ēn sì fāng sǐ zhě yóu zhěn jiè dào zéi wèi jiàn shuāi zhǐ hé yě

且陛下屡沛大恩,四方死者犹枕藉,盗贼未见衰止,何也?

yóu juān tíng zhě zhǐ yī èr

由蠲停者止一二。

cún liú zhī fù yǒu sī pò kǎo chéng cuī zhēng wèi gǎn huǎn shì yǐ mò jiù yú xiōng huāng

存留之赋,有司迫考成,催征未敢缓,是以莫救于凶荒。

qǐng yú jí huāng zhōu xiàn xià zhào sù tíng yǒu sī xī sòng zhuān yǐ jiù huāng wèi wu

请于极荒州县,下诏速停,有司息讼,专以救荒为务。

dì yuē rán

皇帝说:“是的。

yú shì shàng zāi qī shí wǔ zhōu xiàn xīn jiù liàn sān xiǎng bìng tíng

”于是上灾七十五州县新、旧、练三饷并停。

zhōng zāi liù shí bā zhōu xiàn zhǐ zhēng liàn xiǎng xià zāi èr shí bā zhōu xiàn qiū chéng dū zhēng

中灾六十八州县止征练饷,下灾二十八州县秋成督征。

shí sì nián dū cuī cáo yùn dào zhōng chí shū yán chén zì jìng hǎi dǐ lín qīng jiàn rén mín jī sǐ zhě sān yì sǐ zhě sān wèi dào zhě sì

十四年督催漕运,道中驰疏言:“臣自静海抵临清,见人民饥死者三,疫死者三,为盗者四。

mǐ shí yín èr shí sì liǎng rén sǐ qǔ yǐ shí wéi shèng míng chuí niàn

米石银二十四两,人死取以食,惟圣明垂念。

yòu yán chén zì yú tái zhì nán yáng liú kòu shā lù cūn shì wèi xū

”又言:“臣自鱼台至南阳,流寇杀戮,村市为墟。

qí tā jī yì sǐ zhě shī jī shuǐ yá hé wèi bù liú zhèn jū ān kě bù sù

其他饥疫死者,尸积水涯,河为不流,振捄安可不速。

yǐ yòu chén ān mín xi dào zhī cè qǐng hé huāng tián chá bū hù yǔ yǐ yǒu shēng zhī lè gǔ qí gēng zhòng zhī xīn

”已又陈安民息盗之策,请核荒田,察逋户,予以有生之乐,鼓其耕种之心。

yòu yán chén yǒu shì hé gàn yī zài měi jìn fù lǎo wèn jí kǔ jiē yán liàn xiǎng zhī hài

又言:“臣有事河干一载,每进父老问疾苦,皆言练饷之害。

sān nián lái nóng yuàn yú yě shāng tàn yú tú

三年来,农怨于野,商叹于途。

rú cǐ zhòng pài suǒ liàn hé bīng

如此重派,所练何兵?

bīng zài hé suǒ

兵在何所?

jiǎo zéi yù biān xiào ān zài

剿贼御边,效安在?

nài hé shǐ zhòng xīn wǎ jiě yī zhì cǐ jí hu

奈何使众心瓦解,一至此极乎!

yòu yán chén qù dōng dǐ sù qiān jiàn dū cáo chén shǐ kě fǎ yán shān dōng mǐ shí èr shí liǎng ér hé nán nǎi zhì bǎi wǔ shí liǎng cáo chǔ duō bū

”又言:“臣去冬抵宿迁,见督漕臣史可法,言山东米石二十两,而河南乃至百五十两,漕储多逋。

cháo yì bù shōu shé sè xū běn shǎi

朝议不收折色,需本色。

jīn huái fèng jiān mài dà shú rú shōu liǎng dì shé sè yì mài zhuǎn shū qǐ bù dà lì

今淮、凤间麦大熟,如收两地折色,易麦转输,岂不大利。

xī liú yàn yǒu zhuǎn yì zhī fǎ

昔刘晏有转易之法。

jīn suì hé běi dà rěn shān dōng dōng yǎn èr jùn yì yǒu shōu

今岁河北大稔,山东东、兖二郡亦有收。

chéng chū nèi tǎng èr sān shí wàn fēn fā suǒ sī jí shí shōu dí yú guó jì biàn

诚出内帑二三十万,分发所司,及时收籴,于国计便。

dì jí mìng yì xíng

”帝即命议行。

lǚ qiān xíng kē zuǒ jǐ shì zhōng

屡迁刑科左给事中。

shí liù nián qiū chū chá jiāng fáng

十六年秋,出察江防。

míng nián wǔ yuè fú wáng lì jìn bīng kē dū jǐ shì zhōng xuán zhuó yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ yìng tiān huī zhōu zhū fǔ

明年五月,福王立,进兵科都给事中,旋擢右佥都御史,巡抚应天、徽州诸府。

shí dà qīng bīng lián pò lǐ zì chéng cháo yì qiǎn shǐ tōng hǎo ér nán qí rén

时大清兵连破李自成,朝议遣使通好,而难其人。

mào dì mǔ chén mò yú yàn mào dì yù yīn shì fǎn jiù zàng qǐng xíng

懋第母陈殁于燕,懋第欲因是返柩葬,请行。

nǎi bài mào dì bīng bù yòu shì láng jiān yòu qiān dū yù shǐ yǔ zuǒ dū du chén hóng fàn tài pú shǎo qīng mǎ shào yú xié ér lìng mào dì jīng lǐ hé běi lián luò guān dōng zhū jūn

乃拜懋第兵部右侍郎兼右佥都御史,与左都督陈弘范、太仆少卿马绍愉偕,而令懋第经理河北,联络关东诸军。

mǎ shào yú zhě gù bīng bù láng guān yě cháng wèi chén xīn jiǎ tōng kuǎn shì zhì yì zhōu ér hái

马绍愉者,故兵部郎官也,尝为陈新甲通款事至义州而还。

xīn jiǎ jì zhū shào yú yǐ dū zhàn zhì nǜ wèi mào dì hé ba

新甲既诛,绍愉以督战致衄,为懋第劾罢。

jí shì shào yú yǐ qǐ guān láng zhōng nǎi jìn wèi shǎo qīng fù mào dì

及是绍愉已起官郎中,乃进为少卿,副懋第。

mào dì yán chén cǐ xíng zhì jì xiān dì hòu zǐ gōng fǎng dōng gōng èr wáng zōng jì

懋第言:“臣此行致祭先帝后梓宫,访东宫二王踪迹。

chén jì chōng shǐ chén shì bù néng jiān lǐ fēng jiāng

臣既充使臣,势不能兼理封疆。

qiě shào yú chén suǒ hé ba bù dàng fù yǔ chén gòng shì

且绍愉臣所劾罢,不当复与臣共事。

bì yòng chén jīng lǐ zé qǐ mìng hóng fàn tóng shào yú chū shǐ ér jiǎ chén yī lǚ xié shān dōng fǔ chén shōu shí shān dōng yǐ dài bù gǎn fù yán běi xíng

必用臣经理,则乞命弘范同绍愉出使,而假臣一旅,偕山东抚臣收拾山东以待,不敢复言北行。

rú yòng chén yǔ hóng fàn běi xíng zé qù chén jīng lǐ dàn xián mìng ér wǎng ér ba shào yú wù qiǎn

如用臣与弘范北行,则去臣经理,但衔命而往,而罢绍愉勿遣。

gé bù yì zhǐ shào yú gǎi mìng yuán rèn jì dū wáng yǒng jí

”阁部议止绍愉,改命原任蓟督王永吉。

wáng lìng réng zūn qián yù

王令仍遵前谕。

mào dì bīn xíng yán chén cǐ xíng shēng sǐ wèi bǔ

懋第濒行言:“臣此行,生死未卜。

qǐng yǐ cí quē zhī shēn xiào yī yán

请以辞阙之身,效一言。

yuàn bì xià yǐ xiān dì chóu chǐ wèi xīn zhān gāo huáng zhī gōng jiàn zé sī chéng zǔ liè shèng zhī líng qǐn hé cún

愿陛下以先帝仇耻为心,瞻高皇之弓剑,则思成祖列圣之陵寝何存;

fǔ jiāng shàng zhī cán lí zé niàn hé běi shān dōng zhī chì zǐ shuí xù

抚江上之残黎,则念河北、山东之赤子谁恤。

gèng wàng shí shí zhěng dùn shì mǎ bì néng dù hé ér zhàn shǐ néng è hé ér shǒu

更望时时整顿士马,必能渡河而战,始能扼河而守;

bì néng è hé ér shǒu shǐ néng huà jiāng ér ān

必能扼河而守,始能画江而安。

zhòng wěi qí yán

”众韪其言。

wáng lìng jī bái jīn shí wàn liǎng bì bó shù wàn pǐ yǐ bīng sān qiān rén hù xíng

王令赍白金十万两、币帛数万匹,以兵三千人护行。

bā yuè zhōu dù huái

八月,舟渡淮。

shí yuè shuò cì zhāng jiā wān běn cháo chuán lìng zhǐ xǔ bǎi rén cóng xíng

十月朔,次张家湾,本朝传令止许百人从行。

mào dì shuāi sī zhì rù dōu mén zhì zé guǎn zhī hóng lú sì

懋第衰纟至入都门,至则馆之鸿胪寺。

qǐng jì gào zhū líng jí gǎi zàng xiān dì bù kě zé chén tài láo yú lǚ suǒ kū ér diàn zhī

请祭告诸陵及改葬先帝,不可,则陈太牢于旅所,哭而奠之。

jí yǐ shì yuè èr shí yǒu bā rì qiǎn hái chū dōu

即以是月二十有八日遣还出都。

hóng fàn nǎi qǐng shēn fù jiāng nán zhāo zhū jiāng liú zé qīng děng jiàng fù ér liú mào dì děng wù qiǎn

弘范乃请身赴江南招诸将刘泽清等降附,而留懋第等勿遣。

yú shì zì cāng zhōu zhuī huán mào dì gǎi guǎn tài yī yuàn

于是自沧州追还懋第,改馆太医院。

shùn zhì èr nián liù yuè wén nán jīng shī shǒu tòng kū

顺治二年六月,闻南京失守,恸哭。

qí cóng dì mào tài xiān wèi lì bù yuán wài láng jiàng zéi hòu guī běn cháo shòu guān yǐ lái yè mào dì

其从弟懋泰先为吏部员外郎,降贼,后归本朝授官矣,来谒懋第。

mào dì yuē cǐ fēi wú dì yě

懋第曰:“此非吾弟也。

huà chū zhī

”叱出之。

zhì rùn yuè shí èr rì yǔ cóng xíng bīng bù sī wù chén yòng jí yóu jī wáng yī bīn dū sī zhāng liáng zuǒ liú tǒng wáng tíng zuǒ jù yǐ bù jiàng zhū ér shào yú huò miǎn

至闰月十二日,与从行兵部司务陈用极,游击王一斌,都司张良佐、刘统、王廷佐俱以不降诛,而绍愉获免。

qí biāo jiā zì hóng jí zhè jiāng shān yīn rén

祁彪佳,字弘吉,浙江山阴人。

zǔ fù shì qīng bái lì

祖父世清白吏。

biāo jiā shēng ér yīng tè fēng zī jué rén

彪佳生而英特,丰姿绝人。

ruò guàn dì tiān qǐ èr nián jìn shì shòu xīng huà fǔ tuī guān

弱冠,第天启二年进士,授兴化府推官。

shǐ zhì lì mín yì qí nián shào

始至,吏民易其年少。

jí zhì shì pōu jué jīng míng jiē dà wèi fú

及治事,剖决精明,皆大畏服。

wài jiān guī

外艰归。

chóng zhēn sì nián qǐ yù shǐ

崇祯四年,起御史。

shū chén shǎng fá zhī yào yán qián gōng yīn yī jí yí jī sān nián zhī xù qiě ēn jí dū fǔ zǒng shuài wéi wò dà chén ér xiàn dí chōng fēng zhī shì bù yù hé yǐ lì xíng jiān

疏陈赏罚之要,言:“黔功因一级疑,稽三年之叙,且恩及督抚总帅帷幄大臣,而陷敌冲锋之士不预,何以励行间。

shān dōng zhī biàn liù chéng lián xiàn wèi cháng yì jí yī guān qī méng zhī xí bù kě bù pò

山东之变,六诚连陷,未尝议及一官,欺蒙之习不可不破。

dì jí mìng yì xíng

”帝即命议行。

yòu yán jiǔ liè zhī zhǎng jié zé shí wén sì cháo yí lǎo huò méng zhòng qiǎn

又言:“九列之长,诘责时闻,四朝遗老或蒙重谴。

zhū chén chù yán wēi jìng yíng hé yǐ bǎo míng wèi

诸臣怵严威,竞迎合以保名位。

chén suǒ lǜ yú dà chén zhě cǐ yě

臣所虑于大臣者此也。

fāng bó huò yī èr kǎo tái yuán huò shí yú zài jìng bù dé qiān chú jiān sī shǒu lìng duō biǎn zhì tíng fèng

方伯或一二考,台员或十余载,竟不得迁除,监司守令多贬秩停俸。

chén zǐ jīng shén cái jù wú yú de zhǎn bù hé yóu

臣子精神才具无余地,展布曷由。

jí gōng fù míng zhī mín bù shèng qí yǎn zuì nì xiá

急功赴名之民不胜其掩罪匿瑕。

chén suǒ lǜ yú xiǎo chén zhě cǐ yě

臣所虑于小臣者此也。

guó jiā wén pí gǔ sī jiàng shuài gǒu de qí rén tuī gǔ zhù tán lǐ yì yi zhī

国家闻鼙鼓思将帅,苟得其人,推毂筑坛,礼亦宜之。

ruò bì yī xù xún zī mào làn zhī dòu suī kě qīng jiǎng bá zhī shù huò wèi jǐn

若必依序循资,冒滥之窦虽可清,奖拔之术或未尽。

chén suǒ lǜ yú wǔ chén zhě cǐ yě

臣所虑于武臣者此也。

fǔ àn zé shǐ zhōng guān jiān shì huì tóng xì kāi shuǐ huǒ qí zhōng xiǎn

抚按则使中官监视会同,隙开水火,其忠显;

qián tōng jiāo jié qí huàn shēn

潜通交结,其患深。

chén suǒ lǜ yú nèi chén zhě cǐ yě

臣所虑于内臣者此也。

wǔ zhǐ qiáo zé

”忤旨谯责。

xún shàng hé chóu tiān xià quán jú shū yǐ cè guān níng zhì dēng hǎi wèi èr dà yào

寻上《合筹天下全局疏》,以策关、宁,制登海为二大要。

fēn xī zhōng zhōu qín jìn zhī liú zéi jiāng yòu chu yuè zhī shān zéi zhè mǐn dōng yuè zhī hǎi zéi diān qián chu shǔ zhī tǔ zéi wèi sì dà shì

分析中州、秦、晋之流贼,江右、楚、粤之山贼,浙、闽、东粤之海贼,滇、黔、楚、蜀之土贼为四大势。

jí kòng zhì jià yù zhī yi ér guī qí yào yú jí háng wǔ yǐ jié xiǎng shí wèi suǒ yǐ xiāo bīng

极控制驾驭之宜,而归其要于戢行伍以节饷,实卫所以销兵。

fù chén mín jiān shí sì dà kǔ yuē lǐ jiǎ yuē xū liáng yuē xíng hù yuē sōu zāng yuē qīn tí yuē gé tí yuē jié sòng yuē wō fǎng yuē sī shuì yuē sī zhù yuē jiě yùn yuē mǎ hù yuē yán dīng yuē nàn mín

复陈民间十四大苦:曰里甲,曰虚粮,曰行户,曰搜赃,曰钦提,曰隔提,曰讦讼,曰窝访,曰私税,曰私铸,曰解运,曰马户,曰盐丁,曰难民。

dì shàn qí yán xià zhī suǒ sī

帝善其言,下之所司。

chū àn sū sōng zhū fǔ lián jī huá sì rén zhàng shā zhī

出按苏、松诸府,廉积猾四人杖杀之。

yí xīng mín fā shǒu fǔ zhōu yán rú zǔ mù yòu fén hàn lín chén yú dǐng yú tài lú yì fā qí zǔ mù

宜兴民发首辅周延儒祖墓,又焚翰林陈于鼎、于泰庐,亦发其祖墓。

biāo jiā bǔ zhì rú fǎ ér yú yán rú wú suǒ xùn yán rú hàn zhī

彪佳捕治如法,而于延儒无所徇,延儒憾之。

huí dào kǎo hé jiàng fèng xún yǐ shì yǎng guī

回道考核,降俸,寻以侍养归。

jiā jū jiǔ nián mǔ fú zhōng zhào zhǎng hé nán dào shì

家居九年,母服终,召掌河南道事。

shí liù nián zuǒ dà jì wèn yí mò gǎn jí mén

十六年佐大计,问遗莫敢及门。

shuā juàn nán jī qǐ xiū bù yǔn biàn dào huán jiā

刷卷南畿,乞休,不允,便道还家。

běi dōu biàn wén yè fú wáng yú nán jīng

北都变闻,谒福王于南京。

wáng jiān guó huò qǐng dēng jí

王监国,或请登极。

biāo jiā qǐng fā sàng fú mǎn yì qí yí cóng zhī

彪佳请发丧,服满议其仪,从之。

gāo jié bīng rǎo yáng zhōu mín bēn bì jiāng nán jiān mín chéng jī piào duì pū mìng biāo jiā wǎng xuān yù zhǎn chàng luàn zhě shù rén yī fāng suì ān

高杰兵扰扬州,民奔避江南,奸民乘机剽兑攵,命彪佳往宣谕,斩倡乱者数人,一方遂安。

qiān dà lǐ sì chéng xuán zhuó yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ jiāng nán

迁大理寺丞,旋擢右佥都御史,巡抚江南。

sū zhōu zhū shēng xí tǎo qí xiāng guān cóng zéi zhě jiān mín hé zhī

苏州诸生檄讨其乡官从贼者,奸民和之。

shǎo zhān shì xiàng yù jí dà lǐ sì zhèng qián wèi kūn tōng zhèng sī cān yì sòng xué xiǎn lǐ bù yuán wài láng tāng yǒu qìng zhī jiā jiē bèi fén jié

少詹事项煜及大理寺正钱位坤、通政司参议宋学显、礼部员外郎汤有庆之家皆被焚劫。

cháng shú yòu fén jǐ shì zhōng shí mǐn jiā huǐ qí sān dài sì guān

常熟又焚给事中时敏家,毁其三代四棺。

biāo jiā qǐng yì cóng nì zhū chén zuì ér zhì fén lüě zhī tú yǐ jiā děng cóng zhī

彪佳请议从逆诸臣罪,而治焚掠之徒以加等,从之。

zhào shè chǎng wèi jī shì guān

诏设厂卫缉事官。

biāo jiā shàng yán hóng wǔ chū guān mín yǒu fàn huò shōu xì jǐn yī wèi gāo huáng dì jiàn fēi fǎ líng nüè fén qí xíng jù sòng qiú xíng bù

彪佳上言:“洪武初,官民有犯,或收系锦衣卫,高皇帝见非法凌虐,焚其刑具,送囚刑部。

shì zǔ zhì yuán wú zhào yù yě

是祖制原无诏狱也。

hòu nǎi yǐ luó zhī wéi shì suī yuē cháo tíng zhǎo yá shí wèi quán jiān yīng gǒu

后乃以罗织为事,虽曰朝廷爪牙,实为权奸鹰狗。

jǔ cháo jǐn zhī qí wang ér fǎ sī wú gǎn xuě

举朝尽知其枉,而法司无敢雪。

cǎn kù děng lái zhōu píng fǎn wú xú dù

惨酷等来、周,平反无徐、杜。

cǐ zhào yù zhī bì yě

此诏狱之弊也。

hóng wǔ shí wǔ nián gǎi yí luán sī wèi jǐn yī wèi duān zhǎng zhí jià shì wèi děng shì wèi cháng lìng jī shì yě

洪武十五年改仪銮司为锦衣卫,耑掌直驾侍卫等事,未尝令缉事也。

yǒng lè jiān shè lì dōng chǎng shǐ kāi gào mì mén

永乐间设立东厂,始开告密门。

xiōng rén tóu wèi sī yì chì shǒu jù wàn

凶人投为厮役,赤手钜万。

fēi wū jí yú shàn liáng zhāo chéng chū yú sī kǎo yuàn fèn mǎn hu jīng jī

飞诬及于善良,招承出于私拷,怨愤满乎京畿。

yù jué bāo jū ér bāo jū mí shèng

欲绝苞苴,而苞苴弥盛;

yù qīng jiān guǐ ér jiān guǐ yì duō

欲清奸宄,而奸宄益多。

cǐ jī shì zhī bì yě

此缉事之弊也。

gǔ zhě xíng bù shàng dài fū

古者刑不上大夫。

nì jǐn yòng shì shǐ qù yī shòu zhàng

逆瑾用事,始去衣受杖。

běn wú kě shā zhī zuì nǎi méng bì sǐ zhī xíng

本无可杀之罪,乃蒙必死之刑。

cháo tíng shòu bì jiàn zhī míng tiān xià fǎn guī zhōng zhí zhī yù

朝廷受愎谏之名,天下反归忠直之誉。

cǐ tíng zhàng zhī bì yě

此廷杖之弊也。

shū zòu nǎi mìng wǔ chéng yù shǐ tǐ fǎng ér jī shì guān bù shè

”疏奏,乃命五城御史体访,而缉事官不设。

dū fǔ bù jiàng liú zhào jī chén kě lì zhāng yīng mèng yú yǒng shòu zhù jīng kǒu zhè jiāng rù wèi dū sī huáng zhī kuí yì bù shuǐ lù bīng sān sì qiān shù qí de

督辅部将刘肇基、陈可立、张应梦、于永绶驻京口,浙江入卫都司黄之奎亦部水陆兵三四千戍其地。

zhī kuí yù jūn yán

之奎御军严。

sì jiàng bīng zì héng rèn shāng mín zhè bīng fù ér tóu zhī jiāng suì yǒu xì

四将兵恣横,刃伤民,浙兵缚而投之江,遂有隙。

yǐ ér shǒu bèi li dà kāi tǒng zhè bīng zhuó zhèn bīng mǎ zhèn bīng yǔ xiāng jī shè shā dà kāi

已而守备李大开统浙兵斫镇兵马,镇兵与相击,射杀大开。

luàn bīng dà fén lüě sǐ zhě sì bǎi rén

乱兵大焚掠,死者四百人。

biāo jiā zhì yǒng shòu děng dùn qù

彪佳至,永绶等遁去。

biāo jiā hé zhì sì jiāng zuì zhōu xù bèi nàn jiā mín dà yuè

彪佳劾治四将罪,赒恤被难家,民大悦。

gāo jié zhù guā zhōu bá hù shén biāo jiā kè qī wǎng huì

高杰驻瓜洲,跋扈甚,彪佳克期往会。

zhì qī fēng dà zuò jié yì biāo jiā bì wú lái

至期,风大作,杰意彪佳必无来。

biāo jiā xié shù zú chōng fēng dù jié dà hài yì jǐn chè bīng wèi huì biāo jiā yú dà guān lóu

彪佳携数卒冲风渡,杰大骇异,尽撤兵卫,会彪佳于大观楼。

biāo jiā pī gān gé miǎn yǐ zhōng yì gòng jiǎng wáng shì

彪佳披肝膈,勉以忠义,共奖王室。

jié gǎn tàn yuē jié yuè rén duō yǐ rú gōng jié gān wéi sǐ

杰感叹曰:“杰阅人多矣,如公,杰甘为死!

gōng yī rì zài wú jié yī rì zūn gōng yuē yǐ

公一日在吴,杰一日遵公约矣。

gòng fàn ér bié

”共饭而别。

qún xiǎo jí biāo jiā jìng dǐ qī yǐ jū dēng jí lì lù wáng wéi yán biāo jiā jìng yí jí qù

群小疾彪佳,竞诋諆,以沮登极、立潞王为言,彪佳竟移疾去。

míng nián wǔ yuè nán dōu shī shǒu

明年五月,南都失守。

liù yuè háng zhōu jì shī biāo jiā jí jué lì

六月,杭州继失,彪佳即绝粒。

zhì rùn yuè sì rì dài jiā rén xiān qǐn duān zuò chí zhōng ér sǐ nián sì shí yǒu sì

至闰月四日,绐家人先寝,端坐池中而死,年四十有四。

táng wáng zèng shǎo bǎo bīng bù shàng shū shì zhōng mǐn

唐王赠少保、兵部尚书,谥忠敏。

zàn yuē zhāng shèn yán xú shí qí děng jiē běi dōu jiù chén gāng fāng liàn dá suǒ jiàn bái xī yǒu bì shí zhèng

赞曰:张慎言、徐石麒等皆北都旧臣,刚方练达,所建白悉有裨时政。

lìng qí shòu shì xī cháo cóng róng zhǎn bù shù jī hū liè qīng zhī liáng yě

令其受事熙朝,从容展布,庶几乎列卿之良也。

ér zāo shí bù zào nèi wài jiāo hòng dòng zhé jǔ yǔ suī lǎo chéng hé néng shè shī gàn jì zāi

而遭时不造,内外交讧,动辄龃龉,虽老成何能设施干济哉!

zuǒ mào dì zhàng jié quán zhēn dǎo sǐ bù huǐ yú fèng shǐ zhī yì yì wú kuì yān

左懋第仗节全贞,蹈死不悔,于奉使之义,亦无愧焉。

✦ You read 列传·卷一百六十三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.