明史 · 佚名 · Chapter 282 of 333

列传·卷一百七十

PinyinModern Translation
Size

rú lín yī

◎儒林一

yuè zì sī mǎ qiān bān gù chuàng shù rú lín zhe hàn xìng zhū rú xiū míng jīng yì zhī yóu cháo tíng guǎng lì xué guān zhī lù yǔ yī dài zhèng zhì xiāng biǎo lǐ

粤自司马迁、班固创述《儒林》,著汉兴诸儒修明经艺之由,朝廷广厉学官之路,与一代政治相表里。

hòu shǐ yán qí tǐ zhì shì zhī bào yí jīng yǐ xiāng shòu shòu zhě suī wú tā shì yè lǜ lèi cì wèi piān

后史沿其体制,士之抱遗经以相授受者,虽无他事业,率类次为篇。

sòng shǐ pàn dào xué rú lín wèi èr yǐ míng yī luò yuān yuán shàng chéng zhū sì rú zōng tǒng xù mò zhèng yú shì

《宋史》判《道学》、《儒林》为二,以明伊、雒渊源,上承洙、泗,儒宗统绪,莫正于是。

suǒ guān yú shì dào rén xīn zhě shèn jù shì yǐ zǎi jí suī fán mò kě fèi yě

所关于世道人心者甚巨,是以载籍虽繁,莫可废也。

míng tài zǔ qǐ bù yī dìng tiān xià dāng gān gē chēng rǎng zhī shí suǒ zhì zhēng zhào qí rú jiǎng lùn dào dé xiū míng zhì shù xīng qǐ jiào huà huàn hu chéng yī dài zhī hóng guī

明太祖起布衣,定天下,当干戈抢攘之时,所至征召耆儒,讲论道德,修明治术,兴起教化,焕乎成一代之宏规。

suī tiān dǎn yīng zī ér zhū rú zhī gōng bù wéi wú zhù yě

虽天亶英姿,而诸儒之功不为无助也。

zhì kē qǔ shì yī yǐ jīng yì wèi xiān wǎng luó shuò xué

制科取士,一以经义为先,网罗硕学。

sì shì chéng píng wén jiào tè shèng dà chén yǐ wén xué dēng yòng zhě lín lì cháo yòu

嗣世承平,文教特盛,大臣以文学登用者,林立朝右。

ér yīng zōng zhī shì hé dōng xuē xuān yǐ chún rú yù jī zhèng suī fú jiū yú yòng qí qīng xiū dǔ xué hǎi nèi zōng yān

而英宗之世,河东薛瑄以醇儒预机政,虽弗究于用,其清修笃学,海内宗焉。

wú yǔ bì yǐ míng rú bèi jiàn tiān zǐ xiū bì pìn zhī shū lǐ qián xí yán jiàn xiǎng wàng fēng cǎi ér yù lóng yú shí gòu suì cóng zī

吴与弼以名儒被荐,天子修币聘之殊礼,前席延见,想望风采,而誉隆于实,诟谇丛滋。

zì shì jī zhòng jiǎ kē rú fēng shǎo tì

自是积重甲科,儒风少替。

bái shā ér hòu kuàng diǎn quē rú

白沙而后,旷典缺如。

yuán fu míng chū zhū rú jiē zhū zǐ mén rén zhī zhī liú yú yì shī chéng yǒu zì jǔ yuē zhì rán

原夫明初诸儒,皆朱子门人之支流余裔,师承有自,矩矱秩然。

cáo duān hú jū rén dǔ jiàn lǚ jǐn shéng mò shǒu rú xiān zhī zhèng zhuàn wú gǎn gǎi cuò

曹端、胡居仁笃践履,谨绳墨,守儒先之正传,无敢改错。

xué shù zhī fēn zé zì chén xiàn zhāng wáng shǒu rén shǐ

学术之分,则自陈献章、王守仁始。

zōng xiàn zhāng zhě yuē jiāng mén zhī xué gū xíng dú yì qí chuán bù yuǎn

宗献章者曰江门之学,孤行独诣,其传不远。

zōng shǒu rén zhě yuē yáo jiāng zhī xué bié lì zōng zhǐ xiǎn yǔ zhū zǐ bèi chí mén tú biàn tiān xià liú chuán yú bǎi nián qí jiào dà xíng qí bì zī shén

宗守仁者曰姚江之学,别立宗旨,显与朱子背驰,门徒遍天下,流传逾百年,其教大行,其弊滋甚。

jiā lóng ér hòu dǔ xìn chéng zhū bù qiān yì shuō zhě wú fù jǐ rén yǐ

嘉、隆而后,笃信程、朱,不迁异说者,无复几人矣。

yào zhī yǒu míng zhū rú yǎn yī luò zhī xù yán tàn xìng mìng zhī ào zhǐ zī zhū huò shuǎng suì qǐ qí qū xí miù chéng é zhǐ guī mí yuǎn

要之,有明诸儒,衍伊、雒之绪言,探性命之奥旨,锱铢或爽,遂启岐趋,袭谬承讹,指归弥远。

zhì zhuān mén jīng xùn shòu shòu yuán liú zé èr bǎi qī shí yú nián jiān wèi wén yǐ cǐ míng jiā zhě

至专门经训授受源流,则二百七十余年间,未闻以此名家者。

jīng xué fēi hàn táng zhī jīng zhuān xìng lǐ xí sòng yuán zhī zāo pò lùn zhě wèi kē jǔ shèng ér rú shù wēi dài qí rán hu

经学非汉、唐之精专,性理袭宋、元之糟粕,论者谓科举盛而儒术微,殆其然乎。

jīn chā bié qí rén zhǔn qián shǐ lì zuò rú lín chuán

今差别其人,准前史例,作《儒林传》。

yǒu shì gōng kě jiàn liè yú zhèng zhuàn zhě cí bù fù jí

有事功可见,列于正传者,兹不复及。

qí xiān shèng xiān xián hòu yì míng dài jí wèi biǎo zhāng yǎn shèng liè jué shàng gōng yǔ guó zhōng shǐ

其先圣、先贤后裔,明代亟为表章,衍圣列爵上公,与国终始。

qí tā zān yīng féng yè yì yè chéng ēn yì rú lín shèng shì yě

其他簪缨逢掖,奕叶承恩,亦儒林盛事也。

kǎo qí yuán shǐ bié zì wèi piān fù zhū mò jiǎn yǐ bèi yī dài zhī gù yún

考其原始,别自为篇,附诸末简,以备一代之故云。

fàn zǔ gàn yè yí děng xiè yīng fāng wāng kè kuān liáng yín zhào fāng chén mó xuē xuān yán yǔ xī zhōu huì děng hú jū rén yú yòu cài qīng chén chēn lín xī yuán děng luō qīn shùn cáo duān wú yǔ bì hú jiǔ sháo děng chén zhēn shèng lǚ rán lǚ qián děng shào bǎo wáng wèn yáng lián liú guān sūn dǐng li zhōng mǎ lǐ wèi xiào wáng yīng diàn wáng jìng chén zhōu yīng pān fǔ cuī xǐ hé táng

范祖干(叶仪等) 谢应芳汪克宽梁寅赵汸陈谟薛瑄(阎禹锡周蕙等) 胡居仁(余祐) 蔡清(陈琛林希元等) 罗钦顺曹端吴与弼(胡九韶等) 陈真晟吕柟(吕潜等) 邵宝(王问) 杨廉刘观(孙鼎李中) 马理魏校(王应电王敬臣) 周瑛潘府崔铣何瑭

táng bó yuán huáng chún yào dì yuān yào

唐伯元黄淳耀(弟渊耀)

fàn zǔ gàn zì jǐng xiān jīn huá rén

范祖干,字景先,金华人。

cóng tóng yì xǔ qiān yóu de qí zhǐ yào

从同邑许谦游,得其指要。

qí xué yǐ chéng yì wéi zhǔ ér yán yǐ shèn dú chí shǒu zhī gōng

其学以诚意为主,而严以慎独持守之功。

tài zǔ xià wù zhōu yǔ yè yí bìng zhào

太祖下婺州,与叶仪并召。

zǔ gàn chí dà xué yǐ jìn tài zǔ wèn zhì dào hé xiān duì yuē bù chū shì shū

祖干持《大学》以进,太祖问治道何先,对曰:“不出是书。

tài zǔ lìng pōu chén qí yì zǔ gàn wèi dì wáng zhī dào zì xiū shēn qí jiā yǐ zhì zhì guó píng tiān xià bì shàng xià sì páng jūn qí fāng zhèng shǐ wàn wù gè dé qí suǒ ér hòu kě yǐ yán zhì

”太祖令剖陈其义,祖干谓帝王之道,自修身齐家以至治国平天下,必上下四旁,均齐方正,使万物各得其所,而后可以言治。

tài zǔ yuē shèng rén zhī dào suǒ yǐ wèi wàn shì fǎ

太祖曰:“圣人之道,所以为万世法。

wú zì qǐ bīng yǐ lái hào lìng shǎng fá yī yǒu bù píng hé yǐ fú zhòng

吾自起兵以来,号令赏罚,一有不平,何以服众。

fu wǔ dìng huò luàn wén zhì tài píng xī shì dào yě

夫武定祸乱,文致太平,悉是道也。

shēn jiā lǐ mào mìng èr rén wéi zī yì zǔ gàn yǐ qīn lǎo cí guī

”深加礼貌,命二人为谘议,祖干以亲老辞归。

li wén zhōng shǒu chù zhōu tè jiā jìng lǐ héng chēng zhī wéi shī

李文忠守处州,特加敬礼,恒称之为师。

zǔ gàn shì qīn xiào fù mǔ jiē bā shí yú ér zhōng

祖干事亲孝,父母皆八十余而终。

jiā pín bù néng zàng xiāng lǐ gòng wèi yíng bàn bēi āi sān nián rú yī rì

家贫不能葬,乡里共为营办,悲哀三年如一日。

yǒu sī yǐ wén mìng biǎo qí suǒ jū yuē chún xiào fang xué zhě chēng wéi chún xiào xiān shēng

有司以闻,命表其所居曰纯孝坊,学者称为纯孝先生。

yè yí zì jǐng hàn jīn huá rén

叶仪,字景翰,金华人。

shòu yè yú xǔ qiān qiān huì zhī yuē xué zhě bì yǐ wǔ xìng rén lún wèi běn yǐ kāi míng xīn shù biàn huà qì zhì wèi xiān

受业于许谦,谦诲之曰:“学者必以五性人伦为本,以开明心术、变化气质为先。

yí zhāo xī tì lì yán jiū ào zhǐ

”仪朝夕惕厉,研究奥旨。

yǐ ér shòu tú jiǎng xué shì zhēng qū zhī

已而授徒讲学,士争趋之。

qí yǔ xué zhě yuē shèng xián yán xíng jǐn yú liù jīng sì shū qí wēi cí ào yì zé jìn dài xiān rú zhī shuō bèi yǐ

其语学者曰:“圣贤言行,尽于《六经》、《四书》,其微词奥义,则近代先儒之说备矣。

yóu qí yán yǐ qiú qí xīn hán yǒng cóng róng jiǔ zì dé zhī bù kě xiān lì jǐ yì ér wàng yǒu shì fēi yě

由其言以求其心,涵泳从容,久自得之,不可先立己意,而妄有是非也。

tài zǔ kè wù zhōu zhào jiàn shòu wèi zī yì yǐ lǎo bìng cí

”太祖克婺州,召见,授为谘议,以老病辞。

yǐ ér zhī fǔ wáng zōng xiǎn pìn yí jí sòng lián wèi wǔ jīng shī fēi jiǔ yì cí guī yǐn jū yǎng qīn

已而知府王宗显聘仪及宋濂为《五经》师,非久亦辞归,隐居养亲。

suǒ zhe yǒu nán yáng zá gǎo

所著有《南阳杂藁》。

wú chén chēng qí lǐ míng shí jīng yī jiè bù gǒu

吴沉称其理明识精,一介不苟。

ān pín lè dào shǒu sǐ bù biàn

安贫乐道,守死不变。

mén rén hé shòu péng zì dé líng yì jīn huá rén

门人何寿朋,字德龄,亦金华人。

qióng jīng shǒu zhì bù wàng gān rén

穷经守志,不妄干人。

hóng wǔ chū jǔ xiào lián yǐ èr qīn jù lǎo cí

洪武初,举孝廉,以二亲俱老辞。

fù mò shě suǒ jū zhái yì dì yǐ zàng

父殁,舍所居宅易地以葬。

xué zhě yīn qí zì hào chēng yuē guī quán xiān shēng

学者因其自号,称曰归全先生。

tóng yì wāng yǔ lì zì shī dào zǔ gàn mén rén

同邑汪与立,字师道,祖干门人。

qí dé xíng yǔ shòu péng qí míng ér wén xué wèi yōu

其德行与寿朋齐名而文学为优。

yǐn jū jiào shòu yǐ gāo shòu zhōng

隐居教授,以高寿终。

xiè yīng fāng zì zi lán wǔ jìn rén yě

谢应芳,字子兰,武进人也。

zì yòu dǔ zhì hào xué qián xīn xìng lǐ yǐ dào yì míng jié zì lì

自幼笃志好学,潜心性理,以道义名节自励。

yuán zhì zhèng chū yǐn bái hè xī shàng

元至正初,隐白鹤溪上。

gòu xiǎo shì yán yuē guī cháo yīn yǐ wéi hào

构小室,颜曰“龟巢”,因以为号。

jùn pì jiào xiāng xiào zǐ dì xiān zhì hòu wén zhū shēng jiē xún xún yǎ chì

郡辟教乡校子弟,先质后文,诸生皆循循雅饬。

jí yì duān huò shì cháng ji shèng xián gé yán gǔ jīn míng jiàn wèi biàn huò biān

疾异端惑世,尝辑圣贤格言、古今明鉴为《辨惑编》。

yǒu jǔ wèi sān qú shū yuàn shān cháng zhě bù jiù

有举为三衢书院山长者,不就。

jí tiān xià bīng qǐ bì dì wú zhōng wú rén zhēng yán zhì wèi dì zǐ shī

及天下兵起,避地吴中,吴人争延致为弟子师。

jiǔ zhī jiāng nán dǐ dìng shǐ lái guī nián yú qī shí yǐ

久之,江南底定,始来归,年逾七十矣。

xǐ jū fāng mào shān yī shì xiāo rán yàn rú yě

徙居芳茂山,一室萧然,晏如也。

yǒu sī zhēng xiū jùn zhì qiáng qǐ fù zhī

有司征修郡志,强起赴之。

nián yì gāo xué xíng yì shào

年益高,学行益劭。

dá guān jìn shēn guò jùn zhě bì fǎng yú qí lú yīng fāng bù yī wéi dài yǔ zhī kàng lǐ

达官缙绅过郡者,必访于其庐,应芳布衣韦带与之抗礼。

yì lùn bì guān shì jiào qiè mín yǐn ér dǎo shàn zhī zhì bù shuāi

议论必关世教,切民隐,而导善之志不衰。

shī wén yǎ lì yùn jiè ér suǒ zì de zhě lǐ xué wèi shēn

诗文雅丽蕴藉,而所自得者,理学为深。

zú nián jiǔ shí qī

卒年九十七。

wāng kè kuān zì dé yī qí mén rén

汪克宽,字德一,祁门人。

zǔ huá shòu yè shuāng fēng ráo lǔ de miǎn zhāi huáng shì zhī chuán

祖华,受业双峰饶鲁,得勉斋黄氏之传。

kè kuān shí suì shí fù shòu yǐ shuāng fēng wèn dá zhī shū zhé yǒu wù

克宽十岁时,父授以双峰问答之书,辄有悟。

nǎi qǔ sì shū zì dìng jù dòu zhòu yè sòng xí zhuān qín yì fán ér

乃取《四书》,自定句读,昼夜诵习,专勤异凡儿。

hòu cóng fù zhī fú liáng wèn yè yú wú zhòng yū zhì yì dǔ

后从父之浮梁,问业于吴仲迂,志益笃。

yuán tài dìng zhōng jǔ yīng xiāng shì zhòng xuǎn

元泰定中,举应乡试,中选。

huì shì yǐ dá cè gāng zhí jiàn chù kǎi rán qì kē jǔ yè jìn lì yú jīng xué

会试以答策伉直见黜,慨然弃科举业,尽力于经学。

chūn qiū zé yǐ hú ān guó wéi zhǔ ér bó kǎo zhòng shuō huì cuì chéng shū míng zhī yuē chūn qiū jīng zhuàn fù lù zuǎn shū

《春秋》则以胡安国为主,而博考众说,会萃成书,名之曰《春秋经传附录纂疏》。

yì zé yǒu chéng zhū chuán yì yīn kǎo

《易》则有《程朱传义音考》。

shī yǒu jí chuán yīn yì huì tōng

《诗》有《集传音义会通》。

lǐ yǒu lǐ jīng bǔ yì

《礼》有《礼经补逸》。

gāng mù yǒu fán lì kǎo yì

《纲目》有《凡例考异》。

sì fāng xué shì zhí jīng mén xià zhě shén zhòng

四方学士,执经门下者甚众。

zhì zhèng jiān qí huáng bīng zhì shì lú zī cái jǐn zāo fén lüě

至正间,蕲、黄兵至,室庐赀财尽遭焚掠。

dān piáo lǚ kōng yí rán zì dé

箪瓢屡空,怡然自得。

hóng wǔ chū pìn zhì jīng shī tóng xiū yuán shǐ

洪武初,聘至京师,同修《元史》。

shū chéng jiāng shòu guān gù cí lǎo jí

书成将授官,固辞老疾。

cì yín bì gěi yì hái

赐银币,给驿还。

wǔ nián dōng zú nián liù shí yǒu jiǔ

五年冬卒,年六十有九。

liáng yín zì mèng jìng xīn yù rén

梁寅,字孟敬,新喻人。

shì yè nóng jiā pín zì lì yú xué yān guàn wǔ jīng bǎi shì

世业农,家贫,自力于学,淹贯《五经》、百氏。

lèi jǔ bù dì suì qì qù

累举不第,遂弃去。

pì jí qìng lù rú xué xùn dǎo jū èr suì yǐ qīn lǎo cí guī

辟集庆路儒学训导,居二岁,以亲老辞归。

míng nián tiān xià bīng qǐ suì yǐn jū jiào shòu

明年,天下兵起,遂隐居教授。

tài zǔ dìng sì fāng zhēng tiān xià míng rú xiū shù lǐ yuè

太祖定四方,征天下名儒修述礼乐。

yín jiù zhēng nián liù shí yú yǐ

寅就征,年六十余矣。

shí yǐ lǐ lǜ zhì dù fēn wéi sān jú yín zài lǐ jú zhōng tǎo lùn jīng shěn zhū rú jiē tuī fú

时以礼、律、制度,分为三局,寅在礼局中,讨论精审,诸儒皆推服。

shū chéng cì jīn bì jiāng shòu guān yǐ lǎo bìng cí hái

书成,赐金币,将授官,以老病辞,还。

jié lú shí mén shān sì fāng shì duō cóng xué chēng wéi liáng wǔ jīng yòu chēng shí mén xiān shēng

结庐石门山,四方士多从学,称为梁五经,又称石门先生。

lín yì zǐ chū rù guān yì yín qǐng jiào

邻邑子初入官,诣寅请教。

yín yuē qīng shèn qín jū guān sān zì fú yě

寅曰:“清、慎、勤,居官三字符也。

qí rén wèn tiān dé wáng dào zhī yào yín wēi xiào yuē yán zhōng xìn xíng dǔ jìng tiān dé yě

”其人问天德王道之要,寅微笑曰:“言忠信,行笃敬,天德也。

bù shāng cái bù hài mín wáng dào yě

不伤财,不害民,王道也。

qí rén tuì yuē liáng zǐ suǒ yán píng píng ěr

”其人退曰:“梁子所言,平平耳。

hòu yǐ bù jiǎn bài yǔ rén yuē wú bù gǎn zài jiàn shí mén xiān shēng

”后以不检败,语人曰:“吾不敢再见石门先生。

yín zú nián bā shí èr

”寅卒,年八十二。

zhào fāng zì zi cháng xiū níng rén

赵汸,字子常,休宁人。

shēng ér zī bǐng zhuó jué

生而姿禀卓绝。

chū jiù wài fù dú zhū zǐ sì shū duō suǒ yí nán nǎi jǐn qǔ zhū zǐ shū dú zhī

初就外傅,读朱子《四书》,多所疑难,乃尽取朱子书读之。

wén jiǔ jiāng huáng zé yǒu xué xíng wǎng cóng zhī yóu

闻九江黄泽有学行,往从之游。

zé zhī xué yǐ jīng sī zì wù wéi zhǔ

黄泽治学以自思自悟为主,采用启发式方法教育他人。

qí jiào rén yǐn ér bù fā

其教人,引而不发。

fāng yī zài dēng mén nǎi de liù jīng yí yì qiān yú tiáo yǐ guī

汸一再登门,乃得《六经》疑义千余条以归。

yǐ fù wǎng liú èr suì de kǒu shòu liù shí sì guà dà yì yǔ xué chūn qiū zhī yào

已,复往,留二岁,得口授六十四卦大义与学《春秋》之要。

hòu fù cóng lín chuān yú jí yóu huò wén wú chéng zhī xué

后复从临川虞集游,获闻吴澄之学。

nǎi zhù dōng shān jīng shè dú shū zhù shù qí zhōng

乃筑东山精舍,读书著述其中。

jī chū míng zhé qǐ chéng xīn mò zuò

鸡初鸣辄起,澄心默坐。

yóu shì zào yì jīng shēn zhū jīng wú bù tōng guàn ér yóu suì yú chūn qiū

由是造诣精深,诸经无不通贯,而尤邃于《春秋》。

chū yǐ wén yú huáng zé zhě wèi chūn qiū shī shuō sān juǎn fù guǎng zhī wèi chūn qiū jí chuán shí wǔ juǎn

初以闻于黄泽者,为《春秋师说》三卷,复广之为《春秋集传》十五卷。

yīn lǐ jì jīng jiě yǒu zhǔ cí bǐ shì chūn qiū jiào zhī yǔ nǎi fù zhe chūn qiū shǔ cí bā piān

因《礼记》经解有“属辞比事《春秋》教”之语,乃复著《春秋属辞》八篇。

yòu yǐ wéi xué chūn qiū zhě bì kǎo zuǒ zhuàn shì shí wèi xiān dù yù chén fu liáng yǒu de yú cǐ ér gè yǒu suǒ bì nǎi fù zhe zuǒ shì bǔ zhù shí juǎn

又以为学《春秋》者,必考《左传》事实为先,杜预、陈傅良有得于此,而各有所蔽,乃复著《左氏补注》十卷。

dàng shì shí tiān xià bīng qǐ fāng zhuǎn cè gān gē jiān diān pèi liú lí ér jìn xiū zhī gōng bù xiè

当是时,天下兵起,汸转侧干戈间,颠沛流离,而进修之功不懈。

tài zǔ jì dìng tiān xià zhào xiū yuán shǐ zhēng fāng yù qí shì

太祖既定天下,诏修《元史》,征汸预其事。

shū chéng cí guī

书成,辞归。

wèi jǐ zú nián wǔ shí yǒu yī

未几卒,年五十有一。

xué zhě chēng dōng shān xiān shēng

学者称东山先生。

chén mó zì yī dé tài hé rén

陈谟,字一德,泰和人。

yòu néng shī wén suì yú jīng xué páng jí zi shǐ bǎi jiā shè liú tàn yuán biàn xī chún bó lí rán yào yú zhì dāng

幼能诗文,邃于经学,旁及子史百家,涉流探源,辨析纯驳,犁然要于至当。

yǐn jū bù qiú shì ér jiū xīn jīng shì zhī wu

隐居不求仕,而究心经世之务。

cháng wèi xué bì dūn běn mò jiā yú xìng mò zhòng yú lún mò xiān yú biàn huà qì zhì

尝谓:“学必敦本,莫加于性,莫重于伦,莫先于变化气质。

ruò lǐ yuè xíng zhèng qián gǔ jiá bīng dù shù zhī xiáng yì bù kě bù jiǎng xí

若礼乐、刑政、钱谷、甲兵、度数之详,亦不可不讲习。

yī shí jīng shēng xué zǐ duō cóng zhī yóu

”一时经生学子多从之游。

shì qīn xiào yǒu yú qí dì

事亲孝,友于其弟。

xiāng rén yǒu wéi bù shàn zhě bù gǎn shǐ wén

乡人有为不善者,不敢使闻。

hóng wǔ chū zhēng yì jīng shī cì zuò yì xué

洪武初,征诣京师,赐坐议学。

xué shì sòng lián dài zhì wáng yī qǐng liú wèi guó xué shī mó yǐn jí cí guī

学士宋濂、待制王祎请留为国学师,谟引疾辞归。

lǚ yìng pìn wèi jiāng zhè kǎo shì guān zhù shū jiào shòu yǐ zhōng

屡应聘为江、浙考试官,著书教授以终。

xuē xuān zì dé wēn hé jīn rén

薛瑄,字德温,河津人。

fù zhēn hóng wǔ chū lǐng xiāng jiàn wèi yuán shì jiào yù

父贞,洪武初领乡荐,为元氏教谕。

mǔ qí mèng yī zǐ yī rén yè jiàn yǐ ér shēng xuān

母齐,梦一紫衣人谒见,已而生瑄。

xìng yǐng mǐn fu jiù shú shòu zhī shī shū zhé chéng sòng rì jì qiān bǎi yán

性颖敏,甫就塾,授之《诗》、《书》,辄成诵,日记千百言。

jí zhēn gǎi rèn xíng yáng xuān shì xíng

及贞改任荥阳,瑄侍行。

shí nián shí èr yǐ suǒ zuò shī fù chéng jiān sī jiān sī qí zhī

时年十二,以所作诗赋呈监司,监司奇之。

jì ér wén gāo mì wèi xī wén hǎi níng fàn rǔ zhōu shēn yú lǐ xué zhēn nǎi bìng lǐ wèi xuān shī

既而闻高密魏希文、海宁范汝舟深于理学,贞乃并礼为瑄师。

yóu shì jǐn fén suǒ zuò shī fù jiū xīn luò mǐn yuān yuán zhì wàng qǐn shí

由是尽焚所作诗赋,究心洛、闽渊源,至忘寝食。

hòu zhēn fù gǎi guān yān líng

后贞复改官鄢陵。

xuān bǔ yān líng xué shēng suì jǔ hé nán xiāng shì dì yī shí yǒng lè shí yǒu bā nián yě

瑄补鄢陵学生,遂举河南乡试第一,时永乐十有八年也。

míng nián chéng jìn shì

明年成进士。

yǐ xǐng qīn guī

以省亲归。

jū fù sāng xī zūn gǔ lǐ

居父丧,悉遵古礼。

xuān dé zhōng fú chú zhuó shòu yù shǐ

宣德中服除,擢授御史。

sān yáng dāng guó yù jiàn zhī xiè bù wǎng

三杨当国,欲见之,谢不往。

chū jiān hú guǎng yín chǎng rì tàn xìng lǐ zhū shū xué yì jìn

出监湖广银场,日探性理诸书,学益进。

yǐ jì mǔ yōu guī

以继母忧归。

zhèng tǒng chū hái cháo shàng shū guō jìn jǔ wéi shān dōng tí xué qiān shì

正统初还朝,尚书郭琎举为山东提学佥事。

shǒu jiē bái lù dòng xué guī kāi shì xué zhě

首揭白鹿洞学规,开示学者。

yán jiàn zhū shēng qīn wéi jiǎng shòu

延见诸生,亲为讲授。

cái zhě lè qí kuān ér bù cái zhě dàn qí yán jiē hū wèi xuē fū zǐ

才者乐其宽,而不才者惮其严,皆呼为薛夫子。

wáng zhèn yǔ sān yáng wú xiāng shuí kě wèi jīng qīng zhě

王振语三杨:“吾乡谁可为京卿者?

yǐ xuān duì zhào wèi dà lǐ zuǒ shǎo qīng

”以瑄对,召为大理左少卿。

sān yáng yǐ yòng xuān chū zhèn yì yù xuān yī wǎng jiàn li xián yǔ zhī

三杨以用瑄出振意,欲瑄一往见,李贤语之。

xuān zhèng sè yuē bài jué gōng cháo xiè ēn sī shì wú bù wéi yě

瑄正色曰:“拜爵公朝,谢恩私室,吾不为也。

qí hòu yì shì dōng gé gōng qīng jiàn zhèn duō qū bài xuān dú yì lì

”其后议事东阁,公卿见振多趋拜,瑄独屹立。

zhèn qū yī zhī xuān yì wú jiā lǐ zì shì xián xuān

振趋揖之,瑄亦无加礼,自是衔瑄。

zhǐ huī mǒu sǐ qiè yǒu sè zhèn cóng zǐ shān yù nà zhī zhǐ huī qī bù kěn

指挥某死,妾有色,振从子山欲纳之,指挥妻不肯。

qiè suì jié qī dú shā fu xià dū chá yuàn xùn yǐ wū fú

妾遂讦妻毒杀夫,下都察院讯,已诬服。

xuān jí tóng guān biàn qí yuān sān què zhī

瑄及同官辨其冤,三却之。

dōu yù shǐ wáng wén chéng zhèn zhǐ wū xuān jí zuǒ yòu shǎo qīng hè zǔ sì gù wéi jìng děng gù chū rén zuì zhèn fù fěng yán guān hé xuān děng shòu huì bìng xià yù

都御史王文承振旨,诬瑄及左、右少卿贺祖嗣、顾惟敬等故出人罪,振复讽言官劾瑄等受贿,并下狱。

lùn xuān sǐ zǔ sì děng mò jiǎn yǒu chà

论瑄死,祖嗣等末减有差。

xì yù dài jué xuān dú yì zì rú

系狱待决,瑄读《易》自如。

zi sān rén yuàn yī zǐ dài sǐ èr zǐ chōng jūn bù yǔn

子三人,愿一子代死,二子充军,不允。

jí dāng háng xíng zhèn cāng tóu hū qì yú cuàn xià

及当行刑,振苍头忽泣于爨下。

wèn gù qì yì bēi yuē wén jīn rì xuē fū zǐ jiāng xíng yě

问故,泣益悲,曰:“闻今日薛夫子将刑也。

zhèn dà gǎn dòng

”振大感动。

huì xíng kē sān fù zòu bīng bù shì láng wáng wěi yì shēn jiù nǎi miǎn

会刑科三覆奏,兵部侍郎王伟亦申救,乃免。

jǐng dì sì wèi yòng jǐ shì zhōng chéng xìn jiàn qǐ dà lǐ sì chéng

景帝嗣位,用给事中程信荐,起大理寺丞。

yě xiān rù fàn fēn shǒu běi mén yǒu gōng

也先入犯,分守北门有功。

xún chū dū guì zhōu jūn xiǎng shì jùn jí qǐ xiū xué shì jiāng yuān zòu liú zhī

寻出督贵州军饷,事竣,即乞休,学士江渊奏留之。

jǐng tài èr nián tuī nán jīng dà lǐ sì qīng

景泰二年,推南京大理寺卿。

fù háo shā rén yù jiǔ bù jué xuān zhí zhì zhī fǎ

富豪杀人,狱久不决,瑄执置之法。

zhào gǎi běi sì

召改北寺。

sū zhōu dà jī pín mín lüè fù háo sù huǒ qí jū dǎo hǎi bì zuì

苏州大饥,贫民掠富豪粟,火其居,蹈海避罪。

wáng wén yǐ gé chén chū shì zuò yǐ pàn dāng sǐ zhě èr bǎi yú rén xuān lì biàn qí wū

王文以阁臣出视,坐以叛,当死者二百余人,瑄力辨其诬。

wén huì yuē cǐ lǎo jué jiàng yóu xī

文恚曰:“此老倔强犹昔。

rán zú de jiǎn sǐ

”然卒得减死。

lǚ shū gào lǎo bù xǔ

屡疏告老,不许。

yīng zōng fù bì bài lǐ bù yòu shì láng jiān hàn lín yuàn xué shì rù gé yù jī wù

英宗复辟,拜礼部右侍郎兼翰林院学士,入阁预机务。

wáng wén yú qiān xià yù xià qún chén yì shí hēng děng jiāng zhì zhī jí xíng

王文、于谦下狱,下群臣议,石亨等将置之极刑。

xuān lì yán yú dì hòu èr rì wén qiān sǐ huò jiǎn yī děng

瑄力言于帝,后二日文、谦死,获减一等。

dì shù jiàn xuān suǒ chén jiē guān jūn dé shì

帝数见瑄,所陈皆关君德事。

yǐ jiàn shí hēng cáo jí xiáng luàn zhèng shū qǐ hái gǔ

已,见石亨、曹吉祥乱政,疏乞骸骨。

dì xīn zhòng xuān wēi xián qí lǎo nǎi xǔ zhī guī

帝心重瑄,微嫌其老,乃许之归。

xuān xué yī běn chéng zhū qí xiū yǐ jiào rén yǐ fù xìng wéi zhǔ chōng yǎng suì mì yán dòng xián kě fǎ

瑄学一本程、朱,其修已教人,以复性为主,充养邃密,言动咸可法。

cháng yuē zì kǎo tíng yǐ huán sī dào yǐ dà míng wú fán zhù zuò zhí xū gōng xíng ěr

尝曰:“自考亭以还,斯道已大明,无烦著作,直须躬行耳。

yǒu dú shū lù èr shí juǎn píng yì jiǎn qiè jiē zì yán qí suǒ de xué zhě zōng zhī

”有《读书录》二十卷,平易简切,皆自言其所得,学者宗之。

tiān shùn bā nián liù yuè zú nián qī shí yǒu èr

天顺八年六月卒,年七十有二。

zèng lǐ bù shàng shū shì wén qīng

赠礼部尚书,谥文清。

hóng zhì zhōng jǐ shì zhōng zhāng jiǔ gōng qǐng cóng sì wén miào zhào sì yú xiāng

弘治中,给事中张九功请从祀文庙,诏祀于乡。

yǐ jǐ shì zhōng yáng lián qǐng bān dú shū lù yú guó xué bǐ liù guǎn sòng xí

已,给事中杨廉请颁《读书录》于国学,俾六馆诵习。

qiě qǐng cí míng zhào míng zhèng xué

且请祠名,诏名“正学”。

lóng qìng liù nián yǔn tíng chén qǐng cóng sì xiān shèng miào tíng

隆庆六年,允廷臣请,从祀先圣庙庭。

qí dì zǐ yán yǔ xī zì zi yǔ luò yáng rén

其弟子阎禹锡,字子与,洛阳人。

fù duān jǔ hé nán xiāng shì dì yī wèi jiào yù zú

父端,举河南乡试第一,为教谕,卒。

yǔ xī fāng jiǔ suì kū fù jǐ miè xìng

禹锡方九岁,哭父几灭性。

zhǎng bó shè qún shū lǐng zhèng tǒng jiǔ nián xiāng jiàn chú chāng lí xùn dǎo

长博涉群书,领正统九年乡荐,除昌黎训导。

yǐ mǔ sāng guī lú mù sān nián zhào yǐ xiào xíng jīng qí lǘ

以母丧归,庐墓三年,诏以孝行旌其闾。

wén hé jīn xuē xuān jiǎng lián luò zhī xué suì ba gōng chē wǎng shòu yè

闻河津薛瑄讲濂、洛之学,遂罢公车,往受业。

jiǔ zhī jiāng guī xuān sòng zhì lǐ mén gào zhī yuē wéi xué zhī yào jū jìng qióng lǐ ér yǐ

久之,将归,瑄送至里门,告之曰:“为学之要,居敬穷理而已。

yǔ xī guī de qí dà zhǐ yì wu lì xíng

”禹锡归,得其大指,益务力行。

tiān shùn chū dà xué shì li xián jiàn wèi guó zǐ xué zhèng

天顺初,大学士李贤荐为国子学正。

qǐng yán jiān guī yǐ sāi bēn jìng fù wǔ xué yǐ jiǎng bèi yù dì jiē cóng zhī

请严监规以塞奔竞,复武学以讲备御,帝皆从之。

xún shēng jiān chéng wǔ guì xìng zuǒ qiān huī zhōu fǔ jīng lì

寻升监丞,忤贵幸,左迁徽州府经历。

zhū shēng fú què qǐ liú bù yǔn

诸生伏阙乞留,不允。

zài qiān zhì nán jīng guó zǐ jiàn chéng zhǎng jīng wèi wǔ xué sì wèi tóng kǎo guān chāo bài jiān chá yù shǐ

再迁至南京国子监丞,掌京卫武学,四为同考官,超拜监察御史。

dū jī nèi xué qǔ zhōu zi tài jí tú tōng shū wèi shì zǐ jiǎng jiě yī shí duō shì jiē zhī xiǎng xué

督畿内学,取周子《太极图》、《通书》为士子讲解,一时多士皆知响学。

chéng huà shí èr nián zú nián wǔ shí yī

成化十二年卒,年五十一。

zhōu huì zì tíng fāng tài zhōu rén

周蕙,字廷芳,泰州人。

wèi lín táo wèi zú shù lán zhōu

为临洮卫卒,戍兰州。

nián èr shí tīng rén jiǎng dà xué shǒu zhāng tì rán gǎn dòng suì dú shū

年二十,听人讲《大学》首章,惕然感动,遂读书。

zhōu rén duàn jiān xuē xuān mén rén yě shí fāng jiǎng xué yú lǐ

州人段坚,薛瑄门人也,时方讲学于里。

huì wǎng tīng zhī

蕙往听之。

yǔ biàn xī jiān dà fú

与辨析,坚大服。

huì yǐ shèng xué huì nǎi yán jiū wǔ jīng

诲以圣学,蕙乃研究《五经》。

yòu cóng xué ān yì li chǎng

又从学安邑李昶。

chǎng yì xuān mén rén yě yóu jǔ rén guān qīng shuǐ jiào yù

昶,亦瑄门人也,由举人官清水教谕。

xué shǐ zhě tàn qí xián jiàn chǎng dài jǐ mìng wèi xià ér zú

学使者叹其贤,荐昶代己,命未下而卒。

huì cóng zhī jiǔ xué yì suì

蕙从之久,学益邃。

gōng shùn hóu wú jǐn zhèn shǎn xī yù pìn wèi zi shī gù cí bù fù

恭顺侯吴瑾镇陕西,欲聘为子师,固辞不赴。

huò wèn zhī huì yuē wú jūn shì yě zhào yì zé kě

或问之,蕙曰:“吾军士也,召役则可。

ruò yǐ wéi shī shī qǐ kě zhào zāi

若以为师,师岂可召哉?

jǐn gōng sòng èr zi yú qí jiā huì shǐ nà zhì yān

”瑾躬送二子于其家,蕙始纳贽焉。

hòu hái jū tài zhōu zhī xiǎo quán fú jīn shēn yī dòng bì yóu lǐ

后还居泰州之小泉,幅巾深衣,动必由礼。

zhōu rén duō huà zhī chēng wéi xiǎo quán xiān shēng

州人多化之,称为小泉先生。

yǐ fù jiǔ yóu jiāng nán bù fǎn dù yáng zǐ jiāng qiú fù zhōu fù nì sǐ

以父久游江南不返,渡扬子江求父,舟覆溺死。

huì mén rén zhù zhě xuē jìng zhī li jǐn wáng jué xià shàng pǔ

蕙门人著者,薛敬之、李锦、王爵、夏尚朴。

jìng zhī zì xiǎn sī wèi nán rén

敬之,字显思,渭南人。

wǔ suì hào dú shū bù zhú qún ér xì

五岁好读书,不逐群儿戏。

cháng cóng huì yóu jī míng hou mén qǐ zhé sǎ sǎo shè zuò guì ér qǐng jiào

长从蕙游,鸡鸣候门启,辄洒扫设座,跪而请教。

cháng yǔ rén yuē zhōu xiān shēng gōng xíng xiào dì xué jìn yī luò wú yǐ wéi shī

尝语人曰:“周先生躬行孝弟,学近伊、洛,吾以为师。

shǎn zhōu chén yún kuǐ zhōng xìn juàn jiè shì bì chí jìng wú yǐ wéi you

陕州陈云逵忠信狷介,事必持敬,吾以为友。

xiàn zōng chū yǐ suì gòng shēng rù guó xué yǔ tóng shě chén xiàn zhāng bìng yǒu shèng míng

”宪宗初,以岁贡生入国学,与同舍陈献章并有盛名。

huì fù mǔ xiāng jì mò hào kū tú xíng dà xuě zhōng suì chéng zú jí

会父母相继殁,号哭徒行大雪中,遂成足疾。

mǔ shì jiǔ zhōng shēn bù shí jiǔ

母嗜韭,终身不食韭。

chéng huà mò xuǎn yīng zhōu zhī zhōu kè jì wèi tiān xià dì yī

成化末,选应州知州,课绩为天下第一。

hóng zhì jiǔ nián qiān jīn huá tóng zhī

弘治九年迁金华同知。

jū èr nián zhì shì zú nián qī shí sì

居二年,致仕,卒年七十四。

suǒ zhe yǒu dào xué jī tǒng zhū sì yán xué lù ěr yǎ biàn yīn sī ān yě lù zhū shū

所著有《道学基统》、《洙泗言学录》、《尔雅便音》、《思庵埜录》诸书。

sī ān zhě jìng zhī zì hào yě

思庵者,敬之自号也。

qí mén rén lǚ rán zuì zhe zì yǒu chuán

其门人吕柟最著,自有传。

jǐn zì míng zhōng xián níng rén

锦,字名中,咸宁人。

jǔ tiān shùn liù nián xiāng shì

举天顺六年乡试。

rù guó xué wèi jì jiǔ xíng ràng suǒ zhī

入国学,为祭酒邢让所知。

ràng zuò shì xià lì jǐn lǜ zhòng kàng zhāng bái qí fēi gū

让坐事下吏,锦率众抗章白其非辜。

yòu sàng fù shì mǔ sè yǎng zhí sàng jìn lǐ bù zuò fú tú fǎ

幼丧父,事母色养,执丧尽礼,不作浮屠法。

xún fǔ yú zǐ jùn yù yán wèi zi shī jǐn yǐ qí shuāi bù rù gōng mén gù cí

巡抚余子俊欲延为子师,锦以齐衰不入公门,固辞。

suǒ jū jǐn bì fēng yǔ bù yī lì shí yì bù wàng qǔ

所居仅蔽风雨,布衣粝食,义不妄取。

chéng huà zhòng xuǎn sōng jiāng tóng zhī zú guān

成化中选松江同知,卒官。

jué zì xī zhī tài zhōu rén

爵,字锡之,泰州人。

hóng zhì chū yóu guó xué shēng shòu bǎo ān zhōu pàn guān yǒu píng yǔn shēng

弘治初,由国学生授保安州判官,有平允声。

qí jiào mén rén yě wu yǐ chéng jìng wèi běn

其教门人也,务以诚敬为本。

hú jū rén zì shū xīn yú gān rén

胡居仁,字叔心,余干人。

wén wú yǔ bì jiǎng xué chóng rén wǎng cóng zhī yóu jué yì shì jìn

闻吴与弼讲学崇仁,往从之游,绝意仕进。

qí xué yǐ zhǔ zhōng xìn wèi xiān yǐ qiú fàng xīn wèi yào cāo ér wù shī mò dà hu jìng yīn yǐ jìng míng qí zhāi

其学以主忠信为先,以求放心为要,操而勿失,莫大乎敬,因以敬名其斋。

duān zhuāng níng zhòng duì qī zǐ rú yán bīn

端庄凝重,对妻子如严宾。

shǒu zhì yī cè xiáng shū dé shī yòng zì chéng kǎo

手置一册,详书得失,用自程考。

chún yī dān sì yàn rú yě

鹑衣箪食,晏如也。

zhù shì shān zhōng sì fāng lái xué zhě shén zhòng jiē gào zhī yuē xué yǐ wéi jǐ wù qiú rén zhī

筑室山中,四方来学者甚众,皆告之曰:“学以为己,勿求人知。

yǔ zhì shì zé yuē wéi wáng dào néng shǐ wàn wù gè dé qí suǒ

”语治世,则曰:“惟王道能使万物各得其所。

suǒ zhe yǒu jū yè lù gài qǔ xiū cí lì chéng zhī yì

”所著有《居业录》,盖取修辞立诚之义。

měi yán yǔ wú dào xiāng sì mò rú chán xué

每言:“与吾道相似莫如禅学。

hòu zhī xué zhě wù rèn cún xīn duō liú yú chán huò yù bǐng jué sī lǜ yǐ qiú jìng

后之学者,误认存心多流于禅,或欲屏绝思虑以求静。

bù zhī shèng xián wéi jiè shèn kǒng jù zì wú xié sī bù qiú jìng wèi cháng bù jìng yě

不知圣贤惟戒慎恐惧,自无邪思,不求静未尝不静也。

gù bēi zhě ruò yú gōng lì gāo zhě wù yú kōng xū qí huàn yǒu èr yī zài suǒ jiàn bù zhēn yī zài gōng fū jiàn duàn

故卑者溺于功利,高者骛于空虚,其患有二:一在所见不真,一在功夫间断。

cháng zuò jìn xué zhēn yuē chéng jìng jì lì běn xīn zì cún

”尝作《进学箴》曰:“诚敬既立,本心自存。

lì xíng jì jiǔ quán tǐ jiē rén

力行既久,全体皆仁。

jǔ ér cuò zhī jiā qí guó zhì shèng rén néng shì bì yǐ

举而措之,家齐国治,圣人能事毕矣。

jū rén xìng xíng chún dǔ jū sāng gǔ lì fēi zhàng bù néng qǐ sān nián bù rù qǐn mén

居仁性行淳笃,居丧骨立,非杖不能起,三年不入寝门。

yú rén yǔ zhōng rì bù jí lì lù

与人语,终日不及利禄。

yǔ luō lún zhāng yuán zhēn yǒu shàn shù huì yú yì yáng guī fēng

与罗伦、张元祯友善,数会于弋阳龟峰。

cháng yán chén xiàn zhāng xué jìn chán wù zhuāng chǎng shī zhǐ háo kuàng cǐ fēng jì chéng wéi hài bù xì

尝言,陈献章学近禅悟,庄昶诗止豪旷,此风既成,为害不细。

yòu bìng rú zhě zhuàn shù fán wú wèi zhū zǐ zhù cān tóng qì yīn fú jīng jiē bù zuò kě yě

又病儒者撰述繁芜,谓朱子注《参同契》、《阴符经》,皆不作可也。

dū xué li líng zhōng chéng xiāng jì pìn zhǔ bái lù shū yuàn

督学李龄、钟成相继聘主白鹿书院。

guò ráo chéng huái wáng qǐng jiǎng yì zhuàn dài yǐ bīn shī zhī lǐ

过饶城,淮王请讲《易传》,待以宾师之礼。

shì shí wú yǔ bì yǐ xué míng yú shì shòu zhī cháo tíng rán xué zhě huò yǒu jiàn yán

是时吴与弼以学名于世,受知朝廷,然学者或有间言。

jū rén àn xiū zì shǒu bù yī zhōng qí shēn rén yǐ wéi xuē xuān zhī hòu cuì rán yī chū yú zhèng jū rén yī rén ér yǐ

居仁暗修自守,布衣终其身,人以为薛瑄之后,粹然一出于正,居仁一人而已。

zú nián wǔ shí yī

卒年五十一。

wàn lì shí sān nián cóng sì kǒng miào fù zhuī shì wén jìng

万历十三年从祀孔庙,复追谥文敬。

qí dì zǐ yú yòu zuì zhe

其弟子余祐最著。

yòu zì zi jī pó yáng rén

祐字子积,鄱阳人。

nián shí jiǔ shī shì jū rén jū rén yǐ nǚ qī zhī

年十九,师事居仁,居仁以女妻之。

hóng zhì shí èr nián jǔ jìn shì

弘治十二年举进士。

wèi nán jīng xíng bù yuán wài láng yǐ shì wǔ liú jǐn luò zhí

为南京刑部员外郎,以事忤刘瑾,落职。

jǐn zhū qǐ wèi fú zhōu zhī fǔ

瑾诛,起为福州知府。

zhèn shǒu tài jiàn shì wù bù yú zhí mín qún su yú yòu

镇守太监市物不予直,民群诉于祐。

tì qì wèi qiǎn zhī yún jiāng liè zhuàng shàng wén

涕泣慰遣之,云将列状上闻。

zhèn shǒu jù shāo jí rán huì shén qiǎn rén rù jīng gào qí dǎng yuē bù qù yú yòu zhèn shǒu bù dé zì suì yě

镇守惧,稍戢,然恚甚,遣人入京告其党曰:“不去余祐,镇守不得自遂也。

rán yòu sù lián zhí shi jìng wú suǒ de

”然祐素廉,摭拾竟无所得。

wèi jǐ qiān shān dōng fù shǐ

未几,迁山东副使。

fù yōu fú què bǔ xú zhōu bīng bèi fù shǐ

父忧,服阕,补徐州兵备副使。

zhōng guān wáng jìng yùn jìn yù wù rù dōu duō xié shāng chuán yǔ zhī zhōu fán zhǔn zhǐ huī wáng liáng gòu

中官王敬运进御物入都,多挟商船,与知州樊准、指挥王良诟。

liáng fā qí wéi jìn wù jìng jù yì yòu qiú jiě yòu bù tīng

良发其违禁物,敬惧,诣祐求解,祐不听。

jìng wū zòu zhǔn děng ōu jǐ suì bìng dǎi yòu zhé wèi nán níng fǔ tóng zhī

敬诬奏准等殴己,遂并逮祐,谪为南宁府同知。

shāo qiān sháo zhōu zhī fǔ tóu hé qù

稍迁韶州知府,投劾去。

jiā jìng chū lì yún nán bù zhèng shǐ yǐ tài pū sì qīng zhào wèi xíng gǎi lì bù yòu shì láng yòu yǐ xiān zú

嘉靖初,历云南布政使,以太仆寺卿召,未行,改吏部右侍郎,祐已先卒。

yòu zhī xué mò shǒu shī shuō zài yù zhōng zuò xìng shū sān juǎn

祐之学,墨守师说,在狱中作《性书》三卷。

qí yán chéng zhū jiào rén zhuān yǐ chéng jìng rù

其言程、朱教人,专以诚敬入。

xué zhě chéng néng qù qí bù chéng bù jìng zhě bù huàn bù zhì gǔ rén

学者诚能去其不诚不敬者,不患不至古人。

shí wáng shǒu rén zuò zhū zǐ wǎn nián dìng lùn wèi qí xué zhōng guī yú cún yǎng

时王守仁作《朱子晚年定论》,谓其学终归于存养。

yòu wèi zhū zǐ lùn xīn xué fán sān biàn cún zhāi jì suǒ yán nǎi shǎo shí suǒ jiàn jí jiàn yán píng ér wù qí shī

祐谓:“朱子论心学凡三变,存斋记所言,乃少时所见,及见延平,而悟其失。

hòu wén wǔ fēng zhī xué yú nán xuān ér qí yán yòu yī biàn

后闻五峰之学于南轩,而其言又一变。

zuì hòu gǎi dìng yǐ fā wèi fā zhī lùn rán hòu tǐ yòng bù piān dòng jìng jiāo zhì qí lì cǐ qí zhōng shēn dìng jiàn yě

最后改定已发未发之论,然后体用不偏,动静交致其力,此其终身定见也。

ān dé zhí shào nián wèi dìng zhī jiàn ér fǎn wèi zhī wǎn nián zāi

安得执少年未定之见,而反谓之晚年哉?

qí biàn chū shǒu rén zhī tú bù néng nán yě

”其辨出,守仁之徒不能难也。

cài qīng zì jiè fū jìn jiāng rén

蔡清,字介夫,晋江人。

shǎo zǒu hóu guān cóng lín pín xué yì jǐn de qí kěn qìng

少走侯官,从林玭学《易》,尽得其肯綮。

jǔ chéng huà shí sān nián xiāng shì dì yī

举成化十三年乡试第一。

èr shí nián chéng jìn shì jí qǐ jiǎ guī jiǎng xué

二十年成进士,即乞假归讲学。

yǐ yè xuǎn de lǐ bù cí jì zhǔ shì

已,谒选,得礼部祠祭主事。

wáng shù zhǎng lì bù zhòng qīng diào wèi jī xūn zhǔ shì héng fǎng yǐ shí shì

王恕长吏部,重清,调为稽勋主事,恒访以时事。

qīng nǎi shàng èr zhá yī qǐng zhèn jì gāng yī jiàn liú dà xià děng sān shí yú rén

清乃上二札:一请振纪纲,一荐刘大夏等三十余人。

shù jiē nà yòng

恕皆纳用。

xún yǐ mǔ yōu guī fú què fù chú cí jì yuán wài láng

寻以母忧归,服阕,复除祠祭员外郎。

qǐ biàn yǎng gǎi nán jīng wén xuǎn láng zhōng

乞便养,改南京文选郎中。

yī rì xīn dòng jí qǐ jiǎ yǎng fù guī fu liǎng yuè ér fù zú zì shì jiā jū shòu tú bù chū

一日心动,急乞假养父,归甫两月而父卒,自是家居授徒不出。

zhèng dé gǎi yuán jí jiā qǐ jiāng xī tí xué fù shǐ

正德改元,即家起江西提学副使。

níng wáng chén háo jiāo zì yù shuò wàng zhū sī xiān cháo wáng cì rì yè wén miào

宁王宸濠骄恣,遇朔望,诸司先朝王,次日谒文庙。

qīng bù kě xiān miào ér hòu wáng

清不可,先庙而后王。

wáng shēng chén lìng zhū sī yǐ cháo fú hè

王生辰,令诸司以朝服贺。

qīng yuē fēi lǐ yě qù bì xī ér rù wáng jī bú yuè

清曰“非礼也”,去蔽膝而入,王积不悦。

huì wáng qiú fù hù wèi qīng yǒu hòu yán

会王求复护卫,清有后言。

wáng yù wū yǐ dǐ huǐ zhào zhǐ qīng suì qǐ xiū

王欲诬以诋毁诏旨,清遂乞休。

wáng yáng wǎn liú qiě xǔ yǐ nǚ qī qí zi jìng lì cí qù

王佯挽留,且许以女妻其子,竞力辞去。

liú jǐn zhī tiān xià yì jǐ yòng cài jīng zhào yáng shí gù shì qǐ qīng nán jīng guó zǐ jì jiǔ

刘瑾知天下议己,用蔡京召杨时故事,起清南京国子祭酒。

mìng fu xià ér qīng yǐ zú shí zhèng dé sān nián yě nián wǔ shí liù

命甫下而清已卒,时正德三年也,年五十六。

qīng zhī xué chū zhǔ jìng hòu zhǔ xū gù yǐ xū míng zhāi

清之学,初主静,后主虚,故以虚名斋。

píng shēng chì gōng dǐ xíng pín ér lè shī wèi zú dǎng yī lài

平生饬躬砥行,贫而乐施,为族党依赖。

yǐ shàn yì míng

以善《易》名。

jiā jìng bā nián qí zǐ tuī guān cún yuǎn yǐ suǒ zhe yì jīng sì shū méng yǐn jìn yú cháo zhào wèi kān bù

嘉靖八年,其子推官存远以所著《易经》、《四书蒙引》进于朝,诏为刊布。

wàn lì zhōng zhuī shì wén zhuāng zèng lǐ bù yòu shì láng

万历中追谥文庄,赠礼部右侍郎。

qí mén rén chén chēn wáng xuān yì shí zhōng lín tóng zhào dǎi cài liè bìng yǒu míng ér chén chēn zuì zhe

其门人陈琛、王宣、易时中、林同、赵逮、蔡烈并有名,而陈琛最著。

chēn zì sī xiàn jìn jiāng rén dù mén dú xué

琛,字思献,晋江人,杜门独学。

qīng jiàn qí wén yì zhī yuē wú de you cǐ rén zú yǐ

清见其文异之,曰:“吾得友此人足矣。

chēn yīn jiè yǒu rén jiàn qīng qīng yuē wú suǒ fā fèn chén qián xīn kǔ ér jǐn de zhě yǐ yǔ rén cháng bù jiě

”琛因介友人见清,清曰:“吾所发愤沉潜辛苦而仅得者,以语人常不解。

zi yǐ jǐn de zhī jīn qiě jǐn yǐ fù zi yǐ

子已尽得之,今且尽以付子矣。

qīng mò shí nián chēn jǔ jìn shì shòu xíng bù zhǔ shì gǎi nán jīng hù bù jiù zhuó kǎo gōng zhǔ shì qǐ zhōng yǎng guī

”清殁十年,琛举进士,授刑部主事,改南京户部,就擢考功主事,乞终养归。

jiā jìng qī nián yǒu jiàn qí tián tuì zhě zhào zhēng zhī chēn cí

嘉靖七年,有荐其恬退者,诏征之,琛辞。

jū yī nián jí jiā qǐ guì zhōu qiān shì xuán gǎi jiāng xī jiē dū xué xiào bìng cí bù fù

居一年,即家起贵州佥事,旋改江西,皆督学校,并辞不赴。

jiā jū què sǎo yī shì yǎn wò qí zhōng zhǎng lì mò de jiàn qí miàn

家居,却扫一室,偃卧其中,长吏莫得见其面。

tóng jùn lín xī yuán zì mào zhēn yǔ chēn tóng nián jìn shì

同郡林希元,字懋贞,与琛同年进士。

lì guān yún nán qiān shì zuò kǎo chá bù jǐn bà guī

历官云南佥事,坐考察不谨罢归。

suǒ zhe cún yí děng shū yǔ chēn suǒ zhe yì jīng tōng diǎn sì shū qiǎn shuō bìng wèi jǔ yè suǒ zōng

所著《存疑》等书,与琛所著《易经通典》、《四书浅说》,并为举业所宗。

wáng xuān jìn jiāng rén

王宣,晋江人。

hóng zhì zhòng jǔ yú xiāng yī fù huì shì bù dì yǐ qīn lǎo xū yǎng bù zài fù

弘治中举于乡,一赴会试不第,以亲老须养,不再赴。

cháng yuē xué zhě hùn zhū lù wèi yī biàn fēi zhēn zhī

尝曰:“学者混朱、陆为一,便非真知。

wéi rén kuò luò háo mài fǔ shì yī shì

”为人廓落豪迈,俯视一世。

yì shí zhōng zì jiā huì yì jìn jiāng rén

易时中,字嘉会,亦晋江人。

jǔ yú xiāng shòu dōng liú jiào yù qiān xià jīn zhī xiàn yǒu huì zhèng

举于乡,授东流教谕,迁夏津知县,有惠政。

shāo qiān shùn tiān fǔ tuī guān

稍迁顺天府推官。

yǐ zhì hú shǒu zhōng yù shī yào rén yì jiāng zhōng yǐ tā shì suì yǐ zhōng yǎng guī

以治胡守中狱失要人意,将中以他事,遂以终养归。

dào chū xià jīn lǎo zhì zhēng xiàn guǒ pú

道出夏津,老稚争献果脯。

jiāng bié yǒu kū shī shēng zhě

将别,有哭失声者。

mǔ nián jiǔ shí yī ér zhōng shí zhōng qī shí yǐ huǐ bù shèng sàng ér zú

母年九十一而终,时中七十矣,毁不胜丧而卒。

zhào dǎi zì zi zhòng dōng píng rén

赵逮,字子重,东平人。

hóng zhì zhòng jǔ xiāng shì shòu yì yú qīng

弘治中举乡试,受《易》于清。

cài shì yì zhǐ xíng yú mǐn nán jí shì běi xíng qí lǔ yǐ

蔡氏《易》止行于闽南,及是北行齐、鲁矣。

jū mǔ sāng huǐ jí hòu huì shì bù dì suì kàng zhì bù chū

居母丧毁瘠,后会试不第,遂抗志不出。

shēng píng hǎo lián luò zhū zǐ zhī xué yú míng dú hǎo xuē shì dú shū lù

生平好濂、洛诸子之学,于明独好薛氏《读书录》。

cài liè zì wén jì lóng xī rén

蔡烈,字文继,龙溪人。

fù hào qióng zhōu zhī fǔ

父昊,琼州知府。

liè ruò guàn wèi zhū shēng shòu zhī yú qīng jí pú tián chén mào liè

烈弱冠为诸生,受知于清及莆田陈茂烈。

yǐn jū hè míng shān zhī bái yún dòng bù fù yìng shì

隐居鹤鸣山之白云洞,不复应试。

jiā jìng shí èr nián zhào jǔ qiǎn yì zhī fǔ lù jīn yǐ liè yīng yǐ mǔ lǎo cí

嘉靖十二年诏举遣佚,知府陆金以烈应,以母老辞。

xún àn li yuán yáng xí jùn yì jiàn shū yuàn yì gù cí

巡按李元阳檄郡邑建书院,亦固辞。

hū shān míng sān rì liè suì zú

忽山鸣三日,烈遂卒。

zhǔ bù zhān dào cháng qǐng lùn xīn liè yuē yi lùn shì

主簿詹道尝请论心,烈曰:“宜论事。

kǒng mén qiú rén wèi cháng chū shì wài yě

孔门求仁,未尝出事外也。

yáo shùn zhī dào xiào dì ér yǐ

尧、舜之道,孝弟而已。

fū zǐ zhī dào zhōng shù ér yǐ

夫子之道,忠恕而已。

xué shì fēng xī shù zhèn hǎi jiàn liè tàn yuē xiān shēng bù yán gōng xíng xī yǐ xīn zuì yǐ

”学士丰熙戍镇海,见烈,叹曰:“先生不言躬行,熙已心醉矣。

luō qīn shùn zì yǔn shēng tài hé rén

罗钦顺,字允升,泰和人。

hóng zhì liù nián jìn shì jí dì shòu biān xiū

弘治六年进士及第,授编修。

qiān nán jīng guó zǐ jiàn sī yè yǔ jì jiǔ zhāng mào yǐ shí xíng jiào shì

迁南京国子监司业,与祭酒章懋以实行教士。

wèi jǐ fèng qīn guī yīn qǐ zhōng yǎng

未几,奉亲归,因乞终养。

liú jǐn nù duó zhí wèi mín

刘瑾怒,夺职为民。

jǐn zhū fù guān qiān nán jīng tài cháng shǎo qīng zài qiān nán jīng lì bù yòu shì láng rù wèi lì bù zuǒ shì láng

瑾诛,复官,迁南京太常少卿,再迁南京吏部右侍郎,入为吏部左侍郎。

shì zōng jí wèi mìng shè shàng shū shì

世宗即位,命摄尚书事。

shàng shū yán jiǔ rèn chāo qiān fǎ dāng shū tōng bù bào

上疏言久任、超迁,法当疏通,不报。

dà lǐ yì qǐ qīn shùn qǐng shèn dà lǐ yǐ quán shèng xiào bù bào

大礼议起,钦顺请慎大礼以全圣孝,不报。

qiān nán jīng lì bù shàng shū xǐng qīn qǐ guī

迁南京吏部尚书,省亲乞归。

gǎi lǐ bù shàng shū huì jū yōu wèi jí bài

改礼部尚书,会居忧未及拜。

zài qǐ lǐ bù shàng shū cí

再起礼部尚书,辞。

yòu gǎi lì bù shàng shū xià zhào dūn cù zài cí

再改为吏部尚书,并下诏催促他赴任,他仍推辞。

xǔ zhì shì yǒu sī gěi lù mǐ

许致仕,有司给禄米。

shí zhāng wáng zǒng guì è yǐ yì lǐ zhòu guì bǐng zhèng shù dǎng píng zhú zhèng rén

时张〈王总〉、桂萼以议礼骤贵,秉政树党,屏逐正人。

qīn shùn chǐ yǔ tóng liè gù lǚ zhào bù qǐ

钦顺耻与同列,故屡诏不起。

lǐ jū èr shí yú nián zú bù rù chéng shì qián xīn gé wù zhì zhī zhī xué

里居二十余年,足不入城市,潜心格物致知之学。

wáng shǒu rén yǐ xīn xué lì jiào cái zhī zhī shì xī rán shī zhī

王守仁以心学立教,才知之士翕然师之。

qīn shùn zhì shū shǒu rén lüè yuē shèng mén shè jiào wén xíng jiān zī bó xué yú wén jué yǒu míng xun

钦顺致书守仁,略曰:“圣门设教,文行兼资,博学于文,厥有明训。

rú wèi xué bù zī yú wài qiú dàn dāng fǎn guān nèi xǐng zé zhèng xīn chéng yì sì zì yì hé suǒ bù jìn bì yú rù mén zhī jì jiā yǐ gé wù gōng fū zāi

如谓学不资于外求,但当反观内省,则‘正心诚意’四字亦何所不尽,必于入门之际,加以格物工夫哉?

shǒu rén de shū yì yǐ shū bào dà lüè wèi lǐ wú nèi wài xìng wú nèi wài gù xué wú nèi wài

”守仁得书,亦以书报,大略谓:“理无内外,性无内外,故学无内外。

jiǎng xí tǎo lùn wèi cháng fēi nèi yě

讲习讨论,未尝非内也。

fǎn guān nèi xǐng wèi cháng yí wài yě

反观内省,未尝遗外也。

fǎn fù èr qiān yú yán

”反复二千余言。

qīn shùn zài yǐ shū biàn yuē zhí shì yún gé wù zhě gé qí xīn zhī wù yě gé qí yì zhī wù yě gé qí zhī zhī wù yě

钦顺再以书辨曰:“执事云:‘格物者,格其心之物也,格其意之物也,格其知之物也。

zhèng xīn zhě zhèng qí wù zhī xīn yě

正心者,正其物之心也。

chéng yì zhě chéng qí wù zhī yì yě

诚意者,诚其物之意也。

zhì zhī zhě zhì qí wù zhī zhī yě

致知者,致其物之知也。

zì yǒu dà xué yǐ lái wèi yǒu cǐ lùn

’自有《大学》以来,未有此论。

fu wèi gé qí xīn zhī wù gé qí yì zhī wù gé qí zhī zhī wù fán wèi wù yě sān

夫谓格其心之物,格其意之物,格其知之物,凡为物也三。

wèi zhèng qí wù zhī xīn chéng qí wù zhī yì zhì qí wù zhī zhī qí wèi wù yě yī ér yǐ yǐ

谓正其物之心,诚其物之意,致其物之知,其为物也,一而已矣。

jiù sān ér lùn yǐ chéng zǐ gé wù zhī xun tuī zhī yóu kě tōng yě

就三而论,以程子格物之训推之,犹可通也。

yǐ zhí shì gé wù zhī xun tuī zhī bù kě tōng yě

以执事格物之训推之,不可通也。

jiù yī wù ér lùn zé suǒ wèi wù guǒ hé wù yé

就一物而论,则所谓物,果何物耶?

rú bì yǐ wéi yì zhī yòng suī jí ān pái zhī qiǎo zhōng wú kě tōng zhī rì yě

如必以为意之用,虽极安排之巧,终无可通之日也。

yòu zhí shì lùn xué shū yǒu yún wú xīn zhī liáng zhī jí suǒ wèi tiān lǐ

又执事论学书有云:‘吾心之良知,即所谓天理。

zhì wú xīn liáng zhī zhī tiān lǐ yú shì wù zé shì shì wù wù jiē de qí lǐ yǐ

致吾心良知之天理于事物,则事事物物皆得其理矣。

zhì wú xīn zhī liáng zhī zhě zhì zhī yě

致吾心之良知者,致知也。

shì shì wù wù gè de qí lǐ zhě gé wù yě

事事物物各得其理者,格物也。

shěn rú suǒ yán zé dà xué dāng yún gé wù zài zhì zhī bù dàng yún zhì zhī zài gé wù yǔ wù gé ér hòu zhī zhì yǐ

”审如所言,则《大学》当云‘格物在致知’,不当云‘致知在格物’,与‘物格而后知至’矣。

shū wèi jí dá shǒu rén yǐ mò

”书未及达,守仁已殁。

qīn shùn wéi xué zhuān lì yú qióng lǐ cún xīn zhī xìng

钦顺为学,专力于穷理、存心、知性。

chū yóu shì shì rù jì wù qí fēi nǎi lì pái zhī wèi shì shì zhī míng xīn jiàn xìng yǔ wú rú zhī jìn xīn zhī xìng xiāng sì ér shí bù tóng

初由释氏入,既悟其非,乃力排之,谓:“释氏之明心见性,与吾儒之尽心知性,相似而实不同。

shì shì zhī xué dà dǐ yǒu jiàn yú xīn wú jiàn yú xìng

释氏之学,大抵有见于心,无见于性。

jīn rén míng xīn zhī shuō hùn yú chán xué ér bù zhī yǒu qiān lǐ háo lí zhī miù

今人明心之说,混于禅学,而不知有千里毫厘之谬。

dào zhī bù míng jiāng yóu yú cǐ qīn shùn yǒu yōu yān

道之不明,将由于此,钦顺有忧焉。

wèi zhe yīn zhī jì zì hào zhěng ān

”为著《因知记》,自号整庵。

nián bā shí sān zú zèng tài zǐ tài bǎo shì wén zhuāng

年八十三卒,赠太子太保,谥文庄。

cáo duān zì zhèng fū miǎn chí rén

曹端,字正夫,渑池人。

yǒng lè liù nián jǔ rén

永乐六年举人。

wǔ suì jiàn hé tú luò shū jí huà dì yǐ zhì zhī fù

五岁见《河图》、《洛书》,即画地以质之父。

jí zhǎng zhuān xīn xìng lǐ

及长,专心性理。

qí xué wù gōng xíng shí jiàn ér yǐ jìng cún wèi yào

其学务躬行实践,而以静存为要。

dú sòng rú tài jí tú tōng shū xi míng tàn yuē dào zài shì yǐ

读宋儒《太极图》、《通书》、《西铭》,叹曰:“道在是矣。

dǔ zhì yán jiū zuò xia zhe zú chù liǎng zhuān jiē chuān

”笃志研究,坐下著足处,两砖皆穿。

shì fù mǔ zhì xiào fù chū hǎo shì shì duān wèi yè xíng zhú yī shū jìn zhī wèi fó shì yǐ kōng wéi xìng fēi tiān mìng zhī xìng

事父母至孝,父初好释氏,端为《夜行烛》一书进之,谓:“佛氏以空为性,非天命之性。

lǎo shì yǐ xū wéi dào fēi shuài xìng zhī dào

老氏以虚为道,非率性之道。

fù xīn rán cóng zhī

”父欣然从之。

jì zāo èr qīn sàng wǔ wèi bù rù kǒu

继遭二亲丧,五味不入口。

jì zàng lú mù liù nián

既葬,庐墓六年。

duān chū dú xiè yīng fāng biàn huò biān dǔ hǎo zhī yī qiè fú tú wū xí fēng shuǐ shí rì zhī shuō píng bù yòng

端初读谢应芳《辨惑编》,笃好之,一切浮屠、巫觋、风水、时日之说屏不用。

shàng shū yì zǎi huǐ yín cí bǎi yú wèi shè lǐ shè lǐ gǔ tán shǐ mín qí bào

上书邑宰,毁淫祠百余,为设里社、里谷坛,使民祈报。

nián huāng quàn zhèn cún huó shén zhòng

年荒劝振,存活甚众。

wèi huò zhōu xué zhèng xiū míng shèng xué

为霍州学正,修明圣学。

zhū shēng fú cóng qí jiào jùn rén jiē huà zhī chǐ zhēng sòng

诸生服从其教,郡人皆化之,耻争讼。

zhī fǔ guō shèng wèn wéi zhèng duān yuē qí gōng lián hu

知府郭晟问为政,端曰:“其公廉乎。

gōng zé mín bù gǎn mán lián zé lì bù gǎn qī

公则民不敢谩,廉则吏不敢欺。

shèng bài shòu

”晟拜受。

zāo jiān guī miǎn chí huò zhū shēng duō jiù mù cì shòu xué

遭艰归,渑池、霍诸生多就墓次受学。

fú què gǎi pú zhōu xué zhèng

服阕,改蒲州学正。

huò pú liǎng yì gè shàng zhāng zhēng zhī huò zòu xiān de qǐng

霍、蒲两邑各上章争之,霍奏先得请。

xiān hòu zài huò shí liù zài xuān dé jiǔ nián zú guān nián wǔ shí jiǔ

先后在霍十六载,宣德九年卒官,年五十九。

zhū shēng fú xīn sàng sān nián huò rén bà shì xiàng kū tóng zǐ jiē liú tì

诸生服心丧三年,霍人罢市巷哭,童子皆流涕。

pín bù néng guī zàng suì liú zàng huò

贫不能归葬,遂留葬霍。

èr zi yú chēn yì hù duān mù xiāng jì sǐ zàng mù cè hòu gǎi zàng miǎn chí

二子瑜、琛,亦户端墓,相继死,葬暮侧,后改葬渑池。

duān cháng yán xué yù zhì hū shèng rén zhī dào xū cóng tài jí shàng lì gēn jiǎo

端尝言:“学欲至乎圣人之道,须从太极上立根脚。

yòu yuē wéi rén xū cóng zhì shì yǒng shì bù wàng shàng cān qǔ

”又曰:“为人须从志士勇士不忘上参取。

yòu yuē kǒng yán zhī lè rén yě kǒng zǐ ān rén ér lè zài qí zhōng yán yuān bù wéi rén ér bù gǎi qí lè chéng zǐ lìng rén zì dé zhī

”又曰:“孔、颜之乐仁也,孔子安仁而乐在其中,颜渊不违仁而不改其乐,程子令人自得之。

yòu yuē tiān xià wú xìng wài zhī wù ér xìng wú bù zài yān

”又曰:“天下无性外之物,而性无不在焉。

xìng jí lǐ yě lǐ zhī bié míng yuē tài jí yuē zhì chéng yuē zhì shàn yuē dà dé yuē dà zhōng míng bù tóng ér dào zé yī

性即理也,理之别名曰太极,曰至诚,曰至善,曰大德,曰大中,名不同而道则一。

chū yī luò zhū rú zì míng dào yī chuān hòu liú xuàn li yuè yè bèi shēn jí èr chéng zhī mén zhì hé nán xǔ héng luò yáng yáo shū jiǎng dào sū mén běi fāng zhī xué zhě xī rán zōng zhī

”初,伊、洛诸儒,自明道、伊川后,刘绚、李〈籥页〉辈身及二程之门,至河南许衡、洛阳姚枢讲道苏门,北方之学者翕然宗之。

jì míng xìng sān shí yú zài ér duān qǐ xiáo miǎn jiān chàng míng jué xué lùn zhě tuī wèi míng chū lǐ xué zhī guān

洎明兴三十余载,而端起崤、渑间,倡明绝学,论者推为明初理学之冠。

suǒ zhe yǒu xiào jīng shù jiě sì shū xiáng shuō zhōu yì qián kūn èr guà jiě yì tài jí tú shuō tōng shū xi míng shì wén xìng lǐ wén jí rú xué zōng tǒng pǔ cún yí lù zhū shū

所著有《孝经述解》、《四书详说》、《周易乾坤二卦解义》、《太极图说通书》《西铭》释文、《性理文集》、《儒学宗统谱》、《存疑录》诸书。

huò zhōu lǐ dé yǔ duān tóng shí yì jiǎng xué yú qí xiāng

霍州李德与端同时,亦讲学于其乡。

jí jiàn duān tuì yǔ zhū shēng yuē xué bù yàn jiào bù juàn cáo zi zhī shèng dé yě

及见端,退语诸生曰:“学不厌,教不倦,曹子之盛德也。

zhì qí zhī gǔ jīn dá shì biàn mò xué xiān huò jí zhī

至其知古今,达事变,末学鲜或及之。

gǔ yún de jīng shī yì dé rén shī nán zhū shēng dé rén shī yǐ

古云‘得经师易,得人师难’,诸生得人师矣。

suì bì xí qù

”遂避席去。

duān yì gāo qí xíng yì mìng zhū shēng yán zhì zhī jiǎng míng zhèng xué

端亦高其行谊,命诸生延致之,讲明正学。

chū duān zuò chuān yuè jiāo yìng tú nǐ tài jí xué zhě chēng yuè chuān xiān shēng

初,端作《川月交映图》拟太极,学者称月川先生。

jí mò sī shì jìng xiū

及殁,私谥静修。

zhèng dé zhōng shàng shū péng zé hé nán xún fǔ li zhēn qǐng cóng sì kǒng zǐ miào tíng bù guǒ

正德中,尚书彭泽、河南巡抚李桢请从祀孔子庙庭,不果。

wú yǔ bì zì zi chuán chóng rén rén

吴与弼,字子传,崇仁人。

fù pǔ jiàn wén shí wéi guó zǐ sī yè yǒng lè zhōng wèi hàn lín xiū zhuàn

父溥,建文时为国子司业,永乐中为翰林修撰。

yǔ bì nián shí jiǔ jiàn yī luò yuān yuán tú kǎi rán xiǎng mù suì ba jǔ zǐ yè jǐn dú sì zǐ wǔ jīng luò mǐn zhū lù bù xià lóu zhě shù nián

与弼年十九,见《伊洛渊源图》,慨然响慕,遂罢举子业,尽读《四子》、《五经》、洛闽诸录,不下楼者数年。

zhōng suì jiā yì pín gōng qīn gēng jià fēi qí yì yī jiè bù qǔ

中岁家益贫,躬亲耕稼,非其义,一介不取。

sì fāng lái xué zhě yuē jǐ fēn shǎo yǐn shí jiào huì bù juàn

对于四方前来求学的人,他教诲不倦。

zhèng tǒng shí yī nián shān xī qiān shì hé zì xué jiàn yú cháo qǐng shòu yǐ wén xué gāo zhí

正统十一年,山西佥事何自学荐于朝,请授以文学高职。

hòu yù shǐ tu qiān fǔ zhōu zhī fǔ wáng yǔ fù jiàn zhī jù bù chū

后御史涂谦、抚州知府王宇复荐之,俱不出。

cháng tàn yuē huàn guān shì shì bù chú ér yù tiān xià zhì píng nán yǐ

尝叹曰:“宦官、释氏不除,而欲天下治平,难矣。

jǐng tài qī nián yù shǐ chén shù yòu qǐng lǐ pìn yǔ bì bǐ shì jīng yán huò yòng zhī chéng jūn jiào yù zhòu zǐ

”景泰七年,御史陈述又请礼聘与弼,俾侍经筵,或用之成均,教育胄子。

zhào jiāng xī xún fǔ hán yōng bèi lǐ dūn qiǎn jìng bù zhì

诏江西巡抚韩雍备礼敦遣,竟不至。

tiān shùn yuán nián shí hēng yù yǐn xián zhě wèi jǐ zhòng móu yú dà xué shì li xián shǔ cǎo shū jiàn zhī

天顺元年,石亨欲引贤者为己重,谋于大学士李贤,属草疏荐之。

dì nǎi mìng xián cǎo chì jiā shù bó qiǎn xíng rén cáo lóng cì xǐ shū jī lǐ bì zhēng yǔ bì fù quē

帝乃命贤草敕加束帛,遣行人曹隆,赐玺书,赍礼币,征与弼赴阙。

bǐ zhì dì wèn xián yuē yǔ bì yi hé guān

比至,帝问贤曰:“与弼宜何官?

duì yuē yi yǐ gōng liáo shì tài zǐ jiǎng xué

”对曰:“宜以宫僚,侍太子讲学。

suì shòu zuǒ chūn fāng zuǒ yù dé yǔ bì shū cí

”遂授左春坊左谕德,与弼疏辞。

xián qǐng cì zhào wèn qiě yǔ guǎn cì gòng jù

贤请赐召问,且与馆次供具。

yú shì zhào jiàn wén huá diàn gù yǔ yuē wén chǔ shì yì gāo tè xíng zhēng pìn xī cí zhí wèi

于是召见文华殿,顾语曰:“闻处士义高,特行征聘,奚辞职为?

duì yuē chén cǎo máo jiàn shì běn wú gāo xíng bì xià chuí tīng xū shēng yòu bù xìng yǒu gǒu mǎ jí

”对曰:“臣草茅贱士,本无高行,陛下垂听虚声,又不幸有狗马疾。

shù bó zào mén chén cán bèi yì shù pú fú jīng shī jīn nián qiě liù shí bā yǐ shí bù néng guān yě

束帛造门,臣惭被异数,匍匐京师,今年且六十八矣,实不能官也。

dì yuē gōng liáo yōu xián bù bì cí

”帝曰:“宫僚优闲,不必辞。

cì wén qǐ jiǔ láo qiǎn zhōng shǐ sòng guǎn cì

”赐文绮酒牢,遣中使送馆次。

gù wèi xián yuē cǐ lǎo fēi yū kuò zhě wu lìng jiù zhí

顾谓贤曰:“此老非迂阔者,务令就职。

shí dì juàn yù liáng hòu ér yǔ bì cí yì lì

”时帝眷遇良厚,而与弼辞益力。

yòu shū chēng xué shù huāng lòu gǒu mào mèi xùn lù bì qiě kuàng guān

又疏称:“学术荒陋,苟冒昧徇禄,必且旷官。

zhào bù xǔ

”诏不许。

nǎi qǐng yǐ bái yī jiù dǐ shè jiǎ dú mì gé shū

乃请以白衣就邸舍,假读秘阁书。

dì yuē yù guān mì shū miǎn shòu zhí ěr

帝曰:“欲观秘书,勉受职耳。

mìng xián wèi yù yì

”命贤为谕意。

yǔ bì liú jīng shī èr yuè yǐ jí dǔ qǐng

与弼留京师二月,以疾笃请。

xián qǐng qǔ cóng fàng hái shǐ zhōng ēn lǐ yǐ guāng kuàng jǔ

贤请曲从放还,始终恩礼,以光旷举。

dì rán zhī cì chì wèi láo jī yín bì fù qiǎn xíng rén sòng hái mìng yǒu sī yuè gěi mǐ èr shí

帝然之,赐敕慰劳,赍银币,复遣行人送还,命有司月给米二石。

yǔ bì guī shàng biǎo xiè chén chóng shèng zhì guǎng shèng xué děng shí shì

与弼归,上表谢,陈崇圣志、广圣学等十事。

chéng huà wǔ nián zú nián qī shí jiǔ

成化五年卒,年七十九。

yǔ bì shǐ zhì jīng xián tuī zhī shàng zuò yǐ bīn shī lǐ shì zhī

与弼始至京,贤推之上座,以宾师礼事之。

biān xiū yǐn zhí zhì lìng zuò yú cè

编修尹直至,令坐于侧。

zhí dà yùn chū jí bàng yǔ bì

直大愠,出即谤与弼。

jí yǔ bì guī zhī fǔ zhāng guī yè jiàn bù dé dà huì

及与弼归,知府张𪻺谒见不得,大恚。

mù rén dài qí dì tóu dié sòng yǔ bì lì qiǎn lì shè zhī dà jiā wǔ màn shǐ qiǎn hái

募人代其弟投牒讼与弼,立遣吏摄之,大加侮慢,始遣还。

yǔ bì liàng fēi dì yì yǒu ài rú chū

与弼谅非弟意,友爱如初。

biān xiū zhāng yuán zhēn bù zhī qí shǐ mò qiǎn shū qiào ràng yǒu shàng gào sù wáng zhèng míng tǎo zuì qǐ róng xiān shēng jiǔ qiè xū míng yǔ

编修张元桢不知其始末,遣书诮让,有“上告素王,正名讨罪,岂容先生久窃虚名”语。

zhí hòu bǐ qí shì yú suǒ zhui lù

直后笔其事于《琐缀录》。

yòu yán yǔ bì bá hēng zú pǔ zì chēng mén xià shì shì dà fū yòng cǐ zǐ yǔ bì

又言与弼跋亨族谱,自称门下士,士大夫用此訾与弼。

hòu gù yǔn chéng lùn zhī yuē cǐ hào shì zhě wèi zhī yě

后顾允成论之曰:“此好事者为之也。

yǔ bì mén rén hòu jiē cóng sì ér yǔ bì jìng bù guǒ

”与弼门人后皆从祀,而与弼竟不果。

suǒ zhe rì lù xī zì yán shēng píng suǒ de

所著《日录》,悉自言生平所得。

qí mén rén zuì zhù zhě yuē hú jū rén chén xiàn zhāng lóu liàng cì yuē hú jiǔ sháo xiè fù zhèng kàng

其门人最著者曰胡居仁、陈献章、娄谅,次曰胡九韶、谢复、郑伉。

hú jiǔ sháo zì fèng yí shǎo cóng yǔ bì xué

胡九韶,字凤仪,少从与弼学。

zhū shēng lái xué zhě yǔ bì lìng xiān jiàn jiǔ sháo

诸生来学者,与弼令先见九韶。

jí yǔ bì mò mén rén duō zhuǎn shī zhī

及与弼殁,门人多转师之。

jiā pín kè zǐ lì gēng jǐn gěi yī shí

家贫,课子力耕,仅给衣食。

chéng huà zhōng zú

成化中卒。

xiè fù zì yī yáng qí mén rén

谢复,字一阳,祁门人。

wén yǔ bì chàng dào qì kē jǔ yè cóng zhī yóu

闻与弼倡道,弃科举业从之游。

shēn tǐ lì xíng wù qiú zì dé

身体力行,务求自得。

jū jiā xiào yǒu sàng jì guān hūn xī zūn gǔ lǐ

居家孝友,丧祭冠婚,悉遵古礼。

huò wèn xué yuē zhī xíng bìng jìn fǒu zé luò jì sòng gǔ xùn yǐ

或问学,曰:“知行并进,否则落记诵诂训矣。

wǎn bǔ shì xī shān zhī lù xué zhě chēng xī shān xiān shēng

”晚卜室西山之麓,学者称西山先生。

hóng zhì mò nián zú nián liù shí wǔ

弘治末年卒,年六十五。

zhèng kàng zì kǒng míng cháng shān rén

郑伉,字孔明,常山人。

wèi zhū shēng shì yǒu sī bù ǒu jí qì qù shī yǔ bì

为诸生,试有司,不偶,即弃去,师与弼。

cí guī rì jiū zhū rú lùn yì yī qiè shé zhōng yú zhū zǐ

辞归,日究诸儒论议,一切折衷于朱子。

shì qīn xiào

事亲孝。

shè yì xué lì shè cāng yǐ huì zú dǎng

设义学,立社仓,以惠族党。

suǒ zhe yì yì fā míng dú shǐ guǎn jiàn guān wù yú lùn wā míng jí duō jìn yú huǒ

所著《易义发明》、《读史管见》、《观物余论》、《蛙鸣集》,多烬于火。

chén zhēn shèng zì huì dé zhāng zhōu zhèn hǎi wèi rén

陈真晟,字晦德,漳州镇海卫人。

chū zhì jǔ fù xiāng shì wén yǒu sī fáng chá guò yán wú dài shì lǐ chǐ zhī qì qù yóu shì dǔ zhì shèng xián zhī xué

初治举赴乡试,闻有司防察过严,无待士礼,耻之弃去,由是笃志圣贤之学。

dú dà xué huò wèn jiàn zhū zǐ zhòng yán zhǔ jìng zhī jìng wèi dà xué shǐ jī

读《大学或问》,见朱子重言主敬,知“敬”为《大学》始基。

yòu de chéng zǐ zhǔ yī zhī shuō zhuān xīn kè zhì tàn yuē dà xué chéng yì wèi tiě mén guān zhǔ yī èr zì nǎi qí yù yuè shi yě

又得程子主一之说,专心克治,叹曰:“《大学》,诚意为铁门关,主一二字,乃其玉钥匙也。

tiān shùn èr nián yì què shàng chéng zhū zhèng xué zuǎn yào

”天顺二年诣阙上《程朱正学纂要》。

qí shū shǒu qǔ chéng shì xué zhì cì cǎi zhū zǐ lùn shuō cì zuò èr tú yī zhe shèng rén xīn yǔ tiān dì tóng yùn yī zhe xué zhě zhī xīn fǎ tiān zhī yùn zhōng yán lì míng shī fǔ huáng chǔ lóng jiào běn shù shì yǐ bì tú shuō zhī yì

其书首取程氏学制,次采朱子论说,次作二图,一著圣人心与天地同运,一著学者之心法天之运,终言立明师、辅皇储、隆教本数事,以毕图说之意。

shū zòu xià lǐ bù yì shì láng zōu gàn qǐn qí shì

书奏,下礼部议,侍郎邹干寝其事。

zhēn shèng guī wén lín chuān wú yǔ bì fāng jiǎng xué yù jiù wèn zhī

真晟归,闻临川吴与弼方讲学,欲就问之。

guò nán chāng zhāng yuán zhēn zhǐ zhī sù yǔ yǔ dà tuī fú yuē sī dào zì chéng zhū yǐ lái wéi xiān shēng de qí zhēn

过南昌,张元祯止之宿,与语,大推服曰:“斯道自程、朱以来,惟先生得其真。

rú kāng zhāi zhě bù kě jiàn yì bù bì jiàn yě

如康斋者,不可见,亦不必见也。

suì guī mǐn qián sī jìng zuò zì hào zhāng nán bù yī

”遂归闽,潜思静坐,自号漳南布衣。

zú yú chéng huà shí nián nián liù shí sì

卒于成化十年,年六十四。

zhēn shèng xué wú shī chéng dú de yú yí jīng zhī zhōng

真晟学无师承,独得于遗经之中。

zì yǐ pì chǔ hǎi bīn chū ér fǎng qiú dāng shì xué zhě suī wèi yǔ yǔ bì xiāng zhèng yào qí xué pō shì jìn zhī

自以僻处海滨,出而访求当世学者,虽未与与弼相证,要其学颇似近之。

lǚ rán zì zhòng mù gāo líng rén bié hào jīng yě xué zhě chēng jīng yě xiān shēng

吕柟,字仲木,高陵人,别号泾野,学者称泾野先生。

zhèng dé sān nián dēng jìn shì dì yī shòu xiū zhuàn

正德三年登进士第一,授修撰。

liú jǐn yǐ rán tóng xiāng yù zhì zhī xiè bù wǎng

刘瑾以柟同乡欲致之,谢不往。

yòu yīn xī xià shì shū qǐng dì rù gōng qīn zhèng shì qián xiāo huò běn

又因西夏事,疏请帝入宫亲政事,潜消祸本。

jǐn è qí zhí yù shā zhī yǐn jí qù

瑾恶其直,欲杀之,引疾去。

jǐn zhū yǐ jiàn fù guān

瑾诛,以荐复官。

qián qīng gōng zāi yìng zhào chén liù shì qí yán chú yì zǐ qiǎn fān sēng qǔ huí zhèn shǒu tài jiàn yóu rén suǒ bù gǎn yán

干清宫灾,应诏陈六事,其言除义子,遣番僧,取回镇守太监,尤人所不敢言。

shì nián qiū yǐ fù bìng guī

是年秋,以父病归。

dōu yù shǐ shèng yìng qī yù shǐ zhū jié xióng xiāng cáo guī lèi shū jiàn

都御史盛应期,御史朱节、熊相、曹珪累疏荐。

shì shì zōng sì wèi shǒu zhào rán

适世宗嗣位,首召柟。

shàng shū quàn qín xué yǐ wéi xīn zhèng zhī zhù lüè yuē kè jǐ shèn dú shàng duì tiān xīn

上疏劝勤学以为新政之助,略曰:“克己慎独,上对天心;

qīn xián yuǎn chán xià tōng mín zhì zhù tài píng zhī yè kě zhì

亲贤远谗,下通民志,庶太平之业可致。

dà lǐ yì xìng yǔ zhāng guì wǔ

”大礼议兴,与张、桂忤。

yǐ shí sān shì zì chén zhōng yǐ dà lǐ wèi dìng chǎn yán rì jìn yǐn wèi jǐ zuì

以十三事自陈,中以大礼未定,谄言日进,引为己罪。

shàng nù xià zhào yù zhé jiě zhōu pàn guān shè xíng zhōu shì

上怒,下诏狱,谪解州判官,摄行州事。

xù qióng dú jiǎn dīng yì quàn nóng sāng xìng shuǐ lì zhù dī hù yán chí xíng lǚ shì xiāng yuē jí wén gōng jiā lǐ qiú zǐ xià hòu jiàn sī mǎ wēn gōng cí

恤茕独,减丁役,劝农桑,兴水利,筑堤护盐池,行《吕氏乡约》及《文公家礼》,求子夏后,建司马温公祠。

sì fāng xué zhě rì zhì yù shǐ wèi pì jiě liáng shū yuàn yǐ jū zhī

四方学者日至,御史为辟解梁书院以居之。

sān nián yù shǐ lú huàn děng lèi jiàn shēng nán jīng zōng rén fǔ jīng lì lì guān shàng bǎo sī qīng

三年,御史卢焕等累荐,升南京宗人府经历,历官尚宝司卿。

wú chu mǐn yuè shì cóng zhě bǎi yú rén

吴、楚、闽、越士从者百余人。

jìn nán jīng tài pú sì shǎo qīng

晋南京太仆寺少卿。

tài miào zāi qǐ bà chù bù yǔn

太庙灾,乞罢黜,不允。

xuǎn guó zǐ jiàn jì jiǔ jìn nán jīng lǐ bù yòu shì láng shǔ lì bù shì

选国子监祭酒,晋南京礼部右侍郎,署吏部事。

dì jiāng gōng sì xiǎn líng lèi shū quàn zhǐ bù bào

帝将躬祀显陵,累疏劝止,不报。

zhí tiān biàn suì qǐ zhì shì guī

值天变,遂乞致仕归。

nián liù shí sì zú gāo líng rén wéi bà shì zhě sān rì

年六十四卒,高陵人为罢市者三日。

jiě liáng jí sì fāng xué zhě wén zhī jiē shè wèi chí xīn sàng

解梁及四方学者闻之,皆设位,持心丧。

fù wén shàng chuò cháo yī rì cì jì zàng

讣闻,上辍朝一日,赐祭葬。

rán shòu yè wèi nán xuē jìng zhī jiē hé dōng xuē xuān zhī chuán xué yǐ qióng lǐ shí jiàn wéi zhǔ

柟受业渭南薛敬之,接河东薛瑄之传,学以穷理实践为主。

guān nán dōu yǔ chén ruò shuǐ zōu shǒu yì gòng zhǔ jiǎng xí

官南都,与湛若水、邹守益共主讲席。

shì sān shí yú nián jiā wú cháng wù zhōng shēn wèi cháng yǒu duò róng

仕三十余年,家无长物,终身未尝有惰容。

shí tiān xià yán xué zhě bù guī wáng shǒu rén zé guī chén ruò shuǐ dú shǒu chéng zhū bù biàn zhě wéi rán yǔ luō qīn shùn yún

时天下言学者,不归王守仁,则归湛若水,独守程、朱不变者,惟柟与罗钦顺云。

suǒ zhe yǒu sì shū yīn wèn yì shuō yì shū shuō yào shī shuō xù chūn qiū shuō zhì lǐ wèn nèi wài piān shǐ yuē xiǎo xué shì hán shǔ jīng tú jiě shǐ guǎn xiàn nà sòng sì zǐ chāo shì nán shěng zòu gǎo jīng yě shī wén jí

所著有《四书因问》、《易说翼》、《书说要》、《诗说序》、《春秋说志》、《礼问内外篇》、《史约》、《小学释》、《寒暑经图解》、《史馆献纳》、《宋四子抄释》、《南省奏藁》、《泾野诗文集》。

wàn lì chóng zhēn jiān li zhēn zhào jǐn zhōu zi yì wáng shì xìng jiǎng dé jǐng xiān hòu qǐng cóng sì kǒng miào xià bù yì wèi jí xíng

万历、崇祯间,李祯、赵锦、周子义、王士性、蒋德璟先后请从祀孔庙,下部议,未及行。

rán dì zǐ jīng yáng lǚ qián zì shí jiàn jǔ yú xiāng

柟弟子泾阳吕潜,字时见,举于乡。

guān gōng bù sī wù

官工部司务。

zhāng jié zì jiè fū

张节,字介夫。

xián níng li tǐng zì zhèng wǔ

咸宁李挺,字正五。

jiē yǒu xué xíng

皆有学行。

qián lǐ rén guō fú zì wéi fān yóu jǔ rén guān mǎ hú zhī fǔ

潜里人郭郛,字维藩,由举人官马湖知府。

lán tián wáng zhī shì zì yù lì

蓝田王之士,字欲立。

yóu jǔ rén yǐ zhào yòng xián jiàn shòu guó zǐ bó shì

由举人以赵用贤荐,授国子博士。

liǎng rén bù jí rán mén yì qín shì zhī dǔ xué zhě yě

两人不及柟门,亦秦士之笃学者也。

shào bǎo zì guó xián wú xī rén

邵宝,字国贤,无锡人。

nián shí jiǔ xué yú jiāng pǔ zhuāng chǎng

年十九,学于江浦庄昶。

chéng huà èr shí nián jǔ jìn shì shòu xǔ zhōu zhī zhōu

成化二十年举进士,授许州知州。

yuè shuò huì zhū shēng yú xué gōng jiǎng míng yì lì gōng sī zhī biàn

月朔,会诸生于学宫,讲明义利公私之辨。

zhèng yǐng kǎo shū cí mù

正颍考叔祠墓。

gǎi wèi wén dì miào yǐ cí hàn mǐn dì bù chēng xiàn ér chēng mǐn cóng zhāo liè suǒ shì yě

改魏文帝庙以祠汉愍帝,不称献而称愍,从昭烈所谥也。

wū yán lóng gǔ chū dì zhōng wèi huò fú bǎo qǔ gǔ huǐ yú tíng zhàng wū ér qiǎn zhī

巫言龙骨出地中为祸福,宝取骨,毁于庭,杖巫而遣之。

gōng kè nóng sāng fǎng zhū zǐ shè cāng lì jī sàn fǎ xíng jì kǒu jiāo tián fǎ yǐ bèi xiōng huāng

躬课农桑,仿朱子社仓,立积散法,行计口浇田法,以备凶荒。

hóng zhì qī nián rù wèi hù bù yuán wài láng lì láng zhōng qiān jiāng xī tí xué fù shǐ

弘治七年入为户部员外郎,历郎中,迁江西提学副使。

shì cài zhōu yuán gōng cí

释菜周元公祠。

xiū bái lù shū yuàn xué shè chù xué zhě

修白鹿书院学舍,处学者。

qí jiào yǐ zhì zhī lì xíng wéi běn

其教,以致知力行为本。

jiāng xī sú hǎo yīn yáng jiā yán yǒu shù shí nián bù zàng fù mǔ zhě

江西俗好阴阳家言,有数十年不葬父母者。

bǎo xià lìng shì bù zàng qīn zhě bù dé yǔ shì yú shì xiāng shuài jǔ zàng yǐ qiān jì

宝下令,士不葬亲者不得与试,于是相率举葬,以千计。

níng wáng chén háo suǒ shī wén jùn què zhī

宁王宸濠索诗文,峻却之。

hòu chén háo bài yǒu sī jiào kān dú wú bǎo jì

后宸濠败,有司校勘,独无宝迹。

qiān zhè jiāng àn chá shǐ zài qiān yòu bù zhèng shǐ

迁浙江按察使,再迁右布政使。

yǔ zhèn shǒu tài jiàn kān chù zhōu yín kuàng bǎo yuē fèi duō huò shǎo láo mín shāng cái lǜ shēng tā biàn

与镇守太监勘处州银矿,宝曰:“费多获少,劳民伤财,虑生他变。

zú zòu qǐn qí shì

”卒奏寝其事。

jìn hú guǎng bù zhèng shǐ

进湖广布政使。

zhèng dé sì nián zhuó yòu fù dōu yù shǐ zǒng dū cáo yùn

正德四年擢右副都御史,总督漕运。

liú jǐn shàn zhèng bǎo zhì jīng jué bù yǔ tōng

刘瑾擅政,宝至京,绝不与通。

jǐn nù cáo shuài píng jiāng bó chén xióng yù shǐ bǎo hé zhī qiǎn xiào wèi shù bèi yào bǎo zuǒ shùn mén wēi yán kǒng zhī yuē xíng dǎi rǔ

瑾怒漕帅平江伯陈熊,欲使宝劾之,遣校尉数辈要宝左顺门,危言恐之曰:“行逮汝。

zhāng cǎi cáo yuán zì nèi chū yǔ bǎo yuē jùn dì hé píng jiāng wú hòu huàn yǐ

”张彩、曹元自内出,语宝曰:“郡第劾平江,无后患矣。

bǎo yuē píng jiāng gōng chén hòu dū cáo wèi jiǔ wú dà guò bù zhī suǒ hé

”宝曰:“平江功臣后,督漕未久,无大过,不知所劾。

èr rén mò rán chū

”二人默然出。

yuè sān rì jǐ shì zhōng hé xióng bìng jí bǎo lēi zhì shì qù

越三日,给事中劾熊并及宝,勒致仕去。

jǐn zhū qǐ xún fǔ guì zhōu xún qiān hù bù yòu shì láng jìn zuǒ shì láng

瑾诛,起巡抚贵州,寻迁户部右侍郎,进左侍郎。

mìng jiān zuǒ qiān dū yù shǐ chǔ zhì liáng yùn

命兼左佥都御史,处置粮运。

jí huì kān tōng zhōu chéng háo guī zòu chēng zhǐ

及会勘通州城濠归,奏称旨。

xún shū qǐng zhōng yǎng guī yù shǐ táng fèng yí yè zhōng qǐng yòng zhī liú dū biàn yǎng nǎi bài nán jīng lǐ bù shàng shū zài shū cí miǎn

寻疏请终养归,御史唐凤仪、叶忠请用之留都便养,乃拜南京礼部尚书,再疏辞免。

shì zōng jí wèi qǐ qián guān fù yǐ mǔ lǎo kěn cí

世宗即位,起前官,复以母老恳辞。

xǔ zhī mìng yǒu sī yǐ lǐ cún wèn

许之,命有司以礼存问。

jiǔ zhī zú zèng tài zǐ tài bǎo shì wén zhuāng

久之卒,赠太子太保,谥文庄。

bǎo sān suì ér gū shì mǔ guò shì zhì xiào

宝三岁而孤,事母过氏至孝。

fu shí suì mǔ jí wéi wén gào tiān yuàn jiǎn jǐ suàn yán mǔ nián

甫十岁,母疾,为文告天,愿减己算延母年。

jí zhōng yǎng guī de jí zuǒ shǒu bù rén yóu zhāo xī shì qīn cè bù xiè

及终养归,得疾,左手不仁,犹朝夕侍亲侧不懈。

xué yǐ luò mǐn wèi de cháng yuē wú yuàn wéi zhēn shì dà fū bù yuàn wèi jiǎ dào xué

学以洛、闽为的,尝曰:“吾愿为真士大夫,不愿为假道学。

jǔ nán jī shòu zhī yú li dōng yáng

”举南畿,受知于李东阳。

wèi shī wén diǎn zhòng hé yǎ yǐ dōng yáng wèi zōng

为诗文,典重和雅,以东阳为宗。

zhì yú yuán běn jīng shù cuì rán yī chū yú zhèng zé qí suǒ zì dé yě

至于原本经术,粹然一出于正,则其所自得也。

bó zōng qún jí yǒu de zé shū zhī jiǎn qǔ chéng zi jīn rì gé yī wù míng rì gé yī wù zhī yì míng zhī yuē rì gé zi

博综群籍,有得则书之简,取程子“今日格一物,明日格一物”之义,名之曰日格子。

suǒ zhe xué shǐ jiǎn duān èr lù xún fǔ wú tíng jǔ shàng yú cháo wài dìng xìng shū shuō cáo zhèng jǔ yào zhū jí ruò gān juǎn

所著《学史》、简端二录,巡抚吴廷举上于朝,外《定性书说》、《漕政举要》诸集若干卷。

xué zhě chēng èr quán xiān shēng

学者称二泉先生。

qí mén rén tóng yì wáng wèn zì zi yù yǐ xué xíng chēng

其门人,同邑王问,字子裕,以学行称。

jiā jìng shí qī nián chéng jìn shì

嘉靖十七年成进士。

shòu hù bù zhǔ shì jiān xú zhōu cāng jiǎn xiàn hào shí èr sān

授户部主事,监徐州仓,减羡耗十二三。

yǐ fù lǎo qǐ biàn yǎng gǎi nán jīng zhí fāng qiān chē jià láng zhōng guǎng dōng qiān shì

以父老,乞便养,改南京职方,迁车驾郎中、广东佥事。

xíng wèi bàn dào qǐ yǎng guī

行未半道,乞养归。

fù zú suì bù fù shì

父卒,遂不复仕。

zhù shì hú shàng dú shū sān shí nián bù lǚ chéng shì shù bèi jiàn bù qǐ

筑室湖上,读书三十年,不履城市,数被荐不起。

gōng shī wén shū huà qīng xiū yǎ shàng shì dà fū jiē mù zhī

工诗文书画,清修雅尚,士大夫皆慕之。

zú nián bā shí mén rén sī shì yuē wén jìng xiān shēng

卒年八十,门人私谥曰文静先生。

zi jiàn zì rǔ míng

子鉴,字汝明。

jiā jìng mò nián jìn shì

嘉靖末年进士。

lèi guān lì bù jī xūn láng zhōng

累官吏部稽勋郎中。

niàn fù lǎo xiè bìng guī fèng yǎng bù lí cè

念父老,谢病归,奉养不离侧。

fù mò jiǔ zhī jìn shàng bǎo qīng gǎi nán jīng hóng lú qīng yǐn nián qǐ xiū

父殁久之,进尚宝卿,改南京鸿胪卿,引年乞休。

jìn tài pú qīng zhì shì

进太仆卿,致仕。

jiàn yì shàn huà yǒu yán shèng qí fù zhě suì zhōng shēn bù fù zuò

鉴亦善画,有言胜其父者,遂终身不复作。

yáng lián zì fāng zhèn fēng chéng rén

杨廉,字方震,丰城人。

fù chóng yǒng zhōu zhī fǔ shòu yè wú yǔ bì mén rén hú jiǔ sháo

父崇,永州知府,受业吴与弼门人胡九韶。

lián chéng jiā xué zǎo yǐ wén xíng chēng

廉承家学,早以文行称。

jǔ chéng huà mò nián jìn shì gǎi shù jí shì

举成化末年进士,改庶吉士。

hóng zhì sān nián shòu nán jīng hù kē jǐ shì zhōng

弘治三年,授南京户科给事中。

míng nián jīng shī dì zhèn hé yòng shì dà chén

明年,京师地震,劾用事大臣。

wǔ nián yǐ zāi yì shàng liù shì

五年以灾异上六事。

yī jīng yán tíng bà shí yi rì lìng jiǎng guān gēng zhí dài wèn

一,经筵停罢时,宜日令讲官更直待问。

èr zhào yòng yán shì qiān zhé guān bù dàng xiàn tái jiàn jí dēng jí yǐ hòu

二,召用言事迁谪官,不当限台谏及登极以后。

sān zhì liǎng zhè sān wú shuǐ huàn tíng é wài zhī zào

三,治两浙、三吴水患,停额外织造。

sì zhào lín xià tián tuì zhū chén

四,召林下恬退诸臣。

wǔ shān fǎ sī tiáo lì

五,删法司条例。

liù zāi yì cè miǎn dà chén

六,灾异策免大臣。

mò yán yù dà zhèng yi zhào dà chén miàn yì jǐ shì yù shǐ suí rù bó zhèng

末言,遇大政,宜召大臣面议,给事、御史随入驳正。

dì pō nà zhī

帝颇纳之。

lì bù shàng shū wáng shù bèi chán lián qǐng chì chán xié wú wéi suǒ huò

吏部尚书王恕被谗,廉请斥谗邪,无为所惑。

mǔ sāng fú què qǐ rèn xíng kē

母丧,服阕,起任刑科。

qǐng sì xuē xuān qǔ dú shū lù zhù guó xué

请祀薛瑄,取《读书录》贮国学。

míng nián sān yuè yǒu zhào yǐ xià xún yù jīng yán

明年三月有诏以下旬御经筵。

lián yán gù shì jīng yán yī yuè sān jǔ gǒu yǐ yuè zhōng qǐ yǐ yuè chū ba zé jìn jiǎng yǒu jǐ

廉言:“故事,经筵一月三举,苟以月终起以月初罢,则进讲有几?

qiě jīng yán qǐ ér hòu rì jiǎng jì zhī jīn chí yī rì zhī jīng yán jí chuò yī xún zhī rì jiǎng yě

且经筵启而后日讲继之,今迟一日之经筵,即辍一旬之日讲也。

bào wén

”报闻。

yǐ fù lǎo yù biàn yǎng fù gǎi nán jīng bīng kē

以父老欲便养,复改南京兵科。

zhōng guì lǐ guǎng sǐ de tíng chén tōng huì jí

中贵李广死,得廷臣通贿籍。

yán guān hé huì zhě dì yù jiū ér zhōng zhǐ

言官劾贿者,帝欲究而中止。

lián lǜ tóng guān lì zhēng jìng bù nà

廉率同官力争,竟不纳。

yǐ qǐng shēn míng sì diǎn wèi sòng rú zhōu chéng zhāng zhū cóng sì zhī wèi yí jū hàn táng zhū rú shàng

已,请申明祀典,谓宋儒周、程、张、朱从祀之位,宜居汉、唐诸儒上。

quē lǐ miào dāng gēng lì mù zhǔ

阙里庙,当更立木主。

dà chéng běn lè míng bù hé shì fǎ

大成本乐名,不合谥法。

jiē bù guǒ xíng

皆不果行。

qiān nán jīng guāng lù shǎo qīng

迁南京光禄少卿。

zhèng dé chū jiù gǎi tài pú lì shùn tiān fǔ yǐn

正德初,就改太仆,历顺天府尹。

shí jīng jūn shǔ chū chē fèi dòng shù qiān jīn lián qǐng dà xīng dì yùn suǒ yú yín gōng zhī

时京军数出,车费动数千金,廉请大兴递运所余银供之。

zòu miǎn xià shuì wàn wǔ qiān dàn lǜ zhōu xiàn qiǎo qǔ mín cái zhì suì bàn bù lì wú néng wéi jiān

奏免夏税万五千石,虑州县巧取民财,置岁办簿,吏无能为奸。

qián qīng gōng zāi jí chén shí zhèng quē shī shū liú zhōng

干清宫灾,极陈时政缺失,疏留中。

míng nián zhuó nán jīng lǐ bù yòu shì láng

明年擢南京礼部右侍郎。

shàng shū jiàn nán xún bù bào

上疏谏南巡,不报。

dì zhù nán jīng mìng bǎi guān róng fú cháo jiàn

帝驻南京,命百官戎服朝见。

lián bù kě qǐ yòng cháng yí gèng qǐng yè jiàn tài miào jù bào xǔ

廉不可,乞用常仪,更请谒见太庙,俱报许。

shì zōng jí wèi jiù qiān shàng shū

世宗即位,就迁尚书。

lián yǔ luō qīn shùn shàn wèi jū jìng qióng lǐ zhī xué wén bì gēn liù jīng zì lǐ yuè qián gǔ zhì xīng lì suàn shù jù shi qí běn mò

廉与罗钦顺善,为居敬穷理之学,文必根《六经》,自礼乐、钱谷至星历、算数,具识其本末。

xué zhě chēng yuè hú xiān shēng

学者称月湖先生。

cháng yǐ dì wáng zhī dào mò qiè yú dà xué zì wèi jǐ shì jí shàng yán jìn jiǎng yi xiān dà xué yǎn yì zhì shì shǒu jìn dà xué yǎn yì jié lüè

尝以帝王之道莫切于《大学》,自为给事即上言,进讲宜先《大学衍义》,至是首进《大学衍义节略》。

dì yōu zhào dá zhī

帝优诏答之。

shū lùn dà lǐ yǐn chéng yí zhū xī yán wèi zhèng qiě yán jīn yì yì zhě lǜ zǔ ōu yáng xiū

疏论大礼,引程颐、朱熹言为证,且言:“今异议者率祖欧阳修。

rán xiū yú kǎo zhī yī zì suī yù jiā zhī yú pú wáng wèi rěn jué zhī yú rén zōng

然修于考之一字,虽欲加之于濮王,未忍绝之于仁宗。

jīn nǎi yù jué zhī yú xiào miào cǐ yòu xiū suǒ bù rěn yán zhě

今乃欲绝之于孝庙,此又修所不忍言者。

bào wén

”报闻。

bā shū qǐ xiū zhì jiā jìng èr nián cì chì chí yì gěi fu lǐn rú zhì

八疏乞休,至嘉靖二年,赐敕、驰驿,给夫廪如制。

jiā jū èr nián zú nián qī shí sì

家居二年卒,年七十四。

zèng tài zǐ shǎo bǎo shì wén kè

赠太子少保,谥文恪。

liú guān zì chóng guān jí shuǐ rén

刘观,字崇观,吉水人。

zhèng tǒng sì nián chéng jìn shì

正统四年成进士。

fāng nián shào hū yǐn jí gào guī

方年少,忽引疾告归。

xún dīng nèi jiān fú chú zhōng bù chū

寻丁内艰,服除,终不出。

dù mén dú shū qiú shèng xián zhī xué

杜门读书,求圣贤之学。

sì fāng lái wèn dào zhě zuò xí cháng bù gěi

四方来问道者,坐席尝不给。

xiàn lìng liú chéng wéi zhù shū yuàn yú hǔ qiū shān míng yuē yǎng zhōng

县令刘成为筑书院于虎丘山,名曰“养中”。

píng jū fàn tuō sù fú huàn yī xiāo rán zì dé

平居,饭脱粟,服浣衣,翛然自得。

měi rì duān zuò yī shì wú xiè róng

每日端坐一室,无懈容。

huò quàn zhī shì bù yīng

或劝之仕,不应。

yòu zuò qín jiǎn gōng shù sì zhēn yǐ jiào qí jiā qǔ lǚ shì xiāng yuē biǎo zhe zhī yǐ jiào qí xiāng

又作《勤》、《俭》、《恭》、《恕》四《箴》,以教其家,取《吕氏乡约》表著之,以教其乡。

guān hūn sàng jì xī rú zhū zǐ jiā lǐ

冠婚丧祭,悉如《朱子家礼》。

zú yǒu gū lí bù néng zì cún zhě zhōu zhī

族有孤嫠不能自存者周之。

huò qǐng zhù shù yuē zhū zǐ jí wú wén zhèng zhī yán zūn xìn zhī zú yǐ

或请著述,曰:“朱子及吴文正之言,尊信之足矣。

fù hé yán

复何言。

wú yǔ bì qí lín jùn rén yě jí tuī zhòng zhī

”吴与弼,其邻郡人也,极推重之。

guān qián yǒu sūn dǐng lú líng rén

观前有孙鼎,庐陵人。

yǒng lè zhōng wèi sōng jiāng fǔ jiào shòu yǐ xiào dì lì jiào

永乐中为松江府教授,以孝弟立教。

hòu dū xué nán jī rén chēng wèi zhēn xiào xiān shēng

后督学南畿,人称为贞孝先生。

yòu yǒu li zhōng jí shuǐ rén guān fù dōu yù shǐ hào gǔ píng xiān shēng zài guān hòu

又有李中,吉水人,官副都御史,号谷平先生,在观后。

shì wèi jí shuǐ sān xiān shēng

是为吉水三先生。

mǎ lǐ zì bó xún sān yuán rén

马理,字伯循,三原人。

tóng lǐ shàng shū wáng shù jiā jū jiǎng xué zhù shū

同里尚书王恕家居,讲学著书。

lǐ cóng zhī yóu de qí zhǐ shòu

理从之游,得其指授。

yáng yī qīng dū xué zhèng jiàn lǐ yǔ lǚ rán kāng hǎi wén dà qí zhī yuē kāng shēng zhī wén zhāng mǎ shēng lǚ shēng zhī jīng xué jiē tiān xià shì yě

杨一清督学政,见理与吕柟、康海文,大奇之,曰:“康生之文章,马生、吕生之经学,皆天下士也。

dēng xiāng jiàn rù guó xué yǔ rán jí lín lǜ mǎ xiāng yú cì kòu tiān xù ān yáng cuī xǐ zhāng shì lóng tóng xiàn qín wěi rì qiē mó yú xué míng zhèn dū xià

”登乡荐,入国学,与柟及林虑马乡,榆次寇天叙,安阳崔铣、张士隆,同县秦伟,日切劘于学,名震都下。

gāo lí shǐ zhě mù zhī lù qí wén yǐ qù

高丽使者慕之,录其文以去。

lián zāo jiān bù yù shì

连遭艰,不预试。

ān nán shǐ zhě zhì wèn zhǔ shì huáng qīng yuē guān zhōng mǎ lǐ xiān shēng ān zài hé bù shì yě

安南使者至,问主事黄清曰:“关中马理先生安在,何不仕也?

qí wèi wài yì suǒ zhòng rú cǐ

”其为外裔所重如此。

zhèng dé jiǔ nián jǔ jìn shì

正德九年举进士。

yī qīng wèi lì bù shàng shū jí zhuó lǐ jī xūn zhǔ shì

一清为吏部尚书,即擢理稽勋主事。

diào wén xuǎn qǐng gào guī

调文选,请告归。

qǐ kǎo gōng zhǔ shì xié láng zhōng zhāng yǎn ruì děng jiàn nán xún

后起任考功主事。与郎中张衍瑞等劝阻皇帝南巡。

zhào guì què mén yǔ zhàng duó fèng

诏跪阙门,予杖夺俸。

wèi jǐ fù gào guī

未几,复告归。

jiào shòu shēng tú cóng yóu zhě zhòng

教授生徒,从游者众。

jiā jìng chū qǐ jī xūn yuán wài láng yǔ láng zhōng yú kuān děng fú què zhēng dà lǐ

嘉靖初,起稽勋员外郎,与郎中余宽等伏阙争大礼。

xià zhào yù zài yǔ zhàng duó fèng

下诏狱,再予杖夺俸。

lǚ qiān kǎo gōng láng zhōng

屡迁考功郎中。

gù hù bù láng zhōng zhuāng yì zhě zhèng dé shí shǒu dǎo liú jǐn hé tiān xià kù cáng

故户部郎中庄绎者,正德时首导刘瑾核天下库藏。

jǐn bài luò zhí

瑾败,落职。

zhì shì zòu biàn qiú fù dāng lù zhě shǔ lǐ lǐ lì chí bù kě qǐn qí shì

至是奏辨求复,当路者属理,理力持不可,寝其事。

wǔ nián dà jì wài lì dà xué shì gǔ yǒng lì bù shàng shū liáo huàn yǐ sī hàn yù qù guǎng dōng fù shǐ wèi xiào hé nán fù shǐ xiāo míng fèng shǎn xī fù shǐ táng lóng

五年大计外吏,大学士贾咏、吏部尚书廖幻以私憾欲去广东副使魏校、河南副使萧鸣凤、陕西副使唐龙。

lǐ lì zhēng yuē sān rén dū xué zhèng míng zhù tiān xià bì yù qù sān rén qǐng xiān qù lǐ

理力争曰:“三人督学政,名著天下,必欲去三人,请先去理。

nǎi zhǐ

于是成子留了下来。

míng nián dà jì jīng guān chù zhāng wáng zǒng guì è dǎng lì bù láng zhōng péng zé wáng zǒng è jìng qǔ zhǐ liú zhī

明年大计京官,黜张〈王总〉、桂萼党吏部郎中彭泽,〈王总〉、萼竟取旨留之。

lǐ zhuó nán jīng tōng zhèng cān yì qǐng jí qù

理擢南京通政参议,请急去。

jū sān nián qǐ guāng lù qīng wèi jǐ gào guī

居三年,起光禄卿,未几告归。

yuè shí nián fù qǐ nán jīng guāng lù qīng xún yǐn nián zhì shì

阅十年,复起南京光禄卿,寻引年致仕。

sān shí sì nián shǎn xī dì zhèn lǐ yǔ qī jiē sǐ

三十四年,陕西地震,理与妻皆死。

lǐ xué xíng chún dǔ jū sāng qǔ gǔ lǐ jí sī mǎ guāng shū yí zhū xī jiā lǐ shé zhōng yòng zhī yǔ lǚ rán bìng wèi guān zhōng xué zhě suǒ zōng

理学行纯笃,居丧取古礼及司马光《书仪》、朱熹《家礼》折衷用之,与吕柟并为关中学者所宗。

mù zōng lì zèng yòu fù dōu yù shǐ

穆宗立,赠右副都御史。

tiān qǐ chū zhuī shì zhōng xiàn

天启初,追谥忠宪。

wèi xiào zì zi cái kūn shān rén

魏校,字子才,昆山人。

qí xiān běn li xìng jū sū zhōu fēng mén zhī zhuāng qú yīn zì hào zhuāng qú

其先本李姓,居苏州葑门之庄渠,因自号“庄渠”。

hóng zhì shí bā nián chéng jìn shì

弘治十八年成进士。

lì nán jīng xíng bù láng zhōng

历南京刑部郎中。

shǒu bèi tài jiàn liú láng jiè liú jǐn shì zhāng shén huò zì pàn zhuàng sòng fǎ sī mò gǎn kàng zhě

守备太监刘瑯藉刘瑾势张甚,或自判状送法司,莫敢抗者。

xiào zhí xíng jǐ yì wú suǒ xùn

校直行己意,无所徇。

gǎi bīng bù láng zhōng yí jí guī

改兵部郎中,移疾归。

jiā jìng chū qǐ wèi guǎng dōng tí xué fù shǐ

嘉靖初,起为广东提学副使。

dīng yōu fú què bǔ jiāng xī bīng bèi fù shǐ

丁忧,服阕,补江西兵备副使。

lèi qiān guó zi jì jiǔ tài cháng qīng xún zhì shì

累迁国子祭酒,太常卿,寻致仕。

xiào sī shū hú jū rén zhǔ jìng zhī xué ér guàn tōng zhū rú zhī shuō zé zhí yóu jīng

校私淑胡居仁主敬之学,而贯通诸儒之说,择执尤精。

cháng yǔ yú yòu lùn xìng lüè yuē tiān dì zhě yīn yáng wǔ xíng zhī běn tǐ yě gù lǐ wú bù jù

尝与余祐论性,略曰:“天地者,阴阳五行之本体也,故理无不具。

rén wù zhī xìng jiē chū yú tiān dì rán ér rén de qí quán wù de qí piān

人物之性,皆出于天地,然而人得其全,物得其偏。

yòu yuē gǔ shèng xián lùn xìng yǒu èr qí yī xìng yǔ qíng duì yán cǐ shì xìng zhī běn yì zhí zhǐ cǐ lǐ ér yán

”又曰:“古圣贤论性有二:其一,性与情对言,此是性之本义,直指此理而言。

qí yī xìng yǔ xí duì yán dàn qǔ shēng zì wèi yì fēi xìng zhī suǒ yǐ dé míng gài yuē tiān suǒ shēng wéi xìng rén suǒ wéi yuē xí ěr

其一,性与习对言,但取生字为义,非性之所以得名,盖曰天所生为性,人所为曰习耳。

xiān rú yīn xìng xiāng jìn yī yǔ suì wèi xìng jiān qì zhì ér yán bù zhī rén xìng shàng xià bù kě tiān yī wù cái zhe qì zhì biàn bù dé wèi zhī xìng yǐ

先儒因‘性相近’一语,遂谓性兼气质而言,不知人性上下不可添一物,才著气质,便不得谓之性矣。

xún zǐ lùn xìng è yáng zǐ lùn xìng shàn è hùn hán zǐ lùn xìng yǒu sān pǐn zhòng yán xiáo luàn bì zhé zhī shèng

荀子论性恶,杨子论性善恶混,韩子论性有三品,众言淆乱,必折之圣。

ruò wèi fū zǐ xìng xiāng jìn yī yán zhèng lùn xìng zhī suǒ yǐ dé míng zé qián hòu shuō jiē bù miù yú shèng rén ér mèng zǐ dào xìng shàn fǎn wèi yī piān zhī lùn yǐ

若谓夫子‘性相近’一言,正论性之所以得名,则前后说皆不谬于圣人,而孟子道性善,反为一偏之论矣。

mèng zǐ jiàn zhī fēn míng gù yán zhī zhí jié dàn wèi yán xìng wèi hé wù gù xún yáng hán zhū rú dé yǐ qí shuō luàn zhī

孟子见之分明,故言之直捷,但未言性为何物,故荀、杨、韩诸儒得以其说乱之。

yī chuān yī yán yǐ duàn zhī yuē xìng jí lǐ yě zé zhū shuō jiē bù gōng zì pò yǐ

伊川一言以断之,曰‘性,即理也’,则诸说皆不攻自破矣。

suǒ zhe yǒu dà xué zhǐ guī liù shū jīng yùn

”所著有《大学指归》、《六书精蕴》。

zú shì gōng jiǎn

卒,谥恭简。

táng shùn zhī wáng yīng diàn wáng jìng chén jiē qí dì zǐ yě

唐顺之、王应电、王敬臣,皆其弟子也。

shùn zhī zì yǒu chuán

顺之,自有传。

wáng yīng diàn zì zhāo míng kūn shān rén

王应电,字昭明,昆山人。

shòu yè yú xiào dǔ hǎo zhōu lǐ wèi zhōu lǐ zì sòng yǐ hòu hú hóng jì běn gè zhù shū zhǐ zhāi qí xiá xìn zhì shù shí wàn yán

受业于校,笃好《周礼》,谓《周礼》自宋以后,胡宏、季本各著书,指摘其瑕衅至数十万言。

ér yú shòu wēng wú chéng zé yǐ wéi dōng guān wèi cháng wáng zá jiàn yú wǔ guān zhōng ér gēng cì zhī

而余寿翁、吴澄则以为《冬官》未尝亡,杂见于五官中,而更次之。

jìn shì hé qiáo xīn chén fèng wú shū fēn yì gè yǐ jǐ yì gēng dìng

近世何乔新、陈凤梧、舒芬亦各以己意更定。

rán cǐ jiē zhū rú zhī zhōu lǐ yě

然此皆诸儒之《周礼》也。

qín yán shí shù zài xiān qiú shèng rén zhī xīn sù sī lǐ zhī yuán

覃研十数载,先求圣人之心,溯斯礼之源;

cì kǎo tiān xiàng zhī wén yuán shè guān zhī yì tuī wǔ guān lí hé zhī gù jiàn gāng wéi tǒng tǐ zhī jí

次考天象之文,原设官之意,推五官离合之故,见纲维统体之极。

yīn xiǎn yǐ tàn wēi yīn xì ér yì dà chéng zhōu lǐ chuán gǔ shù shí juǎn

因显以探微,因细而绎大,成《周礼传诂》数十卷。

yǐ wéi bǎi shì jì zhōu ér zhì bì chū yú cǐ

以为百世继周而治,必出于此。

jiā jìng zhōng jiā huǐ yú bīng xiǎn liú yù jiāng xī tài hé

嘉靖中,家毁于兵燹,流寓江西泰和。

yǐ qí shū jiù zhèng luō hóng xiān hóng xiān dà fú

以其书就正罗洪先,洪先大服。

hàn lín chén chāng jī yǐ shī lǐ shì zhī

翰林陈昌积以师礼事之。

hú sōng fǔ jiāng xī kān xíng yú shì

胡松抚江西,刊行于世。

yīng diàn yòu yán jīng zì xué jù shuō wén suǒ zài wèi é miù shèn zhě wèi zhī dìng zhèng míng yuē jīng zhuàn zhèng é

应电又研精字学,据《说文》所载为讹谬甚者,为之订正,名曰《经传正讹》。

yòu zhe tóng wén bèi kǎo shū fǎ zhǐ yào liù yì yīn qiē guàn zhū tú liù yì xiāng guān tú

又著《同文备考》、《书法指要》、《六义音切贯珠图》、《六义相关图》。

zú yú tài hé

卒于泰和。

chāng jī wèi jīng jì qí sàng guī zhī kūn shān

昌积为经纪其丧,归之昆山。

shí yǒu li rú yù zhě tóng ān rú shēng yì jīng yú zhōu lǐ wèi huì yào shí wǔ juǎn

时有李如玉者,同安儒生,亦精于《周礼》,为《会要》十五卷。

jiā jìng bā nián yì què shàng zhī de zhǐ jiā jiǎng cì guàn dài

嘉靖八年诣阙上之,得旨嘉奖,赐冠带。

wáng jìng chén zì yǐ dào cháng zhōu rén jiāng xī cān yì tíng zi yě

王敬臣,字以道,长洲人,江西参议庭子也。

shí jiǔ wèi zhū shēng shòu yè yú xiào

十九为诸生,受业于校。

xìng zhì xiào fù jū fā bèi qīn zì shǔn shì

性至孝,父疽发背,亲自吮舐。

lǎo de mào xuàn jí zé wò yú tà xià yè bù jiě yī wēi wén xiǎng hāi shēng jí yuè qǐ wèn ān

老得瞀眩疾,则卧于榻下,夜不解衣,微闻响咳声,即跃起问安。

shì jì mǔ rú shì fù qī shī mǔ huan bù rù shì zhě shí sān zài

事继母如事父,妻失母欢,不入室者十三载。

chū shòu xiào mò chéng zhī zhǐ cháng yán yì lùn bù rú zhù shù zhù shù bù rú gōng xíng gù jū cháng dù kǒu bù tán

初,受校默成之旨,尝言议论不如著述,著述不如躬行,故居常杜口不谈。

zì xiàn gěng dìng xiàng yǔ yǐ shèng xián wú dú chéng zhī xué yóu shì duō suǒ yòu yè dì zǐ cóng yóu zhě zhì sì bǎi yú rén

自见耿定向,语以圣贤无独成之学,由是多所诱掖,弟子从游者至四百余人。

qí xué yǐ shèn dú wèi xiān ér zhǐ qīn cháng zhī jì rèn xí zhī jiān wèi shèn dú zhī běn yóu yǐ biāo lì mén hù wèi jiè

其学,以慎独为先,而指亲长之际、衽席之间为慎独之本,尤以标立门户为戒。

xiāng rén zūn wèi shǎo hú xiān shēng

乡人尊为少湖先生。

wàn lì zhōng yǐ tíng chén jiàn zhēng shòu guó zǐ bó shì cí bù xíng

万历中,以廷臣荐,征授国子博士,辞不行。

zhào yǐ suǒ shòu guān zhì shì

诏以所授官致仕。

èr shí yī nián xún àn yù shǐ gān shì jià fù jiàn

二十一年,巡按御史甘士价复荐。

lì bù yǐ jìng chén nián gāo qǐng yǒu sī shí jiā yōu lǐ zhào kě

吏部以敬臣年高,请有司时加优礼,诏可。

nián bā shí wǔ ér zhōng

年八十五而终。

zhōu yīng zì liáng shí pú tián rén

周瑛,字梁石,莆田人。

chéng huà wǔ nián jìn shì

成化五年进士。

zhī guǎng dé zhōu yǐ shàn zhèng wén cì chì jīng yì

知广德州,以善政闻,赐敕旌异。

qiān nán jīng lǐ bù láng zhōng chū wèi fǔ zhōu zhī fǔ diào zhī zhèn yuǎn

迁南京礼部郎中,出为抚州知府,调知镇远。

zhì mǎn xǐng qīn guī

秩满,省亲归。

hóng zhì chū lì bù shàng shū wáng shù qǐ yīng sì chuān cān zhèng jiǔ zhī jìn yòu bù zhèng shǐ xián yǒu shàn jī yóu lì qīng jié

弘治初,吏部尚书王恕起瑛四川参政,久之,进右布政使,咸有善绩,尤励清节。

jǐ shì yù shǐ jiāo zhāng jiàn dà chén yì duō zhī yīng ér yīng yǐ mǔ sāng guī

给事、御史交章荐,大臣亦多知瑛,而瑛以母丧归。

fú chú suì yǐn nián qǐ zhì rén

服除,遂引年乞致仁。

xiào zōng jiā zhī zhào jìn yī jiē

孝宗嘉之,诏进一阶。

zhèng dé zhōng zú nián bā shí qī

正德中卒,年八十七。

yīng shǐ yǔ chén xiàn zhāng you xiàn zhāng zhī xué zhǔ yú jìng

瑛始与陈献章友,献章之学主于静。

yīng bù rán zhī wèi xué dāng yǐ jū jìng wéi zhǔ jìng zé xīn cún rán hòu kě yǐ qióng lǐ

瑛不然之,谓学当以居敬为主,敬则心存,然后可以穷理。

zì liù jīng zhī ào yǐ jí tiān dì wàn wù zhī guǎng jiē bù kě bù qióng

自《六经》之奥,以及天地万物之广,皆不可不穷。

jī lěi jì duō zé néng tōng guàn ér yú dào zhī yī běn yì zì dé zhī yǐ suǒ wèi qiú zhū wàn shū ér hòu yī běn kě de yě

积累既多,则能通贯,而于道之一本,亦自得之矣,所谓求诸万殊而后一本可得也。

xué zhě chēng cuì qú xiān shēng

学者称翠渠先生。

zi dà mó dēng jìn shì wèi shì zú

子大谟,登进士,未仕卒。

pān fǔ zì kǒng xiū shàng yú rén

潘府,字孔修,上虞人。

chéng huà mò jìn shì

成化末进士。

zhí xiàn zōng bēng xiào zōng jiàn zuò fu èr shí rì lǐ guān qǐng shuāi fú yù xi jiǎo mén shì shì míng rì shì shuāi yì sù yì shàn guān má yī yāo dié

值宪宗崩,孝宗践阼甫二十日,礼官请衰服御西角门视事,明日释衰易素,翼善冠、麻衣腰绖。

dì bù xǔ mìng sì èr shí qī rì hòu xíng zhī

帝不许,命俟二十七日后行之。

zhì bǎi rì dì yǐ dà xíng wèi zàng má yī cuī dié rú gù

至百日,帝以大行未葬,麻衣衰绖如故。

fǔ yīn shàng shū qǐng xíng sān nián sàng lüè yán zi wèi fù chén wèi jūn jiē zhǎn shuāi sān nián rén zhī zhì yì zhī jǐn yě

府因上疏请行三年丧,略言:“子为父,臣为君,皆斩衰三年,仁之至,义之尽也。

hàn wén dì yí zhào duǎn sàng zhǐ yù biàn tiān xià chén mín jǐng dì suì zì xíng zhī shǐ qiān gǔ gāng cháng yī zhuì bù zhèn

汉文帝遗诏短丧,止欲便天下臣民,景帝遂自行之,使千古纲常一坠不振。

jìn wǔ dì yù xíng ér bù néng wèi xiào wén xíng zhī ér bù jìn sòng xiào zōng ruì zhì fù gǔ yì yuè zhī wài yóu zhí tōng sàng rán bù néng tuī zhī yú xià wèi zú wèi shèng wáng dá xiào yě

晋武帝欲行而不能,魏孝文行之而不尽,宋孝宗锐志复古,易月之外,犹执通丧,然不能推之于下,未足为圣王达孝也。

xiān dì yǎn qì sì hǎi chén shù xián āi bì xià cè héng yóu zhōng má yī shì cháo bǎi rì wèi gǎi

先帝奄弃四海,臣庶衔哀,陛下恻恒由衷,麻衣视朝,百日未改。

wàng pái qún yì duàn zì shèng xīn zhí sàng sān nián yī rú sān dài jiù zhì

望排群议,断自圣心,执丧三年一如三代旧制。

zhào lǐ guān cān kǎo zǎi jí shǐ sàng bù fèi lǐ cháo bù fèi zhèng lēi wèi yí diǎn chuán zhī zǐ sūn qǐ bù wěi zāi

诏礼官参考载籍,使丧不废礼,朝不废政,勒为彝典,传之子孙,岂不伟哉。

shū rù cuī dié dài zuì

”疏入,衰绖待罪。

zhào fǔ chén huì lǐ guān xiáng yì bìng chí chéng zhì qǐn bù xíng

诏辅臣会礼官详议,并持成制,寝不行。

yè xuǎn de cháng lè zhī xiàn jiào mín xíng zhū zǐ jiā lǐ

谒选,得长乐知县,教民行《朱子家礼》。

gōng xíng jiāo yě láo wèn jí kǔ tián fū yě lǎo xián wèi fǔ qīn jǐ jiù qiú bǐ zhá fǔ zhé xīn rán yǔ zhī

躬行郊野,劳问疾苦,田夫野老咸谓府亲己,就求笔札,府辄欣然与之。

qiān nán jīng bīng bù zhǔ shì chén jūn mín lì bìng qī shì

迁南京兵部主事,陈军民利病七事。

fù sāng chú bǔ xíng bù

父丧除,补刑部。

zhí hàn huáng xīng biàn běi kòu shēn rù kǒng miào zāi shū qǐng nèi xiū wai rǎng yǐ jǐn tiān jiè

值旱蝗、星变,北寇深入,孔庙灾,疏请内修外攘,以谨天戒。

yòu shàng jiù shí shí yào

又上救时十要。

yǐ biàn yǎng qǐ nán gǎi nán jīng bīng bù qiān wǔ xuǎn yuán wài láng

以便养乞南,改南京兵部,迁武选员外郎。

shàng shū mǎ wén shēng zhī qí xián chāo bài guǎng dōng tí xué fù shǐ

尚书马文升知其贤,超拜广东提学副使。

yún nán zhòu huì qī rì chu fù rén xū cháng sān cùn shàng mǐ zāi sān shù

云南昼晦七日,楚妇人须长三寸,上弭灾三术。

yǐ mǔ lǎo qǐ xiū bù dài mìng zhé guī

以母老乞休,不待命辄归。

yǐ ér lì bù shàng shū yáng yī qīng jí xún àn yù shǐ wú huá lǚ jiàn qí xué xíng zhōng bù qǐ

已而吏部尚书杨一清及巡按御史吴华屡荐其学行,终不起。

jiā jìng gǎi yuán yán guān jiāo jiàn qǐ tài pú shǎo qīng gǎi tài cháng zhì shì

嘉靖改元,言官交荐,起太仆少卿,改太常,致仕。

jì guī bǐng jū nán shān bù yī shū shí wéi yǐ fā míng jīng zhuàn wéi shì

既归,屏居南山,布衣蔬食,惟以发明经传为事。

shí wáng shǒu rén jiǎng xué qí xiāng xiāng qù bù bǎi lǐ pō yǒu yì tóng

时王守仁讲学其乡,相去不百里,颇有异同。

cháng yuē jū guān zhī běn yǒu sān báo fèng yǎng lián zhī běn yě

尝曰:“居官之本有三:薄奉养,廉之本也;

yuǎn shēng sè qín zhī běn yě

远声色,勤之本也;

qù chán sī míng zhī běn yě

去谗私,明之本也。

yòu yuē jiàn xián dāng wéi kǒng hòu lùn gōng dāng wéi kǒng xiān

”又曰:“荐贤当惟恐后,论功当惟恐先。

nián qī shí sān zú

”年七十三卒。

gù shì sì pǐn zhǐ yǔ jì

故事,四品止予祭。

shì zōng zhòng fǔ xiào xíng tè zhào yǔ zàng

世宗重府孝行,特诏予葬。

cuī xǐ zì zǐ zhōng ān yáng rén

崔铣,字子钟,安阳人。

fù shēng guān cān zhèng

父升,官参政。

xǐ jǔ hóng zhì shí bā nián jìn shì xuǎn shù jí shì shòu biān xiū

铣举弘治十八年进士,选庶吉士,授编修。

yù xiū xiào zōng shí lù yǔ tóng guān jiàn tài jiàn liú jǐn dú cháng yī bù bài yóu shì wǔ jǐn

预修《孝宗实录》,与同官见太监刘瑾,独长揖不拜,由是忤瑾。

shū chéng chū wèi nán jīng lì bù zhǔ shì

书成,出为南京吏部主事。

jǐn bài zhào fù gù guān chōng jīng yán jiǎng guān jìn shì dú

瑾败,召复故官,充经筵讲官,进侍读。

yǐn jí guī zuò hòu qú shū wū dú shū jiǎng xué qí zhōng

引疾归,作后渠书屋,读书讲学其中。

shì zōng jí wèi zhuó nán jīng guó zǐ jiàn jì jiǔ

世宗即位,擢南京国子监祭酒。

jiā jìng sān nián jí yì dà lǐ jiǔ bù jué

嘉靖三年集议大礼,久不决。

dà xué shì jiǎng miǎn shàng shū wāng jùn jù yǐ zhí yì qù wèi qí tā bìn chì zhàng shù zhě xiāng wàng ér zhāng wáng zǒng guì è děng zhòu guì xiǎn yòng shì

大学士蒋冕、尚书汪俊俱以执议去位,其他摈斥杖戍者相望,而张〈王总〉、桂萼等骤贵显用事。

xǐ shàng shū qiú qù qiě hé wáng zǒng è děng yuē chén jiū guān yì zhě qí wén zé ōu yáng xiū zhī tuò yú qí qíng zé chéng wàng yì xiǎng qiú shèng wú yǐ

铣上疏求去,且劾〈王总〉、萼等曰:“臣究观议者,其文则欧阳修之唾余,其情则承望意响,求胜无已。

hàn zhě wēi fǎ yǐ jī nù róu zhě gān yán yǐ dòng tīng

悍者危法以激怒,柔者甘言以动听。

fēi yǒu yuán gōng shuò dé ér jù yǐ guān shǎng zhī de wú shǐ jiǎo xìng zhī tú zhǒng jiē zhì yǔ

非有元功硕德,而遽以官赏之,得毋使侥幸之徒踵接至与?

chén wén tiān zǐ de sì hǎi huān xīn yǐ shì qí qīn wèi wén jǐn dé yī èr rén zhī xīn zhě yě

臣闻天子得四海欢心以事其亲,未闻仅得一二人之心者也。

shǎng zhī shì zì zhāng qí sī nì ér yǐ

赏之,适自章其私昵而已。

fu shǒu dào wèi zhōng zhōng zé nì zhǐ

夫守道为忠,忠则逆旨;

xī zhǐ wèi yá yá zé pàn dào

希旨为邪,邪则畔道。

jīn zhōng zhě rì shū ér yá zhě rì fù

今忠者日疏,而邪者日富。

yī xié luàn bāng kuàng kě shǐ fù zāi

一邪乱邦,况可使富哉!

dì lǎn zhī bú yuè lìng xǐ zhì shì

”帝览之不悦,令铣致仕。

yuè shí wǔ nián yòng jiàn qǐ shǎo zhān shì jiān shì dú xué shì zhuó nán jīng lǐ bù yòu shì láng

阅十五年,用荐起少詹事兼侍读学士,擢南京礼部右侍郎。

wèi jǐ jí zuò fù zhì shì

未几疾作,复致仕。

zú zèng lǐ bù shàng shū shì wén mǐn

卒,赠礼部尚书,谥文敏。

xǐ shǎo qīng jùn hǎo yǐn jiǔ jìn shù dòu bù luàn

铣少轻俊,好饮酒,尽数斗不乱。

zhōng suì zì lì yú xué yán dòng jiē yǒu zé

中岁自厉于学,言动皆有则。

cháng yuē xué zài zhì xīn gōng zài shèn dòng

尝曰:“学在治心,功在慎动。

yòu yuē mèng zǐ suǒ wèi liáng zhī liáng néng zhě xīn zhī yòng yě

”又曰:“孟子所谓良知良能者,心之用也。

ài qīn jìng zhǎng xìng zhī běn yě

爱亲敬长,性之本也。

ruò qù liáng néng ér dú qiè liáng zhī shì bà rú yě

若去良能,而独挈良知,是霸儒也。

yòu cháng zuò zhèng yì shí piān qí xù yuē sān dài ér shàng bìng tián fēng jiàn qí mín gù gù dào yì xíng sān dài ér xià qiān mò jùn xiàn qí mín sàn gù dào nán chéng

”又尝作《政议》十篇,其《序》曰:“三代而上,并田封建,其民固,故道易行,三代而下,阡陌郡县,其民散,故道难成。

kuàng yán ér xià qū zhì jīn rì hu

况沿而下趋至今日乎。

rán rén xīn fú yì xì hu zhǔ zhī zhě ér yǐ

然人心弗异,系乎主之者而已。

fán piān zhōng suǒ lùn shuō xī fǎng cǐ yì

”凡篇中所论说,悉仿此意。

shì duō yǒu qí shū gù bù zài

世多有其书,故不载。

hé táng zì cuì fu wǔ zhì rén

何瑭,字粹夫,武陟人。

nián qī suì jiàn jiā yǒu fó xiàng kàng yán qǐng qù zhī

年七岁,见家有佛像,抗言请去之。

shí jiǔ dú xǔ héng xuē xuān yí shū zhé xīn rán wàng qǐn shí

十九读许衡、薛瑄遗书,辄欣然忘寝食。

hóng zhì shí wǔ nián chéng jìn shì xuǎn shù jí shì

弘治十五年成进士,选庶吉士。

gé shì kè jǐ fù lǐ wèi rén lùn yǒu yuē rén zhě rén yě

阁试《克己复礼为仁论》,有曰:“仁者,人也。

lǐ zé rén zhī yuán qì ér yǐ zé jiàn qīn yú fēng hán shǔ shī zhě yě

礼则人之元气而已,则见侵于风寒暑湿者也。

rén néng wú wèi xié qì suǒ shèng zé yuán suǒ fù yuán nián fù ér qí rén chéng yǐ

人能无为邪气所胜,则元所复,元年复而其人成矣。

sù xué xián tuī fú yān

”宿学咸推服焉。

liú jǐn qiè zhèng yī rì zèng hàn lín chuān shàn yǒu rù ér bài jiàn zhě

刘瑾窃政,一日赠翰林川扇,有入而拜见者。

táng shí guān xiū zhuàn dú cháng yī

瑭时官修撰,独长揖。

jǐn nù bù yǐ zèng

瑾怒,不以赠。

shòu zèng zhě fù bài xiè táng zhèng sè yuē hé pú pú yě

受赠者复拜谢,瑭正色曰:“何仆仆也!

jǐn dà nù jí qí xìng míng

”瑾大怒,诘其姓名。

táng zhí yīng yuē xiū zhuàn hé táng

瑭直应曰:“修撰何瑭。

zhī bì bù wéi jǐn suǒ róng nǎi lèi shū zhì shì

”知必不为瑾所容,乃累疏致仕。

hòu jǐn zhū fù guān

后瑾诛,复官。

yǐ jīng yán chù jì huì zhé kāi zhōu tóng zhī

以经筵触忌讳,谪开州同知。

xiū huáng líng gāng dī chéng zhuó dōng chāng fǔ tóng zhī qǐ guī

修黄陵冈堤成,擢东昌府同知,乞归。

jiā jìng chū qǐ shān xī tí xué fù shǐ yǐ fù yōu bù fù

嘉靖初,起山西提学副使,以父忧不赴。

fú què qǐ tí xué zhè jiāng

服阕,起提学浙江。

dūn běn shàng shí shì qì pī biàn

敦本尚实,士气丕变。

wèi jǐ jìn nán jīng tài cháng shǎo qīng

未几,晋南京太常少卿。

yǔ chén ruò shuǐ děng xiū míng gǔ tài xué zhī fǎ xué zhě xī rán zōng zhī

与湛若水等修明古太学之法,学者翕然宗之。

lì gōng hù lǐ sān bù shì láng jìn nán jīng yòu dū yù shǐ wèi jǐ zhì shì

历工、户、礼三部侍郎,晋南京右都御史,未几致仕。

shì shí wáng shǒu rén yǐ dào xué míng yú shí táng dú mò rú

是时,王守仁以道学名于时,瑭独默如。

cháng yán lù jiǔ yuān yáng jiǎn zhī xué liú rù chán zōng chōng sè rén yì

尝言陆九渊、杨简之学,流入禅宗,充塞仁义。

hòu xué wèi de yóu xià shí yī ér yì lùn jí guò yán céng cǐ wú dào dà hài yě

后学未得游、夏十一,而议论即过颜、曾,此吾道大害也。

lǐ jū shí yú nián jiào zǐ xìng yǐ xiào dì zhōng xìn yī jiè bì yán

里居十余年,教子姓以孝弟忠信,一介必严。

liǎng zhí qīn sàng jiē āi huǐ

两执亲丧,皆哀毁。

hòu shì wén dìng

后谥文定。

suǒ zhe yīn yáng lǜ lǚ rú xué guǎn jiàn bǎi zhāi jí shí èr juǎn jiē xíng yú shì

所著《阴阳律吕》、《儒学管见》、《柏斋集》十二卷,皆行于世。

táng bó yuán zì rén qīng chéng hǎi rén

唐伯元,字仁卿,澄海人。

wàn lì èr nián jìn shì

万历二年进士。

lì zhī wàn nián tài hé èr xiàn bìng yǒu huì zhèng mín shēng cí zhī

历知万年、泰和二县,并有惠政,民生祠之。

qiān nán jīng hù bù zhǔ shì jìn láng zhōng

迁南京户部主事,进郎中。

bó yuán shòu yè yǒng fēng lǚ huái jiàn lǚ dǔ shí ér shēn jí wáng shǒu rén xīn shuō

伯元受业永丰吕怀,践履笃实,而深疾王守仁新说。

jí shǒu rén cóng sì wén miào shàng shū zhēng zhī

及守仁从祀文庙,上疏争之。

yīn qǐng chù lù jiǔ yuān ér jī yǒu ruò jí zhōu chéng zhāng zhū wǔ zǐ yú shí zhé zhī liè sì luō qīn shùn zhāng mào lǚ rán wèi xiào lǚ huái cài qīng luō hóng xiān wáng gèn yú xiāng

因请黜陆九渊,而跻有若及周、程、张、朱五子于十哲之列,祀罗钦顺、章懋、吕柟、魏校、吕怀、蔡清、罗洪先、王艮于乡。

shū fāng xià bù xuán wèi nán jīng jǐ shì zhōng zhōng yǔ chún suǒ bó bó yuán zhé hǎi zhōu pàn guān

疏方下部,旋为南京给事中钟宇淳所驳,伯元谪海州判官。

lǚ qiān shàng bǎo sī chéng

屡迁尚宝司丞。

lì bù shàng shū yáng wēi yā bù xǐ shǒu rén xué xīn shàn bó yuán qián shū yòng wèi lì bù yuán wài láng

吏部尚书杨巍雅不喜守仁学,心善伯元前疏,用为吏部员外郎。

lì kǎo gōng wén xuǎn láng zhōng zuǒ shàng shū sūn pī yáng chéng qīng lì zhì bāo jū bù jí qí mén

历考功、文选郎中,佐尚书孙丕扬澄清吏治,苞苴不及其门。

zhì mǎn tuī tài cháng shǎo qīng wèi de mìng

秩满,推太常少卿,未得命。

shí lì bù tuī bǔ zhū shū jiē liú zhōng bó yuán yán xián yú tóng zhì cháo yě zī jiē yóu chén nǐ yì bù dàng suǒ zhì qǐ cì bà chì

时吏部推补诸疏皆留中,伯元言:“贤愚同滞,朝野咨嗟,由臣拟议不当所致,乞赐罢斥。

dì bù yì tè yǔn qí qù ér zhū shū réng liú bù xià

”帝不怿,特允其去,而诸疏仍留不下。

jū èr nián zhēn bié lì bù zhū láng dì shi bó yuán míng mìng gǎi nán jīng tā bù ér bó yuán yǐ qián zú

居二年,甄别吏部诸郎,帝识伯元名,命改南京他部,而伯元已前卒。

bó yuán qīng kǔ dàn bó rén suǒ bù kān gān zhī zì rú wèi lǐng hǎi shì dà fū yí biǎo

伯元清苦淡薄,人所不堪,甘之自如,为岭海士大夫仪表。

huáng chún yào zì yùn shēng jiā dìng rén

黄淳耀,字蕴生,嘉定人。

wèi zhū shēng shí shēn jí kē jǔ wén fú mí yín lì nǎi yuán běn liù jīng yī chū yǐ diǎn yǎ

为诸生时,深疾科举文浮靡淫丽,乃原本《六经》,一出以典雅。

míng shì zhēng wu shēng lì dú dàn mò zì gān bù shì zhēng zhú

名士争务声利,独澹漠自甘,不事征逐。

chóng zhēn shí liù nián chéng jìn shì

崇祯十六年成进士。

guī yì yán jīng jí yùn páo lì shí xiāo rán yī shì

归益研经籍,缊袍粝食,萧然一室。

jīng shī xiàn fú wáng lì nán dōu zhū jìn shì xī shòu guān chún yào dú bù fù xuǎn

京师陷,福王立南都,诸进士悉授官,淳耀独不赴选。

jí nán dōu wáng jiā dìng yì pò

及南都亡,嘉定亦破。

kài rán tài xī xié dì yuān yào rù sēng shè jiāng zì jìn

忾然太息,偕弟渊耀入僧舍,将自尽。

sēng yuē gōng wèi fú guān kě wú sǐ

僧曰:“公未服官,可无死。

chún yào yuē chéng wáng yǔ wáng qǐ yǐ chū chù èr xīn

”淳耀曰:“城亡与亡,岂以出处贰心。

nǎi suǒ bǐ shū yuē hóng guāng yuán nián qī yuè èr shí sì rì jìn shì huáng chún yào zì cái yú chéng xī sēng shě

”乃索笔书曰:“弘光元年七月二十四日,进士黄淳耀自裁于城西僧舍。

wū hū

唉!

jìn bù néng xuān lì wáng cháo tuì bù néng jié shēn zì yǐn dú shū guǎ yì xué dào wú chéng gěng gěng bú mèi cǐ xīn ér yǐ

进不能宣力王朝,退不能洁身自隐,读书寡益,学道无成,耿耿不寐,此心而已。

suì yǔ yuān yào xiāng duì yì sǐ nián sì shí yǒu yī

”遂与渊耀相对缢死,年四十有一。

chún yào ruò guàn jí zhe zì jiān lù zhī guò lù yǒu zhì shèng xián zhī xué

淳耀弱冠即著《自监录》、《知过录》,有志圣贤之学。

hòu wèi rì lì zhòu zhī suǒ wéi yè bì shū zhī

后为日历,昼之所为,夜必书之。

fán yǔ yán dé shī niàn lǜ chún zá wú bù bèi shi yòng zì xǐng gǎi

凡语言得失,念虑纯杂,无不备识,用自省改。

wǎn ér chōng yǎng hé cuì zào yì yì shēn

晚而充养和粹,造诣益深。

suǒ zuò shī gǔ wén xī guǐ xiān zhèng zhuó rán míng jiā

所作诗古文,悉轨先正,卓然名家。

yǒu táo ān jí shí wǔ juǎn

有《陶庵集》十五卷。

qí mén rén sī shì zhī yuē zhēn wén

其门人私谥之曰贞文。

yuān yào zì wěi gōng zhū shēng hào xué dūn xíng rú qí xiōng

渊耀,字伟恭,诸生,好学敦行如其兄。

✦ You read 列传·卷一百七十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.