rú lín èr
◎儒林二
chén xiàn zhāng li chéng jī zhāng xǔ lóu liàng xià shàng pǔ hè qīn chén mào liè chén ruò shuǐ jiǎng xìn děng zōu shǒu yì zi shàn děng qián dé hóng xú ài děng wáng jī wáng gèn děng ōu yáng dé zú rén yú luō hóng xiān chéng wén dé wú tì zi rén dù hé tíng rén liú bāng cǎi wèi liáng zhèng děng wáng shí huái xǔ fú yuǎn yóu shí xī zhāng hòu jué děng shān yǐ zàn zhāng yuán xin biàn mèng huà lǐ mèng qiū lái zhī dé shān yuán xī liú yuán qīng zhāng huáng
○陈献章(李承箕张诩) 娄谅(夏尚朴) 贺钦陈茂烈湛若水(蒋信等) 邹守益(子善等) 钱德洪(徐爱等) 王畿(王艮等) 欧阳德(族人瑜) 罗洪先(程文德) 吴悌(子仁度) 何廷仁(刘邦采魏良政等)王时槐许孚远尤时熙(张后觉等) 邓以赞(张元忄卞) 孟化鲤(孟秋)来知德邓元锡(刘元卿章潢)
chén xiàn zhāng zì gōng fǔ xīn huì rén
陈献章,字公甫,新会人。
jǔ zhèng tǒng shí èr nián xiāng shì zài shàng lǐ bù bù dì
举正统十二年乡试,再上礼部,不第。
cóng wú yǔ bì jiǎng xué
从吴与弼讲学。
jū bàn zǎi guī dú shū qióng rì yè bù chuò
居半载归,读书穷日夜不辍。
zhù yáng chūn tái jìng zuò qí zhōng shù nián wú hù wài jī
筑阳春台,静坐其中,数年无户外迹。
jiǔ zhī fù yóu tài xué
久之,复游太学。
jì jiǔ xíng ràng shì hé yáng shí cǐ rì bù zài de shī yī piān jīng yuē guī shān bù rú yě
祭酒邢让试和杨时《此日不再得》诗一篇,惊曰:“龟山不如也。
yáng yán yú cháo yǐ wéi zhēn rú fù chū
”扬言于朝,以为真儒复出。
yóu shì míng zhèn jīng shī
由是名震京师。
jǐ shì zhōng hè qīn tīng qí yì lùn jí rì kàng shū jiě guān zhí dì zǐ lǐ shì xiàn zhāng
给事中贺钦听其议论,即日抗疏解官,执弟子礼事献章。
xiàn zhāng jì guī sì fāng lái xué zhě rì jìn
献章既归,四方来学者日进。
guǎng dōng bù zhèng shǐ péng sháo zǒng dū zhū yīng jiāo jiàn
广东布政使彭韶、总督朱英交荐。
zhào zhì jīng lìng jiù shì lì bù
召至京,令就试吏部。
lǚ cí jí bù fù shū qǐ zhōng yǎng shòu hàn lín yuàn jiǎn tǎo yǐ guī
屡辞疾不赴,疏乞终养,授翰林院检讨以归。
zhì nán ān zhī fǔ zhāng bì yí qí bài guān yǔ yǔ bì bù tóng
至南安,知府张弼疑其拜官,与与弼不同。
duì yuē wú xiān shēng yǐ bù yī wèi shí hēng suǒ jiàn gù bù shòu zhí ér qiú guān mì shū jì zài kāi wù zhǔ shàng ěr
对曰:“吴先生以布衣为石亨所荐,故不受职而求观秘书,冀在开悟主上耳。
shí zǎi bù wù xiān lìng shòu zhí rán hòu guān shū shū lì xiān shēng yì suì jué qù
时宰不悟,先令受职然后观书,殊戾先生意,遂决去。
xiàn zhāng tīng xuǎn guó zǐ shēng hé gǎn wěi cí diào xū yù
献章听选国子生,何敢伪辞钓虚誉。
zì shì lǚ jiàn zú bù qǐ
”自是屡荐,卒不起。
xiàn zhāng zhī xué yǐ jìng wéi zhǔ
献章之学,以静为主。
qí jiào xué zhě dàn lìng duān zuò chéng xīn yú jìng zhōng yǎng chū duān ní
其教学者,但令端坐澄心,于静中养出端倪。
huò quàn zhī zhù shù bù dá
或劝之著述,不答。
cháng zì yán yuē wú nián èr shí qī shǐ cóng wú pìn jūn xué yú gǔ shèng xián zhī shū wú suǒ bù jiǎng rán wèi zhī rù chù
尝自言曰:“吾年二十七,始从吴聘君学,于古圣贤之书无所不讲,然未知入处。
bǐ guī bái shā zhuān qiú yòng lì zhī fāng yì zú wèi yǒu de
比归白沙,专求用力之方,亦卒未有得。
yú shì shě fán qiú yuē jìng zuò jiǔ zhī rán hòu jiàn wú xīn zhī tǐ yǐn rán chéng lù rì yòng yìng chóu suí wú suǒ yù rú mǎ zhī yù lè yě
于是舍繁求约,静坐久之,然后见吾心之体隐然呈露,日用应酬随吾所欲,如马之御勒也。
qí xué sǎ rán dú de lùn zhě wèi yǒu yuān fēi yú yuè zhī lè ér lán xī jiāng lín zhì yǐ wéi huó mèng zǐ yún
”其学洒然独得,论者谓有鸢飞鱼跃之乐,而兰溪姜麟至以为“活孟子”云。
xiàn zhāng yí gàn xiū wěi yòu jiá yǒu qī hēi zǐ
献章仪干修伟,右颊有七黑子。
mǔ nián èr shí sì shǒu jié xiàn zhāng shì zhī zhì xiào
母年二十四守节,献章事之至孝。
mǔ yǒu niàn zhé xīn dòng jí guī
母有念,辄心动,即归。
hóng zhì shí sān nián zú nián qī shí sān
弘治十三年卒,年七十三。
wàn lì chū cóng sì kǒng miào zhuī shì wén gōng
万历初,从祀孔庙,追谥文恭。
mén rén li chéng jī zì shì qīng jiā yú rén
门人李承箕,字世卿,嘉鱼人。
chéng huà èr shí èr nián jǔ xiāng shì
成化二十二年举乡试。
wǎng shī xiàn zhāng xiàn zhāng rì yǔ dēng shè shān shuǐ tóu hú fù shī zòng lùn gǔ jīn shì dú wú yī yǔ jí dào
往师献章,献章日与登涉山水,投壶赋诗,纵论古今事,独无一语及道。
jiǔ zhī chéng jī yǒu suǒ wù cí guī yǐn jū huáng gōng shān bù fù shì
久之,承箕有所悟,辞归,隐居黄公山,不复仕。
yǔ xiōng jìn shì chéng fāng jiē hào xué chēng jiā yú èr li
与兄进士承芳,皆好学,称嘉鱼二李。
zú nián wǔ shí sì
卒年五十四。
zhāng xǔ zì tíng shí nán hǎi rén yì shī shì xiàn zhāng
张诩,字廷实,南海人,亦师事献章。
chéng huà èr shí nián jǔ jìn shì shòu hù bù zhǔ shì
成化二十年举进士,授户部主事。
xún dīng yōu lèi jiàn bù qǐ
寻丁忧,累荐不起。
zhèng dé zhōng zhào wèi nán jīng tōng zhèng sī cān yì yī yè xiào líng jí gào guī
正德中,召为南京通政司参议,一谒孝陵即告归。
xiàn zhāng wèi qí xué yǐ zì rán wèi zōng yǐ wàng jǐ wèi dà yǐ wú yù wèi zhì
献章谓其学以自然为宗,以忘己为大,以无欲为至。
zú nián liù shí
卒年六十。
lóu liàng zì kè zhēn shàng ráo rén
娄谅,字克贞,上饶人。
shǎo yǒu zhì jué xué
少有志绝学。
wén wú yǔ bì zài lín chuān wǎng cóng zhī
闻吴与弼在临川,往从之。
yī rì yǔ bì zhì dì zhào liàng wǎng shì yún xué zhě xū qīn xì wù
一日,与弼治地,召谅往视,云学者须亲细务。
liàng sù háo mài yóu cǐ zhé jié
谅素豪迈,由此折节。
suī sǎo chú zhī shì bì shēn qīn zhī
虽扫除之事,必身亲之。
jǐng tài sì nián jǔ yú xiāng
景泰四年举于乡。
tiān shùn mò xuǎn wèi chéng dū xùn dǎo
天顺末,选为成都训导。
xún gào guī bì mén zhù shū chéng rì lù sì shí juǎn sān lǐ dìng é sì shí juǎn
寻告归,闭门著书,成《日录》四十卷、《三礼订讹》四十卷。
wèi zhōu lǐ jiē tiān zǐ zhī lǐ wèi guó lǐ
谓《周礼》皆天子之礼,为国礼。
yí lǐ jiē gōng qīng dài fū shì shù rén zhī lǐ wèi jiā lǐ
《仪礼》皆公卿大夫士庶人之礼,为家礼。
yǐ lǐ jì wèi èr jīng zhī chuán fēn fù gè piān rú guàn lǐ fù guān yì zhī lèi
以《礼记》为二经之传,分附各篇,如《冠礼》附《冠义》之类。
bù kě fù gè piān zhě gè fù yī jīng zhī hòu
不可附各篇者,各附一经之后。
bù kě fù yī jīng zhě zǒng fù èr jīng zhī hòu
不可附一经者,总附二经之后。
qí wèi zhū rú fù huì zhě yǐ chéng zǐ lùn chù zhī
其为诸儒附会者,以程子论黜之。
zhe chūn qiū běn yì shí èr piān bù cǎi sān chuán shì shí yán shì fēi bì dài sān chuán ér hòu míng shì chūn qiū wèi qì shū yǐ
著《春秋本意》十二篇,不采三传事实,言:“是非必待三传而后明,是《春秋》为弃书矣。
qí xué yǐ shōu fàng xīn wèi jū jìng zhī mén yǐ hé sī hé lǜ wù wàng wù zhù wèi jū jìng yào zhǐ
”其学以收放心为居敬之门,以何思何虑、勿忘勿助为居敬要旨。
rán qí shí hú jū rén pō jī qí jìn lù zi hòu luō qīn shùn yì wèi qí shì chán xué yún
然其时胡居仁颇讥其近陆子,后罗钦顺亦谓其似禅学云。
zi chén zì chéng shàn chuán fù xué
子忱,字诚善,传父学。
nǚ wèi níng wáng chén háo fēi yǒu xián shēng cháng quàn wáng wú fǎn
女为宁王宸濠妃,有贤声,尝劝王毋反。
wáng bù tīng zú fǎn
王不听,卒反。
liàng zǐ xìng jiē bǔ xì yí wén suì sàn yì yǐ
谅子姓皆捕系,遗文遂散轶矣。
mén rén xià shàng pǔ zì dūn fu guǎng xìn yǒng fēng rén
门人夏尚朴,字敦夫,广信永丰人。
zhèng dé chū huì shì fù jīng
正德初,会试赴京。
jiàn liú jǐn luàn zhèng kǎi rán tàn yuē shí shì rú cǐ shàng kě gàn jìn hu
见刘瑾乱政,慨然叹曰:“时事如此,尚可干进乎?
bù shì ér guī
”不试而归。
liù nián chéng jìn shì shòu nán jīng lǐ bù zhǔ shì
六年成进士,授南京礼部主事。
suì jī tiáo shàng jiù huāng shù shì
岁饥,条上救荒数事。
zài qiān huì zhōu zhī fǔ tóu hé guī
再迁惠州知府,投劾归。
jiā jìng chū qǐ shān dōng tí xué fù shǐ
嘉靖初,起山东提学副使。
zhuó nán jīng tài pú shǎo qīng yǔ wèi xiào chén ruò shuǐ bèi rì xiāng jiǎng xí
擢南京太仆少卿,与魏校、湛若水辈日相讲习。
yán guān hé dà xué shì guì è yǔ lián shàng pǔ
言官劾大学士桂萼,语连尚朴。
lì bù shàng shū fāng xiàn fu bái qí wú sī xún yǐn jí guī
吏部尚书方献夫白其无私,寻引疾归。
zǎo nián shī liàng chuán zhǔ jìng zhī xué cháng yán cái tí qǐ biàn shì tiān lǐ
早年师谅,传主敬之学,常言“才提起,便是天理。
cái fàng xià biàn shì rén yù
才放下,便是人欲”。
wèi xiào jí chēng zhī
魏校亟称之。
suǒ zhe yǒu zhōng yōng yǔ dōng yán wén jí
所著有《中庸语》《东岩文集》。
wáng shǒu rén shǎo shí yì cháng shòu yè yú liàng
王守仁少时,亦尝受业于谅。
hè qīn zì kè gōng yì zhōu wèi rén
贺钦,字克恭,义州卫人。
shǎo hào xué dú jìn sī lù yǒu wù
少好学,读《近思录》有悟。
chéng huà èr nián yǐ jìn shì shòu hù kē jǐ shì zhōng
成化二年以进士授户科给事中。
yǐ ér shī shì chén xiàn zhāng
已而师事陈献章。
jì guī xiào qí xiàng shì zhī
既归,肖其像事之。
hóng zhì gǎi yuán yòng gé chén jiàn qǐ wèi shǎn xī cān yì
弘治改元,用阁臣荐,起为陕西参议。
xí wèi zhì ér mǔ sǐ nǎi shàng shū kěn cí qiě chén sì shì
檄未至而母死,乃上疏恳辞,且陈四事。
yī wèi jīn rì yào wù mò xiān jīng yán dāng bó fǎng zhēn rú yǐ zī qǐ wò
一,谓今日要务莫先经筵,当博访真儒,以资启沃。
èr jiàn jiǎn tǎo chén xiàn zhāng xué shù chún zhèng chēng wéi dà xián yi yǐ fēi cháng zhī lǐ qǐ zhī huò bǐ cān dà zhèng huò rèn jīng yán yǐ yǎng jūn dé
二,荐检讨陈献章学术醇正,称为大贤,宜以非常之礼起之,或俾参大政,或任经筵,以养君德。
sān nèi guān zhí zhǎng zài zài zǔ xùn bù guò bèi sǎ sǎo sī qǐ bì ér yǐ
三,内官职掌,载在《祖训》,不过备洒扫、司启闭而已。
jìn rú wáng zhèn cáo jí xiáng wāng zhí děng huò cān yù jī yí gàn zhèng lìng zhāo quán nà chǒng yāo gōng qǐ xìn
近如王振、曹吉祥、汪直等,或参预机宜,干政令,招权纳宠,邀功启衅。
huò yǐn zuǒ dào jìn yín qiǎo yǐ dàng shàng xīn
或引左道,进淫巧,以荡上心。
wù guó yāng mín mò cǐ wéi shèn
误国殃民,莫此为甚。
yi shèn chì jiāng lái nèi bù shǐ gàn yù zhèng shì wài bù shǐ zhèn shǒu dì fāng zhǎng wò bīng quán
宜慎饬将来,内不使干预政事,外不使镇守地方掌握兵权。
sì xìng lǐ yuè yǐ huà tiān xià
四,兴礼乐以化天下。
bì xià shào jī zhī chū jǔ xíng zhū zǐ sāng zàng zhī lǐ ér tuí bài zhī sú yīn réng bù gǎi qǐ shēn míng zhèng lǐ gé qù jiào fāng sú yuè yǐ guǎng zhì huà
“陛下绍基之初,举行朱子丧葬之礼,而颓败之俗因仍不改,乞申明正礼,革去教坊俗乐,以广治化。
shū fán shù wàn yán
”疏凡数万言。
zòu rù bào wén
奏入,报闻。
zhèng dé sì nián liú jǐn kuò liáo dōng tián dōng rén zhèn kǒng ér yì zhōu shǒu yòu tān héng mín biàn jù zhòng jié lüè
正德四年,刘瑾括辽东田,东人震恐,而义州守又贪横,民变,聚众劫掠。
gù xiāng jiè yuē wú jīng hè huáng mén
顾相戒曰:“毋惊贺黄门。
qīn wén zhī jí yù huò fú yǐ shēn rèn zhī luàn suì dìng
”钦闻之,急谕祸福,以身任之,乱遂定。
qīn xué bù wu bó shè zhuān dú sì shū liù jīng xiǎo xué qī yú fǎn shēn shí jiàn
钦学不务博涉,专读《四书》、《六经》、《小学》,期于反身实践。
wèi wéi xué bù bì qiú zhī gāo yuǎn zài zhǔ jìng yǐ shōu fàng xīn ér yǐ
谓为学不必求之高远,在主敬以收放心而已。
zú nián qī shí sì
卒年七十四。
zi shì zī xiāng gòng shì cháng chén shí èr shì lùn wáng zhèng bù bào
子士谘,乡贡士,尝陈十二事论王政,不报。
zhōng shēn bù shì
淳于髡终身没有做官。
chén mào liè zì shí zhōu pú tián rén
陈茂烈,字时周,莆田人。
nián shí bā zuò shěng kè lù wèi yán zhī kè jǐ céng zhī rì xǐng xué zhī fǎ yě
年十八,作《省克录》,谓颜之克己,曾之日省,学之法也。
hóng zhì bā nián jǔ jìn shì
弘治八年举进士。
fèng shǐ guǎng dōng shòu yè chén xiàn zhāng zhī mén xiàn zhāng yǔ yǐ zhǔ jìng zhī xué
奉使广东,受业陈献章之门,献章语以主静之学。
tuì ér yǔ zhāng xǔ lùn nàn zuò jìng sī lù
退而与张诩论难,作《静思录》。
xún shòu jí ān fǔ tuī guān kǎo jì guò huái hán wú xù yī dòng jǐ dài
寻授吉安府推官,考绩过淮,寒无絮衣,冻几殆。
rù wèi jiān chá yù shǐ páo fú pǔ lòu chéng yī pí mǎ rén wàng ér jìng zhī
入为监察御史,袍服朴陋,乘一疲马,人望而敬之。
yǐ mǔ lǎo zhōng yǎng
以母老终养。
gōng mǔ zhī wài bù bàn yī wéi
供母之外,不办一帷。
zhì qí jí shuǐ shēn zì cāo zuò
治畦汲水,身自操作。
tài shǒu wén qí láo jìn èr zú zhù zhī sān rì qiǎn zhī hái
太守闻其劳,进二卒助之,三日遣之还。
lì bù yǐ qí pín lù yǐ jìn jiāng jiào yù bù shòu
吏部以其贫,禄以晋江教谕,不受。
yòu zòu gěi yuè mǐ shàng shū yán chén sù pín shí běn jiǎn bó gù chén mǔ zì ān yú chén zhī jiā ér chén yì dé yǐ zì huàn qí pín fēi yǒu jí rén zhī lián jǐn jǐ zhī xiào yě
又奏给月米,上书言:“臣素贫,食本俭薄,故臣母自安于臣之家,而臣亦得以自逭其贫,非有及人之廉,尽己之孝也。
gǔ rén xíng bèi fù mǐ jiē yǐ wéi qīn chén zhī pín shàng wèi zhì shì
古人行备负米,皆以为亲,臣之贫尚未至是。
ér chén mǔ jū chén jiān kǔ jīn nián bā shí yǒu liù lái rì wú duō
而臣母鞠臣艰苦,今年八十有六,来日无多。
chén yù zì jìn xīn lì shàng kǒng bù jí shàng fán guān tǎng xīn qiè wèi ān
臣欲自尽心力,尚恐不及,上烦官帑,心窃未安。
zòu shàng bù yǔn
”奏上不允。
mǔ zú mào liè yì zú
母卒,茂烈亦卒。
mào liè wèi zhū shēng shí hán wén wèn pú tián rén wù yú lín jùn yuē cóng wú
茂烈为诸生时,韩文问莆田人物于林俊,曰:“从吾。
wèi péng shí yě
”谓彭时也。
yòu wèn yuē shí zhōu
又问,曰:“时周。
qiě yuē yǔ shí zhōu yǔ chén kē dùn qù
”且曰:“与时周语,沉疴顿去。
qí wèi suǒ zhòng rú cǐ
”其为所重如此。
chén ruò shuǐ zì yuán míng zēng chéng rén
湛若水,字元明,增城人。
hóng zhì wǔ nián jǔ yú xiāng cóng chén xiàn zhāng yóu bù lè shì jìn
弘治五年举于乡,从陈献章游,不乐仕进。
mǔ mìng zhī chū nǎi rù nán jīng guó zǐ jiàn
母命之出,乃入南京国子监。
shí bā nián huì shì xué shì zhāng yuán zhēn yáng tíng hé wèi kǎo guān fǔ qí juǎn yuē fēi bái shā zhī tú bù néng wèi cǐ
十八年会试,学士张元祯、杨廷和为考官,抚其卷曰:“非白沙之徒不能为此。
zhì dì èr
”置第二。
cì jìn shì xuǎn shù jí shì shòu hàn lín yuàn biān xiū
赐进士,选庶吉士,授翰林院编修。
shí wáng shǒu rén zài lì bù jiǎng xué ruò shuǐ yǔ xiāng yìng hé
时王守仁在吏部讲学,若水与相应和。
xún dīng mǔ yōu lú mù sān nián
寻丁母忧,庐墓三年。
zhù xi qiáo jiǎng shè shì zǐ lái xué zhě xiān lìng xí lǐ rán hòu tīng jiǎng
筑西樵讲舍,士子来学者,先令习礼,然后听讲。
jiā jìng chū rù cháo shàng jīng yán jiǎng xué shū wèi shèng xué yǐ qiú rén wèi yào
嘉靖初,入朝,上经筵讲学疏,谓圣学以求仁为要。
yǐ fù shàng shū yán bì xià chū zhèng jiàn bù kè zhōng
已复上疏言:“陛下初政,渐不克终。
zuǒ yòu jìn shì zhēng yǐ shēng sè yì jiào gǔ huò shàng xīn
左右近侍争以声色异教蛊惑上心。
dà chén lín jùn sūn jiāo děng bù dé shǒu fǎ duō zì yǐn qù kě wèi hán xīn
大臣林俊、孙交等不得守法,多自引去,可为寒心。
jí qǐng qīn xián yuǎn jiān qióng lǐ jiǎng xué yǐ lóng tài píng zhī yè
亟请亲贤远奸,穷理讲学,以隆太平之业。
yòu shū yán rì jiǎng bù yí tíng zhǐ bào wén
”又疏言日讲不宜停止,报闻。
míng nián jìn shì dú fù shū yán yī èr nián jiān tiān biàn dì zhèn shān bēng chuān yǒng rén jī xiāng shí dài wú xū yuè
明年进侍读,复疏言:“一二年间,天变地震,山崩川涌,人饥相食,殆无虚月。
fu shèng rén bù yǐ tún fǒu zhī shí ér hòu shì xián zhī xun míng yī bù yǐ shēn gù zhī jí ér fèi yuán qì zhī jì yi bó qiú xiū míng xiān wáng zhī dào zhě rì shì wén huá yǐ bì shèng xué
夫圣人不以屯否之时而后视贤之训,明医不以深锢之疾而废元气之剂,宜博求修明先王之道者,日侍文华,以裨圣学。
yǐ qiān nán jīng guó zǐ jiàn jì jiǔ zuò xīn xìng tú shuō yǐ jiào shì
”已,迁南京国子监祭酒,作《心性图说》以教士。
bài lǐ bù shì láng
拜礼部侍郎。
fǎng dà xué yǎn yì bǔ zuò gé wù tōng shàng yú cháo
仿《大学衍义补》,作《格物通》,上于朝。
lì nán jīng lì lǐ bīng sān bù shàng shū
历南京吏、礼、兵三部尚书。
nán jīng yù shàng chǐ mí wèi dìng sāng zàng zhī zhì bān xíng zhī
南京欲尚侈靡,为定丧葬之制颁行之。
lǎo qǐng zhì shì
老,请致仕。
nián jiǔ shí wǔ zú
年九十五卒。
ruò shuǐ shēng píng suǒ zhì bì jiàn shū yuàn yǐ sì xiàn zhāng
若水生平所至,必建书院以祀献章。
nián jiǔ shí yóu wèi nán jīng zhī yóu
年九十,犹为南京之游。
guò jiāng xi ān fú zōu shǒu yì shǒu rén dì zi yě jiè qí tóng zhì yuē gān quán xiān shēng lái wú bèi dāng xiàn lǎo ér bù qǐ yán shèn wú qīng yǒu suǒ lùn biàn
过江西,安福邹守益,守仁弟子也,戒其同志曰:“甘泉先生来,吾辈当宪老而不乞言,慎毋轻有所论辨。
ruò shuǐ chū yǔ shǒu rén tóng jiǎng xué hòu gè lì zōng zhǐ shǒu rén yǐ zhì liáng zhī wèi zōng ruò shuǐ yǐ suí chù tǐ yàn tiān lǐ wèi zōng
”若水初与守仁同讲学,后各立宗旨,守仁以致良知为宗,若水以随处体验天理为宗。
shǒu rén yán ruò shuǐ zhī xué wèi qiú zhī yú wài ruò shuǐ yì wèi shǒu rén gé wù zhī shuō bù kě xìn zhě sì
守仁言若水之学为求之于外,若水亦谓守仁格物之说不可信者四。
yòu yuē yáng míng yǔ wú yán xīn bù tóng
又曰:“阳明与吾言心不同。
yáng míng suǒ wèi xīn zhǐ fāng cùn ér yán
阳明所谓心,指方寸而言。
wú zhī suǒ wèi xīn zhě tǐ wàn wù ér bù yí zhě yě gù yǐ wú zhī shuō wèi wài
吾之所谓心者,体万物而不遗者也,故以吾之说为外。
yī shí xué zhě suì fēn wáng chén zhī xué
”一时学者遂分王、湛之学。
chén shì mén rén zuì zhù zhě yǒng fēng lǚ huái dé ān hé qiān wù yuán hóng yuán guī ān táng shū
湛氏门人最著者,永丰吕怀、德安何迁、婺源洪垣、归安唐枢。
huái zhī yán biàn huà qì zhì qiān zhī yán zhī zhǐ shū zhī yán qiú zhēn xīn dà yuē chū rù wáng chén liǎng jiā zhī jiān ér bié wèi yī yì
怀之言变化气质,迁之言知止,枢之言求真心,大约出入王、湛两家之间,而别为一义。
yuán zé zhǔ yú tiáo tíng liǎng jiā ér hù jiù qí shī
垣则主于调停两家,而互救其失。
jiē bù jìn shǒu shī shuō yě
皆不尽守师说也。
huái zì rǔ dé nán jīng tài pú shǎo qīng
怀,字汝德,南京太仆少卿。
qiān zì yì zhī nán jīng xíng bù shì láng
迁,字益之,南京刑部侍郎。
yuán zì jùn zhī wēn zhōu fǔ zhī fǔ
垣,字峻之,温州府知府。
shū xíng bù zhǔ shì shū lùn li fú dá shì bà guī zì yǒu chuán
枢,刑部主事,疏论李福达事,罢归,自有传。
jiǎng xìn zì qīng shí cháng dé rén
蒋信,字卿实,常德人。
nián shí sì jū sāng huǐ jí
年十四,居丧毁瘠。
yǔ tóng jùn jì yuán hēng shàn wáng shǒu rén zhé lóng chǎng guò qí de xié yuán hēng shì yān
与同郡冀元亨善,王守仁谪龙场,过其地,偕元亨事焉。
jiā jìng chū gòng rù jīng shī fù shī chén ruò shuǐ
嘉靖初,贡入京师,复师湛若水。
ruò shuǐ wèi nán jì jiǔ mén xià shì duō fēn jiào
若水为南祭酒,门下士多分教。
zhì shí yī nián jǔ jìn shì lèi guān sì chuān shuǐ lì qiān shì
至十一年,举进士,累官四川水利佥事。
què bō zhōu tǔ guān huì zhì yāo dào shì yú fǎ
却播州土官贿,置妖道士于法。
qiān guì zhōu tí xué fù shǐ
迁贵州提学副使。
jiàn shū yuàn èr lǐn qún máo shì qí zhōng
建书院二,廪群髦士其中。
lóng chǎng gù yǒu shǒu rén cí wèi zhì cí tián
龙场故有守仁祠,为置祠田。
zuò shàn lí zhí shǒu chú míng
坐擅离职守,除名。
xìn chū cóng shǒu rén yóu shí wèi yǐ liáng zhī jiào
信初从守仁游时,未以良知教。
hòu cóng ruò shuǐ yóu zuì jiǔ xué de zhī chén shì wèi duō
后从若水游最久,学得之湛氏为多。
xìn jiàn lǚ dǔ shí bù shì xū tán
信践履笃实,不事虚谈。
hú nán xué zhě zōng qí jiào chēng zhī yuē zhèng xué xiān shēng
湖南学者宗其教,称之曰正学先生。
zú nián qī shí jiǔ
卒年七十九。
shí yí xìng zhōu chōng zì dào tōng yì yóu wáng chén zhī mén
时宜兴周冲,字道通,亦游王、湛之门。
yóu jǔ rén shòu gāo ān xùn dǎo zhì táng fǔ jì shàn
由举人授高安训导,至唐府纪善。
cháng yuē chén zhī tǐ rèn tiān lǐ jí wáng zhī zhì liáng zhī yě
尝曰:“湛之体认天理,即王之致良知也。
yǔ xìn jí shī shuō wèi xīn quán wèn biàn lù
”与信集师说为《新泉问辨录》。
liǎng jiā mén rén gè xiāng fēi xiào chōng wèi shū tōng qí zhǐ yān
两家门人各相非笑,冲为疏通其旨焉。
zōu shǒu yì zì qiān zhī ān fú rén
邹守益,字谦之,安福人。
fù xián zì huī cái hóng zhì jiǔ nián jìn shì
父贤,字恢才,弘治九年进士。
shòu nán jīng dà lǐ píng shì shù yǒu tiáo zòu lì guān fú jiàn qiān shì qín shā wǔ píng zéi qú huáng you shèng
授南京大理评事,数有条奏,历官福建佥事,擒杀武平贼渠黄友胜。
jū jiā yǐ xiào yǒu chēng
居家以孝友称。
shǒu yì jǔ zhèng dé liù nián huì shì dì yī chū wáng shǒu rén mén
守益举正德六年会试第一,出王守仁门。
yǐ tíng duì dì sān rén shòu hàn lín yuàn biān xiū
以廷对第三人授翰林院编修。
yú nián gào guī yè shǒu rén jiǎng xué yú gàn zhōu
逾年告归,谒守仁,讲学于赣州。
chén háo fǎn yǔ shǒu rén jūn shì
宸濠反,与守仁军事。
shì zōng jí wèi shǐ fù guān
世宗即位,始赴官。
jiā jìng sān nián èr yuè dì yù qù xìng xiàn dì běn shēng zhī chēng
嘉靖三年二月,帝欲去兴献帝本生之称。
shǒu yì shū jiàn wǔ zhǐ bèi zé
守益疏谏,忤旨,被责。
yú yuè fù shàng shū yuē
逾月,复上疏曰:
bì xià yù lóng běn shēng zhī ēn lǚ xià qún chén huì yì qún chén jù lǐ zhèng yán zhì méng jié ràng dào lù xiāng chuán yǒu xiào zhǎng zǐ zhī chēng
陛下欲隆本生之恩,屡下群臣会议,群臣据礼正言,致蒙诘让,道路相传,有孝长子之称。
xī céng yuán yǐ fù qǐn jí dàn yú yì zé gài ài zhī zhì yě
昔曾元以父寝疾,惮于易箦,盖爱之至也。
ér zēng zǐ zé zhī yuē gū xī
而曾子责之曰:“姑息”。
lǔ gōng shòu tiān zǐ lǐ yuè yǐ sì zhōu gōng gài zūn zhī zhì yě
鲁公受天子礼乐,以祀周公,盖尊之至也。
ér kǒng zǐ shāng zhī yuē zhōu gōng qí shuāi yǐ
而孔子伤之曰“周公其衰矣”。
chén yuàn bì xià wù yǐ gū xī shì xiàn dì ér shǐ hòu shì yǒu qí shuāi zhī tàn
臣愿陛下勿以姑息事献帝,而使后世有其衰之叹。
qiě qún chén yuán jīng zhèng gǔ yù bì xià zhuān yì zhèng tǒng cǐ jiē wèi bì xià zhōng móu nǎi bù chá ér dū guò zhī wèi wǔ qiě màn
且群臣援经证古,欲陛下专意正统,此皆为陛下忠谋,乃不察而督过之,谓忤且慢。
chén lì guān qián shǐ rú lěng bāo duàn yóu zhī tú dāng shí suǒ wèi zhōng ài hòu shì suǒ chì yǐ wéi xié mèi yě
臣历观前史,如冷褒、段犹之徒,当时所谓忠爱,后世所斥以为邪媚也。
shī dān sī mǎ guāng zhī tú dāng shí suǒ wèi qī màn hòu shì suǒ yǎng yǐ wéi zhèng zhí yě
师丹、司马光之徒,当时所谓欺慢,后世所仰以为正直也。
hòu zhī shì jīn yóu jīn zhī shì gǔ
后之视今,犹今之视古。
wàng bì xià bù lìn gǎi guò chá qún chén zhī zhōng ài xìn ér yòng zhī fù zhào qí qù guó zhě wú shǐ jiān rén dòng yáo guó shì lí jiàn gōng wéi
望陛下不吝改过,察群臣之忠爱,信而用之,复召其去国者,无使奸人动摇国是,离间宫闱。
xī xiān dì nán xún qún chén jiāo zhāng jiàn zǔ xiān dì hè rán zhèn nù qǐ bù wèi qī màn kě zuì zāi
昔先帝南巡,群臣交章谏阻,先帝赫然震怒,岂不谓欺慢可罪哉。
bì xià zài fān dǐ wén zhī bì yǐ shì wèi jìn zhōng yú xiān dì
陛下在藩邸闻之,必以是为尽忠于先帝。
jīn rù jì dà tǒng dú bù róng qún chén jìn zhōng yú bì xià hu
如今陛下即位,能不容许群臣尽忠于陛下吗?
dì dà nù xià zhào yù kǎo lüě zhé guǎng dé zhōu pàn guān
帝大怒,下诏狱拷掠,谪广德州判官。
fèi yín cí jiàn fù chū shū yuàn yǔ xué zhě jiǎng shòu qí jiān
废淫祠,建复初书院,与学者讲授其间。
shāo qiān nán jīng lǐ bù láng zhōng zhōu rén lì shēng cí yǐ sì
稍迁南京礼部郎中,州人立生祠以祀。
wén shǒu rén zú wèi wèi kū fú xīn sàng rì yǔ lǚ rán chén ruò shuǐ qián dé hóng wáng jī xuē kǎn bèi lùn xué
闻守仁卒,为位哭,服心丧,日与吕柟、湛若水、钱德洪、王畿、薛侃辈论学。
kǎo mǎn rù dōu jí yǐn jí guī
考满入都,即引疾归。
jiǔ zhī yǐ jiàn qǐ nán jīng lì bù láng zhōng zhào wèi sī jīng jú xiǎn mǎ
久之,以荐起南京吏部郎中,召为司经局洗马。
shǒu yì yǐ tài zi yòu wèi néng chū gé nǎi yǔ huò tāo shàng shèng gōng tú zì shén yáo máo cì tǔ jiē zhì dì xī yuàn gēng jià cán sāng fán wèi tú shí sān
守益以太子幼,未能出阁,乃与霍韬上《圣功图》,自神尧茅茨土阶,至帝西苑耕稼蚕桑,凡为图十三。
dì yǐ wéi bàng shàn jǐ dé zuì lài tāo shòu dì zhī shì nǎi jiě
帝以为谤讪,几得罪,赖韬受帝知,事乃解。
míng nián qiān tài cháng shǎo qīng jiān shì dú xué shì chū zhǎng nán jīng hàn lín yuàn xià yán yù yuǎn zhī yě
明年迁太常少卿兼侍读学士,出掌南京翰林院,夏言欲远之也。
yù shǐ máo kǎi qǐng liú shì dōng gōng bèi zhé
御史毛恺请留侍东宫,被谪。
xún gǎi nán jīng jì jiǔ
寻改南京祭酒。
jiǔ miào zāi shǒu yì chén shàng xià jiāo xiū zhī dào yán yīn zhōng zōng gāo zōng fǎn yāo wèi xiáng hēng guó cháng jiǔ
九庙灾,守益陈上下交修之道,言:“殷中宗、高宗,反妖为祥,亨国长久。
dì dà nù luò zhí guī
”帝大怒,落职归。
shǒu yì tiān zī chún cuì
守益天姿纯粹。
shǒu rén cháng yuē yǒu ruò wú shí ruò xū fàn ér bù jiào qiān zhī jìn zhī yǐ
守仁尝曰:“有若无,实若虚,犯而不校,谦之近之矣。
lǐ jū rì shì jiǎng xué sì fāng cóng yóu zhě zhǒng zhì xué zhě chēng dōng kuò xiān shēng
”里居,日事讲学,四方从游者踵至,学者称东廓先生。
jū jiā èr shí yú nián zú
居家二十余年卒。
lóng qìng chū zèng nán jīng lǐ bù yòu shì láng shì wén zhuāng
隆庆初,赠南京礼部右侍郎,谥文庄。
xiān shì shǒu rén zhǔ shān dōng shì táng yì mù kǒng huī dì yī hòu guān shì jiǎng xué shì zú zèng lǐ bù yòu shì láng shì wén jiǎn
先是,守仁主山东试,堂邑穆孔晖第一,后官侍讲学士,卒,赠礼部右侍郎,谥文简。
kǒng huī duān yǎ hào xué chū bù kěn zōng shǒu rén shuō jiǔ nǎi dǔ xìn zhī zì míng wáng shì xué jìn yín rù yú shì shì
孔晖端雅好学,初不肯宗守仁说,久乃笃信之,自名王氏学,浸淫入于释氏。
ér shǒu yì yú jiè jù shèn dú gài jīng jīng yān
而守益于戒惧慎独,盖兢兢焉。
zi shàn jiā jìng sān shí wǔ nián jìn shì
子善,嘉靖三十五年进士。
yǐ xíng bù yuán wài láng xù xíng hú guǎng jīn shì shén zhòng
以刑部员外郎恤刑湖广,矜释甚众。
zhuó shān dōng tí xué qiān shì shí yǔ zhū shēng jiǎng xué
擢山东提学佥事,时与诸生讲学。
wàn lì chū lèi guān guǎng dōng yòu bù zhèng shǐ xiè bìng guī
万历初,累官广东右布政使,谢病归。
jiǔ zhī yǐ jiàn jí jiā shòu tài cháng qīng zhì shì
久之,以荐即家授太常卿,致仕。
zi dé hán dé pǔ
子德涵、德溥。
dé hán zì rǔ hǎi lóng qìng wǔ nián jìn shì
德涵,字汝海,隆庆五年进士。
lì xíng bù yuán wài láng
历刑部员外郎。
zhāng jū zhèng fāng jìn jiǎng xué dé hán shǒu zhī zì ruò
张居正方禁讲学,德涵守之自若。
yù shǐ fu yīng zhēn liú tái xiāng jì lùn jū zhèng jiē dé hán lǐ rén yí wéi dǎng chū wèi hé nán qiān shì
御史傅应祯、刘台相继论居正,皆德涵里人,疑为党,出为河南佥事。
yù shǐ chéng fēng zhǐ hé zhī biǎn zhì guī
御史承风指劾之,贬秩归。
shàn fú xí fù xùn jiàn lǚ wú dài chēng qí jiā xué
善服习父训,践履无怠,称其家学。
ér dé hán cóng gěng dìng lǐ yóu dìng lǐ bù dá
而德涵从耿定理游,定理不答。
fā fèn chén sī zì jué yǒu de yóu shì zhuān yǐ wù wèi zōng yú zǔ fù suǒ chuán shǐ yī biàn yǐ
发愤湛思,自觉有得,由是专以悟为宗,于祖父所传,始一变矣。
dé pǔ yóu wàn lì shí yī nián jìn shì
德溥,由万历十一年进士。
lì sī jīng jú xiǎn mǎ
历司经局洗马。
shàn cóng zǐ dé yǒng wàn lì shí sì nián jìn shì
善从子德泳,万历十四年进士。
guān yù shǐ
官御史。
jǐ shì zhōng li xiàn kě qǐng yù jiào tài zǐ chì wèi mín
给事中李献可请预教太子,斥为民。
dé yǒng xié tóng guān jiù zhī yì xuē jí
德泳偕同官救之,亦削籍。
jiā jū sān shí nián yán zhě jiāo jiàn
家居三十年,言者交荐。
guāng zōng lì qǐ shàng bǎo shǎo qīng lì tài cháng qīng
光宗立,起尚宝少卿,历太常卿。
wèi zhōng xián yòng shì qǐ xiū guī
魏忠贤用事,乞休归。
suǒ sī jiāng wèi zhōng xián jiàn cí dé yǒng tu huǐ qí mù jí nǎi zhǐ
所司将为忠贤建祠,德泳涂毁其募籍,乃止。
qián dé hóng míng kuān zì dé hóng hòu yǐ zì xíng gǎi zì hóng fu yú yáo rén
钱德洪,名宽,字德洪,后以字行,改字洪甫,余姚人。
wáng shǒu rén zì shàng shū guī lǐ dé hóng xié shù shí rén gòng xué yān
王守仁自尚书归里,德洪偕数十人共学焉。
sì fāng shì zhǒng zhì dé hóng yǔ wáng jī xiān wèi shū tōng qí dà zhǐ ér hòu zú yè yú shǒu rén
四方士踵至,德洪与王畿先为疏通其大旨,而后卒业于守仁。
jiā jìng wǔ nián jǔ huì shì jìng guī
嘉靖五年举会试,径归。
qī nián dōng xié jī fù tíng shì wén shǒu rén fù nǎi bēn sāng zhì guì xī
七年冬,偕畿赴廷试,闻守仁讣,乃奔丧至贵溪。
yì sāng fú dé hóng yuē mǒu yǒu qīn zài má yī bù dié fú gǎn yǒu jiā yān
议丧服,德洪曰:“某有亲在,麻衣布绖弗敢有加焉。
jī yuē wǒ wú qīn
”畿曰:“我无亲。
suì fú zhǎn shuāi
”遂服斩衰。
sàng guī dé hóng yǔ jī zhù shì yú chǎng yǐ zhōng xīn sàng
丧归,德洪与畿筑室于场,以终心丧。
shí yī nián shǐ chéng jìn shì
十一年始成进士。
lèi guān xíng bù láng zhōng
累官刑部郎中。
guō xūn xià zhào yù yí bù dìng zuì dé hóng jù yù cí lùn sǐ
郭勋下诏狱,移部定罪,德洪据狱词论死。
tíng chén yù zuò yǐ bù guǐ yán dé hóng bù xí xíng míng
廷臣欲坐以不轨,言德洪不习刑名。
ér dì yā bù yù xūn sǐ yīn yán guān shū xià dé hóng zhào yù
而帝雅不欲勋死,因言官疏,下德洪诏狱。
suǒ sī shàng qí zuì yǐ chū yù yǐ
所司上其罪,已出狱矣。
dì yuē shǐ zhèn mìng xíng guān wú gù xūn dé hóng gù wéi zhī yǔ xūn bù lǐng chì hé yì
帝曰:“始朕命刑官毋梏勋,德洪故违之,与勋不领敕何异。
zài xià yù
”再下狱。
yù shǐ yáng jué dū du zhào qīng yì zài xì dé hóng yǔ jiǎng yì bù chuò
御史杨爵、都督赵卿亦在系,德洪与讲《易》不辍。
jiǔ zhī chì wèi mín
久之,斥为民。
dé hóng jì fèi suì zhōu yóu sì fāng jiǎng liáng zhī xué
德洪既废,遂周游四方,讲良知学。
shí shì dài fū lǜ wu jiǎng xué wèi míng gāo ér dé hóng jī yǐ shǒu rén gāo dì dì zǐ yóu wéi rén suǒ zōng
时士大夫率务讲学为名高,而德洪、畿以守仁高第弟子,尤为人所宗。
dé hóng chè wù bù rú jī jī chí xún yì bù rú dé hóng rán jī jìng rù yú chán ér dé hóng yóu bù shī rú zhě jǔ yuē yún
德洪彻悟不如畿,畿持循亦不如德洪,然畿竟入于禅,而德洪犹不失儒者矩矱云。
mù zōng lì fù guān jìn jiē cháo liè dài fū zhì shì
穆宗立,复官,进阶朝列大夫,致仕。
shén zōng sì wèi fù jìn yī jiē
神宗嗣位,复进一阶。
zú nián qī shí jiǔ
卒年七十九。
xué zhě chēng xù shān xiān shēng
学者称绪山先生。
chū shǒu rén chàng dào qí xiāng lín jìng cóng yóu zhě shén zhòng dé hóng jī wèi zhī shǒu
初,守仁倡道其乡,邻境从游者甚众,德洪、畿为之首。
qí zuì chū shòu yè zhě zé yǒu yú yáo xú ài shān yīn cài zōng gǔn zhū jié jí yīng liáng lú kě jiǔ yìng diǎn dǒng dōng zhī shǔ
其最初受业者,则有余姚徐爱,山阴蔡宗衮、朱节及应良、卢可久、应典、董涷之属。
ài zì yuē rén shǒu rén nǚ dì fu yě
爱,字曰仁,守仁女弟夫也。
zhèng dé sān nián jìn shì
正德三年进士。
guān zhì nán jīng gōng bù láng zhōng
官至南京工部郎中。
liáng zhī zhī shuō xué zhě chū duō wèi xìn ài wèi shū tōng biàn xī chàng qí zhǐ yào
良知之说,学者初多未信,爱为疏通辨析,畅其指要。
shǒu rén yán xú shēng zhī wēn gōng cài shēng zhī chén qián zhū shēng zhī míng mǐn jiē wǒ suǒ bù dǎi
守仁言:“徐生之温恭,蔡生之沉潜,朱生之明敏,皆我所不逮。
ài zú nián sān shí yī shǒu rén kū zhī tòng
”爱卒,年三十一,守仁哭之恸。
yī rì jiǎng bì tàn yuē ān dé qǐ yuē rén jiǔ quán wén sī yán hu
一日讲毕,叹曰:“安得起曰仁九泉闻斯言乎!
lǜ mén rén zhī qí mù suǒ lèi jiǔ gào zhī
”率门人之其墓所,酹酒告之。
cài zōng gǔn zì xī yuān
蔡宗衮,字希渊。
zhèng dé shí èr nián jìn shì
正德十二年进士。
guān zhì sì chuān tí xué qiān shì
官至四川提学佥事。
zhū jié zì shǒu zhōng
朱节,字守中。
zhèng dé bā nián jìn shì
正德八年进士。
wèi yù shǐ xún àn shān dōng
为御史,巡按山东。
dà dào qǐ yán shén zhèn màn zhōu xiàn shí shù
大盗起颜神镇,蔓州县十数。
qū chí róng mǎ jiān yǐ láo zú
驱驰戎马间,以劳卒。
zèng guāng lù shǎo qīng
赠光禄少卿。
yīng liáng zì yuán zhōng xiān jū rén
应良,字原忠,仙居人。
zhèng dé liù nián jìn shì
正德六年进士。
guān biān xiū
官编修。
shǒu rén zài lì bù liáng xué yān
守仁在吏部,良学焉。
qīn lǎo guī yǎng jiǎng xué shān zhōng zhě jiāng shí nián
亲老归养,讲学山中者将十年。
jiā jìng chū hái rèn fú què zhēng dà lǐ tíng zhàng
嘉靖初,还任,伏阙争大礼,廷杖。
zhāng wáng zǒng chù hàn lín wèi wài guān liáng de shān xī fù shǐ xiè bìng guī zú
张〈王总〉黜翰林为外官,良得山西副使,谢病归,卒。
lú kě jiǔ zì yī sōng
卢可久,字一松。
chéng cuì zì yǎng zhī
程粹,字养之。
jiē yǒng kāng zhū shēng
皆永康诸生。
yǔ tóng yì yìng diǎn jiē shī shǒu rén
与同邑应典,皆师守仁。
cuì zi zhèng yì lì shùn tiān fǔ yǐn
粹子正谊,历顺天府尹。
yìng diǎn zì tiān yí
应典,字天彝。
jìn shì
进士。
guān bīng bù zhǔ shì
官兵部主事。
jū jiā yǎng mǔ bù xī róng lì
居家养母,不希荣利。
tōng jí sān shí nián zài guān zhǐ yī kǎo
通籍三十年,在官止一考。
kě jiǔ chuán dōng yáng dù wéi xī wéi xī chuán tóng yì chén shí fāng chén zhèng dào
可久传东阳杜惟熙,惟熙传同邑陈时芳、陈正道。
wéi xī yǐ kè jǐ wèi yào cháng yán xué zhě yī xī bù mèi zé wàn gǔ jiē tōng
惟熙以克己为要,尝言:“学者一息不昧,则万古皆通;
yī kè shǎo kuān jí zhōng zhāo qiàn quē
一刻少宽,即终朝欠缺。
zú nián bā shí yú
”卒年八十余。
shí fāng bó lǎn duō wén ér guī yú shí jiàn
时芳博览多闻,而归于实践。
suì gòng bù shì
岁贡不仕。
zhèng dào wèi jiàn ān xùn dǎo nián bā shí yú yóu tú bù fù wǔ fēng jiǎng huì
正道为建安训导,年八十余,犹徒步赴五峰讲会。
qí mén rén lǚ yī lóng yǒng kāng rén yán dòng bù gǒu xué zhě xián zōng zhī
其门人吕一龙,永康人,言动不苟,学者咸宗之。
dǒng dōng zì zi shòu hǎi níng rén
董涷,字子寿,海宁人。
nián liù shí bā yǐ yóu kuài jī jiān piáo lì shī juàn yè shǒu rén zú qǐng wèi dì zǐ
年六十八矣,游会稽,肩瓢笠诗卷谒守仁,卒请为弟子。
zǐ gǔ guān zhī xiàn yì shòu yè shǒu rén
子谷,官知县,亦受业守仁。
wáng jī zì rǔ zhōng shān yīn rén
王畿,字汝中,山阴人。
ruò guàn jǔ yú xiāng dié dàng zì xǐ
弱冠举于乡,跌宕自喜。
hòu shòu yè wáng shǒu rén wén qí yán wú dǐ zhì shǒu rén dà xǐ
后受业王守仁,闻其言,无底滞,守仁大喜。
jiā jìng wǔ nián jǔ jìn shì yǔ qián dé hóng bìng bù jiù tíng duì guī
嘉靖五年举进士,与钱德洪并不就廷对归。
shǒu rén zhēng sī tián liú jī dé hóng zhǔ shū yuàn
守仁征思、田,留畿、德洪主书院。
yǐ bēn shǒu rén sàng jīng jì zàng shì chí xīn sàng sān nián
已,奔守仁丧,经纪葬事,持心丧三年。
jiǔ zhī yǔ dé hóng tóng dì jìn shì
久之,与德洪同第进士。
shòu nán jīng bīng bù zhǔ shì jìn láng zhōng
授南京兵部主事,进郎中。
jǐ shì zhōng qi xián děng jiàn jī
给事中戚贤等荐畿。
xià yán chì jī wěi xué duó xián zhí jī nǎi xiè bìng guī
夏言斥畿伪学,夺贤职,畿乃谢病归。
jī cháng yún xué dāng zhì zhī jiàn xìng ér yǐ yìng shì yǒu xiǎo guò bù zú lèi
畿尝云:“学当致知见性而已,应事有小过不足累。
gù zài guān fú miǎn gàn qǐng yǐ bù jǐn chì
”故在官弗免干请,以不谨斥。
jī jì fèi yì wu jiǎng xué zú jì biàn dōng nán wú chu mǐn yuè jiē yǒu jiǎng shè nián bā shí yú bù kěn yǐ
畿既废,益务讲学,足迹遍东南,吴、楚、闽、越皆有讲舍,年八十余不肯已。
shàn tán shuō néng dòng rén suǒ zhì tīng zhě yún jí
善谈说,能动人,所至听者云集。
měi jiǎng zá yǐ chán jī yì bù zì huì yě
每讲,杂以禅机,亦不自讳也。
xué zhě chēng lóng xī xiān shēng
学者称龙溪先生。
qí hòu shì zhī fú dàn bù chěng zhě lǜ zì míng lóng xī dì zǐ
其后,士之浮诞不逞者,率自名龙溪弟子。
ér tài zhōu wáng gèn yì shòu yè shǒu rén mén tú zhī shèng yǔ jī xiāng liè xué zhě chèn xīn zhāi xiān shēng
而泰州王艮亦受业守仁,门徒之盛,与畿相埒,学者称心斋先生。
yáng míng xué pài yǐ lóng xī xīn zhāi wèi de qí zōng
阳明学派,以龙溪、心斋为得其宗。
gèn zì rǔ zhǐ
艮,字汝止。
chū míng yín wáng shǒu rén wèi gēng míng
初名银,王守仁为更名。
qī suì shòu shū xiāng shú pín bù néng jìng xué
七岁受书乡塾,贫不能竟学。
fù zào dīng dōng chen fàn hán yì yú guān
父灶丁,冬晨犯寒,役于官。
gèn kū yuē wéi rén zi lìng fù zhì cǐ de wéi rén hu
艮哭曰:“为人子,令父至此,得为人乎!
chū dài fù yì rù dìng shěng wéi jǐn
”出代父役,入定省,惟谨。
gèn dú shū zhǐ xiào jīng lún yǔ dà xué xìn kǒu tán shuō zhōng lǐ jiě
艮读书,止《孝经》、《论语》、《大学》,信口谈说,中理解。
yǒu kè wén gèn yán chà yán hé lèi wáng zhōng chéng yǔ
有客闻艮言,诧言:“何类王中丞语。
gèn nǎi yè shǒu rén jiāng xī yǔ shǒu rén biàn jiǔ zhī dà fú bài wèi dì zǐ
”艮乃谒守仁江西,与守仁辨久之,大服,拜为弟子。
míng rì gào zhī huǐ fù jiù bīn wèi zì rú
明日告之悔,复就宾位自如。
yǐ xīn zhé zú chēng dì zǐ
已,心折,卒称弟子。
cóng shǒu rén guī lǐ tàn yuē wú shī chàng míng jué xué hé fēng zhī bù guǎng yě
从守仁归里,叹曰:“吾师倡明绝学,何风之不广也!
huán jiā zhì xiǎo chē běi shàng suǒ guò zhāo yào rén shì gào yǐ shǒu rén zhī dào rén jù guān zhě qiān bǎi
”还家,制小车北上,所过招要人士,告以守仁之道,人聚观者千百。
dǐ jīng shī tóng mén shēng hài yì nì qí chē cù shǐ fǎn
抵京师,同门生骇异,匿其车,趣使返。
shǒu rén wén zhī bú yuè
守仁闻之,不悦。
gèn wǎng yè jù bù jiàn cháng guì xiè guò nǎi yǐ
艮往谒,拒不见,长跪谢过乃已。
wáng shì dì zǐ biàn tiān xià lǜ dōu jué wèi yǒu qì shì
王氏弟子遍天下,率都爵位有气势。
gèn yǐ bù yī kàng qí jiān shēng míng fǎn chū zhū dì zi shàng
艮以布衣抗其间,声名反出诸弟子上。
rán gèn běn kuáng shì wǎng wǎng jià shī shuō shàng zhī chí lùn yì gāo yuǎn chū rù yú èr shì
然艮本狂士,往往驾师说上之,持论益高远,出入于二氏。
gèn chuán lín chūn xú yuè yuè chuán yán jūn jūn chuán luō rǔ fāng liáng rǔ yuán rǔ fāng chuán yáng qǐ yuán zhōu rǔ dēng cài xī
艮传林春、徐樾,樾传颜钧,钧传罗汝芳、梁汝元,汝芳传杨起元、周汝登、蔡悉。
yuè zì zi zhí guì xī rén
樾,字子直,贵溪人。
jǔ jìn shì
举进士。
lì guān yún nán zuǒ bù zhèng shǐ
历官云南左布政使。
yuán jiāng tǔ qiú nà jiàn fǎn zhà xiáng
元江土酋那鉴反,诈降。
yuè xìn zhī dǐ qí chéng xià sǐ yān
樾信之,抵其城下,死焉。
zhào zèng guāng lù sì qīng yǔ jì zàng rèn yī zi guān
诏赠光禄寺卿,予祭葬,任一子官。
chūn zì zi rén tài zhōu rén
春,字子仁,泰州人。
wén liáng zhī zhī xué rì yǐ zhū mò bǐ shi zāng pǐ zì kǎo dòng yǒu shéng jiǎn chǐ cùn bù yú
闻良知之学,日以朱墨笔识臧否自考,动有绳检,尺寸不逾。
jiā jìng shí yī nián huì shì dì yī chú hù bù zhǔ shì diào lì bù
嘉靖十一年会试第一,除户部主事,调吏部。
jìn shēn shì jiǎng xué jīng shī zhě shù shí rén cōng míng jiě wù shàn tán shuō zhě tuī wáng jī zhì xíng dūn shí tuī chūn jí luō hóng xiān
缙绅士讲学京师者数十人,聪明解悟善谈说者,推王畿,志行敦实推春及罗洪先。
jìn wén xuǎn láng zhōng zú guān nián sì shí sì
进文选郎中,卒官,年四十四。
fā qí qiè jǐn bái jīn sì liǎng liáo yǒu guān liǎn guī qí sàng
发其箧,仅白金四两,僚友棺敛归其丧。
rǔ fāng zì wéi dé nán chéng rén
汝芳,字维德,南城人。
jiā jìng sān shí èr nián jìn shì
嘉靖三十二年进士。
chú tài hú zhī xiàn
除太湖知县。
zhào zhū shēng lùn xué gōng shì duō jué yú jiǎng zuò
召诸生论学,公事多决于讲座。
qiān xíng bù zhǔ shì lì níng guó zhī fǔ
迁刑部主事,历宁国知府。
mín xiōng dì zhēng chǎn rǔ fāng duì zhī qì mín yì qì sòng nǎi yǐ
民兄弟争产,汝芳对之泣,民亦泣,讼乃已。
chuàng kāi yuán huì zuì qiú yì lìng tīng jiǎng
创开元会,罪囚亦令听讲。
rù jìn quàn xú jiē jù sì fāng jì lì jiǎng xué
入觐,劝徐阶聚四方计吏讲学。
jiē suì dà huì yú líng jì gōng tīng zhě shù qiān rén
阶遂大会于灵济宫,听者数千人。
fù jiān fú què qǐ bǔ dōng chāng yí yún nán tún tián fù shǐ jìn cān zhèng fēn shǒu yǒng chāng zuò shì wéi yán guān lùn ba
父艰,服阕,起补东昌,移云南屯田副使,进参政,分守永昌,坐事为言官论罢。
chū rǔ fāng cóng yǒng xīn yán jūn jiǎng xué hòu jūn xì nán jīng yù dāng sǐ rǔ fāng gōng yǎng yù zhōng zhōu chǎn jiù zhī de jiǎn shù
初,汝芳从永新颜钧讲学,后钧系南京狱当死,汝芳供养狱中,鬻产救之,得减戍。
rǔ fāng jì bà guān jūn yì shè guī
汝芳既罢官,钧亦赦归。
rǔ fāng shì zhī yǐn shí bì gōng jìn rén yǐ wéi nán
汝芳事之,饮食必躬进,人以为难。
jūn guǐ guài chāng kuáng qí xué guī shì shì gù rǔ fāng zhī xué yì jìn shì
钧诡怪猖狂,其学归释氏,故汝芳之学亦近释。
yáng qǐ yuán zhōu rǔ dēng jiē wàn lì wǔ nián jìn shì
杨起元、周汝登,皆万历五年进士。
qǐ yuán guī shàn rén
起元,归善人。
xuǎn shù jí shì shì rǔ fāng yǐ cān zhèng rù hè suì xué yān
选庶吉士,适汝芳以参政入贺,遂学焉。
zhāng jū zhèng fāng è jiǎng xué rǔ fāng bèi hé ba ér qǐ yuán zì rú lèi guān lì bù zuǒ shì láng
张居正方恶讲学,汝芳被劾罢,而起元自如,累官吏部左侍郎。
shí yí bèi hé dì bù wèn
拾遗被劾,帝不问。
wèi jǐ zú
未几卒。
tiān qǐ chū zhuī shì wén yì
天启初,追谥文懿。
rǔ dēng shèng rén
汝登,嵊人。
chū wèi nán jīng gōng bù zhǔ shì què shuì bù rú é zhé liǎng huái yán yùn pàn guān lèi guān nán jīng shàng bǎo qīng
初为南京工部主事,榷税不如额,谪两淮盐运判官,累官南京尚宝卿。
qǐ yuán qīng xiū kuā jié rán qí xué bù huì chán
起元清修姱节,然其学不讳禅。
rǔ dēng gèng yù hé rú shì ér huì tōng zhī ji shèng xué zōng chuán jǐn cǎi xiān rú yǔ lèi chán zhě yǐ rù
汝登更欲合儒释而会通之,辑《圣学宗传》,尽采先儒语类禅者以入。
gài wàn lì shì shì dài fū jiǎng xué zhě duō lèi cǐ
盖万历世士大夫讲学者,多类此。
cài xī zì shì bèi hé féi rén
蔡悉,字士备,合肥人。
jiā jìng sān shí bā nián jìn shì
嘉靖三十八年进士。
shòu cháng dé tuī guān
授常德推官。
zhù guō wài liù dī yǐ miǎn shuǐ huàn
筑郭外六堤以免水患。
zhuó nán jīng lì bù zhǔ shì lèi guān nán jīng shàng bǎo qīng yí shǔ guó zǐ jiàn
擢南京吏部主事,累官南京尚宝卿,移署国子监。
cháng qǐng lì dōng gōng yòu jí lùn kuàng shuì zhī hài
尝请立东宫,又极论矿税之害。
yǒu xué xíng tián huàn qíng
有学行,恬宦情。
shì wǔ shí nián jiā shí qiáng bàn
仕五十年,家食强半。
qīng cāo liàng jié huái xī rén zōng zhī
清操亮节,淮西人宗之。
ōu yáng dé zì chóng yī tài hé rén
欧阳德,字崇一,泰和人。
fu guān jǔ xiāng shì
甫冠举乡试。
zhī gàn zhōu cóng wáng shǒu rén xué
之赣州,从王守仁学。
bù yīng huì shì zhě zài
不应会试者再。
jiā jìng èr nián cè wèn yīn dǐ shǒu rén dé yǔ wèi liáng bì děng zhí fà shī xùn wú suǒ ā jìng dēng dì
嘉靖二年策问阴诋守仁,德与魏良弼等直发师训无所阿,竟登第。
chú zhī lù ān zhōu jiàn lóng jīn shū yuàn jù shēng tú lùn xué
除知六安州,建龙津书院,聚生徒论学。
rù wèi xíng bù yuán wài láng
入为刑部员外郎。
liù nián zhào jiǎn cháo shì yǒu xué xíng zhě wèi hàn lín nǎi gǎi dé biān xiū
六年诏简朝士有学行者为翰林,乃改德编修。
qiān nán jīng guó zǐ sī yè zuò jiǎng tíng jìn zhū shēng yǔ sì fāng xué zhě lùn dào qí zhōng
迁南京国子司业,作讲亭,进诸生与四方学者论道其中。
xún gǎi nán jīng shàng bǎo qīng
寻改南京尚宝卿。
zhào wèi tài pú shǎo qīng
召为太仆少卿。
yǐ biàn yǎng fù gǎi nán jīng hóng lú qīng
以便养,复改南京鸿胪卿。
fù yōu fú què liú yǎng qí mǔ yǔ zōu shǒu yì niè bào luō hóng xiān rì jiǎng xué
父忧,服阕,留养其母,与邹守益、聂豹、罗洪先日讲学。
yǐ jiàn qǐ gù guān
以荐起故官。
lèi qiān lì bù zuǒ shì láng jiān xué shì zhǎng zhān shì fǔ
累迁吏部左侍郎兼学士,掌詹事府。
mǔ yōu guī fú wèi què jí yòng wèi lǐ bù shàng shū
母忧归,服未阕,即用为礼部尚书。
sàng bì zhī guān mìng zhí wú yì diàn
丧毕之官,命直无逸殿。
shí chǔ wèi jiǔ xū dì huò táo zhòng wén èr lóng bù xiāng jiàn zhī shuō huì yán jiàn chǔ dé kěn qǐng
时储位久虚,帝惑陶仲文“二龙不相见”之说,讳言建储,德恳请。
huì yǒu zhào èr wáng chū dǐ tóng rì hūn
会有诏,二王出邸同日婚。
dé yǐ yù wáng chǔ èr bù dàng chū wài shū yán nǎng tài zǔ yǐ fù hūn zi zhū wáng jiē chù jìn zhōng
德以裕王储贰不当出外,疏言:“曩太祖以父婚子,诸王皆处禁中。
xuān zōng xiào zōng yǐ xiōng hūn dì shǐ chū wài fǔ
宣宗、孝宗以兄婚弟,始出外府。
jīn shì yǔ tài zǔ tóng qǐng cóng chū zhì
今事与太祖同,请从初制。
dì bù xǔ
”帝不许。
dé yòu yán huì diǎn jiào cí zhǔ qì zé yuē chéng zōng fēn fān zé yuē chéng jiā
德又言:“《会典》醮词,主器则曰承宗,分藩则曰承家。
jīn yù wáng dāng hé cóng
今裕王当何从?
dì bú yuè yuē jì yún wáng lǐ zì yǒu diǎn zhì
”帝不悦曰:“既云王礼,自有典制。
rú ruò yán hé bù jìng xíng cè lì yé
如若言,何不竟行册立耶?
dé jí jù cè lì yí shàng
”德即具册立仪上。
dì zī bú yuè rán zhōng liàng qí chéng hūn yì jìng bù tóng rì
帝滋不悦,然终谅其诚,婚亦竟不同日。
yù wáng mǔ kāng fēi dù shì hōng dé qǐng yòng chéng huà cháo jì shū fēi gù shì bù cóng
裕王母康妃杜氏薨,德请用成化朝纪淑妃故事,不从。
dé yù shì kǎn kǎn cái zhì zhū zōng fān yóu yǒu zhí
德遇事侃侃,裁制诸宗藩尤有执。
huò dāng lì hài zhòng xiāng gù sè zhàn dé yì qì zì rú
或当利害,众相顾色战,德意气自如。
dàng shì shí dé yǔ xú jiē niè bào chéng wén dé bìng yǐ sù xué dōu xiǎn wèi
当是时,德与徐阶、聂豹、程文德并以宿学都显位。
yú shì jí sì fāng míng shì yú líng jì gōng yǔ lùn liáng zhī zhī xué
于是集四方名士于灵济宫,与论良知之学。
fù zhě wǔ qiān rén
赴者五千人。
dū chéng jiǎng xué zhī huì yú sī wèi shèng
都城讲学之会,于斯为盛。
dé qì yǔ wēn cuì xué wù shí jiàn bù shàng kōng xū
德器宇温粹,学务实践,不尚空虚。
wǎn jiàn zhī yú dì jiāng bǐng yòng ér dé jù zú
晚见知于帝,将柄用,而德遽卒。
zèng tài zǐ shǎo bǎo shì wén zhuāng
赠太子少保,谥文庄。
zú rén yú zì rǔ zhòng yì xué yú shǒu rén
族人瑜,字汝重,亦学于守仁。
shǒu rén jiào zhī yuē cháng yǎo qiàn rán wú zì shì ér yǐ
守仁教之曰:“常〈舀欠〉然无自是而已。
yú zhōng shēn jiàn zhī
”瑜终身践之。
jǔ yú xiāng bù jiù huì shì yuē lǎo qīn zài sān gōng bù yǔ yì yě
举于乡,不就会试,曰:“老亲在,三公不与易也。
mǔ sǐ lú mù cè
”母死,庐墓侧。
hǔ huán lú háo bù wéi dòng
虎环庐嗥,不为动。
lì guān sì chuān cān yì suǒ zhì yǒu lián huì shēng
历官四川参议,所至有廉惠声。
nián jìn jiǔ shí ér zú
年近九十而卒。
luō hóng xiān zì dá fū jí shuǐ rén
罗洪先,字达夫,吉水人。
fù xún jìn shì
父循,进士。
lì bīng bù wǔ xuǎn láng zhōng
历兵部武选郎中。
huì kǎo xuǎn wǔ zhí yǒu zhǐ huī èr shí yú rén sù chū liú jǐn mén xún ba qí guǎn shì
会考选武职,有指挥二十余人素出刘瑾门,循罢其管事。
jǐn nù mà shàng shū wáng chang chang jù guī bù qù yì zòu
瑾怒骂尚书王敞,敞惧,归部趣易奏。
xún gù chí zhī shù rì jǐn bài chang nǎi xiè xún
循故迟之,数日瑾败,敞乃谢循。
xún lì zhī zhèn jiāng huái ān èr fǔ xú zhōu bīng bèi fù shǐ xián yǒu shēng
循历知镇江、淮安二府,徐州兵备副使,咸有声。
hóng xiān yòu mù luō lún wéi rén
洪先幼慕罗伦为人。
nián shí wǔ dú wáng shǒu rén chuán xí lù hǎo zhī yù wǎng shòu yè xún bù kě ér zhǐ
年十五,读王守仁《传习录》好之,欲往受业,循不可而止。
nǎi shī shì tóng yì li zhōng chuán qí xué
乃师事同邑李中,传其学。
jiā jìng bā nián jǔ jìn shì dì yī shòu xiū zhuàn jí qǐng gào guī
嘉靖八年举进士第一,授修撰,即请告归。
wài jiù tài pú qīng céng zhí xǐ yuē xìng wú xù chéng dà míng
外舅太仆卿曾直喜曰:“幸吾婿成大名。
hóng xiān yuē rú zhě shì yè yǒu dà yú cǐ zhě
”洪先曰:“儒者事业有大于此者。
cǐ sān nián yī rén ān zú xǐ yě
此三年一人,安足喜也。
hóng xiān shì qīn xiào
”洪先事亲孝。
fù měi sù kè hóng xiān guàn dài xíng jiǔ fú xí shòu jǐ shén gōng
父每肃客,洪先冠带行酒、拂席、授几甚恭。
jū èr nián zhào hé qǐng gào yú qī zhě nǎi fù guān
居二年,诏劾请告逾期者,乃赴官。
xún zāo fù sāng shān kuài shū shí bù rù shì zhě sān nián
寻遭父丧,苫块蔬食,不入室者三年。
jì zāo mǔ yōu yì rú zhī
继遭母忧,亦如之。
shí bā nián jiǎn gōng liáo zhào bài chūn fāng zuǒ zàn shàn
十八年简宫僚,召拜春坊左赞善。
míng nián dōng yǔ sī jiàn táng shùn zhī jiào shū zhào shí chūn shū qǐng lái suì cháo zhèng hòu huáng tài zǐ chū yù wén huá diàn shòu qún chén cháo hè
明年冬,与司谏唐顺之、校书赵时春疏请来岁朝正后,皇太子出御文华殿,受群臣朝贺。
shí dì shù chēng jí bù shì cháo huì yán chǔ èr lín cháo shì jiàn hóng xiān děng shū dà nù yuē shì liào zhèn bì bù qǐ yě
时帝数称疾不视朝,讳言储贰临朝事,见洪先等疏,大怒曰:“是料朕必不起也。
jiàng shǒu zhào bǎi yú yán qiè zé zhī suì chú sān rén míng
”降手诏百余言切责之,遂除三人名。
hóng xiān guī yì xún qiú shǒu rén xué
洪先归,益寻求守仁学。
gān dàn bó liàn hán shǔ yuè mǎ wǎn qiáng kǎo tú guān shǐ zì tiān wén dì zhì lǐ yuè diǎn zhāng hé qú biān sài zhàn zhèn gōng shǒu xià dǎi yīn yáng suàn shù mǐ bù jīng jiū
甘淡泊,炼寒暑,跃马挽强,考图观史,自天文、地志、礼乐、典章、河渠、边塞、战阵攻守,下逮阴阳、算数,靡不精究。
zhì rén cái lì shì guó jì mín qíng xī jiā yì zī fǎng
至人才、吏事、国计、民情,悉加意谘访。
yuē gǒu dāng qí rèn jiē wú shì yě
曰:“苟当其任,皆吾事也。
yì tián fù duō sù bì qǐng suǒ sī jūn zhī suǒ sī jí yǐ shǔ
”邑田赋多宿弊,请所司均之,所司即以属。
hóng xiān jīng xīn tǐ chá bì dùn chú
洪先精心体察,弊顿除。
suì jī yí shū jùn yì de sù shù shí shí lǜ yǒu rén gōng zhèn gěi
岁饥,移书郡邑,得粟数十石,率友人躬振给。
liú kòu rù jí ān zhǔ zhě shī cuò
流寇入吉安,主者失措。
wèi huà cè zhàn shǒu kòu yǐn qù
为画策战守,寇引去。
sù yǔ shùn zhī yǒu shàn
素与顺之友善。
shùn zhī yìng zhào yù wǎn zhī chū yán sōng yǐ tóng xiāng gù zhuó jiǎ biān cái qǐ yòng jiē lì cí
顺之应召,欲挽之出,严嵩以同乡故,擢假边才起用,皆力辞。
hóng xiān suī zōng liáng zhī xué rán wèi cháng jí shǒu rén mén héng jǔ yì dà chuán jì rán bù dòng zhōu zi wú yù gù jìng zhī zhǐ yǐ gào xué rén
洪先虽宗良知学,然未尝及守仁门,恒举《易大传》“寂然不动”、周子“无欲故静”之旨以告学人。
yòu yuē rú zhě xué zài jīng shì ér yǐ wú yù wèi běn
又曰:“儒者学在经世,而以无欲为本。
wéi wú yù rán hòu chū ér jīng shì shi jīng ér lì jù
惟无欲,然后出而经世,识精而力钜。
shí wáng jī wèi liáng zhī zì rán bù jiǎ xiān háo lì
”时王畿谓良知自然,不假纤毫力。
hóng xiān fēi zhī yuē shì qǐ yǒu xiàn chéng liáng zhī zhě yé
洪先非之曰:“世岂有现成良知者耶?
suī yǔ jī jiāo hǎo ér chí lùn shǐ zhōng bù hé
”虽与畿交好,而持论始终不合。
shān zhōng yǒu shí dòng jiù wèi hǔ xué qì máo jū zhī mìng yuē shí lián
山中有石洞,旧为虎穴,葺茅居之,命曰石莲。
xiè kè mò zuò yī tà sān nián bù chū hù
谢客,默坐一榻,三年不出户。
chū gào guī guò yí zhēn tóng nián shēng zhǔ shì xiàng qiáo wèi fēn sī
初,告归,过仪真,同年生主事项乔为分司。
yǒu fù rén zuò sǐ xíng wàn jīn qiú wéi dì hóng xiān jù bù tīng
有富人坐死,行万金求为地,洪先拒不听。
qiáo wēi fěng zhī lì shēng yuē jūn bù wén zhì shì bù wàng zài gōu hè yé
乔微讽之,厉声曰:“君不闻志士不忘在沟壑耶?
jiāng zhǎng huài qí shì xún fǔ mǎ sēn yù wèi yíng zhī gù cí bù kě
”江涨,坏其室,巡抚马森欲为营之,固辞不可。
lóng qìng chū zú zèng guāng lù shǎo qīng shì wén zhuāng
隆庆初卒,赠光禄少卿,谥文庄。
chéng wén dé zì shùn fū yǒng kāng rén
程文德,字舜敷,永康人。
chū shòu yè zhāng mào hòu cóng wáng shǒu rén yóu
初受业章懋,后从王守仁游。
dēng hóng xiān bǎng jìn shì dì èr shòu hàn lín biān xiū
登洪先榜进士第二,授翰林编修。
zuò tóng nián shēng yáng míng hé wāng hóng shì xià zhào yù zhé xìn yí diǎn shǐ
坐同年生杨名劾汪𬭎事,下诏狱,谪信宜典史。
hóng ba liàng yí ān fú zhī xiàn qiān bīng bù yuán wài láng
𬭎罢,量移安福知县,迁兵部员外郎。
fù yōu lú mù cè zhōng sàng bù rù nèi
父忧,庐墓侧,终丧不入内。
qǐ bīng bù láng zhōng zhuó guǎng dōng tí xué fù shǐ wèi fù gǎi nán jīng guó zǐ jì jiǔ
起兵部郎中,擢广东提学副使,未赴,改南京国子祭酒。
mǔ yōu fú què qǐ lǐ bù yòu shì láng
母忧,服阕,起礼部右侍郎。
ǎn dá fàn jīng shī fēn shǒu xuān wǔ mén jǐn nà xiāng mín bì kòu zhě
俺答犯京师,分守宣武门,尽纳乡民避寇者。
diào lì bù wèi zuǒ
调吏部为左。
yǐ gǎi zhǎng zhān shì fǔ
已,改掌詹事府。
sān shí sān nián gòng shì xī yuàn
三十三年,供事西苑。
suǒ zhuàn qīng cí pō yǒu suǒ guī fěng dì xián zhī
所撰青词,颇有所规讽,帝衔之。
huì tuī nán jīng lì bù shàng shū dì yí wén dé yù yuǎn jǐ mìng diào nán jīng gōng bù yòu shì láng
会推南京吏部尚书,帝疑文德欲远己,命调南京工部右侍郎。
wén dé shū cí quàn dì xiǎng ān jìng hé píng zhī fú
文德疏辞,劝帝享安静和平之福。
dì yǐ wéi bàng shàn chú qí míng
帝以为谤讪,除其名。
jì guī jù tú jiǎng xué
既归,聚徒讲学。
zú pín bù néng liàn
卒,贫不能殓。
wàn lì jiān zhuī zèng lǐ bù shàng shū shì wén gōng
万历间,追赠礼部尚书,谥文恭。
wú tì zì sī chéng jīn xī rén
吴悌,字思诚,金溪人。
jiā jìng shí yī nián jìn shì
嘉靖十一年进士。
chú lè ān zhī xiàn diào fán xuān chéng zhēng shòu yù shǐ
除乐安知县,调繁宣城,征授御史。
shí liù nián yìng tiān fǔ jìn shì lù kǎo guān píng yǔ shī shū míng zhū shēng dá cè duō jī shí zhèng
十六年,应天府进试录,考官评语失书名,诸生答策多讥时政。
dì nù dài kǎo guān yù dé jiāng rǔ bì xiǎn mǎ ōu yáng qú zhào yù biǎn guān fǔ yǐn sūn mào děng xià nán jīng fǎ sī xún de hái zhí ér tíng jǔ zǐ huì shì
帝怒,逮考官谕德江汝璧、洗马欧阳衢诏狱,贬官,府尹孙懋等下南京法司,寻得还职,而停举子会试。
tì wèi jǔ zǐ qiú kuān zuò xia zhào yù chū shì liǎng huái yán zhèng
悌为举子求宽,坐下诏狱,出视两淮盐政。
hǎi yì méi tōng tài mín lú tì xiān fā cáo zhèn zhī ér hòu zòu wén
海溢,没通、泰民庐,悌先发漕振之而后奏闻。
xún yǐn jí guī hái cháo àn hé nán
寻引疾归,还朝,按河南。
yī wáng diǎn yǎng jiāo hèng dàn tì yí shū chēng wéi you
伊王典楧骄横,惮悌,遗书称为友。
tì bào yuē diàn xià tiān zǐ qīn fān fēi tì suǒ gǎn you
悌报曰:“殿下,天子亲藩,非悌所敢友。
tì tiān zǐ xiàn chén fēi diàn xià suǒ de you
悌,天子宪臣,非殿下所得友。
wáng yù dàn zhī
”王愈惮之。
xià yán yán sōng dāng guó yǔ tì xiāng lǐ
夏言、严嵩当国,与悌乡里。
cháng yè yán zhòng jiàn yán xīn fú gōng páo jìng qián yù zhī tì què lì bù jìn
尝谒言,众见言新服宫袍,竞前誉之,悌却立不进。
yán wèn gù xú yuē sì tán shǎo jiàn dāng yǐ zhèng qǐng
言问故,徐曰:“俟谈少间,当以政请。
yán wèi gǎi róng
”言为改容。
jí sōng shàn zhèng tì è zhī yǐn jí jiā jū chuí èr shí nián
及嵩擅政,悌恶之,引疾家居垂二十年。
sōng bài qǐ gù guān yī suì zhōng lèi qiān zhì nán jīng dà lǐ qīng
嵩败,起故官,一岁中累迁至南京大理卿。
shí wú yuè hú sōng máo kǎi bìng yǐ qí jùn wèi qīng èr yǔ tì chēng nán dōu sì jūn zǐ
时吴岳、胡松、毛恺并以耆俊为卿贰,与悌称“南都四君子”。
lóng qìng yuán nián jiù qiān xíng bù shì láng
隆庆元年就迁刑部侍郎。
míng nián zú
明年卒。
tì wèi wáng shǒu rén xué rán qīng xiū guǒ jiè fǎn gōng zì dé wèi duō
悌为王守仁学,然清修果介,反躬自得为多。
wàn lì zhōng zi rén dù qǐng xù
万历中,子仁度请恤。
lì bù shàng shū sūn pī yáng yuē tì lǐ xué míng chén bù yí xún cháng gé
吏部尚书孙丕扬曰:“悌,理学名臣,不宜循常格。
suì yòng huáng kǒng zhāo lì zèng lǐ bù shàng shū shì wén zhuāng
”遂用黄孔昭例,赠礼部尚书,谥文庄。
xiāng rén jiàn cí yǔ lù jiǔ yuān wú chéng wú yǔ bì chén jiǔ chuān bìng sì yuē wǔ xián cí xué zhě chēng shū shān xiān shēng
乡人建祠,与陆九渊、吴澄、吴与弼、陈九川并祀,曰五贤祠,学者称疏山先生。
rén dù zì jì shū
仁度,字继疏。
wàn lì shí qī nián jìn shì
万历十七年进士。
shòu zhōng shū shè rén
授中书舍人。
sān wáng bìng fēng yì qǐ kàng shū zhēng zhī
三王并封议起,抗疏争之。
jiǔ zhī zhuó lì bù zhǔ shì lì kǎo gōng láng zhōng
久之,擢吏部主事,历考功郎中。
jī xūn láng zhōng zhào bāng qīng bèi hé yí tóng guān shān guāng zuò děng sǒu yán lù fèn jī lì biàn
稽勋郎中赵邦清被劾,疑同官邓光祚等嗾言路,愤激力辨。
zhāng xià kǎo gōng rén dù yù shāo kuān bāng qīng fá jǐ shì zhōng liáng yǒu nián suì hé rén dù dǎng bǐ
章下考功,仁度欲稍宽邦清罚,给事中梁有年遂劾仁度党比。
shí guāng zuò yǐn jí qù ér rén dù dài wéi wén xuǎn yù shǐ kāng pī yáng fù hé rén dù qīng guāng zuò ér dài zhī zhào gǎi diào zhī nán jīng
时光祚引疾去,而仁度代为文选,御史康丕扬复劾仁度倾光祚而代之,诏改调之南京。
zì bāng qīng bèi lùn hòu yán lù jié bù yǐ dōu yù shǐ wēn chún huì shén qǐng dìng guó shì yǐ pōu zhòng yí ér shēn wéi rén dù xī
自邦清被论后,言路讦不已,都御史温纯恚甚,请定国是,以剖众疑,而深为仁度惜。
rén dù xún bǔ nán jīng xíng bù láng zhōng zhuó tài pú shǎo qīng jìn yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ shān xī
仁度寻补南京刑部郎中,擢太仆少卿,进右佥都御史,巡抚山西。
dǐ lián yú wu cí ài yǔ wèi yǔn zhēn qí míng
砥廉隅,务慈爱,与魏允贞齐名。
jū sì nián yǐ jí guī
居四年,以疾归。
xī zōng chū qǐ dà lǐ qīng jìn bīng bù yòu shì láng fù chēng jí qù
熹宗初,起大理卿,进兵部右侍郎,复称疾去。
zài qǐ gōng bù zuǒ shì láng
再起工部左侍郎。
tiān qǐ wǔ nián wèi zhōng xián yǐ rén dù yǔ zhào nán xīng yáng lián děng shàn lè lìng zhì shì xún zú
天启五年,魏忠贤以仁度与赵南星、杨涟等善,勒令致仕,寻卒。
rén dù míng fù zi kè zì zhèn lì zōu yuán biāo jí chēng zhī
仁度,名父子,克自振励,邹元标亟称之。
hé tíng rén chū míng qín yǐ zì xíng gǎi zì xìng zhī
何廷仁,初名秦,以字行,改字性之。
huáng hóng gāng zì zhèng zhī
黄弘纲,字正之。
jiē yú dōu rén
皆雩都人。
tíng rén hé hòu yú rén jiē chéng yì àng yì
廷仁和厚,与人接,诚意盎溢。
ér hóng gāng nán jìn wèi cháng jiǎ sè xiào yú rén
而弘纲难近,未尝假色笑于人。
rán liǎng rén zhì xíng xiāng zhǔn
然两人志行相准。
tíng rén chū mù chén xiàn zhāng hòu wén wáng shǒu rén zhī xué yú hóng gāng
廷仁初慕陈献章,后闻王守仁之学于弘纲。
shǒu rén zhēng tǒng gāng yì jūn mén yè suì shī shì yān
守仁征桶冈,诣军门谒,遂师事焉。
jiā jìng yuán nián jǔ yú xiāng fù cóng shǒu rén zhè dōng
嘉靖元年举于乡,复从守仁浙东。
tíng rén lì lùn shàng píng shí shǒu rén mò hòu yǒu wéi guò gāo zhī lùn zhě zhé yuē cǐ fēi wú shī yán yě
廷仁立论尚平实,守仁殁后,有为过高之论者,辄曰:“此非吾师言也。
chú xīn huì zhī xiàn shì cài xiàn zhāng cí ér hòu shì shì
”除新会知县,释菜献章祠,而后视事。
zhèng shàng jiǎn yì shì mín ài zhī
政尚简易,士民爱之。
qiān nán jīng gōng bù zhǔ shì fēn sī yí zhēn què wú hú shuì bù sī yī qián
迁南京工部主事,分司仪真,榷芜湖税,不私一钱。
mǎn kǎo jí zhì shì
满考,即致仕。
hóng gāng yóu xiāng jǔ guān xíng bù zhǔ shì
弘纲由乡举官刑部主事。
shǒu rén zhī mén cóng yóu zhě héng shù bǎi zhè dōng jiāng xī yóu zhòng shàn tuī yǎn shī shuō zhě chēng hóng gāng tíng rén jí qián dé hóng wáng jī
到守仁家求学的经常有数百人,来自浙东、江西的最多。其中善于阐发老师学说的要数黄弘纲、何廷仁、钱德洪、王畿。
shí rén yǔ yuē jiāng yǒu hé huáng zhè yǒu qián wáng
时人语曰:“江有何、黄,浙有钱、王。
rán shǒu rén zhī xué chuán shān yīn tài zhōu zhě liú bì mǐ suǒ dǐ jí wéi jiāng xī duō shí jiàn ān fú zé liú bāng cǎi xīn jiàn zé wèi liáng zhèng xiōng dì qí zuì zhe yún
”然守仁之学,传山阴、泰州者,流弊靡所底极,惟江西多实践,安福则刘邦采,新建则魏良政兄弟,其最著云。
bāng cǎi zì jūn liàng
邦采,字君亮。
zú zǐ xiǎo shòu yè shǒu rén guī yǔ bāng cǎi suì yǔ cóng xiōng wén mǐn jí dì zhí jiǔ rén yè shǒu rén yú lǐ dì shī shì yān
族子晓受业守仁,归语邦采,遂与从兄文敏及弟侄九人谒守仁于里第,师事焉。
fù yōu shū shuǐ lú mù
父忧,蔬水庐墓。
miǎn sàng bù fù yìng jǔ
免丧,不复应举。
tí xué fù shǐ zhào yuān xí fù shì yù shǐ chǔ liáng cái xǔ yǐ cháng fú rù wéi bù jiě yī jiǎn chá nǎi jiù shì dé zhōng shì
提学副使赵渊檄赴试,御史储良才许以常服入闱,不解衣检察,乃就试,得中式。
jiǔ zhī chú shòu níng jiào yù zhuó jiā xīng fǔ tóng zhī qì guān guī
久之,除寿宁教谕,擢嘉兴府同知,弃官归。
bāng cǎi shi gāo míng yòng lì guǒ ruì
邦采识高明,用力果锐。
shǒu rén chàng liáng zhī wéi xué de jiǔ yì bì yǒu yǐ chuǎi mó wèi miào wù zòng zì wèi zì rán zhě bāng cǎi měi jí yán pái chì yān
守仁倡良知为学的,久益敝,有以揣摩为妙悟,纵恣为自然者,邦采每极言排斥焉。
wén mǐn zì yi chōng
文敏,字宜充。
fù sāng chú jué yì kē jǔ
父丧除,绝意科举。
cháng yuē xué zhě dāng xún běn xīn zhī míng shí jiàn jǐ guò guā mó dǐ lì yǐ róng qì bǐng jué wài yòu zhēng zhū lún lǐ shì wù zhī shí wú yī bù xián yú xīn ér hòu wèi shèng mén zhèng xué fēi kùn miǎn bù kě de rù yě
尝曰:“学者当循本心之明,时见己过,刮磨砥砺,以融气禀,绝外诱,征诸伦理、事物之实,无一不慊于心,而后为圣门正学,非困勉不可得入也。
gāo tán xū wù xuàn wèi lí běn fēi dé zhī zéi hu
高谈虚悟,炫未离本,非德之贼乎?
xiǎo zì bó guāng
”晓,字伯光。
jǔ yú xiāng hòu wèi xīn níng zhī xiàn yǒu shàn zhèng
举于乡,后为新宁知县,有善政。
liáng zhèng zì shī yī
良政,字师伊。
shǒu rén fǔ jiāng xī yǔ xiōng liáng bì dì liáng qì liáng guì xián xué yān
守仁抚江西,与兄良弼,弟良器、良贵,咸学焉。
tí xué fù shǐ shào ruì xún àn yù shǐ táng lóng chí lùn yǔ shǒu rén yì jiè zhū shēng wù wǎng yè liáng zhèng xiōng dì dú bù gù shēn wéi shǒu rén suǒ xǔ
提学副使邵锐、巡按御史唐龙持论与守仁异,戒诸生勿往谒,良政兄弟独不顾,深为守仁所许。
liáng zhèng gōng yóu zhuān xiào yǒu dūn piáo yàn jū wú duò róng cháng yuē bù yóu rén hé rén bù kě chù
良政功尤专,孝友敦朴,燕居无惰容,尝曰:“不尤人,何人不可处;
bù lèi shì hé shì bù kě wèi
不累事,何事不可为。
jǔ xiāng shì dì yī ér zú
”举乡试第一而卒。
liáng bì cháng yán wú mèng jiàn shī yī zhé hàn jiā bèi qí wèi xiōng dàn rú cǐ
良弼尝言,“吾梦见师伊,辄汗浃背”,其为兄惮如此。
liáng qì zì shī yán
良器,字师颜。
xìng chāo yǐng jué rén suī zōng liáng zhī jiàn lǚ wu píng shí
性超颖绝人,虽宗良知,践履务平实。
liáng bì zì yǒu chuán
良弼,自有传。
liáng guì guān yòu fù dōu yù shǐ
良贵,官右副都御史。
wáng shí huái zì zi zhí ān fú rén
王时槐,字子植,安福人。
jiā jìng èr shí liù nián jìn shì
嘉靖二十六年进士。
shòu nán jīng bīng bù zhǔ shì
授南京兵部主事。
lì lǐ bù láng zhōng fú jiàn qiān shì
历礼部郎中、福建佥事。
lèi guān tài pú shǎo qīng jiàng guāng lù shǎo qīng
累官太仆少卿,降光禄少卿。
lóng qìng mò chū wèi shǎn xī cān zhèng
隆庆末,出为陕西参政。
zhāng jū zhèng bǐng guó yǐ jīng chá bà guī
张居正柄国,以京察罢归。
wàn lì zhōng nán gàn xún fǔ zhāng yuè shū jiàn zhī
万历中,南赣巡抚张岳疏荐之。
lì bù yán liù nián jīng chá zǔ zhì yě
吏部言:“六年京察,祖制也。
ruò zhí zhèng yǒu suǒ qū chú fēi shí yī jǔ wèi zhī rùn chá
若执政有所驱除,非时一举,谓之闰察。
shí huái zài rùn chá zhōng qún qíng bù fú qǐng zhào shí huái qiě yǒng tíng rùn chá
时槐在闰察中,群情不服,请召时槐,且永停闰察。
bào kě
”报可。
jiǔ zhī lù guāng zǔ zhǎng quán qǐ guì zhōu cān zhèng xuán zhuó nán jīng hóng lú qīng jìn tài cháng jiē bù fù
久之,陆光祖掌铨,起贵州参政,旋擢南京鸿胪卿,进太常,皆不赴。
shí huái shī tóng xiàn liú wén mǐn jí shì biàn zhì sì fāng xué zhě zì wèi zhōng wú suǒ de
时槐师同县刘文敏,及仕,遍质四方学者,自谓终无所得。
nián wǔ shí bà guān fǎn shēn shí zhèng shǐ wù zào huà shēng shēng zhī jǐ bù suí niàn lǜ qǐ miè
年五十,罢官,反身实证,始悟造化生生之几,不随念虑起灭。
xué zhě yù shí zhēn jǐ dāng cóng shèn dú rù
学者欲识真几,当从慎独入。
qí lùn xìng yuē mèng zǐ xìng shàn zhī shuō jué bù kě yì
其论性曰:“孟子性善之说,决不可易。
shǐ xìng zhōng běn wú rén yì zé cè yǐn xiū wù gèng hé cóng shēng
使性中本无仁义,则恻隐羞恶更何从生。
qiě rén yìng shì jiē wù rú shì zé ān bù rú shì zé bù ān fēi shàn ér hé
且人应事接物,如是则安,不如是则不安,非善而何?
yòu yuē jū jìng qióng lǐ èr zhě bù kě fèi yī
”又曰:“居敬、穷理,二者不可废一。
yào zhī jū jìng èr zì jǐn zhī
要之,居敬二字尽之。
zì qí jū jìng zhī jīng míng liǎo wù ér yán wèi zhī qióng lǐ jí kǎo suǒ tǎo lùn yì jū jìng zhōng zhī yī shì
自其居敬之精明了悟而言,谓之穷理,即考索讨论,亦居敬中之一事。
jìng wú suǒ bù gāi jìng wài gèng wú yú shì yě
敬无所不该,敬外更无余事也。
nián bā shí sì zú
”年八十四卒。
lú líng chén jiā mó zì shì xiǎn yǔ shí huái tóng nián jìn shì
庐陵陈嘉谟,字世显,与时槐同年进士。
wèi jǐ shì zhōng bù fù yán sōng chū zhī wài
为给事中,不附严嵩,出之外。
lì hú guǎng cān zhèng qǐ xiū guī zhuān yòng lì yú xué
历湖广参政,乞休归,专用力于学。
fán jí qí mén zhě gào zhī yuē yǒu táng nán zài kě wǎng shī zhī
凡及其门者,告之曰:“有塘南在,可往师之。
táng nán shí huái bié hào yě
”塘南,时槐别号也。
nián bā shí sān zú
年八十三卒。
xǔ fú yuǎn zì mèng zhōng dé qīng rén shòu xué tóng jùn táng shū
许孚远,字孟中,德清人,受学同郡唐枢。
jiā jìng sì shí yī nián chéng jìn shì shòu nán jīng gōng bù zhǔ shì jiù gǎi lì bù
嘉靖四十一年成进士,授南京工部主事,就改吏部。
yǐ diào běi bù
已,调北部。
shàng shū yáng bó è fú yuǎn jiǎng xué huì dà jì jīng cháo guān chù zhè rén jǐ bàn bó xiāng shān xi wú yī yān
尚书杨博恶孚远讲学,会大计京朝官,黜浙人几半,博乡山西无一焉。
fú yuǎn yǒu hòu yán bó bú yuè fú yuǎn suì yí jí qù
孚远有后言,博不悦,孚远遂移疾去。
lóng qìng chū gāo gǒng jiàn qǐ kǎo gōng zhǔ shì chū wèi guǎng dōng qiān shì zhāo dà dào li mào xǔ jùn měi qín wēi dǎng qī shí yú bèi yǐ jiàng lù gōng lài yín bì
隆庆初,高拱荐起考功主事,出为广东佥事,招大盗李茂、许俊美,擒倭党七十余辈以降,录功,赉银币。
xuán yí fú jiàn
旋移福建。
shén zōng lì gǒng bà zhèng zhāng jū zhèng yì zhú gǒng dǎng fù dà jì jīng guān
神宗立,拱罢政,张居正议逐拱党,复大计京官。
wáng zhuàn wèi kǎo gōng wū fú yuǎn dǎng gǒng zhé liǎng huái yán yùn sī pàn guān
王篆为考功,诬孚远党拱,谪两淮盐运司判官。
lì bīng bù láng zhōng chū zhī jiàn chāng fǔ xiá zhé jí zhū shēng jiǎng xué yǐn gòng shì shān yuán xī liú yuán qīng wèi you
历兵部郎中,出知建昌府,暇辄集诸生讲学,引贡士邓元锡、刘元卿为友。
xún yǐ jǐ shì zhōng zōu yuán biāo jiàn zhuó shǎn xī tí xué fù shǐ jìng lǐ gòng shì wáng zhī shì yí shū dāng lù bìng yuán qīng yuán xī jiàn zhī
寻以给事中邹元标荐,擢陕西提学副使,敬礼贡士王之士,移书当路,并元卿、元锡荐之。
hòu sān rén bìng de zhēng yóu fú yuǎn chàng yě
后三人并得征,由孚远倡也。
qiān yìng tiān fǔ chéng zuò wèi li cái sòng yuān biǎn èr zhì yóu guǎng dōng qiān shì zài qiān yòu tōng zhèng
迁应天府丞,坐为李材讼冤,贬二秩,由广东佥事再迁右通政。
èr shí nián zhuó yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ fú jiàn
二十年擢右佥都御史,巡抚福建。
wēi xiàn cháo xiǎn yì fēng gòng fú yuǎn qǐng chì yù rì běn qín zhǎn píng xiù jí bù cóng
倭陷朝鲜,议封贡,孚远请敕谕日本,擒斩平秀吉,不从。
lǚ sòng guó qiú zi sòng shāng rén xí shā qí fù fú yuǎn yǐ wén zhào lù zuì rén hòu kào qí shǐ
吕宋国酋子讼商人袭杀其父,孚远以闻,诏戮罪人,厚犒其使。
fú zhōu jī mín lüè guān fǔ fú yuǎn qín chàng shǒu zhě luàn shāo dìng ér jǐ shì zhōng gěng suí lóng yù shǐ gān shì jià děng hé fú yuǎn yi chì dì bù wèn
福州饥,民掠官府,孚远擒倡首者,乱稍定,而给事中耿随龙、御史甘士价等劾孚远宜斥,帝不问。
suǒ bù duō sēng tián fú yuǎn rù qí liù yú guān
所部多僧田,孚远入其六于官。
yòu mù mín kěn hǎi tán de bā wàn sān qiān yǒu jī zhù chéng jiàn yíng shè jù bīng yǐ shǒu yīn qǐng tuī xíng yú nán rì péng hú jí zhè zhōng chén qián jīn táng yù huán nán jǐ zhū dǎo jiē bào kě
又募民垦海坛地八万三千有奇,筑城建营舍,聚兵以守,因请推行于南日、彭湖及浙中陈钱、金塘、玉环、南麂诸岛,皆报可。
jū sān nián rù wèi nán jīng dà lǐ qīng jiù qiān bīng bù yòu shì láng gǎi zuǒ diào běi bù
居三年,入为南京大理卿,就迁兵部右侍郎,改左,调北部。
fu bàn dào bèi lùn
甫半道,被论。
qǐ xiū shū lǚ shàng nǎi xǔ
乞休,疏屡上,乃许。
yòu shù nián zú yú jiā zèng nán jīng gōng bù shàng shū hòu shì gōng jiǎn
又数年,卒于家,赠南京工部尚书,后谥恭简。
fú yuǎn dǔ xìn liáng zhī ér è fu yuán liáng zhī yǐ rù fú zhě
孚远笃信良知,而恶夫援良知以入佛者。
zhī jiàn chāng yǔ jùn rén luō rǔ fāng jiǎng xué bù hé
知建昌,与郡人罗汝芳讲学不合。
jí guān nán jīng yǔ rǔ fāng mén rén lǐ bù shì láng yáng qǐ yuán shàng bǎo sī qīng zhōu rǔ dēng bìng zhǔ jiǎng xí
及官南京,与汝芳门人礼部侍郎杨起元、尚宝司卿周汝登,并主讲席。
rǔ dēng yǐ wú shàn wú è wèi zōng fú yuǎn zuò jiǔ dì yǐ nán zhī yán wén chéng zōng zhǐ yuán yǔ shèng mén bù yì yǐ xìng wú bù shàn gù zhī wú bù liáng
汝登以无善无恶为宗,孚远作《九谛》以难之,言:“文成宗旨,原与圣门不异,以性无不善,故知无不良。
liáng zhī jí shì wèi fā zhī zhōng lì lùn zhì wéi míng xī
良知即是未发之中,立论至为明析。
wú shàn wú è xīn zhī tǐ yī yǔ gài zhǐ qí wèi fā shí kuò rán jì rán zhě ér yán zhī zhǐ xíng róng dé yī jìng zì hé xià sān yǔ shǐ wèi wú bìng
无善无恶心之体一语,盖指其未发时,廓然寂然者而言之,止形容得一静字,合下三语,始为无病。
jīn yǐ xīn yì zhī wù jù wú shàn è kě yán zhě fēi wén chéng zhī zhèng zhuàn yě
今以心意知物,俱无善恶可言者,非文成之正传也。
bǐ cǐ lùn yì jǔ tiáo
”彼此论益龃龆。
ér fú yuǎn fǔ fú jiàn yǔ xún àn yù shǐ chén zi zhēn bù xiāng de zi zhēn dū xué nán jī suì mì fěng tóng liè shí yí hé zhī
而孚远抚福建,与巡按御史陈子贞不相得,子贞督学南畿,遂密讽同列拾遗劾之。
cóng fú yuǎn yóu zhě féng cóng wú liú zōng zhōu dīng yuán jiàn jiē wèi míng rú
从孚远游者,冯从吾、刘宗周、丁元荐,皆为名儒。
yóu shí xī zì jì měi luò yáng rén
尤时熙,字季美,洛阳人。
shēng ér jǐng mǐn bù qún ruò guàn jǔ jiā jìng yuán nián xiāng shì
生而警敏不群,弱冠举嘉靖元年乡试。
shí wáng shǒu rén chuán xí lù shǐ chū shì dà fū duō lì pái zhī shí xī yī jiàn tàn yuē dào bù zài shì hu
时王守仁《传习录》始出,士大夫多力排之,时熙一见叹曰:“道不在是乎?
xiàng wú yì zhì cí zhāng mò yǐ
向吾役志词章,末矣。
yǐ ér yǐ jí shāo cóng shì yǎng shēng jiā
”已而以疾稍从事养生家。
shòu yuán shì jiào yù fù sāng chú gǎi guān zhāng qiū yī yǐ zhì liáng zhī wèi jiào liǎng yì shì yì zhī xīn jiàn xué
授元氏教谕,父丧除,改官章丘,一以致良知为教,两邑士亦知新建学。
rù wèi guó zi bó shì xú jiē wèi jì jiǔ mìng liù guǎn shì xián qǔ fǎ yān
入为国子博士,徐阶为祭酒,命六馆士咸取法焉。
jū cháng yǐ bù huò shī shì shǒu rén wèi hèn wén láng zhōng liú kuí de shǒu rén zhī chuán suì shī shì zhī
居常以不获师事守仁为恨,闻郎中刘魁得守仁之传,遂师事之。
kuí yǐ zhí yán gù zhào yù zé shū suǒ yí shí shí cóng yù zhōng zhì wèn
魁以直言锢诏狱,则书所疑,时时从狱中质问。
xún yǐ hù bù zhǔ shì què shuì hǔ shù kè zú ér zhǐ bù sī yī qián
寻以户部主事榷税浒墅,课足而止,不私一钱。
niàn mǔ lǎo qǐ zhōng yǎng guī suì bù chū rì yǐ xiū jǐ shū rén wéi shì zú wèi cháng shè gōng fǔ
念母老,乞终养归,遂不出,日以修己淑人为事,足未尝涉公府。
zhāi zhōng shè shǒu rén wèi chén xīng bì fén xiāng sù bài lái xué zhě yì lìng mín yè
斋中设守仁位,晨兴必焚香肃拜,来学者亦令民谒。
wǎn nián bìng xué zhě píng xū jiàn ér hū gōng xíng shèn qiě yuè shéng mò zì zì gù qí lùn yì qiè yú rì yòng bù wéi kōng xū yǐn guài zhī tán
晚年,病学者凭虚见而忽躬行,甚且越绳墨自恣,故其论议切于日用,不为空虚隐怪之谈。
zú yú wàn lì bā nián nián qī shí yǒu bā xué zhě chēng xi chuān xiān shēng
卒于万历八年,年七十有八,学者称西川先生。
qí mén rén mèng huà lǐ zuì zhe zì yǒu chuán
其门人,孟化鲤最著,自有传。
zhāng hòu jué zì zhì rén chí píng rén
张后觉,字志仁,茌平人。
fù wén xiáng yóu xiāng jǔ guān guǎng chāng zhī xiàn
父文祥,由乡举官广昌知县。
hòu jué shēng yǒu yì zhì shì qīn kǎo jū sāng āi huǐ sān nián bù yù nèi
后觉生有异质,事亲考,居丧哀毁,三年不御内。
zǎo suì wén liáng zhī zhī shuō yú xiàn jiào yù yán yào suì jīng sī lì jiàn xié tóng zhì jiǎng xí
早岁,闻良知之说于县教谕颜钥,遂精思力践,偕同志讲习。
yǐ ér guì xī xú yuè yǐ wáng shǒu rén zài chuán dì zǐ lái wèi cān zhèng hòu jué lǜ tóng zhì wǎng shī zhī xué yì yǒu wén
已而贵溪徐樾以王守仁再传弟子来为参政,后觉率同志往师之,学益有闻。
jiǔ zhī yǐ suì gòng shēng shòu huá yīn xùn dǎo huì de dà zhèn rén duō qīng yā sǐ shàng guān lìng shǔ xiàn shì jiù zāi fú shāng rén xū yuè fú
久之,以岁贡生授华阴训导,会地大震,人多倾压死,上官令署县事,救灾扶伤,人胥悦服。
jí zhì shì guī shì mín qì sòng zài dào
及致仕归,士民泣送载道。
dōng chāng zhī fǔ luō rǔ fāng tí xué fù shǐ zōu shàn jiē zōng shǒu rén xué yǔ hòu jué tóng zhì
东昌知府罗汝芳、提学副使邹善皆宗守仁学,与后觉同志。
shàn wèi jiàn yuàn xué shū yuàn bǐ liù jùn shì shī shì yān
善为建愿学书院,俾六郡士师事焉。
rǔ fāng yì jiàn jiàn tài shū yuàn shí xiāng tǎo lùn
汝芳亦建见泰书院,时相讨论。
yóu yǐ qǔ yǒu wèi guǎng běi zǒu jīng shī nán yóu jiāng zuǒ wu yǐ qīn xián jiǎng xué wéi shì mén dì zǐ rì yì jìn
犹以取友未广,北走京师,南游江左,务以亲贤讲学为事,门弟子日益进。
fán lì yú qí tǔ jí dào jīng chí píng zhě mò bù zào lú wèn yè
凡吏于其土及道经茌平者,莫不造庐问业。
xún fǔ li shì dá liǎng yì shān jū bìng bù néng wèi lǐ nǎi cù xí jù tán bǎo shū shí ér qù
巡抚李世达两诣山居,病不能为礼,乃促席剧谈,饱蔬食而去。
píng shēng bù zuò shī bù tán chán bù shì zhù shù xíng fú yuǎn jìn xué zhě chēng zhī wéi hóng shān xiān shēng
平生不作诗,不谈禅,不事著述,行孚远近,学者称之为弘山先生。
nián qī shí liù yǐ wàn lì liù nián zú
年七十六,以万历六年卒。
qí mén rén mèng qiū zhào wéi xīn zuì zhe
其门人,孟秋、赵维新最著。
qiū zì yǒu chuán
秋,自有传。
wéi xīn yì chí píng rén nián èr shí wén hòu jué jiǎng liáng zhī zhī xué
维新,亦茌平人,年二十,闻后觉讲良知之学。
suì shī shì zhī
遂师事之。
cì qí wèn dá yǔ wèi hóng shān jiào yán
次其问答语,为《弘山教言》。
xìng chún xiào jū sāng wǔ wèi bù rù kǒu chái huǐ gǔ lì zhàng ér hòu qǐ
性纯孝,居丧,五味不入口,柴毁骨立,杖而后起。
xiāng rén yù jǔ qí xiào xíng lì cí zhī
乡人欲举其孝行,力辞之。
sàng ǒu wǔ shí nián bù zài qǔ
丧偶,五十年不再娶。
cháng zhù yuán de jīn yī qiè gōng rén chí zhī qù wéi xīn bù wèn
尝筑垣得金一箧,工人持之去,维新不问。
jiā pín huò bìng rì ér shí chāo rán zì dé
家贫,或并日而食,超然自得。
yì yǐ suì gòng shēng wèi cháng shān xùn dǎo nián jiǔ shí èr wú jí ér zhōng
亦以岁贡生为长山训导,年九十二,无疾而终。
shān yǐ zàn zì rǔ dé xīn jiàn rén
邓以赞,字汝德,新建人。
zhāng yuán biàn zì zi jìn shào xīng shān yīn rén
张元忭,字子荩,绍兴山阴人。
èr rén jiē shēng yǒu yì zhì yòu hào dú shū
二人皆生有异质,又好读书。
yǐ zàn yòu jiàn fù yú rén lùn xué zhé qiān yī wěi zhī jiān chū yǔ lèi sù rú
以赞幼,见父与人论学,辄牵衣尾之,间出语类夙儒。
fù mǐn qí qín xué cháng jiōng zhī dǒu shì
父闵其勤学,尝扃之斗室。
yuán biàn sù léi ruò mǔ jiè wú guò láo nǎi cáng dēng mù zhōng sì mǔ qǐn shǐ sòng
元忭素羸弱,母戒毋过劳,乃藏灯幕中,俟母寝始诵。
shí yú suì shí yǐ qì jié zì fù wén yáng jì shèng sǐ wéi wén yáo lěi zhī kāng kǎi qì xià
十余岁时以气节自负,闻杨继盛死,为文遥诔之,慷慨泣下。
fù tiān fù guān yún nán fù shǐ jī wǔ dìng zéi fèng jì zǔ yǒu gōng
父天复,官云南副使,击武定贼凤继祖有功。
yǐ zéi hái xí wǔ dìng guān jūn bài jì xún fǔ lǚ guāng xún tǎo miè zhī
已,贼还袭武定,官军败绩,巡抚吕光洵讨灭之。
zhì lóng qìng chū yì zhě zhuī lǐ qián shī wáng zhuàng dǎi tiān fù fù yún nán duì bù yuán biàn shì xià dì hái wàn lǐ hù xíng fā jǐn bái
至隆庆初,议者追理前失亡状,逮天复赴云南对簿,元忭适下第还,万里护行,发尽白。
yǐ fù chí yì què xià bái yuān dāng shì lián zhī tiān fù de xuē jí guī
已,复驰诣阙下白冤,当事怜之,天复得削籍归。
lóng qìng wǔ nián yǐ zàn jǔ huì shì dì yī tíng shì dì sān shòu biān xiū ér yuán biàn yǐ tíng shì dì yī shòu xiū zhuàn
隆庆五年,以赞举会试第一,廷试第三,授编修,而元忭以廷试第一,授修撰。
wàn lì chū zuò zhǔ zhāng jū zhèng fāng guó zhèng yǐ zàn shí yǒu kuāng jiàn jū zhèng fú shàn yě yí jí guī
万历初,座主张居正枋国政,以赞时有匡谏,居正弗善也,移疾归。
jiǔ zhī bǔ yuán guān xuán yǐn tuì
久之,补原官,旋引退。
zhào qǐ zhōng yǔn zhì zhōng tú fù yǐ niàn mǔ fǎn
诏起中允,至中途复以念母返。
zài qǐ nán jīng jì jiǔ jiù zhuó lǐ bù yòu shì láng fù jiù zhuǎn lì bù zài shū qǐng jiàn chǔ qiě lì chì sān wáng bìng fēng zhī fēi zhōng yán zhōng gōng zhōng ài yuán zǐ qí yuàn zǎo zhèng chūn gōng shì chén mín yóu qiè
再起南京祭酒,就擢礼部右侍郎,复就转吏部,再疏请建储,且力斥三王并封之非,中言:“中宫钟爱元子,其愿早正春宫,视臣民尤切。
bì xià yǐ hòu zhōng gōng ér huǎn cè lì dài wèi liàng zhōng gōng xīn
陛下以厚中宫而缓册立,殆未谅中宫心。
kuàng xìn zhě guó zhī dà bǎo jiàn chǔ yī shì lǚ shì gēng yí jiāng shǐ zhào lìng bù xìn yú tiān xià fēi suǒ yǐ zhòng zōng miào ān shè jì yě
况信者,国之大宝,建储一事,屡示更移,将使诏令不信于天下,非所以重宗庙,安社稷也。
huì tíng chén duō jiàn zhě shì jìng qǐn
”会廷臣多谏者,事竟寝。
xún zhào wèi lì bù yòu shì láng lì cí bù bài
寻召为吏部右侍郎,力辞不拜。
yǐ zàn dēng dì èr shí yú nián zài guān jǐn mǎn yī kǎo
以赞登第二十余年,在官仅满一考。
jū mǔ yōu bù shèng sàng ér zú zèng lǐ bù shàng shū shì wén jié
居母忧,不胜丧而卒,赠礼部尚书,谥文洁。
yuán biàn cháng kàng shū jiù yù shǐ hú xiào yòu qǐng jìn jiǎng liè nǚ zhuàn yú liǎng gōng xiū èr nán zhī huà jiē bù xǐng
元忭尝抗疏救御史胡涍,又请进讲《列女传》于两宫,修《二南》之化,皆不省。
wàn lì shí nián fèng shǐ chu fǔ hái guō jiā shěng mǔ jì xíng xīn dòng zhé chí guī jǐn wǔ rì mǔ zú
万历十年奉使楚府还,过家省母,既行心动,辄驰归,仅五日,母卒。
yuán biàn fèng èr qīn jí tāng yào fēi kǒu cháng fú jìn jū sāng huǐ jí zūn yòng gǔ lǐ xiāng rén duō huà zhī
元忭奉二亲疾,汤药非口尝弗进,居丧毁瘠,遵用古礼,乡人多化之。
fú què qǐ gù guān jìn zuǒ yù dé zhí jīng yán
服阕,起故官,进左谕德,直经筵。
xiān shì yuán biàn yǐ dì dēng jí ēn qǐng fù fù guān zhào xǔ gěi guàn dài
先是,元忭以帝登极恩,请复父官,诏许给冠带。
zhì shì fù shēn qián qǐng gé bù cóng
至是复申前请,格不从。
yuán biàn qì yuē wú wú yǐ xià jiàn fù mǔ yǐ
元忭泣曰:“吾无以下见父母矣。
suì yì yì de jí zú
”遂悒悒得疾卒。
tiān qǐ chū zhuī shì wén gōng
天启初,追谥文恭。
yǐ zàn yuán biàn zì wèi dì shí jí cóng wáng jī yóu chuán liáng zhī zhī xué rán jiē dǔ yú xiào xíng gōng xíng shí jiàn
以赞、元忭自未第时即从王畿游,传良知之学,然皆笃于孝行,躬行实践。
yǐ zàn pǐn duān zhì jié ér yuán biàn jǔ yuē yǎn rán wú liú rù chán jì zhī bì
以赞品端志洁,而元忭矩矱俨然,无流入禅寂之弊。
yuán biàn zi rǔ lín jiāng xī cān yì
元忭子汝霖,江西参议。
rǔ mào yù shǐ
汝懋,御史。
mèng huà lǐ zì shū lóng hé nán xīn ān rén
孟化鲤,字叔龙,河南新安人。
mèng qiū zì zi chéng chí píng rén
孟秋,字子成,茌平人。
huà lǐ nián shí liù kǎi rán yǐ shèng xián zì qī
化鲤年十六,慨然以圣贤自期。
ér qiū ér shí shòu shī zhì sāng zhōng zhū piān zhé qì qù bù jìng dú
而秋儿时受《诗》,至《桑中》诸篇,辄弃去不竟读。
huà lǐ jǔ wàn lì bā nián jìn shì
化鲤举万历八年进士。
shòu hù bù zhǔ shì shí xiāng yù zhāo zhì zhī cí bù wǎng
授户部主事,时相欲招致之,辞不往。
què shuì hé xī wu yǔ zhū shēng jiǎng xué hé xī rén shī zhù zhī
榷税河西务,与诸生讲学,河西人尸祝之。
nán jī shān dōng dà jī fèng mìng wǎng zhèn quán huó duō
南畿、山东大饥,奉命往振,全活多。
gǎi lì bù lì wén xuǎn láng zhōng zuǒ shàng shū sūn lóng chù zhì míng jí shén
改吏部,历文选郎中,佐尚书孙鑨黜陟,名籍甚。
shí nèi gé quán zhòng měi quán chú bì xiān bái huà lǐ dú fǒu zhōng guān qǐng tuō fù bù yīng yǐ gù duō bú yuè
时内阁权重,每铨除必先白,化鲤独否,中官请托复不应,以故多不悦。
dū jǐ shì zhōng zhāng dòng xiān yǐ jiàn yán xuē jí huà lǐ zòu qǐ zhī wǔ zhǐ duó táng guān fèng zhé huà lǐ jí yuán wài láng xiàng fù hóng zhǔ shì jiāng zhòng shì zá zhí
都给事中张栋先以建言削籍,化鲤奏起之,忤旨,夺堂官俸,谪化鲤及员外郎项复弘、主事姜仲轼杂职。
gé chén shū jiù mìng yǐ yuán pǐn diào wài
阁臣疏救,命以原品调外。
qǐng zhī yán guān fù jiāo zhāng jiù dì yì nù duó yán guān fèng chì huà lǐ děng wéi mín
顷之,言官复交章救,帝益怒,夺言官俸,斥化鲤等为民。
jì guī zhù shū yuàn chuān shàng yǔ xué zhě jiǎng xí bù chuò sì fāng cóng yóu zhě héng shù bǎi rén
既归,筑书院川上,与学者讲习不辍,四方从游者恒数百人。
jiǔ zhī zú
久之卒。
qiū jǔ lóng qìng wǔ nián jìn shì
秋举隆庆五年进士。
wèi chāng lí zhī xiàn yǒu shàn zhèng
为昌黎知县,有善政。
qiān dà lǐ píng shì qù zhī rì lǎo zhì zài dào qì liú
迁大理评事,去之日,老稚载道泣留。
yǐ zhí fāng yuán wài láng dū shì shān hǎi guān
以职方员外郎督视山海关。
guān zhèng jiǔ chí jiān rén chū rù zì shàn qiū jìn zhī yán
关政久驰,奸人出入自擅,秋禁之严。
zhōng liú yán wàn lì jiǔ nián jīng chá zuò biǎn guī tú yǔ qī nú gòng jià yī niú chē dào páng guān zhě xián tàn xī
中流言,万历九年京察坐贬,归涂与妻孥共驾一牛车,道旁观者咸叹息。
xǔ fú yuǎn cháng guò zhāng qiū zào qí lú jiàn mǎo wū shù chuán shū shǐ láng jí qí zhōng tàn yuē mèng wǒ jiāng fēng wèi dà jiāng yǐ nán wèi yǒu yě
许孚远尝过张秋,造其庐,见茆屋数椽,书史狼藉其中,叹曰:“孟我疆风味,大江以南未有也。
wǒ jiāng zhě qiū bié hào yě
”我疆者,秋别号也。
hòu qǐ guān xíng bù zhǔ shì lì shàng bǎo chéng shǎo qīng zú
后起官刑部主事,历尚宝丞少卿,卒。
qiū jì mò tíng chén wèi qǐng shì zhě zhāng shù shí shàng
秋既殁,廷臣为请谥者章数十上。
tiān qǐ chū cì shì qīng xiàn
天启初,赐谥清宪。
huà lǐ zì gòng rù tài xué jí yǔ qiū dào yì xiāng xù hòu wèi lì bù láng ér qiū guān shàng bǎo bǐ shè jū shí yǐn qǐ jū wú fú gòng zhě shí rén chēng èr mèng
化鲤自贡入太学,即与秋道义相勖,后为吏部郎,而秋官尚宝,比舍居,食饮起居无弗共者,时人称“二孟”。
huà lǐ zhī xué de zhī luò yáng yóu shí xī ér qiū shòu yè yú yì rén zhāng hòu jué
化鲤之学得之洛阳尤时熙,而秋受业于邑人张后觉。
shí xī shī yuē liú kuí hòu jué zé yán yào xú yuè dì zǐ yě
时熙师曰刘魁,后觉则颜钥、徐樾弟子也。
lái zhī dé zì yǐ xiān liáng shān rén
来知德,字矣鲜,梁山人。
yòu yǒu zhì xíng yǒu sī jǔ wèi xiào tóng
幼有至行,有司举为孝童。
jiā jìng sān shí yī nián jǔ yú xiāng
嘉靖三十一年举于乡。
èr qīn xiāng jì mò lú mù liù nián bù yǐn jiǔ rú hūn
二亲相继殁,庐墓六年,不饮酒茹荤。
fú chú shāng bù jí lù yǎng zhōng shēn má yī shū shí shì bú jiàn yǒu sī
服除,伤不及禄养,终身麻衣蔬食,誓不见有司。
qí xué yǐ zhì zhī wèi běn jǐn lún wèi yào
其学以致知为本,尽伦为要。
suǒ zhe yǒu shěng jué lù shěng shì lù lǐ xué biàn yí xīn xué huì míng jiě zhū shū ér zhōu yì jí zhù yī piān yòng gōng yóu dǔ
所著有《省觉录》、《省事录》、《理学辨疑》、《心学晦明解》诸书,而《周易集注》一篇用功尤笃。
zì yán xué mò suì yú yì
自言学莫邃于《易》。
chū jié lú fǔ shān xué zhī liù nián wú suǒ de
初,结庐釜山,学之六年无所得。
hòu yuǎn kè qiú xī shān zhōng tán sī zhě shù nián shǐ wù yì xiàng
后远客求溪山中,覃思者数年,始悟《易》象。
yòu shù nián shǐ wù wén wáng xù guà kǒng zǐ zá guà zhī yì
又数年始悟文王《序卦》、孔子《杂卦》之意。
yòu shù nián shǐ wù guà biàn zhī fēi
又数年始悟卦变之非。
gài èr shí jiǔ nián ér hòu shū chéng
盖二十九年而后书成。
wàn lì sān shí nián zǒng dū wáng xiàng qián xún fǔ guō zi zhāng hé cí lùn jiàn tè shòu hàn lín dài zhào
万历三十年,总督王象干、巡抚郭子章合词论荐,特授翰林待诏。
zhī dé lì cí zhào yǐ suǒ shòu guān zhì shì yǒu sī yuè gěi mǐ sān shí zhōng qí shēn
知德力辞,诏以所授官致仕,有司月给米三石,终其身。
shān yuán xī zì rǔ jí nán chéng rén
邓元锡,字汝极,南城人。
shí wǔ sàng fù shuǐ jiāng bù rù kǒu
十五丧父,水浆不入口。
shí qī xíng shè cāng fǎ huì qí xiāng rén
十七行社仓法,惠其乡人。
yǐ wèi zhū shēng yóu yì rén luō rǔ fāng mén yòu zǒu jí ān xué yú zhū xiān dá
已为诸生,游邑人罗汝芳门,又走吉安,学于诸先达。
jiā jìng sān shí sì nián jǔ yú xiāng fù cóng zōu shǒu yì liú bāng cǎi liú yáng zhū sù rú lùn xué
嘉靖三十四年举于乡,复从邹守益、刘邦采、刘阳诸宿儒论学。
hòu bù fù huì shì dù mén zhù shù yú sān shí nián wǔ jīng jiē yǒu chéng shū hóng shēn bó ào xué zhě chēng qián gǔ xiān shēng
后不复会试,杜门著述,逾三十年,《五经》皆有成书,闳深博奥,学者称潜谷先生。
xiū níng fàn lái zhī nán chéng shí zhòng yuán xī
休宁范涞知南城时,重元锡。
hòu wèi nán chāng zhī fǔ wàn lì shí liù nián rù jìn jiàn yuán xī jí liú yuán qīng zhāng huáng yú cháo
后为南昌知府,万历十六年入觐,荐元锡及刘元卿、章潢于朝。
nán jīng jì jiǔ zhào yòng xián yì qǐng zhēng pìn rú wú yǔ bì chén xiàn zhāng gù shì
南京祭酒赵用贤亦请征聘,如吴与弼、陈献章故事。
de zhǐ yǒu sī qǐ sòng bù shì yuán xī gù cí
得旨,有司起送部试,元锡固辞。
míng nián yù shǐ wáng dào xiǎn fù yǐ yuán xī yuán qīng bìng jiàn qiě qǐng fǎng zǔ zōng zhēng bì gù shì wú jū bù shì
明年,御史王道显复以元锡、元卿并荐,且请仿祖宗征辟故事,无拘部试。
zhào lìng yǒu sī wèn bìng quán kě qǐ sòng fù bù jìng bù xíng
诏令有司问病,痊可起送赴部,竟不行。
èr shí yī nián xún àn yù shǐ qín dà kuí fù bìng jiàn èr rén zhào yǐ hàn lín dài zhào zhēng zhī yǒu sī dūn qiǎn shàng dào fu lí jiā ér zú
二十一年,巡按御史秦大夔复并荐二人,诏以翰林待诏征之,有司敦遣上道,甫离家而卒。
xiāng rén sī shì wén tǒng xiān shēng
乡人私谥文统先生。
yuán xī zhī xué yuān yuán wáng shǒu rén bù jìn zōng qí shuō
元锡之学,渊源王守仁,不尽宗其说。
shí xīn xué shèng xíng wèi xué wéi wú jué yī jiào jí wú yú yùn jiǔ róng jiǔ sī sì jiào liù yì jiē zhì gù yě
时心学盛行,谓学惟无觉,一觉即无余蕴,九容、九思、四教、六艺皆桎梏也。
yuán xī lì pái zhī gù shēng píng bó jí qún shū ér yào guī yú liù jīng
元锡力排之,故生平博极群书,而要归于《六经》。
suǒ zhe wǔ jīng yì hán shǐ shàng xià biān huáng míng shū bìng xíng yú shì
所著《五经绎》、《函史上下编》、《皇明书》,并行于世。
yuán qīng zì diào fù ān fú rén
元卿,字调父,安福人。
jǔ lóng qìng sì nián xiāng shì míng nián huì shì duì cè jí chén shí bì zhǔ zhě bù gǎn lù
举隆庆四年乡试,明年会试,对策极陈时弊,主者不敢录。
zhāng jū zhèng wén ér dà nù xià suǒ sī shēn chì qiě lìng rén mì xiòng zhī qí rén fǎn yǐ qíng gào nǎi huò miǎn
张居正闻而大怒,下所司申饬,且令人密诇之,其人反以情告,乃获免。
jì guī shī tóng yì liú yáng wáng shǒu rén dì zi yě
既归,师同邑刘阳,王守仁弟子也。
wàn lì èr nián huì shì bù dì suì jué yì kē míng wu yǐ qiú dào wéi shì
万历二年,会试不第,遂绝意科名,务以求道为事。
jì lèi bèi jiàn nǎi zhào wèi guó zi bó shì
既累被荐,乃召为国子博士。
zhuó lǐ bù zhǔ shì shū qǐng zǎo cháo qín zhèng yòu qǐng cóng sì zōu shǒu yì wáng gèn yú wén miào lí zhèng wài fān cháo gòng jiù yí
擢礼部主事,疏请早朝勤政,又请从祀邹守益、王艮于文庙,厘正外蕃朝贡旧仪。
xún yǐn jí guī sì lì zhuàn shù yǒu shān jū cǎo hái shān xù cǎo zhū rú xué àn xián yì biān sī wèn biān lǐ lǜ lèi yào dà xué xīn biān zhū shū
寻引疾归,肆力撰述,有《山居草》、《还山续草》、《诸儒学案》、《贤弈编》、《思问编》、《礼律类要》、《大学新编》诸书。
huáng zì běn qīng nán chāng rén
潢,字本清,南昌人。
jū fù sāng āi huǐ xuè yì
居父丧,哀毁血溢。
gòu cǐ xǐ táng lián tóng zhì jiǎng xué
构此洗堂,联同志讲学。
ji qún shū bǎi èr shí qī juǎn yuē tú shū biān
辑群书百二十七卷,曰《图书编》。
yòu zhe zhōu yì xiàng yì shí jīng yuán tǐ shū jīng yuán shǐ chūn qiū qiè yì lǐ jì zhā yán lún yǔ yuē yán zhū shū
又著《周易象义》、《时经原体》、《书经原始》、《春秋窃义》、《礼记劄言》、《论语约言》诸书。
cóng yóu zhě shén zhòng
从游者甚众。
shù bèi jiàn cóng lì bù shì láng yáng shí qiáo qǐng yáo shòu shùn tiān xùn dǎo rú chén xiàn zhāng lái zhī dé gù shì yǒu sī yuè gěi mǐ sān shí shàn qí jiā
数被荐,从吏部侍郎杨时乔请,遥授顺天训导,如陈献章、来知德故事,有司月给米三石赡其家。
zú yú wàn lì sān shí liù nián nián bā shí èr
卒于万历三十六年,年八十二。
qí xiāng rén chēng huáng zì shǎo qì lǎo kǒu wú fēi lǐ zhī yán shēn wú fēi lǐ zhī xíng jiāo wú fēi lǐ zhī you mù wú fēi lǐ zhī shū nǎi sī shì wén dé xiān shēng
其乡人称潢自少迄老,口无非礼之言,身无非礼之行,交无非礼之友,目无非礼之书,乃私谥文德先生。
zì wú yǔ bì hòu yuán xī yuán qīng huáng bìng méng jiàn pì hào jiāng yòu sì jūn zǐ
自吴与弼后,元锡、元卿、潢并蒙荐辟,号“江右四君子”。