明史 · 佚名 · Chapter 295 of 333

列传·卷一百八十三

PinyinModern Translation
Size

zhōng yì qī

◎忠义七

hé fù shào zōng yuán děng zhāng luo jùn dì luō yàn děng jīn yù tóng hán dōng míng děng tāng wén qióng fàn zhēn tīng děng xǔ yǎn cáo sù děng wáng qiáo dòng zhāng jì mèng chén qí chì děng liú shì dòu shěn yún zuò děng wáng lì jīng liú sān cè děng yǐn shēn zhuāng zǔ gào děng gāo qí xūn wáng shì jié děng zhāng yào wú zǐ qí céng yì zhuàn děng mǐ shòu tú gěng tíng lù mǎ qián xí shàng zhēn kǒng shī chéng děng xú dào xìng luō guó huán děng liú tíng biāo wáng yùn kāi wáng yùn hóng

○何复(邵宗元等) 张罗俊(弟罗彦等) 金毓峒(韩东明等) 汤文琼(范箴听等) 许琰(曹肃等) 王乔栋张继孟(陈其赤等) 刘士斗(沈云祚等) 王励精(刘三策等) 尹伸(庄祖诰等) 高其勋(王士杰等) 张耀(吴子骐曾异撰等) 米寿图耿廷箓(马干) 席上珍(孔师程等) 徐道兴(罗国𤩽等) 刘廷标(王运开王运闳)

hé fù zì jiàn yuán píng dù rén

何复,字见元,平度人。

shào zōng yuán zì jǐng kāng dàng shān rén

邵宗元,字景康,砀山人。

fù chóng zhēn qī nián jìn shì

复,崇祯七年进士。

zhī gāo xiàn yǒu què zéi gōng

知高县,有却贼功。

wǔ shàng guān bèi hé zhé shù

忤上官,被劾谪戍。

hòu tíng chén duō lùn jiàn qǐ yīng shān zhī xiàn lèi qiān gōng bù zhǔ shì jìn yuán wài láng

后廷臣多论荐,起英山知县,累迁工部主事,进员外郎。

shí qī nián èr yuè zhuó bǎo dìng zhī fǔ

十七年二月擢保定知府。

zōng yuán yóu ēn gòng shēng lì bǎo dìng tóng zhī yǒu zhì xíng

宗元,由恩贡生历保定同知,有治行。

lǐ zì chéng xiàn shān xī qiǎn wěi fù jiāng jūn liú fāng liàng yóu gù guān dōng fàn jī fǔ zhèn dòng

李自成陷山西,遣伪副将军刘方亮由固关东犯,畿辅震动。

jí zhēn dìng yóu jī xiè jiā fú shā xún fǔ xú biāo fǎn qiǎn shǐ yíng zéi rén qíng yì xiōng xiōng

及真定游击谢嘉福杀巡抚徐标反,遣使迎贼,人情益汹汹。

zōng yuán shí shè fǔ shì jí jí tōng pàn wáng zōng zhōu tuī guān xǔ yuē kě qīng yuàn zhī xiàn zhū yǒng kāng hòu wèi zhǐ huī liú zhōng sì jí xiāng guān zhāng luo yàn yǐn xǐ děng yì chéng shǒu

宗元时摄府事,亟集通判王宗周,推官许曰可,清苑知县朱永康,后卫指挥刘忠嗣及乡官张罗彦、尹洗等,议城守。

fù wén jiān chéng chí rù chéng zōng yuán shòu yǐ yìn

复闻,兼程驰入城,宗元授以印。

fù yuē gōng bù shǔ yǐ dìng yìn réng pèi zhī wǒ xiāng yǔ lù lì kě yě

复曰:“公部署已定,印仍佩之,我相与僇力可也。

nǎi yè wén miào yǔ zhū shēng jiǎng jiàn wēi zhì mìng zhāng cí qì jī liè

”乃谒文庙,与诸生讲《见危致命章》,词气激烈。

jiǎng bì dēng chéng fēn shǒu

讲毕,登城分守。

dū chéng xiàn zhī cì rì zéi shǐ tóu shū yòu xiáng zōng yuán shǒu liè zhī

都城陷之次日,贼使投书诱降,宗元手裂之。

míng rì zéi dà zhì luò yì sān bǎi lǐ

明日,贼大至,络绎三百里。

yǒu shù shí qí fú fù rén yī yán suǒ guò bǎi yú chéng jiē kāi mén yuǎn yíng bù jiàng jí tú

有数十骑服妇人衣,言:“所过百余城,皆开门远迎,不降即屠。

qiě jīng shī yǐ pò rǔ wèi shuí shǒu

且京师已破,汝为谁守?

chéng shàng rén wén zhī fà shù zì liè

”城上人闻之,发竖眦裂。

zéi huán gōng lěi rì zōng yuán děng shǒu shén jiān zéi shāo shāo yǐn què

贼环攻累日,宗元等守甚坚,贼稍稍引却。

dū shī dà xué shì li jiàn tài lǜ cán zú shù bǎi niǎn xiǎng yín shí yú liàng kòu chéng qiú rù

督师大学士李建泰率残卒数百,辇饷银十余辆,叩城求入。

zōng yuán děng bù xǔ

宗元等不许。

jiàn tài jǔ chì yìn shì zhī zōng yuán děng yuē hé tiān zǐ hòu ēn yù mén cì jiàn zhuó jiǔ jiàn bié

建泰举敕印示之,宗元等曰:“荷天子厚恩,御门赐剑,酌酒饯别。

jīn bù zhàng yuè xī zhēng nǎi kòu guān bì zéi yé

今不仗钺西征,乃叩关避贼耶?

jiàn tài nù lì shēng chì hū qiě jǔ shàng fāng jiàn xié zhī

”建泰怒,厉声叱呼,且举尚方剑胁之。

huò qǐng qǐ mén zōng yuán yuē tuō zéi zhà wèi zhī ruò hé

或请启门,宗元曰:“脱贼诈为之,若何?

zhòng yǐ yù shǐ jīn yù tóng cháng jiān jiàn tài jūn shi jiàn tài tuī chū shì zhī xìn nǎi nà zhī

”众以御史金毓峒尝监建泰军,识建泰,推出视之信,乃纳之。

jiàn tài rù zéi gōng yì lì

建泰入,贼攻益厉。

jiàn tài chàng yán yuē shì bù zhī yǐ gū yǔ yì jiàng

建泰倡言曰:“势不支矣,姑与议降。

shū dié pò zōng yuán yòng yìn

”书牒,迫宗元用印。

zōng yuán dǐ yìn lì shēng yuē wǒ wèi cháo tíng shǒu tǔ yì bù jiàng yù jiàng zhě rèn wèi zhī

宗元抵印厉声曰:“我为朝廷守土,义不降,欲降者任为之。

dà kū yǐn dāo jiāng zì wěn zuǒ yòu jí zhǐ zhī jiē yǔ qì

”大哭,引刀将自刎,左右急止之,皆雨泣。

luō yàn qián yuē xié shuō wù tīng sù jī zéi

罗彦前曰:“邪说勿听,速击贼。

fù zì qǐ yǎn xī yáng jù pào huǒ fā bèi liǎo jǐ sǐ

”复自起𪩘西洋巨炮,火发,被燎几死。

zéi gōng wú yí lì zhì dié jǐn qīng

贼攻无遗力,雉堞尽倾。

é zéi huǒ jiàn zhōng chéng xī běi lóu fù suì fén sǐ

俄贼火箭中城西北楼,复遂焚死。

nán guō mén yòu fén shǒu zhě duō sàn

南郭门又焚,守者多散。

nán chéng shǒu jiāng wáng dēng zhōu zhuì chéng chū jiàng zéi fēng yōng ér shàng

南城守将王登洲缒城出降,贼蜂拥而上。

jiàn tài zhōng jūn fù jiāng guō zhōng jié děng wéi nèi yìng chéng suì xiàn

建泰中军副将郭中杰等为内应,城遂陷。

zōng yuán jí zhōng guān fāng zhèng huà bù qū sǐ

宗元及中官方正化不屈死。

jiàn tài lǜ yuē kě yǒng kāng chū jiàng

建泰率曰可、永康出降。

zhōng sì fēn shǒu dōng chéng chéng jiāng xiàn zhào nǚ dì shì yáng qiān hù zhě guī yǔ qī máo zǐ fù wáng tóng chǔ yī shì jù yǐ gōng xián yì shā zhī fù dēng chéng jù shǒu

忠嗣分守东城,城将陷,召女弟适杨千户者归,与妻毛、子妇王同处一室,俱以弓弦缢杀之,复登城拒守。

chéng pò bèi zhí nù lì duó zéi dāo shā èr zéi

城破被执,怒詈,夺贼刀杀二贼。

zéi jūn zhì wān mù yì bí zhī jiě sǐ

贼麇至,剜目劓鼻支解死。

yī shí wǔ chén sǐ shì zhě shǒu bèi zé zhāng dà tóng yǔ zi zhī tǎn lì zhàn sǐ

一时武臣死事者,守备则张大同与子之坦力战死。

zhǐ huī zé wén yùn chāng liú hóng ēn dài shì jué liú yuán jìng lǚ jiǔ zhāng lǚ yī zhào li yī guǎng

指挥则文运昌、刘洪恩、戴世爵、刘元靖、吕九章、吕一照、李一广,

zhōng jūn zé yáng rú xiù

中军则杨儒秀,

zhèn fǔ zé guǎn mín zhì

镇抚则管民治,

qiān hù zé yáng rén zhèng li shàng zhōng jì dòng zhào shì guì liú běn yuán hóu jì xiān zhāng shǒu dào

千户则杨仁政、李尚忠、纪动、赵世贵、刘本源、侯继先、张守道,

bǎi hù zé liú cháo qīng liú yuè tián shǒu zhèng wáng hào shàn qiáng zhōng wǔ wáng ěr zhǐ

百户则刘朝卿、刘悦、田守正、王好善、强忠武、王尔祉,

bǎ zǒng zé hǎo guó zhōng shēn xī

把总则郝国忠、申锡,

jiē xùn chéng sǐ

皆殉城死。

yǒu lǚ yīng jiāo zhě bǎo dìng yòu wèi rén lì guān mì yún fù zǒng bīng xiè shì guī

有吕应蛟者,保定右卫人,历官密云副总兵,谢事归。

zéi zhì zǒng jiān zhèng huà zhī qí néng yán yǔ gòng shǒu zhòu yè lù lì

贼至,总监正化知其能,延与共守,昼夜戮力。

chéng pò duǎn bīng dòu shā shí yú zéi ér sǐ

城破,短兵斗杀十余贼而死。

zhāng luo jùn zì yuán měi qīng yuàn rén

张罗俊,字元美,清苑人。

fù chún chén yóu wǔ jìn shì lì guān shǔ cān jiāng shén jī yíng zuǒ fù jiāng

父纯臣,由武进士历官署参将、神机营左副将。

shēng liù zǐ luō jùn luō yàn luō shì luō shàn luō zhé luō fǔ

生六子:罗俊、罗彦、罗士、罗善、罗喆、罗辅。

luō jùn qǔ gǔ nǚ zhōng shēn bù zhì qiè

罗俊娶瞽女,终身不置妾。

luō yàn zì zhòng měi jǔ chóng zhēn èr nián jìn shì

罗彦,字仲美,崇祯二年进士。

lèi qiān lì bù wén xuǎn láng zhōng

累迁吏部文选郎中。

yáng sì chāng shù jiè fēng jiāng shì yǐn yòng fěi rén luō yàn duō bó zhèng

杨嗣昌数借封疆事引用匪人,罗彦多驳正。

dì yí lì bù xíng sī chǎng zú cháng chōng tíng cáo láng duō lí qiǎn zhě luō yàn dú wú suǒ rǎn

帝疑吏部行私,厂卒常充庭,曹郎多罹谴者,罗彦独无所染。

zhì mǎn qiān guāng lù shǎo qīng bèi wū luò zhí guī

秩满,迁光禄少卿,被诬落职归。

luō jùn yǐ shí liù nián qiū jǔ jìn shì luō fǔ yì yǐ shì nián jǔ wǔ jìn shì

罗俊以十六年秋举进士,罗辅亦以是年举武进士。

ér luō yàn shǎo cóng fù sāi shàng xí bīng shì

而罗彦少从父塞上,习兵事。

chū guān xíng rén fèng shǐ xuán lǐ xiāng jùn sān bèi bīng zuǒ dāng shì shǒu yù sān zhe gōng

初官行人,奉使旋里,乡郡三被兵,佐当事守御,三著功。

jǐ shì zhōng shí mǐn fèng shǐ guò qí de yè bàn yù rù chéng luō yàn bù xǔ

给事中时敏奉使过其地,夜半欲入城,罗彦不许。

mǐn hé qí shàn sī suǒ yuè luō yàn shū biàn dì bù wèn

敏劾其擅司锁钥,罗彦疏辩,帝不问。

shí qī nián èr yuè zéi bī jīng shī zhòng yì shǒu yù

十七年二月,贼逼京师,众议守御。

luō yàn xiōng dì yǔ tóng zhī shào zōng yuán děng shà xuè méng shì sǐ shǒu

罗彦兄弟与同知邵宗元等歃血盟,誓死守。

zǒng bīng guān mǎ dài yè luō yàn yuē zéi fēn liǎng dào yī chū gù guān yī qū hé jiān

总兵官马岱谒罗彦曰:“贼分两道,一出固关,一趋河间。

wú dāng chū zhūn lǐ xiàn è qí chōng xiān shā qī zǐ ér hòu wǎng qí chéng shǒu xī shǔ gōng

吾当出屯蠡县扼其冲,先杀妻子而后往,其城守悉属公。

luō yàn yuē nuò

”罗彦曰:“诺。

jié dàn dài guǒ shā qī nú shí yī rén lǜ shī qù

”诘旦,岱果杀妻孥十一人,率师去。

luō yàn děng jiū xiāng bīng èr qiān fēn pí shǒu

罗彦等纠乡兵二千分陴守。

luō jùn shǒu dōng chéng luō yàn xī běi luō fǔ wèi yóu bīng

罗俊守东城,罗彦西北,罗辅为游兵。

gōng lǐn bù zú chū sī cái zuǒ zhī

公廪不足,出私财佐之。

zéi qiǎn qí hū jiàng luō jùn gù qí xià yuē yù jiàng zhě qǔ wǒ shǒu qù

贼遣骑呼降,罗俊顾其下曰:“欲降者,取我首去。

hòu wèi zhǐ huī liú zhōng sì tǐng jiàn yuē yǒu bù cóng zhāng shì xiōng dì sǐ shǒu zhě chǐ cǐ jiàn

”后卫指挥刘忠嗣挺剑曰:“有不从张氏兄弟死守者,齿此剑。

nù mù fā shàng zhǐ

”怒目,发上指。

wén zhě xián fèn lì shǒu yì jiān zéi wèi yǐn què

闻者咸愤厉,守益坚,贼为引却。

yǐ wén jīng shī biàn zhòng jiē kū běi xiàng bài yòu luó bài xiāng méng shì

已,闻京师变,众皆哭,北向拜,又罗拜相盟誓。

ér zéi gōng yì jí chéng zhōng duō yì yì

而贼攻益急,城中多异议。

luō yàn wèi zōng yuán yuē xiǎo mín wú zhī fēi gǔ yǐ dà yì qì bù zhuàng

罗彦谓宗元曰:“小民无知,非鼓以大义,气不壮。

nǎi xià lìng rén zhui chóng zhēn qián yī méi yú xiàng yǐ shì dài zhǔ yì

”乃下令人缀崇祯钱一枚于项,以示戴主意。

zéi wèi luō yàn zhǔ móu hū qí míng dà gòu qiě shè shū shuō jiàng luō yàn bù gù

贼谓罗彦主谋,呼其名大诟,且射书说降,罗彦不顾。

zéi sǐ shāng duō gōng yù lì

贼死伤多,攻愈力。

li jiàn tài qīn jūn wèi nèi yìng chéng suì xiàn

李建泰亲军为内应,城遂陷。

luō jùn yóu chí dāo kǎn zéi dāo tuō liǎng shǒu bào zéi niè qí ěr xuè lín lí kǒu wěn jiān

罗俊犹持刀砍贼,刀脱,两手抱贼啮其耳,血淋漓口吻间。

zéi zhì yì zhòng dà hū wǒ jìn shì zhāng luo jùn yě suì yù hài

贼至益众,大呼“我进士张罗俊也”,遂遇害。

luō yàn jiàn zéi rù jí huán jiā dà shū guān jiē xìng míng yú bì tóu huán sǐ

罗彦见贼入,急还家,大书官阶、姓名于壁,投缳死;

zǐ jìn yǔ luō jùn zi shēn bìng fù jǐng sǐ

子晋与罗俊子伸并赴井死。

luō shàn zì shùn qīng wèi zhū shēng zuǒ liǎng xiōng shǒu chéng

罗善,字舜卿,为诸生,佐两兄守城。

chéng jiāng xiàn liǎng xiōng jiè wù sǐ luō shàn yuē yǒu sǐ jié zhī chén bù kě wú sǐ jié zhī shì

城将陷,两兄戒勿死,罗善曰:“有死节之臣,不可无死节之士。

qī gāo xié sān nǚ tóu jǐng sǐ luō shàn yì tóu tā jǐng sǐ

”妻高携三女投井死,罗善亦投他井死。

luō fǔ duō lì shàn shè zhòu yè chéng chéng shè bì shā zéi

罗辅多力善射,昼夜乘城,射必杀贼。

chéng pò yǔ luō jùn duó wéi zǒu luō jùn bù kě luō fǔ lián shè shā shù rén shǐ jǐn chí duǎn bīng shā shù rén nǎi sǐ

城破,与罗俊夺围走,罗俊不可,罗辅连射杀数人,矢尽,持短兵杀数人乃死。

zhāng shì xiōng dì liù rén luō shì zǎo zú qí qī gāo shǒu jié shí qī nián zhì shì zì jīng sǐ

张氏兄弟六人,罗士早卒,其妻高守节十七年,至是自经死。

wéi luō zhé cóng shuǐ mén zǒu miǎn qí qī wáng yì yì sǐ

惟罗喆从水门走免,其妻王亦缢死。

luō jùn bó mǔ li mà zéi sǐ

罗俊伯母李骂贼死。

luō yàn qī zhào èr qiè sòng qián jí jìn qī shī dāng wéi jí shí bìng zuò jǐng bàng yǐ dài

罗彦妻赵、二妾宋、钱及晋妻师,当围急时,并坐井傍以待。

zéi rù jiē xiān luō yàn tóu jǐng sǐ dú zhào bù chén jiā rén chū zhī

贼入,皆先罗彦投井死,独赵不沈,家人出之。

luō fǔ qī bái zài mǔ jiā wén biàn yù sǐ shì zhě zhǐ zhī dài yǐ jí jǐng tuī yòu nǚ xiān rù yǐ cóng zhī

罗辅妻白在母家,闻变欲死,侍者止之,绐以汲井,推幼女先入,已从之。

luō jùn zài cóng zi zhèn qī xú xùn qī liú yì tóu jǐng sǐ yī mén sǐ zhě fán èr shí sān rén

罗俊再从子震妻徐,巽妻刘,亦投井死,一门死者凡二十三人。

jīn yù tóng zì zhì hè bǎo dìng wèi rén

金毓峒,字稚鹤,保定卫人。

fù quán hù bù yuán wài láng

父铨,户部员外郎。

yù tóng jǔ chóng zhēn qī nián jìn shì

毓峒举崇祯七年进士。

shòu zhōng shū shè rén

授中书舍人。

shí sì nián miàn chén cáo wu chēng zhǐ shòu yù shǐ

十四年面陈漕务,称旨,授御史。

shū lùn bīng bù shàng shū chén xīn jiǎ yōng cái wù guó hù bù shàng shū li dài wèn jī bìng fáng xián

疏论兵部尚书陈新甲庸才误国,户部尚书李待问积病妨贤。

yòu qǐng huàn fā dé yīn zì shí wǔ nián shǐ juān chú fán kē yǔ hǎi nèi gēng xīn

又请涣发德音,自十五年始,蠲除繁苛,与海内更新。

yīn yán fù shè yī àn qí rén jǐn fèng yè bù kě yǐ yī fū sī yuàn kāi huò duān

因言复社一案,其人尽缝掖,不可以一夫私怨开祸端。

dì duō cǎi nà

帝多采纳。

míng nián chū àn shǎn xī

明年出按陕西。

sūn chuán tíng zhì bīng guān zhōng lì mín kǔ zhēng shàn rì yè wàng chū guān tiān zǐ yì lǚ zhào dū qù

孙传庭治兵关中,吏民苦征缮,日夜望出关,天子亦屡诏督趣。

yù tóng dú wèi jiāng jiāo zú hàn wèi kě qīng zhàn kàng shū zhēng

毓峒独谓将骄卒悍,未可轻战,抗疏争。

dì bù nà shī guǒ bài

帝不纳,师果败。

shí liù nián dōng qī mǎn de dài fu chū jìng ér zéi rù guān

十六年冬,期满得代,甫出境,而贼入关。

fù huán zhì cháo yì hé shàng jiàng lì gōng zuì ér hòu xíng

复还至朝邑,核上将吏功罪而后行。

míng nián sān yuè zhào duì mìng jiān li jiàn tài jūn

明年三月召对,命监李建泰军。

chí fù shān xī dǐ bǎo dìng zéi qí yǐ bī suì xié shào zōng yuán děng gòng shǒu

驰赴山西,抵保定,贼骑已逼,遂偕邵宗元等共守。

yù tóng fēn shǒu xi chéng sàn jiā zī qiān yú jīn kào shì qí qī wáng yì chū zān ěr zuǒ zhī

毓峒分守西城,散家赀千余金犒士,其妻王亦出簪珥佐之。

jīng shī biàn wén zéi shè shū shuō jiàng zhòng pō xiè

京师变闻,贼射书说降,众颇懈。

yù tóng lì shēng yuē zhèng dāng wèi jūn fù fù chóu gǎn yì yì zhě zhǎn

毓峒厉声曰:“正当为君父复仇,敢异议者斩!

xuán yín pái lìng jī zéi zhě zì qǔ

”悬银牌,令击贼者自取。

zhòng zhēng fèn bì zéi duō

众争奋,毙贼多。

chéng xiàn yī zéi wǎn yù tóng wǎng yè qí shuài qiě mà qiě xíng yù jǐng

城陷,一贼挽毓峒往谒其帅,且骂且行,遇井。

tuī zéi pū de zì duò jǐng sǐ

推贼仆地,自堕井死。

qī wén jí zì jīng

妻闻,即自经。

qí cóng zǐ zhèn sūn yǒu yǒng lì yǐ wǔ jǔ zuǒ shǒu chéng

其从子振孙有勇力,以武举佐守城。

zéi zhì zhòng jiē sàn dú lì chéng shàng dà hū yuē wǒ jīn zhèn sūn qián rì shā shù zéi kuí zhě wǒ yě

贼至,众皆散,独立城上,大呼曰:“我金振孙,前日杀数贼魁者,我也。

qún zéi zhī jiě zhī

”群贼支解之。

zhèn sūn xiōng xiào sūn zǐ fù chén yǔ shì ér guì chūn yì tóu jǐng sǐ

振孙兄肖孙、子妇陈与侍儿桂春,亦投井死。

xiào sūn nì yù tóng èr zi wèi zéi péng lüě wú wán fū zhōng bù yán èr gū huò miǎn

肖孙匿毓峒二子,为贼搒掠无完肤,终不言,二孤获免。

tóng shí shǒu chéng xùn nàn zhě bīn zhōu zhī zhōu hán dōng míng wǔ jìn shì chén guó zhèng fù jǐng sǐ

同时守城殉难者,邠州知州韩东明、武进士陈国政赴井死。

píng liáng tōng pàn zhāng wéi gāng jǔ rén zhāng ěr huī sūn cóng fàn bù qū sǐ

平凉通判张维纲,举人张尔翚、孙从范,不屈死。

jǔ rén gāo jīng fù mǔ bì nàn yù zéi qiú shì mǔ mǔ huò shì ér jīng bèi zhí chéng jiàn fù shuǐ sǐ

举人高经负母避难,遇贼求释母,母获释而经被执,乘间赴水死。

gòng shēng guō míng shì qǐn jí wén chéng xiàn zhěng yī duān zuò

贡生郭鸣世寝疾,闻城陷,整衣端坐。

zéi zhì chí bàng fèn jī ér sǐ

贼至,持棒奋击而死。

zhū shēng wáng zhī tǐng xiān chéng xiàn yī rì zhì jiǔ huì jiā rén yǐn dá dàn

诸生王之珽,先城陷一日,置酒会家人,饮达旦。

chéng pò xié qī qí jí sān zi èr nǚ rù jǐng sǐ

城破,偕妻齐及三子、二女入井死。

zhū shēng hán fēng hé yī zhōng dù rì fāng wáng fǎ děng èr shí jiǔ rén bù yī liú zōng xiàng tián yǎng míng liú zì zhòng děng èr shí rén huò zì jīng huò ruò huò shòu rèn jiē bù qū sǐ

诸生韩枫、何一中、杜日芳、王法等二十九人,布衣刘宗向、田仰名、刘自重等二十人,或自经,或溺,或受刃,皆不屈死。

fù rén jìn jié zhě yī bǎi shí wǔ rén

妇人尽节者一百十五人。

tā ruò dū jǐ shì zhōng yǐn xǐ jǔ rén liú huì chāng gòng shēng wáng lián fāng yǐ chéng xiàn cì rì wèi zéi shōu huò yì bù qū sǐ

他若都给事中尹洗、举人刘会昌、贡生王联芳,以城陷次日为贼收获,亦不屈死。

zéi jiē qí shǒu yú gān shū yuē jù chéng kàng jié è guān nì zǐ

贼揭其首于竿,书曰:“据城抗节,恶官逆子。

jiàn zhě yǐn qì

”见者饮泣。

tāng wén qióng zì zhào áo shí dài rén

汤文琼,字兆鳌,石埭人。

shòu tú jīng shī jiàn guó shì rì fēi shù xiàn cè què xià bù bào

授徒京师,见国事日非,数献策阙下,不报。

jīng shī xiàn kǎi rán yǔ qí you yuē wú suī bù yī dú fēi dà míng chén zǐ yé

京师陷,慨然语其友曰:“吾虽布衣,独非大明臣子耶?

ān rěn jiàn zéi shì jūn cuàn guó

安忍见贼弑君篡国。

nǎi shū qí yī jīn yuē wèi fēi wén chéng xiàng zhī wèi xīn cún wén chéng xiàng zhī xīn

”乃书其衣衿曰:“位非文丞相之位,心存文丞相之心。

tóu huán ér zú

”投缳而卒。

fú wáng shí jǐ shì zhōng xióng rǔ lín shàng shū yuē běi dōu zhī biàn chén chuán xún nán lái zhě què zhī wèi zǎo dé wèi bào míng rù cháo zhī shǒu liáng zhào yáng yáng guān guāng hé ruì zhēng wéi cóng nì xiàn móu zhī shǒu qí tā jiē qǐ shǒu zéi tíng qǐ lián kǒng hòu

福王时,给事中熊汝霖上疏曰:“北都之变,臣传询南来者,确知魏藻德为报名入朝之首,梁兆阳、杨观光、何瑞征为从逆献谋之首,其他皆稽首贼庭,乞怜恐后。

ér wén qióng yǐ lǘ yán pǐ fū nǎi néng kàng zhì juān shēng zhēng guāng rì yuè

而文琼以闾阎匹夫,乃能抗志捐生,争光日月。

zéi wén qí yī dài zhōng yǔ yǐ zé chén yǎn jí zhǎn yǎn yú shì

贼闻其衣带中语,以责陈演,即斩演于市。

wén qióng bù yī sǐ jié zéi yóu zhòng zhī bù jí biǎo zhāng hé yǐ wèi zhōng hún lì chén jié

文琼布衣死节,贼犹重之,不亟表章,何以慰忠魂,励臣节。

nǎi zèng zhōng shū shè rén sì jīng zhōng cí

”乃赠中书舍人,祀旌忠祠。

shí dū chéng yǐ bù yī jìn jié zhě yòu yǒu fàn zhēn tīng yáng xuàn li mèng xǐ zhāng shì xǐ bèi

时都城以布衣尽节者,又有范箴听、杨铉、李梦禧、张世禧辈。

fú wáng jiàn guó sāng luàn yì shén qiě jiàn wén bù xiáng wèi jǐn biǎo zhāng

福王建国,丧乱益甚,且见闻不详,未尽表章。

zhēn tīng duān fāng yǒu yì xíng

箴听,端方有义行。

gāo pān lóng jiǎng xué dū xià shòu yè qí mén

高攀龙讲学都下,受业其门。

wèi guó gōng xú yǔn zhēn yán wèi guǎn bīn shù jìn guī jiàn

魏国公徐允祯延为馆宾,数进规谏。

yǔn zhēn huò jù jiàn tā kè zhēn tīng zhì zhé liǎn róng

允祯或倨见他客,箴听至,辄敛容。

zéi rù zhì yī guān yǎn wò qí shàng jué shí qī rì sǐ

贼入,置一棺,偃卧其上,绝食七日死。

xuàn shàn xiě zhēn

铉,善写真。

jīng shī xiàn xié èr zi fù jǐng sǐ

京师陷,携二子赴井死。

mèng xǐ fù zhì jié yǔ qī dù èr zi èr nǚ yī bì jù yì sǐ

梦禧,负志节,与妻杜、二子、二女、一婢俱缢死。

shì xǐ rú shì yě yì yǔ èr zi mào shǎng mào guān jù yì sǐ

世禧,儒士也,亦与二子懋赏、懋官俱缢死。

yòu yǒu zhōu xìng zhě bēi fèn zhuì xiōng ǒu xuè shù shēng ér sǐ

又有周姓者,悲愤槌胸,呕血数升而死。

ér bǎi xiāng rén hǎo qí yù jū jīng shī wén biàn wèi qī yuē wǒ yù sǐ nàn rǔ néng zhī hu

而柏乡人郝奇遇,居京师,闻变,谓妻曰:“我欲死难,汝能之乎?

qī yuē néng

”妻曰:“能。

suì xiān sǐ

”遂先死。

qí yù yì bì fú yào sǐ

奇遇瘗毕,服药死。

xǔ yǎn zì yù zhòng wú xiàn rén

许琰,字玉仲,吴县人。

yòu yǒu zhì xìng cháng kuī bì liáo fù jí

幼有至性,尝刲臂疗父疾。

wèi zhū shēng lěi luò bù jī

为诸生,磊落不羁。

wén jīng shī xiàn dì xùn shè jì dà tòng shì yù jǔ yì bīng tǎo zéi

闻京师陷,帝殉社稷,大恸,誓欲举义兵讨贼。

zǒu gào lǐ jiàn shēn jiē bù yīng

走告里荐绅,皆不应。

duān wǔ rì guò yǒu rén chū jiǔ yǐn zhī yǎn zhì bēi dà gòu yuē jīn hé rì wǒ bèi dú shèng xián shū shàng zòng jiǔ rú píng rì yé

端午日过友人,出酒饮之,琰掷杯大诟曰:“今何日,我辈读圣贤书,尚纵酒如平日耶!

fú yī jìng qù

”拂衣径去。

yǐ jù kū míng lún táng yǎn shuāi zhàng pǐ yǒng hào qì jìn āi

已,聚哭明伦堂,琰衰杖擗踊,号泣尽哀。

yù shǐ yè wén miào yóu jí fú

御史谒文庙,犹吉服。

yǎn lǜ zhū shēng zé yǐ dà yì yù zhōng huáng sǒng xiè zuì qù

琰率诸生责以大义,御中惶悚谢罪去。

jí nán dōu bān jiān guó zhào ér āi zhào yóu wèi bān

及南都颁监国诏,而哀诏犹未颁。

yǎn yì fèn tòng qū gǔ miào zì jīng wéi rén suǒ jiě nǎi bù zhì xū mén tóu yú hé

琰益愤恸,趋古庙自经,为人所解,乃步至胥门,投于河。

lù wáng zhōu zhì zhěng zhī chū xún qí gù jiē tàn liáng jiǔ

潞王舟至,拯之出,询其故,嗟叹良久。

shi yǎn zhě yè yǐ guī jiā rén dàn xī shǒu bù dé sǐ suì jué lì

识琰者掖以归,家人旦夕守,不得死,遂绝粒。

xún wén āi zhào zhì jí tíng zhōng qǐ shǒu hào tòng bìng bù fù yán yǐ liù yuè sān rì zú

寻闻哀诏至,即庭中稽首号恸,并不复言,以六月三日卒。

xiāng rén sī shì yuē qián zhōng xiān shēng

乡人私谥曰潜忠先生。

nán zhōng zèng wǔ jīng bó shì sì jīng zhōng cí

南中赠《五经》博士,祀旌忠祠。

shì shí zhū shēng xùn yì zhě jīng shī zé cáo sù lìn wèi qīng zhōu dǎng li rǔ yì dà tóng zé li ruò kuí jīn tán zé wáng míng hào dān yáng zé wáng jiè xiū jī zé zé yīn yuān féi xiāng zé sòng tāng qí guō héng wáng gǒng chén

是时诸生殉义者,京师则曹肃、蔺卫卿、周谠、李汝翼,大同则李若葵,金坛则王明灏,丹阳则王介休,鸡泽则殷渊,肥乡则宋汤齐、郭珩、王拱辰。

sù zēng zǔ zi dēng shì wèi gān sù xún fǔ

肃,曾祖子登,仕为甘肃巡抚。

zéi rù sù yǔ zǔ mǔ jiāng mǔ zhāng sǎo li jí dì chí mǐn mèi chí shùn dì fù shān bìng zì yì

贼入,肃与祖母姜、母张、嫂李及弟持敏、妹持顺、弟妇邓并自缢。

wèi qīng zhǐ yī yòu nǚ tuō qí you yì zì yì dǎng bèi zhí mà zéi bù qū sǐ

卫卿止一幼女,托其友,亦自缢,谠被执,骂贼不屈死。

rǔ yì bù zhèng shǐ běn wěi zi

汝翼,布政使本纬子。

yì mà zéi bèi zhé sǐ

亦骂贼,被磔死。

ruò cài yǔ qīn shǔ jiǔ rén jiē zì yì tí yuē yī mén wán jié

若蔡与亲属九人皆自缢,题曰一门完节。

míng hào wén biàn rì xī tòng kū jiā rén jiě wèi zhī

明灏闻变,日夕恸哭,家人解慰之。

tuō gù zǒu èr shí lǐ wài tóu shuǐ sǐ

托故走二十里外,投水死。

jiè xiū bù shí qī rì sǐ

介休,不食七日死。

yuān zì zhòng hóng

渊,字仲弘。

fù dà bái guān jiān jūn fù shǐ wèi yáng sì chāng suǒ shā

父大白,官监军副使,为杨嗣昌所杀。

yuān fù qí qì

渊负奇气。

cóng fù bīng jiān shàn jì jī cháng yù bào fù chóu

从父兵间,善技击,尝欲报父仇。

jí zéi pò jī zé móu qǐ bīng huī fù

及贼破鸡泽,谋起兵恢复。

é wén jīng shī xiàn jí tóng zhū shēng huáng yòu děng bēi hào fā sāng yuē shān zhōng zhuàng shì zhū zéi suǒ zhì guān

俄闻京师陷,即同诸生黄祐等悲号发丧,约山中壮士,诛贼所置官。

wěi lìng qín zhí liàng qiàng zǒu nǎi rù chéng xíng kū lín lǐ yì shēng dà zhèn

伪令秦植踉跄走,乃入城,行哭临礼,义声大震。

wèi jiān rén suǒ chéng bèi shā yuǎn jìn dào zhī

为奸人所乘,被杀,远近悼之。

tāng qí héng gǒng chén yì qǐ bīng tǎo zéi wèi zéi jiāng zhāng rǔ xíng suǒ hài

汤齐、珩、拱辰亦起兵讨贼,为贼将张汝行所害。

wáng qiáo dòng xióng xiàn rén

王乔栋,雄县人。

jǔ jìn shì shòu cháo yì zhī xiàn

举进士,授朝邑知县。

xiàn rén wáng zhī cǎi wèi wèi zhōng xián dǎng suǒ è zuò yǐ zāng xià qiáo dòng yán zhēng

县人王之采为魏忠贤党所恶,坐以赃,下乔栋严征。

qiáo dòng bù rěn fēng yìn yú kù ér qù

乔栋不忍,封印于库而去。

xún fǔ nù jiāng hé zhī

巡抚怒,将劾之。

shì mín yōng shǔ hào hū nǎi zhǐ

士民拥署号呼,乃止。

chóng zhēn chū qǐ shùn tiān jiào shòu lèi qiān hú guǎng cān zhèng

崇祯初,起顺天教授,累迁湖广参政。

chu zhōng dà luàn zhū dào jiān sī duō bù zhì qiáo dòng jiān wǎn shù zhuàn

楚中大乱,诸道监司多不至,乔栋兼绾数篆。

yǐ yǒu xià lǐ zì chéng jù wǔ chāng qiáo dòng shí zhù xīng guó zhōu

乙酉夏,李自成据武昌,乔栋时驻兴国州。

chéng wèi zéi xiàn zì jīng chéng lóu shàng

城为贼陷,自经城楼上。

zhāng jì mèng zì bó gōng fú fēng rén

张继孟,字伯功,扶风人。

wàn lì mò nián jìn shì

万历末年进士。

zhī wéi xiàn

知潍县。

tiān qǐ sān nián zhuó nán jīng yù shǐ wèi chū dōu zòu chóu biān liù shì mò yán jǐ bèi yì nán tái yóu qián shén shì jiè gōng dào wú quán yi yán jìn kuì yí

天启三年擢南京御史,未出都,奏筹边六事,末言己被抑南台,由钱神世界,公道无权,宜严禁馈遗。

dì lìng shí zhǐ jì mèng yǐ fēng wén duì zhào jié zé zhī

帝令实指,继孟以风闻对,诏诘责之。

zuǒ dōu yù shǐ zhào nán xīng yán jīn tiān xià jìn shì zhòng ér jǔ gòng qīng jīng guān zhòng ér wài guān qīng zài běi zhī kē dào zhòng ér nán dōu qīng

左都御史赵南星言:“今天下进士重而举贡轻,京官重而外官轻,在北之科道重而南都轻。

qǐ yīn jì mèng yán sī piān zhòng zhī bì

乞因继孟言,思偏重之弊。

chì xià lì bù jí lì wǎn huí yú yòng rén bù wéi wú bǔ

敕下吏部极力挽回,于用人不为无补。

yú shì jì zhě xián zhǐ mù jì mèng wèi dōng lín

”于是忌者咸指目继孟为东林。

xún yǐ bù jiàn wèi zhōng xián cí chì wèi xié dǎng xuē duó guī

寻以不建魏忠贤祠,斥为邪党,削夺归。

chóng zhēn èr nián qǐ gù guān shàng yán

崇祯二年起故官,上言:

jìn jiàn zhǒng chén wáng yǒng guāng rén yán zhǒng zhì yī shū yǔ yǔ miù lì

近见冢臣王永光“人言踵至”一疏,语语谬戾。

qí yuē huì shì yáng děng jiè tí dāng yì

其曰“惠世扬等借题当议”。

fu yún jiè zhě wú qí shì ér jiè míng yě

夫云借者,无其事而借名也。

shì yáng yǔ yáng lián zuǒ guāng dòu tóng shì tóng xīn dàn wèi tóng sǐ ěr

世扬与杨涟、左光斗同事同心,但未同死耳。

jīn yáng zuǒ yè yǒu dìng yì shì yáng fāng zhāo jiē yú tiān xià hòu shì nài hé yǐ jiè míng zhī miù yī

今杨、左业有定议,世扬方昭揭于天下后世,奈何以借名之,谬一。

yòu yuē gāo jié shǐ shī fā jiān yǐ yàn tè yòng yi xiān

又曰“高捷、史褷发奸已验,特用宜先。

fu jié shī zhī jiū liú hóng xun yě wèi yáng wéi yuán děng bào chóu ěr

”夫捷、褷之纠刘鸿训也,为杨维垣等报仇耳。

hóng xùn fǔ zhèng zhǐ cǐ yī shì kuài rén yì

鸿训辅政,止此一事快人意。

qí hòu huò zuì yǐ nà huì fēi yǐ jié shī hé yě

其后获罪以纳贿,非以捷、褷劾也。

jīn zhǐ hù jiān zhě wèi fā jiān miù èr

今指护奸者为发奸,谬二。

yòu yuē zhū chén suǒ yōng dài zhě qián qiān yì li téng fāng sūn shèn xíng

又曰“诸臣所拥戴者,钱谦益、李腾芳、孙慎行。

fu qiān yì běn mò bì xià jìn yì dòng rán

”夫谦益本末,陛下近亦洞然。

zhì téng fāng shèn xíng tiān xià gòng tuī fú

至腾芳、慎行,天下共推服。

huì tuī zhī shí yǒng guāng shēn zhǔ qí yì

会推之时,永光身主其议。

nǎi zhǐ gōng lùn wèi yōng dài miù sān

乃指公论为拥戴,谬三。

yòu yuē yù zhū chén shū yī miàn wǎng xi tiān xià péng dǎng zhī jú

又曰“欲诸臣疏一面网,息天下朋党之局。

xìn sī yán yě zé bù yì lòu zhāng wén xī děng shù shí rén shì wèi shū wǎng ér bì xià yán hé yì zuì fǎn kāi péng dǎng zhī jú hu

”信斯言也,则部议漏张文熙等数十人,是为疏网,而陛下严核议罪,反开朋党之局乎?

miù sì

谬四。

qiě yǒng guāng xiān wèi yù shǐ li yīng shēng suǒ jiū jīn yòu wèi yù shǐ mǎ mèng zhèng xú shàng xūn děng suǒ lùn

且永光先为御史李应升所纠,今又为御史马孟正、徐尚勋等所论。

ér tuī gǔ yǒng guāng zhě xiān wèi cuī chéng xiù xú dà huà jīn zé huò wéi huá yáng wéi yuán zhāng wén xī qí xián bù xiào kě zhī yǐ

而推毂永光者先为崔呈秀、徐大化,今则霍维华、杨维垣、张文熙,其贤不肖可知矣。

hòu yòu hé nán jīng bīng bù shàng shū hú yīng tái tān wū

后又劾南京兵部尚书胡应台贪污。

dì bìng bù nà

帝并不纳。

yǒng guāng shēn jí zhī chū wèi guǎng xī zhī fǔ

永光深疾之,出为广西知府。

tǔ qiú pǔ míng shēng jiǔ luàn wèi jìng jì mèng shè jì zhèn zhī yī fāng suì ān

土酋普名声久乱未靖,继孟设计鸩之,一方遂安。

shāo qiān zhè jiāng yán yùn shǐ wǔ shì yán nèi guān cuī lín zuǒ qiān bǎo níng zhī fǔ

稍迁浙江盐运使,忤视盐内官崔璘,左迁保宁知府。

xún jìn fù shǐ fēn xún chuān xī

寻进副使,分巡川西。

shí qī nián bā yuè zhāng xiàn zhōng kòu chéng dū yǔ chén qí chì zhāng kǒng jiào zhèng ān mín fāng yáo xiāng děng zuǒ xún fǔ lóng wén guāng xié shǒu chéng xiàn bèi zhí

十七年八月,张献忠寇成都,与陈其赤、张孔教、郑安民、方尧相等佐巡抚龙文光协守,城陷被执。

xiàn zhōng tiě dì hào yù yòng zhū rén bèi bǎi guān

献忠僣帝号,欲用诸人备百官。

jì mèng děng bù wéi qū nǎi bèi shā qī gǔ cóng zhī

继孟等不为屈,乃被杀,妻贾从之。

qí chì zì shí wén chóng rén rén

其赤,字石文,崇仁人。

chóng zhēn yuán nián jìn shì

崇祯元年进士。

lì bīng bèi fù shǐ xiá chéng dū

历兵备副使,辖成都。

chéng xiàn tóu bǎi huā tán sǐ jiā rén tóng sǐ zhě sì shí yú rén

城陷,投百花潭死,家人同死者四十余人。

kǒng jiào zì lǔ shēng kuài jī rén

孔教,字鲁生,会稽人。

jǔ yú xiāng

举于乡。

lì sì chuān qiān shì bù qū sǐ

历四川佥事,不屈死。

zi yǐ héng fèng mǔ kǒng nán cuàn nì bù shǐ zhī

子以衡,奉母孔南窜,匿不使知。

yú nián mǔ yì yǐ héng shū shì jiàn fù shǐ zhōu mèng yǐn qǐng kǒng jiào xù diǎn shū yǔn jué mà yǐ héng yuē fù sǐ èr zài wǒ shàng tōu shēng shǐ wǒ wú yán jiàn rǔ fù dì xià

逾年母诣以衡书室,见副使周梦尹请孔教恤典疏,陨绝,骂以衡曰:“父死二载,我尚偷生,使我无颜见汝父地下!

suì qǔ dāo duàn hóu sǐ

”遂取刀断喉死。

ān mín zhè jiāng gòng shēng lì shǔ fǔ zuǒ zhǎng shǐ

安民,浙江贡生,历蜀府左长史。

zéi wéi chéng dū fēn shǒu nán chéng chéng xiàn bù qū sǐ

贼围成都,分守南城,城陷,不屈死。

yáo xiāng zì shào yú huáng gāng rén

尧相,字绍虞,黄冈人。

guān chéng dōu tóng zhī jiān jì jūn shì bīng shí bù zú qì qǐng yú shǔ wáng wáng bù yǔn zì tóu yú chí yǐ jiù miǎn

官成都同知,监纪军事,兵食不足,泣请于蜀王,王不允,自投于池,以救免。

cì rì chéng xiàn bèi shā yú wàn lǐ qiáo xià

次日城陷,被杀于万里桥下。

zǒng bīng liú jiā yìn yì jìn jié

总兵刘佳胤亦尽节。

liú shì dòu zì zhān fu nán hǎi rén

刘士斗,字瞻甫,南海人。

chóng zhēn sì nián jìn shì

崇祯四年进士。

zhī tài cāng zhōu yǒu zhèng shēng

知太仓州,有政声。

wǔ shàng guān zhōng xǔ diǎn zhé jiāng xī àn chá sī zhī shì zhuó chéng dū tuī guān

忤上官,中许典,谪江西按察司知事,擢成都推官。

shí liù nián yù shǐ liú zhī bó jiàn wèi jiàn chāng bīng bèi qiān shì

十六年,御史刘之勃荐为建昌兵备佥事。

míng nián bā yuè zéi jiāng rù jìng zhī bó cù zhī xíng

明年八月,贼将入境,之勃促之行。

shì dòu yuē ān wēi shēng sǐ yǔ gōng gòng fù hé wǎng

士斗曰:“安危生死与公共,复何往。

chéng xiàn bèi zhí jiàn zhī bó yǔ zhāng xiàn zhōng yǔ dà hū yuē cǐ zéi yě gōng bù kě shǎo qū

”城陷被执,见之勃与张献忠语,大呼曰:“此贼也,公不可少屈!

xiàn zhōng nù mìng zuó yǐ shàng shì dòu yòu fǎn gù zhī bó yǔ rú qián suì hé mén bèi shā

”献忠怒,命捽以上,士斗又返顾之勃,语如前,遂阖门被杀。

tóng shí shěn yún zuò zì zi lìng tài cāng rén

同时沈云祚,字子凌,太仓人。

chóng zhēn shí sān nián jìn shì

崇祯十三年进士。

zhī huá yáng xiàn

知华阳县。

yǒu jiān mín wèi yáo huáng zéi ěr mù shè cè bǔ lù zhī

有奸民为摇、黄贼耳目,设策捕戮之。

zéi pò kuí mén chéng dū dà zhèn yún zuò zǒu yè shǔ wáng chén shǒu yù cè bù tīng

贼破夔门,成都大震,云祚走谒蜀王,陈守御策,不听。

wén nèi jiāng wáng zhì lù xián wǎng shuō zhī yuē chéng dū wēi zài dàn xī ér wáng fǔ huò cái shān jī bù jí jīn mù shì shā zéi jiāng chǎng lún sàng shuí wèi wáng shǒu

闻内江王至渌贤,往说之曰:“成都危在旦夕,而王府货财山积,不及今募士杀贼,疆场沦丧,谁为王守?

zhì lù yán yú wáng bù tīng

”至渌言于王,不听。

zéi pò chéng dū wáng shǐ chū cái zuǒ jūn yǐ wú jí

贼迫成都,王始出财佐军,已无及。

chéng xiàn xiàn zhōng yù yòng zhī yōu zhī dà cí sì ér qiǎn qí dǎng kuì shí yǐ rèn xié jiàng bù qū suì yù hài

城陷,献忠欲用之,幽之大慈寺而遣其党馈食,以刃胁降,不屈,遂遇害。

wáng lì jīng pú chéng rén

王励精,蒲城人。

chóng zhēn zhōng yóu xuǎn gòng shēng shòu guǎng xī fǔ tōng pàn rén shù shàn shé yù

崇祯中,由选贡生授广西府通判,仁恕善折狱。

suì xiōng huǐ yín dài yì sù jiǎn jià tiào

岁凶,毁银带易粟,减价粜。

fù rén wén zhī zhēng chū sù jià suì píng

富人闻之,争出粟,价遂平。

qiān chóng qìng zhī zhōu duō shàn zhèng

迁崇庆知州,多善政。

shí qī nián zhāng xiàn zhōng xiàn chéng dū zhōu rén jīng cuàn

十七年,张献忠陷成都,州人惊窜。

lì jīng cháo fú běi miàn bài yòu xī xiàng bài fù mǔ cóng róng cāo bǐ shū wén xìn guó chéng rén qǔ yì sì yǔ yú bì dēng lóu fù lì rèn zhù jiān ér zhì huǒ yào lóu xià wēi zuò yǐ sì

励精朝服北面拜,又西向拜父母,从容操笔书文信国成仁取义四语于壁,登楼缚利刃柱间,而置火药楼下,危坐以俟。

é wén zéi qí dù jiāng jí mìng jǔ huǒ huǒ fā chù rèn guàn xiōng ér sǐ

俄闻贼骑渡江,即命举火,火发,触刃贯胸而死。

zéi tàn qí zhōng liǎn zàng zhī

贼叹其忠,敛葬之。

qí mò jì jiǔ yú xīn dí zhī bù miè

其墨迹久逾新,涤之不灭。

hòu èr shí yú nián zhōu rén jiàn cí fèng sì sì fu bì bì jí tuí yuǎn jìn tàn yì

后二十余年,州人建祠奉祀,祀甫毕,壁即颓,远近叹异。

xiān shì shí sān nián zéi fàn rén shòu zhī xiàn pó yáng liú sān cè jù shǒu chéng xiàn bù qū sǐ zèng shàng bǎo sī chéng

先是,十三年贼犯仁寿,知县鄱阳刘三策拒守,城陷不屈死,赠尚宝司丞。

jí shì zài xiàn zhī xiàn gù shéng yí yù hài

及是再陷,知县顾绳贻遇害。

zéi xiàn pí xiàn zhǔ bù shān yīn zhào jiā wěi shǒu dū jiāng yàn zéi yòu xiáng bù cóng tóu jiāng sǐ

贼陷郫县,主簿山阴赵嘉炜守都江堰,贼诱降,不从,投江死。

xiàn mián zhú diǎn shǐ bo dà jīng yǔ qí pū jù yì sǐ xiāng guān hù bù láng zhōng diāo huà shén yì sǐ zhī

陷绵竹,典史卜大经与其仆俱缢死,乡官户部郎中刁化神亦死之。

tā ruò róng xiàn zhī xiàn hàn yáng qín mín tāng pú tián zhī xiàn jiāng xià zhū yùn luō xīng wén zhī xiàn hàn chuān ài wú dǐng nán bù zhī xiàn zhèng mèng méi zhōng jiāng jiào yù shè jiàn zhōu shì dān zhī bīn jiē xùn nàn

他若荣县知县汉阳秦民汤、蒲田知县江夏朱蕴罗、兴文知县汉川艾吾鼎、南部知县郑梦眉、中江教谕摄剑州事单之宾,皆殉难。

mèng méi fū fù bìng yì

梦眉夫妇并缢。

yùn luō wú dǐng hé jiā bèi nàn

蕴罗、吾鼎阖家被难。

zōng shì zhū fèng jīn yǐn yóu jìn shì lì yù shǐ hé dū shī dīng qǐ ruì zhū shū wéi shí suǒ chēng

宗室朱奉钅尹,由进士历御史,劾督师丁启睿诸疏,为时所称。

shí lǐ jū bìng jí yú nán

时里居,并及于难。

yǐn shēn zì zi qiú yí bīn rén

尹伸,字子求,宜宾人。

wàn lì èr shí liù nián jìn shì

万历二十六年进士。

shòu chéng tiān tuī guān

授承天推官。

lǚ qiān nán jīng bīng bù láng zhōng xī ān zhī fǔ shǎn xī tí xué fù shǐ sū sōng bīng bèi cān zhèng

屡迁南京兵部郎中、西安知府、陕西提学副使、苏松兵备参政。

gōng lián qiáng zhí bù shì ān ā sān rèn jiē tóu hé qù

公廉强直,不事媕阿,三任皆投劾去。

tiān qǐ shí qǐ gù guān fēn shǒu guì zhōu wēi qīng dào

天启时,起故官,分守贵州威清道。

guì yáng wéi jiě xún fǔ wáng sān shàn jiāng shēn rù shēn pō zàn zhī jiān jūn xī zhēng

贵阳围解,巡抚王三善将深入,伸颇赞之,监军西征。

sān shàn bài mò shēn tū wéi guī zuò duó guān dài zuì bàn zéi

三善败殁,伸突围归,坐夺官,戴罪办贼。

sì nián zéi wéi pǔ ān shēn fù yuán zéi jiě qù suì yí zhù qí de

四年,贼围普安,伸赴援,贼解去,遂移驻其地。

zéi fù lái gōng lǜ cān jiāng fàn bāng xióng pò zǒu zhī zhú běi zhì sān chà hé

贼复来攻,率参将范邦雄破走之,逐北至三岔河。

zǒng dū cài fù yī shàng qí gōng miǎn dài zuì biǎn yī zhì shì shì

总督蔡复一上其功,免戴罪,贬一秩视事。

chóng zhēn wǔ nián lì hé nán yòu bù zhèng shǐ yǐ shī yù liú zéi bà guī

崇祯五年历河南右布政使,以失御流贼,罢归。

shēn suǒ zhì yǔ zhǎng lì wǔ rán dài rén yǒu shǐ zhōng dǔ fēn yì gōng shī shàn shū rì kè kǎi shū wǔ bǎi zì hán shǔ bù chuò

伸所至与长吏迕,然待人有始终,笃分义,工诗善书,日课楷书五百字,寒暑不辍。

zhāng xiàn zhōng xiàn xù zhōu nì shān zhōng sōu de zhī mà bù kěn xíng

张献忠陷叙州,匿山中,搜得之,骂不肯行。

zéi zhòng qí míng bù shā

贼重其名,不杀。

zhì bìng yán mà yì lì suì zǎn shā zhī

至并研,骂益厉,遂攒杀之。

fú wáng shí qǐ tài cháng qīng shēn yǐ xiān sǐ

福王时,起太常卿,伸已先死。

shǔ zhōng shì dà fū zài jí sǐ nàn zhě chéng dū zé yún nán àn chá shǐ zhuāng zǔ gào guǎng yuán zé hù kē jǐ shì zhōng wú yǔ yīng zī xiàn zé gōng bù zhǔ shì cài rú huì pí xiàn zé jǔ rén jiāng téng lóng

蜀中士大夫在籍死难者,成都则云南按察使庄祖诰,广元则户科给事中吴宇英,资县则工部主事蔡如蕙,郫县则举人江腾龙。

ér ān yuè jìn shì wáng qǐ é qú xiàn lǐ bù yuán wài láng li hán yǐ jiē jǔ yì bīng tǎo zéi bù kè sǐ

而安岳进士王起峨、渠县礼部员外郎李含乙,皆举义兵讨贼,不克死。

gāo qí xūn zì mào gōng

高其勋,字懋功。

chū xí qiān hù hòu jǔ wǔ xiāng shì wèi qián guó gōng biāo xià zhōng jūn

初袭千户,后举武乡试,为黔国公标下中军。

wú bì kuí fǎn zhuó cān jiāng shǒu yù wǔ dìng

吾必奎反,擢参将,守御武定。

jí shā dìng zhōu zài fǎn fēn bīng lái gōng

及沙定洲再反,分兵来攻。

gù shǒu yuè yú chéng xiàn yì guān wàng běi bài fú dú sǐ

固守月余,城陷,衣冠望北拜,服毒死。

shí yǒu chén zhèng zhě shì wèi dà lǐ wèi zhǐ huī wèi sì zhí

时有陈正者,世为大理卫指挥,未嗣职。

shā zéi xiàn chéng dū zhòng xiàng zhàn shǒu guó shù zéi ér sǐ

沙贼陷城,督众巷战,手馘数贼而死。

wáng chéng xiàn zhě xí zǔ zhí wèi chǔ xióng wèi zhǐ huī zhuó yóu jī wèi fù shǐ yáng wèi zhī qián fēng

王承宪者,袭祖职为楚雄卫指挥,擢游击,为副使杨畏知前锋。

dìng zhōu lái gōng fán shǒu yù bèi xī wèi zhī shēn yǐ zhī

定洲来攻,凡守御备悉,畏知深倚之。

zéi qù fù zhì chéng xiàn xié tǔ guān nà yuè děng chū chéng chōng jī zéi jiē pī mǐ é wèi liú shǐ suǒ zhōng sǐ

贼去复至,承宪偕土官那龠等出城冲击,贼皆披靡,俄为流矢所中死。

dì chéng tiàn lì zhàn sǐ yī jūn jǐn mò

弟承瑱力战死,一军尽殁。

zéi jìn wéi dà lǐ shí tài hé xiàn chéng wáng shì jié zuǒ shàng guān bì lì hàn yù chéng xiàn sǐ chéng shàng

贼进围大理时,太和县丞王士杰佐上官毕力捍御,城陷,死城上。

tóng sǐ zhě dà lǐ fǔ jiào shòu duàn jiàn jǐn jīng lì yáng míng shèng jí zi yī jiǎ sī yù wèi chóng zhì

同死者,大理府教授段见锦、经历杨明盛及子一甲、司狱魏崇治。

ér gù yǒng chāng fǔ tóng zhī xiāo shí xiǎn jiě rèn yǐ dào zǔ yù jū dà lǐ yì zì jīng

而故永昌府同知萧时显,解任,以道阻,寓居大理,亦自经。

shì rén tóng sǐ zhě jǔ rén zé gāo gǒng jí tóu chí sǐ yáng shì jùn tóng mǔ qī mèi zì fén sǐ

士人同死者,举人则高拱极投池死,杨士俊同母妻妹自焚死。

zhū shēng zé yǐn mèng qí mèng fú féng dà chéng chàng yì zhù shǒu mà zéi sǐ yáng xiàn xié qī nǚ zǐ fù zhí nǚ sūn nǚ dì fù yī mén zì fén sǐ

诸生则尹梦旗、梦符、冯大成倡义助守,骂贼死,杨宪偕妻女、子妇、侄女、孙女、弟妇一门自焚死。

yáng sūn xīn jì sǐ fù sū qī jìng sǐ

杨{孙心}既死复苏,妻竟死。

rén chēng tài hé jié yì wèi dú shèng yún

人称太和节义为独盛云。

dān guó zuò zhě kuài jī rén wèi tōng hǎi diǎn shǐ

单国祚者,会稽人,为通海典史。

chéng xiàn wò yìn zuò táng shàng mà zéi bèi shā yìn yóu zài wò

城陷,握印坐堂上,骂贼被杀,印犹在握。

xiàn rén zàng zhī zhū gě shān xià

县人葬之诸葛山下。

zhāng yào zì róng wǒ sān yuán rén

张耀,字融我,三原人。

wàn lì zhōng jǔ yú xiāng

万历中,举于乡。

zhī wén xǐ xiàn cí huì fǔ mín mín wèi lì cí

知闻喜县,慈惠抚民,民为立祠。

chóng zhēn zhōng lì guān guì zhōu bù zhèng shǐ

崇祯中,历官贵州布政使。

zhāng xiàn zhōng sǐ qí bù jiàng sūn kě wàng li dìng guó děng lǜ zhòng bēn guì zhōu

张献忠死,其部将孙可望、李定国等率众奔贵州。

yào jí yán yú xún fǔ qǐng fā bīng mín shǒu yù xún fǔ yǐ zhòng guǎ bù dí nán zhī

耀急言于巡抚,请发兵民守御,巡抚以众寡不敌难之。

é zéi zhòng yǎn zhì yào lǜ jiā zhòng chéng chéng jù jī

俄贼众奄至,耀率家众乘城拒击。

chéng xiàn bèi zhí zéi shuài yǔ yào jiē qín rén shuō zhī yuē gōng ruò jiàng dāng yòng wèi xiāng

城陷被执,贼帅与耀皆秦人,说之曰:“公若降,当用为相。

yào nù lì bù qū zéi zhí qí qiè yìng shù zhī yuē jiàng zé miǎn yī jiā sǐ

”耀怒詈不屈,贼执其妾媵述之曰:“降则免一家死。

yào lì yì shén zéi shā zhī bìng qí jiā shǔ shí sān rén

”耀詈益甚,贼杀之,并其家属十三人。

shí xiāng guān wú zǐ qí liú guǎn yáng yuán yíng děng lǜ xiāng bīng bài zéi zéi lái yì zhòng zhàn bài bèi zhí jù bù qū sǐ

时乡官吴子骐、刘琯、杨元瀛等率乡兵败贼,贼来益众,战败被执,俱不屈死。

zi qí zì jiǔ kuí guì yáng rén

子骐,字九逵,贵阳人。

wàn lì zhōng jǔ yú xiāng zhī xīng níng xiàn

万历中,举于乡,知兴宁县。

tiān qǐ shí ān bāng yàn wéi guì yáng zi qí yǐ mǔ zài chéng nèi cāng huáng qì guān guī

天启时,安邦彦围贵阳,子骐以母在城内,仓皇弃官归。

chóng zhēn shí nián mán zéi ā wū mèi pàn xiàn dà fāng chéng zhú shǒu jiāng

崇祯十年,蛮贼阿乌谜叛,陷大方城,逐守将。

zǒng dū zhū xiè yuán shǔ zi qí yì liù guǎng zǒu shū zhào zhū mù xiǎo yǐ lì hài guǒ qǐ xiáng

总督朱燮元属子骐诣六广,走书召诸目,晓以利害,果乞降。

xiè yuán shàng qí gōng yōu zhǐ jiǎng shǎng

燮元上其功,优旨奖赏。

guǎn hù bù zhǔ shì yuán yíng fǔ tóng zhī bìng qǐ jiā xiāng jǔ

琯户部主事,元瀛府同知,并起家乡举。

tóng shí tán xiān zhé píng bà wèi rén zi qí tóng nián shēng yě

同时谭先哲,平坝卫人,子骐同年生也。

guān hù bù láng zhōng

官户部郎中。

zéi xiàn qí chéng yǔ lǐ rén shí shēng hé jiē hé jiā xùn nàn

贼陷其城,与里人石声和皆阖家殉难。

shēng hé tiān qǐ zhōng jǔ yú xiāng guān níng qián bīng bèi cān yì

声和,天启中,举于乡,官宁前兵备参议。

yǒu gù rén lóng zhě dìng fān zhōu rén cháng chū shì jiě zhí jiā jū

有顾人龙者,定番州人,尝出仕,解职家居。

liú zéi lái fàn lǜ shì mín jù shǒu shā zéi shén zhòng

流贼来犯,率士民拒守,杀贼甚众。

chéng pò dà mà ér sǐ

城破,大骂而死。

kě wàng kòu ān píng qiān shì lín chuān céng yì jí zhòng jù shǒu chéng xiàn sǐ zhī

可望寇安平,佥事临川曾益集众拒守,城陷死之。

céng yì zhuàn róng chāng rén

曾异撰,荣昌人。

jǔ yú xiāng zhī yǒng níng zhōu

举于乡,知永宁州。

kě wàng jì xiàn guì zhōu jiāng cháng qū rù yún nán

可望既陷贵州,将长驱入云南。

yì zhuàn yǔ qí kè jiāng jīn jìn shì chéng yù chéng gòng shēng gōng mào xūn móu yuē zhōu jù pán jiāng tiān xiǎn kòng è diān qián qì zhī bù shǒu shì bù kě wèi yǐ

异撰与其客江津进士程玉成、贡生龚茂勋谋曰:“州据盘江天险,控扼滇、黔,弃之不守,事不可为矣。

suì jí zhòng dēng pí shǒu chéng xiàn zì fén sǐ

”遂集众登陴守,城陷,自焚死。

mǐ shòu tú wǎn píng rén

米寿图,宛平人。

chóng zhēn zhōng yóu jǔ rén zhī xīn xiāng xiàn

崇祯中,由举人知新乡县。

tǔ kòu lái fàn dū lì mín pò zǒu zhī zhǎn shǒu qiān èr bǎi yú jí

土寇来犯,督吏民破走之,斩首千二百余级。

yǐ zhì xíng zhēng shòu nán jīng yù shǐ

以治行征授南京御史。

shí wǔ nián sì yuè jí lùn jiān jūn zhāng ruò qí zuì yán ruò qí běn bù ān jūn lǚ chǎn fù yáng sì chāng suì yóu xíng cáo diào zhí fāng

十五年四月极论监军张若骐罪,言:“若骐本不谙军旅,谄附杨嗣昌,遂由刑曹调职方。

dū chén hóng chéng chóu gū jūn yuǎn chū ruò qí rèn yì zhǐ huī shì fēng jiāng rú ér xì

督臣洪承畴孤军远出,若骐任意指挥,视封疆如儿戏。

xū bào dà jié liè guāng lù qīng mào gōng wǎng shàng shì xiāng rén xiè shēng wèi nèi yuán

虚报大捷,躐光禄卿,冒功罔上,恃乡人谢升为内援。

shēng jiān xiǎn xiǎo rén fēi yǔ ruò qí pián zhǎn hé yǐ wèi jiǔ miào zhī líng

升奸险小人,非与若骐骈斩,何以慰九庙之灵。

huì tíng chén duō jiū ruò qí suì lùn sǐ shēng yì chú míng

”会廷臣多纠若骐,遂论死,升亦除名。

chū sì chāng chàng liàn bīng zhī yì rǎo mín tè shèn

初,嗣昌倡练兵之议,扰民特甚。

shòu tú shū chén shí hài yòu yán wǎng shí dū fǔ duō yòng jīng qīng jīn fēng jiāng bù jìng yù qīng èr zé zhēng xiān tuī dū fǔ zé yǐn bì yi yán jiā zhēn bié nèi wài jiān bǔ

寿图疏陈十害,又言:“往时督抚多用京卿,今封疆不靖,遇卿贰则争先,推督抚则引避,宜严加甄别,内外兼补。

yīn hé piān yuán xún fǔ chén ruì mó guǎng xī xún fǔ lín zhì tān dú

”因劾偏沅巡抚陈睿谟、广西巡抚林贽贪黩。

dì nà qí yán

帝纳其言。

shí qī nián wǔ yuè fú wáng lì mǎ shì yīng jiàn yòng yuán dà chéng shòu tú lùn hé

十七年五月,福王立,马士英荐用阮大铖,寿图论劾。

qī yuè chū àn sì chuān

七月,出按四川。

shí chuān dì yǐ wèi zhāng xiàn zhōng suǒ jù mìng lì bù jiǎn kān rèn jiān sī shǒu lìng zhě cóng shòu tú xi xíng

时川地已为张献忠所据,命吏部简堪任监司守令者从寿图西行。

zhì zé yǔ dū shī wáng yīng xióng zǒng dū fán yī héng děng lián luò zhū jiāng hào zhào yuǎn jìn jiàn fù chuān nán jùn xiàn

至则与督师王应熊、总督樊一蘅等联络诸将,号召远近,渐复川南郡县。

táng wáng lì zhuó yòu qiān dū yù shǐ xún fǔ guì zhōu

唐王立,擢右佥都御史,巡抚贵州。

dà qīng shùn zhì sì nián xiàn zhōng yí dǎng sūn kě wàng děng xiàn guì yáng shòu tú chū bēn yuán zhōu

大清顺治四年,献忠遗党孙可望等陷贵阳,寿图出奔沅州。

shí yī yuè yuán zhōu yì xiàn shòu tú sǐ zhī

十一月,沅州亦陷,寿图死之。

gěng tíng lù lín ān hé xī rén

耿廷箓,临安河西人。

tiān qǐ sì nián jǔ yú xiāng

天启四年举于乡。

chóng zhēn zhōng zhī yào zhōu yǒu néng shēng

崇祯中,知耀州,有能声。

shí wǔ nián xià shū chén shí zhèng yán jiāng duō bù ruò jiāng liáng bīng duō bù ruò bīng liàn xiǎng duō bù ruò xiǎng hé

十五年夏,疏陈时政,言:“将多不若将良,兵多不若兵练,饷多不若饷核。

yòu yán zhū chén ēn yuàn dāng wàng lián chǐ dāng lì

”又言:“诸臣恩怨当忘,廉耻当励。

xiǎo yuàn bì bào hé bù dà yòng yú duàn tóu yǐn xuè zhī yuán xiōng

小怨必报,何不大用于断头饮血之元凶;

sī ēn bì chou hé bù guǎng yòng yú hú miàn jiū xíng zhī chì zǐ

私恩必酬,何不广用于鹄面鸠形之赤子。

yōu zhǐ bāo nà

”优旨褒纳。

zhuó shān xī qiān shì gǎi jiān xuān fǔ jūn

擢山西佥事,改监宣府军。

shí qī nián jīng shī xiàn zǒu nán dōu

十七年,京师陷,走南都。

shí yī yuè yǐ zhāng xiàn zhōng luàn sì chuān mìng jiā tài pú shǎo qīng fù yún nán jiān shā dìng zhōu jūn yóu jiàn chāng rù chuān tǎo zéi

十一月以张献忠乱四川,命加太仆少卿赴云南监沙定洲军,由建昌入川讨贼。

míng nián sān yuè sì chuān xún fǔ mǎ qián ba jí bài tíng lù yòu qiān dū yù shǐ dài zhī

明年三月,四川巡抚马干罢,即拜廷箓右佥都御史代之。

wèi fù ér dìng zhōu zuò luàn shǔ de yì jǐn shī suì zhǐ bù xíng

未赴,而定洲作乱,蜀地亦尽失,遂止不行。

hòu li dìng guó lüè lín ān guò hé xī tíng lù wén zhī fù shuǐ sǐ

后李定国掠临安,过河西,廷箓闻之赴水死。

qī yáng bèi zhí yì bù qū sǐ

妻杨被执,亦不屈死。

mǎ qián zhě kūn míng rén

马干者,昆明人。

jǔ chóng zhēn liù nián xiāng shì wèi sì chuān guǎng ān zhī zhōu

举崇祯六年乡试,为四川广安知州。

kuí zhōu gào jǐng xún fǔ shào jié chūn xí qián shè fǔ shì

夔州告警,巡抚邵捷春檄干摄府事。

zhāng xiàn zhōng gōng wéi èr shí yú rì gù shǒu bù xià

张献忠攻围二十余日,固守不下。

dū shī yáng sì chāng bīng zhì wéi shǐ jiě

督师杨嗣昌兵至,围始解。

zhuó chuān dōng bīng bèi qiān shì

擢川东兵备佥事。

chéng dū xiàn xún fǔ lóng wén guāng sǐ shǔ rén gòng tuī qián shè xún fǔ shì

成都陷,巡抚龙文光死,蜀人共推干摄巡抚事。

zéi xiàn chóng qìng liú qí jiāng liú tíng jǔ shù shǒu

贼陷重庆,留其将刘廷举戍守。

qián jī zǒu zhī fù qí chéng

干击走之,复其城。

dū shī wáng yīng xióng hé qián yín lüě duó zhí tí xùn

督师王应熊劾干淫掠,夺职提讯。

huì shǔ de dà luàn zhào mìng bù zhì qián xíng shì rú gù

会蜀地大乱,诏命不至,干行事如故。

nǎi chuán xí yuǎn jìn xié lì tǎo zéi

乃传檄远近,协力讨贼。

tíng jǔ jì bài qù zéi qiǎn liú wén xiù děng yǐ shù wàn zhòng lái gōng qián gù shǒu

廷举既败去,贼遣刘文秀等以数万众来攻,干固守。

céng yīng děng yuán bīng zhì zéi bài hái

曾英等援兵至,贼败还。

jí xiàn zhōng sǐ qí dǎng sūn kě wàng děng nán bēn dà qīng bīng zhuī zhì chóng qìng qián zhàn bài ér sǐ

及献忠死,其党孙可望等南奔,大清兵追至重庆,干战败而死。

xí shàng zhēn yáo ān rén

席上珍,姚安人。

chóng zhēn zhōng jǔ yú xiāng

崇祯中,举于乡。

lěi luò shàng jié yì wén sūn kě wàng li dìng guó děng rù yún nán yǔ yáo zhōu zhī zhōu hé sī dà yáo jǔ rén jīn shì dǐng jù yáo ān chéng jù shǒu

磊落尚节义,闻孙可望、李定国等入云南,与姚州知州何思、大姚举人金世鼎据姚安城拒守。

kě wàng qiǎn zhāng hǔ gōng xiàn zhī shì dǐng zì shā shàng zhēn sī bèi zhí zhì kūn míng

可望遣张虎攻陷之,世鼎自杀,上珍、思被执至昆明。

kě wàng ā zhī shàng zhēn lì shēng yuē wǒ dà míng zhōng chén kěn wèi ruò qū yé

可望呵之,上珍厉声曰:“我大明忠臣,肯为若屈耶!

kě wàng nù mìng yǐn chū zhǎn zhī dà mà bù jué suì zhé yú shì

”可望怒,命引出斩之,大骂不绝,遂磔于市。

sī yì bù qū sǐ

思亦不屈死。

yǒu kǒng shī chéng zhě kūn míng rén yǐ cóng shì de guān

有孔师程者,昆明人,以从事得官。

zhì shì jiū hé jìn níng chéng gòng zhū zhōu xiàn qǐ bīng jù zéi

至是纠合晋宁、呈贡诸州县,起兵拒贼。

dìng guó lǜ zhòng yǎn zhì shī chéng dùn jìn níng zhī zhōu shí qiān lěng yáng chūn chéng gòng zhī xiàn jiā xīng xià zǔ xùn bìng sǐ zhī

定国率众奄至,师程遁,晋宁知州石阡冷阳春、呈贡知县嘉兴夏祖训并死之。

jìn níng jǔ rén duàn bó měi zhū shēng yú jì shàn gěng xī zhé zhù yáng chūn chéng shǒu yì xùn nàn

晋宁举人段伯美,诸生余继善、耿希哲助阳春城守,亦殉难。

zéi xiàn fù mín gòng shēng li kāi fāng qī jí èr zi jù fù jǐng sǐ

贼陷富民,贡生李开芳妻及二子俱赴井死。

kāi fāng zǒu zhì sōng huā bà zì jīng qí you wáng cháo hè yǎn mái qì yì zì jīng

开芳走至松花坝自经,其友王朝贺掩埋讫,亦自经。

zài jí zhī xiàn chén chāng yì bù shòu wěi zhí wèi zéi zhàng sǐ

在籍知县陈昌裔不受伪职,为贼杖死。

chǔ xióng jǔ rén dù tiān zhēn chū zuǒ yáng wèi zhī jù shā zéi pín yǒu gōng

楚雄举人杜天祯,初佐杨畏知拒沙贼,频有功。

hòu wèi zhī dū bīng jī kě wàng bài jì tiān zhēn wén zhī jí zì jìn

后畏知督兵击可望败绩,天祯闻之即自尽。

lín ān zhī xiàn jìn shì liáo lǚ hēng fù shuǐ sǐ

临安之陷,进士廖履亨赴水死。

xú dào xìng huī zhōu rén

徐道兴,睢州人。

chóng zhēn mò guān yún nán dū sī jīng lì shǔ shī zōng zhōu shì lián jié ài mín

崇祯末,官云南都司经历,署师宗州事,廉洁爱民。

sūn kě wàng děng rù yún nán pò qǔ jìng

孙可望等入云南,破曲靖。

xún àn luō guó huán fāng àn bù qí de yǔ zhī fǔ jiāo rùn shēng bèi zhí

巡按罗国𤩽方按部其地,与知府焦润生被执。

kě wàng yù jiàng zhī guó huán bù qū xié zhì kūn míng zì fén sǐ

可望欲降之,国𤩽不屈,携至昆明,自焚死。

rùn shēng yì bù qū sǐ

润生亦不屈死。

dào xìng jiàn zéi bī jí shì mín yù zhī yuē lì bó bīng guǎ bù néng kàng zéi wú sǐ fēn yě

道兴见贼逼,集士民谕之曰:“力薄兵寡,不能抗贼,吾死分也。

ruò děng kě sù qù

若等可速去。

mín qǐng xié xíng dào xìng lì shēng yuē fēng jiāng zhī chén sǐ fēng jiāng wú jiāng ān zhī

”民请偕行,道兴厉声曰:“封疆之臣死封疆,吾将安之!

zhòng yǔ qì cí qù

”众雨泣辞去。

shè zhōng zhǐ yī pū chū fèng jīn èr dìng shòu zhī yuē yī yǐ cì rǔ yī mǎi guān liǎn wǒ

舍中止一仆,出俸金二锭授之曰:“一以赐汝,一买棺敛我。

pū dà kū qǐng cóng sǐ

”仆大哭,请从死。

dào xìng yuē ěr sǐ shuí shōu wú gǔ

道兴曰:“尔死,谁收吾骨?

pū kòu tóu hào qì nǎi qù

”仆叩头号泣乃去。

jí zéi rù shǔ lìng chū yíng qí jiāng

及贼入署,令出迎其将。

dào xìng dà mà zhì jiǔ bēi jī zhī mà bù jué kǒu suì bèi shā

道兴大骂,掷酒杯击之,骂不绝口,遂被杀。

guó huán jiā dìng zhōu rén chóng zhēn shí liù nián jìn shì

国𤩽,嘉定州人,崇祯十六年进士。

rùn shēng xiū zhuàn hóng zi

润生,修撰竑子。

tóng shí zhāng cháo gāng guǎng tōng rén yóu gòng shēng shòu hún yuán zhōu tóng zhī jiě zhí guī

同时张朝纲,广通人,由贡生授浑源州同知,解职归。

kě wàng děng bīng zhì yǔ gòng qī féng bìng yì sǐ zi zhū shēng yào zàng qīn qì yì yì sǐ

可望等兵至,与共妻冯并缢死,子诸生耀葬亲讫,亦缢死。

liú tíng biāo zì xiá qǐ shàng háng rén

刘廷标,字霞起,上杭人。

wáng yùn kāi zì zi lǎng jiā jiāng rén

王运开,字子朗,夹江人。

tíng biāo yóu gòng shēng lì yǒng chāng fǔ tōng pàn

廷标由贡生历永昌府通判。

yùn kāi jǔ yú xiāng shòu yǒng chāng tuī guān

运开举于乡,授永昌推官。

shā dìng zhōu zhī luàn qián guó gōng mù tiān bō zǒu yǒng chāng

沙定洲之乱,黔国公沐天波走永昌。

jí sūn kě wàng děng rù yún nán chí xí yù tiān bō jiàng

及孙可望等入云南,驰檄谕天波降。

shí yùn kāi shè jiān sī shì tíng biāo shè fǔ shì fāng fā bīng shǒu lán cāng ér tiān bō jiāng qiǎn zi nà kuǎn yù liǎng rén yǐ yìn wǎng

时运开摄监司事,廷标摄府事,方发兵守澜沧,而天波将遣子纳款,谕两人以印往。

liǎng rén jiān bù yú gè qiǎn jiā rén zǒu téng yuè

两人坚不予,各遣家人走腾越。

yǒng chāng shì mín wén zéi suǒ zhì tú lù hào qì qǐng yùn kāi nà kuǎn shū huò yùn kāi bù kě wèi qiǎn zhī

永昌士民闻贼所至屠戮,号泣请运开纳款纾祸,运开不可,慰遣之。

yòu yì tíng biāo tíng biāo yì bù kě zhòng dà kū

又诣廷标,廷标亦不可,众大哭。

tíng biāo qǔ dú jiǔ jiāng yǐn nǎi sàn qù

廷标取毒酒将饮,乃散去。

liǎng rén xiāng wèi yuē zhòng qíng rú cǐ wú bèi wéi yī sǐ zì jìng ěr

两人相谓曰:“众情如此,吾辈惟一死自靖耳。

shì xī yùn kāi xiān zì jīng

”是夕,运开先自经。

tíng biāo wén zhī yuē wǒ lǎo dāng xiān sǐ wáng nǎi xiān wǒ

廷标闻之曰:“我老当先死,王乃先我。

suì mù yù fù shī sān zhāng yì zì jīng

”遂沐浴,赋诗三章,亦自经。

liǎng jiā zǐ dì zì téng yuè lái bēn sāng cuò bì fù fǎn

两家子弟自腾越来奔丧,厝毕复返。

kě wàng děng zhòng liǎng rén sǐ jié qiú qí hòu huò yǐ yùn kāi dì yùn hóng duì jí pìn zhī

可望等重两人死节,求其后,或以运开弟运闳对,即聘之。

xíng zhì lù jiāng wèi qí pū yuē wú xiōng dì kě yì qù yé

行至潞江,谓其仆曰:“吾兄弟可异趣耶!

wú sǐ ruò shōu wú gǔ yǔ xiōng hé zàng

吾死,若收吾骨与兄合葬。

suì yuè rù jiāng sǐ

”遂跃入江死。

✦ You read 列传·卷一百八十三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.