liè nǚ yī
◎列女一
fù rén zhī xíng bù chū yú guī mén gù shī zài guān jū gé tán táo yāo fú mù jiē chǔ cháng lǚ shùn zhēn jìng hé píng ér nèi háng zhī xiū wáng huà zhī xíng jù kě kǎo jiàn
妇人之行,不出于闺门,故《诗》载《关雎》、《葛覃》、《桃夭》、《芣苜》,皆处常履顺,贞静和平,而内行之修,王化之行,具可考见。
qí biàn zhě xíng lù bǎi zhōu yī èr jiàn ér yǐ
其变者,《行露》、《柏舟》,一二见而已。
liú xiàng chuán liè nǚ qǔ xíng shì kě wèi jiàn jiè bù cún yī cāo
刘向传列女,取行事可为鉴戒,不存一操。
fàn shì zōng zhī yì cǎi cái xíng gāo xiù zhě fēi dú guì jié liè yě
范氏宗之,亦采才行高秀者,非独贵节烈也。
wèi duò ér jiàng shǐ jiā nǎi duō qǔ huàn nàn diān pèi shā shēn xùn yì zhī shì
魏、隋而降,史家乃多取患难颠沛、杀身殉义之事。
gài wǎn jìn zhī qíng hū yōng xíng ér shàng qí jī guó zhì suǒ bāo zhì chéng suǒ lù yǔ fu lǐ xiàng suǒ chēng dào liú sú suǒ zhèn hài xū yǐ zhì qí zhì kǔ wéi nán néng
盖挽近之情,忽庸行而尚奇激,国制所褒,志乘所录,与夫里巷所称道,流俗所震骇,胥以至奇至苦为难能。
ér wén rén mò kè wǎng wǎng jiè tì tǎng fēi cháng zhī xíng yǐ fā qí wěi lì jī yuè dié dàng kě xǐ zhī sī gù qí chuán yóu yuǎn ér qí shì yóu zhe
而文人墨客往往借俶傥非常之行,以发其伟丽激越跌宕可喜之思,故其传尤远,而其事尤著。
rán zhì xìng suǒ cún lún cháng suǒ xì zhèng qì zhī bù zhì yú lún sī ér sī rén zhī suǒ yǐ yì yú qín shòu zǎi bǐ zhě yi mò zhī gǎn hū yě
然至性所存,伦常所系,正气之不至于沦澌,而斯人之所以异于禽兽,载笔者宜莫之敢忽也。
míng xìng zhe wèi guī tiáo xún fāng dū xué suì shàng qí shì
明兴,著为规条,巡方督学岁上其事。
dà zhě cì cí sì cì yì shù fang biǎo wū tóu chuò xiē zhào yào jǐng lǘ nǎi zhì pì rǎng xià hù zhī nǚ yì néng yǐ zhēn bái zì dǐ
大者赐祠祀,次亦树坊表,乌头绰楔,照耀井闾,乃至僻壤下户之女,亦能以贞白自砥。
qí zhe yú shí lù jí jùn yì zhì zhě bù xià wàn yú rén suī jiān yǒu yǐ wén yì xiǎn yào zhī jié liè wèi duō
其著于实录及郡邑志者,不下万余人,虽间有以文艺显,要之节烈为多。
wū hū
唉!
hé qí shèng yě
何其盛也。
qǐ fēi shēng jiào suǒ bèi lián chǐ zhī fēn míng gù míng jié zhòng ér dǎo yì yǒng yú
岂非声教所被,廉耻之分明,故名节重而蹈义勇欤!
jīn duó qí yóu zhě huò yǐ nián cì huò yǐ lèi cóng jù zhe yú piān shì qián shǐ dài jiāng bèi zhī
今掇其尤者,或以年次,或以类从,具著于篇,视前史殆将倍之。
rán ér xìng míng yān miè zhě shàng bù kě shèng jì cún qí shí yī yì zú yǐ shì quàn yún
然而姓名湮灭者,尚不可胜计,存其什一,亦足以示劝云。
yuè é liú xiào fù zhēn shì zhū é dīng shì shí shì yáng shì zhāng shì děng zhēn nǚ hán shì huáng shàn cōng yáo xiào nǚ cài xiào nǚ zhāo yuǎn xiào nǚ lú jiā niang shī shì wú shì bì shì shí xiào nǚ tāng huì xìn yì bì miào cōng xú xiào nǚ gāo shì sūn yì fù liáng shì mǎ shì yì gū wàn shì chén shì guō shì yòu xī nǚ chéng shì wáng miào fèng táng guì méi zhāng shì yáng tài nú zhāng shì chén shì xiù
月娥刘孝妇(甄氏) 诸娥丁氏(石氏) 杨氏(张氏等)贞女韩氏(黄善聪) 姚孝女(蔡孝女招远孝女) 卢佳娘(施氏)吴氏(毕氏) 石孝女汤慧信义婢妙聪徐孝女高氏孙义妇梁氏马氏义姑万氏(陈氏)郭氏(幼谿女) 程氏王妙凤(唐贵梅张氏) 杨泰奴(张氏) 陈氏(秀
shuǐ zhāng shì ōu yáng jīn zhēn zhuāng shì táng shì wáng shì yì shì zhōng shì sì jié fù xuān shì sūn shì xú shì yì qiè zhāng shì gōng liè fù jiāng shì fàn shì èr nǚ dīng měi yīn chéng shì xīng ān èr nǚ zi zhāng yín r máo shì zhāo náng měng lìng shì dù shì yì fù yáng shì shǐ shì lín duān niang wāng liè fù dòu miào shàn shí mén gài fù gǔ shì hú shì chén zōng qiú qī shǐ shì yè shì hú guì zhēn sūn shì jiāng shì yán shì
水张氏欧阳金贞)庄氏(唐氏) 王氏(易氏) 钟氏四节妇宣氏(孙氏)徐氏义妾张氏龚烈妇(江氏) 范氏二女(丁美音) 成氏(兴安二女子)章银儿(茅氏) 招囊猛凌氏(杜氏) 义妇杨氏史氏(林端娘) 汪烈妇窦妙善石门丐妇贾氏胡氏陈宗球妻史氏叶氏胡贵贞孙氏江氏(严氏)
yuè é xī yù rén yuán wǔ chāng yǐn zhí mǎ lù dīng nǚ yě
月娥,西域人,元武昌尹职马禄丁女也。
shǎo cōng huì tīng zhū xiōng sòng shuō jīng shǐ zhé tōng dà yì
少聪慧,听诸兄诵说经史,辄通大义。
zhǎng shì wú hú gé tōng fu shì shàng fǔ xià yī bǐng lǐ fǎ
长适芜湖葛通甫,事上抚下,一秉礼法。
zhǎng sì lú lǜ zhū fù nǚ xī shòu qí jiào
长姒卢率诸妇女,悉受其教。
tài zǔ dù jiāng zhī liù nián wěi hàn bīng zì shàng yóu ér xià lú yuē tài píng yǒu chéng guō qiě yán bīng shǒu kě shì
太祖渡江之六年,伪汉兵自上游而下,卢曰:“太平有城郭,且严兵守,可恃。
shǐ yuè é xié zhū fù nǚ wǎng bì zhī
”使月娥挟诸妇女往避之。
wèi jǐ kòu zhì chéng xiàn yuè é tàn yuē wú shēng shī lǐ jiā kě shī jié yú zéi yá
未几,寇至,城陷,月娥叹曰:“吾生诗礼家,可失节于贼邪!
bào yòu nǚ fù shuǐ sǐ
”抱幼女赴水死。
zhū fù nǚ xiàng cóng tóu shuǐ zhě jiǔ rén fāng shèng shǔ shī qī rì bù fú yán sè rú shēng
诸妇女相从投水者九人,方盛暑,尸七日不浮,颜色如生。
xiāng rén wèi jù xué hé zàng zhī gù jū zhī nán tí yuē shí nǚ mù
乡人为巨穴合葬之故居之南,题曰十女墓。
é dì dīng hè nián yòu tōng jīng shǐ jiē é kǒu shòu yě
娥弟丁鹤年,幼通经史,皆娥口授也。
hòu tōng fu yǔ lú jiē sǐ yú kòu
后通甫与卢皆死于寇。
liú xiào fù xīn lè hán tài chū qī
刘孝妇,新乐韩太初妻。
tài chū yuán shí wéi zhī yìn
太初,元时为知印。
hóng wǔ chū lì xǐ hé zhōu qiè jiā xíng
洪武初,例徙和州,挈家行。
liú shì gū jǐn gū dào bìng cì xuè huò yào yǐ jìn
刘事姑谨,姑道病,刺血和药以进。
dǐ hé zhōu fu zú liú zhǒng shū gěi gū shí
抵和州,夫卒,刘种蔬给姑食。
yuè èr nián gū huàn fēng jí bù néng qǐ zhòu yè fèng tāng yào qū wén yíng bù lí cè
越二年,姑患风疾不能起,昼夜奉汤药,驱蚊蝇不离侧。
gū tǐ fǔ qū shēng xí jiān wèi niè qū qū bù fù shēng
姑体腐,蛆生席间,为啮蛆,蛆不复生。
jí gū jí dǔ kuī ròu shí zhī shǎo sū yú yuè ér zú bìn zhī shě cè
及姑疾笃,刲肉食之,少苏,逾月而卒,殡之舍侧。
yù hái zàng jiù zhǒng lì bù néng jǔ sàng āi háo wǔ zài
欲还葬舅冢,力不能举丧,哀号五载。
tài zǔ wén zhī qiǎn zhōng shǐ cì yī yī xí chāo èr shí dìng mìng yǒu sī hái qí sàng jīng mén lǘ fù yáo yì
太祖闻之,遣中使赐衣一袭、钞二十锭,命有司还其丧,旌门闾,复徭役。
tóng shí zhēn shì luán chéng li dà qī shì gū xiào
同时甄氏,栾城李大妻,事姑孝。
gū shòu jiǔ shí yī zú zhēn lú mù sān nián dàn mù bēi hào yì bèi jīng
姑寿九十一卒,甄庐墓三年,旦暮悲号,亦被旌。
xiào nǚ zhū é shān yīn rén
孝女诸娥,山阴人。
fù shì jí hóng wǔ chū wèi liáng cháng
父士吉,洪武初为粮长。
yǒu xiá ér bū fù zhě wū shì jí yú guān lùn sǐ èr zi bǐng huàn yì lí zuì
有黠而逋赋者,诬士吉于官,论死,二子炳、焕亦罹罪。
é fāng bā suì zhòu yè hào kū yǔ jiù táo shān cháng zǒu jīng shī sù yuān
娥方八岁,昼夜号哭,与舅陶山长走京师诉冤。
shí yǒu lìng yuān zhě fēi wò dīng bǎn wù yǔ kān wèn
时有令,冤者非卧钉板,勿与勘问。
é zhǎn zhuǎn qí shàng jǐ bì shì nǎi wén kān zhī jǐn shù yī xiōng ér zhǐ
娥辗转其上,几毙,事乃闻,勘之,仅戍一兄而止。
é zhòng shāng zú lǐ rén āi zhī xiào xiàng pèi cáo é miào
娥重伤卒,里人哀之,肖像配曹娥庙。
táng fāng qī zhè xīn chāng dīng shì nǚ míng jǐn nú
唐方妻,浙新昌丁氏女,名锦孥。
hóng wǔ zhōng fāng wéi shān dōng qiān shì zuò fǎ sǐ qī zǐ dāng méi wèi guān bì
洪武中,方为山东佥事,坐法死,妻子当没为官婢。
yǒu sī àn jí qǔ zhī jiān hù zhě jiàn dīng sè měi jiè shū lüě fā dīng yǐ shū zhì dì qí rén qǔ lüè zhī chí hái dīng
有司按籍取之,监护者见丁色美,借梳掠发,丁以梳掷地,其人取掠之,持还丁。
dīng mà bù shòu wèi jiā rén yuē cǐ bèi wú lǐ bì rǔ wǒ fēi sǐ wú yǐ quán jié
丁骂不受,谓家人曰:“此辈无礼,必辱我,非死无以全节。
jiān yú guò yīn zé yá qiào shuǐ shēn yuè chū fù shuǐ yī hòu bù néng chén cóng róng yǐ shǒu liǎn qún suí liú ér méi nián èr shí bā shí chēng qí chù wèi fū rén tán
”肩舆过阴泽,崖峭水深,跃出赴水,衣厚不能沈,从容以手敛裙,随流而没,年二十八,时称其处为夫人潭。
zhèng chén qī shí shì
郑煁妻石氏。
chén pǔ jiāng zhèng yǒng sūn yě
煁,浦江郑泳孙也。
hóng wǔ chū li wén zhōng jiàn zhū cháo lǚ qiān cáng kù tí diǎn zuò fǎ sǐ
洪武初,李文忠荐诸朝,屡迁藏库提点,坐法死。
shí dāng qiǎn pèi qì yuē wǒ yì mén fù yě kě rǔ shēn yǐ rǔ mén hu
石当遣配,泣曰:“我义门妇也,可辱身以辱门乎!
bù shí sǐ
”不食死。
yáng shì cí xī rén zì tóng yì zhèng zi lái
杨氏,慈谿人,字同邑郑子琜。
hóng wǔ zhōng zi lái fù zhòng huī shù yún nán
洪武中,子琜父仲徽戍云南。
míng zhì zi chéng dīng zhě suí qiǎn zi lái yì zài shù zhōng
明制,子成丁者随遣,子琜亦在戍中。
yáng nián fu shí liù wén zi lái mǔ lǎo dì yòu qǐng yú fù mǔ shì zhèng yǎng gū yǐ dài zi lái zhī fǎn
杨年甫十六,闻子琜母老弟幼,请于父母,适郑养姑,以待子琜之返。
zi lái jìng zú shù suǒ yáng yǔ gū fǔ zhū shū chéng lì yǐ fu cóng zǐ kǒng wǔ wèi sì kǔ jié wǔ shí yú nián
子琜竟卒戍所,杨与姑抚诸叔成立,以夫从子孔武为嗣,苦节五十余年。
qí hòu zhèng huàn qī zhāng shì jià wèi xún rì
其后,郑焕妻张氏,嫁未旬日;
tài rán qī yán shì shēng zǐ yī lán fāng hái bào
泰然妻严氏生子一兰,方孩抱;
shì qī wáng shì shì fu xián bìng kuáng bù xǐng rén shì fú qín bā nián fú dài
栻妻王氏事夫痫病,狂不省人事,服勤八年弗怠;
sān rén jiē yáng shì fu zú xiān hòu zǎo guǎ jiē yǐ jié wén
三人皆杨氏夫族,先后早寡,皆以节闻。
wàn lì zhōng zhī fǔ zōu xī xián tí yuē zhèng shì jié mén yǐ bǐ pǔ jiāng zhèng shì yì mén yún
万历中,知府邹希贤题曰郑氏节门,以比浦江郑氏义门云。
zhēn nǚ hán shì bǎo níng rén
贞女韩氏,保宁人。
yuán mò míng yù zhēn jù shǔ zhēn nǚ lǜ jiàn lüè wěi wèi nán zǐ fú hùn jì mín jiān
元末明玉珍据蜀,贞女虑见掠,伪为男子服,混迹民间。
jì ér bèi qū rù wǔ zhuǎn zhàn qī nián rén mò zhī qí chǔ nǚ yě
既而被驱入伍,转战七年,人莫知其处女也。
hòu cóng yù zhēn pò yún nán hái yù qí shū fù shú guī chéng dōu shǐ gǎi zhuāng ér xíng tóng shí cóng jūn zhě mò bù jīng yì
后从玉珍破云南还,遇其叔父赎归成都,始改装而行,同时从军者莫不惊异。
hóng wǔ sì nián jià wèi yǐn shì fù
洪武四年嫁为尹氏妇。
chéng dū rén yǐ hán zhēn nǚ chēng
成都人以韩贞女称。
qí hòu yǒu huáng shàn cōng zhě nán jīng rén
其后有黄善聪者,南京人。
nián shí sān shī mǔ fù fàn xiāng lú fèng jiān lìng shàn cōng wèi nán zǐ zhuāng cóng yóu shù nián
年十三失母,父贩香庐、凤间,令善聪为男子装从游数年。
fù sǐ shàn cōng xí qí yè biàn xìng míng yuē zhāng shèng
父死,善聪习其业,变姓名曰张胜。
yǒu li yīng zhě yì fàn xiāng yǔ wèi bàn lǚ zhě yú nián bù zhī qí wèi nǚ yě
有李英者,亦贩香,与为伴侣者逾年,不知其为女也。
hòu xié fǎn nán jīng shěng qí zǐ
后偕返南京省其姊。
zǐ chū bù zhī shi jí zhī qí gù nù lì yuē nán nǚ luàn qún rǔ wǒ shén yǐ
姊初不之识,诘知其故,怒詈曰:“男女乱群,辱我甚矣。
jù bù nà
”拒不纳。
shàn cōng yǐ sǐ zì shì
善聪以死自誓。
nǎi hū lín yù chá zhī guǒ chǔ zǐ yě
乃呼邻妪察之,果处子也。
xiāng chí tòng kū lì wèi gǎi zhuāng
相持痛哭,立为改装。
míng rì yīng lái zhī wèi nǚ yàng yàng rú shī guī gào mǔ qiú hūn
明日,英来,知为女,怏怏如失,归告母求婚。
shàn cōng bù cóng yuē ruò guī yīng rú guā lǐ hé
善聪不从,曰:“若归英,如瓜李何?
lín lǐ jiāo quàn zhí yì jiān
”邻里交劝,执益坚。
yǒu sī wén zhī zhù yǐ pìn pàn wèi fū fù
有司闻之,助以聘,判为夫妇。
yáo xiào nǚ yú yáo rén shì wú shì
姚孝女,余姚人,适吴氏。
mǔ chū jí hǔ xián zhī qù nǚ zhuī chè hǔ wěi hǔ yù qián nǚ chè yì lì wěi suì tuō hǔ fù tòng yuè qù
母出汲,虎衔之去,女追掣虎尾,虎欲前,女掣益力,尾遂脱,虎负痛跃去。
fù mǔ hái yào zhī huò yù fèng qí mǔ èr shí nián
负母还,药之获愈,奉其母二十年。
hòu chéng huà jiān wǔ kāng yǒu cài xiào nǚ suí mǔ rù shān cǎi yào
后成化间,武康有蔡孝女,随母入山采药。
hǔ jué qí mǔ nǚ zhé shù zhī gé dòu sān bǎi yú bù
虎攫其母,女折树枝格斗三百余步。
hǔ shě qí mǔ shāng nǚ xuè pēn zhàng xǔ zhú yè wèi chì nǚ yì huò quán
虎舍其母,伤女,血歕丈许,竹叶为赤,女亦获全。
hòu zhāo yuǎn yǒu xiào nǚ bù zhī qí xìng
后招远有孝女,不知其姓。
fù cǎi shí nán shān wèi mǎng suǒ tūn
父采石南山,为蟒所吞。
nǚ kū zhī yuàn jiàn fù shī tóng sǐ
女哭之,愿见父尸同死。
é qǐng dà léi diàn jī mǎng duò nǚ qián fù liè jiàn fù shī
俄顷大雷电击蟒堕女前,腹裂见父尸。
nǚ fù tǔ yǎn mái chù shí ér sǐ
女负土掩埋,触石而死。
lú jiā niang fú qīng lǐ guǎng qī
卢佳娘,福清李广妻。
hūn fu shí yuè guǎng bào zú lú tòng jué fù sū jiàn guǎng kǒu bí chū è xuè xī tián shí zhī
婚甫十月,广暴卒,卢恸绝复苏,见广口鼻出恶血,悉餂食之。
jì liàn kū zhé jiāng pū jī wǔ liù rì jiā rén fáng xiè qián rù qǐn shì zì jīng
既殓,哭辄僵仆,积五六日,家人防懈,潜入寝室自经。
hòu qí xiàn yǒu yóu zhèng qī ní shì xùn fu yì rán
后其县有游政妻倪氏殉夫,亦然。
yòu yǒu shī shì chú zhōu péng hé qī
又有施氏,滁州彭禾妻。
zhèng dé yuán nián hé de jí bù qǐ wò shǒu jué yuē jí bèi shén zhī bì sǐ
正德元年,禾得疾不起,握手诀曰:“疾惫甚,知必死。
rǔ wú zi zé xù ér jià wú shǒu sǐ tú zì kǔ yě
汝无子,择婿而嫁,毋守死,徒自苦也。
shī qì yuē jūn shàng bù zhī qiè hu
”施泣曰:“君尚不知妾乎!
yuàn xiān jūn sǐ
愿先君死。
hé gù zhǐ zhī yīn qǔ hé suǒ ǒu xuè jǐn tūn zhī yǐ jiàn zhì
”禾固止之,因取禾所呕血尽吞之,以见志。
jí hé mò jí zì jīng
及禾殁,即自经。
wú shì lù zhōu lǐn shēng lú qīng qī
吴氏,潞州廪生卢清妻。
jiù gū mò yú lín míng jì yì lǚ cì
舅姑殁于临洺,寄瘗旅次。
qīng shòu tú zì jǐ hòu shī lǐn chōng yuàn yú biàn fèn chǐ fā kuáng sǐ
清授徒自给,后失廪,充掾于汴,愤耻发狂死。
wú wén fù tòng jué kū yuē wú jiù gū wěi gǔ yú běi liáng rén sǐ rěn lìng zhōng bù fǎn hu
吴闻讣,痛绝,哭曰:“吾舅姑委骨于北,良人死,忍令终不返乎!
nǎi jì yòu gū yú zǐ xiōng zhōu cì nǚ wèi zī dú dǐ lín míng mì jiù gū yì chù bù dé hào qì zhōng yě
”乃寄幼孤于姊兄,鬻次女为资,独抵临洺,觅舅姑瘗处不得,号泣中野。
hū yī zhàng fū zhì zé qīng suǒ shòu tú yě wèi zhǐ shì shōu èr hái yǐ guī
忽一丈夫至,则清所授徒也,为指示,收二骸以归。
fù mào shǔ zhī biàn fù fu gǔ hái
复冒暑之汴,负夫骨还。
sān sàng bì jǔ rěn è wú tā zhì
三丧毕举,忍饿无他志。
xué zhèng liú sōng yán yú zhī zhōu mǎ tūn shú qí nǚ hòu xù zhī
学正刘崧言于知州马暾,赎其女,厚恤之。
nián qī shí wǔ nǎi zú
年七十五乃卒。
hòu yǒu bì shì hé jiān shān jié qī
后有毕氏,河间邓节妻。
nián jī xié jiā jǐng zhōu jiù shí jiù gū xiāng jì wáng jié yì xún mò jù gǎo zàng jǐng zhōu
年饥,携家景州就食,舅姑相继亡,节亦寻殁,俱藁葬景州。
shì nián sān shí sān wú zǐ nǚ dú guī lǐ zhōng rěn jī dòng zhòu yè fǎng zhī jī shù nián shì de chéng běi bā lǐ zhuāng dú zhī jǐng zhōu fù jiù gū jí fū gǔ hái zàng
氏年三十三,无子女,独归里中,忍饥冻,昼夜纺织,积数年,市地城北八里庄,独之景州,负舅姑及夫骨还葬。
shí xiào nǚ xīn chāng rén
石孝女,新昌人。
qiǎng bǎo shí fù qián zuò shì jí mò xì jīng yù
襁褓时,父潜坐事籍没,系京狱。
mǔ wú yǐ lòu jí huò miǎn yī xiōng dì wéi shēng
母吴以漏籍获免,依兄弟为生。
yī rì fù tuō guī nì wú jiā
一日,父脱归,匿吴家。
wú xiōng dì jù lián zuò shā zhì dà jiào zhōng mǔ bù gǎn yán
吴兄弟惧连坐,杀置大窖中,母不敢言。
jí nǚ zhǎng wèn mǔ yuē wǒ wú fù zú hé yě
及女长,问母曰:“我无父族何也?
mǔ gào zhī gù nǚ dà bēi fèn
”母告之故,女大悲愤。
yǒng lè chū nián shí liù jiù shì zhǔ hūn pèi zú zǐ
永乐初,年十六,舅氏主婚配族子。
nǚ bái mǔ yuē shā wǒ fù zhě wú yě
女白母曰:“杀我父者,吴也。
nài hé wèi fù chóu fù
奈何为父仇妇?
mǔ yuē shì fēi wǒ zhǔ nài hé
”母曰:“事非我主,奈何?
nǚ hàn ér bù dá
”女颔而不答。
jià zhī rì fāng lǐ bīn nǚ zì jīng shì zhōng
嫁之日,方礼宾,女自经室中。
mǔ yǎng tiān kū yuē wú nǚ zhī sǐ bù yù wèi chóu rén fù yě
母仰天哭曰:“吾女之死,不欲为仇人妇也。
hào tòng shù rì yì sǐ
”号恸数日亦死。
yǒu sī wén zhī zhì shā qián zhě zuì
有司闻之,治杀潜者罪。
tāng huì xìn shàng hǎi rén
汤慧信,上海人。
tōng xiào jīng liè nǚ zhuàn jià huá tíng dèng lín
通《孝经》、《列女传》,嫁华亭邓林。
lín zú fù nián èr shí wǔ yī nǚ qī suì
林卒,妇年二十五,一女七岁。
shān zú lì qí jū pò shǐ guī jiā fù yuē wǒ shān jiā fù hé guī hu
邓族利其居,迫使归家,妇曰:“我邓家妇,何归乎?
zú zhī bù kě duó mào qí jū yú jù shì
”族知不可夺,贸其居于巨室。
fù qì yuē wǒ shōu fu gǔ yú zī tǔ yǔ tóng cún wáng nài hé qì zhī
妇泣曰:“我收夫骨于兹土,与同存亡,奈何弃之。
yù zì jìn jù shì yì ér qù zhī
”欲自尽,巨室义而去之。
fù xún zì jì yuē zú lì wǒ cái ěr
妇寻自计曰:“族利我财耳。
nǎi chū jiā zī jǐn bì zú rén gōng jī rèn yǐ gěi
”乃出家资,尽畀族人,躬绩纴以给。
suì dà shuǐ jū huāng yě jù rù zhōng
岁大水,居荒野沮洳中。
qí nǚ shì rén zhě cāo zhōu lái yíng bù xǔ
其女适人者,操舟来迎,不许。
qǐng zàn qì zhōu zhōng yì bù xǔ yuē wǒ shǒu cǐ liù shí nián yīn jù jìn yǐ cóng rǔ fù suǒ gān xīn yān fù hé wǎng
请暂憩舟中,亦不许,曰:“我守此六十年,因巨浸以从汝父,所甘心焉,复何往!
mǔ nǚ fāng xiāng qiān wèi shě shuǐ zhì tāng jìng nì sǐ
”母女方相牵未舍,水至,汤竟溺死。
yì bì miào cōng bǎo ān yòu wèi zhǐ huī zhāng mèng zhé jiā bì yě
义婢妙聪,保安右卫指挥张孟喆家婢也。
yǒng lè zhōng diào bīng cāo xuān fǔ
永乐中,调兵操宣府。
mèng zhé zài háng
孟喆在行。
běi kòu rù lüè qī li wèi fu mèi yuē wǒ mìng fù yǔ ruò jiē huàn mén nǚ yì bù kě rǔ
北寇入掠,妻李谓夫妹曰:“我命妇,与若皆宦门女,义不可辱。
xiāng qiè tóu jǐng zhōng miào cōng yì suí rù jiàn èr rén jù wèi sǐ yǐ li yǒu shēn kǒng shuǐ lěng yǒu suǒ hài suì fù zhī yú bèi
”相挈投井中,妙聪亦随入,见二人俱未死,以李有娠,恐水冷有所害,遂负之于背。
zéi tuì mèng zhé dì zhòng zhé qiú sān rén jǐng zhōng yǐ suǒ yǐn sǎo mèi chū ér bì zé sǐ yǐ
贼退,孟喆弟仲喆求三人井中,以索引嫂妹出,而婢则死矣。
xú xiào nǚ jiā shàn xú yuǎn nǚ yě
徐孝女,嘉善徐远女也。
nián liù suì mǔ huàn lián chuāng
年六岁,母患臁疮。
nǚ wèn mǔ hé yǐ de yù mǔ mán yuē r shǔn zhī nǎi yù
女问母何以得愈,母谩曰:“儿吮之乃愈。
nǚ suì qǐng shǔn mǔ nán zhī
”女遂请吮,母难之。
nǚ bēi tí bù yǐ mǔ bù dé yǐ tīng zhī shǔn shù rì guǒ yù
女悲啼不已,母不得已听之,吮数日,果愈。
gāo shì nǚ wǔ yì rén shì zhū shēng chén hé
高氏女,武邑人,适诸生陈和。
hé zǎo zú gāo dú chí mén hù fèng wēng gū shén xiào
和早卒,高独持门户,奉翁姑甚孝。
jí xuān dé shí wēng gū bìng mò shì yǐ lǐ bìn zàng shí nián wǔ shí yǐ
及宣德时,翁姑并殁,氏以礼殡葬,时年五十矣。
qì wèi zi gāng yuē wǒ fù hóng wǔ jiān jǔ jiā kè hé nán yú chéng
泣谓子刚曰:“我父,洪武间举家客河南虞城。
fù sǐ xuán zàng chéng běi mǔ yǐ cì mù xiǎo chē wǎng shi zhī
父死,旋葬城北,母以刺木小车辋识之。
bǐ huán jiā mǔ yì sǐ dì nuò bù néng zì zhèn
比还家,母亦死,弟懦不能自振。
wú sān shí nián bù gǎn yán zhě yǐ rǔ wáng mǔ zài táng dāng cháo xī shì yǎng yě
吾三十年不敢言者,以汝王母在堂,当朝夕侍养也。
jīn dà shì yǐ bì yù yú wú fù yí hái guī hé zàng
今大事已毕,欲舁吾父遗骸归合葬。
gāng wěi wěi suí mǔ zhì yú chéng dǐ zàng suǒ zhǒng lěi lěi bù néng biàn
”刚唯唯,随母至虞城,抵葬所,冢累累不能辨。
shì yǐ fā xì mǎ ān nì xíng zì cháo jí xī zhì yī xiǎo zhǒng ān zhòng bù néng qián jí kāi qí zhǒng suǒ shí chē wǎng wǎn rán
氏以发系马鞍逆行,自朝及夕,至一小冢,鞍重不能前,即开其冢,所识车辋宛然。
yuǎn jìn guān zhě xián jīng yì zhù zhī guī qǐ mǔ biǎn tóng zàng
远近观者咸惊异,助之归,启母窆同葬。
sūn yì fù cí xī rén
孙义妇,慈谿人。
guī dìng hǎi huáng yì zhāo shēng zǐ xǔ
归定海黄谊昭,生子湑。
wèi jǐ fu zú sūn yù zhī chéng lì qiú xiōng nǚ wèi pèi
未几夫卒,孙育之成立,求兄女为配。
fu sān nián shēng èr zi xǔ yì zú
甫三年,生二子,湑亦卒。
shí tián fù jiē lìng mín zì shū sūn gū fù xiāng shuài xié yòu zǐ shū fù nán jīng su shàng shū jiǎn yì yán xiàn kǔ cháo huàn shí nián jiǔ huāng qǐ zhù hǎi táng zhàng zhī
时田赋皆令民自输,孙姑妇相率携幼子输赋南京,诉尚书蹇义,言:“县苦潮患,十年九荒,乞筑海塘障之。
yì jiàn qí gū kǔ jí yuē hé wéi bù jià
”义见其孤苦,诘曰:“何为不嫁?
duì yuē è sǐ shì jí xiǎo shī jié shì jí dà
”对曰:“饿死事极小,失节事极大。
yì jiē tàn jiǔ zhī cì rì jí wéi zòu qǐng qiǎn guān xié yǒu sī xiāng dù chéng zhī qǐ zì lóng shān qì yú guān hǎi yǒng miǎn cháo huàn
”义嗟叹久之,次日即为奏请,遣官偕有司相度成之,起自龙山,迄于观海,永免潮患。
cí xī rén miào sì zhī táng shàng
慈谿人庙祀之塘上。
liáng shì dà chéng yǐn zhī lù qī
梁氏,大城尹之路妻。
jià suì yú fu fá shí chū yóu shān hǎi guān mài shú shí wéi shēng
嫁岁余,夫乏食出游山海关,卖熟食为生。
yòu qǔ mǎ shì shēng zǐ èr shí yú nián bù tōng wèn
又娶马氏,生子二,十余年不通问。
shì shì wēng gū jiān kǔ wú yuàn yán
氏事翁姑,艰苦无怨言。
fu kè sǐ shì tú bù xíng qǐ yíng fu sàng wǎng fǎn èr qiān lǐ qì fú jiù xié hòu qī èr zi yǐ guī lǐ rén tàn yì
夫客死,氏徒步行乞,迎夫丧,往返二千里,迄扶柩携后妻二子以归,里人叹异。
yú bù qī mǎ shì wú xiàn rén
余布妻马氏,吴县人。
guī wǔ nián fu sǐ wú zi jiā kù pín
归五年,夫死无子,家酷贫。
gū yù duó qí zhì yǒu tián èr mǔ bàn de sù bù yǐ yǔ fù mǎ bù wéi dòng
姑欲夺其志,有田二亩半,得粟不以与妇,马不为动。
gū qián nà tā rén pìn yī xī gǔ chuī lín mén qù zhì zhuāng mǎ rù wò shì zì jīng sǐ jǐ shàng shí qì kāng hé shàng cún
姑潜纳他人聘,一夕鼓吹临门,趣治妆,马入卧室自经死,几上食器,糠籺尚存。
yì gū wàn shì míng yì zhuān zì zǔ xīn yín rén níng bō wèi zhǐ huī qiān shì zhōng nǚ yě
义姑万氏,名义颛,字祖心,鄞人,宁波卫指挥佥事钟女也。
yòu zhēn jìng shàn dú shū
幼贞静,善读书。
liǎng xiōng wén wǔ jiē xí shì zhí zhàn sǐ páng wú qī gōng zhī qīn
两兄文、武,皆袭世职,战死,旁无期功之亲。
jì mǔ cáo shì liǎng sǎo chén shì wú shì jiē shèng nián shuāng jū
继母曹氏,两嫂陈氏、吴氏,皆盛年孀居。
wú yí fù jǐn liù yuè gū dàn mù bài tiān kū gào yuē wàn shì jué yǐ yuàn tiān cì yī nán xù zhōng chén hòu
吴遗腹仅六月,姑旦暮拜天哭告曰:“万氏绝矣,愿天赐一男,续忠臣后。
wǒ shǐ bù jià gòng fǔ zhī
我矢不嫁,共抚之。
yǐ guǒ shēng nán míng zhī yuē quán
”已果生男,名之曰全。
gū xǐ yuē wàn shì yǒu hòu yǐ
姑喜曰:“万氏有后矣。
nǎi yǔ zhū lí gòng shǒu míng fá lái pìn jiē xiè jué zhī xun quán dú shū qì dǐ chéng lì
”乃与诸嫠共守,名阀来聘,皆谢绝之,训全读书,迄底成立。
quán sì zhí chuán zi xǐ sūn chūn jiē fèng gū xun wéi jǐn
全嗣职,传子禧、孙椿,皆奉姑训惟谨。
gū nián qī shí yú zú
姑年七十余卒。
gū zhī zǔ bīn jí fù xiōng bìng sǐ wáng shì mǔ jí èr sǎo shǒu zhēn shù shí nián gū gèng yǐ yì zhe
姑之祖斌及父兄并死王事,母及二嫂守贞数十年,姑更以义著。
xiāng rén zhòng zhī chēng wéi sì zhōng sān jié yī yì zhī mén
乡人重之,称为四忠三节一义之门。
hòu yǒu chén yì gū zhě shā xiàn chén suì nǚ
后有陈义姑者,沙县陈穗女。
nián shí bā fù mǔ xiāng jì zú yí èr nán zhǎng qī suì cì wǔ suì
年十八,父母相继卒,遗二男,长七岁,次五岁。
qīn zú lì qí yǒu rì dān dān yú páng
亲族利其有,日眈眈于旁。
gū shǐ zhì fǔ dì jū cháng zhì zhou shù shí
姑矢志抚弟,居常置帚数十。
zú xiōng dì mù yè kòu mén gū rán zhou zhào zhī jí qǐ hù jù jiǔ shí kuǎn
族兄弟暮夜叩门,姑燃帚照之,亟启户具酒食款。
kòu zhě gào yuē wú bèi yè xíng miè huǒ jiù qiú zhú ěr
叩者告曰:“吾辈夜行灭火,就求烛耳。
zì cǐ kuī sì zhě jué yì
”自此窥伺者绝意。
jí èr dì bì hūn nián sì shí wǔ nǎi jià zhōng wú zi
及二弟毕婚,年四十五乃嫁,终无子。
èr dì yíng guī mǔ shì zhī
二弟迎归,母事之。
guō shì dà tián rén
郭氏,大田人。
shān mào qī zhī luàn xiāng rén jié zhài dōng yán
邓茂七之乱,乡人结寨东岩。
zhài pò guō bǎo yòu ér zǒu qiě yǒu shēn wèi zéi suǒ qū
寨破,郭褓幼儿走,且有身,为贼所驱。
guō fèn mà tóu bǎi chǐ yán xià yǔ r jù suì luàn shí jiān tāi jí cháng wèi bèng chū láng jí yán xià
郭奋骂,投百尺岩下,与儿俱碎乱石间,胎及肠胃迸出,狼籍岩下。
zéi jù gāo kàn zhī jiē tàn yuē zhēn liè fù yě
贼据高瞰之,皆叹曰:“真烈妇也!
yì zhī qù
”瘗之去。
tóng shí yǒu yòu xī nǚ shī qí xìng míng
同时有幼溪女,失其姓名。
mào qī pò shā xiàn nì cǎo jiān wèi èr zéi suǒ huò
茂七破沙县,匿草间,为二贼所获。
yù xī qiáo zhēn nǚ yuē fú wǒ guò dāng cóng yī rén ér zhōng
遇溪桥,贞女曰:“扶我过,当从一人而终。
èr zéi zhēng qū wǎn zhì qiáo bàn nǚ shì xī liú tuān jí yè èr zéi tóu shuǐ zhōng jù nì sǐ
”二贼争趋挽,至桥半,女视溪流湍急,拽二贼投水中,俱溺死。
chéng shì yáng zhōu hú shàng jiōng qī
程氏,扬州胡尚䌹妻。
shàng jiōng yīng wēi jí fù kuī wàn ròu dàn zhī bù néng yàn ér zú
尚䌹婴危疾,妇刲腕肉啖之,不能咽而卒。
fù hào tòng bù shí èr rì
妇号恸不食二日。
huái yùn sì yuè yǐ huò yuē de nán kě yán fu sì tú sǐ hé wéi
怀孕四月矣,或曰:“得男可延夫嗣,徒死何为?
dá yuē wú yì zhī zhī tǎng shēng nǚ tú gǒu huó shù yuè ěr
”答曰:“吾亦知之,倘生女,徒苟活数月耳。
yīn fù shí mí yuè guǒ shēng nán
”因复食,弥月果生男。
míng nián shāng jí qián yǔ wēng gū yuē xí bù néng cháng shì fèng yǒu dì sì zài wú bēi yě
明年殇,即前语翁姑曰:“媳不能常侍奉,有娣姒在,无悲也。
fù jué shí yuè èr rì qí gū fǔ zhī yuē ěr fù mǔ jiā èr bǎi lǐ nèi ruò bù sì miàn jué hu
”复绝食,越二日其姑抚之曰:“尔父母家二百里内,若不俟面诀乎?
fù yuē kě jí yíng zhī
”妇曰:“可急迎之。
rì yǐn mǐ chén yī chí yǐ dài
”日饮米沈一匙以待。
yú shí yǒu èr rì fù mǔ qiǎn yòu dì zhì fù yuē shì kě bái wú zhì
逾十有二日,父母遣幼弟至,妇曰:“是可白吾志。
zì shì dī shuǐ bù rù kǒu xú jiǎn zhōng lián zān ěr lìng bàn hòu shì yǐ qí yú sàn jiā rén bìng lín yù cháng tōng wèn zhě fù zì bǔ yuē shí bā jiǔ rì jiē liáng wú dāng shì
”自是滴水不入口,徐简中奁簪珥,令办后事,以其余散家人并邻妪尝通问者,复自卜曰:“十八、九日皆良,吾当逝。
xiàng céng kuī ròu jiù fu fū bù kě jiù yǐ huī hé zhī zhì chuáng tóu fù wú zuǒ wàn yǐ shì quán guī
向曾刲肉救夫,夫不可救,以灰和之置床头,附吾左腕,以示全归。
suì zú
”遂卒。
wáng miào fèng wú xiàn rén
王妙凤,吴县人。
shì wú kuí
适吴奎。
gū yǒu yín xíng
姑有淫行。
zhèng tǒng zhōng kuí shāng yú wài
正统中,奎商于外。
gū yǔ suǒ sī yǐn bìng yù wū zhī mìng miào fèng qǔ jiǔ qiè píng bù jìn
姑与所私饮,并欲污之,命妙凤取酒,挈瓶不进。
pín cù zhī bù dé yǐ ér rù
频促之,不得已而入。
gū suǒ sī xì zhěn qí bì
姑所私戏紾其臂。
miào fèng fèn bá dāo zhuó bì bù shū zài zhuó nǎi jué
妙凤愤,拔刀斫臂不殊,再斫乃绝。
fù mǔ yù sòng zhī guān miào fèng yuē sǐ zé sǐ ěr qǐ yǒu fù sòng gū lǐ yá
父母欲讼之官,妙凤曰:“死则死耳,岂有妇讼姑理邪?
yú xún zú
”逾旬卒。
táng guì méi zhě guì chí rén
唐贵梅者,贵池人。
shì tóng lǐ zhū xìng
适同里朱姓。
gū yǔ fù shāng sī jiàn guì méi yuè zhī yǐ jīn bó huì qí gū huì fù yín zhě bǎi duān wù tīng jiā chuí chu wù tīng jì yǐ páo luò zhōng bù tīng
姑与富商私,见贵梅悦之,以金帛贿其姑,诲妇淫者,百端勿听,加箠楚勿听,继以炮烙,终不听。
nǎi yǐ bù xiào sòng yú guān
乃以不孝讼于官。
tōng pàn mǒu shòu shāng lù kǎo zhī jǐ sǐ zhě shù yǐ
通判某受商赂,拷之几死者数矣。
shāng jì qí gǎi jié fù lìng gū bǎo chū zhī
商冀其改节,复令姑保出之。
qīn dǎng quàn fù shǒu shí fù yuē ruò ěr qiè zhī míng xìng quán rú bō gū zhī è hé
亲党劝妇首实,妇曰:“若尔,妾之名幸全,如播姑之恶何?
yè yì fú zì jīng hòu yuán méi shù xià
”夜易服,自经后园梅树下。
jí dàn gū qǐ qiě jiāng tà zhī
及旦姑起,且将挞之。
zhì yuán zhōng nǎi zhī qí sǐ shī xuán shù sān rì yán rú shēng
至园中乃知其死,尸悬树三日,颜如生。
qí hòu jiā jìng èr shí sān nián yǒu jiā dìng zhāng shì zhě jià wāng kè zhī zǐ
其后,嘉靖二十三年,有嘉定张氏者,嫁汪客之子。
qí gū duō yú rén sī zhū è shǎo zhōng yǒu hú yán zhě zuì jié xiá qún dǎng jiē tīng qí zhǐ shǐ
其姑多与人私,诸恶少中有胡岩者,最桀黠,群党皆听其指使。
yú shì yǔ gū móu qiǎn qí zi rù xiàn wèi zú ér yán děng rì xī zòng yǐn
于是与姑谋,遣其子入县为卒,而岩等日夕纵饮。
yī rì hū fù gòng zuò bù yīng
一日,呼妇共坐,不应。
yán cóng hòu jué qí shū fù zhé shū zhì dì
岩从后攫其梳,妇折梳掷地。
qǐng zhī yán jìng rù fàn fù
顷之,岩径入犯妇。
fù dà hū shā rén yǐ chǔ jī yán
妇大呼杀人,以杵击岩。
yán nù zǒu chū fù zì tóu yú de kū zhōng yè bù jué qì xī jǐn shǔ
岩怒走出,妇自投于地,哭终夜不绝,气息仅属。
jié dàn yán yǔ gū kǒng shì xiè zhí zhū chuáng zú shǒu zhī
诘旦,岩与姑恐事泄,絷诸床足守之。
míng rì zhào zhū è shǎo hān yǐn
明日召诸恶少酣饮。
èr gǔ gòng fù fù zhuì fǔ jiāo xià
二鼓共缚妇,槌斧交下。
fù tòng kǔ wǎn zhuǎn yuē hé bù yǐ lì rèn cì wǒ
妇痛苦宛转曰:“何不以利刃刺我。
yī rén nǎi qián cì qí jǐng yī rén cì qí xié yòu zhuó qí yīn
”一人乃前刺其颈,一人刺其胁,又椓其阴。
jǔ shī yù fén zhī shī zhòng bù kě jǔ nǎi huǒ qí shì
举尸欲焚之,尸重不可举,乃火其室。
lín lǐ jiù huǒ zhě tà mén rù jiàn xià rán sǐ rén jīng wén yú guān
邻里救火者蹋门入,见吓然死人,惊闻于官。
guān dǎi xiǎo nǚ nú jí zhū è shǎo jū zhī jù de qí shí jiē yǐ cì shòu xíng
官逮小女奴及诸恶少鞫之,具得其实,皆以次受刑。
fù sǐ shí nián shí jiǔ
妇死时年十九。
yì gù yǒu liè fù cí fù sǐ qián sān rì cí páng rén wén kōng zhōng gǔ yuè shēng huǒ yán yán cóng cí zhù zhōng chū rén yǐ wéi zhēn fù sǐ shì zhī zhēng yún
邑故有烈妇祠,妇死前三日,祠旁人闻空中鼓乐声,火炎炎从祠柱中出,人以为贞妇死事之征云。
yáng tài nú rén hé yáng de ān nǚ
杨泰奴,仁和杨得安女。
xǔ jià wèi xíng
许嫁未行。
tiān shùn sì nián mǔ yì bìng bù yù
天顺四年,母疫病不愈。
tài nú sān gē xiōng ròu sì mǔ bù xiào
泰奴三割胸肉食母,不效。
yī rì báo mù pōu xiōng qǔ gān yī piàn hūn pū liáng jiǔ
一日薄幕,剖胸取肝一片,昏仆良久。
jí sū yǐ yī guǒ chuàng shǒu hé zhōu yǐ jìn mǔ suì yù
及苏,以衣裹创,手和粥以进,母遂愈。
mǔ sù yǒu xī luán jí yì yù
母宿有膝挛疾,亦愈。
hòu yǒu zhāng shì yí zhēn zhōu xiáng qī
后有张氏,仪真周祥妻。
gū bìng yī bǎi fāng bù xiào
姑病,医百方不效。
yī fāng shì zhì qí mén yuē rén gān kě liáo
一方士至其门曰:“人肝可疗。
zhāng gē zuǒ xié xià de mó rú xù yǐ shǒu tàn zhī méi wàn qǔ gān èr cùn xǔ wú shǎo tòng zuò gēng yǐ jìn gū bìng suì chōu
”张割左胁下,得膜如絮,以手探之没腕,取肝二寸许,无少痛,作羹以进姑,病遂瘳。
chén shì xiáng fú rén
陈氏,祥符人。
zì yáng xuān wèi jià ér xuān zú
字杨瑄,未嫁而瑄卒。
nǚ qǐng sǐ fù mǔ bù xǔ yù wǎng kū yòu bù xǔ
女请死,父母不许,欲往哭,又不许。
sī jiǎn fà shǔ méi shì zhì xuān huái
私剪发,属媒氏置瑄怀。
biàn sú pìn nǚ yǐ jīn shū shēng nián yuè rì bì nán jiā hào dìng hūn tiè
汴俗聘女,以金书生年月日畀男家,号定婚帖。
xuān mǔ nǎi yǐ tiè guǒ qí fā zhì xuān huái yǐ zàng
瑄母乃以帖裹其发,置瑄怀以葬。
nǚ suì sù fú yǐ jū
女遂素服以居。
wáng hé fù mǔ móu gǎi pìn nǚ yì sǐ
亡何,父母谋改聘,女缢死。
hòu wǔ shí sān nián zhì zhèng dé zhōng xuān zhí yǒng kāng gǎi zàng xuān qiú chén gǔ hé yān
后五十三年,至正德中,瑄侄永康改葬瑄,求陈骨合焉。
èr gǔ xiǔ yǐ fā jí dìng hūn tiè xiān wán rú gù
二骨朽矣,发及定婚帖鲜完如故。
zàng sān nián qí gǔ yā guā chǎn mù shàng
葬三年,岐谷、丫瓜产墓上。
zhāng shì xiù shuǐ rén
张氏,秀水人。
nián shí sì shòu tóng yì zhū shēng liú bó chūn pìn
年十四,受同邑诸生刘伯春聘。
bó chūn fù cái míng bì yù jǔ yú xiāng ér hòu qǔ
伯春负才名,必欲举于乡而后娶。
wèi jǐ zú nǚ hào qì jué fā zì wèi shī jì zhī
未几卒,女号泣绝发,自为诗祭之。
chí fú sān nián bù yú kǔn bù rú hūn
持服三年,不逾阃,不茹荤。
fú què jí jué yǐn shí fù mǔ qiáng yù zhī zhōng bù shí xún rì ér zú
服阕,即绝饮食,父母强谕之,终不食,旬日而卒。
nián èr shí jiù gū yíng jiù hé zàng yān
年二十,舅姑迎柩合葬焉。
yòu yǒu jiāng xià ōu yáng jīn zhēn zhě fù wú shòu xiào jīng liè nǚ zhuàn
又有江夏欧阳金贞者,父梧,授《孝经》、《列女传》。
shāo zhǎng zì luō qīn yǎng cóng wú zhī guān zhè chéng
稍长,字罗钦仰,从梧之官柘城。
wú jiān guī zhōu cì yí zhēn qīn yǎng zhuì shuǐ sǐ
梧艰归,舟次仪真,钦仰坠水死。
jīn zhēn nián fu shí sì jīng kū yù fù shuǐ cóng zhī fù mǔ chí bù xǔ
金贞年甫十四,惊哭欲赴水从之,父母持不许。
yòu yù zì yì fù mǔ yuē rǔ wèi jià hé de ěr
又欲自缢,父母曰:“汝未嫁,何得尔?
duì yuē
”对曰;
nǚ zì fēn wú huó lǐ jí rú fù mǔ yán yuàn zhōng shēn chēng wèi wáng rén
“女自分无活理,即如父母言,愿终身称未亡人。
dà shēng āi háo bù zhǐ
”大声哀号不止。
jí liàn jiǎn fà xì fu yòu bì yǐ xùn
及殓,剪发系夫右臂以殉。
dǐ jiā gào fù mǔ yuē yǒu fù yǐ shì gū yě
抵家,告父母曰:“有妇,以事姑也。
gū jì shī zi kě bìng lìng wú fù hu
姑既失子,可并令无妇乎?
yuàn guī luō yǐ bì suǒ shì
愿归罗,以毕所事”。
fù mǔ cóng zhī
”父母从之。
hòu fù zhī guǎng yuán xiàn gū bìng zú nǚ nǎi guī níng
后父知广元县,姑病卒,女乃归宁。
yǒu fěng tā shì zhě yuē shì gū bì yǐ gèng hé dài
有讽他适者,曰:“事姑毕矣,更何待?
nǚ yuē wǒ xī liàn luō láng shí yǒu yī shù fā chán qí shǒu shuí néng jué zhǒng kāi guān qǔ fā huán wǒ zé yì zhì yǐ
”女曰:“我昔殓罗郎时,有一束发缠其手,谁能掘冢开棺,取发还我,则易志矣。
suì zhǐ
”遂止。
shēng píng dú wò yī lóu nián liù shí yú zú
生平独卧一楼,年六十余卒。
zhuāng shì hǎi kāng wú jīn tóng qī
庄氏,海康吴金童妻。
chéng huà chū guǎng xī liú kòu lüè xiāng yì zhuāng suí fu bì xīn huì yòng liú míng jiā
成化初,广西流寇掠乡邑,庄随夫避新会,佣刘铭家。
míng jiàn zhuāng měi yù fàn zhī lǚ yòu bù cóng
铭见庄美,欲犯之,屡诱不从。
nǎi lìng dǎng liáng gǒu tóng jīn tóng rù hǎi bǔ yú méi shuǐ sǐ
乃令党梁狗同金童入海捕鱼,没水死。
yuè sān rì bù hái zhuāng qiú zhī hǎi bīn shī fú àn cè shǒu zú bèi fù zhǒng fǔ mò kě biàn
越三日不还,庄求之海宾,尸浮岸侧,手足被缚,肿腐莫可辨。
zhuāng yǐ yī shi zhī guī xié nǚ fù shuǐ bào fu shī ér méi
庄以衣识之,归携女赴水,抱夫尸而没。
yì rì sān shī suí liú rào míng mén qù ér fù huán
翼日,三尸随流绕铭门,去而复还。
shì rén gǎn yì bìn jì zhī rán mò zhī míng shā yě hòu liáng gǒu lòu yán yǒu sī bìng bǔ kǎo chǔ yǐ jí xíng
士人感异殡祭之,然莫知铭杀也,后梁狗漏言,有司并捕考,处以极刑。
táng shì rǔ yáng chén wàng qī suí qí fu yǐ gē wǔ zhú shí sì fāng
唐氏,汝阳陈旺妻,随其夫以歌舞逐食四方。
zhèng dé sān nián qiū wàng xié qī jí nǚ huán r zhí chéng r zhì jiāng xià jiǔ fēng shān
正德三年秋,旺携妻及女环儿、侄成儿至江夏九峰山。
yǒu shǐ cōng zhě yì yǐ kuǐ lěi wèi yè
有史聪者,亦以傀儡为业。
jiàn fù nǚ jiē yàn lì ér wàng qiě lǎo yīn dài wàng zhì qīng shān yè shā zhī
见妇、女皆艳丽,而旺且老,因绐旺至青山,夜杀之。
míng rì cōng dú fǎn xié qí fù nǚ yòu zhí rù wǔ chāng shān wú wáng cí chí lì rèn xié táng
明日,聪独返,携其妇、女、幼侄入武昌山吴王祠,持利刃胁唐。
táng yuē rǔ shā wú fu wú bù néng shā rǔ yǐ fù chóu rěn cóng rǔ luàn yá
唐曰:“汝杀吾夫,吾不能杀汝以复仇,忍从汝乱邪?
suì yù hài
”遂遇害。
zéi guǒ yǐ xí zhì jīng jí zhōng
贼裹以席,置荆棘中。
míng rì xǐ suō yī yuán zéi yòu pò huán r lín yǐ rèn
明日,徙蓑衣园,贼又迫环儿,临以刃。
huán r kū qiě lì shēng zhèn lín mù zéi yì shā zhī yì fèn rǎng zhōng ér qù
环儿哭且詈,声振林木,贼亦杀之,瘗粪壤中而去。
qí nián dōng zhì zéi bèi jiǔ chéng r qián chū gào guān qín yú gé diàn shì fú zhū
其年冬至,贼被酒,成儿潜出告官,擒于葛店市,伏诛。
wáng shì cí xī rén
王氏,慈谿人。
pìn yú chén ér fū jiā bìng qí fù mǔ qǔ fù yǐ wèi zhī
聘于陈,而夫佳病,其父母娶妇以慰之。
jí mén jí rù shì tāng yào
及门,即入侍汤药。
wèi jǐ jiā zú wáng nián fu shí qī shǐ zhì bù jià
未几,佳卒,王年甫十七,矢志不嫁。
gū zhāng shì yuē wèi chéng lǐ ér shǒu wú míng
姑张氏曰:“未成礼而守,无名。
nǚ yuē rù chén shì mén jīng shì jūn zǐ hé wèi wú míng
”女曰:“入陈氏门,经事君子,何谓无名?
gū nǎi shǐ qí èr nǚ cóng róng fěng zhī
”姑乃使其二女从容讽之。
fù bù dá jié fà huǐ róng
妇不答,截发毁容。
gū zhōng yù qiáng zhī jiǒng rǔ wàn zhuàng
姑终欲强之,窘辱万状。
èr xiǎo gū líng zhī ruò bì shāo bù shùn jí zhǎo qí miàn gū wén fù jiā gòu chu
二小姑陵之若婢,稍不顺即爪其面,姑闻复加构楚。
nǚ kǒu bù chū yuàn yán yuē bù bī jià wèi bì yì gān yě
女口不出怨言,曰:“不逼嫁,为婢亦甘也。
yè qǐn chǔ xiǎo gū chuáng xià shòu shī de yǔ jí sī zì xìng yuē wǒ zhī miǎn yǐ
”夜寝处小姑床下,受湿得伛疾,私自幸曰:“我知免矣。
jū cóng zǐ méi wèi sì jiào zhī
”鞠从子梅为嗣,教之。
chéng huà chū lǐng xiāng jiàn zú chāng qí jiā
成化初领乡荐,卒昌其家。
hòu yǒu yì shì fēn yí rén jià ān fú wáng shì chāng
后有易氏,分宜人,嫁安福王世昌。
shí shì chāng yǐ gòu jí yǎn yǎn shí yú yuè yì shì zhī yī bù jiě dài
时世昌已遘疾,奄奄十余月,易事之,衣不解带。
shì chāng sǐ chú sàng yóu gǎo sù
世昌死,除丧犹缟素。
gū lián zhī wèi rǔ yóu chǔ zǐ kě zhōng lèi hu
姑怜之,谓:“汝犹处子,可终累乎?
guì qì yuē shì hé yán zāi
”跪泣曰:“是何言哉?
fù mǔ xǔ wǒ wáng shì jí zhōng shēn wáng shì fù yǐ
父母许我王氏,即终身王氏妇矣。
zì shì dú chǔ yī lóu bù kuī wài hù sì shí yú nián
”自是独处一楼,不窥外户四十余年。
fāng shì chāng jí suǒ tǔ tán xuè zhé shǒu yī bù náng shèng zhī
方世昌疾,所吐痰血,辄手一布囊盛之。
zú hòu yòng suǒ shèng náng wèi zhěn zhěn zhī zhōng shēn
卒后,用所盛囊为枕,枕之终身。
zhōng shì tóng chéng táo yōng qī
钟氏,桐城陶镛妻。
yōng yǐ zuì bèi shù zú yú wài
镛以罪被戍,卒于外。
zhōng nián èr shí wǔ zi jì fu zài bào fù yōng gǔ sì qiān yú lǐ guī zàng
钟年二十五,子继甫在抱,负镛骨四千余里归葬。
nǎi duàn fà dù mén nián bā shí èr yǐ jié zhōng
乃断发杜门,年八十二以节终。
jì yì zǎo zú qī fāng shì nián èr shí qī zi liàng fu èr suì
继亦早卒,妻方氏年二十七,子亮甫二岁。
qí xiōng lián zhī wēi kòu qí yì fāng yǐ sǐ shì
其兄怜之,微叩其意,方以死誓。
jǐng tài zhōng liàng jǔ xiāng shì yè yú tài xué zú
景泰中,亮举乡试,业于太学,卒。
qī wáng shì nián èr shí bā qiè wú shì èr shí èr jiē wú zi fú chèn guī zàng
妻王氏年二十八,妾吴氏二十二,皆无子,扶榇归葬。
pín bù néng zhī suǒ qīn quàn zhī jià liǎng rén kū yuē ér bù zhī wǒ zhī wèi jié fù fù hu
贫不能支,所亲劝之嫁,两人哭曰:“而不知我之为节妇妇乎!
nǎi gòng yǐ fǎng jì zì jǐ
”乃共以纺绩自给。
yuè èr shí liù nián xiàn lìng chén miǎn yǐ wén zhào jīng sān dài
越二十六年,县令陈勉以闻,诏旌三代。
rén chēng zhī yuē sì jié lǐ
人称之曰四节里。
xuān shì jiā dìng zhāng shù tián qī
宣氏,嘉定张树田妻。
fu sù kuáng bèi yǔ xuān bù mù
夫素狂悖,与宣不睦。
fu bìng xuān chén xī fèng shì
夫病,宣晨夕奉事。
jí sǐ shì shēn xùn
及死,誓身殉。
shí shù tián yǒu rén chén sī dào yì sǐ qí fù sūn yǔ xuān yǐ sǐ xiāng yào gè fēn chǐ bó
时树田友人沈思道亦死,其妇孙与宣以死相要,各分尺帛。
sūn zì jīng huò quàn xuān yuē bǐ yǔ fu xiāng de gù yǐ sǐ bào rǔ hé wéi xiào zhī
孙自经,或劝宣曰:“彼与夫相得,故以死报,汝何为效之?
xuān tàn yuē yǔ zhī jǐn fù dào ér yǐ ān lùn fu zhī xián bù xián
”宣叹曰:“予知尽妇道而已,安论夫之贤不贤。
zú yì sǐ
”卒缢死。
xú shì cí xī rén dìng hǎi jīn jié qī yě
徐氏,慈谿人,定海金杰妻也。
chéng huà zhōng jié xiōng yǐ zuì dǎi rù jīng jié wǎng qǐng dài
成化中,杰兄以罪逮入京,杰往请代。
bīn xíng xú yǐ yǒu shēn jié wèi yuē yǔ qù shēng sǐ bù kě zhī ruò shēng nán shàn fǔ zhī jīn shì guǐ zhù de shí yě
濒行,徐已有身,杰谓曰:“予去,生死不可知,若生男善抚之,金氏鬼庶得食也。
yǐ ér huǐ yuē wǒ jǐ wù rǔ wú qù wú hái lǐ jí sǐ shàn shì hòu rén
”已而悔曰:“我几误汝,吾去无还理,即死,善事后人。
xú qì yuē jūn yǐ yì wǎng shàng bì yì jūn jūn xiōng dì dāng tóng guī wú guò kǔ yě
”徐泣曰:“君以义往,上必义君,君兄弟当同归,无过苦也。
jí rú jūn yán qiè yǒu sǐ ěr gǎn wàng fù tuō hu
即如君言,妾有死耳,敢忘付托乎?
yǐ guǒ shēng nán wú hé xiōng de hái jié jìng yǔ sǐ
”已果生男,无何兄得还,杰竟瘐死。
xú fǔ gū tòng yuē wǒ běn yù cóng rǔ fù dì xià nài jīn shì hé
徐抚孤恸曰:“我本欲从汝父地下,奈金氏何?
qiáng yíng zàng shì
”强营葬事。
fú què fù mǔ quàn tā shì jié fà duàn zhǐ zì shì shí dàn rú kǔ liù shí yú nián shì zǐ sūn zài shì chéng lì nǎi zú
服阕,父母劝他适,截发断指自誓,食澹茹苦六十余年,视子孙再世成立,乃卒。
yì qiè zhāng shì nán jīng rén
义妾张氏,南京人。
sōng jiāng yáng yù shān shāng nán jīng qǔ wèi qiè
松江杨玉山商南京,娶为妾。
yú yuè yǐ fù dù qiǎn zhī guī
逾月以妇妒,遣之归。
zhāng bǐng jū zì shǒu yáng yì shù wǎng lái suǒ zèng qiān jì
张屏居自守,杨亦数往来,所赠千计。
hòu èr shí yú nián yáng zuò yì lèi qìng qí chǎn yàng yàng shī míng
后二十余年,杨坐役累,罄其产,怏怏失明。
zhāng wén zhī zhí zào yáng lú bài zhǔ mǔ pěng yáng mèi dà tòng
张闻之,直造杨庐,拜主母,捧杨袂大恸。
nǎi xī chū xiàng suǒ zèng jīn zhū jù zhuāng jià qí èr nǚ bìng wèi èr zi qǔ fù liú shì tāng yào
乃悉出向所赠金珠,具装,嫁其二女,并为二子娶妇,留侍汤药。
yú nián yáng sǐ shǒu qí jiù bù qù
逾年杨死,守其柩不去。
jì miǎn sàng fù mǔ qiáng zhī guī bù cóng shǐ zhì yǐ mò zhōng shēn bú jiàn yī rén
既免丧,父母强之归,不从,矢志以殁,终身不见一人。
gōng liè fù jiāng yīn rén
龚烈妇,江阴人。
nián shí qī jià liú yù jiā pín lì zuò yǎng gū
年十七嫁刘玉,家贫,力作养姑。
gū wáng xiāng fu yíng zàng
姑亡,相夫营葬。
fu yòu wáng wú yǐ wéi liǎn
夫又亡,无以为敛。
lǐ yǒu xiàn fù sè zhě yù zhù yǐ guān
里有羡妇色者,欲助以棺。
gōng jué qí yì cí zhī
龚觉其意,辞之。
jì yòu qiáng zhī gōng kǒng wú yǐ zì tuō nǎi yǐ suǒ shēng liù suì nán sān suì nǚ jì shí mǔ jiā
既又强之,龚恐无以自脱,乃以所生六岁男、三岁女寄食母家。
shì yè jī mài gǎo wū zhōng jǔ huǒ zì fén bào fu shī sǐ
是夜,积麦稿屋中,举火自焚,抱夫尸死。
yòu jiāng shì méng chéng wáng kě dào qī
又江氏,蒙城王可道妻。
fu pín fù fàn hú kǒu sǐ bù néng liǎn
夫贫,负贩糊口,死不能敛。
bǐ lín zhū shēng li yún chán hé qián liǎn zhī bǔ rì yǐ zàng
比邻诸生李云蟾合钱敛之,卜日以葬。
jí qī lǜ zhòng zhì qí jiā qù rán wú shēng chú xià dēng wēi míng qū shì zhī yǐn shí bì jù gài yǐ dài yú guān zhě fù yǐ yì sǐ zào páng yǐ
及期,率众至其家,阒然无声,厨下灯微明,趋视之饮食毕具,盖以待舁棺者,妇已缢死灶旁矣。
zhòng jīng tàn fù hé qián bìng zàng zhī
众惊叹,复合钱并葬之。
kuài jī fàn shì èr nǚ yòu hào dú shū bìng tōng liè nǚ zhuàn
会稽范氏二女,幼好读书,并通《列女传》。
zhǎng shì jiāng yī yuè guǎ
长适江,一月寡。
cì jiāng guī fu ér fū wáng
次将归傅,而夫亡。
èr nǚ tóng shǒu jié zhù gāo yuán wéi tián shí mǔ chuān jǐng qí zhōng wèi wū sān yíng yǐ jū
二女同守节,筑高垣,围田十亩,穿井其中,为屋三楹以居。
dāng zhǒng huò fù qǐ guī dòu lǜ yòng yǐ rù yú rì zé sāi qí dòu gòng jí jǐng guàn tián
当种获,父启圭窦率佣以入,余日则塞其窦,共汲井灌田。
rú shì zhě sān shí nián
如是者三十年。
zì wèi yíng yú wū hòu chéng huà zhōng zú jìng hé zàng yān
自为茔于屋后,成化中卒,竟合葬焉。
zú rén jí qí tián lì cí yǐ sì
族人即其田立祠以祀。
yòu yǒu dīng měi yīn xù pǔ dīng zhèng míng nǚ
又有丁美音,溆浦丁正明女。
yòu shòu xià xué chéng pìn nián shí bā jiāng jià xué chéng sǐ měi yīn shì bù zài jià
幼受夏学程聘,年十八将嫁,学程死,美音誓不再嫁。
fù mǔ yuē wèi jià shǒu jié fēi lǐ yě
父母曰:“未嫁守节,非礼也。
hé zì kǔ rú cǐ
何自苦如此?
měi yīn niè zhǐ dī xuè yù tiān zì shǐ
”美音啮指滴血,吁天自矢。
dāng dào jiāo jīng zhī jī yǐ yín bì yuē bǎi jīn nǎi gòu shì dú jū zhōu tián zì shàn shì jiù gū yǎng fù mǔ
当道交旌之,赍以银币约百金,乃构室独居,鬻田自赡,事舅姑,养父母。
xiāng rén míng qí tián wèi zhēn nǚ tián
乡人名其田为贞女田。
chéng shì wú xī rén dìng táo jiào yù zēng nǚ dēng fēng xùn dǎo yóu fǔ qī yě
成氏,无锡人,定陶教谕缯女,登封训导尤辅妻也。
fǔ yóu xué jìng jiāng chéng cóng yān
辅游学靖江,成从焉。
jiāng shuǐ yè yì jiā rén cāng cù shēng wū chéng zhěng yī yù shàng wèn ěr děng yī yá
江水夜溢,家人仓卒升屋,成整衣欲上,问:“尔等衣邪?
zhòng xiè bù xiá
”众谢不暇。
chéng yuē ān yǒu nán nǚ luǒ ér shàng kě jù shēng yá
成曰:“安有男女裸,而尚可俱生邪?
wǒ dú liú sǐ ěr
我独留死耳。
zhòng hào kū qǐng bù yīng
”众号哭请,不应。
jué míng shuǐ tuì zuò sǐ tà shàng
厥明,水退,坐死榻上。
hòu chóng zhēn zhōng xīng ān dà shuǐ piào méi lú shè
后崇祯中,兴安大水,漂没庐舍。
yǒu jié fá zì jiù zhě lín lǐ duō fù zhī
有结筏自救者,邻里多附之。
èr nǚ zi fù yī xiǔ mù shū chén shū fú yǐn fá jiù zhī nián jiē shí liù qī wèn qí xìng shì bù dá
二女子附一朽木,倏沈倏浮,引筏救之,年皆十六七,问其姓氏不答。
èr nǚ jiàn fá shàng nán zǐ yǒu luǒ zhě tàn yuē wú zǐ mèi yǐ mù bù sǐ jì yǒu shàn dì kě cún yě jīn ruò cǐ hé yòng shēng wèi
二女见筏上男子有裸者,叹曰:“吾姊妹倚木不死,冀有善地可存也,今若此,何用生为!
xié shǒu yuè rù bō zhōng sǐ
”携手跃入波中死。
zhāng yín r lán xī rén
章银儿,兰谿人。
yòu sàng fù dú yǔ mǔ jū
幼丧父,独与母居。
yì duō huǒ zāi shì jǐn huǐ jié máo yǐ qī mǔ
邑多火灾,室尽毁,结茅以栖母。
mǔ fāng jí lín jū yòu huǒ yín r chū shì zhòng hū lìng jí bì
母方疾,邻居又火,银儿出视,众呼令疾避。
yín r yuē mǔ jí bù néng dòng hé kě dú bì
银儿曰:“母疾不能动,何可独避。
jí fǎn rù lú yù fú mǔ chū liè yàn hū fù qí lú zhòng mò néng jiù
”亟返入庐,欲扶母出,烈焰忽覆其庐,众莫能救。
huǒ guāng zhōng yáo jiàn yín r bào qí mǔ wǎn zhuǎn tóng fén sǐ shí hóng zhì yuán nián sān yuè yě
火光中,遥见银儿抱其母,宛转同焚死,时弘治元年三月也。
yì mèi máo shì cí xī rén
义妹茅氏,慈谿人。
nián shí sì fù mǔ wáng dú yǔ xiōng sǎo jū
年十四,父母亡,独与兄嫂居。
qí xiōng bìng wěi wò
其兄病痿卧。
zhí wēi rù xiàn sǎo chū bēn hū yǔ xié xíng
值倭入县,嫂出奔,呼与偕行。
nǚ yuē wǒ shì nǚ jiāng ān zhī
女曰:“我室女,将安之!
qiě jù qù shuí fú wú xiōng zhě
且俱去,谁扶吾兄者!
zéi zhì zòng huǒ nǚ lì fú qí xiōng bì yú kōng shì jìng bèi fán zhuó bìng sǐ
”贼至,纵火,女力扶其兄避于空室,竟被燔灼并死。
zhāo náng měng yún nán mèng liǎn zhǎng guān sī tǔ guān shè rén diāo pài luō qī yě
招囊猛,云南孟琏长官司土官舍人刁派罗妻也。
nián èr shí wǔ fu sǐ shǒu jié èr shí bā nián
年二十五,夫死,守节二十八年。
hóng zhì liù nián jiǔ yuè yún nán dōu zhǐ huī shǐ zòu qí shì
弘治六年九月,云南都指挥使奏其事。
dì yuē zhèn yǐ tiān xià wéi jiā fāng sī lì míng jiào yǐ biàn yí sú
帝曰:“朕以天下为家,方思励名教以变夷俗。
qí yǒu qū yú lǐ yì zhě wū kě bù jí jiā jiǎng lì
其有趋于礼义者,乌可不亟加奖励。
zhāo náng měng zhēn jié kě jiā qí jí lìng yǒu sī xiǎn qí mén lǘ shǐ yuǎn yí yì zhī xiàng huà wú sì hé bào
招囊猛贞节可嘉,其即令有司显其门闾,使远夷益知向化,无俟核报。
zhāng wéi qī lìng shì cí xī rén
张维妻凌氏,慈谿人。
hóng zhì zhōng wéi jǔ yú xiāng zú
弘治中,维举于乡,卒。
fù nián èr shí wǔ zi sì suì yì zú
妇年二十五,子四岁亦卒。
qí xiōng fěng zhī gǎi tú fù tòng kū niè chún xùn xuè sǎ de zhōng shēn bù guī níng
其兄讽之改图,妇痛哭啮唇,噀血洒地,终身不归宁。
jiù gū wèi zhī yuē bù xìng jué sì rì jì wú lài wú èr rén jǐng bī yǐ ěr nián shàng yuǎn hé yǐ wèi huó
舅姑慰之曰:“不幸绝嗣,日计无赖,吾二人景逼矣,尔年尚远,何以为活?
fù yuē chǐ rǔ shì zhòng è sǐ gān zhī
”妇曰:“耻辱事重,饿死甘之。
nǎi chū zān ěr wèi jiù nà qiè guǒ de zi xǐ yuē zhāng shì bù jué wáng fu mù mén qiě yǒu hán shí yǐ
”乃出簪珥为舅纳妾,果得子,喜曰:“张氏不绝,亡夫墓门且有寒食矣。
hòu jiù bìng fēng gū shuāng mù gǔ fù fǎng jì gōng yǎng èr shí nián bù shuāi
”后舅病疯,姑双目瞽,妇纺绩供养,二十年不衰。
hòu yǒu dù shì guì chí cáo guì qī
后有杜氏,贵池曹桂妻。
nián èr shí sì fu wáng yí fù shēng nǚ bēi kǔ wú jì
年二十四,夫亡,遗腹生女,悲苦无计。
rì fěng gū wèi jiù nà qiè guǒ shēng yī zi
日讽姑为舅纳妾,果生一子。
chǎn hòu qiè sǐ dù yǐ jǐ nǚ tuō yú zú mǔ ér zì rǔ qí shū
产后,妾死,杜以己女托于族母,而自乳其叔。
yú nián wēng sàng quàn zhě yuē rǔ xīn kǔ fǔ gū níng néng yǐ shū hòu rǔ hu
逾年翁丧,劝者曰:“汝辛苦抚孤,宁能以叔后汝乎?
dù yuē shū hòu wú wēng yì rì shēng èr zi jí yǐ yī zi hòu wǒ fu wú zhì bì yǐ
”杜曰:“叔后吾翁,异日生二子,即以一子后我夫,吾志毕矣。
hòu zú rú qí yán
”后卒如其言。
yì fù yáng shì wáng shì chāng qī lín zhāng rén
义妇杨氏,王世昌妻,临漳人。
hóng zhì zhōng shì chāng xiōng zuò shì lùn sǐ
弘治中,世昌兄坐事论死。
shì chāng niàn xiōng wèi dí zǐ qǐng dài qí xíng
世昌念兄为嫡子,请代其刑。
shí yáng wèi jī móu yú fù mǔ zōng zú yuē bǐ dài xiōng sǐ wèi yì shì wǒ gù bù néng wèi yì fù yá
时杨未笄,谋于父母宗族曰:“彼代兄死为义士,我顾不能为义妇邪?
yuàn su yú shàng dài fu sǐ
愿诉于上代夫死。
suì rù jīng chén qíng chì fǎ sī yì fū qī bìng de shì
”遂入京陈情,敕法司议,夫妻并得释。
shǐ shì qǐ xiàn rén
史氏,杞县人。
zì kǒng hóng yè wèi jià ér fū zú
字孔弘业,未嫁而夫卒。
yù wǎng xùn zhī mǔ bù xǔ
欲往殉之,母不许。
nǚ qī rì bù shí mǔ chí míng bī zhī yǐn shuāng é shì duò bēi zhōng sǐ nǚ zhǐ shì yuē wù yì shàng fú wǒ xīn mǔ dú bù liàng rén yá
女七日不食,母持茗逼之饮,双蛾适堕杯中死,女指示曰:“物意尚孚我心,母独不谅人邪!
mǔ zhī bù kě duó yì rì zhì sù yī gǎo shang sòng zhī kǒng shì
”母知不可夺,翌日制素衣缟裳,送之孔氏。
jí mù cí jiù gū zhěng yī zì jīng sǐ
及暮,辞舅姑,整衣自经死。
bái qì lǚ lǚ shèng wū shàng dá dàn shǐ xiāo
白气缕缕胜屋上,达旦始消。
yòu yǒu lín duān niang zhě ōu níng rén zì chén tíng cè
又有林端娘者,瓯宁人,字陈廷策。
wén tíng cè fù jì shēng yuē wù liàn wú jiāng jiù sǐ
闻廷策讣,寄声曰:“勿殓,吾将就死。
fù yuē ér suī xǔ zì wèi nà bì yě
”父曰:“而虽许字,未纳币也。
duì yuē jì zhà yǐ hé bì zhī wèn
”对曰:“既诈矣,何币之问?
fù jǐn fáng zhī
”父谨防之。
yuē nǚ xī suǒ bù kě sǐ gù sǐ fū jiā wěi ěr
曰:“女奚所不可死,顾死夫家韪耳。
fù yuē xù jiā pín wú yǐ zhōu shēn
”父曰:“婿家贫,无以周身。
yuē shēn fēi suǒ xù
”曰:“身非所恤。
yòu yuē xù jiā pín shú wèi biāo míng
”又曰:“婿家贫,孰为标名?
yuē míng fēi suǒ qiú
”曰:“名非所求。
suì wǎng kū diàn bì zì kè sǐ qī lǐ bó zì jīng sān gǒng ér jué
”遂往哭奠毕,自克死期,理帛自经,三拱而绝。
chén gù jiā qīng yáng shān xià shān xià rén yán fù jiāng jǐn shí shān míng sān zhòu yè
陈故家青阳山下,山下人言妇将尽时,山鸣三昼夜。
wāng liè fù jìn jiāng zhū shēng yáng xī mǐn qī yě
汪烈妇,晋江诸生杨希闵妻也。
nián èr shí sān fu sǐ wú zi yù zì jīng
年二十三,夫死,无子,欲自经。
jiā rén fáng zhī jǐn bù dé jiān
家人防之谨,不得间。
shì wén mò lì yǒu dú néng shā rén duō fāng qiú zhī jiā rén bù zhī yě rì gōng shù bǎi duo
氏闻茉莉有毒能杀人,多方求之,家人不知也,日供数百朵。
yú yuè jiā rén wèi wáng zhě zhāi jì fù zì zhuàn jì wén cí shén bēi
逾月,家人为亡者斋祭,妇自撰祭文,辞甚悲。
yè wǔ gǔ fáng zhě shāo xiè qǔ suǒ jī huā jiān yǐn zhī tiān míng sǐ
夜五鼓,防者稍懈,取所积花煎饮之,天明死。
dòu miào shàn jīng shī chóng wén fāng rén
窦妙善,京师崇文坊人。
nián shí wǔ wèi gōng bù zhǔ shì yú yáo jiāng róng qiè
年十五,为工部主事余姚姜荣妾。
zhèng dé zhōng róng yǐ ruì zhōu tōng pàn shè fǔ shì
正德中,荣以瑞州通判摄府事。
huá lín zéi qǐ kòu ruì róng chū zǒu
华林贼起,寇瑞,荣出走。
zéi rù chéng zhí qí qī jí bì shù rén wèn róng suǒ zài
贼入城,执其妻及婢数人,问荣所在。
shí miào shàn jū bié shì jí qǔ fǔ yìn kāi hòu chuāng tóu hé chí
时妙善居别室,急取府印,开后窗投荷池。
yī xiān yī qián yuē tài shǒu tǒng yuán bīng shù qiān chū dōng mén bǔ ěr děng dàn xī shòu shǒu ān dé zhí wú bì
衣鲜衣前曰:“太守统援兵数千,出东门捕尔等,旦夕授首,安得执吾婢?
zéi yì qí fū rén yě jiě qián suǒ zhí shù rén dú yú miào shàn chū chéng
”贼意其夫人也,解前所执数人,独舆妙善出城。
shì suǒ qū lì zhōng yǒu shèng bào zhě fù zǐ bèi lüè qí zi kòu tóu qǐ zòng fù zéi xǔ zhī
适所驱隶中,有盛豹者父子被掠,其子叩头乞纵父,贼许之。
miào shàn yuē shì yǒu lì dāng yǐ yú wǒ hé de jù zòng
妙善曰:“是有力,当以舁我,何得遽纵。
zéi cóng zhī
”贼从之。
xíng shù lǐ miào shàn shì qián hòu wú zéi dī yǔ bào yuē wǒ suǒ yǐ liú rǔ zhě yǐ tài shǒu bù zhī yìn chù yù jiè rǔ gào zhī
行数里,妙善视前后无贼,低语豹曰:“我所以留汝者,以太守不知印处,欲藉汝告之。
jīn dāng lìng rǔ guī xìng yǔ tài shǒu zì cǐ qián xíng yù jǐng jí bì mìng yǐ
今当令汝归,幸语太守,自此前行遇井,即毕命矣。
hū zéi yuē shì rén bù shàn yú kě réng zòng zhī yì shàn yú zhě
”呼贼曰:“是人不善舁,可仍纵之,易善舁者。
zéi yòu cóng zhī
”贼又从之。
xíng zhì huā wù yù jǐng miào shàn yuē wú kě bù kě rěn kě jí shuǐ zhì jǐng bàng wú jiāng yǐn
行至花坞遇井,妙善曰:“吾渴不可忍,可汲水置井傍,吾将饮。
zéi rú qí yán miào shàn zhì jǐng bàng tiào shēn yǐ rù zéi jīng jiù bù dé ér qù
”贼如其言,妙善至井傍,跳身以入,贼惊救不得而去。
bào rù chéng gào róng qǔ yìn yǐn zhì huā wù mì jǐng guǒ de miào shàn shī
豹入城告荣取印,引至花坞,觅井,果得妙善尸。
yuè qī nián jùn xiàn shàng qí shì zhào jiàn tè cí cì é zhēn liè
越七年,郡县上其事,诏建特祠,赐额贞烈。
shí mén gài fù hú zhōu rén mò xiáng qí xìng shì
石门丐妇,湖州人,莫详其姓氏。
zhèng dé zhōng hú dà jī fù suí qí fu jí gū zǒu chóng dé shí mén shì qǐ shí
正德中,湖大饥,妇随其夫及姑走崇德石门市乞食。
sān rén ǒu xiāng shī
三人偶相失。
fù yǒu sè shì rén zhēng tiāo zhī
妇有色,市人争挑之。
yǔ zhī shí bù gù yòu zhī cái yì bù gù
与之食不顾,诱之财亦不顾。
yù dōng gāo qiáo shàng bù fù qǐ shí zhě èr rì
寓东高桥上,不复乞食者二日。
cì fu yǔ gū jiē bù zhì jù guān zhě yì zhòng fù nǎi cóng qiáo shàng yuè rù shuǐ zhōng sǐ
伺夫与姑皆不至,聚观者益众,妇乃从桥上跃入水中死。
gǔ shì qìng yún zhū shēng chén shù qī
贾氏,庆云诸生陈俞妻。
zhèng dé liù nián bīng biàn zhí jiù bìng zú jiā rén wǎn zhī bì tòng kū yuē jiù shàng wèi liǎn fù hé xī yī sǐ
正德六年,兵变,值舅病卒,家人挽之避,痛哭曰:“舅尚未敛,妇何惜一死。
shēn fú zhǎn shuāi bù jiě
”身服斩衰不解。
bīng zhì zòng huǒ pò zhī chū mà bù jué kǒu rèn jí shēn wú wán fū yǔ jiù shī tóng jìn
兵至,纵火迫之出,骂不绝口,刃及身无完肤,与舅尸同烬。
nián èr shí wǔ
年二十五。
yín xiàn zhū shēng li kē qī hú shì nián shí bā guī kē
鄞县诸生李珂妻胡氏,年十八归珂。
yuè qī nián kē sǐ yí nán nǚ gè yī hú shì bù yú yù
阅七年,珂死,遗男女各一,胡誓不逾阈。
lín huǒ zuò kē xiōng pèi wǎng jiù zhī yuē ā mǔ lái wú nǎi chū
邻火作,珂兄珮往救之,曰:“阿姆来,吾乃出。
pèi shǐ qī chén wǎng fù yǐ qī suì nán zì yǒu fù zhī shǔ yuē xìng niàn wú fu shàn shì zhī
”珮使妻陈往,妇以七岁男自牖付之,属曰:“幸念吾夫,善视之。
chén yuē shěn jiāng hé rú
”陈曰:“婶将何如?
dài zhī yuē qǔ shǎo shǒu shì jí chū
”绐之曰:“取少首饰即出。
chén qù hú jí lèi yī xiāng sāi hù bào sān suì nǚ duān zuò huǒ zhōng sǐ
”陈去,胡即累衣箱塞户,抱三岁女端坐火中死。
chén zōng qiú qī shǐ shì nán ān rén
陈宗球妻史氏,南安人。
fu sǐ jiāng xùn yǒu qī yǐ shàng wèi gū niàng jiǔ
夫死将殉有期矣,尚为姑酿酒。
gū yuē fù yǐ jué sǐ shēng cún qǐ duō rì hé xīn kǔ wèi
姑曰:“妇已决死,生存岂多日,何辛苦为?
yuē zhèng wèi rì duǎn gù niàng ér fèng gū
”曰:“政为日短,故酿而奉姑。
jiāng sǐ gào jiù yuē fù yǒu sàng xìng wú xiū guān
”将死,告舅曰:“妇有丧,幸毋髹棺。
suì yì
”遂缢。
yè shì dìng hǎi rén
叶氏,定海人。
xǔ pìn cí xī wēng xìng ér fù mǔ jù mò suì yù yú wēng
许聘慈谿翁姓,而父母俱殁,遂育于翁。
nián shí sì wēng zī chǎn rì luò qiě shī qí gū jiù dài zhī rú nú láo yì wàn zhuàng lüè wú yuàn sè
年十四,翁资产日落,且失其姑,舅待之如奴,劳勚万状,略无怨色。
jiù yǐ zi yòu yù zhōu zhī luō xìng zhě yè huì yuē wǒ fēi huò yě hé zhǎn zhuǎn mào yì wèi
舅以子幼,欲鬻之罗姓者,叶恚曰:“我非货也,何辗转贸易为?
rì gěng yè chuí tì
”日哽咽垂涕。
jì zhī bù kě miǎn wěi wèi xǐ sè jiù suì kuān zhī
既知不可免,伪为喜色,舅遂宽之。
yè yuè shàng dài zhū sì yuē yuè sè shén jiā hé shǎo yóu yí hu
夜月上,绐诸姒曰:“月色甚佳,盍少犹夷乎?
qū mén wài liáng jiǔ
”趋门外良久。
zhū sì bìng quàn yuē yè jì bàn yǐ hé jiù qǐn
诸姒并劝曰:“夜既半矣,盍就寝。
suì rù jí chen mì zhī zé shì yǐ fú shī yú hé yǐ qǐ zhī sè rú shēng
”遂入,及晨觅之,则氏已浮尸于河矣,起之色如生。
hú guì zhēn lè píng rén
胡贵贞,乐平人。
shēng shí fù mǔ yù bù jǔ qí lín céng ǎo jiù zhī guī yǔ zi tiān fú tóng rǔ yù sì qí zhǎng ér pèi yān
生时,父母欲不举,其邻曾媪救之归,与子天福同乳,欲俟其长而配焉。
tiān fú nián shí bā fù mǔ jì wáng jiā shén luò
天福年十八,父母继亡,家甚落。
guì zhēn fù jiāng duó yǐ yīn fù jiā nǚ yuē wǒ jū yú céng fù yú céng fēn gū xí ēn mǔ zǐ kě yǐ jī hán qì zhī yá
贵贞父将夺以姻富家,女曰:“我鞠于曾,妇于曾,分姑媳,恩母子,可以饥寒弃之邪?
nǎi yī cóng gū yǐ jū bì shě dān qiǎn wài rén wèi cháng shi qí miàn
”乃依从姑以居,荜舍单浅,外人未尝识其面。
qí xiōng chéng tiān fú wèi hūn yè yǐ guī chū shì qiú pìn zhě jīn bǎo jī shì
其兄乘天福未婚,曳以归,出视求聘者金宝笄饰。
nǚ zhī bù miǎn qián rù fáng yì sǐ
女知不免,潜入房缢死。
sūn shì wú xiàn wèi tíng guī qī
孙氏,吴县卫廷珪妻。
suí fu shāng fàn yù xún yáng xiǎo jiāng kǒu
随夫商贩,寓浔阳小江口。
níng wáng xiàn jiǔ jiāng tíng guī shì tā wǎng suǒ qīn jí yāo sūn gòng táo
宁王陷九江,廷珪适他往,所亲急邀孙共逃。
sūn wèi liǎng nǚ jīn lián yù lián yuē wǒ bèi yì xiāng rén rǔ fù bù zài táo jiāng ān zhī
孙谓两女金莲、玉莲曰:“我辈异乡人,汝父不在,逃将安之?
jīn zéi yǐ jié lín jiā yǐ nài hé
今贼已劫邻家矣,奈何?
nǚ yuē shēng sǐ bù xiāng lí yào dāng wèi fù quán cǐ shēn ěr
”女曰:“生死不相离,要当为父全此身耳。
yú shì mǔ zǐ gòng yī cháng shéng zì shù fù hé sǐ
”于是母子共一长绳自束,赴河死。
jiāng shì yú gān xià pú qī
江氏,余干夏璞妻。
zhèng dé jiān zéi zhì bào fāng zuì dì zǒu bù dé tuō
正德间,贼至,抱方晬弟走,不得脱。
zéi jiāng fù zhī yuē chéng yuàn yǔ jiāng jūn jù gù wú fù nián lǎo wéi yī dì xìng de quán zhī
贼将缚之,曰:“诚愿与将军俱,顾吾父年老,惟一弟,幸得全之。
zéi yǐ wéi xìn zòng lìng zhì suǒ bào r chū suì dà shēng mà zéi tóu qiáo xià sǐ
”贼以为信,纵令置所抱儿,出遂大声骂贼,投桥下死。
hòu lóng qìng zhōng yǒu gāo míng yán shì zéi lüè qí jìng suí xiōng chū bì yù zéi rèn jí qí xiōng
后隆庆中,有高明严氏,贼掠其境,随兄出避,遇贼,刃及其兄。
nǚ guì qì yuē fù zǎo sàng shuāng mǔ jiān shǒu shì cǐ yī xiōng shā zhī zé sì tiǎn yǐ qǐng yǐ shēn dài
女跪泣曰:“父早丧,孀母坚守,恃此一兄,杀之则祀殄矣,请以身代。
zéi mǐn rán wèi nà rèn
”贼悯然为纳刃。
jì ér yù wū zhī zé yuē qǐng shì wú xiōng jí pèi rǔ
既而欲污之,则曰:“请释吾兄即配汝。
jí xiōng qù zhí bù cóng jìng pōu fù ér sǐ
”及兄去,执不从,竟剖腹而死。