sì chuān tǔ sī èr
◎四川土司二
bō zhōu xuān wèi sī yǒng níng xuān fǔ sī yǒu yáng xuān fǔ sī shí zhǔ xuān fǔ sī
△播州宣慰司永宁宣抚司酉阳宣抚司石砫宣抚司
zūn yì fǔ jí bō zhōu
遵义府即播州。
qín wèi yè láng jū lán de
秦为夜郎且兰地。
hàn shǔ zāng kē
汉属牂牁。
táng zhēn guàn zhōng gǎi bō zhōu
唐贞观中，改播州。
qián fú chū nán zhào xiàn bō tài yuán yáng duān yìng mù fù qí chéng wèi bō rén suǒ huái fú lì wǔ dài zǐ sūn shì yǒu qí de
干符初，南诏陷播，太原杨端应募复其城，为播人所怀服，历五代，子孙世有其地。
sòng dà guān zhōng yáng wén guì nà tǔ zhì zūn yì jūn
宋大观中，杨文贵纳土，置遵义军。
yuán shì zǔ shòu yáng bāng xiàn xuān wèi shǐ cì qí zi hàn yīng míng sài yīn bù huā fēng bō guó gōng
元世祖授杨邦宪宣慰使，赐其子汉英名赛因不花，封播国公。
hóng wǔ sì nián píng shǔ qiǎn shǐ yù zhī
洪武四年平蜀，遣使谕之。
wǔ nián bō zhōu xuān wèi shǐ yáng kēng tóng zhī luō chēn zǒng guǎn hé yīng mán yí zǒng guǎn zhèng hú děng xiāng shuài lái guī gòng fāng wù nà yuán suǒ shòu jīn pái yín yìn tóng zhāng
五年，播州宣慰使杨铿、同知罗琛、总管何婴、蛮夷总管郑瑚等，相率来归，贡方物，纳元所授金牌、银印、铜章。
zhào cì kēng yī bì réng zhì bō zhōu xuān wèi shǐ sī kēng chēn jiē réng jiù zhí
诏赐铿衣币，仍置播州宣慰使司，铿、琛皆仍旧职。
lǐng ān fǔ sī èr yuē cǎo táng yuē huáng píng
领安抚司二，曰草塘，曰黄平；
zhǎng guān sī liù yuē zhēn zhōu yuē bō zhōu yuē yú qìng yuē bái ní yuē róng shān yuē zhòng ān
长官司六，曰真州，曰播州，曰余庆，曰白泥，曰容山，曰重安。
yǐ yīng děng wéi zhǎng guān
以婴等为长官。
qī nián zhōng shū shěng zòu bō zhōu tǔ de jì rù bǎn tú dāng shōu qí gòng fù suì nà liáng èr qiān wǔ bǎi shí wèi jūn chǔ
七年，中书省奏：“播州土地既入版图，当收其贡赋，岁纳粮二千五百石为军储。
dì yǐ qí shuài xiān lái guī tián shuì suí suǒ rù bù bì yǐ é
”帝以其率先来归，田税随所入，不必以额。
yǐ fù zhì bō zhōu huáng píng xuān fǔ
已，复置播州黄平宣抚。
bō zhōu jiāng dù mán huáng ān zuò luàn guì zhōu wèi zhǐ huī zhāng dài tǎo píng zhī
播州江渡蛮黄安作乱，贵州卫指挥张岱讨平之。
bā nián kēng qiǎn qí dì qí lái gòng cì yī bì
八年，铿遣其弟锜来贡，赐衣币。
zì shì měi sān suì yī rù gòng
自是，每三岁一入贡。
shí sì nián qiǎn shǐ jī yù kēng bǐ wén ěr tīng fú yán shēng yí èr
十四年遣使赍谕铿：“比闻尔听浮言，生疑贰。
jīn dà jūn nán zhēng duō yòng zhàn qí yi lǜ bīng èr wàn mǎ sān qiān wèi xiān fēng zhù biǎo ěr chéng
今大军南征，多用战骑，宜率兵二万、马三千为先锋，庶表尔诚。
shí wǔ nián chéng bō zhōu shā xī yǐ guān bīng yī qiān rén tǔ bīng èr qiān rén shù zhī
”十五年城播州沙溪，以官兵一千人、土兵二千人戍之。
gǎi bō zhōu xuān wèi sī lì guì zhōu gǎi huáng píng wèi wèi qiān hù suǒ
改播州宣慰司隶贵州，改黄平卫为千户所。
shí qī nián kēng zi zhèn zú yú jīng mìng yǒu sī guī qí sàng
十七年，铿子震卒于京，命有司归其丧。
èr shí nián zhēng kēng rù cháo gòng mǎ shí pǐ
二十年征铿入朝，贡马十匹。
dì yù yǐ shǒu tǔ bǎo shēn zhī dào cì chāo wǔ bǎi dìng
帝谕以守土保身之道，赐钞五百锭。
èr shí yī nián bō zhōu xuān wèi shǐ sī bìng suǒ shǔ xuān fǔ sī guān gè qiǎn qí zǐ lái cháo qǐng rù tài xué dì chì guó zǐ jiàn guān shàn xùn dǎo zhī
二十一年，播州宣慰使司并所属宣抚司官，各遣其子来朝，请入太学，帝敕国子监官善训导之。
yǒng lè sì nián miǎn bō zhōu huāng tián zū shè zhòng ān zhǎng guān sī lì bō zhōu xuān wèi sī yǐ zhāng fú bǎo wèi zhǎng guān yǐ fú bǎo cháng zhāo jí zhòng ān mán mín xiǎng huà gù yě
永乐四年免播州荒田租，设重安长官司，隶播州宣慰司，以张佛保为长官，以佛保尝招辑重安蛮民响化故也。
qī nián xuān wèi shǐ yáng shēng zhāo yù cǎo táng huáng píng zhòng ān suǒ xiá dāng kē gé yōng děng shí èr zhài mán rén lái guī
七年，宣慰使杨升招谕草塘、黄平、重安所辖当科、葛雍等十二寨蛮人来归。
xuān dé sān nián shēng hè wàn shòu jié hòu qī lǐ bù yì yǔ bàn shǎng
宣德三年，升贺万寿节后期，礼部议予半赏。
dì yǐ dào yuǎn wù duó qí cì
帝以道远，勿夺其赐。
qī nián cǎo táng suǒ shǔ gǔ rén sàn děng sì shí yī zhài mán zuò luàn zǒng bīng chén huái jiǎo fǔ zhī xuán dìng
七年，草塘所属谷亻散等四十一寨蛮作乱，总兵陈怀剿抚之，旋定。
zhèng tǒng shí sì nián xuān wèi shǐ yáng gāng lǎo jí yǐ qí zi huī dài
正统十四年，宣慰使杨纲老疾，以其子辉代。
jǐng tài sān nián huī zòu hú guì suǒ xiá zhēn pōu wǔ bèn děng miáo zéi jiū hé cǎo táng jiāng dù zhū miáo huáng lóng wéi bǎo děng shā lüě rén mín lǚ fǔ fù pàn qǐ diào bīng zhēng jiǎo yǐ jìng mín huàn
景泰三年，辉奏：“湖、贵所辖臻、剖、五坌等苗贼，纠合草塘、江渡诸苗黄龙、韦保等，杀掠人民，屡抚复叛，乞调兵征剿，以靖民患。
dì mìng zǒng dū wáng lái zǒng bīng liáng bǎo děng huì tóng sì chuān xún fǔ jiǎo zhī
”帝命总督王来、总兵梁珤等，会同四川巡抚剿之。
qī nián diào huī bīng zhēng tóng gǔ wǔ kāi pàn miáo cì chì bān shǎng
七年，调辉兵征铜鼓、五开叛苗，赐敕颁赏。
chéng huà shí nián yǐ bō zhōu zéi jī guǒ děng lǚ suì wéi huàn chì zé chuān guì zhèn xún guān
成化十年以播州贼赍果等屡岁为患，敕责川、贵镇巡官。
zhèng tǒng mò miáo mán jù zhòng kòu biān tǔ guān tóng zhī luō hóng zòu huī yǒu jí qǐ yǐ qí zǐ ài dài
正统末，苗蛮聚众寇边，土官同知罗宏奏，辉有疾，乞以其子爱代。
dì mìng ài xí zhí réng chì ài jí lǜ bīng cóng zǒng bīng guān jiǎo zéi
帝命爱袭职，仍敕爱即率兵从总兵官剿贼。
xiān shì huī zòu suǒ shǔ yāo bà gàn de wǔ shí sān zhài jí zhòng ān suǒ xiá wān xī děng zhài lǚ bèi miáo mán zhàn jù qǐ lìng hú guì huì bīng zhēng zhī
先是，辉奏所属夭坝干地五十三寨及重安所辖湾溪等寨，屡被苗蛮占据，乞令湖、贵会兵征之。
mìng rú huī yán
命如辉言。
bù yì yǐ ài nián yòu qǐng réng qǐ huī zàn lǐ jūn shì
部议以爱年幼，请仍起辉暂理军事。
yòu yǐ huī nán dú rèn yi chì dōu yù shǐ zhāng zàn qīn zhì bō zhōu dū lǐ lì huī děng zhèn yáng wēi wǔ yǐ bèi zhēng diào qí jī yí xī tīng zàn cái chǔ
又以辉难独任，宜敕都御史张瓒亲至播州督理，励辉等振扬威武，以备征调，其机宜悉听瓒裁处。
shí èr nián zàn dū zhū jūn jí huī gōng bài wān xī yāo bà gàn de zhū miáo fán pò shān zhài shí liù zhǎn shǒu sì bǎi jiǔ shí liù jí fǔ nán fù jiǔ qiān bā bǎi yú kǒu
十二年，瓒督诸军及辉攻败湾溪、夭坝干地诸苗，凡破山寨十六，斩首四百九十六级，抚男妇九千八百余口。
shì xià bīng bù yǐ miáo jiù fǔ zhě duō yi liàng wèi chǔ fèn
事下兵部，以苗就抚者多，宜量为处分。
zàn yì shè ān níng xuān fǔ sī bìng huái yuǎn xuān huà èr zhǎng guān sī jiàn jìng nán lóng chǎng èr bǎo mìng huī dǒng qí yì
瓒议设安宁宣抚司，并怀远、宣化二长官司，建靖南、龙场二堡，命辉董其役。
huī diào bīng mín wǔ qiān yú lì zhì suǒ wěi suǒ shǔ huáng píng zhū zhǎng guān fēn pì chéng yuán
辉调兵民五千余，立治所，委所属黄平诸长官，分甓城垣。
jiāng jùn huī yīn zòu gè zhài miáo mán jìn pō zhī jù dàn dà jūn hái hòu nán bǎo wú yú
将竣，辉因奏：“各寨苗蛮，近颇知惧，但大军还后，难保无虞。
bō zhōu xiàng shè cāo shǒu tǔ bīng yī qiān wǔ bǎi rén jīn bō shǒu huái yuǎn jìng nán yāo piào lóng chǎng gè èr bǎi rén xuān huà bǎi rén ān níng liù bǎi rén qí jiā shǔ yi xǐ zhī tóng jū wèi gù shǒu jì
播州向设操守土兵一千五百人，今拨守怀远、靖南、夭漂、龙场各二百人，宣化百人，安宁六百人，其家属宜徙之同居，为固守计。
qí gōng zhī wèi bì zhě yi mìng chén zǐ ài dǒng zhī ér tīng chén zhì shì rú gù
其工之未毕者，宜命臣子爱董之，而听臣致仕如故。
zhào cóng zhī
”诏从之。
shí wān xī jì lì ān níng xuān fǔ làn tǔ zhū mán è qí bī suì yǐn jī guǒ děng gōng xiàn yāo piào jìng nán chéng bǎo wéi ān níng
时湾溪既立安宁宣抚，烂土诸蛮恶其逼，遂引赍果等攻陷夭漂、靖南城堡，围安宁。
ài xīn xí lì fú néng zhī qiú yuán yú chuān guì èr zhèn
爱新袭，力弗能支，求援于川、贵二镇。
bīng bù zòu qǐ huī zài tǒng bīng jiǎo zhī yòu chì chuān guì bīng wèi zhù
兵部奏起辉再统兵剿之，又敕川、贵兵为助。
shí wǔ nián guì zhōu xún fǔ chén yǎn zòu miáo zéi jī guǒ zhuǎn héng qǐ diào chuān hú děng guān jūn wǔ wàn wǔ qiān kè qī huì guì zhōu tīng yǎn jié zhì
十五年，贵州巡抚陈俨奏：“苗贼赍果转横，乞调川、湖等官军五万五千，克期会贵州，听俨节制。
bīng bù yán zéi zuò yú sì chuān ér guì zhōu shǒu chén zì yù jié zhì zhū jūn kǒng yǒu yāo gōng zhī rén zhǔ zhī
”兵部言：“贼作于四川，而贵州守臣自欲节制诸军，恐有邀功之人主之。
qiě xīng shī wǔ wàn yǐ bàn nián jì xū jūn chǔ shí sān wàn wǔ qiān dàn shān lù xiǎn jùn yù yùn zhī fū xū èr shí qī wàn zhòng kuàng tiān jiàng shǔ zhàng lì kě yú
且兴师五万，以半年计，须军储十三万五千石，山路险峻，谕运之夫须二十七万众，况天将暑，瘴疠可虞。
dì rán qí zòu
”帝然其奏。
èr shí èr nián ài xiōng xuān fǔ yáng you jié zòu ài dì mìng xíng bù shì láng hé qiáo xīn wǎng kān
二十二年，爱兄宣抚杨友讦奏爱，帝命刑部侍郎何乔新往勘。
èr shí sān nián qiáo xīn zòu huī zài rì ruò qí shù zǐ you yù lìng chéng xí zhǎng guān zhāng yuān ē shùn zhī
二十三年，乔新奏：“辉在日，溺其庶子友，欲令承袭，长官张渊阿顺之。
ān fǔ sòng tāo wèi yáng shì jiā fǎ lì sì yǐ dí ài yi lì
安抚宋韬谓杨氏家法，立嗣以嫡，爱宜立。
huī bù dé yǐ lì ài yòu yù gē dì yǐ shòu you móu yú yuān yīn yǐ yāo bà gàn nǎi běn zhōu huái yuǎn gù dì wéi shēng miáo suǒ jù qǐng bīng qǔ zhī
辉不得已立爱，又欲割地以授友，谋于渊，因以夭坝干乃本州怀远故地，为生苗所据，请兵取之。
róng shān cháng guān hán xuān yǐ tǔ mín ān jí rì jiǔ bù yí zhēng
容山长官韩瑄以土民安辑日久，不宜征。
yuān yǔ huī jì zhí xuān zhàng shā zhī
渊与辉计执瑄，杖杀之。
qián xún fǔ zhāng zàn shòu huī lù yǐ qí de shè ān níng xuān fǔ sī mào yǐ you rèn xuān fǔ
前巡抚张瓒受辉赂，以其地设安宁宣抚司，冒以友任宣抚。
huī lì quàn yǐ suǒ yǒu jīn yù fú yòng zhuāng tián zhào zhū zǐ jūn fēn zhī
辉立券，以所有金玉、服用、庄田召诸子均分之。
huī méi yuān nǎi yǔ you qián móu cì ài yuān dì shēn yì yǔ móu bù guǒ you suì zòu ài jū chǔ qì yòng tiě nǐ cháo tíng yòu tōng táng fǔ mì shū wǎng lái sī xí bīng fǎ tiān wén móu bù guǐ shì jiē wū
辉没，渊乃与友潜谋刺爱，渊弟深亦与谋，不果，友遂奏爱居处器用僣拟朝廷，又通唐府，密书往来，私习兵法、天文，谋不轨，事皆诬。
dì mìng zhǎn yuān shēn
”帝命斩渊、深。
yǐ ài xìn chán báo xiōng you yīn gōng shàn shā qiě móu dí dào guān qián jiē yǒu zuì
以爱信谗薄兄，友因公擅杀，且谋嫡，盗官钱，皆有罪。
ài shú fù rèn you qiān bǎo níng jī guǎn réng chì qiáo xīn cóng yí chǔ zhì
爱赎复任，友迁保宁羁管，仍敕乔新从宜处治。
hóng zhì yuán nián zēng shè zhòng ān shǒu yù qiān hù suǒ mìng bō zhōu suì diào tǔ bīng yī qiān zhù shù shǒu
弘治元年增设重安守御千户所，命播州岁调土兵一千助戍守。
qī nián yǐ píng miáo gōng cì chì láo ài
七年，以平苗功，赐敕劳爱。
shí sì nián diào bō zhōu bīng wǔ qiān zhēng guì zhōu zéi fù mǐ lǔ děng
十四年，调播州兵五千征贵州贼妇米鲁等。
zhèng dé èr nián shēng bō zhōu xuān wèi shǐ yáng bīn wèi sì chuān àn chá shǐ réng lǐ xuān wèi shì
正德二年升播州宣慰使杨斌为四川按察使，仍理宣慰事。
jiù zhì tǔ guān yǒu gōng cì yī dài huò jīng shǎng bù zhòng wú liè xián fāng miàn zhě
旧制，土官有功，赐衣带，或旌赏部众，无列衔方面者。
bīn jiǎo héng bù shòu liǎng sī jié zhì fěng ān fǔ luō zhōng děng shàng qí píng pǔ ān děng zhàn gōng zhòng lù liú jǐn de zhī
斌狡横，不受两司节制，讽安抚罗忠等上其平普安等战功，重赂刘瑾，得之。
yú nián xún àn yù shǐ shù zī yán bù yí shòu nǎi cái zhī réng yuán zhí
逾年，巡按御史俞缁言不宜授，乃裁之，仍原职。
chū you jì biān zhì bǎo níng ài yì zì hòu liǎn yǐ huì zhōng guì zhēng qǔ you xiàng suǒ jū kǎi lǐ de zhě dú kē
初，友既编置保宁，爱益恣，厚敛以贿中贵，征取友向所居凯里地者独苛。
tóng zhī yáng cái jū ān níng chéng zhī juān bāo yóu shén zhū miáo fèn yuàn
同知杨才居安宁，乘之，朘剥尤甚，诸苗愤怨。
kǎi lǐ mín wèi you zòu fù guān fú de nǎi qián rù bǎo níng yǐ you hái jiū zhòng zuò luàn gōng bō zhōu fén ài jū dì jí gōng sī xiè yǔ lüè jìn suì shā cái duō suǒ cán lù
凯里民为友奏复官，弗得，乃潜入保宁，以友还，纠众作乱，攻播州，焚爱居第及公私廨宇略尽，遂杀才，多所残戮。
ài lǚ zòu yú cháo dì mìng zhèn xún guān diào bīng zhēng zhī
爱屡奏于朝，帝命镇巡官调兵征之。
huì yǒu sǐ suì huǎn shī
会友死，遂缓师。
yǐ ér zhèn xún guān yán you zi hóng néng huǐ guò zì xīn qiě shàn fǔ yù mán zhòng yuàn tīng qí yuē shù
已而镇巡官言：“友子弘能悔过自新，且善抚驭，蛮众愿听其约束。
qí qián wèi you suǒ fén shā zhě jù yǐ suí tǔ sú zhé cháng qiě hái suǒ qīn duó yú guān
其前为友所焚杀者，俱已随土俗折偿，且还所侵夺于官。
qǐ shòu hóng guàn dài wèi tǔ shè xié tóng bō zhōu jīng lì sī fǔ jí zhū mán
乞授弘冠带为土舍，协同播州经历司抚辑诸蛮。
qí jiā zhòng zhì bǎo níng zhě réng guī zhī lì bō zhōu guǎn xiá
其家众置保宁者仍归之，隶播州管辖。
bìng yù bīn yǔ hóng xié hé bù dé zài zào xìn duān
并谕斌与弘协和，不得再造衅端。
bào kě
”报可。
wèi jǐ bō zhōu ān fǔ sòng huái zòu guì zhōu kǎi kǒu làn tǔ miáo hūn yú kǎi lǐ cǎo táng zhū zhài yīn xiāng gòu jié yòu chū miáo wéi luàn
未几，播州安抚宋淮奏：“贵州凯口烂土苗婚于凯里草塘诸寨，阴相构结，诱出苗为乱。
qǐ cì bīn chì lìng měi nián xún shì biān jìng huì hú guǎng zhèn xún guān fǔ chù
乞赐斌敕，令每年巡视边境，会湖广镇巡官抚处。
bù yì tǔ guān xiàng wú lǐng chì chū xún zhě
”部议，土官向无领敕出巡者。
yù bīn yi fǔ suí tǔ zhòng jí mù qīn zú yǐ fù cháo tíng yōu dài zhī yì
谕斌宜抚绥土众，辑睦亲族，以副朝廷优待之意。
yīn shòu zhì shì xuān wèi ài wèi zhāo yì jiāng jūn gěi gào mìng cì qí lín fú
因授致仕宣慰爱为昭毅将军，给诰命，赐麒麟服。
shí bīn yòu wèi qí fù qǐng jìn jiē jí fú sè lǐ kē bó zhī yǐ fú sè děng wēi suǒ xì bù kě jiǎ
时斌又为其父请进阶及服色，礼科驳之，以服色等威所系，不可假。
bīng bù yǐ ài jiù yǒu jiǎo zéi gōng jiē xǔ zhī
兵部以爱旧有剿贼功，皆许之。
bīn fù wèi qí zi xiāng qǐng rù xué bìng de cì guàn dài
斌复为其子相请入学，并得赐冠带。
shí èr nián bō zhōu ān fǔ luō zhōng sòng huái děng zòu bīn yǒu fù sāng yù yuán wén chén lì shǒu zhì dàn biān fáng wéi zhòng qǐ réng lìng zhǎng yìn lǐ shì
十二年，播州安抚罗忠、宋淮等奏：“斌有父丧，欲援文臣例守制，但边防为重，乞仍令掌印理事。
chū yáng hóng jì guī kǎi lǐ yǔ zhòng ān tǔ shě féng lún děng yǒu yuàn
”初，杨弘既归凯里，与重安土舍冯纶等有怨。
hóng zú lún děng yòu miáo mán gōng zhī gēng xiāng chóu shā qīn yì guì zhōu jìng
弘卒，纶等诱苗蛮攻之，更相仇杀，侵轶贵州境。
xún fǔ zōu wén shèng yán zhuàng qiě qǐng yí wén sì chuān huì guān fǔ chù yú suì bù bào
巡抚邹文盛言状，且请移文四川，会官抚处，逾岁不报。
wén shèng nǎi qiǎn cān yì cài cháo rù bō zhōu dū zhì shì yáng bīn fǔ píng zhī
文盛乃遣参议蔡潮入播州，督致仕杨斌抚平之。
yīn yán yi fù ān níng xuān fǔ bǐ hóng zǐ dì xí zhī
因言：“宜复安宁宣抚，俾弘子弟袭之。
bīn wèi shuāi yi réng qǐ rèn shì yǐ zhì zhū mán zhài
斌未衰，宜仍起任事，以制诸蛮寨。
cháo yǒu fǔ mán láo yi liàng zhuó
潮有抚蛮劳，宜量擢。
bīng bù yì ān níng yǐ gé bù kě fù bīn zi jì dài yì bù kě qǐ
”兵部议：“安宁已革不可复，斌子既代，亦不可起。
tǔ guān yìng xí yǔ fǒu shǔ sì chuān fēi qián suǒ de zhuān
土官应袭与否，属四川，非黔所得专。
shèng suǒ qǐng nán xíng ér gōng bù kě wū
盛所请难行，而功不可诬。
shí liù nián cì bīn mǎng yī yù dài
”十六年赐斌蟒衣玉带。
jiā jìng yuán nián cì bō zhōu rú xué sì shū jí zhù cóng xuān wèi yáng xiāng zòu yě
嘉靖元年赐播州儒学《四书集注》，从宣慰杨相奏也。
hóng jì sǐ qí dì zhāng qiú xí zhí bù dé shí dào biān jié bái ní sī yìn xìn fù yǔ xiāng gòu bīng
弘既死，其弟张求袭职不得，时盗边，劫白泥司印信，复与相构兵。
shǒu chén qǐ gǎi kǎi lǐ shǔ guì zhōu yǐ zhāng wèi tǔ zhī zhōu jiě shì zhī
当地守卫大臣请求朝廷将凯里改为隶属于贵州，以杨张为土知州。
bīng bù yì zhāng xí fù xiōng zhī è xìng miǎn yú gū
兵部议：“张习父兄之恶，幸免于辜；
gǎn sì rán zhí yìn xìn yǐ yāo xié dāng mìng chuān guì shǒu chén àn qí qián hòu zhēng chǎn shā rén zhū zuì zhì yú lǐ
敢肆然执印信以要挟，当命川、贵守臣按其前后争产杀人诸罪，置于理。
ruò zhāng huǐ guò shū qíng hái suǒ huò yìn shàng kě liàng shòu yī guān tīng diào shā zéi yǐ zì xiào
若张悔过输情，还所获印，尚可量授一官，听调杀贼以自效。
tǎng huò hù zhōng bì zhū yǐ wéi wán fǎ jiè
倘或怙终，必诛以为玩法戒。
jì suì xǔ zhāng xí xuān fǔ ér gǎi ān níng wèi kǎi lǐ lì guì chuān
”既，遂许张袭宣抚，而改安宁为凯里，隶贵川。
chū yáng xiāng zhī zǔ fù jiē yǐ dí shù xiāng zhēng tī huò shù shì
初，杨相之祖父皆以嫡庶相争，梯祸数世。
zhì shì xiāng fù chǒng shù zǐ xù
至是，相复宠庶子煦。
dí zǐ liè mǔ zhāng hàn shén yǔ liè dào bīng zhú xiāng xiāng zǒu kè sǐ shuǐ xī
嫡子烈母张，悍甚，与烈盗兵逐相，相走，客死水西。
liè qiú fù shī xuān wèi ān wàn quán yīn yāo xié shuǐ yān tiān wàng gù dì ér hòu yǔ shī liè yáng xǔ zhī
烈求父尸，宣慰安万铨因要挟水烟、天旺故地，而后予尸，烈阳许之。
jí xiāng sàng hái liè jìn de bù yú suì yǔ shuǐ xī gòu nán yòu shā qí zhǎng guān wáng fú
及相丧还，烈靳地不予，遂与水西构难，又杀其长官王黻。
shí jiā jìng èr shí sān nián yě
时嘉靖二十三年也。
liè jì dài xí suì yǔ fú dǎng li bǎo zhì bīng xiāng gōng chuí shí nián zǒng dū féng yuè diào zǒng bīng shí bāng xiàn tǎo píng zhī
烈既代袭，遂与黻党李保治兵相攻，垂十年，总督冯岳调总兵石邦宪讨平之。
zhēn zhōu miáo lú ā xiàng zhě yì jiǔ chēng luàn bāng xiàn yǐ bīng qī qiān jī bài zhī
真州苗卢阿项者亦久称乱，邦宪以兵七千击败之。
yǒu yán zéi qiú yuán yú bō zhě bāng xiàn yuē wú fāng diào shuǐ xī bīng shēng yáng liè zhù nì zuì liè xiá jiù rén hu
有言贼求援于播者，邦宪曰：“吾方调水西兵，声扬烈助逆罪，烈暇救人乎。
yǐ qín ā xiàng fù zǐ zhǎn huò sì bǎi yú rén
”已，擒阿项父子，斩获四百余人。
chū jiā jìng chū yì fēn kǎi lǐ shǔ guì zhōu jì yòu yǐ bō de duō zài guì zhōu jìng bìng gǎi shǔ sī shí bīng bèi
初，嘉靖初，议分凯里属贵州，既，又以播地多在贵州境，并改属思石兵备。
jí zhēn zhōu dào píng dì fāng ān jìng bō rén yǐ wéi fēi biàn
及真州盗平，地方安靖，播人以为非便。
chuān guì shǒu chén yì yì bù jué mìng zǒng dū huì kān
川、贵守臣异议不决，命总督会勘。
zǒng dū zòu réng yǐ bō guī sì chuān ér guì zhōu sī shí bīng bèi réng jiān zhì bō yǒu píng yì zhū tǔ sī shì bào kě
总督奏，仍以播归四川，而贵州思石兵备仍兼制播、酉、平、邑诸土司事，报可。
lóng qìng wǔ nián liè sǐ zi yìng lóng qǐng xí mìng yǔ zhí
隆庆五年，烈死，子应龙请袭，命予职。
wàn lì yuán nián gěi yìng lóng xuān wèi shǐ chì shū
万历元年给应龙宣慰使敕书。
bā nián cì gù xuān wèi yáng liè jì zàng cóng yìng lóng qǐng yě
八年赐故宣慰杨烈祭葬，从应龙请也。
shí sì nián yìng lóng xiàn dà mù qī shí cái měi cì fēi yú fú yòu fù yǐn qí zǔ bīn cì mǎng lì
十四年，应龙献大木七十，材美，赐飞鱼服，又复引其祖斌赐蟒例。
bù yì yǐ bīn yǒu jūn gōng qiě chū tè ēn wèi kě wéi bǐ
部议，以斌有军功，且出特恩，未可为比。
dì mìng yǐ dōu zhǐ huī shǐ xián shòu yìng lóng
帝命以都指挥使衔授应龙。
shí bā nián guì zhōu xún fǔ yè mèng xióng shū lùn yìng lóng xiōng è zhū shì xún àn chén xiào lì shǔ yìng lóng èr shí sì dà zuì
十八年，贵州巡抚叶梦熊疏论应龙凶恶诸事，巡按陈效历数应龙二十四大罪。
shí fāng fáng yù sōng pān diào bō zhōu tǔ bīng xié shǒu sì chuān xún àn li huà lóng shū qǐng zàn miǎn kān wèn bǐ yìng lóng dài zuì tú gōng
时方防御松潘，调播州土兵协守，四川巡按李化龙疏请暂免勘问，俾应龙戴罪图功。
yóu shì chuān guì fǔ àn shū biàn zài shǔ zhě wèi yìng lóng wú kě kān zhī zuì zài qián zhě wèi shǔ yǒu sī nì yìng lóng zhī xīn
由是，川、贵抚按疏辨，在蜀者谓应龙无可勘之罪，在黔者谓蜀有私暱应龙之心。
yú shì jǐ shì zhōng zhāng xī gāo děng yǐ shì shǔ zhòng dà liǎng shěng lì hài qǐ màn bù xiāng guān zhě qǐ cóng gōng huì kān wú zhí chéng xīn
于是给事中张希皋等，以事属重大，两省利害，岂漫不相关者，乞从公会勘，无执成心。
shí jiǔ nián mèng xióng zhǔ yì bō zhōu suǒ xiá wǔ sī gǎi tǔ wéi liú xī shǔ chóng qìng yǔ huà lóng yì fù xiāng zuǒ
十九年，梦熊主议，播州所辖五司改土为流，悉属重庆，与化龙意复相左。
huà lóng suì yǐn xián qiú chì
化龙遂引嫌求斥。
gài yìng lóng běn xióng cāi zǔ bīng shì shā suǒ xiá wǔ sī qī xìng xī pàn lí
盖应龙本雄猜，阻兵嗜杀，所辖五司七姓悉叛离。
bì qiè tián tú qī zhāng shì bìng jí qí mǔ
嬖妾田屠妻张氏，并及其母。
qī shū zhāng shí zhào yǔ suǒ bù hé ēn sòng shì chén děng shàng biàn gào yìng lóng fǎn
妻叔张时照与所部何恩、宋世臣等上变，告应龙反。
mèng xióng qǐng fā bīng jiǎo zhī shǔ zhōng shì dà fū xī wèi shǔ sān miàn lín bō shǔ yì yǐ shí bǎi shù jiē qí tán yā qiě bīng xiāo yǒng shù zhēng diào yǒu gōng jiǎn chú wèi wèi cháng cè
梦熊请发兵剿之，蜀中士大夫悉谓蜀三面邻播，属裔以什伯数，皆其弹压，且兵骁勇，数征调有功，剪除未为长策。
yǐ gù shǔ fǔ àn bìng zhǔ fǔ
以故，蜀抚按并主抚。
cháo yì mìng kān yìng lóng yuàn fù shǔ bù fù qián
朝议命勘，应龙愿赴蜀，不赴黔。
èr shí nián yìng lóng yì chóng qìng duì bù zuò fǎ dāng zhǎn qǐng yǐ èr wàn jīn shú
二十年，应龙诣重庆对簿，坐法当斩，请以二万金赎。
yù shǐ zhāng hè míng fāng bó wèn huì wēi dà rù cháo xiān zhēng tiān xià bīng yìng lóng yīn zòu biàn qiě yuàn jiāng wǔ qiān bīng zhēng wēi zì shú zhào shì zhī
御史张鹤鸣方驳问，会倭大入朝鲜，征天下兵，应龙因奏辨，且愿将五千兵征倭自赎，诏释之。
bīng yǐ qǐ xíng xún bào bà
兵已启行，寻报罢。
xún fǔ wáng jì guāng zhì yán tí kān jié yìng lóng kàng bù chū
巡抚王继光至，严提勘结，应龙抗不出。
zhāng shí zhào děng fù yì zòu què xià jì guāng yòng bīng zhī yì suì jué
张时照等复诣奏阙下，继光用兵之议遂决。
èr shí yī nián jì guāng zhì chóng qìng yǔ zǒng bīng liú chéng sì děng fēn bīng sān dào jìn lóu shān guān zhūn bái shí kǒu
二十一年，继光至重庆，与总兵刘承嗣等分兵三道进娄山关，屯白石口。
yìng lóng yáng yuē jiàng ér tǒng miáo bīng jù guān chōng jī
应龙佯约降，而统苗兵据关冲击。
chéng sì bīng bài shā shāng dà bàn
承嗣兵败，杀伤大半。
huì jì guāng lùn ba jí chè bīng wěi qì zī zhòng lüè jìn
会继光论罢，即撤兵，委弃辎重略尽。
qián shī xié jiǎo yì wú gōng
黔师协剿，亦无功。
shí sì chuān xīn fǔ tán xī zhōng yǔ guì zhōu zhèn fǔ zài yì jiǎo yù shǐ xuē jì mào zhǔ fǔ
时四川新抚谭希忠与贵州镇、抚再议剿，御史薛继茂主抚。
yìng lóng shàng shū zì bái qiǎn qí dǎng xié jīn rù jīng háng jiān zhí yuán zòu hé ēn yì qí jiāng xiàn
应龙上书自白，遣其党携金入京行间，执原奏何恩诣綦江县。
èr shí èr nián yǐ bīng bù shì láng xíng jiè zǒng dū guì zhōu
二十二年，以兵部侍郎刑玠总督贵州。
èr shí sān nián jiè zhì shǔ chá yǒng níng yǒu yáng jiē yìng lóng yīn gòu ér huáng píng bái ní jiǔ wèi chóu chóu yi jiǎn qí zhī dǎng
二十三年，玠至蜀，察永宁、酉阳皆应龙姻媾，而黄平、白泥久为仇仇，宜剪其枝党。
nǎi xí yìng lóng wèi dāng dài yǐ bù sǐ
乃檄应龙，谓当待以不死。
huì shuǐ xi xuān wèi ān jiāng chén qǐng fù guó hēng xù diǎn bīng bù shàng shū shí xīng shǒu zhá shì jiāng chén qù yìng lóng jiù lì de shì jiāng chén fèng zhá zhì bō zhāo yìng lóng
会水西宣慰安疆臣请父国亨恤典，兵部尚书石星手札示疆臣，趣应龙就吏得贳，疆臣奉札至播招应龙。
shí qī xìng kǒng yìng lóng chū de chú zuì ér sì fāng wáng mìng cuàn nì qí jiān yòu xìng lóng fǎn yīn yǐ wéi lì yì chuán wén yí zhé cóng zhōng zǔ
时七姓恐应龙出得除罪，而四方亡命窜匿其间，又幸龙反，因以为利，驿传文移，辄从中阻。
jiè xí chóng qìng zhī fǔ wáng shì qí yì qí jiāng qù yìng lóng ān wěn tīng kān
玠檄重庆知府王士琦诣綦江，趣应龙安稳听勘。
yìng lóng shǐ dì zhào lóng zhì ān wěn zhì yóu shè chǔ bèi kòu tóu jiāo yíng zhì xì qiān rú lǐ yán yìng lóng fù qú kuí dài zuì sōng kǎn
应龙使弟兆龙至安稳，治邮舍，储糒叩头郊迎，致饩牵如礼，言：“应龙缚渠魁，待罪松坎。
suǒ bù gǎn zhì ān wěn zhě kǒng duò ān wěn chóu mín bù cè huò yě xìng qǐng zhì sōng kǎn shòu shì
所不敢至安稳者，恐堕安稳仇民不测祸也，幸请至松坎受事。
shì qí yuē sōng kǎn yì nǎng zòu kān de
”士琦曰，“松坎亦曩奏勘地。
jí dān qí wǎng
”即单骑往。
yìng lóng guǒ miàn fù dào páng qì qǐng sǐ zuì yuàn zhí zuì rén xiàn fá jīn de zì bǐ ān guó hēng
应龙果面缚道旁，泣请死罪，愿执罪人，献罚金，得自比安国亨。
guó hēng zhě nǎng yì bèi jié jù zuì bù chū jiè gù yìng lóng yǐn zhī
国亨者，曩亦被讦惧罪不出界，故应龙引之。
shì qí wèi qǐng yú jiè xǔ zhī yìng lóng nǎi fù xiàn huáng yuán děng shí èr rén
士琦为请于玠，许之，应龙乃缚献黄元等十二人。
àn yàn dǐ yìng lóng zhǎn lùn shú shū sì wàn jīn zhù cǎi mù réng gé zhí yǐ zi cháo dòng dài cì zǐ kě dòng jī fǔ zhuī shú huáng yuán děng zhǎn chóng qìng shì zǒng dū yǐ wén
案验，抵应龙斩，论赎，输四万金助采木，仍革职，以子朝栋代，次子可栋羁府追赎，黄元等斩重庆市，总督以闻。
shí wēi qì wèi jìng bīng bù yù huǎn yìng lóng shì dōng fāng cháo tíng yì yǐ yìng lóng xiàng yǒu jī láo kě qí zòu yú sōng kǎn shè tóng zhī zhì yān yǐ shì qí wèi chuān dōng bīng bèi fù shǐ dàn zhì zhī
时倭气未靖，兵部欲缓应龙，事东方，朝廷亦以应龙向有积劳，可其奏，于松坎设同知治焉，以士琦为川东兵备副使弹治之。
yìng lóng huò kuān yì hù zhōng bù quān
应龙获宽，益怙终不悛。
xún kě dòng sǐ yú chóng qìng yì tòng hèn
寻可栋死于重庆，益痛恨。
cù sàng guī bù dé fù xí wán shú dà yán yuē wú zǐ huó yín jí zhì yǐ
促丧归不得，复檄完赎，大言曰：“吾子活，银即至矣。
yōng bīng qū qiān yú sēng zhāo hún qù
”拥兵驱千余僧招魂去。
fēn qiǎn tǔ mù shǔ guān jù xiǎn
分遣土目，署关据险。
hòu fǔ zhū miáo míng qí jiàn zhě wèi yìng shǒu
厚抚诸苗，名其健者为硬手；
zhōu rén shāo yīn hòu zhě mò rù qí zī yǐ yǎng miáo
州人稍殷厚者，没入其赀以养苗。
miáo rén xián yuàn wèi chū sǐ lì
苗人咸愿为出死力。
èr shí sì nián yìng lóng cán yú qìng lüè dà qiān dōu bà fén jié cǎo táng yú qìng èr sī jí xīng lóng dū yún gè wèi
二十四年，应龙残余庆，掠大阡、都坝，焚劫草塘、余庆二司及兴隆、都匀各卫。
yòu qiǎn qí dǎng wéi huáng píng lù zhòng ān zhǎng guān jiā shì fù dà chì
又遣其党围黄平，戮重安长官家，势复大炽。
èr shí wǔ nián liú jié jiāng jīn jí nán chuān lín hé jiāng suǒ qí chóu yuán zi shēng zhuì chéng xià zhé zhī
二十五年流劫江津及南川，临合江，索其仇袁子升，缒城下，磔之。
shí bīng bèi wáng shì qí diào zhēng wēi yìng lóng yì tǒng miáo bīng dà lüè guì zhōu hóng tóu gāo píng xīn cūn zhū zhūn
时兵备王士琦调征倭，应龙益统苗兵，大掠贵州洪头、高坪、新村诸屯。
yǐ yòu qīn hú guǎng sì shí bā tún zǔ sè yì zhàn
已，又侵湖广四十八屯，阻塞驿站。
xiòng yuán zòu chóu mín sòng shì chén luō chéng ēn děng qiè jiā nì piān qiáo wèi xí pò zhī
诇原奏仇民宋世臣、罗承恩等挈家匿偏桥卫，袭破之。
dà suǒ chéng zhōng lù qí fù mǔ yín qí qī nǚ bèi jí cǎn kù
大索城中，戮其父母，淫其妻女，备极惨酷。
èr shí qī nián guì zhōu xún fǔ jiāng dōng zhī lìng dū sī yáng guó zhù bù zú sān qiān jiǎo yìng lóng duó sān bǎi luò
二十七年，贵州巡抚江东之令都司杨国柱部卒三千剿应龙，夺三百落。
zéi yáng běi yòu shī jiān yān guó zhù děng jìn sǐ
贼佯北，诱师歼焉，国柱等尽死。
dōng zhī ba yǐ guō zi zhāng dài ér qǐ li huà lóng jié zhì chuān hú guì zhōu zhū jūn shì diào dōng zhēng zhū jiāng liú tīng má guì chén lín dǒng yī yuán nán zhēng
东之罢，以郭子章代，而起李化龙节制川、湖、贵州诸军事，调东征诸将刘𬘩、麻贵、陈璘、董一元南征。
shí yìng lóng chéng dà bīng wèi jí lè bīng fàn qí jiāng
时应龙乘大兵未集，勒兵犯綦江。
chéng zhōng xīn mù bīng bù mǎn sān qiān zéi bīng bā wàn yǎn zhì yóu jī zhāng liáng xián xiàng zhàn sǐ qí jiāng xiàn
城中新募兵不满三千，贼兵八万奄至，游击张良贤巷战死，綦江陷。
yìng lóng jǐn shā chéng zhōng rén tóu shī bì jiāng shuǐ wèi chì
应龙尽杀城中人，投尸蔽江，水为赤。
yì jié jiǔ gǔ shēng miáo jí hēi jiǎo miáo děng wéi zhù tún guān bà shēng kuī shǔ
益结九股生苗及黑脚苗等为助，屯官坝，声窥蜀。
yǐ suì fén dōng pō làn qiáo chu qián lù gěng
已，遂焚东坡、烂桥，楚、黔路梗。
èr shí bā nián yìng lóng wǔ dào bìng chū pò lóng quán sī
二十八年，应龙五道并出，破龙泉司。
shí zǒng dū li huà lóng yǐ yí zhù chóng qìng zhēng bīng dà jí suì yǐ èr yuè shí èr yuè shì shī fēn bā lù jìn
时总督李化龙已移驻重庆，征兵大集，遂以二月十二月誓师，分八路进。
měi lù yuē sān wàn rén guān bīng sān zhī tǔ sī qī zhī qí gǔ jiǎ zhàng sēn liè miáo dà jīng
每路约三万人，官兵三之，土司七之，旗鼓甲仗森列，苗大惊。
zǒng bīng liú tīng pò qí qián fēng yáng cháo dòng jǐn yǐ shēn miǎn zéi dǎn luò
总兵刘𬘩破其前锋，杨朝栋仅以身免，贼胆落。
suì lián kè sāng mù wū jiāng hé dù sān guān duó tiān dū sān bǎi luò zhū dùn
遂连克桑木、乌江、河渡三关，夺天都、三百落诸囤。
zéi lián bài nǎi chéng xì tū fàn wū jiāng zhà chēng shuǐ xī lǒng chéng huì shào yòu yǒng shùn bīng duàn qiáo yān sǐ jiāng zú wú suàn
贼连败，乃乘隙突犯乌江，诈称水西陇澄会哨，诱永顺兵，断桥，淹死将卒无算。
xún tīng pò jiǔ pán rù lóu shān guān
寻𬘩破九盘，入娄山关。
guān wèi zéi qián mén wàn fēng chā tiān zhōng tōng yī xiàn
关为贼前门，万峰插天，中通一线。
tīng cóng jiàn dào pān téng huǐ zhà rù xiàn yān
𬘩从间道攀藤毁栅入，陷焉。
sì yuè shuò shī zhūn bái shí yìng lóng lǜ zhū miáo jué sǐ zhàn
四月朔，师屯白石，应龙率诸苗决死战。
tīng qīn lēi qí chōng zhōng jiān fēn liǎng yì jiā jī bài zhī
𬘩亲勒骑冲中坚，分两翼夹击，败之。
zhuī bēn zhì yǎng mǎ chéng lián pò lóng zhǎo hǎi yún xiǎn dùn yā hǎi lóng dùn zéi suǒ yǐ tiān xiǎn wèi fēi niǎo téng yuán bù néng yú zhě
追奔至养马城，连破龙爪、海云险囤，压海龙囤，贼所倚天险，谓飞鸟腾猿不能逾者。
shí piān yuán shī yǐ pò qīng shé dùn ān jiāng chén yì duó luò méng guān zhì dà shuǐ tián fén táo xī zhuāng
时偏沅师已破青蛇囤，安疆臣亦夺落蒙关，至大水田，焚桃溪庄。
zéi jiàn shì jí fù zǐ xiāng bào kū shàng dùn sǐ shǒu měi lù tóu xiáng wén huǎn shī
贼见势急，父子相抱哭，上囤死守，每路投降文缓师。
zǒng bīng wú guǎng rù yá mén guān yíng shuǐ niú táng yǔ zéi lì zhàn sān rì què zhī
总兵吴广入崖门关，营水牛塘，与贼力战三日，却之。
zéi guǐ lìng fù rén yú dùn shàng bài biǎo tòng kū yún tián shì qiě jiàng
贼诡令妇人于囤上拜表痛哭云：“田氏且降。
fù xǔ wèi yìng lóng yǎng yào sǐ bào guǎng guǎng qīng xìn àn bīng
”复许为应龙仰药死报广，广轻信按兵。
yǐ chān zéi zhà yì lì bīng gōng shāo èr guān duó zéi qiáo jí lù
已，觇贼诈，益厉兵攻，烧二关，夺贼樵汲路。
bā lù shī dà jí hǎi lóng dùn suì zhù cháng wéi gēng fān dié gōng
八路师大集海龙囤，遂筑长围，更番迭攻。
zéi zhī bì sǐ
贼知必死。
huì huà lóng wén fù sāng zhào yǐ cuī mò shì shī
会化龙闻父丧，诏以缞墨视师。
huà lóng niàn zéi qián dùn xiǎn bù néng yuè lìng mǎ kǒng yīng lǜ qíng bīng bìng lì gōng qí hòu
化龙念贼前囤险不能越，令马孔英率勍兵并力攻其后。
tiān kǔ yǔ jiàng shì chí ní nào zhōng kǔ zhàn
天苦雨，将士驰泥淖中苦战。
liù yuè sì rì tiān hū jì tīng xiān shì zú kè tǔ chéng
六月四日，天忽霁，𬘩先士卒，克土城。
yìng lóng yì pò sàn jīn mù sǐ tǔ jù zhàn wú yīng zhě
应龙益迫，散金募死土拒战，无应者。
qǐ tí dāo xún lěi jiàn sì miàn huǒ guāng zhú tiān dà bīng yǐ dēng dùn pò tǔ chéng rù
起，提刀巡垒，见四面火光烛天，大兵已登囤，破土城入。
yìng lóng cāng huáng tóng ài qiè èr hé shì yì qiě zì fén
应龙仓皇同爱妾二阖室缢，且自焚。
wú guǎng huò qí zi cháo dòng jí mì yìng lóng shī chū yàn zhōng
吴广获其子朝栋，急觅应龙尸，出焰中。
zéi píng
贼平。
jì chū shī zhì miè zéi bǎi shí yǒu sì rì bā lù gòng zhǎn jí èr wàn yú shēng huò cháo dòng děng bǎi yú rén
计出师至灭贼，百十有四日，八路共斩级二万余，生获朝栋等百余人。
huà lóng lù bù yǐ wén xiàn fú què xià cǎi yìng lóng shī zhé cháo dòng zhào lóng děng yú shì
化龙露布以闻，献俘阙下彩应龙尸，磔朝栋、兆龙等于市。
bō zhōu zì táng rù yáng shì chuán èr shí jiǔ shì bā bǎi yú nián zhì yìng lóng ér wáng
播州自唐入杨氏，传二十九世，八百余年，至应龙而亡。
sān shí yī nián bō zhōu yú nì wú hóng lú wén xiù děng pàn zǒng bīng li yīng xiáng děng tǎo píng zhī
三十一年，播州余逆吴洪、卢文秀等叛，总兵李应祥等讨平之。
fēn bō de wèi èr shǔ shǔ zhě yuē zūn yì fǔ shǔ qián zhě wèi píng yuè fǔ
分播地为二，属蜀者曰遵义府，属黔者为平越府。
yǒng níng táng lán zhōu de
永宁，唐兰州地。
sòng wèi hù zhōu jiāng ān hé jiāng èr xiàn jìng
宋为沪州江安、合江二县境。
yuán zhì yǒng níng lù lǐng yún lián zhōu jí téng chuān xiàn hòu gǎi wéi yǒng níng xuān fǔ sī
元置永宁路，领筠连州及腾川县，后改为永宁宣抚司。
hóng wǔ sì nián píng shǔ yǒng níng nèi fù zhì yǒng níng wèi
洪武四年平蜀，永宁内附，置永宁卫。
liù nián yún lián zhōu téng dà zhài mán biān zhāng děng pàn zhà chēng yún nán bīng jù hú nán cháng níng zhū zhōu xiàn mìng chéng dū wèi zhǐ huī yuán hóng tǎo zhī
六年，筠连州滕大寨蛮编张等叛，诈称云南兵，据湖南长宁诸州县，命成都卫指挥袁洪讨之。
hóng yǐn bīng zhì xù zhōu qìng fú xiàn gōng pò qīng píng guān qín wěi qiān hù li wén zhì děng
洪引兵至叙州庆符县，攻破清平关，擒伪千户李文质等。
biān zhāng dùn zǒu fù yǐ bīng fàn jiāng ān zhū xiàn
编张遁走，复以兵犯江安诸县。
hóng zhuī jí zhī yòu bài qí zhòng fén qí jiǔ zhài huò biān zhāng zi wěi zhèn fǔ zhāng shòu
洪追及之，又败其众，焚其九寨，获编张子伪镇抚张寿。
biān zhāng dùn nì xī dòng yú dǎng sàn rù yún nán
编张遁匿溪洞，余党散入云南。
dì wén zhī chì yù hóng yuē nán mán pàn fú bù cháng bù zú zuì
帝闻之，敕谕洪曰：“南蛮叛服不常，不足罪。
jì huò qí fú yi biān wèi jūn
既获其俘，宜编为军。
qiě zhù jìng shàng bì yǐ bīng zhèn zhī shǐ zhé tiān wēi wú yí hòu huàn
且驻境上，必以兵震之，使詟天威，无遗后患。
wèi jǐ zhāng fù jù zhòng jù téng dà zhài hóng yí bīng tǎo bài zhī
”未几，张复聚众据滕大寨，洪移兵讨败之。
zhuī zhì xiǎo máng bù zhāng dùn qù suì qǔ de huā zhài qín ā pǔ děng
追至小芒部，张遁去，遂取得花寨，擒阿普等。
zì shì zhāng bù gǎn fù chū qí zhài xī píng
自是，张不敢复出，其寨悉平。
suì jiàng yún lián zhōu wèi xiàn shǔ xù zhōu yǐ jiǔ xìng zhǎng guān sī lì yǒng níng ān fǔ sī
遂降筠连州为县，属叙州，以九姓长官司隶永宁安抚司。
qī nián shēng yǒng níng děng chù jūn mín ān fǔ sī wèi xuān fǔ shǐ sī zhì zhèng sān pǐn
七年升永宁等处军民安抚司为宣抚使司，秩正三品。
bā nián yǐ lù zhào wèi xuān fǔ shǐ
八年以禄照为宣抚使。
shí qī nián yǒng níng xuān fǔ shǐ lù zhào gòng mǎ zhào cì chāo bì guān fú dìng sān nián yī gòng rú lì
十七年，永宁宣抚使禄照贡马，诏赐钞币冠服，定三年一贡如例。
shí bā nián lù zhào qiǎn dì ā jū lái cháo yán bǐ nián fù mǎ jiē yǐ shū wéi liáng bù néng rú shù
十八年，禄照遣弟阿居来朝，言比年赋马皆已输，惟粮不能如数。
yuán dà jūn nán zhēng mán mín jīng cuàn gēng zhòng shī shí jiā yǐ bīng hòu jí yì sǐ wáng zhě duō gù shū nà bù jí
缘大军南征，蛮民惊窜，耕种失时，加以兵后疾疫死亡者多，故输纳不及。
mìng juān zhī
命蠲之。
èr shí sān nián yǒng níng xuān fǔ yán suǒ xiá de shuǐ dào yǒu yī bǎi jiǔ shí tān qí jiāng mén dà tān yǒu bā shí èr chù jiē shí sāi qí liú
二十三年，永宁宣抚言，所辖地水道有一百九十滩，其江门大滩有八十二处，皆石塞其流。
zhào jǐng chuān hóu cáo zhèn wǎng shū záo zhī
诏景川侯曹震往疏凿之。
èr shí sì nián zhèn zhì lú zhōu àn shì yǒu zhī hé tōng yǒng níng nǎi záo shí xuē yá yǐ tōng cáo yùn
二十四年，震至泸州按视，有枝河通永宁，乃凿石削崖，以通漕运。
èr shí liù nián yǐ lù zhào zǐ ā niè xí zhí
二十六年，以禄照子阿聂袭职。
xiān shì lù zhào zuò shì dǎi zhì jīng de zhí hái zú yú tú
先是，禄照坐事逮至京，得直，还卒于途。
qí zi ā niè yǔ dì zhì jiē zài tài xué suì yǐ shù mǔ shē wěi shǔ sī shì
其子阿聂与弟智皆在太学，遂以庶母奢尾署司事。
zhì shì shē wěi rù cháo qǐng yǐ ā niè xí cóng zhī
至是，奢尾入朝，请以阿聂袭，从之。
yǒng lè sì nián miǎn yǒng níng huāng tián zū
永乐四年，免永宁荒田租。
xuān dé bā nián gù xuān fǔ ā niè qī shē sū cháo gòng
宣德八年，故宣抚阿聂妻奢苏朝贡。
jiǔ nián xuān fǔ shē sū zòu shēng rú jiē tǔ liáo cháo tíng suǒ shòu guān yán yǔ bù tōng nán yǐ xùn huì
九年，宣抚奢苏奏：“生儒皆土僚，朝廷所授官言语不通，难以训诲。
yǒng níng jiàn shēng li yuán zī hòu xué tōng qǐ rú yún nán hè qìng fǔ lì shòu wèi rú xué xùn dǎo
永宁监生李源资厚学通，乞如云南鹤庆府例，授为儒学训导。
zhào cóng zhī
”诏从之。
jǐng tài èr nián jiǎn yǒng níng xuān fǔ sī shuì kè jú chāo yǐ miáo zéi qiè fā kè shāng lù zǔ cóng bù zhèng sī qǐng yě
景泰二年，减永宁宣抚司税课局钞，以苗贼窃发，客商路阻，从布政司请也。
chéng huà yuán nián shān dōu zhǎng dà bà děng zhài mán zéi fēn jié jiāng ān děng xiàn bīng bù yǐ wén
成化元年，山都掌大坝等寨蛮贼分劫江安等县，兵部以闻。
èr nián guó zǐ xué lù huáng míng shàn zòu sì chuān shān dōu zhǎng mán lǚ suì chū méi shā lüě liáng mín
二年，国子学录黄明善奏：“四川山都掌蛮屡岁出没，杀掠良民。
jǐng tài yuán nián zhāo zhī fù pàn tiān shùn liù nián fǔ zhī yòu fǎn
景泰元年招之复叛，天顺六年抚之又反。
jìn zǒng bīng lǐ ān lìng yǒng níng xuān fǔ shē guì fù dà bà zhāo fǔ yì wèi xiào
近总兵李安令永宁宣抚奢贵赴大坝招抚，亦未效。
kǒng kāi xìn wú yǐ yi jí dà bīng zhī jí zǎo wéi dìng jì wú niàng biān huàn
恐开衅无已，宜及大兵之集，早为定计，毋酿边患。
sān nián míng shàn fù yán sòng shí duō gāng xiàn mán wéi kòu yòng bái tiáo zǐ bīng pò zhī
”三年，明善复言：“宋时多刚县蛮为寇，用白芀子兵破之。
bái tiáo zǐ zhě jí jīn zhī mín zhuàng
白芀子者，即今之民壮；
duō gāng xiàn zhě jí jīn zhī dōu zhǎng duō gāng zhài yě
多刚县者，即今之都掌多刚寨也。
qián dài yòng xiāng bīng yǒu míng xiào yi jí mù mín zhuàng yǐ zhù guān jūn
前代用乡兵有明效，宜急募民壮，以助官军。
dōu zhǎng shuǐ dào shí yuè shú yi dū bīng xiān shí qǔ qí tián hé zé sān yuè zhī nèi mán bì něi yǐ
都掌水稻十月熟，宜督兵先时取其田禾，则三月之内蛮必馁矣。
jūn yi fēn sān lù nán cóng jīn é chí gōng dà bà zhōng cóng róng xiàn gōng jīng qián běi cóng gāo xiàn gōng dōu zhǎng
军宜分三路：南从金鹅池攻大坝，中从戎县攻箐前，北从高县攻都掌。
xiǎo zhài pò dà zhài zì bá
小寨破，大寨自拔。
yòu dà bà nán bǎi yú lǐ wèi máng bù xī nán èr bǎi lǐ wèi wū méng lìng èr fǔ tǔ guān jié qí xiǎn yào
又大坝南百余里为芒部，西南二百里为乌蒙，令二府土官截其险要。
gèng yòng huǒ qì zì xià ér shàng shùn fèng yán rè zhài bì kě gōng
更用火器自下而上，顺凤延热，寨必可攻。
qiě zhēng diào tǔ bīng xū chǔ zhì dé yí zhāo mù mín zhuàng xū shǎng fá bì xìn
且征调土兵，须处置得宜，招募民壮，须赏罚必信。
zhào zǒng bīng guān cān yòng zhī
”诏总兵官参用之。
shí zǒng dū shàng shū chéng xìn yì zòu dōu zhǎng dì shì xiǎn yào bì děi shì bīng xiǎng dào
时总督尚书程信亦奏：“都掌地势险要，必得士兵响道。
qǐng chì dōng chuān máng bù wū méng wū sā zhū fǔ bīng bìng sù diào hú guǎng yǒng shùn bǎo jìng bīng yǐ bèi zhēng qiǎn
请敕东川、芒部、乌蒙、乌撒诸府兵，并速调湖广永顺、保靖兵，以备征遣。
yòu qǐng nán jīng zhàn mǎ yī qiān yìng yòng
”又请南京战马一千应用。
jiē bào kě
皆报可。
sì nián xìn zòu yǒng níng xuān fǔ shē guì kāi tōng yùn dào qín huò zéi shǒu yi jiàng xǐ shū jiǎng jī
四年，信奏：“永宁宣抚奢贵开通运道，擒获贼首，宜降玺书奖赍。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
shí liù nián bái luō luō yì zi yǔ dōu zhǎng dà bà mán xiāng gōng lǐ bù shì láng zhōu hóng mó yán chén xù rén yě zhī xù mán qíng
十六年，白罗罗羿子与都掌大坝蛮相攻，礼部侍郎周洪谟言：“臣叙人也，知叙蛮情。
róng gǒng yún gāo zhū xiàn zài qián dài jiē tǔ guān guó cháo shǐ dài yǐ liú yán yǔ xìng qíng bù xiāng xí yòng jī biàn
戎、珙、筠、高诸县，在前代皆土官，国朝始代以流，言语性情不相习，用激变。
hóng yǒng xuān zhèng sì cháo sì mìng jiāng cú zhēng suí fú suí pàn
洪、永、宣、正四朝，四命将徂征，随服随叛。
jǐng tài chū yì zī màn zhì jīn wèi gěng
景泰初，益滋蔓，至今为梗。
chén xiàng cháng yán réng lì tǔ guān zhì zhī wéi jiǔ yuǎn jì
臣向尝言仍立土官治之，为久远计。
ér dōu yù shǐ wāng hào jiǎo xìng biān gōng wū shā suǒ bǎo tǔ guān jí zhài zhǔ èr bǎi yú rén zhū mán yuàn rù gǔ suǐ zhuǎn sì jié lüè
而都御史汪浩儌幸边功，诬杀所保土官及寨主二百余人，诸蛮怨入骨髓，转肆劫掠。
jí shàng shū chéng xìn tǒng dà bīng jǐn néng kè zhī
及尚书程信统大兵，仅能克之。
chén yǐ wèi jí jīn shùn mán rén zhī qíng zé qí zhòng suǒ tuī fú zhě xǔ wèi dà zhài zhǔ bǐ shì xí zhù kě xiāng ān
臣以谓及今顺蛮人之情，择其众所推服者，许为大寨主，俾世袭，庶可相安。
yòu yán bái luō luō zhě xiāng chuán wèi guǎng xī liú mán yǒu zhòng shù qiān wú tǒng shǔ
”又言：“白罗罗者，相传为广西流蛮，有众数千，无统属。
jǐng tài zhōng jiū róng gǒng miáo gōng pò cháng níng jiǔ xiàn jīn yòu qīn rǎo dōu zhǎng
景泰中，纠戎、珙苗，攻破长宁九县，今又侵扰都掌。
qí suǒ jū yá xiǎn jīng shēn jì nán jiǎn miè yì yi lì zhǎng guān sī zhì zhī
其所居，崖险箐深，既难剪灭，亦宜立长官司治之。
de jìn máng bù yi jí lì zhī
地近芒部，宜即隶之。
yì zi zhě yǒng níng xuān fǔ suǒ xiá
羿子者，永宁宣抚所辖。
ér yǒng níng nǎi yún guì yào chōng nán kuà chì shuǐ bì jié liù qī bǎi lǐ yǐ yī róu fù rén zhì shù wàn qiáng liáng zhī zhòng gù měi sì jié lüè
而永宁乃云、贵要冲，南跨赤水、毕节六七百里，以一柔妇人制数万强梁之众，故每肆劫掠。
chén yǐ wéi xuān fǔ tǔ liáo réng lìng xuān fǔ shē guì zhì zhī
臣以为宣抚土僚，仍令宣抚奢贵治之。
qí nán jìng zhài mán jìn chì shuǐ bì jié yào lù zhě yi lì èr zhǎng guān sī réng lì yǒng níng xuān fǔ
其南境寨蛮近赤水、毕节要路者，宜立二长官司，仍隶永宁宣抚。
fu tǔ guān yǒu zhí wú fèng wú sǔn guó chǔ yǒu yì biān bèi
夫土官有职无俸，无损国储，有益边备。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
èr shí wǔ nián yǒng níng xuān fǔ sī nǚ tǔ guān shē lù xiàn dà mù gěi gào rú lì
二十五年，永宁宣抚司女土官奢禄献大木，给诰如例。
wàn lì yuán nián sì chuān xún fǔ céng shěng wú zòu dōu mán pàn nì fā bīng zhēng tǎo tǔ guān shē xiào zhōng shǒu zài diào dàn yǔ guì zhōu tǔ guān ān guó hēng yǒu chóu
万历元年，四川巡抚曾省吾奏：“都蛮叛逆，发兵征讨，土官奢效忠首在调，但与贵州土官安国亨有仇。
qǐng bìng lìng zǒng bīng guān liú xiǎn jié zhì shǐ bù dé jiè kǒu fù chóu wàng yǒu sāo dòng
请并令总兵官刘显节制，使不得借口复仇，妄有骚动。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
chū wū sā yǔ yǒng níng wū méng shuǐ xī zhān yì zhū tǔ guān jìng xiāng lián fù yǐ shì qī qīn hòu
初，乌撒与永宁、乌蒙、水西、沾益诸土官境相连，复以世戚亲厚。
jì ér ān guó hēng shā ān xìn xìn xiōng zhì jié yǒng níng xuān fǔ shē xiào zhōng bào chóu bǐ cǐ xiāng gōng
既而安国亨杀安信，信兄智结永宁宣抚奢效忠报仇，彼此相攻。
ér ān guó hēng bù xià lì mù yǔ zhì yǒu qīn kǒng wèi guó hēng suǒ shā yīn tóu ān lù mò
而安国亨部下吏目与智有亲，恐为国亨所杀，因投安路墨。
mò zhà chēng wèi tǔ zhī fǔ ān chéng zǔ fù jīng dài zòu
墨诈称为土知府安承祖，赴京代奏。
yǐ ér guó hēng yì lìng qí zǐ ān mín chén sù yǔ shē xiào zhōng jù fèng mìng tīng kān yú chuān guì xún fǔ
已而国亨亦令其子安民陈诉，与奢效忠俱奉命听勘于川贵巡抚。
yì zhào mán sú fá niú shú zuì bào kě
议照蛮俗罚牛赎罪，报可。
xiào zhōng sǐ qī shì tǒng wú zi qiè shì xù yǒu yòu zǐ chóng zhōu
效忠死，妻世统无子，妾世续有幼子崇周。
shì tǒng yǐ dí yù duó yìn xiāng chóu shā
世统以嫡欲夺印，相仇杀。
fāng zòu bào jiān zǒng bīng guō chéng cān jiāng mǎ chéng wén lì qí suǒ yǒu jù fā bīng qiān yú shēn rù luò hóng
方奏报间，总兵郭成、参将马呈文利其所有，遽发兵千余，深入落红。
shē shì jiǔ shì suǒ jī sōu lüě yī kōng
奢氏九世所积，搜掠一空。
shì xù yì fā bīng wěi qí hòu
世续亦发兵尾其后。
xiào zhōng dì shā bo chū jù zhàn qiě yāo shuǐ xī bīng bào chóu
效忠弟沙卜出拒战，且邀水西兵报仇。
chéng bīng bài jì nǎi xí qǔ shā bo yú shì tǒng tǒng bù yīng fù shā bǎ zǒng sān rén jù miáo bīng wàn yú yù gōng yǒng níng xiè yuàn
成兵败绩，乃檄取沙卜于世统，统不应，复杀把总三人，聚苗兵万余，欲攻永宁泄怨。
xún àn hé chéng děng yāo lì qǐ xìn yi dǎi
巡按劾成等邀利起衅，宜逮；
ér yì yǔ èr tǔ fù guàn dài réng fēn dì gè guǎn suǒ shǔ qí xuān fǔ sī yìn sì shē chóng zhōu chéng lì fù xí lǐ shì
而议予二土妇冠带，仍分地各管所属，其宣抚司印俟奢崇周成立，赴袭理事。
bào kě
报可。
shí sì nián shē chóng zhōu dài zhí wèi jǐ sǐ
十四年，奢崇周代职，未几死。
shē chóng míng zhě xiào zhōng qīn dì jìn zhōng zi yě
奢崇明者，效忠亲弟尽忠子也。
yòu gū yī shì tǒng fǔ yǎng yī shí sān nián
幼孤，依世统抚养一十三年。
zhì shì sòng zhī yǒng níng shì xù yí zhī zhān mǎ xǔ chū yìn gěi zhī
至是，送之永宁，世续遗之毡马，许出印给之。
shì yǐ dìng ér zhū jiān yán zōng chuán děng zì yǐ xī cóng shì xù zhú shì tǒng shā shā bo jù chóng míng lì bì fù qián hèn suì fù shuǐ xī lì ā lì yǐ zì gù
事已定，而诸奸阎宗传等自以昔从世续逐世统，杀沙卜，惧崇明立，必复前恨，遂附水西，立阿利以自固。
ān jiāng chén yīn yáng qí jiān mán bīng sì chū fén jié tún pù guān bīng bù néng jìn
安疆臣阴阳其间，蛮兵四出，焚劫屯堡，官兵不能禁。
zǒng dū yǐ wén cháo yì mìng shē chóng míng zàn guǎn xuān fǔ shì jì chóng míng juān sù hèn yǐ shōu rén xīn
总督以闻，朝议命奢崇明暂管宣抚事，冀崇明蠲夙恨，以收人心。
ér yán zōng chuán děng gōng lüě yǒng níng pǔ shì huī ní rú gù
而阎宗传等攻掠永宁、普市、麾尼如故。
chóng míng chéng xí jǐ yī zài shì xù yìn jìng bù yǔ qiě yǐ yìn sī ān jiāng chén qī dì ā lì
崇明承袭几一载，世续印竟不与，且以印私安疆臣妻弟阿利。
xún fǔ qiǎn dū sī zhāng shén wǔ zhí shì xù suǒ yìn shì xù yán yìn zài zhèn xióng lǒng chéng chù
巡抚遣都司张神武执世续索印，世续言印在镇雄陇澄处。
lǒng chéng zhě shuǐ xī ān yáo chén yě
陇澄者，水西安尧臣也。
lǒng shì chuí jué yáo chén rù zhuì suì mào lǒng xìng chēng lǒng chéng
陇氏垂绝，尧臣入赘，遂冒陇姓，称陇澄。
xù píng bō zhōu xù zhōu gōng chéng yǔ yān zhōng cháo bù zhī qí wèi yáo chén yě
叙平播州、叙州功，澄与焉，中朝不知其为尧臣也。
yáo chén wài hù bō gōng nèi zhàng shuǐ xī yǒu jù zhèn xióng zhì yǒng níng xīn
尧臣外怙播功，内仗水西，有据镇雄制永宁心。
shǔ fǔ àn yǐ yáo chén fēi lǒng shì zhǒng wú shòu zhèn xióng yì
蜀抚按以尧臣非陇氏种，无授镇雄意。
yáo chén yǐ shì huái liǎng duān yīn zhù shì xù
尧臣以是怀两端，阴助世续。
yì shì xù de shòu ā lì zé jǐ jù zhèn xióng yì jiān
意世续得授阿利，则己据镇雄益坚。
yòu cháo tíng yàn bīng zōng chuán ā lì děng fāng yì sāo jǐ kě wò qǔ lǒng shì yě
又朝廷厌兵，宗传、阿利等方驿骚，己可卧取陇氏也。
ér yán zōng chuán děng měi fén lüě bì chēng zhèn xióng bīng yǐ bù zhū bù
而阎宗传等每焚掠，必称镇雄兵，以怖诸部。
chuān nán dào méi guó lóu suǒ fú mán chǒu zhě yán zhèn xióng qiǎn jiàng lǔ dà gōng dū bīng wǔ yíng zhūn dà bà shuǐ xī bīng yǐ dù mǎ líng bǎo yuē gōng yǒng níng pǔ shì suì kuì zōng chuán děng yǐ kōng chéng qì qù
川南道梅国楼所俘蛮丑者言，镇雄遣将鲁大功督兵五营屯大坝，水西兵已渡马铃堡，约攻永宁，普市遂溃，宗传等以空城弃去。
shē chóng míng yòu yán yáo chén suǒ qiǎn mù bǎ péng yuè zhèng lǔ zhòng xián liù dà yíng zhù nì bù tuì shēng yán jiāng dǐ xù nán gōng yǒng níng hù zhōu
奢崇明又言，尧臣所遣目把彭月政、鲁仲贤六大营助逆不退，声言将抵叙南，攻永宁、沪州。
yú shì zǒng bīng hòu guó bì děng jiē guī è yú yáo chén
于是总兵侯国弼等，皆归恶于尧臣。
dū sī zhāng shén wǔ děng suǒ fú huàn zhě lǎng zhě jiē zhèn xióng tǔ mù yáo chén yì bù néng jiě
都司张神武等所俘唤者、朗者，皆镇雄土目，尧臣亦不能解。
qián zhōng fǔ àn yǐ xī nán duō shì bīng shí jù qū wú yì qǔ zhèn xióng
黔中抚按以西南多事，兵食俱诎，无意取镇雄。
yáo chén yīn yǐ pǔ shì mó ní zhū fén lüě jiē guī zhī shǔ jiāng
尧臣因以普市、摩尼诸焚掠，皆归之蜀将。
yì zhě suì yǐ tān gōng qǐ xìn wèi shǔ jiāng zuì
议者遂以贪功起衅，为蜀将罪。
sì chuān xún fǔ qiáo bì xīng yán yáo chén jiǎo móu yù cuàn zhèn xióng chuí xián lán de yǒu nián yǐ
四川巡抚乔璧星言：“尧臣狡谋，欲篡镇雄，垂涎兰地有年矣。
zōng chuán zhī bèi nì shì zhèn xióng yóu zhèn xióng zhī shì shuǐ xī yě
宗传之背逆恃镇雄，犹镇雄之恃水西也。
shuǐ xī jiāng chén bù zhù bīng chén yǐ de qí zhuàng yí chéng nì niè wèi chéng lìng guì zhōu fǔ àn diào bīng yǔ chén huì jiǎo
水西疆臣不助兵，臣已得其状，宜乘逆孽未成，令贵州抚按调兵与臣会剿。
tǎng yáo chén rěn è rú gù chén jí yí shī jī zhī wú shǐ fú cuī zhī huǐ fù wèi shé fú zhì zhī xià fù wèi hé yě
倘尧臣稔恶如故，臣即移师击之，毋使弗摧之虺复为蛇，弗窒之罅复为河也。
shū shàng tíng yì wú gǎn jué yòng shī zhě
”疏上，廷议无敢决用师者。
jiǔ zhī ā lì sǐ yìn yì chū shǔ zhōng yù zhú yáo chén zhī lùn zú bù kě jiě
久之，阿利死，印亦出，蜀中欲逐尧臣之论，卒不可解。
shí bō zhōu qīng jiāng zhī yì fāng fèi téng qián shǔ gè fēn fēn
时播州清疆之议方沸腾，黔、蜀各纷纷。
zhì shì yǒng níng yì bīng yòu rú jù sòng yǐ
至是，永宁议兵又如聚讼矣。
shí cháo tíng yǐ yī yì xiū bīng
时朝廷已一意休兵。
sān shí wǔ nián mìng shì shē shì xù shè yán zōng chuán děng zuì fǎng qiú lǒng shì zǐ sūn wèi zhèn xióng hòu
三十五年，命释奢世续，赦阎宗传等罪，访求陇氏子孙为镇雄后。
bìng lìng ān jiāng chén yuē shù yáo chén guī běn tǔ sī tīng yáo shòu zhí xián bù xǔ mào xí lǒng zhí
并令安疆臣约束尧臣归本土司，听遥授职衔，不许冒袭陇职。
yú shì zōng chuán jiàng yáo chén qǐng bì qù qián dū suì qǐng chè shī
于是宗传降，尧臣请避去，黔督遂请撤师。
jiù zhì yǒng níng wèi lì qián tǔ sī lì shǔ
旧制，永宁卫隶黔，土司隶蜀。
zì shuǐ lán jiāo gōng jūn mín jī biàn shē chóng míng suī lì ér xíng kān wèi bào
自水、兰交攻，军民激变，奢崇明虽立，而行勘未报。
mó ní pǔ shì qiān hù zhāng dà cè děng fù qǐng jiāng yǒng níng xuān fǔ gǎi tǔ wéi liú
摩尼、普市千户张大策等复请将永宁宣抚改土为流。
bīng bù yán wú gù gǎi liú zhì chóng míng hé de mìng sù wán qián kān zhū àn
兵部言，无故改流，置崇明何地，命速完前勘诸案。
yú shì shǔ fǔ nǐ zhāng dà cè yǐ shī shǒu chéng chí zuì yīng zhǎn qián fǔ nǐ zhāng shén wǔ yǐ shàn bīng jié lüè zuì yì yīng zhǎn
于是蜀抚拟张大策以失守城池罪，应斩，黔抚拟张神武以擅兵劫掠，罪亦应斩。
cè zhǎn cè qián rén wǔ shǔ rén yě
策斩策，黔人，武，蜀人也。
yóu shì liǎng qíng jiē bù píng zhū chén zì xiāng gòu sòng fù fēn jié bù jiě
由是两情皆不平，诸臣自相构讼，复纷结不解。
huì shē chóng míng zi yín yǔ shuǐ xī yǐ gù tǔ guān qī shē shè huī zhēng dì ān bīng mǎ shí bèi shē ér shē zhī bīng jīng liǎng xiāng chí
会奢崇明子寅与水西已故土官妻奢社辉争地，安兵马十倍奢，而奢之兵精，两相持。
shǔ qián fǔ àn bù néng zhì yǐ zhuàng wén
蜀、黔抚按不能制，以状闻。
sì shí bā nián qián fǔ zhāng hè míng yǐ chì shuǐ wèi bái sā suǒ zhūn de wèi yǒng níng zhàn jù yi qīng hái jiē dài kān wèi jué
四十八年，黔抚张鹤鸣以赤水卫白撒所屯地为永宁占据，宜清还，皆待勘未决。
tiān qǐ yuán nián chóng míng qǐng diào mǎ bù bīng èr wàn yuán liáo cóng zhī
天启元年，崇明请调马步兵二万援辽，从之。
chóng míng yǔ zi yín jiǔ xù yì zhì jiè diào bīng yuán liáo qiǎn qí xù fán lóng bù dǎng zhāng tóng děng lǐng bīng zhì chóng qìng jiǔ zhù bù fā
崇明与子寅久蓄异志，借调兵援辽，遣其婿樊龙、部党张彤等，领兵至重庆，久驻不发。
xún fǔ xú kě qiú yí zhèn chóng qìng qù yǒng níng bīng
巡抚徐可求移镇重庆，趣永宁兵。
fán lóng děng yǐ zēng xíng liáng wèi míng chéng jī fǎn shā xún fǔ dào fǔ zǒng bīng děng guān èr shí yú yuán suì jù zhòng qìng
樊龙等以增行粮为名乘机反，杀巡抚、道、府、总兵等官二十余员，遂据重庆。
fēn bīng gōng hé jiāng nà xī pò hù zhōu xiàn zūn yì xīng wén zhī xiàn zhāng zhèn dé sǐ zhī
分兵攻合江、纳溪，破沪州，陷遵义，兴文知县张振德死之。
xīng wén gù jiǔ sī mán de yě
兴文，故九丝蛮地也。
jìn wéi chéng dū wěi hào dà liáng bù zhèng shǐ zhū xiè yuán zhōu zhe àn chá shǐ lín zǎi fēn mén gù shǒu
进围成都，伪号大梁，布政使朱燮元、周著，按察使林宰分门固守。
shí zhǔ tǔ sī nǚ guān qín liáng yù qiǎn dì mín píng zhí yì míng děng fā bīng sì qiān bèi dào jiān xíng qián dù chóng qìng yíng nán píng guān
石砫土司女官秦良玉遣弟民屏、侄翼明等，发兵四千，倍道兼行，潜渡重庆，营南坪关。
liáng yù zì tǒng jīng bīng liù qiān yán jiāng shàng qū chéng dū
良玉自统精兵六千，沿江上趋成都。
zhū yuán bīng yì jiàn jí
诸援兵亦渐集。
shí yín gōng chéng jí yīn nà liú xūn děng wéi nèi yìng shì jué fú zhū
时寅攻城急，阴纳刘勋等为内应，事觉伏诛。
fù zào yún tī jí hàn chuán zhòu yè báo chéng chéng zhōng yì yǐ pào shí jī huǐ zhī
复造云梯及旱船，昼夜薄城，城中亦以炮石击毁之。
xiāng chí bǎi rì huì zéi jiāng luō qián xiàng qiǎn rén shū kuǎn yuàn shā zéi zì xiào
相持百日，会贼将罗乾象遣人输款，愿杀贼自效。
shì yè qián xiàng zòng huǒ fén yíng zéi bīng luàn chóng míng fù zǐ cāng huáng bēn qián bó gǔ mǐ wěi qì shān jī qióng mín lài yǐ de huó
是夜，乾象纵火焚营，贼兵乱，崇明父子仓皇奔，钱帛谷米委弃山积，穷民赖以得活。
qián xiàng yīn lǜ qí dǎng hú rǔ gāo děng lái jiàng
乾象因率其党胡汝高等来降。
shí xiè yuán yǐ shòu xún fǔ lǜ chuān zú zhuī chóng míng jiāng ān xīn dū zūn yì zhū jùn yì jiē fù
时燮元已授巡抚，率川卒追崇明，江安、新都、遵义诸郡邑皆复。
shí èr nián sān yuè yě
时二年三月也。
fán lóng shōu yú zhòng shù wàn jù zhòng qìng xiǎn sāi
樊龙收余众数万，据重庆险塞。
xiè yuán dū liáng yù děng duó èr láng guān zǒng bīng dù wén huàn pò fó tú guān zhū jiāng pò chóng qìng ér jūn
燮元督良玉等夺二郎关，总兵杜文焕破佛图关，诸将迫重庆而军。
shē yín qiǎn zéi dǎng zhōu dǐng děng fēn dào lái jiù dǐng bài zǒu wèi hé jiāng mín suǒ fù
奢寅遣贼党周鼎等分道来救，鼎败走，为合江民所缚。
guān jūn yǔ píng chá yǒu yáng shí zhǔ sān tǔ sī hé wéi chóng qìng chéng zhōng fá shí
官军与平茶、酉阳、石砫三土司合围重庆，城中乏食。
xiè yuán suì yǐ jì qín fán lóng shā zhī zhāng tóng yì wéi luàn bīng suǒ shā shēng qín lóng zǐ yǒu bāng jí qí dǎng zhāng guó yòng shí yǒng gāo děng sān shí yú rén suì fù zhòng qìng
燮元遂以计擒樊龙，杀之，张彤亦为乱兵所杀，生擒龙子友邦及其党张国用、石永高等三十余人，遂复重庆。
shí ān bāng yàn fǎn yú guì zhōu chóng míng yáo yǐ wèi shēng yuán
时安邦彦反于贵州，崇明遥倚为声援。
sān nián chuān shī fù zūn yì jìn gōng yǒng níng yù shē yín yú tǔ dì kǎn lǜ bīng bó zhàn
三年，川师复遵义，进攻永宁，遇奢寅于土地坎，率兵搏战。
dà bīng fèn jī bài zhī
大兵奋击，败之。
yín bèi chuàng dùn fán hǔ yì zhàn sǐ
寅被创遁，樊虎亦战死。
jìn kè qí chéng jiàng zéi èr wàn
进克其城，降贼二万。
de jìn bá hóng yá tiān tāi zhū dùn zhài jiàng zhě rì zhì
得进拔红崖、天台诸囤寨，降者日至。
chóng míng shì yì cù qiú jiù yú shuǐ xī bāng yàn qiǎn shí liù yíng guò hé yuán zhī
崇明势益蹙，求救于水西，邦彦遣十六营过河援之。
luō qián xiàng jí pò lán zhōu fén jiǔ fèng lóu fù qí cháo
罗乾象急破兰州，焚九凤楼，覆其巢。
chóng míng liàng qiàng zǒu tóu shuǐ xi
崇明踉跄走，投水西。
bāng yàn yǔ hé bīng fēn fàn zūn yì yǒng níng
邦彦与合兵，分犯遵义、永宁。
chuān shī bài zhī yú zhī má táng zéi dùn rù qīng shān
川师败之于芝麻塘，贼遁入青山。
zhū jiāng bī wèi hé áo rù lóng chǎng zhèn huò chóng míng qī ān shì jí shē chóng huī děng zhǎn huò wàn jì
诸将逼渭河，鏖入龙场阵，获崇明妻安氏及奢崇辉等，斩获万计。
lán zhōu píng
兰州平。
zǒng dū zhū xiè yuán qǐng yǐ chì shuǐ hé wèi jiè hé dōng lóng chǎng shǔ qián hé xī chì shuǐ yǒng níng shǔ shǔ
总督朱燮元请以赤水河为界，河东龙场属黔，河西赤水、永宁属蜀。
yǒng níng shè dào fǔ yǔ zūn yì jiàn wǔ shēng shì lián luò
永宁设道、府，与遵义、建武声势联络。
wèi jǐ guì zhōu xún fǔ wáng sān shàn wèi bāng yàn suǒ xí sǐ chóng míng shì fù zhāng jiāng yǐ yú chūn dà jǔ kòu yǒng níng
未几，贵州巡抚王三善为邦彦所袭死，崇明势复张，将以逾春大举寇永宁。
huì shē yín wèi qí xià suǒ shā ér xiè yuán yì yǐ fù sāng qù chóng míng bāng yàn de jī zhū
会奢寅为其下所杀，而燮元亦以父丧去，崇明、邦彦得稽诛。
chóng míng chēng dà liáng wáng bāng yàn hào sì yì dà zhǎng lǎo zhū chēng yuán shuài zhě bù kě shèng jì hé bīng shí yú wàn guī xiān fàn chì shuǐ
崇明称大梁王，邦彦号四裔大长老，诸称元帅者不可胜计，合兵十余万，规先犯赤水。
chóng zhēn chū qǐ xiè yuán zǒng dū guì hú yún chuān guǎng zhū jūn wù dà huì shī
崇祯初，起燮元总督贵、湖、云、川、广诸军务，大会师。
xiè yuán dìng jì yòu zéi shēn rù xiàng yǒng níng yāo zhī yú wǔ fēng shān táo hóng bà lìng zǒng bīng hóu liáng zhù dà bài zhī chóng míng bāng yàn jiē shòu shǒu
燮元定计诱贼深入向永宁，邀之于五峰山桃红坝，令总兵侯良柱大败之，崇明、邦彦皆授首。
shì yì yě sǎo dàng shǔ qián shù shí nián jù duì qián hòu jiē xiè yuán gōng yún
是役也，扫荡蜀、黔数十年巨憝，前后皆燮元功云。
yǒu yáng hàn wǔ líng jùn yǒu yáng xiàn de sòng wèi yǒu yáng zhōu
酉阳，汉武陵郡酉阳县地，宋为酉阳州。
yuán shǔ huái dé fǔ
元属怀德府。
hóng wǔ wǔ nián yǒu yáng jūn mín xuān wèi sī rǎn rú biāo qiǎn dì rú xǐ lái cháo gòng
洪武五年，酉阳军民宣慰司冉如彪遣弟如喜来朝贡。
zhì yǒu yáng zhōu yǐ rú biāo wèi zhī zhōu
置酉阳州，以如彪为知州。
bā nián gǎi wéi xuān fǔ sī réng yǐ rǎn rú biāo wèi shǐ
八年改为宣抚司，仍以冉如彪为使。
zhì píng chá yì méi má miǎn shí yé sì dòng zhǎng guān sī yǐ yáng dǐ gāng yáng jīn fèng rǎn dé yuán yáng lóng wèi zhī měi sān nián yī rù gòng
置平茶、邑梅、麻免、石耶四洞长官司，以杨底纲、杨金奉、冉德原、杨隆为之，每三年一入贡。
shí yé bù néng qīn zhì jīng mìng fù yú yǒu yáng
石耶不能亲至京，命附于酉阳。
èr shí qī nián píng chá dòng shǔ zhǎng guān yáng zài shèng móu shā xiōng zi zhèng xián jí dòng cháng yáng tōng bǎo děng
二十七年，平茶洞署长官杨再胜，谋杀兄子正贤及洞长杨通保等。
zhèng xián děng jué zhī táo zhì jīng shī su qí shì qiě yán zài shèng yǔ jǐng chuān hóu móu fǎn
正贤等觉之，逃至京师，诉其事，且言再胜与景川侯谋反。
dì mìng dǎi zài shèng jū zhī zài shèng cí fú dāng zú zhū zhèng xián yì yìng yuán zuò
帝命逮再胜鞫之，再胜辞服，当族诛，正贤亦应缘坐。
dì zhū zài shèng shì zhèng xián shǐ xí zhǎng guān
帝诛再胜，释正贤，使袭长官。
yǒu yáng xuān fǔ rǎn xīng bāng yǐ xí zhí lái cháo mìng gǎi lì yū zhōu
酉阳宣抚冉兴邦以袭职来朝，命改隶渝州。
yǒng lè sān nián zhǐ huī dīng néng dù fú fǔ yù yà jiān děng shí yī zhài shēng miáo yī bǎi sān shí liù hù gè qiǎn zi rù cháo mìng lì yǒu yáng xuān fǔ sī
永乐三年，指挥丁能、杜福抚谕亚坚等十一寨生苗一百三十六户，各遣子入朝，命隶酉阳宣抚司。
sì nián miǎn yǒu yáng huāng tián zū
四年免酉阳荒田租。
wǔ nián xīng bāng qiǎn bù zhǎng gōng jùn děng gòng fāng wù bìng xiè lì rú xué ēn
五年，兴邦遣部长龚俊等贡方物，并谢立儒学恩。
jǐng tài qī nián diào xuān fǔ qiān shì rǎn tíng zhāng bīng zhēng wǔ kāi tóng gǔ pàn miáo cì chì yù shǎng jī
景泰七年调宣抚佥事冉廷璋兵，征五开、铜鼓叛苗，赐敕谕赏赍。
tiān shùn shí sān nián mìng jìn xuān fǔ rǎn yún sàn guān yī jiē yǐ zhù tǎo pàn miáo jí qín shí quán zhōu zhī gōng yě
天顺十三年命进宣抚冉云散官一阶，以助讨叛苗及擒石全州之功也。
hóng zhì qī nián xuān fǔ rǎn shùn chén yǐ zhēng guì zhōu pàn miáo gōng qǐ shēng zhí
弘治七年，宣抚冉舜臣以征贵州叛苗功，乞升职。
bīng bù yǐ fēi lì qǐng jìn shùn chén jiē míng wēi jiāng jūn cì chì bāo zhī
兵部以非例，请进舜臣阶明威将军，赐敕褒之。
shí èr nián shùn chén qín sòng nóng zhài mán zéi jiū xié zhū zhài dòng mán shā lüě fén jié qǐ jiǎo bǔ
十二年，舜臣秦宋农寨蛮贼纠胁诸寨洞蛮，杀掠焚劫，乞剿捕。
bǎo jìng yǒng shùn èr xuān wèi yì zòu yì méi fù zhǎng guān yáng shèng gāng fù zǐ móu jù yǒu yáng jié jùn bèi dòng cháng yáng guǎng zhèn děng hào zhào sòng nóng hòu xī zhū mán jù bīng shā lüě qǐng bìng tǎo
保靖、永顺二宣慰亦奏，邑梅副长官杨胜刚父子谋据酉阳，结俊倍洞长杨广震等，号召宋农、后溪诸蛮，聚兵杀掠，请并讨。
bīng bù yì yǒu yáng xī dòng lián luò yì shān dòng yi jí pū miè qǐng xíng zhèn xún guān zhuó jī yí
兵部议，酉阳溪洞连络，易煽动，宜即扑灭，请行镇巡官酌机宜。
shí sì nián diào yǒu yáng bīng wǔ qiān xié jiǎo guì zhōu zéi fù mǐ lǔ
十四年调酉阳兵五千协剿贵州贼妇米鲁。
zhèng dé sān nián yǒu yáng xuān fǔ sī hù yìn shè rén rǎn tíng xǐ jí yì méi zhǎng guān sī zòu hú guǎng zhèn xī suǒ dòng miáo jù zhòng gōng jié qǐng bīng jiǎo bǔ
正德三年，酉阳宣抚司护印舍人冉廷玺及邑梅长官司奏，湖广镇溪所洞苗聚众攻劫，请兵剿捕。
bā nián xuān fǔ rǎn yuán xiàn dà mù èr shí qǐ miǎn nán wéi hàn xí zhí fù jīng cóng zhī
八年，宣抚冉元献大木二十，乞免男维翰袭职赴京，从之。
èr shí nián yuán zài xiàn dà mù èr shí zhào liàng jiā fú sè chóu shǎng
二十年，元再献大木二十，诏量加服色酬赏。
wàn lì shí qī nián xuān fǔ zài wéi píng xiàn dà mù èr shí jià yú sān qiān
万历十七年，宣抚再维屏献大木二十，价逾三千。
gōng bù yì yīng jiā cóng sān pǐn fú yǐ wéi tǔ guān shū chéng zhī quàn cóng zhī
工部议，应加从三品服，以为土官输诚之劝，从之。
sì shí liù nián diào yǒu yáng bīng sì qiān mìng xuān fǔ rǎn yuè lóng jiāng zhī yuán liáo
四十六年调酉阳兵四千，命宣抚冉跃龙将之援辽。
sì shí qī nián yuè lóng qiǎn zi tiān yìn jí wén guāng děng lǐng bīng fù liáo yáng zhù hǔ pí huáng shān děng chù sān zài jiě fèng jí zhī wéi
四十七年，跃龙遣子天胤及文光等领兵赴辽阳，驻虎皮、黄山等处三载，解奉集之围。
zài yuán shěn yáng yǐ hún hé shī lì rǎn jiàn lóng zhàn méi sǐ zhě qiān yú rén
再援沈阳，以浑河失利，冉见龙战没，死者千余人。
chè shǒu liáo yáng yòu yǐ jiàng dí zòng huǒ rǎn wén huàn děng zhàn méi sǐ zhě qī bǎi yú rén
撤守辽阳，又以降敌纵火，冉文焕等战没，死者七百余人。
bīng bù shàng shū zhāng hè míng yán yuè lóng qiǎn zǐ dì wàn lǐ qín wáng jiàn lóng jì shā shēn xùn guó yuè lóng yòu zì juān jīn èr qiān liǎng yùn jūn qì zhì shān hǎi guān zhèn kùn zhāo hún zhōng yì kě jiā
兵部尚书张鹤鸣言：“跃龙遣子弟万里勤王，见龙既杀身殉国，跃龙又自捐金二千两，运军器至山海关，振困招魂，忠义可嘉。
chén zài guì zhōu shí yuè lóng yì zì juān xiǎng zhēng hóng miáo lǚ jiàn qí gōng
臣在贵州时，跃龙亦自捐饷征红苗，屡建奇功。
jīn yòu zhe jié yú biān yi jiā yōu xù yǐ fēng zhū biān
今又著节于边，宜加优恤，以风诸边。
tiān qǐ yuán nián shòu yuè lóng xuān wèi shǐ bìng qī shū shì jiē gěi gào mìng réng xù zhèn wáng qiān qī bǎi yú jiā
天启元年授跃龙宣慰使，并妻舒氏，皆给诰命，仍恤阵亡千七百余家。
èr nián shē chóng míng pàn yuè lóng lǜ yuán shī hé wéi chóng qìng
二年，奢崇明叛，跃龙率援师合围重庆。
jí chóng míng zhū qí tǔ shè rǎn shào wén yǔ yǒu gōng
及崇明诛，其土舍冉绍文与有功。
sì nián yuè lóng yǐ dōng xi fù diào xiào mìng wèi dì jiàn lóng jí zhū zhèn wáng zhě qǐng jī xù
四年，跃龙以东西赴调效命，为弟见龙及诸阵亡者请赍恤。
mìng xià suǒ sī
命下所司。
chóng zhēn jiǔ nián xuān wèi shǐ rǎn tiān lín shū yán shù niè tiān yìn jiǎ zhǐ móu duó chén jué tǔ bù suí shàn bīng qiāng shā
崇祯九年，宣慰使冉天麟疏言：“庶孽天胤假旨谋夺臣爵土，不遂，擅兵戕杀。
xià fǔ àn chá kān
”下抚按察勘。
shí shǔ fāng yōu dào dà lì zì gù bù xiá tǔ guān shì duō qǐn gé yún
时蜀方忧盗，大吏自顾不暇，土官事多寝阁云。
shí zhǔ yǐ shí tóng guān zhǔ báo guān ér míng
石砫，以石潼关、砫薄关而名。
hòu zhōu zhì shī zhōu
后周置施州。
táng gǎi qīng jiāng jùn
唐改青江郡。
sòng mò zhì shí zhǔ ān fǔ sī
宋末，置石砫安抚司。
yuán gǎi shí zhǔ jūn mín fǔ xún réng wèi ān fǔ sī
元改石砫军民府，寻仍为安抚司。
hóng wǔ qī nián shí zhǔ ān fǔ shǐ mǎ kè yòng qiǎn qí zi fù dé yǔ tóng zhī chén shì xiǎn rù cháo gòng fāng wù
洪武七年，石砫安抚使马克用遣其子付德与同知陈世显入朝，贡方物。
bā nián gǎi shí zhǔ ān fǔ sī wèi xuān fǔ sī lì chóng qìng fǔ
八年，改石砫安抚司为宣抚司，隶重庆府。
shí liù nián shí zhǔ xī mán kòu shī zhōu qián jiāng shǒu yù guān jūn jī pò zhī
十六年，石砫溪蛮寇施州，黔江守御官军击破之。
shí bā nián shí zhǔ xuān fǔ tóng zhī chén shì xiǎn qiǎn zi xìng cháo děng fèng biǎo gòng fāng wù hè míng nián zhēng dàn
十八年，石砫宣抚同知陈世显遣子兴潮等奉表贡方物，贺明年正旦。
èr shí sì nián cì shí zhǔ xuān fǔ tóng zhī chén xìng cháo jí qí zi wén yì bái jīn bǎi liǎng yǐ cóng zhēng sàn máo dòng yǒu gōng gù yě
二十四年赐石砫宣抚同知陈兴潮及其子文义白金百两，以从征散毛洞有功故也。
xuān dé wǔ nián mìng xuān fǔ mǎ yīng rén zǐ zhèn wèi xuān fǔ
宣德五年命宣抚马应仁子镇为宣抚。
chū yīng rén yǒu zuì yīng sǐ dài zhé shù
初，应仁有罪应死，贷谪戍。
zhì shì dì niàn qí zǔ kè yòng cháng xiào lì xiān cháo mìng qiú qí zǐ sūn zhī liáng zhě yòng zhī gù yǒu shì mìng
至是，帝念其祖克用尝效力先朝，命求其子孙之良者用之，故有是命。
chéng huà shí bā nián sì chuān xún fǔ sūn rén zòu sān yuè nèi dào sān bǎi rén rù shí zhǔ shā xuān fǔ mǎ chéng jí lì zú èr shí yú rén fén lüě ér qù
成化十八年，四川巡抚孙仁奏：“三月内盗三百人入石砫，杀宣抚马澄及隶卒二十余人，焚掠而去。
yǐ shí zhǔ dì lín fēng dōu hù zhēng yín chǎng xiāng jié yǒu sī bù wéi qū zhì zhì xiāng chóu shā
以石砫地邻酆都，互争银场相讦，有司不为区治，致相仇杀。
mìng zé yǒu sī bǔ zéi
”命责有司捕贼。
rén zòu shí zhǔ suì bàn qiān kè wǔ qiān yī bǎi sān shí jīn zhèng tǒng hòu tíng zhī
仁奏：“石砫岁办铅课五千一百三十斤，正统后停之。
lín jìng jūn mín jiǎ yǐ zhēng kè chéng jī qiè qǔ niàng chéng huò jiē
邻境军民假以征课，乘机窃取，酿成祸阶。
qǐng chú qí kè bì qí dòng réng yí zhōng zhōu lín jiāng xún jiǎn yú fēng dōu nán bīn lǐ zhī jiāng chí yǐ biàn fáng shǒu
请除其课，闭其洞，仍移忠州临江巡检于酆都南宾里之姜池，以便防守。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
shì nián mìng mǎ huī wèi xuān fǔ
是年，命马徽为宣抚。
wàn lì èr shí èr nián shí zhǔ nǚ tǔ guān tán shì xíng xuān fǔ shì
万历二十二年，石砫女土官覃氏行宣抚事。
tǔ lì mǎ bāng pìn móu duó qí yìn yǔ qí dǎng mǎ dòu hú dòu lín děng jí zhòng shù qiān wéi tán shì zòng huǒ fén gōng sī lú shè bā shí yú suǒ shā lüě yī kōng
土吏马邦聘谋夺其印，与其党马斗斛、斗霖等，集众数千，围覃氏，纵火焚公私庐舍八十余所，杀掠一空。
tán shì shàng shū yán chén zì cóng zhēng dié mào jī zéi dà xuě shān zhǎn shǒu bǔ kòu jiē zhe yǒu chéng láo lǚ yīng shàng guān jiǎng shǎng
覃氏上书言：“臣自从征叠、茂，击贼大雪山，斩首捕寇，皆著有成劳，屡膺上官奖赏。
jīn bāng pìn wú gù qián liú gū guǎ chén qǐ bù néng chū yī lǚ yǔ zhī jiǎo shèng fù chéng yǐ fēi cháo mìng bù gǎn yě
今邦聘无故虔刘孤寡，臣岂不能出一旅与之角胜负，诚以非朝命，不敢也。
jīn pàn rén sī zài qǐng bǐ xiān nián chu jīn dòng shě tán bì móu cuàn shì yuàn yǔ bāng pìn tóng jiù lì
今叛人斯在，请比先年楚金洞舍覃碧谋篡事，愿与邦聘同就吏。
èr shí sān nián mìng sì chuān fǔ àn yàn qí yù shì wèi jué
”二十三年命四川抚，按谳其狱，事未决。
huì yáng yìng lóng fǎn bō zhōu tán yǔ yìng lóng wèi yīn ér dòu hú yì jié yìng lóng liǎng jiā guān wàng yù suì jiě
会杨应龙反播州，覃与应龙为姻，而斗斛亦结应龙，两家观望，狱遂解。
tán shì yǒu zhì jì xìng yín gù yǔ yìng lóng tōng
覃氏有智计，性淫，故与应龙通。
zhǎng zǐ qiān shèng shī ài nì cì zǐ qiān sì wèi yìng lóng kě shì yīn pìn qí nǚ wèi qiān sì qī
长子千乘失爱，暱次子千驷，谓应龙可恃，因聘其女为千驷妻。
qiān sì rù bō tóng yìng lóng fǎn
千驷入播，同应龙反。
qiān shèng xí mǎ shì jué yīng diào yǔ yǒu yáng rǎn yù tóng zhēng yīng lóng
千乘袭马氏爵，应调，与酉阳冉御同征应龙。
yìng lóng bài
应龙败。
qiān sì fú zhū ér qiān shèng wèi xuān fǔ rú gù
千驷伏诛，而千乘为宣抚如故。
qiān shèng zú qī qín liáng yù yǐ gōng fēng fū rén zì yǒu chuán
千乘卒，妻秦良玉以功封夫人，自有传。