明史 · 佚名 · Chapter 332 of 333

列传·卷二百二十

PinyinModern Translation
Size

xī yù sì

◎西域四

sā mǎ r hǎn shā lù hǎi yá dá shī gàn sài lán yǎng yí kě shí dié lǐ mí bo huā ér bié shī bā lǐ hā liè ǎn dōu huái bā dá hēi shāng yú tián shī là sī ǎn de gàn hā shí hā r yì sī fú hǎn huǒ là zhá qǐ lì má r bái sōng hǔ r dá r mì nà shī zhě hǎn mǐn zhēn rì luò mǐ xī r hēi lóu tǎo lái sī ā sù shā hā lǔ tiān fāng mò dé nà kūn chéng hā sān děng èr shí jiǔ bù fù lǔ mí

○撒马儿罕沙鹿海牙达失干赛蓝养夷渴石迭里迷卜花儿别失八里哈烈俺都淮八答黑商于阗失剌思俺的干哈实哈儿亦思弗罕火剌札乞力麻儿白松虎儿答儿密纳失者罕敏真日落米昔儿黑娄讨来思阿速沙哈鲁天方默德那坤城(哈三等二十九部附) 鲁迷

sā mǎ r hǎn jí hàn jì bīn de duò yuē cáo guó táng fù míng jì bīn jiē tōng zhōng guó

撒马儿罕,即汉罽宾地,隋曰漕国,唐复名罽宾,皆通中国。

yuán tài zǔ dàng píng xī yù jǐn yǐ zhū wáng fù mǎ wèi zhī jūn zhǎng yì qián dài guó míng yǐ měng gǔ yǔ shǐ yǒu sā mǎ r hǎn zhī míng

元太祖荡平西域,尽以诸王、驸马为之君长,易前代国名以蒙古语,始有撒马儿罕之名。

qù jiā yù guān jiǔ qiān liù bǎi lǐ

去嘉峪关九千六百里。

yuán mò wèi zhī wáng zhě fù mǎ tiē mù ér yě

元末为之王者,驸马帖木儿也。

hóng wǔ zhōng tài zǔ yù tōng xī yù lǚ qiǎn shǐ zhāo yù ér xiá fāng jūn zhǎng wèi yǒu zhì zhě

洪武中,太祖欲通西域,屡遣使招谕,而遐方君长未有至者。

èr shí nián jiǔ yuè tiē mù ér shǒu qiǎn huí huí mǎn là hā fēi sī děng lái cháo gòng mǎ shí wǔ tuo èr

二十年九月,帖木儿首遣回回满剌哈非思等来朝,贡马十五,驼二。

zhào yàn qí shǐ cì bái jīn shí yǒu bā dìng

诏宴其使,赐白金十有八锭。

zì shì pín suì gòng mǎ tuo

自是频岁贡马驼。

èr shí wǔ nián jiān gòng róng liù pǐ qīng suō fú jiǔ pǐ hóng lǜ sā hā là gè èr pǐ jí bīn tiě dāo jiàn jiǎ zhòu zhū wù

二十五年兼贡绒六匹,青梭幅九匹,红绿撒哈剌各二匹及镔铁刀剑、甲胄诸物。

ér qí guó zhōng huí huí yòu zì qū mǎ dǐ liáng zhōu hù shì

而其国中回回又自驱马抵凉州互市。

dì bù xǔ lìng fù jīng zhōu zhī

帝不许,令赴京鬻之。

yuán shí huí huí biàn tiān xià jí shì jū gān sù zhě shàng duō zhào shǒu chén xī qiǎn zhī yú shì guī sā mǎ r hǎn zhě qiān èr bǎi yú rén

元时回回遍天下,及是居甘肃者尚多,诏守臣悉遣之,于是归撒马儿罕者千二百余人。

èr shí qī nián bā yuè tiē mù ér gòng mǎ èr bǎi

二十七年八月,帖木儿贡马二百。

qí biǎo yuē gōng wéi dà míng tài huáng dì shòu tiān míng mìng tǒng yī sì hǎi rén dé hóng bù ēn yǎng shù lèi wàn guó xīn yǎng

其表曰:“恭惟大明大皇帝受天明命,统一四海,仁德洪布,恩养庶类,万国欣仰。

xián zhī shàng tiān yù píng zhì tiān xià tè mìng huáng dì chū yīng yùn shù wèi yì zhào zhī zhǔ

咸知上天欲平治天下,特命皇帝出膺运数,为亿兆之主。

guāng míng guǎng dà zhāo ruò tiān jìng wú yǒu yuǎn jìn xián zhào lín zhī

光明广大,昭若天镜,无有远近,咸照临之。

chén tiē mù ér pì zài wàn lǐ zhī wài gōng wén shèng dé kuān dà chāo yuè wàn gǔ

臣帖木儿僻在万里之外,恭闻圣德宽大,超越万古。

zì gǔ suǒ wú zhī fú huáng dì jiē yǒu zhī

自古所无之福,皇帝皆有之。

suǒ wèi fú zhī guó huáng dì jiē fú zhī

所未服之国,皇帝皆服之。

yuǎn fāng jué yù hūn mèi zhī de jiē qīng míng zhī

远方绝域,昏昧之地,皆清明之。

lǎo zhě wú bù ān lè shǎo zhě wú bù cháng suì shàn zhě wú bù méng fú è zhě wú bù zhī jù

老者无不安乐,少者无不长遂,善者无不蒙福,恶者无不知惧。

jīn yòu tè méng shī ēn yuǎn guó fán shāng gǔ zhī lái zhōng guó zhě shǐ guān lǎn dū yì chéng chí fù guì xióng zhuàng rú chū hūn àn zhī zhōng hū dǔ tiān rì hé xìng rú zhī

今又特蒙施恩远国,凡商贾之来中国者,使观览都邑、城池,富贵雄壮,如出昏暗之中,忽睹天日,何幸如之!

yòu chéng chì shū ēn fǔ láo wèn shǐ zhàn yì xiāng tōng dào lù wú yōng yuǎn guó zhī rén xián de qí jì

又承敕书恩抚劳问,使站驿相通,道路无壅,远国之人咸得其济。

qīn yǎng shèng xīn rú zhào shì zhī bēi shǐ chén xīn zhōng huò rán guāng míng

钦仰圣心,如照世之杯,使臣心中豁然光明。

chén guó zhōng bù luò wén cí dé yīn huan wǔ gǎn dài

臣国中部落,闻兹德音,欢舞感戴。

chén wú yǐ bào ēn wéi yǎng tiān zhù sòng shèng shòu fú lù rú tiān dì yǒng yǒng wú jí

臣无以报恩,惟仰天祝颂圣寿福禄,如天地永永无极。

zhào shì bēi zhě qí guó jiù chuán yǒu bēi guāng míng dòng chè zhào zhī kě zhī shì shì gù yún

”照世杯者,其国旧传有杯光明洞彻,照之可知世事,故云。

dì de biǎo jiā qí yǒu wén

帝得表,嘉其有文。

míng nián mìng jǐ shì zhōng fu ān děng jī xǐ shū bì bó bào zhī

明年命给事中傅安等赍玺书、币帛报之。

qí gòng mǎ yī suì zài zhì yǐ qiān jì bìng cì bīn chāo cháng zhī

其贡马,一岁再至,以千计,并赐宾钞偿之。

chéng zǔ jiàn zuò qiǎn shǐ chì yù qí guó

成祖践阼,遣使敕谕其国。

yǒng lè sān nián fu ān děng shàng wèi hái ér cháo tíng wén tiē mù ér jiǎ dào bié shī bā lǐ lǜ bīng dōng chì gān sù zǒng bīng guān sòng shèng jǐng bèi

永乐三年,傅安等尚未还,而朝廷闻帖木儿假道别失八里率兵东,敕甘肃总兵官宋晟儆备。

wǔ nián liù yuè ān děng hái

五年六月,安等还。

chū ān zhì qí guó bèi liú cháo gòng yì jué

初,安至其国被留,朝贡亦绝。

xún lìng rén dǎo ān biàn lì zhū guó shù wàn lǐ yǐ kuā qí guó guǎng dà

寻令人导安遍历诸国数万里,以夸其国广大。

zhì shì tiē mù ér sǐ qí sūn hā lǐ sì nǎi qiǎn shǐ chén hǔ è dá děng sòng ān hái gòng fāng wù

至是帖木儿死,其孙哈里嗣,乃遣使臣虎歹达等送安还,贡方物。

dì hòu lài qí shǐ qiǎn zhǐ huī bái ā r xīn tái děng wǎng jì gù wáng ér cì xīn wáng jí bù luò yín bì

帝厚赉其使,遣指挥白阿儿忻台等往祭故王,而赐新王及部落银币。

qí tóu mù shā lǐ nú r dīng děng yì gòng tuó mǎ

其头目沙里奴儿丁等亦贡驼马。

mìng ān děng cì qí wáng cǎi bì yǔ gòng shǐ xié xíng

命安等赐其王彩币,与贡使偕行。

qī nián ān děng hái wáng qiǎn shǐ suí rù gòng

七年,安等还,王遣使随入贡。

zì hòu huò bǐ nián huò jiān yī suì huò sān suì zhé rù gòng

自后,或比年,或间一岁,或三岁,辄入贡。

shí sān nián qiǎn shǐ suí li dá chén chéng děng rù gòng

十三年遣使随李达、陈诚等入贡。

jì cí guī mìng chéng jí zhōng guān lǔ ān xié wǎng cì qí tóu mù wù lǔ bó děng bái yín cǎi bì

暨辞归,命诚及中官鲁安偕往,赐其头目兀鲁伯等白银、彩币。

qí guó fù qiǎn shǐ suí chéng děng rù gòng

其国复遣使随诚等入贡。

shí bā nián fù mìng chéng jí zhōng guān guō jìng jī chì jí cǎi bì bào zhī

十八年复命诚及中官郭敬赍敕及彩币报之。

xuān dé wǔ nián qiū dōng tóu mù wù lǔ bó mǐ r zán děng qiǎn shǐ zài rù gòng

宣德五年秋、冬,头目兀鲁伯米儿咱等遣使再入贡。

qī nián qiǎn zhōng guān li guì děng jī wén qǐ luó jǐn cì qí guó

七年遣中官李贵等赍文绮、罗锦赐其国。

zhèng tǒng sì nián gòng liáng mǎ sè xuán tí é jiē bái

正统四年贡良马,色玄,蹄额皆白。

dì ài zhī mìng tú qí xiàng cì míng ruì bǎo shǎng lài yǒu jiā

帝爱之,命图其像,赐名瑞駂,赏赉有加。

shí nián shí yuè shū yù qí wáng wù lǔ bó qū liè gàn yuē wáng yuǎn chù xī chuí kè xiū zhí gòng liáng zú jiā shàng

十年十月书谕其王兀鲁伯曲烈干曰:“王远处西陲,恪修职贡,良足嘉尚。

shǐ huí tè cì wáng jí wáng qī zǐ cǎi bì biǎo lǐ shì zhèn yōu dài zhī yì

使回,特赐王及王妻子彩币表里,示朕优待之意。

bié chì cì jīn yù qì lóng shǒu zhàng xì mǎ ān jí zhū sè zhī jīn wén qǐ guān qí shǐ chén wèi zhǐ huī qiān shì

”别敕赐金玉器、龙首杖、细马鞍及诸色织金文绮,官其使臣为指挥佥事。

jǐng tài qī nián gòng mǎ tuo yù shí

景泰七年贡马驼、玉石。

lǐ guān yán jiù zhì gěi shǎng tài zhòng

礼官言:“旧制给赏太重。

jīn zhèng fù shǐ yìng gěi yī děng èr děng shǎng wù zhě rú jiù shí

今正、副使应给一等、二等赏物者,如旧时。

sān děng rén gěi cǎi duàn sì biǎo lǐ juàn sān pǐ zhī jīn zhù sī yī yī xí

三等人给彩缎四表里,绢三匹,织金纻丝衣一袭。

qí suí háng zhèn fǔ shè rén yǐ xià dì jiǎn yǒu chà

其随行镇抚、舍人以下,递减有差。

suǒ jìn ā lǔ gǔ mǎ měi pǐ cǎi duàn sì biǎo lǐ juàn bā pǐ tuo sān biǎo lǐ juàn shí pǐ dá dá mǎ bù fēn děng dì měi pǐ zhù sī yì pǐ juàn bā pǐ zhé chāo juàn yì pǐ zhōng děng mǎ rú zhī xià děng zhě yì dì jiǎn yǒu chà

所进阿鲁骨马每匹彩缎四表里、绢八匹,驼三表里、绢十匹,达达马不分等第,每匹纻丝一匹、绢八匹、折钞绢一匹,中等马如之,下等者亦递减有差。

zhì kě

”制可。

yòu yán suǒ gòng yù shí kān yòng zhě zhǐ èr shí sì kuài liù shí bā jīn yú wǔ qiān jiǔ bǎi yú jīn bù shì yú yòng yi lìng zì yù

又言:“所贡玉石,堪用者止二十四块,六十八斤,余五千九百余斤不适于用,宜令自鬻。

ér bǐ jiān yù jìn xiàn qǐng měi wǔ jīn cì juàn yì pǐ

而彼坚欲进献,请每五斤赐绢一匹。

yì kě zhī

”亦可之。

yǐ ér shǐ chén hái cì wáng bo sā yīn wén qǐ qì wù

已而使臣还,赐王卜撒因文绮、器物。

tiān shùn yuán nián mìng dōu zhǐ huī mǎ yún děng shǐ xī yù chì jiǎng qí suǒ lǔ tán wú sā cì cǎi bì lìng hù cháo shǐ wǎng huán

天顺元年命都指挥马云等使西域,敕奖其锁鲁檀毋撒,赐彩币,令护朝使往还。

suǒ lǔ tán zhě jūn zhǎng zhī chēng yóu měng gǔ kè hán yě

锁鲁檀者,君长之称,犹蒙古可汗也。

qī nián fù mìng zhǐ huī zhān shēng děng shǐ qí guó

七年复命指挥詹升等使其国。

chéng huà zhōng qí suǒ lǔ tán ā hēi má sān rù gòng

成化中,其锁鲁檀阿黑麻三入贡。

shí jiǔ nián xié yì sī hǎn qiú zhǎng gòng èr shī zhì sù zhōu qí shǐ zhě zòu qǐng dà chén wǎng yíng

十九年偕亦思罕酋长贡二狮,至肃州,其使者奏请大臣往迎。

zhí fāng láng zhōng lù róng yán cǐ wú yòng zhī wù zài jiāo miào bù kě wèi xī shēng zài shèng yú bù kě bèi cān fú yi wù shòu

职方郎中陆容言:“此无用之物,在郊庙不可为牺牲,在乘舆不可被骖服,宜勿受。

lǐ guān zhōu hóng mó děng yì yán wǎng yíng fēi lǐ dì zú qiǎn zhōng shǐ yíng zhī

”礼官周洪谟等亦言往迎非礼,帝卒遣中使迎之。

shī rì dàn shēng yáng èr cù hàng mì lào gè èr píng

狮日啖生羊二,醋、酐、蜜酪各二瓶。

yǎng shī zhě guāng lù rì gěi jiǔ zhuàn

养狮者,光禄日给酒馔。

dì jì hòu jiā cì lài ér qí shǐ zhě pà liù wān yǐ wéi qīng yuán yǒng lè jiān lì wèi qǐng

帝既厚加赐赉,而其使者怕六湾以为轻,援永乐间例为请。

lǐ guān yì cóng zhèng tǒng sì nián lì jiā cǎi bì wǔ biǎo lǐ

礼官议从正统四年例,加彩币五表里。

shǐ zhě fù yǐ wéi qīng nǎi jiā zhèng fù shǐ gè èr biǎo lǐ cóng zhě bàn zhī mìng zhòng guān wéi luò hóng lú shǔ chéng hǎi bīn sòng zhī hái

使者复以为轻,乃加正、副使各二表里,从者半之,命中官韦洛、鸿胪署丞海滨送之还。

qí shǐ zhě bù yóu gù dào fù guǎng dōng yòu duō mǎi liáng jiā nǚ wèi qī qiè luò děng bù wéi jìn zhǐ

其使者不由故道赴广东,又多买良家女为妻妾,洛等不为禁止。

jiǔ zhī luò shàng shū wěi zuì yú bīn bīn zuò xia lì

久之,洛上疏委罪于滨,滨坐下吏。

qí shǐ zhě qǐng fàn hǎi zhì mǎn là jiā shì suān ní yǐ xiàn shì bó zhōng guān wéi juàn zhǔ zhī bù zhèng shǐ chén xuǎn lì chén bù kě nǎi yǐ

其使者请泛海至满剌加市狻猊以献,市舶中官韦眷主之,布政使陈选力陈不可,乃已。

hóng zhì èr nián qí shǐ yóu mǎn là jiā zhì guǎng dōng gòng shī zi yīng wǔ zhū wù shǒu chén yǐ wén

弘治二年,其使由满剌加至广东,贡狮子、鹦鹉诸物,守臣以闻。

lǐ guān gěng yù děng yán nán hǎi fēi xī yù gòng dào qǐng què zhī

礼官耿裕等言:“南海非西域贡道,请却之。

lǐ kē jǐ shì zhōng hán dǐng děng yì yán zhēng níng zhī shòu xiá wán fēi yi qiě sāo rǎo dào lù gōng fèi bù zī bù kě shòu

”礼科给事中韩鼎等亦言:“狰狞之兽,狎玩非宜,且骚扰道路,供费不赀,不可受。

dì yuē zhēn qín qí shòu zhèn bù shòu xiàn kuàng lái fēi zhèng dào qí jí què hái

”帝曰:“珍禽奇兽,朕不受献,况来非正道,其即却还。

shǒu chén wéi zhì yi zuì gū dài zhī

守臣违制宜罪,姑贷之。

lǐ guān yòu yán hǎi dào gù bù kě kāi rán bù yi jué zhī yǐ shèn qǐng báo kào qí shǐ liàng yǐ qǐ bó cì qí wáng

”礼官又言:“海道固不可开,然不宜绝之已甚,请薄犒其使,量以绮帛赐其王。

zhì kě

”制可。

míng nián yòu xié tǔ lǔ fān gòng shī zi jí hā là hǔ là zhū shòu yóu gān sù rù

明年又偕土鲁番贡狮子及哈剌、虎剌诸兽,由甘肃入。

zhèn shǒu zhōng guān fu dé zǒng bīng guān zhōu yù děng xiān tú xíng zòu wén jí qiǎn rén chí yì qǐ sòng

镇守中官傅德、总兵官周玉等先图形奏闻,即遣人驰驿起送。

dú xún àn yù shǐ chén yáo lùn qí mí fèi fán rǎo qǐng wù nà

独巡按御史陈瑶论其糜费烦扰,请勿纳。

lǐ guān yì rú qí yán liàng gěi kào shǎng qiě yán shèng míng zài yù lǚ què gòng xiàn dé děng bù néng fèng xíng dé yì qǐng zuì zhī

礼官议如其言,量给犒赏,且言:“圣明在御,屡却贡献,德等不能奉行德意,请罪之。

dì yuē gòng shǐ jì zhì bù bì què huí kě dàn qiǎn yī èr rén yì jīng

”帝曰:“贡使既至,不必却回,可但遣一二人诣京。

shī zi zhū wù měi shòu rì gěi yī yáng bù dé wàng fèi

狮子诸物,每兽日给一羊,不得妄费。

dé děng dài wù zhì

德等贷勿治。

hòu zhì shí èr nián shǐ lái gòng

”后至十二年始来贡。

míng nián fù zhì

明年复至。

ér zhèng dé zhōng yóu shù zhì

而正德中犹数至。

jiā jìng èr nián gòng shǐ yòu zhì

嘉靖二年,贡使又至。

lǐ guān yán zhū guó shǐ chén zài tú zhě qiān yán gé suì zài jīng zhě cì hou tóng shǎng guāng lù yóu chuán gōng fèi bù zī yi shì yǐ qī yuē

礼官言:“诸国使臣在途者迁延隔岁,在京者伺候同赏,光禄、邮传供费不赀,宜示以期约。

yīn liè shàng jìn zhì shù shì cóng zhī

”因列上禁制数事,从之。

shí èr nián xié tiān fāng tǔ lǔ fān rù gòng chēng wáng zhě zhì bǎi yú rén

十二年偕天方、土鲁番入贡,称王者至百余人。

lǐ guān xià yán děng lùn qí fēi qǐng chì gé chén yì suǒ dá

礼官夏言等论其非,请敕阁臣议所答。

zhāng fú jìng děng yán xī yù zhū wáng yí chū běn guó fēng shòu huò bù luò zì xiāng zūn chēng

张孚敬等言:“西域诸王,疑出本国封授,或部落自相尊称。

xiān nián yì yǒu zhì sān sì shí rén zhě jí jù suǒ chēng dá zhī

先年亦有至三四十人者,即据所称答之。

ruò zhòu yì cái gé kǒng rén qíng jué wàng qǐ gèng chì lǐ bīng èr bù xiáng yì

若骤议裁革,恐人情觖望,乞更敕礼、兵二部详议。

yú shì yán jí shū chén wáng xiàn děng wèi xī yù chēng wáng zhě zhǐ tǔ lǔ fān tiān fāng sā mǎ r hǎn

”于是言及枢臣王宪等谓:“西域称王者,止土鲁番、天方、撒马儿罕。

rú rì luò zhū guó chēng míng suī duō cháo gòng jué shǎo

如日落诸国,称名虽多,朝贡绝少。

hóng zhèng jiān tǔ lǔ fān shí sān rù gòng zhèng dé jiān tiān fāng sì rù gòng chēng wáng zhě lǜ yī rén duō bù guò sān rén yú dàn chēng tóu mù ér yǐ

弘、正间,土鲁番十三入贡,正德间,天方四入贡,称王者率一人,多不过三人,余但称头目而已。

zhì jiā jìng èr nián bā nián tiān fāng duō zhì liù qī rén tǔ lǔ fān zhì shí yī èr rén sā mǎ r hǎn zhì èr shí qī rén

至嘉靖二年、八年,天方多至六七人,土鲁番至十一二人,撒马儿罕至二十七人。

fú jìng děng yán sān sì shí rén zhě bìng shù sān guó ěr

孚敬等言三四十人者,并数三国尔。

jīn tǔ lǔ fān shí wǔ wáng tiān fāng èr shí qī wáng sā mǎ r hǎn wǔ shí sān wáng shí qián cǐ suǒ wèi yǒu

今土鲁番十五王,天方二十七王,撒马儿罕五十三王,实前此所未有。

hóng zhì shí huí cì chì shū zhǐ chēng yī wáng

弘治时回赐敕书,止称一王。

ruò xún sā mǎ r hǎn wǎng suì gù shì lèi dá wáng hào rén yǔ yī chì fēi suǒ yǐ zūn zhōng guó zhì wài fān yě

若循撒马儿罕往岁故事,类答王号,人与一敕,非所以尊中国制外蕃也。

gài dì wáng zhī yù wài fán gù bù jù qí lái yì bì xiàn yǐ zhì qí huò míng hào tiě chà yán cí wǔ màn zé bì zhèng yǐ dà yì zé qí wú lǐ

盖帝王之驭外蕃,固不拒其来,亦必限以制,其或名号僣差,言词侮慢,则必正以大义,责其无礼。

jīn wèi běn guó suǒ fēng hé yǐ bú jiàn gù dú

今谓本国所封,何以不见故牍?

wèi bù luò zì hào hé yǐ dá zhī tiān cháo

谓部落自号,何以达之天朝?

wǒ gài gěi yǐ chì ér bǐ jí jù chì zì yì wǎng lái kǒng yì rǎo yóu chuán fèi gòng yì dān fǔ kù yǐ shí xī hè fēi jì zhī de yě

我概给以敕,而彼即据敕恣意往来,恐益扰邮传,费供亿,殚府库以实溪壑,非计之得也。

dì nà qí yán guó zhǐ gěi yī chì qiě jiā jié ràng shì yǐ guó wú èr wáng zhī yì

”帝纳其言,国止给一敕,且加诘让,示以国无二王之义。

rán zhū fān qì bù cóng shí wǔ nián rù gòng fù rú gù

然诸蕃迄不从,十五年入贡复如故。

gān sù xún fǔ zhào zài zòu zhū guó chēng wáng zhě zhì yī bǎi wǔ shí yú rén jiē fēi běn cháo fēng jué yi lìng gǎi zhèng qiě dìng gòng shǐ míng shù

甘肃巡抚赵载奏:“诸国称王者至一百五十余人,皆非本朝封爵,宜令改正,且定贡使名数。

tōng shì yi yòng hàn rén wú zhuān yòng sè mù rén zhì jiāo tōng shēng xìn

通事宜用汉人,毋专用色目人,致交通生衅。

bù yì cóng zhī

”部议从之。

èr shí liù nián rù gòng gān sù xún fǔ yáng bó qǐng zhòng dìng cháo gòng shì yí lǐ guān fù liè shù shì xíng zhī

二十六年入贡,甘肃巡抚杨博请重定朝贡事宜,礼官复列数事行之。

hòu rù gòng qì wàn lì zhōng bù jué

后入贡,迄万历中不绝。

gài fān rén shàn gǔ tān zhōng huá hù shì jì rù jìng zé yī qiè yǐn shí dào tú zhī zī jiē qǔ zhī yǒu sī suī dìng wǔ nián yī gòng qì bù kěn zūn tiān cháo yì mò néng nán yě

盖番人善贾,贪中华互市,既入境,则一切饮食、道途之资,皆取之有司,虽定五年一贡,迄不肯遵,天朝亦莫能难也。

qí guó dōng xī sān qiān yú lǐ de kuān píng tǔ rǎng gāo yú

其国东西三千余里,地宽平,土壤膏腴。

wáng suǒ jū chéng guǎng shí yú lǐ mín jū chóu mì

王所居城,广十余里,民居稠密。

xī nán zhū fān zhī huò jiē jù yú cǐ hào wèi fù ráo

西南诸蕃之货皆聚于此,号为富饶。

chéng dōng běi yǒu tǔ wū wèi bài tiān zhī suǒ guī zhì jīng qiǎo zhù jiē qīng shí diāo wèi huā wén zhōng shè jiǎng jīng zhī táng

城东北有土屋,为拜天之所,规制精巧,柱皆青石,雕为花文,中设讲经之堂。

yòng ní jīn shū jīng guǒ yǐ yáng pí

用泥金书经,裹以羊皮。

sú jìn jiǔ

俗禁酒。

rén wù xiù měi gōng qiǎo guò yú hā liè ér fēng sú tǔ chǎn duō yǔ zhī tóng

人物秀美,工巧过于哈烈,而风俗、土产多与之同。

qí páng jìn dōng yǒu shā lù hǎi yá dá shī gàn sài lán yǎng yí xi yǒu kě shí dié lǐ mí zhū bù luò jiē yì shǔ yān

其旁近东有沙鹿海牙、达失干、赛蓝、养夷,西有渴石、迭里迷诸部落,皆役属焉。

shā lù hǎi yá xi qù sā mǎ r hǎn wǔ bǎi yú lǐ

沙鹿海牙,西去撒马儿罕五百余里。

chéng jū xiǎo gāng shàng xī běi lín hé

城居小冈上,西北临河。

hé míng huǒ zhàn shuǐ shì chōng jí jià fú liáng yǐ dù yì yǒu xiǎo zhōu

河名火站,水势冲急,架浮梁以渡,亦有小舟。

nán jìn shān rén duō yī yá gǔ ér jū

南近山,人多依崖谷而居。

yuán lín guǎng mào

园林广茂。

xi yǒu dà shā zhōu kě èr bǎi lǐ

西有大沙洲,可二百里。

wú shuǐ jiān yǒu zhī xián bù kě yǐn

无水,间有之,咸不可饮。

niú mǎ wù yǐn zhī zhé sǐ

牛马误饮之,辄死。

de shēng chòu cǎo gāo chǐ yú yè rú gài zhǔ qí yè chéng gāo jí ā wèi

地生臭草,高尺余,叶如盖,煮其液成膏,即阿魏。

yòu yǒu xiǎo cǎo gāo yī èr chǐ cóng shēng qiū shēn lù níng shí zhī rú mì zhǔ wèi táng fān míng dá láng gǔ bīn

又有小草,高一二尺,丛生,秋深露凝,食之如蜜,煮为糖,番名达郎古宾。

yǒng lè jiān li dá chén chéng shǐ qí de qí qiú jí qiǎn shǐ fèng gòng

永乐间,李达、陈诚使其地,其酋即遣使奉贡。

xuān dé qī nián mìng zhōng guān li guì jī chì yù qí qiú cì jīn zhī wén qǐ cǎi bì

宣德七年命中官李贵赍敕谕其酋,赐金织文绮、彩币。

dá shī gàn xi qù sā mǎ r hǎn qī bǎi yú lǐ

达失干,西去撒马儿罕七百余里。

chéng jū píng yuán zhōu èr lǐ

城居平原,周二里。

wài duō yuán lín ráo guǒ mù

外多园林,饶果木。

tǔ yí wǔ gǔ

土宜五谷。

mín jū chóu mì

民居稠密。

li dá chén chéng li guì zhī shǐ yǔ shā lù hǎi yá tóng

李达、陈诚、李贵之使,与沙鹿海牙同。

sài lán zài dá shī gàn zhī dōng xi qù sā mǎ r hǎn qiān yú lǐ

赛蓝,在达失干之东,西去撒马儿罕千余里。

yǒu chéng guō zhōu èr sān lǐ

有城郭,周二三里。

sì miàn píng kuàng jū rén fán shù

四面平旷,居人繁庶。

wǔ gǔ mào zhí yì ráo guǒ mù

五谷茂殖,亦饶果木。

xià qiū jiān cǎo zhōng shēng hēi xiǎo zhī zhū

夏秋间,草中生黑小蜘蛛。

rén bèi shì biàn tǐ tòng bù kě nài bì yǐ bò hé zhī sǎo tòng chù yòu yòng yáng gān cā zhī sòng jīng yī zhòu yè tòng fāng zhǐ tǐ fū jǐn tuì

人被螫,遍体痛不可耐,必以薄荷枝扫痛处,又用羊肝擦之,诵经一昼夜,痛方止,体肤尽蜕。

liù chù bèi shāng zhě duō sǐ

六畜被伤者多死。

fán zhǐ sù bì zé jìn shuǐ dì bì zhī

凡止宿,必择近水地避之。

yuán tài zǔ shí dōu yuán shuài xuē tǎ là hǎi cóng zhēng sài lán zhū guó yǐ pào lì gōng jí cǐ de yě

元太祖时,都元帅薛塔剌海从征赛蓝诸国,以炮立功,即此地也。

chén chéng li guì zhī shǐ yǔ zhū guó tóng

陈诚、李贵之使,与诸国同。

yǎng yí zài sài lán dōng sān bǎi liù shí lǐ

养夷,在赛蓝东三百六十里。

chéng jū luàn shān jiān

城居乱山间。

dōng běi yǒu dà xī xi liú rù jù chuān

东北有大溪,西流入巨川。

xíng bǎi lǐ duō huāng chéng

行百里,多荒城。

gài qí de jiè bié shī bā lǐ měng gǔ bù luò zhī jiān shù bèi qīn rǎo

盖其地介别失八里、蒙古部落之间,数被侵扰。

yǐ gù rén mín sàn wáng zhǐ shù zú shù bǎi rén jū gū chéng pò lú tuí yuán xiāo rán zhēn mǎng

以故人民散亡,止戍卒数百人居孤城,破庐頺垣,萧然榛莽。

yǒng lè shí chén chéng zhì qí de

永乐时,陈诚至其地。

kě shí zài sā mǎ r hǎn xī nán sān bǎi liù shí lǐ

渴石,在撒马儿罕西南三百六十里。

chéng jū dà cūn zhōu shí yú lǐ

城居大村,周十余里。

gōng shì zhuàng lì táng yǐ yù shí wèi zhù qiáng bì chuāng yǒu jìn shì jīn bì zhui liú lí

宫室壮丽,堂以玉石为柱,墙壁窗牖尽饰金碧,缀琉璃。

qí xiān sā mǎ r hǎn qiú zhǎng fù mǎ tiē mù ér jū zhī

其先,撒马儿罕酋长驸马帖木儿居之。

chéng wài jiē shuǐ tián

城外皆水田。

dōng nán jìn shān duō yuán lín

东南近山,多园林。

xi xíng shí yú lǐ ráo qí mù

西行十余里,饶奇木。

yòu xi sān bǎi lǐ tài shān yì lì zhōng yǒu shí xiá liǎng yá rú fǔ pī

又西三百里,大山屹立,中有石峡,两崖如斧劈。

xíng èr sān lǐ chū xiá kǒu yǒu shí mén sè shì tiě lù tōng dōng xī fān rén hào wèi tiě mén guān shè bīng shǒu zhī

行二三里出峡口,有石门,色似铁,路通东西,番人号为铁门关,设兵守之。

huò yán yuán tài zǔ zhì dōng yìn dù tiě mén guān yù yī jiǎo shòu néng rén yán jí cǐ de yě

或言元太祖至东印度铁门关,遇一角兽,能人言,即此地也。

dié lǐ mí zài sā mǎ r hǎn xī nán qù hā liè èr qiān yú lǐ

迭里迷,在撒马儿罕西南,去哈烈二千余里。

yǒu xīn jiù èr chéng xiāng qù shí yú lǐ qí qiú zhǎng jū xīn chéng

有新旧二城,相去十余里,其酋长居新城。

chéng nèi wài jū mín jǐn shù bǎi jiā xù mù fán xi

城内外居民仅数百家,畜牧蕃息。

chéng zài ā shù hé dōng duō yú

城在阿术河东,多鱼。

hé dōng de lì sā mǎ r hǎn xi duō lú lín chǎn shī zi

河东地隶撒马儿罕,西多芦林,产狮子。

chén chéng li dá cháng shǐ qí de

陈诚、李达尝使其地。

bo huā ér zài sā mǎ r hǎn xī běi qī bǎi yú lǐ

卜花儿,在撒马儿罕西北七百余里。

chéng jū píng chuān zhōu shí yú lǐ hù wàn jì

城居平川,周十余里,户万计。

shì lǐ fán huá hào wèi fù shù

市里繁华,号为富庶。

de bēi xià jié xù cháng wēn yi wǔ gǔ sāng má duō sī mián bù bó liù chù yì ráo

地卑下,节序尝温,宜五谷桑麻,多丝绵布帛,六畜亦饶。

yǒng lè shí sān nián

永乐十三年,

chén chéng zì xī yù hái

陈诚自西域还,

suǒ jīng hā liè sā mǎ r hǎn bié shī bā lǐ ǎn dōu huái bā dá hēi shāng dié lǐ mí shā lù hǎi yá sài lán kě shí yǎng yí huǒ zhōu liǔ chéng tǔ lǔ fān yán zé hā mì dá shī gàn bo huā ér fán shí qī guó

所经哈烈、撒马儿罕、别失八里、俺都淮、八答黑商、迭里迷、沙鹿海牙、赛蓝、渴石、养夷、火州、柳城、土鲁番、盐泽、哈密、达失干、卜花儿凡十七国,

xī xiáng qí shān chuān rén wù fēng sú

悉详其山川、人物、风俗,

wèi shǐ xī yù jì yǐ xiàn

为《使西域记》以献,

yǐ gù zhōng guó de kǎo yān

以故中国得考焉。

xuān dé qī nián mìng li dá fǔ yù xī yù bo huā ér yì yǔ yān

宣德七年命李达抚谕西域,卜花儿亦与焉。

bié shī bā lǐ xī yù dà guó yě

别失八里,西域大国也。

nán jiē yú tián běi lián wǎ là xi dǐ sā mǎ r hǎn dōng dǐ huǒ zhōu dōng nán jù jiā yù guān sān qiān qī bǎi lǐ

南接于阗,北连瓦剌,西抵撒马儿罕,东抵火州,东南距嘉峪关三千七百里。

huò yuē yān qí huò yuē qiū cí

或曰焉耆,或曰龟兹。

yuán shì zǔ shí shè xuān wèi sī xún gǎi wéi yuán shuài fǔ qí hòu yǐ zhū wáng zhèn zhī

元世祖时设宣慰司,寻改为元帅府,其后以诸王镇之。

hóng wǔ zhōng lán yù zhēng shā mò zhì bǔ yú r hǎi huò sā mǎ r hǎn shāng rén shù bǎi

洪武中,蓝玉征沙漠,至捕鱼儿海,获撒马儿罕商人数百。

tài zǔ qiǎn guān sòng zhī hái dào jīng bié shī bā lǐ

太祖遣官送之还,道经别失八里。

qí wáng hēi de r huǒ zhě jí qiǎn qiān hù hā mǎ lì dīng děng lái cháo gòng mǎ jí hǎi qīng yǐ èr shí sì nián qī yuè dá jīng shī

其王黑的儿火者,即遣千户哈马力丁等来朝,贡马及海青,以二十四年七月达京师。

dì xǐ cì wáng cǎi bì shí biǎo lǐ qí shǐ zhě jiē yǒu cì

帝喜,赐王彩币十表里,其使者皆有赐。

jiǔ yuè mìng zhǔ shì kuān chè yù shǐ hán jìng píng shì táng zhēng shǐ xī yù

九月命主事宽彻、御史韩敬、评事唐钲使西域。

yǐ shū yù hēi de r huǒ zhě yuē zhèn guān pǔ tiān zhī xià hòu tǔ zhī shàng yǒu guó zhě mò zhī qí jǐ

以书谕黑的儿火者曰:“朕观普天之下,后土之上,有国者莫知其几。

suī xiàn shān gé hǎi fēng shū sú yì rán hào wù zhī qíng xuè qì zhī lèi wèi cháng yì yě

虽限山隔海,风殊俗异,然好恶之情,血气之类,未尝异也。

huáng tiān juàn yòu wéi yī shì zhī

皇天眷佑,惟一视之。

gù shòu tiān mìng wèi tiān xià zhǔ zhě shàng fèng tiān dào yī shì tóng rén bǐ jù xì zhū guó shū fāng yì lèi zhī jūn mín xián jī hu rén shòu

故受天命为天下主者,上奉天道,一视同仁,俾巨细诸国,殊方异类之君民,咸跻乎仁寿。

ér yǒu bāng yuǎn guó shùn tiān shì dà yǐ bǎo guó ān mín huáng tiān jiān zhī yì kè chāng yān

而友邦远国,顺天事大,以保国安民,皇天监之,亦克昌焉。

nǎng zhě wǒ zhōng guó sòng jūn shē zòng dài huāng jiān chén luàn zhèng

曩者我中国宋君,奢纵怠荒,奸臣乱政。

tiān jiàn pǐ dé yú shì mìng yuán shì zǔ zhào jī shuò mò rù tǒng zhōng huá shēng mín lài yǐ ān jìng qī shí yú nián

天监否德,于是命元世祖肇基朔漠,入统中华,生民赖以安靖七十余年。

zhì yú hòu sì bù xiū guó zhèng rèn yòng fēi rén zhì huàn gāng jǐn chí qiáng líng ruò zhòng bào guǎ mín shēng jiē yuàn shàng dá yú tiān

至于后嗣,不修国政,任用非人,致幻纲尽弛,强陵弱,众暴寡,民生嗟怨,上达于天。

tiān yòng shì gé qí mìng shǔ zhī yú zhèn

天用是革其命,属之于朕。

zhèn gōng wò qián fú yǐ zhǔ qián lí

朕躬握干符,以主黔黎。

fán zhū luàn xióng shàn shēng jiào wéi zhèn mìng zhě bīng yǎn zhī shùn zhèn mìng zhě dé fǔ zhī

凡诸乱雄擅声教违朕命者兵偃之,顺朕命者德抚之。

shì yǐ sān shí nián jiān zhū xià diàn ān wài fān bīn fú

是以三十年间,诸夏奠安,外蕃宾服。

wéi yuán chén mán zǐ hā là zhāng děng shàng lǜ cán zhòng shēng xìn kòu biān xīng shī zhì tǎo shì bù róng yǐ

惟元臣蛮子哈剌章等尚率残众,生衅寇边,兴师致讨,势不容已。

bīng zhì bǔ yú r hǎi gù yuán zhū wáng fù mǎ lǜ qí bù shǔ lái jiàng

兵至捕鱼儿海,故元诸王、驸马率其部属来降。

yǒu sā mǎ r hǎn shù bǎi rén yǐ mào yì lái zhě zhèn mìng guān hù guī yǐ sān nián yǐ

有撒马儿罕数百人以贸易来者,朕命官护归已三年矣。

shǐ zhě hái wáng jí qiǎn shǐ lái gòng zhèn shén jiā zhī

使者还,王即遣使来贡,朕甚嘉之。

wáng qí yì jiān shì dà zhī chéng tōng hǎo wǎng lái shǐ mìng bù jué qǐ bù bǎo fēng guó yú yōu jiǔ hu

王其益坚事大之诚,通好往来,使命不绝,岂不保封国于悠久乎?

tè qiǎn guān láo jiā qí xī zhèn yì

特遣官劳嘉,其悉朕意。

chè děng jì zhì wáng yǐ qí wú hòu cì jū liú zhī

”彻等既至,王以其无厚赐,拘留之。

jìng zhēng èr rén de hái

敬、钲二人得还。

sān shí nián zhēng yuè fù qiǎn guān jī shū yù zhī yuē zhèn jí wèi yǐ lái xī fāng zhū shāng lái wǒ zhōng guó hù shì zhě biān jiāng wèi cháng zǔ jué

三十年正月复遣官赍书谕之曰:“朕即位以来,西方诸商来我中国互市者,边将未尝阻绝。

zhèn fù chì lì mín shàn yù zhī yóu shì shāng rén huò lì jiāng yì wú rǎo shì wǒ zhōng huá dà yǒu huì yú ěr guó yě

朕复敕吏民善遇之,由是商人获利,疆埸无扰,是我中华大有惠于尔国也。

qián qiǎn kuān chè děng wǎng ěr zhū guó tōng hǎo hé gù zhì jīn bù fǎn

前遣宽彻等往尔诸国通好,何故至今不返?

wú yú zhū guó wèi cháng jū liú yī rén ér ěr gù jū liú wú shǐ qǐ lǐ yě zāi

吾于诸国,未尝拘留一人,而尔顾拘留吾使,岂理也哉!

shì yǐ jìn nián huí huí rù jìng zhě yì lìng yú zhōng guó hù shì dài chè guī fàng hái

是以近年回回入境者,亦令于中国互市,待彻归放还。

hòu zhū rén yán yǒu fù mǔ qī zǐ wú niàn qí zhì qíng xī zòng qiǎn zhī

后诸人言有父母妻子,吾念其至情,悉纵遣之。

jīn fù shǐ shǐ yù ěr bǐ zhī cháo tíng ēn yì wú gěng sè dào lù zhì qǐ bīng duān

今复使使谕尔,俾知朝廷恩意,毋梗塞道路,致启兵端。

shū yuē yuàn bù zài dà yì bù zài xiǎo

《书》曰:‘怨不在大,亦不在小。

huì bù huì mào bù mào

惠不惠,懋不懋。

ěr qí huì qiě mào zāi

’尔其惠且懋哉。

chè nǎi de hái

”彻乃得还。

chéng zǔ jí wèi zhī dōng qiǎn guān jī xǐ shū cǎi bì shǐ qí guó

成祖即位之冬,遣官赍玺书彩币使其国。

wèi jǐ hēi de r huǒ zhě zú zi shā mí chá gàn sì

未几,黑的儿火者卒,子沙迷查干嗣。

yǒng lè èr nián qiǎn shǐ gòng yù pú míng mǎ yàn lài yǒu jiā

永乐二年遣使贡玉璞、名马,宴赉有加。

shí hā mì zhōng shùn wáng ān kè tiē mù ér wèi kè hán guǐ lì chì dú sǐ shā mí chá gàn lǜ shī tǎo zhī

时哈密忠顺王安克帖木儿为可汗鬼力赤毒死,沙迷查干率师讨之。

dì jiā qí yì qiǎn shǐ lài yǐ cǎi bì lìng yǔ sì zhōng shùn wáng tuì tuì dūn mù

帝嘉其义,遣使赉以彩币,令与嗣忠顺王脱脱敦睦。

sì nián xià lái gòng mìng hóng lú sì chéng liú tiē mù ér jī chì bì láo cì yǔ qí shǐ zhě xié xíng

四年夏来贡,命鸿胪寺丞刘帖木儿赍敕币劳赐,与其使者偕行。

qiū dōng jì míng nián xià sān rù gòng yīn yán sā mǎ r hǎn běn qí xiān shì gù de qǐng yǐ bīng fù zhī

秋、冬暨明年夏,三入贡,因言撒马儿罕本其先世故地,请以兵复之。

mìng zhòng guān bǎ tài li dá jí liú tiē mù ér jī chì jiè yǐ shěn duó ér xíng wú qīng jǔ yīn cì zhī cǎi bì

命中官把太、李达及刘帖木儿赍敕戒以审度而行,毋轻举,因赐之彩币。

liù nián tài děng hái yán shā mí chá gàn yǐ zú dì mǎ hā má sì

六年,太等还,言沙迷查干已卒,弟马哈麻嗣。

dì jí mìng tài děng wǎng jì bìng cì qí xīn wáng

帝即命太等往祭,并赐其新王。

bā nián yǐ cháo shǐ wǎng sā mǎ r hǎn zhě mǎ hā má dài zhī hòu qiǎn shǐ jī cǎi bì cì zhī

八年以朝使往撒马儿罕者,马哈麻待之厚,遣使赍彩币赐之。

míng nián gòng míng mǎ wén bào mìng jǐ shì zhōng fu ān sòng qí shǐ hái lài jīn zhī wén qǐ

明年贡名马、文豹,命给事中傅安送其使还,赉金织文绮。

shí wǎ là shǐ zhě yán mǎ hā má jiāng xí qí bù luò yīn yù yǐ shùn tiān bǎo jìng zhī yì

时瓦剌使者言马哈麻将袭其部落,因谕以顺天保境之义。

shí yī nián gòng shǐ jiāng zhì gān sù mìng suǒ sī yàn láo qiě chì zǒng bīng guān li bīn shàn yù zhī

十一年,贡使将至甘肃,命所司宴劳,且敕总兵官李彬善遇之。

míng nián dōng yǒu zì xī yù hái zhě yán mǎ hā má mǔ jí dì xiāng jì zú

明年冬,有自西域还者,言马哈麻母及弟相继卒。

dì mǐn zhī mìng ān jī chì wèi wèn lài yǐ cǎi bì

帝愍之,命安赍敕慰问,赉以彩币。

yǐ ér mǎ hā má yì zú wú zi cóng zǐ nà hēi shī zhǐ hǎn sì

已而马哈麻亦卒,无子,从子纳黑失只罕嗣。

shí sì nián chūn shǐ lái gào sàng

十四年春,使来告丧。

mìng ān jí zhōng guān li dá diào jì jí fēng qí sì zi wèi wáng lài wén qǐ gōng dāo jiǎ zhòu qí mǔ yì yǒu cì

命安及中官李达吊祭,即封其嗣子为王,赉文绮、弓刀、甲胄,其母亦有赐。

míng nián qiǎn shǐ lái gòng yán jiāng jià nǚ sā mǎ r hǎn qǐng yǐ mǎ shì zhuāng lián

明年遣使来贡,言将嫁女撒马儿罕,请以马市妆奁。

mìng zhòng guān li xìn děng yǐ qǐ bó gè wǔ bǎi pǐ zhù zhī

命中官李信等以绮、帛各五百匹助之。

shí liù nián gòng shǐ sù gē yán qí wáng wéi cóng dì wāi sī suǒ shì ér zì lì xǐ qí bù luò xi qù gèng guó hào yuē yì lì bǎ lǐ

十六年,贡使速哥言其王为从弟歪思所弑,而自立,徙其部落西去,更国号曰亦力把里。

dì yǐ fān sú bù zú zhì shòu sù gē wèi dū du qiān shì ér qiǎn zhōng guān yáng zhōng děng cì wāi sī gōng dāo jiǎ zhòu jí wén qǐ cǎi bì qí tóu mù hū è dá děng qī shí yú rén bìng yǒu cì zì shì fèng gòng bù jué

帝以番俗不足治,授速哥为都督佥事,而遣中官杨忠等赐歪思弓刀、甲胄及文绮、彩币,其头目忽歹达等七十余人并有赐,自是奉贡不绝。

xuān dé yuán nián dì jiā qí zūn shì cháo tíng qiǎn shǐ cì zhī chāo bì

宣德元年,帝嘉其尊事朝廷,遣使赐之钞币。

míng nián rù gòng shòu qí zhèng fù shǐ wèi zhǐ huī qiān hù cì gào mìng guàn dài zì hòu shǐ chén duō shòu guān

明年入贡,授其正、副使为指挥千户,赐诰命、冠带,自后使臣多授官。

sān nián gòng tuó mǎ mìng zhǐ huī chāng yīng děng jī xǐ shū cǎi bì bào zhī

三年贡驼马,命指挥昌英等赍玺书、彩币报之。

shí wāi sī lián suì gòng ér qí mǔ suǒ lǔ tán hā dūn yì lián sān suì lái gòng

时歪思连岁贡,而其母锁鲁檀哈敦亦连三岁来贡。

wāi sī zú zi yě xiān bù huā sì

歪思卒,子也先不花嗣。

zhèng tǒng yuán nián qiǎn shǐ lái cháo gòng fāng wù hòu yì pín rù gòng

正统元年遣使来朝,贡方物,后亦频入贡。

gù wáng wāi sī zhī xù bo sài yīn yì qiǎn shǐ lái gòng

故王歪思之婿卜赛因亦遣使来贡。

shí nián yě xiān bù huā zú yě mì lì hǔ zhě sì

十年,也先不花卒,也密力虎者嗣。

míng nián gòng mǎ tuo fāng wù mìng yǐ cǎi bì cì wáng jí wáng mǔ

明年贡马驼方物,命以彩币赐王及王母。

jǐng tài sān nián gòng yù shí sān qiān bā bǎi jīn lǐ guān yán qí bù kān yòng zhào xī shōu zhī měi èr jīn cì bó yì pǐ

景泰三年贡玉石三千八百斤,礼官言其不堪用,诏悉收之,每二斤赐帛一匹。

tiān shùn yuán nián mìng qiān hù yú zhì jìng děng yǐ fù bì yù qí wáng qiě cì cǎi bì

天顺元年命千户于志敬等以复辟谕其王,且赐彩币。

chéng huà yuán nián lǐ guān yáo kuí děng dìng xī yù cháo gòng qī lìng yì lì bǎ lǐ sān suì wǔ suì yī gòng shǐ zhě bù dé guò shí rén zì shì cháo gòng suì xī

成化元年,礼官姚夔等定西域朝贡期,令亦力把里三岁、五岁一贡,使者不得过十人,自是朝贡遂稀。

qí guó wú chéng guō gōng shì suí shuǐ cǎo xù mù

其国无城郭宫室,随水草畜牧。

rén xìng guǎng hàn jūn chén shàng xià wú tǐ tǒng

人性犷悍,君臣上下无体统。

yǐn shí yī fú duō yǔ wǎ là tóng

饮食衣服多与瓦剌同。

dì jí hán shēn shān qióng gǔ liù yuè yì fēi xuě

地极寒,深山穷谷,六月亦飞雪。

hā liè yī míng hēi lǔ zài sā mǎ r hǎn xī nán sān qiān lǐ qù jiā yù guān wàn èr qiān yú lǐ xī yù dà guó yě

哈烈,一名黑鲁,在撒马儿罕西南三千里,去嘉峪关万二千余里,西域大国也。

yuán fù mǎ tiē mù ér jì jūn sā mǎ r hǎn yòu qiǎn qí zi shā hā lǔ jù hā liè

元驸马帖木儿既君撒马儿罕,又遣其子沙哈鲁据哈烈。

hóng wǔ shí sā mǎ r hǎn jí bié shī bā lǐ xián cháo gòng hā liè dào yuǎn bù zhì

洪武时,撒马儿罕及别失八里咸朝贡,哈烈道远不至。

èr shí wǔ nián qiǎn guān zhào yù qí wáng cì wén qǐ cǎi bì yóu bù zhì

二十五年遣官诏谕其王,赐文绮、彩币,犹不至。

èr shí bā nián qiǎn jǐ shì zhōng fu ān guō jì děng xié shì zú qiān wǔ bǎi rén wǎng wèi sā mǎ r hǎn suǒ liú bù dé dá

二十八年遣给事中傅安、郭骥等携士卒千五百人往,为撒马儿罕所留,不得达。

sān shí nián yòu qiǎn běi píng àn chá shǐ chén dé wén děng wǎng yì jiǔ bù hái

三十年又遣北平按察使陈德文等往,亦久不还。

chéng zǔ jiàn zuò qiǎn guān jī xǐ shū cǎi bì cì qí wáng yóu bù bào mìng

成祖践阼,遣官赍玺书彩币赐其王,犹不报命。

yǒng lè wǔ nián ān děng hái

永乐五年,安等还。

dé wén biàn lì zhū guó shuō qí qiú zhǎng rù gòng jiē yǐ dào yuǎn wú zhì zhě yì yú shì nián shǐ hái

德文遍历诸国,说其酋长入贡,皆以道远无至者,亦于是年始还。

dé wén bǎo chāng rén cǎi zhū fāng fēng sú zuò wéi gē shī yǐ xiàn

德文,保昌人,采诸方风俗作为歌诗以献。

dì jiā zhī zhuó qiān dū yù shǐ

帝嘉之,擢佥都御史。

míng nián fù qiǎn ān jī shū bì wǎng hā liè qí qiú shā hā lǔ bǎ dōu ér qiǎn shǐ suí ān cháo gòng

明年复遣安赍书币往哈烈,其酋沙哈鲁把都儿遣使随安朝贡。

qī nián dá jīng shī fù mìng jī cì wù xié qí shǐ wǎng bào

七年达京师,复命赍赐物偕其使往报。

míng nián qí qiú qiǎn shǐ cháo gòng

明年,其酋遣使朝贡。

sā mǎ r hǎn qiú hā lǐ zhě hā liè qiú xiōng zi yě èr rén bù xiāng néng shù gòu bīng

撒马儿罕酋哈里者,哈烈酋兄子也,二人不相能,数构兵。

dì yīn qí shǐ chén hái mìng dōu zhǐ huī bái ā r xīn tái jī chì yù zhī yuē tiān shēng mín ér lì zhī jūn bǐ gè suì qí shēng

帝因其使臣还,命都指挥白阿儿忻台赍敕谕之曰:“天生民而立之君,俾各遂其生。

zhèn tǒng yù tiān xià yī shì tóng rén wú jiàn xiá ěr lǚ cháng qiǎn shǐ yù ěr

朕统御天下,一视同仁,无间遐迩,屡尝遣使谕尔。

ěr néng qián xiū zhí gòng fǔ jí rén mín ān yú xi jiào zhèn shén jiā zhī

尔能虔修职贡,抚辑人民,安于西徼,朕甚嘉之。

bǐ wén ěr yǔ cóng zǐ hā lǐ gòu bīng xiāng chóu zhèn wèi cè rán

比闻尔与从子哈里构兵相仇,朕为恻然。

yī jiā zhī qīn ēn ài xiāng hòu zú zhì wài wǔ

一家之亲,恩爱相厚,足制外侮。

qīn zhě shàng ěr guāi lì shū zhě ān dé xié hé

亲者尚尔乖戾,疏者安得协和。

zì jīn yi xiū bīng xī mín bǎo quán gǔ ròu gòng xiǎng tài píng zhī fú

自今宜休兵息民,保全骨肉,共享太平之福。

yīn cì cǎi bì biǎo lǐ bìng chì yù hā lǐ bà bīng yì cì cǎi bì

”因赐彩币表里,并敕谕哈里罢兵,亦赐彩币。

bái ā r xīn tái jì fèng shǐ biàn yì sā mǎ r hǎn shī là sī ǎn de gàn ǎn dōu huái tǔ lǔ fān huǒ zhōu liǔ chéng hā shí hā r zhū guó cì zhī bì bó yù lìng rù cháo

白阿儿忻台既奉使,遍诣撒马儿罕、失剌思、俺的干、俺都淮、土鲁番、火州、柳城、哈实哈儿诸国,赐之币帛,谕令入朝。

zhū qiú zhǎng xián xǐ gè qiǎn shǐ xié hā liè shǐ chén gòng shī zi xi mǎ wén bào zhū wù

诸酋长咸喜,各遣使偕哈烈使臣贡狮子、西马、文豹诸物。

shí yī nián dá jīng shī

十一年达京师。

dì xǐ yù diàn shòu zhī kào cì yǒu jiā

帝喜,御殿受之,犒赐有加。

zì shì zhū guó shǐ bìng zhì jiē xù hā liè yú shǒu

自是诸国使并至,皆序哈烈于首。

jí guī mìng zhòng guān li dá lì bù yuán wài láng chén chéng hù bù zhǔ shì li xiān zhǐ huī jīn hā lán bó děng sòng zhī jiù jī xǐ shū wén qǐ shā luó bù bó zhū wù fēn cì qí qiú

及归,命中官李达、吏部员外郎陈诚、户部主事李暹、指挥金哈蓝伯等送之,就赍玺书、文绮、纱罗、布帛诸物分赐其酋。

shí sān nián dá děng hái hā liè zhū guó fù qiǎn shǐ xié lái gòng wén bào xi mǎ jí tā fāng wù

十三年,达等还,哈烈诸国复遣使偕来,贡文豹、西马及他方物。

míng nián zài gòng jí hái mìng chén chéng jī shū bì bào zhī suǒ guò zhōu xiàn jiē yàn jiàn

明年再贡,及还,命陈诚赍书币报之,所过州县皆宴饯。

shí wǔ nián qiǎn shǐ suí chéng děng lái gòng

十五年遣使随诚等来贡。

míng nián fù gòng mìng li dá děng bào rú chū

明年复贡,命李达等报如初。

shí bā nián xié yú tián bā dá hēi shāng lái gòng

十八年偕于阗、八答黑商来贡。

èr shí nián fù xié yú tián lái gòng

二十年复偕于阗来贡。

xuān dé èr nián qí tóu mù dǎ là hǎn yì bù là lái cháo gòng mǎ

宣德二年,其头目打剌罕亦不剌来朝,贡马。

zì rén zōng bù qín yuǎn lüè xuān zōng chéng zhī jiǔ bù qiǎn shǐ jué yù gù qí gòng shǐ yì xī zhì

自仁宗不勤远略,宣宗承之,久不遣使绝域,故其贡使亦稀至。

qī nián fù mìng zhōng guān li guì tōng xī yù chì yù hā liè qiú shā hā lǔ yuē xī zhèn huáng zǔ tài zōng wén huáng dì lín yù zhī rì ěr děng zūn shì cháo tíng qiǎn shǐ gòng xiàn shǐ zhōng rú yī

七年复命中官李贵通西域,敕谕哈烈酋沙哈鲁曰:“昔朕皇祖太宗文皇帝临御之日,尔等尊事朝廷,遣使贡献,始终如一。

jīn zhèn gōng yīng tiān mìng jí huáng dì wèi zhǔ zǎi wàn fāng jì yuán xuān dé

今朕恭膺天命,即皇帝位,主宰万方,纪元宣德。

xiǎo dà zhèng wù xī tǐ huáng zǔ fèng tiān xù mín yī shì tóng rén zhī xīn

小大政务,悉体皇祖奉天恤民,一视同仁之心。

qián qiǎn shǐ chén jī shū bì wǎng cì dào zǔ ér huí

前遣使臣赍书币往赐,道阻而回。

jīn yǐ kāi tōng tè mìng nèi chén wǎng yù zhèn yì

今已开通,特命内臣往谕朕意。

qí yì shùn tiān xīn yǒng dǔ chéng hǎo xiāng yǔ hái wǎng tóng wèi yī jiā bǐ shāng lǚ tōng xíng gè suì suǒ yuàn bù yì měi hu

其益顺天心,永笃诚好,相与还往,同为一家,俾商旅通行,各遂所愿,不亦美乎?

yīn cì yǐ wén qǐ luó jǐn

”因赐以文绮、罗锦。

guì děng wèi zhì qí gòng shǐ fǎ hǔ r dīng yǐ dǐ jīng shī zú yú guǎn

贵等未至,其贡使法虎儿丁已抵京师,卒于馆。

mìng guān zhì jì yǒu sī yíng zàng

命官致祭,有司营葬。

xún fù qiǎn shǐ suí guì gòng tuó mǎ yù shí

寻复遣使随贵贡驼马、玉石。

míng nián chūn shǐ zhě guī

明年春,使者归。

fù mìng guì hù sòng cì qí wáng jí tóu mù cǎi bì

复命贵护送,赐其王及头目彩币。

shì nián qiū jí zhèng tǒng sān nián bìng lái gòng

是年秋及正统三年并来贡。

yīng zōng yòu chōng dà chén wu xiū xī bù yù pí zhōng guó yǐ shì wài fán gù yuǎn fāng tōng gòng zhě shén shǎo

英宗幼冲,大臣务休息,不欲疲中国以事外蕃,故远方通贡者甚少。

zhì tiān shùn yuán nián fù yì tōng xī yù

至天顺元年,复议通西域。

dà chén mò gǎn yán dú zhōng yì wèi lì zhāng zhāo kàng shū qiē jiàn shì nǎi zhǐ

大臣莫敢言,独忠义卫吏张昭抗疏切谏,事乃止。

qī nián dì yǐ zhōng xià yì ān ér yuǎn fān cháo gòng bù zhì fēn qiǎn wǔ chén jī xǐ shū cǎi bì wǎng yù

七年,帝以中夏乂安,而远蕃朝贡不至,分遣武臣赍玺书、彩币往谕。

yú shì dōu zhǐ huī hǎi róng zhǐ huī mǎ quán wǎng hā liè

于是都指挥海荣、指挥马全往哈烈。

rán zì shì lái zhě pō xī jí hā liè yì bù yǐ shí gòng

然自是来者颇稀,即哈烈亦不以时贡。

jiā jìng èr shí liù nián gān sù xún fǔ yáng bó yán xī yù rù gòng rén duō yi wéi xiàn zhì

嘉靖二十六年,甘肃巡抚杨博言:“西域入贡人多,宜为限制。

lǐ guān yán zǔ zōng gù shì wéi hā mì měi nián yī gòng gòng sān bǎi rén sòng shí yī fù jīng yú liú guān nèi yǒu sī gōng jǐ

”礼官言:“祖宗故事,惟哈密每年一贡,贡三百人,送十一赴京,余留关内,有司供给。

tā ruò hā liè hā sān tǔ lǔ fān tiān fāng sā mǎ r hǎn zhū guó dào jīng hā mì zhě huò sān nián wǔ nián yī gòng zhǐ sòng sān wǔ shí rén qí cún liú shǎng lài rú hā mì lì

他若哈烈、哈三、土鲁番、天方、撒马儿罕诸国,道经哈密者,或三年、五年一贡,止送三五十人,其存留赏赉如哈密例。

qǐng lái làn fàng rù jīng yi chì biān chén kè zūn cǐ lì làn fàng zhě zuì zhī

顷来滥放入京,宜敕边臣恪遵此例,滥放者罪之。

zhì kě

”制可。

rán shì shí hā liè yǐ jiǔ bù zhì sì hòu cháo gòng suì jué

然是时哈烈已久不至,嗣后朝贡遂绝。

qí guó zài xī yù zuì qiáng dà

其国在西域最强大。

wáng suǒ jū chéng fāng shí yú lǐ

王所居城,方十余里。

lěi shí wèi wū píng fāng ruò gāo tái bù yòng liáng zhù wǎ pì zhōng chang xū kōng shù shí jiān

垒石为屋,平方若高台,不用梁柱瓦甓,中敞,虚空数十间。

cōng yǒu mén fēi xī diāo kè huā wén huì yǐ jīn bì

囱牖门扉,悉雕刻花文,绘以金碧。

dì pù zhān jì wú jūn chén shàng xià nán nǚ xiāng jù jiē xí dì fū zuò

地铺毡罽,无君臣、上下、男女,相聚皆席地趺坐。

guó rén chēng qí wáng yuē suǒ lǔ tán yóu yán jūn zhǎng yě

国人称其王曰锁鲁檀,犹言君长也。

nán kūn shǒu chán yǐ bái bù fù nǚ yì bái bù méng shǒu jǐn lù shuāng mù

男髡首缠以白布,妇女亦白布蒙首,仅露双目。

shàng xià xiāng hū jiē yǐ míng

上下相呼皆以名。

xiāng jiàn zhǐ shāo qū shēn chū jiàn zé qū yī zú sān guì nán nǚ jiē rán

相见止稍屈身,初见则屈一足三跪,男女皆然。

shí wú bǐ zhù yǒu cí qì

食无匕箸,有瓷器。

yǐ pú táo niàng jiǔ

以葡萄酿酒。

jiāo yì yòng qián dà xiǎo sān děng bù jīn sī zhù

交易用钱,大小三等,不禁私铸。

wéi shū shuì yú qiú zhǎng yòng yìn jì wú yìn zhě jìn bù yòng

惟输税于酋长,用印记,无印者禁不用。

shì yì jiē zhēng shuì shí èr

市易皆征税十二。

bù zhī dòu hú zhǐ shè quán héng

不知斗斛,止设权衡。

wú guān fǔ dàn yǒu guǎn shì zhě míng yuē dāo wán

无官府,但有管事者,名曰刀完。

yì wú xíng fǎ jí shā rén yì zhǐ fá qián

亦无刑法,即杀人亦止罚钱。

yǐ zǐ mèi wèi qī qiè

以姊妹为妻妾。

jū sāng zhǐ bǎi rì bù yòng guān yǐ bù guǒ shī ér zàng

居丧止百日,不用棺,以布裹尸而葬。

cháng yú mù jiān shè jì bù jì zǔ zōng yì bù jì guǐ shén wéi zhòng bài tiān zhī lǐ

常于墓间设祭,不祭祖宗,亦不祭鬼神,惟重拜天之礼。

wú gān zhī shuò wàng měi qī rì wèi yī zhuǎn zhōu ér fù shǐ

无干支朔望,每七日为一转,周而复始。

suì yǐ èr yuè shí yuè wèi bǎ zhāi yuè zhòu bù yǐn shí zhì yè nǎi shí zhōu yuè shǐ rú hūn

岁以二月、十月为把斋月,昼不饮食,至夜乃食,周月始茹荤。

chéng zhōng zhù dà tǔ shì zhōng zhì yī tóng qì zhōu wéi shù zhàng shàng kè wén zì rú gǔ dǐng zhuàng

城中筑大土室,中置一铜器,周围数丈,上刻文字如古鼎状。

yóu xué zhě jiē jù cǐ ruò zhōng guó tài xué rán

游学者皆聚此,若中国太学然。

yǒu shàn zǒu zhě rì kě sān bǎi lǐ yǒu jí shǐ chuán jiàn zǒu bào

有善走者,日可三百里,有急使,传箭走报。

sú shàng chǐ mí yòng dù wú jié

俗尚侈靡,用度无节。

tǔ wò ráo jié hòu duō nuǎn shǎo yǔ

土沃饶,节候多暖少雨。

tǔ chǎn bái yán tóng tiě jīn yín liú lí shān hú hǔ pò zhū cuì zhī shǔ

土产白盐、铜铁、金银、琉璃、珊瑚、琥珀、珠翠之属。

duō yù cán shàn wèi wán qǐ

多育蚕,善为纨绮。

mù yǒu sāng yú liǔ huái sōng guì guǒ yǒu táo xìng li lí pú táo shí liú gǔ yǒu sù mài má shū shòu yǒu shī bào mǎ tuo niú yáng jī quǎn

木有桑、榆、柳、槐、松、桧,果有桃、杏、李、梨、葡萄、石榴,谷有粟、麦、麻、菽,兽有狮、豹、马、驼、牛、羊、鸡、犬。

shī shēng yú ā shù hé lú lín zhōng chū shēng mù bì qī rì shǐ kāi

狮生于阿术河芦林中,初生目闭,七日始开。

tǔ rén yú mù bì shí qǔ zhī diào xí qí xìng shāo zhǎng zé bù kě xún yǐ

土人于目闭时取之,调习其性,稍长则不可驯矣。

qí páng jìn ǎn dōu huái bā dá hēi shāng bìng lì qí guó

其旁近俺都淮、八答黑商,并隶其国。

ǎn dōu huái zài hā liè xī běi qiān sān bǎi lǐ dōng nán qù sā mǎ r hǎn yì rú zhī

俺都淮,在哈烈西北千三百里,东南去撒马儿罕亦如之。

chéng jū dà cūn zhōu shí yú lǐ

城居大村,周十余里。

dì píng yǎn wú xiǎn tián tǔ gāo yú mín wù fán shù chēng lè tǔ

地平衍无险,田土膏腴,民物繁庶,称乐土。

zì yǒng lè bā nián zhì shí sì nián xié hā liè tōng gòng hòu bù fù zhì

自永乐八年至十四年偕哈烈通贡,后不复至。

bā dá hēi shāng zài ǎn dōu huái dōng běi

八答黑商,在俺都淮东北。

chéng zhōu shí yú lǐ

城周十余里。

de guǎng wú xiǎn zǔ shān chuān míng xiù rén wù pǔ mào

地广无险阻,山川明秀,人物朴茂。

fú tú shù qū zhuàng lì rú wáng jū

浮屠数区,壮丽如王居。

xī yáng xī yù zhū gǔ duō fàn yù qí de gù mín sú fù ráo

西洋、西域诸贾多贩鬻其地,故民俗富饶。

chū wèi hā liè qiú shā hā lǔ zhī zǐ suǒ jù

初为哈烈酋沙哈鲁之子所据。

yǒng lè liù nián mìng nèi guān bǎ tài li dá cì qí qiú chì shū cǎi bì bìng jí hā shí hā r gé tè láng zhū bù yù yǐ wǎng lái tōng shāng zhī yì jiē jí fèng mìng

永乐六年命内官把太、李达赐其酋敕书彩币,并及哈实哈儿、葛忒郎诸部,谕以往来通商之意,皆即奉命。

zì shì dōng xī wàn lǐ xíng lǚ wú zhì

自是,东西万里行旅无滞。

shí èr nián chén chéng shǐ qí guó

十二年,陈诚使其国。

shí bā nián qiǎn shǐ lái gòng mìng chéng jí nèi guān guō jìng jī shū bì wǎng bào

十八年遣使来贡,命诚及内官郭敬赍书币往报。

tiān shùn wǔ nián qí wáng mǎ hā má qiǎn shǐ lái gòng

天顺五年,其王马哈麻遣使来贡。

míng nián fù gòng

明年复贡。

mìng shǐ chén ā bo dōu là xí fù zhí wèi zhǐ huī tóng zhī

命使臣阿卜都剌袭父职,为指挥同知。

yú tián gǔ guó míng zì hàn qì sòng jiē tōng zhōng guó

于阗,古国名,自汉迄宋皆通中国。

yǒng lè sì nián qiǎn shǐ lái cháo gòng fāng wù

永乐四年遣使来朝,贡方物。

shǐ chén cí guī mìng zhǐ huī shén zhōng mǔ sā děng jī xǐ shū xié xíng cì qí qiú zhī jīn wén qǐ

使臣辞归,命指挥神忠母撒等赍玺书偕行,赐其酋织金文绮。

qí qiú dǎ lǔ wa yì bù cì jīn qiǎn shǐ zhě gòng yù pú mìng zhǐ huī shàng héng děng jī shū bì wǎng láo

其酋打鲁哇亦不刺金遣使者贡玉璞,命指挥尚衡等赍书币往劳。

shí bā nián xié hā liè bā dá hēi shāng zhū guó gòng mǎ mìng cān zhèng chén chéng zhōng guān guō jìng děng bào yǐ cǎi bì

十八年偕哈烈、八答黑商诸国贡马,命参政陈诚、中官郭敬等报以彩币。

èr shí nián gòng měi yù cì lài yǒu jiā

二十年贡美玉,赐赉有加。

èr shí èr nián gòng mǎ jí fāng wù

二十二年贡马及方物。

shí rén zōng chū jiàn zuò jí yàn lài qiǎn hái

时仁宗初践阼,即宴赉遣还。

xiān shì yǒng lè shí chéng zǔ yù yuǎn fāng wàn guó wú bù chén fú gù xī yù zhī shǐ suì suì bù jué

先是,永乐时,成祖欲远方万国无不臣服,故西域之使岁岁不绝。

zhū fān tān zhōng guó cái bó qiě lì shì yì luò yì dào tú

诸蕃贪中国财帛,且利市易,络绎道途。

shāng rén lǜ wěi chēng gòng shǐ duō xié mǎ tuo yù shí shēng yán jìn xiàn

商人率伪称贡使,多携马、驼、玉石,声言进献。

jì rù guān zé yī qiè zhōu chē shuǐ lù chén hūn yǐn zhuàn zhī fèi xī qǔ zhī yǒu sī

既入关,则一切舟车水陆、晨昏饮馔之费,悉取之有司。

yóu chuán kùn gòng yì jūn mín pí zhuǎn shū

邮传困供亿,军民疲转输。

bǐ xī guī zhé yuán dào chí liú duō shì huò wù

比西归,辄缘道迟留,多市货物。

dōng xī shù qiān lǐ jiān sāo rán fán fèi gōng sī shàng xià wǎng bù yuàn zī

东西数千里间,骚然繁费,公私上下罔不怨咨。

tíng chén mò wéi yán tiān zǐ yì mò zhī xù yě

廷臣莫为言,天子亦莫之恤也。

zhì shì jǐ shì zhōng huáng jì jí chén qí hài

至是,给事中黄骥极陈其害。

rén zōng gǎn qí yán zhào lǐ guān lǚ zhèn zé ràng zhī

仁宗感其言,召礼官吕震责让之。

zì shì bù fù shǐ xī yù gòng shǐ yì jiàn xī

自是不复使西域,贡使亦渐稀。

yú tián zì gǔ wèi dà guó duò táng jiān qīn bìng róng lú hàn mí qú lè pí shān zhū guó qí de yì dà

于阗自古为大国,隋、唐间侵并戎卢、捍弥、渠勒、皮山诸国,其地益大。

nán jù cǎo lǐng èr bǎi yú lǐ dōng běi qù jiā yù guān liù qiān sān bǎi lǐ

南距{艹}岭二百余里,东北去嘉峪关六千三百里。

dà lüè cǎo lǐng yǐ nán sā mǎ r hǎn zuì dà

大略{艹}岭以南,撒马儿罕最大;

yǐ běi yú tián zuì dà

以北,于阗最大。

yuán mò shí qí zhǔ àn ruò lín guó jiāo qīn

元末时,其主暗弱,邻国交侵。

rén mín jǐn wàn jì xī bì jū shān gǔ shēng lǐ xiāo tiáo

人民仅万计,悉避居山谷,生理萧条。

yǒng lè zhōng xī yù dàn tiān zǐ wēi líng xián xiū zhí gòng bù gǎn shàn xiāng gōng yú tián shǐ huò xiū xī

永乐中,西域惮天子威灵,咸修职贡,不敢擅相攻,于阗始获休息。

jiàn xíng gǔ zhū fān fù zhì fù zhù

渐行贾诸蕃,复致富庶。

sāng má shǔ hé wǎn rán zhōng tǔ

桑麻黍禾,宛然中土。

qí guó dōng yǒu bái yù hé xi yǒu lǜ yù hé yòu xi yǒu hēi yù hé yuán jiē chū kūn lún shān

其国东有白玉河,西有绿玉河,又西有黑玉河,源皆出昆仑山。

tǔ rén yè shì yuè guāng shèng chù rù shuǐ cǎi zhī bì děi měi yù

土人夜视月光盛处,入水采之,必得美玉。

qí lín guó yì duō qiè qǔ lái xiàn

其邻国亦多窃取来献。

qì wàn lì cháo yú tián yì jiān rù gòng

迄万历朝,于阗亦间入贡。

shī cì sī jìn sā mǎ r hǎn

失刺思,近撒马儿罕。

yǒng lè shí yī nián qiǎn shǐ xié hā liè ǎn de gàn hā shí hā r děng bā guó suí bái ā r xīn tái rù gòng fāng wù mìng li dá chén chéng děng jī chì xié qí shǐ wǎng láo

永乐十一年遣使偕哈烈、俺的干、哈实哈儿等八国,随白阿儿忻台入贡方物,命李达、陈诚等赍敕偕其使往劳。

shí sān nián dōng qí qiú yì bù là jīn qiǎn shǐ suí dá děng cháo gòng tiān zǐ fāng běi xún

十三年冬,其酋亦不剌金遣使随达等朝贡,天子方北巡。

zhì míng nián xià shǐ cí hái fù mìng chéng xié zhōng guān lǔ ān jī chì jí bái jīn cǎi duàn shā luó bù bó cì qí qiú

至明年夏始辞还,复命诚偕中官鲁安赍敕及白金、彩缎、纱罗、布帛赐其酋。

shí qī nián qiǎn shǐ xié yì sī fú hǎn zhū bù gòng shī zi wén bào míng mǎ cí hái

十七年遣使偕亦思弗罕诸部贡狮子、文豹、名马,辞还。

fù mìng ān děng sòng zhī cì qí qiú róng jǐn wén qǐ shā luó yù jì yāo cí qì zhū wù

复命安等送之,赐其酋绒锦、文绮、纱罗、玉系腰、磁器诸物。

shí chē jià pín suì běi zhēng fá mǎ qiǎn guān duō jī cǎi bì cí qì shì zhī shī là sī jí sā mǎ r hǎn zhū guó

时车驾频岁北征,乏马,遣官多赍彩币、磁器,市之失剌思及撒马儿罕诸国。

qí qiú jí qiǎn shǐ gòng mǎ yǐ èr shí yī nián bā yuè yè dì yú xuān fǔ zhī xíng gōng

其酋即遣使贡马,以二十一年八月谒帝于宣府之行宫。

hòu cì zhī qiǎn hái jīng shī qí rén suì jiǔ liú nèi dì bù qù

厚赐之,遣还京师,其人遂久留内地不去。

rén zōng sì wèi qù zhī hái nǎi cí qù

仁宗嗣位,趣之还,乃辞去。

xuān dé èr nián gòng tuó mǎ fāng wù shòu qí shǐ chén ā lì wèi dōu zhǐ huī qiān shì cì gào mìng guàn dài

宣德二年贡驼马方物,授其使臣阿力为都指挥佥事,赐诰命、冠带。

sì hòu jiǔ bù gòng

嗣后久不贡。

chéng huà shí jiǔ nián yǔ hēi lóu sā mǎ r hǎn bǎ dān shā zhū guó gòng gòng shī zi zhào jiā yōu lài

成化十九年与黑娄、撒马儿罕、把丹沙诸国共贡狮子,诏加优赉。

hóng zhì wǔ nián hā mì zhōng shùn wáng shǎn ba xí fēng guī guó yǔ lín jìng yě miē kè lì qiú jié hūn

弘治五年,哈密忠顺王陕巴袭封归国,与邻境野乜克力酋结婚。

shī là sī qiú niàn qí pín xié páng guó yì bù là yīn zhī qiú lǜ qí píng zhāng suǒ hé bo tái zhī yuàn mǎn kě gè qiǎn rén qǐng bān cì cái wù zhù zhī chéng hūn

失剌思酋念其贫,偕旁国亦不剌因之酋,率其平章锁和卜台、知院满可,各遣人请颁赐财物,助之成婚。

cháo yì yì zhī hòu cì shǎn ba bìng cì èr guó jí qí píng zhāng zhī yuàn cǎi bì

朝议义之,厚赐陕巴,并赐二国及其平章、知院彩币。

jiā jìng sān nián yǔ páng jìn sān shí èr bù bìng qiǎn shǐ gòng mǎ jí fāng wù

嘉靖三年与旁近三十二部并遣使贡马及方物。

qí shǐ zhě gè qǐ mǎng yī xī lán cí qì bù bó

其使者各乞蟒衣、膝襕、磁器、布帛。

tiān zǐ bù néng què liàng yǔ zhī zì shì gòng shǐ yì bù zhì

天子不能却,量予之,自是贡使亦不至。

ǎn de gàn xī yù xiǎo bù luò

俺的干,西域小部落。

yuán tài zǔ jǐn píng xī yù fēng zǐ dì wèi wáng zhèn zhī qí xiǎo zhě zé shè guān zhì shù tóng yú nèi dì

元太祖尽平西域,封子弟为王镇之,其小者则设官置戍,同于内地。

yuán wáng gè zì gē jù bù xiāng tǒng shǔ

元亡,各自割据,不相统属。

hóng wǔ yǒng lè jiān shù qiǎn rén zhāo yù shāo shāo lái gòng

洪武、永乐间,数遣人招谕,稍稍来贡。

de dà zhě chēng guó xiǎo zhě zhǐ chēng dì miàn

地大者称国,小者止称地面。

qì xuān dé cháo xiào chén zhí fèng biǎo jiān qǐ shǒu què xià zhě duō zhì qī bā shí bù

迄宣德朝,效臣职、奉表笺、稽首阙下者,多至七八十部。

ér ǎn de gàn zé yǒng lè shí yī nián yǔ hā liè bìng gòng zhě yě

而俺的干,则永乐十一年与哈烈并贡者也。

dài shí sì nián lǔ ān děng shǐ hā liè shī là sī zhū sī fù biàn dào cì qí qiú zhǎng wén qǐ

迨十四年,鲁安等使哈烈、失剌思诸思,复便道赐其酋长文绮。

rán de xiǎo bù néng cháng gòng hòu jìng bù zhì

然地小不能常贡,后竟不至。

hā shí hā r yì xī yù xiǎo bù luò

哈实哈儿,亦西域小部落。

yǒng lè liù nián bǎ tài li dá děng jī chì wǎng cì jí fèng mìng

永乐六年,把太、李达等赍敕往赐,即奉命。

shí yī nián qiǎn shǐ suí bái ā r xīn tái rù cháo gòng fāng wù

十一年遣使随白阿儿忻台入朝,贡方物。

xuān dé shí yì lái cháo gòng

宣德时亦来朝贡。

tiān shùn qī nián mìng zhǐ huī liú fú pǔ xián shǐ qí de

天顺七年命指挥刘福、普贤使其地。

qí gòng shǐ yì bù néng cháng zhì

其贡使亦不能常至。

yì sī fú hǎn de jìn ǎn de gàn

亦思弗罕,地近俺的干。

yǒng lè shí sì nián shǐ ǎn dōu huái sā mǎ r hǎn zhě dào jīng qí de cì qí qiú wén qǐ zhū wù

永乐十四年使俺都淮、撒马儿罕者道经其地,赐其酋文绮诸物。

shí qī nián xié lín guó shī là sī gòng gòng shī bào xi mǎ lài bái jīn chāo bì

十七年偕邻国失剌思共贡狮、豹、西马,赉白金、钞币。

shǐ chén cí hái mìng lǔ ān děng sòng zhī

使臣辞还,命鲁安等送之。

yǒu mǎ hā mù zhě yuàn liú jīng shī

有马哈木者,愿留京师。

cóng qí qǐng

从其请。

chéng huà shí jiǔ nián yǔ sā mǎ r hǎn gòng gòng shī zi míng mǎ fān dāo dōu luó suǒ fú zhū wù cì lài yǒu jiā

成化十九年与撒马儿罕共贡狮子、名马、番刀、兜罗、锁幅诸物,赐赉有加。

xiān shì xuān dé liù nián yǒu yì sī bǎ hǎn qiǎn shǐ chén mí r ā lì cháo gòng huò yún jí yì sī fú hǎn

先是,宣德六年,有亦思把罕遣使臣迷儿阿力朝贡,或云即亦思弗罕。

huǒ là zhá guó wēi ruò

火剌札,国微弱。

sì wéi jiē shān xiān cǎo mù

四围皆山,鲜草木。

shuǐ liú qū zhé yì wú yú xiā

水流曲折,亦无鱼虾。

chéng jǐn lǐ xǔ xī tǔ wū qiú suǒ jū yì bēi lòu

城仅里许,悉土屋,酋所居亦卑陋。

sú jìng sēng

俗敬僧。

yǒng lè shí sì nián qiǎn shǐ cháo gòng mìng suǒ jīng de jiē lǐ dài

永乐十四年遣使朝贡,命所经地皆礼待。

hóng zhì wǔ nián qí de huí huí pà lǔ wān děng yóu hǎi dào gòng bō li mǎ nǎo zhū wù

弘治五年,其地回回怕鲁湾等由海道贡玻璃、玛瑙诸物。

xiào zōng bù nà cì dào lǐ fèi qiǎn hái

孝宗不纳,赐道里费遣还。

qǐ lì má r yǒng lè zhōng qiǎn shǐ lái gòng wéi shòu pí niǎo yǔ jì hè

乞力麻儿,永乐中遣使来贡,惟兽皮、鸟羽、罽褐。

qí sú xǐ shè liè bù shì gēng nóng

其俗喜射猎,不事耕农。

xī nán bàng hǎi dōng běi lín mǎng shēn mì duō měng shòu dú chóng

西南傍海,东北林莽深密,多猛兽、毒虫。

yǒu kuí xiàng wú shì sì jiāo yì yòng tiě qián

有逵巷,无市肆,交易用铁钱。

bái sōng hǔ r jiù míng sù má lǐ ér

白松虎儿,旧名速麻里儿。

cháng yǒu bái hǔ chū sōng lín zhōng bù shāng rén yì bù shí tā shòu xún rì hòu bù fù jiàn

尝有白虎出松林中,不伤人,亦不食他兽,旬日后不复见。

guó rén yì zhī chēng wéi shén hǔ yuē cǐ xī fāng bái hǔ suǒ jiàng jīng yě yīn gǎi guó míng

国人异之,称为神虎,曰此西方白虎所降精也,因改国名。

qí de wú tài shān yì bù shēng shù mù wú dú chóng měng shòu zhī hài rán wù chǎn shén báo

其地无大山,亦不生树木,无毒虫、猛兽之害,然物产甚薄。

yǒng lè zhōng cháng rù gòng

永乐中尝入贡。

dá r mì fú shǔ sā mǎ r hǎn

答儿密,服属撒马儿罕。

jū hǎi zhōng de bù bǎi lǐ rén bù mǎn qiān jiā

居海中,地不百里,人不满千家。

wú chéng guō shàng xià jiē jū bǎn wū

无城郭,上下皆居板屋。

zhī gēng zhí yǒu máo hè bù lǚ mǎ tuo niú yáng

知耕植,有毛褐、布缕、马驼、牛羊。

xíng zhǐ chuí pǔ

刑止箠朴。

jiāo yì jiān yòng yín qián

交易兼用银钱。

yǒng lè zhōng qiǎn shǐ cháo gòng cì dà tǒng lì jí wén qǐ yào chá zhū wù

永乐中遣使朝贡,赐《大统历》及文绮、药、茶诸物。

nà shī zhě hǎn dōng qù shī là sī shù rì chéng jiē zhōu xíng

纳失者罕,东去失剌思数日程,皆舟行。

chéng dōng píng yuán ráo shuǐ cǎo yi xù mù

城东平原,饶水草,宜畜牧。

mǎ yǒu shù zhǒng zuì xiǎo zhě gāo bù guò sān chǐ

马有数种,最小者高不过三尺。

sú zhòng sēng suǒ zhì bì gōng yǐn shí

俗重僧,所至必供饮食。

rán hǎo qì jiàn dòu dòu bù shèng zhě zhòng chī zhī

然好气健斗,斗不胜者,众嗤之。

yǒng lè zhōng qiǎn shǐ cháo gòng

永乐中遣使朝贡。

shǐ chén hái lì hé běi zhuǎn guān zhōng dǐ gān sù yǒu sī jiē zhì yàn

使臣还,历河北,转关中,抵甘肃,有司皆置宴。

mǐn zhēn chéng yǒng lè zhōng lái gòng

敏真城,永乐中来贡。

qí guó de guǎng duō gāo shān

其国地广,多高山。

rì zhōng wéi shì zhū huò pián jí guì zhōng guó cí qī qì

日中为市,诸货骈集,贵中国磁、漆器。

chǎn yì xiāng tuo mǎ

产异香、驼、马。

rì luò guó yǒng lè zhōng lái gòng

日落国,永乐中来贡。

hóng zhì yuán nián qí wáng yì sī hǎn dá r lǔ mì tiè lǐ yá fù gòng

弘治元年,其王亦思罕答儿鲁密帖里牙复贡。

shǐ chén zòu qiú zhù sī xià bù cí qì zhào jiē yǔ zhī

使臣奏求纻、丝、夏布、磁器,诏皆予之。

mǐ xī r yī míng mì sī r

米昔儿,一名密思儿。

yǒng lè zhōng qiǎn shǐ cháo gòng

永乐中遣使朝贡。

jì yàn lài mìng wǔ rì yī gěi jiǔ zhuàn guǒ ěr suǒ jīng de jiē zhì yàn

既宴赉,命五日一给酒馔、果饵,所经地皆置宴。

zhèng tǒng liù nián wáng suǒ lǔ tán ā shī là fú fù lái gòng

正统六年,王锁鲁檀阿失剌福复来贡。

lǐ guān yán qí dì jí yuǎn wèi yǒu cì lì

礼官言:“其地极远,未有赐例。

xī sā mǎ r hǎn chū gòng shí cì yǔ guò yōu jīn yi shāo sǔn

昔撒马儿罕初贡时,赐予过优,今宜稍损。

cì wáng cǎi bì shí biǎo lǐ shā luō gè sān pǐ bái mú sī bù bái jiāng lè bù gè wǔ pǐ xǐ bái bù èr shí pǐ wáng qī jí shǐ chén dì jiǎn

赐王彩币十表里,纱、罗各三匹,白氁丝布、白将乐布各五匹,洗白布二十匹,王妻及使臣递减。

cóng zhī

晋侯听从了他的建议。

zì hòu bù fù zhì

自后不复至。

hēi lóu jìn sā mǎ r hǎn shì wèi hūn yīn

黑娄,近撒马儿罕,世为婚姻。

qí de shān chuān cǎo mù qín shòu jiē hēi nán nǚ yì rán

其地山川、草木、禽兽皆黑,男女亦然。

xuān dé qī nián qiǎn shǐ lái cháo gòng fāng wù

宣德七年遣使来朝,贡方物。

zhèng tǒng èr nián qí wáng shā hā lǔ suǒ lǔ tán qiǎn zhǐ huī hā zhǐ mǎ hēi má fèng gòng

正统二年,其王沙哈鲁锁鲁檀遣指挥哈只马黑麻奉贡。

mìng jī chì jí jīn zhī zhù sī cǎi juàn guī cì qí wáng

命赍敕及金织纻丝、彩绢归赐其王。

liù nián fù lái gòng

六年复来贡。

jǐng tài sì nián xié lín jìng sān shí yī bù nán fù bǎi yú rén gòng mǎ èr bǎi sì shí yǒu qī luó shí èr lǘ shí tuo qī jí yù shí fēng shā bīn tiě dāo zhū wù

景泰四年偕邻境三十一部男妇百余人,贡马二百四十有七,骡十二,驴十,驼七,及玉石、砜砂、镔铁刀诸物。

tiān shùn qī nián wáng mǔ sāi yì qiǎn zhǐ huī qiān shì mǎ hēi má shě r bān děng fèng gòng

天顺七年,王母塞亦遣指挥佥事马黑麻舍儿班等奉贡。

cì cǎi bì biǎo lǐ zhù sī xí yī zhuó qí shǐ chén wèi zhǐ huī tóng zhī cóng zhě qī rén jù wèi suǒ zhèn fǔ

赐彩币表里、纻、丝袭衣,擢其使臣为指挥同知,从者七人俱为所镇抚。

chéng huà shí jiǔ nián yǔ shī là sī sā mǎ r hǎn bǎ dān shā gòng gòng shī zi

成化十九年与失剌思、撒马儿罕、把丹沙共贡狮子。

bǎ dān shā zhī zhǎng yì chēng suǒ lǔ tán mǎ hēi má jǐng tài qī nián cháng rù gòng zhì shì fù xié zhì

把丹沙之长亦称锁鲁檀马黑麻,景泰七年尝入贡,至是复偕至。

hóng zhì sān nián yòu yǔ tiān fāng zhū guó gòng tuo mǎ yù shí

弘治三年又与天方诸国贡驼、马、玉石。

tǎo lái sī de xiǎo zhōu jìng bù bǎi lǐ

讨来思,地小,周径不百里。

chéng jìn shān

城近山。

shān xià yǒu shuǐ chì sè wàng zhī rú huǒ

山下有水,赤色,望之如火。

sú nìng fó

俗佞佛。

fù rén zhǔ jiā bǐng

妇人主家柄。

chǎn niú yáng mǎ tuo yǒu bù lǚ máo hè

产牛羊马驼,有布缕毛褐。

tǔ yí jì mài wú dào

土宜穄麦,无稻。

jiāo yì yòng qián

交易用钱。

xuān dé liù nián rù gòng

宣德六年入贡。

míng nián mìng zhòng guān li guì jī xǐ shū jiǎng láo cì wén qǐ cǎi bó

明年命中官李贵赍玺书奖劳,赐文绮、彩帛。

yǐ de xiǎo bù néng cháng gòng

以地小不能常贡。

ā sù jìn tiān fāng sā mǎ r hǎn fú yuán shén guǎng

阿速,近天方、撒马儿罕,幅员甚广。

chéng yǐ shān miàn chuān

城倚山面川。

chuān nán liú rù hǎi yǒu yú yán zhī lì

川南流入海,有鱼盐之利。

tǔ yí gēng mù

土宜耕牧。

jìng fú wèi shén hào shī è dòu

敬佛畏神,好施恶斗。

wù chǎn fù hán xuān shì jié rén wú jī hán yè xiān kòu dào yǎ chēng lè tǔ

物产富,寒暄适节,人无饥寒,夜鲜寇盗,雅称乐土。

yǒng lè shí qī nián qí qiú yá hū shā qiǎn shǐ gòng mǎ jí fāng wù yàn lài rú zhì

永乐十七年,其酋牙忽沙遣使贡马及方物,宴赉如制。

yǐ de yuǎn bù néng cháng gòng

以地远不能常贡。

tiān shùn qī nián mìng dōu zhǐ huī bái quán děng shǐ qí guó jìng bù fù zài gòng

天顺七年命都指挥白全等使其国,竟不复再贡。

shā hā lǔ zài ā sù xī hǎi dǎo zhōng

沙哈鲁,在阿速西海岛中。

yǒng lè zhōng qiǎn qī shí qī rén lái gòng rì gěi jiǔ zhuàn guǒ ěr yì yú tā guó

永乐中遣七十七人来贡,日给酒馔、果饵,异于他国。

qí de shān chuān huán bào ráo xù chǎn rén xìng pǔ zhí chǐ dòu hǎo fú

其地,山川环抱,饶畜产,人性朴直,耻斗好佛。

wáng jí chén liáo chù chéng zhōng shù rén xī chù chéng chù

王及臣僚处城中,庶人悉处城处。

hǎi chǎn qí wù xī yù gǔ rén yǐ qīng zhí shì zhī qí guó rén bù néng shi

海产奇物,西域贾人以轻直市之,其国人不能识。

tiān fāng gǔ yún chōng de yī míng tiān táng yòu yuē mò jiā

天方,古筠冲地,一名天堂,又曰默伽。

bù dào zì hū lǔ mó sī sì shí rì shǐ zhì zì gǔ lǐ xī nán xíng sān yuè shǐ zhì

不道自忽鲁谟斯四十日始至,自古里西南行,三月始至。

qí gòng shǐ duō cóng lù dào rù jiā yù guān

其贡使多从陆道入嘉峪关。

xuān dé wǔ nián zhèng hé shǐ xī yáng fēn qiǎn qí chái yì gǔ lǐ

宣德五年,郑和使西洋,分遣其侪诣古里。

wén gǔ lǐ qiǎn rén wǎng tiān fāng yīn shǐ rén jī huò wù fù qí zhōu xié xíng

闻古里遣人往天方,因使人赍货物附其舟偕行。

wǎng fǎn jīng suì shì qí zhēn yì bǎo jí qí lín shī zi tuó jī yǐ guī

往返经岁,市奇珍异宝及麒麟、狮子、驼鸡以归。

qí guó wáng yì qiǎn péi chén suí cháo shǐ lái gòng

其国王亦遣陪臣随朝使来贡。

xuān zōng xǐ cì lài yǒu jiā

宣宗喜,赐赉有加。

zhèng tǒng yuán nián shǐ mìng fù zhǎo wā gòng zhōu hái cì bì jí chì jiǎng qí wáng

正统元年始命附爪哇贡舟还,赐币及敕奖其王。

liù nián wáng qiǎn zi sài yì de ā lì yǔ shǐ chén sài yì de hā sān yǐ zhēn bǎo lái gòng

六年,王遣子赛亦得阿力与使臣赛亦得哈三以珍宝来贡。

lù xíng zhì hā là yù zéi shā shǐ chén shāng qí zi yòu shǒu jǐn jié gòng wù yǐ qù mìng shǒu chén chá zhì zhī

陆行至哈剌,遇贼,杀使臣,伤其子右手,尽劫贡物以去,命守臣察治之。

chéng huà èr shí sān nián qí guó zhōng huí huí ā lì yǐ xiōng nà de yóu zhōng tǔ sì shí yú zài yù wǎng yún nán fǎng qiú

成化二十三年,其国中回回阿力以兄纳的游中土四十余载,欲往云南访求。

nǎi xié bǎo wù jù wàn zhì mǎn là jiā fù xíng rén zuǒ fǔ zhōu jiāng rù jīng jìn gòng

乃携宝物钜万,至满剌加,附行人左辅舟,将入京进贡。

dǐ guǎng dōng wéi shì bó zhōng guān wéi juàn qīn kè

抵广东,为市舶中官韦眷侵克。

ā lì yuàn fù jīng zì sù

阿力怨,赴京自诉。

lǐ guān qǐng gū qí gòng wù chou qí zhí xǔ fǎng xiōng yú yún nán

礼官请估其贡物,酬其直,许访兄于云南。

shí juàn jù zuì xiān yǐ yín yuán yú nèi

时眷惧罪,先已夤缘于内。

dì nǎi zé ā lì wéi jiān dié jiǎ gòng xíng jiān lìng guǎng dōng shǒu chén zhú hái ā lì nǎi hào qì ér qù

帝乃责阿力为间谍,假贡行奸,令广东守臣逐还,阿力乃号泣而去。

hóng zhì sān nián qí wáng sù tán ā hēi má qiǎn shǐ xié sā mǎ r hǎn tǔ lǔ fān gòng mǎ tuo yù shí

弘治三年,其王速檀阿黑麻遣使偕撒马儿罕、土鲁番贡马、驼、玉石。

zhèng dé chū dì cóng yù mǎ tài jiàn gǔ dà yòng yán lìng gān sù shǒu chén fǎng qiú zhū fān kè mǎ shàn mǎ fān shǐ yún shàn mǎ chū tiān fāng

正德初,帝从御马太监谷大用言,令甘肃守臣访求诸番骒马、骟马,番使云善马出天方。

shǒu chén yīn qǐng yù zhū fān gòng shǐ chuán dá qí wáng bǐ yǐ rù gòng

守臣因请谕诸番贡使,传达其王,俾以入贡。

bīng bù shàng shū liú yǔ xī zhōng guān zhǐ yì lìng shǒu chén shàn zé shǐ zhě yǔ tōng shì qīn yì zhū fān xiǎo yù cóng zhī

兵部尚书刘宇希中官指,议令守臣善择使者与通事,亲诣诸番晓谕,从之。

shí sān nián wáng xiě yì bǎ là kè qiǎn shǐ gòng mǎ tuo suō fú shān hú bǎo shí yú yá dāo zhū wù zhào cì mǎng lóng jīn zhī yī jí shè xiāng jīn yín qì

十三年,王写亦把剌克遣使贡马、驼、梭幅、珊瑚、宝石、鱼牙刀诸物,诏赐蟒龙金织衣及麝香、金银器。

jiā jìng sì nián qí wáng yì má dōu r děng qiǎn shǐ gòng mǎ tuo fāng wù

嘉靖四年,其王亦麻都儿等遣使贡马、驼、方物。

lǐ guān yán xī rén lái gòng shǎn xī xíng dū sī jī liú bàn nián yǐ shàng shǐ wèi jù zòu

礼官言:“西人来贡,陕西行都司稽留半年以上始为具奏。

suǒ jìn yù shí xī cū è ér shǐ chén suǒ sī huò jiē liáng

所进玉石悉粗恶,而使臣所私货皆良。

qǐ xià àn chén lián wèn zì jīn wú de duō xié yù shí fán rǎo dào tú

乞下按臣廉问,自今毋得多携玉石,烦扰道途。

qí gòng wù bù kān zhě zhì dū sī guān zuì

其贡物不堪者,治都司官罪。

cóng zhī

晋侯听从了他的建议。

míng nián qí guó é má dōu kàng děng bā wáng gè qiǎn shǐ gòng yù shí zhǔ kè láng zhōng chén jiǔ chuān jiǎn tuì qí cū è zhě shǐ chén yuàn

明年,其国额麻都抗等八王各遣使贡玉石,主客郎中陈九川简退其粗恶者,使臣怨。

tōng shì hú shì shēn yì hàn jiǔ chuān yīn zhà wèi shǐ chén zòu cí wū jiǔ chuān dào yù zuò xia zhào yù kǎo xùn

通事胡士绅亦憾九川因诈为使臣奏,词诬九川,盗玉,坐下诏狱拷讯。

shàng shū xí shū jǐ shì zhōng jiě yī guàn děng lùn jiù bù tīng jìng shù biān

尚书席书、给事中解一贯等论救,不听,竟戍边。

shí yī nián qiǎn shǐ xié tǔ lǔ fān sā mǎ r hǎn wéi mì zhū guó lái gòng chēng wáng zhě zhì sān shí qī rén

十一年遣使偕土鲁番、撒马儿罕、惟密诸国来贡,称王者至三十七人。

lǐ guān yán jiù zhì qià hā mì yǔ duo yán sān wèi bǐ suì yī gòng gòng bù guò sān bǎi rén

礼官言:“旧制,恰哈密与朵颜三卫比岁一贡,贡不过三百人。

sān wèi de jìn jǐn xǔ rù dōu

三卫地近,尽许入都。

hā mì zé shí qiǎn qí èr yú liú dài yú biān

哈密则十遣其二,余留待于边。

ruò xī yù zé yuè zài wàn lǐ sù fēi shǔ guó nán shì sān wèi gòng qī ér suǒ qiǎn shǐ rén bèi yú héng shù

若西域则越在万里,素非属国,难视三卫贡期,而所遣使人倍逾恒数。

fān wén zhì èr bǎi yú tōng jiē yǐ suǒ qǔ pàn rén yá mù lán wèi cí

番文至二百余通,皆以索取叛人牙木兰为词。

qiè kǒng tuō cí kuī sì yǐ chān cháo tíng chǔ fèn

窃恐托词窥伺,以觇朝廷处分。

biān chén bù zūn míng lì gài xíng qǐ sòng yǒu guāi fǎ tǐ

边臣不遵明例,概行起送,有乖法体。

qǐ xià dū fǔ zhū chén yù zhū fān rén rù gòng fēn bié cún liú qǐ sòng bù dé gài qiǎn rù jīng

乞下督抚诸臣,遇诸番人入贡,分别存留起送,不得概遣入京。

qiě yán chì biān lì wú bì huò mù qián yí huàn yì rì tān nà kuǎn zhī xū míng wàng yù biān zhī shí cè

且严饬边吏,毋避祸目前,贻患异日,贪纳款之虚名,忘御边之实策。

dì kě qí zòu

”帝可其奏。

gù shì zhū fān gòng wù zhì biān chén yàn shàng qí jí lǐ guān wèi àn jí gěi cì

故事,诸番贡物至,边臣验上其籍,礼官为按籍给赐。

jí suǒ bù zài xǔ zì xíng mào yì

籍所不载,许自行贸易。

gòng shǐ jì jùn jí yǒu yú huò zé lìng xié guī

贡使既竣,即有余货,责令携归。

yuàn rù guān zhě lǐ guān zòu wén gěi chāo

愿入官者,礼官奏闻,给钞。

zhèng dé mò xiá fān huá xū jiāo guān wǎng lì shǐ yǒu mào yì yú huò lìng shì kuài píng zhí guān gěi juàn chāo zhī lì

正德末,黠番猾胥交关罔利,始有贸易余货令市侩评直、官给绢钞之例。

zhì shì tiān fāng jí tǔ lǔ fān shǐ chén qí jí yú yù shí cuò dāo zhū huò gù qiú zhǔn gòng wù gěi shǎng

至是,天方及土鲁番使臣,其籍余玉石、锉刀诸货,固求准贡物给赏。

lǐ guān bù dé yǐ yǐ zhèng dé jiān lì wèi qǐng xǔ zhī

礼官不得已,以正德间例为请,许之。

fān shǐ duō gǔ rén lái zhé xié zhòng zī yǔ zhōng guó shì

番使多贾人,来辄挟重赀与中国市。

biān lì shì huì qīn kè duō duān lèi qǔ cháng yú gōng jiā

边吏嗜贿,侵克多端,类取偿于公家。

huò bù dàng qí zhí zé páo xiào bù zhǐ

或不当其直,则咆哮不止。

shì suì gòng shǐ jiē xiá hàn jì xí zhī zhōng guó qíng qiě hàn biān lì zhī qīn kè yě lǚ su zhī lǐ guān què bù wèn

是岁,贡使皆黠悍,既习知中国情,且憾边吏之侵克也,屡诉之,礼官却不问。

zhèn shǒu gān sù zhōng guān chén hào zhě dāng fān shǐ rù gòng shí lìng jiā nú wáng hóng duō suǒ míng mǎ yù shí zhū wù shǐ chén hàn zhī

镇守甘肃中官陈浩者,当番使入贡时,令家奴王洪多索名马、玉石诸物,使臣憾之。

yī rì yù hóng yú qú jí zhí yì guān yǐ zhèng shí qí shì

一日,遇洪于衢,即执诣官以证实其事。

lǐ guān yán shì guān guó tǐ xū dà yǒu chǔ fèn yǐ fú yuǎn rén zhī xīn

礼官言事关国体,须大有处分,以服远人之心。

nǎi mìng sān fǎ sī jǐn yī wèi jí jǐ shì zhōng gè qiǎn guān yī yuán fù gān sù àn zhì hóng qì huò zuì

乃命三法司、锦衣卫及给事中各遣官一员赴甘肃按治,洪迄获罪。

shí qī nián fù gòng qí shǐ chén qǐng yóu lǎn zhōng tǔ

十七年复贡,其使臣请游览中土。

lǐ guān yí yǒu jiǎo xīn yǐ fēi gù shì gé zhī

礼官疑有狡心,以非故事格之。

èr shí èr nián xié sā mǎ r hǎn tǔ lǔ fān hā mì lǔ mí zhū guó gòng mǎ jí fāng wù

二十二年偕撒马儿罕、土鲁番、哈密、鲁迷诸国贡马及方物。

hòu wǔ liù nián yī gòng qì wàn lì zhōng bù jué

后五六年一贡,迄万历中不绝。

tiān fāng yú xī yù wèi dà guó sì shí cháng shì xià wú yǔ báo shuāng xuě wéi lù zuì nóng cǎo mù jiē zī zhī cháng yǎng

天方于西域为大国,四时常似夏,无雨雹霜雪,惟露最浓,草木皆资之长养。

tǔ wò ráo lì mài hēi shǔ

土沃,饶栗、麦、黑黍。

rén jiē qí shuò

人皆颀硕。

nán zǐ xuē fà yǐ bù chán zhī

男子削发,以布缠之。

fù nǚ zé biān fā gài tóu bù lù qí miàn

妇女则编发盖头,不露其面。

xiāng chuán huí huí shè jiào zhī zǔ yuē mǎ hā má zhě shǒu yú cǐ de xíng jiào sǐ jí zàng yān

相传回回设教之祖曰马哈麻者,首于此地行教,死即葬焉。

mù dǐng cháng yǒu guāng rì yè bù xī

墓顶常有光,日夜不熄。

hòu rén zūn qí jiào jiǔ ér bù shuāi gù rén jiē xiàng shàn

后人遵其教,久而不衰,故人皆向善。

guó wú kē rǎo yì wú xíng fá shàng xià ān hé kòu zéi bù zuò xī tǔ chēng wéi lè guó

国无苛扰,亦无刑罚,上下安和,寇贼不作,西土称为乐国。

sú jìn jiǔ

俗禁酒。

yǒu lǐ bài sì yuè chū shēng qí wáng jí chén mín xián bài tiān hào hū chēng yáng yǐ wéi lǐ

有礼拜寺,月初生,其王及臣民咸拜天,号呼称扬以为礼。

sì fēn sì fāng měi fāng jiǔ shí jiān gòng sān bǎi liù shí jiān jiē bái yù wèi zhù huáng gān yù wéi dì

寺分四方,每方九十间,共三百六十间,皆白玉为柱,黄甘玉为地。

qí táng yǐ wǔ sè shí qì chéng sì fāng píng dǐng

其堂以五色石砌成,四方平顶。

nèi yòng chén xiāng dà mù wèi liáng fán wǔ yòu yǐ huáng jīn wèi gé

内用沉香大木为梁凡五,又以黄金为阁。

táng zhōng yuán yōng xī yǐ qiáng wēi lù lóng xián xiāng hé tǔ wèi zhī

堂中垣墉,悉以蔷薇露、龙涎香和土为之。

shǒu mén yǐ èr hēi shī

守门以二黑狮。

táng zuǒ yǒu sī mǎ yí mù qí guó chēng wéi shèng rén zhǒng

堂左有司马仪墓,其国称为圣人冢。

tǔ xī bǎo shí wéi qiáng zé huáng gān yù

土悉宝石,围墙则黄甘玉。

liǎng páng yǒu zhū zǔ shī chuán fǎ zhī táng yì yǐ shí zhù chéng jù jí qí zhuàng lì

两旁有诸祖师传法之堂,亦以石筑成,俱极其壮丽。

qí chóng fèng huí huí jiào rú cǐ

其崇奉回回教如此。

guā guǒ zhū chù xián rú zhōng guó

瓜果、诸畜,咸如中国。

xī guā gān guā yǒu yī rén bù néng jǔ zhě táo yǒu zhòng sì wǔ jīn zhě jī yā yǒu zhòng shí yú jīn zhě jiē zhū fān suǒ wú yě

西瓜、甘瓜有一人不能举者,桃有重四五斤者,鸡、鸭有重十余斤者,皆诸番所无也。

mǎ hā má mù hòu yǒu yī jǐng shuǐ qīng ér gān

马哈麻墓后有一井,水清而甘。

fàn hǎi zhě bì jí yǐ xíng yù jù fēng qǔ shuǐ sǎ zhī jí xi

泛海者必汲以行,遇飓风,取水洒之即息。

dāng zhèng hé shǐ xī yáng shí chuán qí fēng wù rú cǐ

当郑和使西洋时,传其风物如此。

qí hòu chēng wáng zhě zhì èr sān shí rén qí sú yì jiàn bù rú chū yǐ

其后称王者至二三十人,其俗亦渐不如初矣。

mò dé nà huí huí zǔ guó yě de jìn tiān fāng

默德那,回回祖国也,地近天方。

xuān dé shí qí qiú zhǎng qiǎn shǐ xié tiān fāng shǐ chén lái gòng hòu bù fù zhì

宣德时,其酋长遣使偕天方使臣来贡,后不复至。

xiāng chuán qí chū guó wáng mó hǎn mò dé shēng ér shén líng jǐn chén fú xī yù zhū guó zhū guó zūn wéi bié ān bá ěr yóu yán tiān shǐ yě

相传,其初国王谟罕蓦德生而神灵,尽臣服西域诸国,诸国尊为别谙拔尔,犹言天使也。

guó zhōng yǒu jīng sān shí běn fán sān qiān liù bǎi yú duàn

国中有经三十本,凡三千六百余段。

qí shū páng xíng jiān zhuàn cǎo jiè sān tǐ xī yáng zhū guó jiē yòng zhī

其书旁行,兼篆、草、楷三体,西洋诸国皆用之。

qí jiào yǐ shì tiān wéi zhǔ ér wú xiàng shè

其教以事天为主,而无像设。

měi rì xī xiàng qián bài

每日西向虔拜。

měi suì zhāi jiè yī yuè mù yù gēng yī jū bì yì cháng chǔ

每岁斋戒一月,沐浴更衣,居必易常处。

duò kāi huáng zhōng qí guó sā hā bā sā ā dì gàn gé sī shǐ chuán qí jiào rù zhōng guó

隋开皇中,其国撒哈八撒阿的干葛思始传其教入中国。

qì yuán shì qí rén biàn yú sì fāng jiē shǒu jiào bù tì

迄元世,其人遍于四方,皆守教不替。

guó zhōng chéng chí gōng shì shì sì tián yuán dà lèi zhōng tǔ

国中城池、宫室、市肆、田园,大类中土。

yǒu yīn yáng xīng lì yī yào yīn yuè zhū jì

有阴阳、星历、医药、音乐诸技。

qí zhī wén zhì qì yóu qiǎo

其织文、制器尤巧。

hán shǔ yìng hòu mín yīn wù fán wǔ gǔ liù chù xián bèi

寒暑应候,民殷物繁,五谷六畜咸备。

sú zhòng shā bù shí zhū ròu

俗重杀,不食猪肉。

cháng yǐ bái bù méng tóu suī shì tā bāng yì bù yì qí sú

尝以白布蒙头,虽适他邦,亦不易其俗。

kūn chéng xī yù huí huí zhǒng

坤城,西域回回种。

xuān dé wǔ nián qí shǐ chén zhě mǎ lì dīng děng lái cháo gòng tuó mǎ

宣德五年,其使臣者马力丁等来朝,贡驼马。

shí yǒu kāi zhōng zhī lìng shǐ zhě jí shū mǐ yī wàn liù qiān qī bǎi shí yú jīng cāng zhōng yán

时有开中之令,使者即输米一万六千七百石于京仓中盐。

jí cí hái yuàn yǐ suǒ nà mǐ xiàn guān

及辞还,愿以所纳米献官。

dì yuē huí rén shàn yíng lì suī míng cháo gòng shí tú mào yì kě chou yǐ zhí

帝曰:“回人善营利,虽名朝贡,实图贸易,可酬以直。

yú shì yǔ bó sì shí pǐ bù bèi zhī

”于是予帛四十匹、布倍之。

qí hòu yì cháng gòng

其后亦尝贡。

zì chéng zǔ yǐ wǔ dìng tiān xià yù wēi zhì wàn fāng qiǎn shǐ sì chū zhāo lái

自成祖以武定天下,欲威制万方,遣使四出招徕。

yóu shì xī yù dà xiǎo zhū guó mò bù qǐ sǎng chēng chén xiàn chēn kǒng hòu

由是西域大小诸国莫不稽颡称臣,献琛恐后。

yòu běi qióng shā mò nán jí míng hǎi dōng xī dǐ rì chū méi zhī chù fán zhōu chē kě zhì zhě wú suǒ bù jiè

又北穷沙漠,南极溟海,东西抵日出没之处,凡舟车可至者,无所不届。

zì shì shū fāng yì yù niǎo yán zhū rén lí zhī shǐ fú còu quē tíng

自是,殊方异域鸟言侏亻离之使,辐辏阙廷。

suì shí bān cì kù cáng wèi xū

岁时颁赐,库藏为虚。

ér sì fāng qí zhēn yì bǎo míng qín shū shòu jìn xiàn shàng fāng zhě yì rì zēng yuè yì

而四方奇珍异宝、名禽殊兽进献上方者,亦日增月益。

gài jiān hàn táng zhī shèng ér yǒu zhī bǎi wáng suǒ mò bìng yě

盖兼汉、唐之盛而有之,百王所莫并也。

yú wēi jí yú hòu sì xuān dé zhèng tǒng cháo yóu duō chóng yì ér zhì

余威及于后嗣,宣德、正统朝犹多重译而至。

rán rén zōng bù wu yuǎn lüè jiàn zuò zhī chū jí chè xī yáng qǔ bǎo zhī chuán tíng sōng huā jiāng zào zhōu zhī yì zhào xī yù shǐ chén hái jīng chì zhī guī guó bù yù pí zhōng tǔ yǐ fèng yuǎn rén

然仁宗不务远略,践阼之初,即撤西洋取宝之船,停松花江造舟之役,召西域使臣还京,敕之归国,不欲疲中土以奉远人。

xuān dé jì zhī suī jiān yī qiǎn shǐ xún yì tíng zhǐ yǐ gù biān yú huò xiū xī yān

宣德继之,虽间一遣使,寻亦停止,以故边隅获休息焉。

jīn cǎi gù dú cháng fèng gòng tōng míng tiān cháo zhě

今采故牍尝奉贡通名天朝者,

yuē hā sān

曰哈三,

yuē hā liè r

曰哈烈儿,

yuē shā de mán

曰沙的蛮,

yuē hā de lán

曰哈的兰,

yuē sǎo lán

曰扫兰,

yuē miē kè lì

曰乜克力,

yuē bǎ lì hēi

曰把力黑,

yuē ǎn lì má

曰俺力麻,

yuē tuō hū má

曰脱忽麻,

yuē chá lì shī

曰察力失,

yuē gàn shī

曰干失,

yuē bo hā là

曰卜哈剌,

yuē pà là

曰怕剌,

yuē nǐ shā wù r

曰你沙兀儿,

yuē kè shī mí r

曰克失迷儿,

yuē tiè bì lì sī

曰帖必力思,

yuē huǒ tán

曰火坛,

yuē huǒ zhàn

曰火占,

yuē kǔ xiān

曰苦先,

yuē yá xī

曰牙昔,

yuē yá ér gàn

曰牙儿干,

yuē róng

曰戎,

yuē bái

曰白,

yuē wù lún

曰兀伦,

yuē ā duān

曰阿端,

yuē xié sī chéng

曰邪思城,

yuē shě hēi

曰舍黑,

yuē bǎi yīn

曰摆音,

yuē kè qié

曰克癿,

jì èr shí jiǔ bù

计二十九部。

yǐ jiāng yù biǎn xiǎo zhǐ chēng dì miàn

以疆域褊小,止称地面。

yǔ hā liè hā shí hā r sài lán yì lì bǎ lì shī là sī shā lù hǎi yá ā sù bǎ dān jiē yóu hā mì rù jiā yù guān huò sān nián wǔ nián yī gòng rù jīng zhě bù dé guò sān shí wǔ rén

与哈烈、哈实哈儿、赛蓝、亦力把力、失剌思、沙鹿海牙、阿速、把丹皆由哈密入嘉峪关,或三年、五年一贡,入京者不得过三十五人。

qí bù yóu hā mì zhě gèng yǒu qǐ ér má mǐ r hā lán kě tuō qié là zhú yě de gàn là zhú yì bù là yīn gé shī mí qǐ ér jí sī yǔ nú sī hā xīn shí yī dì miàn yì cháng tōng gòng

其不由哈密者,更有乞儿、麻米儿、哈兰可脱、癿蜡烛、也的干、剌竹、亦不剌、因格失、迷乞儿、吉思羽奴、思哈辛十一地面,亦尝通贡。

lǔ mí qù zhōng guó jué yuǎn

鲁迷,去中国绝远。

jiā jìng sān nián qiǎn shǐ gòng shī zi xi niú

嘉靖三年遣使贡狮子、西牛。

jǐ shì zhōng zhèng yī péng yán lǔ mí fēi cháng gòng zhī bāng shī zi fēi kě yù zhī shòu qǐng què zhī yǐ guāng shèng dé

给事中郑一鹏言:“鲁迷非尝贡之邦,狮子非可育之兽,请却之,以光圣德。

lǐ guān xí shū děng yán lǔ mí bù liè wáng huì qí zhēn wěi bù kě zhī

”礼官席书等言:“鲁迷不列《王会》,其真伪不可知。

jìn tǔ lǔ fān shù qīn gān sù ér biān lì yú lǔ mí cè nèi chá yǒu tǔ lǔ fān zhī rén

近土鲁番数侵甘肃,而边吏于鲁迷册内,察有土鲁番之人。

qí jiǎo zhà míng shén qǐng qiǎn zhī chū guān zhì suǒ huò jiàn dié zuì

其狡诈明甚,请遣之出关,治所获间谍罪。

dì jìng nà zhī ér lìng biān chén chá zhì

”帝竟纳之,而令边臣察治。

wǔ nián dōng fù yǐ èr wù lái gòng

五年冬,复以二物来贡。

jì bān cì qí shǐ chén yán cháng tú bá shè fèi zhì èr wàn èr qiān yú jīn qǐng jiā cì

既颁赐,其使臣言,长途跋涉,费至二万二千余金,请加赐。

yù shǐ zhāng lù yán huá yí yì fāng rén wù yì xìng liú rén yǎng chù bù wéi wéi wù yì qiě fú rén

御史张禄言:“华夷异方,人物异性,留人养畜,不惟违物,抑且拂人。

kuàng yǎng shī rì yòng èr yáng yǎng xi niú rì yòng guǒ ěr

况养狮日用二羊,养西牛日用果饵。

shòu xiāng shí yǔ shí rén shí shèng xián jiē è zhī

兽相食与食人食,圣贤皆恶之。

yòu diào yù rén yì rì xū gòng yì

又调御人役,日需供亿。

yǐ guāng lù yǒu xiàn zhī cái chōng rén shòu wú yì zhī fèi shū wèi fú jīng

以光禄有限之财,充人兽无益之费,殊为拂经。

qǐ fǎn qí rén què qí wù báo qí shǎng míng zhōng guó shèng rén bù guì yì wù zhī yì

乞返其人,却其物,薄其赏,明中国圣人不贵异物之意。

bù nà

”不纳。

nǎi cóng lǐ guān yán rú hóng zhì sā mǎ r hǎn lì yì zhī

乃从礼官言,如弘治撒马儿罕例益之。

èr shí èr nián xié tiān fāng zhū guó gòng mǎ jí fāng wù míng nián hái zhì gān zhōu

二十二年偕天方诸国贡马及方物,明年还至甘州。

huì yǐ běi zéi rù kòu zǒng bīng guān yáng xìn lìng gòng shǐ jiǔ shí yú rén wǎng yù sǐ zhě jiǔ rén

会迤北贼入寇,总兵官杨信令贡使九十余人往御,死者九人。

dì wén chǐ xìn zhí mìng yǒu sī guān liǎn guī qí sàng

帝闻,褫信职,命有司棺敛归其丧。

èr shí qī nián sān shí sān nián bìng rù gòng

二十七年、三十三年并入贡。

qí gòng wù yǒu shān hú hǔ pò jīn gāng zuàn huā cí qì suǒ fú sā hā là zhàng líng yáng jiǎo xi gǒu pí shě liè sūn pí tiě jiǎo pí zhī shǔ

其贡物有珊瑚、琥珀、金刚钻、花瓷器、锁服、撒哈剌帐、羚羊角、西狗皮、舍列狲皮、铁角皮之属。

✦ You read 列传·卷二百二十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.