明史 · 佚名 · Chapter 66 of 333

志·卷四十二

PinyinModern Translation
Size

yú fú èr

◎舆服二

huáng dì miǎn fú hòu fēi guān fú huáng tài zǐ qīn wáng yǐ xià guān fú

○皇帝冕服后妃冠服皇太子亲王以下冠服

huáng dì miǎn fú hóng wǔ yuán nián xué shì táo ān qǐng zhì wǔ miǎn

皇帝冕服:洪武元年,学士陶安请制五冕。

tài zǔ yuē cǐ lǐ tài fán

太祖曰:“此礼太繁。

jì tiān de zōng miào fú gǔn miǎn

祭天地、宗庙,服衮冕。

shè jì děng sì fú tōng tiān guān jiàng shā páo

社稷等祀,服通天冠,绛纱袍。

yú bù yòng

馀不用。

sān nián gēng dìng zhēng dàn dōng zhì shèng jié bìng fú gǔn miǎn jì shè jì xiān nóng cè bài yì rú zhī

”三年,更定正旦、冬至、圣节并服衮冕,祭社稷、先农、册拜,亦如之。

shí liù nián dìng gǔn miǎn zhī zhì

十六年,定衮冕之制。

miǎn qián yuán hòu fāng xuán biǎo xūn lǐ

冕,前圆后方,玄表𫄸里。

qián hòu gè shí èr liú liú wǔ cǎi yù shí èr zhū wǔ cǎi sāo shí yǒu èr jiù jiù xiāng qù yī cùn

前后各十二旒,旒五采,玉十二,珠五,采缫十有二就,就相去一寸。

hóng sī zǔ wèi yīng tǒu kuàng chōng ěr yù zān dǎo

红丝组为缨,黈纩充耳,玉簪导。

gǔn xuán yī huáng cháng shí èr zhāng rì yuè xīng chén shān lóng huá chóng liù zhāng zhī yú yī zōng yí zǎo huǒ fěn mǐ fǔ fú liù zhāng xiù yú shang

衮,玄衣黄裳,十二章,日、月、星辰、山、龙、华虫六章织于衣,宗彝、藻、火、粉米、黼、黻六章绣于裳。

bái luō dà dài hóng lǐ

白罗大带,红里。

bì xī suí shang sè xiù lóng huǒ shān wén

蔽膝随裳色,绣龙、火、山文。

yù gé dài yù pèi

玉革带,玉佩。

dà shòu liù cǎi chì huáng hēi bái piāo lǜ xiǎo shòu sān sè tóng dà shòu

大绶六采,赤、黄、黑、白、缥、绿,小绶三,色同大绶。

jiān shī sān yù huán

间施三玉环。

bái luō zhōng dān fú lǐng qīng yuán zhuàn

白罗中单,黻领,青缘襈。

huáng wà huáng què jīn shì

黄袜黄舄,金饰。

èr shí liù nián gēng dìng gǔn miǎn shí èr zhāng

二十六年,更定衮冕十二章。

miǎn bǎn guǎng yī chǐ èr cùn zhǎng èr chǐ sì cùn

冕版广一尺二寸,长二尺四寸。

guān shàng yǒu fù xuán biǎo zhū lǐ yú rú jiù zhì

冠上有覆,玄表朱里,馀如旧制。

guī zhǎng yī chǐ èr cùn

圭长一尺二寸。

gǔn xuán yī xūn cháng shí èr zhāng rú jiù zhì

衮,玄衣𫄸裳,十二章如旧制。

zhōng dān yǐ sù shā wèi zhī

中单以素纱为之。

hóng luó bì xī shàng guǎng yī chǐ xià guǎng èr chǐ cháng sān chǐ zhī huǒ lóng shān sān zhāng

红罗蔽膝,上广一尺,下广二尺,长三尺,织火、龙、山三章。

gé dài pèi yù cháng sān chǐ sān cùn

革带佩玉,长三尺三寸。

dà dài sù biǎo zhū lǐ liǎng biān yòng yuán shàng yǐ zhū jǐn xià yǐ lǜ jǐn

大带素表朱里,两边用缘,上以朱锦,下以绿锦。

dà shòu liù cǎi huáng bái chì xuán piāo lǜ zhī chéng chún xuán zhì wǔ bǎi shǒu

大绶,六采(黄、白、赤、玄、缥、绿)织成,纯玄质五百首。

fán hé dān fǎng wèi yī xì sì xì wèi yī fú wǔ fú wèi yī shǒu

(凡合单纺为一系,四系为一扶,五扶为一首。

xiǎo shòu sān sè tóng dà shòu

)小绶三,色同大绶。

jiān zhī sān yù huán

间织三玉环。

zhū wà chì què

朱袜,赤舄。

yǒng lè sān nián dìng miǎn guān yǐ zào shā wèi zhī shàng fù yuē yán tóng bǎn wèi zhì yī zhī yǐ qǐ xuán biǎo zhū lǐ qián yuán hòu fāng

永乐三年定,冕冠以皂纱为之,上覆曰𫄧,桐板为质,衣之以绮,玄表朱里,前圆后方。

yǐ yù héng wéi guān yù zān guàn niǔ niǔ yǔ guān wǔ zú qián tǐ xià yuē wǔ suí zài guān zhī xià yì yuē wǔ

以玉衡维冠,玉簪贯纽,纽与冠武(足前体下曰武,绥在冠之下,亦曰武。

bìng xì yīng chù jiē shì yǐ jīn

)并系缨处,皆饰以金。

yán yǐ zuǒ yòu chuí tǒu kuàng chōng ěr yòng huáng yù

𫄧以左右垂黈纩充耳,(用黄玉。

xì yǐ xuán dǎn chéng yǐ bái yù tiàn zhū hóng

)系以玄𬘘,承以白玉瑱朱纮。

yú rú jiù zhì

馀如旧制。

yù guī zhǎng yī chǐ èr cùn yǎn qí shàng kè shān sì yǐ xiàng sì zhèn zhī shān gài zhōu zhèn guī zhī zhì yì yú dà guī bù zhuàn zhě yě

玉圭长一尺二寸,剡其上,刻山四,以象四镇之山,盖周镇圭之制,异于大圭不瑑者也。

yǐ huáng qǐ yuē qí xià bié yǐ náng tāo zhī jīn lóng wén

以黄绮约其下,别以囊韬之,金龙文。

gǔn fú shí yǒu èr zhāng

衮服十有二章。

xuán yī bā zhāng rì yuè lóng zài jiān xīng chén shān zài bèi huǒ huá chóng zōng yí zài xiù měi xiù gè sān

玄衣八章,日、月、龙在肩,星辰、山在背,火、华虫、宗彝在袖,(每袖各三。

jiē zhī chéng běn shǎi lǐng biǎo zhuàn jū

)皆织成本色领褾襈裾。

biǎo zhě xiù duān

(褾者袖端。

zhuàn zhě yī yuán

襈者衣缘。

xūn cháng sì zhāng zhī zǎo fěn mǐ fǔ fú gè èr qián sān fú hòu sì fú qián hòu bù xiāng zhǔ gòng yāo yǒu pì jī běn shǎi bì xī

)𫄸裳四章,织藻、粉米、黼、黻各二,前三幅,后四幅,前后不相属,共腰,有辟积,本色綼裼。

shang cè yǒu chún wèi zhī bì shang xià yǒu chún wèi zhī xī chún zhě yuán yě

裳侧有纯谓之綼,裳下有纯谓之裼,纯者缘也。

zhōng dān yǐ sù shā wèi zhī

中单以素纱为之。

qīng lǐng biǎo zhuàn jū lǐng zhī fú wén shí sān

青领褾襈裾,领织黻文十三。

bì xī suí shang sè sì zhāng zhī zǎo fěn mǐ fǔ fú gè èr

蔽膝随裳色,四章,织藻、粉米、黼黻各二。

běn shǎi yuán yǒu xún shī yú fèng zhōng

本色缘,有𬘓,施于缝中。

yù gōu èr

玉钩二。

yù pèi èr gè yòng yù héng yī yǔ yī jū èr chōng yá yī huáng èr

玉佩二,各用玉珩一、瑀一、琚二、冲牙一、璜二;

yǔ xià chuí yù huā yī yù dī èr

瑀下垂玉花一、玉滴二;

zhuàn shì yún lóng wén miáo jīn

瑑饰云龙文描金。

zì héng ér xià xì zǔ wǔ guàn yǐ yù zhū

自珩而下系组五,贯以玉珠。

xíng zé chōng yá èr dī yǔ huáng xiāng chù yǒu shēng

行则冲牙、二滴与璜相触有声。

jīn gōu èr

金钩二。

yǒu èr xiǎo shòu liù cǎi huáng bái chì xuán piāo lǜ xūn zhì

有二小绶,六采(黄、白、赤、玄、缥、绿)𫄸质。

dà shòu liù cǎi huáng bái chì xuán piāo lǜ xūn zhì sān xiǎo shòu sè tóng dà shòu

大绶,六采(黄、白、赤、玄、缥、绿)𫄸质,三小绶,色同大绶。

jiān shī sān yù huán lóng wén jiē zhī chéng

间施三玉环,龙文,皆织成。

wà què jiē chì sè què yòng hēi qú chún yǐ huáng shì què shǒu

袜舄皆赤色,舄用黑絇纯,以黄饰舄首。

jiā jìng bā nián yù gé chén zhāng cōng gǔn miǎn yǒu gé dài jīn hé bù yòng

嘉靖八年,谕阁臣张璁:“衮冕有革带,今何不用?

cōng duì yuē àn chén xiáng dào lǐ shū gǔ gé dài dà dài jiē wèi zhī pán

”璁对曰:“按陈祥道《礼书》,古革带、大带,皆谓之鞶。

gé dài yǐ dào pèi fú rán hòu jiā yǐ dà dài ér hù jìn yú èr dài zhī jiān

革带以纛佩韨,然后加以大带,而笏搢于二带之间。

fu gé dài qián xì fú hòu xì shòu zuǒ yòu xì pèi zì gǔ miǎn biàn héng yòng zhī

夫革带前系韨,后系绶,左右系佩,自古冕弁恒用之。

jīn wéi bù yòng gé dài yǐ zhì qián hòu pèi fú jiē wú suǒ xì suì fù shǔ shang yào zhī jiān shī gǔ zhì yǐ

今惟不用革带,以至前后佩服皆无所系,遂附属裳要之间,失古制矣。

dì yuē miǎn fú sì tiān de xiǎng zǔ zōng ruò quē gé dài fēi zī míng shèng fú zhī yì

”帝曰:“冕服祀天地,享祖宗,若阙革带,非齐明盛服之意。

jí guān huì diǎn zài bì xī yòng luō shàng zhī huǒ shān lóng sān zhāng bìng dà dài yuán yòng jǐn jiē yǔ jīn suǒ fú bù hé

及观《会典》载蔽膝用罗,上织火、山、龙三章,并大带缘用锦,皆与今所服不合。

qīng kě bìng gé dài xì bì xī pèi shòu zhī shì xiáng kǎo huì tú yǐ jìn

卿可并革带系蔽膝、佩、绶之式,详考绘图以进。

yòu yún yī shang fēn shàng xià fú ér jīn yī héng yǎn shang

”又云:“衣裳分上下服,而今衣恒掩裳。

shang zhì rú wéi ér jīn liǎng fú

裳制如帷,而今两幅。

zhèn yì yī dàn dāng yǔ shang yào xià qí ér lù shang zhī liù zhāng hé rú

朕意衣但当与裳要下齐,而露裳之六章,何如?

yǐ yòu yù cōng yǐ biàn gēng zǔ zhì wèi yí

”已,又谕璁以变更祖制为疑。

cōng duì yuē chén kǎo lǐ zhì yī bù yǎn shang yǔ shèng yì yǔn hé

璁对曰:“臣考礼制,衣不掩裳,与圣意允合。

fu yī liù zhāng shang liù zhāng yì gè yǒu qǔ yī zì bù róng yǎn shang

夫衣六章,裳六章,义各有取,衣自不容掩裳。

dà míng jí lǐ jí huì diǎn yǔ gǔ zhì bù yì

《大明集礼》及《会典》与古制不异。

jīn yī bā zhāng shang sì zhāng gù yī cháng yǎn shang rán yú diǎn jí wú suǒ zhǔn

今衣八章,裳四章,故衣常掩裳,然于典籍无所准。

nèi gé suǒ cáng tú zhù gài yīn guān sī zhī zào xún xí é miù

内阁所藏图注,盖因官司织造,循习讹谬。

jīn dìng zhèng zhī nǎi fù zǔ zhì fēi yǒu biàn gèng

今订正之,乃复祖制,非有变更。

dì yì nǎi jué

”帝意乃决。

yīn fù yù cōng yuē yī yǒu liù zhāng gǔ yǐ huì jīn dāng yǐ zhī

因复谕璁曰:“衣有六章,古以绘,今当以织。

zhèn mìng zhī rǎn jú kǎo guó chū miǎn fú rì yuè gè jìng wǔ cùn dāng cóng zhī

朕命织染局考国初冕服,日月各径五寸,当从之。

shang liù zhāng gǔ yòng xiù yì dāng cóng zhī

裳六章,古用绣,亦当从之。

gǔ sè yòng xuán huáng qǔ xiàng tiān dì

古色用玄黄,取象天地。

jīn shang yòng xūn yú yì wú qǔ dāng cóng gǔ

今裳用𫄸,于义无取,当从古。

gé dài jí shù dài hòu dāng yòng yù yǐ pèi shòu xì zhī yú xià

革带即束带,后当用玉,以佩绶系之于下。

bì xī suí shang sè qí xiù shàng lóng xià huǒ kě bù yòng shān

蔽膝随裳色,其绣上龙下火,可不用山。

qīng yǔ nèi gé zhū chén tóng kǎo zhī

卿与内阁诸臣同考之。

yú shì yáng yī qīng děng xiáng yì gǔn miǎn zhī fú zì huáng yú yǐ lái xuán yī huáng cháng wèi shí èr zhāng

”于是杨一清等详议:“衮冕之服,自黄、虞以来,玄衣黄裳,为十二章。

rì yuè xīng chén shān lóng huá chóng qí xù zì shàng ér xià wèi yī zhī liù zhāng

日、月、星辰、山、龙、华虫,其序自上而下,为衣之六章;

zōng yí zǎo huǒ fěn mǐ fǔ fú qí xù zì xià ér shàng wèi shang zhī liù zhāng

宗彝、藻、火、粉米、黼、黻,其序自下而上,为裳之六章。

zì zhōu yǐ hòu jìn biàn qí zhì huò bā zhāng huò jiǔ zhāng yǐ lì yú gǔ yǐ

自周以后浸,变其制,或八章,或九章,已戾于古矣。

wǒ tài zǔ huáng dì fù dìng wèi shí èr zhāng zhī zhì sī zào zhī guān réng xí chuǎn é fēi zhì zuò zhī chū yì

我太祖皇帝复定为十二章之制,司造之官仍习舛讹,非制作之初意。

fú qǐ shèng duàn bù yí

伏乞圣断不疑。

dì nǎi lìng zé jí gēng zhèng qí zhì

”帝乃令择吉更正其制。

guàn yǐ yuán kuāng wū shā mào zhī liú zhuì qī cǎi yù zhū shí èr qīng kuàng chōng ěr zhui yù zhū èr yú rú jiù zhì

冠以圆匡乌纱冒之,旒缀七采玉珠十二,青纩充耳,缀玉珠二,馀如旧制。

xuán yī huáng cháng yī shang gè liù zhāng

玄衣黄裳,衣裳各六章。

hóng wǔ jiān jiù zhì rì yuè jìng wǔ cùn shang qián hòu lián shǔ rú wéi liù zhāng yòng xiù

洪武间旧制,日月径五寸,裳前后连属如帷,六章用绣。

bì xī suí shang sè luō wèi zhī shàng xiù lóng yī xià xiù huǒ sān xì yú gé dài dà dài sù biǎo zhū lǐ shàng yuán yǐ zhū xià yǐ lǜ

蔽膝随裳色,罗为之,上绣龙一,下绣火三,系于革带,大带素表朱里,上缘以朱,下以绿。

gé dài qián yòng yù qí hòu wú yù yǐ pèi shòu xì ér yǎn zhī

革带前用玉,其后无玉,以佩绶系而掩之。

zhōng dān jí guī jù rú yǒng lè jiān zhì

中单及圭,俱如永乐间制。

zhū wà chì què huáng tiáo yuán xuán yīng jié

朱袜,赤舄,黄条缘玄缨结。

huáng dì tōng tiān guān fú hóng wǔ yuán nián dìng jiāo miào shěng shēng huáng tài zǐ zhū wáng guān hūn jiào jiè zé fú tōng tiān guān jiàng shā páo

皇帝通天冠服:洪武元年定,郊庙、省牲,皇太子诸王冠婚、醮戒,则服通天冠、绛纱袍。

guān jiā jīn bó shān fù chán shí èr shǒu shī zhū cuì hēi jiè zé zǔ yīng yù zān dǎo

冠加金博山,附蝉十二,首施珠翠,黑介帻,组缨,玉簪导。

jiàng shā páo shēn yī zhì

绛纱袍,深衣制。

bái shā nèi dān zào lǐng biǎo zhuàn jū

白纱内单,皂领褾襈裾。

jiàng shā bì xī bái jiǎ dài fāng xīn qǔ lǐng

绛纱蔽膝,白假带,方心曲领。

bái wà chì què

白袜,赤舄。

qí gé dài pèi shòu yǔ gǔn fú tóng

其革带、佩绶,与衮服同。

huáng dì pí biàn fú shuò wàng shì cháo jiàng zhào jiàng xiāng jìn biǎo sì yí cháo gòng wài guān cháo jìn cè shì chuán lú jiē fú zhī

皇帝皮弁服:朔望视朝、降诏、降香、进表、四夷朝贡、外官朝觐、策士传胪皆服之。

jiā jìng yǐ hòu jì tài suì shān chuān zhū shén yì fú zhī

嘉靖以后,祭太岁山川诸神亦服之。

qí zhì zì hóng wǔ èr shí liù nián dìng

其制自洪武二十六年定。

pí biàn yòng wū shā mào zhī qián hòu gè shí èr fèng měi féng zhuì wǔ cǎi yù shí èr yǐ wéi shì yù zān dǎo hóng zǔ yīng

皮弁用乌纱冒之,前后各十二缝,每缝缀五采玉十二以为饰,玉簪导,红组缨。

qí fú jiàng shā yī bì xī suí yī sè

其服绛纱衣,蔽膝随衣色。

bái yù pèi gé dài

白玉佩革带。

yù gōu bì fēi bái dà dài

玉钩苾,绯白大带。

bái wà hēi què

白袜,黑舄。

yǒng lè sān nián dìng pí biàn rú jiù zhì wéi fèng jí guān wǔ bìng guàn zān xì yīng chù jiē shì yǐ jīn yù

永乐三年定,皮弁如旧制,惟缝及冠武并贯簪系缨处,皆饰以金玉。

guī zhǎng rú miǎn fú zhī guī yǒu jí bìng shuāng zhí wén

圭长如冕服之圭,有脊,并双植文。

jiàng shā páo běn shǎi lǐng biǎo zhuàn jū

绛纱袍,本色领褾襈裾。

hóng cháng dàn bù zhī zhāng shù

红裳,但不织章数。

zhōng dān hóng lǐng biǎo zhuàn jū

中单,红领褾襈裾。

yú jù rú miǎn fú nèi zhì

馀俱如冕服内制。

huáng dì wǔ biàn fú míng chū qīn zhēng qiǎn jiàng fú zhī

皇帝武弁服:明初亲征遣将服之。

jiā jìng bā nián yù gé chén zhāng cōng yún huì diǎn jì qīn zhēng lèi mà zhī jì jiē jù wǔ biàn fú

嘉靖八年谕阁臣张璁云:“《会典》纪亲征、类祃之祭,皆具武弁服。

bù kě bù bèi

不可不备。

cōng duì zhōu lǐ yǒu wéi biàn wèi yǐ mèi wéi wèi biàn yòu yǐ wéi yī shang

”璁对:《周礼》有韦弁,谓以韎韦为弁,又以为衣裳。

guó cháo shì gǔ sǔn yì yǒu pí biàn zhī zhì

国朝视古损益,有皮弁之制。

jīn wǔ biàn dāng rú pí biàn dàn pí biàn yǐ hēi shā mào zhī wǔ biàn dāng yǐ jiàng shā mào zhī

今武弁当如皮弁,但皮弁以黑纱冒之,武弁当以绛纱冒之。

suí jù tú yǐ jìn

”随具图以进。

dì bào yuē lǎn tú yǒu bì xíng dàn wú xì chù

帝报曰:“览图有𫖒形,但无系处。

guān zhì gǔ xiàng shàng jiān jīn pí biàn zé yuán

冠制古象上尖,今皮弁则圆。

zhèn wéi shàng ruì qǔ qí qīng lì dāng rú gǔ zhì

朕惟上锐取其轻利,当如古制。

yòu yī shang bì què jiē chì sè hé wèi

又衣裳𫖒舄皆赤色,何谓?

qiě pèi shòu jù wú yú jì yòng zhī kě hu

且佩绶俱无,于祭用之,可乎?

cōng duì zì gǔ fú miǎn biàn jù yòng gé dài yǐ qián xì fú hòu xì shòu

”璁对:“自古服冕弁俱用革带,以前系韨,后系绶。

wéi biàn zhī bì zhèng xì yú gé dài ěr

韦弁之𫖒,正系于革带耳。

wǔ shì shàng wēi liè gù sè chún yòng chì

武事尚威烈,故色纯用赤。

dì fù bào cōng guān fú yī shang bì què jù rú gǔ zhì zēng gé dài pèi shòu jí guī

”帝复报璁:“冠服、衣裳、𫖒舄俱如古制,增革带、佩绶及圭。

nǎi dìng zhì biàn shàng ruì sè yòng chì shàng shí èr fèng zhōng zhuì wǔ cǎi yù luò luò rú xīng zhuàng

”乃定制,弁上锐,色用赤,上十二缝,中缀五采玉,落落如星状。

mèi yī mèi shang mèi gé jù chì sè

韎衣、韎裳、韎韐,俱赤色。

pèi shòu gé dài rú cháng zhì

佩、绶、革带,如常制。

pèi shòu jí mèi gé jù shàng xì yú gé dài

佩绶及韎韐,俱上系于革带。

què rú shang sè

舄如裳色。

yù guī shì zhèn guī chà xiǎo yǎn shàng fāng xià yǒu zhuàn wén yuē tǎo zuì ān mín

玉圭视镇圭差小,剡上方下,有篆文曰“讨罪安民”。

huáng dì cháng fú hóng wǔ sān nián dìng wū shā zhé jiǎo xiàng shàng jīn pán lǐng zhǎi xiù páo shù dài jiān yòng jīn hǔ pò tòu xī

皇帝平常的服饰。洪武三年制定,乌纱折角向上巾,圆盘形衣领,窄袖袍,束带闲杂用金、琥珀、透犀。

yǒng lè sān nián gēng dìng guàn yǐ wū shā mào zhī zhé jiǎo xiàng shàng qí hòu míng yì shàn guān

永乐三年更定,冠以乌纱冒之,折角向上,其后名翼善冠。

páo huáng pán lǐng zhǎi xiù qián hòu jí liǎng jiān gè zhī jīn pán lóng yī

袍黄,盘领,窄袖,前后及两肩各织金盘龙一。

dài yòng yù xuē yǐ pí wèi zhī

带用玉,靴以皮为之。

xiān shì hóng wǔ èr shí sì nián dì wēi xíng zhì shén yuè guān jiàn yǒu jié wǎng jīn zhě

先是,洪武二十四年,帝微行至神乐观,见有结网巾者。

yì rì mìng qǔ wǎng jīn bān shì shí sān bù zhèng shǐ sī rén wú guì jiàn jiē guǒ wǎng jīn yú shì tiān zǐ yì cháng fú wǎng jīn

翼日,命取网巾,颁示十三布政使司,人无贵贱,皆裹网巾,于是天子亦常服网巾。

yòu huì diǎn zài huáng tài sūn guàn lǐ yǒu yún zhǎng guān guì jiā wǎng jīn ér huáng dì huáng tài zǐ guān fú jù quē ér bù zài

又《会典》载皇太孙冠礼有云:“掌冠跪加网巾”,而皇帝、皇太子冠服,俱阙而不载。

jiā jìng qī nián gēng dìng yàn biàn fú

嘉靖七年,更定燕弁服。

chū dì yǐ yàn jū guān fú shàng yán xí sú yù zhāng cōng kǎo gǔ dì wáng yàn jū fǎ fú zhī zhì

初,帝以燕居冠服,尚沿习俗,谕张璁考古帝王燕居法服之制。

cōng nǎi cǎi lǐ shū xuán duān shēn yī zhī wén tú zhù yǐ jìn

璁乃采《礼书》“玄端深衣”之文,图注以进。

dì wèi cān dìng qí zhì yù cōng xiáng yì

帝为参定其制,谕璁详议。

cōng yán gǔ zhě miǎn fú zhī wài xuán duān shēn yī qí yòng zuì guǎng

璁言:“古者冕服之外,玄端深衣,其用最广。

xuán duān zì tiān zǐ dá yú shì guó jiā zhī mìng fú yě

玄端自天子达于士,国家之命服也。

shēn yī zì tiān zǐ dá yú shù rén shèng xián zhī fǎ fú yě

深衣自天子达于庶人,圣贤之法服也。

jīn yǐ xuán duān jiā wén shì bù yì jiù zhì shēn yī yì huáng sè bù lí zhōng yī chéng de dì wáng sǔn yì shí zhōng zhī dào

今以玄端加文饰,不易旧制,深衣易黄色,不离中衣,诚得帝王损益时中之道。

dì yīn yù lǐ bù yuē gǔ xuán duān shàng xià tōng yòng jīn fēi gǔ rén bǐ suī yàn jū yi biàn děng wēi

”帝因谕礼部曰:“古玄端上下通用,今非古人比,虽燕居,宜辨等威。

yīn zhuó gǔ zhì gēng míng yuē yàn biàn yù shēn gōng dú chǔ yǐ yàn ān wèi jiè zhī yì

”因酌古制,更名曰“燕弁”,寓深宫独处、以燕安为戒之意。

qí zhì guān kuāng rú pí biàn zhī zhì mào yǐ wū shā fēn shí yǒu èr bàn gè yǐ jīn xiàn yā zhī qián shì wǔ cǎi yù yún gè yī hòu liè sì shān zhū tiáo wèi zǔ yīng shuāng yù zān

其制,冠匡如皮弁之制,冒以乌纱,分十有二瓣,各以金线压之,前饰五采玉云各一,后列四山,朱条为组缨,双玉簪。

fú rú gǔ xuán duān zhī zhì sè xuán biān yuán yǐ qīng liǎng jiān xiù rì yuè qián pán yuán lóng yī hòu pán fāng lóng èr biān jiā lóng wén bā shí yī lǐng yǔ liǎng qū gòng lóng wén wǔ jiǔ

服如古玄端之制,色玄,边缘以青,两肩绣日月,前盘圆龙一,后盘方龙二,边加龙文八十一,领与两祛共龙文五九。

rèn tóng qián hòu qí gòng lóng wén sì jiǔ

衽同前后齐,共龙文四九。

chèn yòng shēn yī zhī zhì sè huáng

衬用深衣之制,色黄。

mèi yuán qū fāng xià qí fù shéng jí huái shí èr fú

袂圆祛方,下齐负绳及踝十二幅。

sù dài zhū lǐ qīng biǎo lǜ yuán biān yāo wéi shì yǐ yù lóng jiǔ

素带,朱里青表,绿缘边,腰围饰以玉龙九。

xuán lǚ zhū yuán hóng yīng huáng jié

玄履,朱缘红缨黄结。

bái wà

白袜。

huáng hòu guān fú hóng wǔ sān nián dìng shòu cè yè miào cháo huì fú lǐ fú

皇后冠服:洪武三年定,受册、谒庙、朝会,服礼服。

qí guān yuán kuāng mào yǐ fěi cuì shàng shì jiǔ lóng sì fèng dà huā shí èr shù xiǎo huā shù rú zhī

其冠圆匡,冒以翡翠,上饰九龙四凤,大花十二树,小花数如之。

liǎng bó bìn shí èr diàn

两博鬓十二钿。

yī yī shēn qīng huì dí chì zhì wǔ sè shí èr děng

祎衣,深青绘翟,赤质,五色十二等。

sù shā zhōng dān fú lǐng zhū luó hú lù zhuàn jū

素纱中单,黻领,朱罗縠逯襈裾。

bì xī suí yī sè yǐ zōu wèi lǐng yuán yòng dí wèi zhāng sān děng

蔽膝随衣色,以緅为领缘,用翟为章三等。

dà dài suí yī sè zhū lǐ pī qí wài shàng yǐ zhū jǐn xià yǐ lǜ jǐn niǔ yuē yòng qīng zǔ

大带随衣色,朱里纰其外,上以朱锦,下以绿锦,纽约用青组。

yù gé dài

玉革带。

qīng wà qīng què yǐ jīn shì

青袜、青舄,以金饰。

yǒng lè sān nián dìng zhì qí guān shì cuì lóng jiǔ jīn fèng sì zhōng yī lóng xián dà zhū yī shàng yǒu cuì gài xià chuí zhū jié yú jiē kǒu xián zhū dī zhū cuì yún sì shí piàn dà zhū huā xiǎo zhū huā shù rú jiù

永乐三年定制,其冠饰翠龙九,金凤四,中一龙衔大珠一,上有翠盖,下垂珠结,馀皆口衔珠滴,珠翠云四十片,大珠花、小珠花数如旧。

sān bó bìn shì yǐ jīn lóng cuì yún jiē chuí zhū dī

三博鬓,饰以金龙、翠云,皆垂珠滴。

cuì kǒu quān yī fù shàng shì zhū bǎo diàn huā shí èr cuì diàn rú qí shù

翠口圈一副,上饰珠宝钿花十二,翠钿如其数。

tuō lǐ jīn kǒu quān yī fù

托里金口圈一副。

zhū cuì miàn huā wǔ shì

珠翠面花五事。

zhū pái huán yī duì

珠排环一对。

zào luó é zǐ yī miáo jīn lóng wén yòng zhū èr shí yī

皂罗额子一,描金龙文,用珠二十一。

zhái yī shēn qīng zhī zhái wén shí yǒu èr děng jiān yǐ xiǎo lún huā

翟衣,深青,织翟文十有二等,间以小轮花。

hóng lǐng biǎo zhuàn jū zhī jīn yún lóng wén

红领褾襈裾,织金云龙文。

zhōng dān yù sè shā wèi zhī hóng lǐng biǎo zhuàn jū zhī fú wén shí sān

中单,玉色纱为之,红领褾襈裾,织黻文十三。

bì xī suí yī sè zhī dí wèi zhāng sān děng jiān yǐ xiǎo lún huā sì yǐ zōu wèi lǐng yuán zhī jīn yún lóng wén

蔽膝随衣色,织翟为章三等,间以小轮花四,以緅为领缘,织金云龙文。

yù gǔ guī zhǎng qī cùn yǎn qí shàng zhuàn gǔ wén huáng qǐ yuē qí xià tāo yǐ huáng náng jīn lóng wén

玉谷圭,长七寸,剡其上,瑑谷文,黄绮约其下,韬以黄囊,金龙文。

yù gé dài qīng qǐ tīng miáo jīn yún lóng wén yù shì jiàn shí jīn shì jiàn sì

玉革带,青绮鞓,描金云龙文,玉事件十,金事件四。

dà dài biǎo lǐ jù qīng hóng xiāng bàn mò chún hóng xià chuí zhī jīn yún lóng wén shàng zhū yuán xià lǜ yuán qīng qǐ fù dài yī

大带,表里俱青红相半,末纯红,下垂织金云龙文,上朱缘,下绿缘,青绮副带一。

shòu wǔ cǎi huáng chì bái piāo lǜ xūn zhì jiān shī èr yù huán jiē zhī chéng

绶五采,黄、赤、白、缥、绿,𫄸质,间施二玉环,皆织成。

xiǎo shòu sān sè tóng dà shòu

小绶三,色同大绶。

yù pèi èr gè yòng yù héng yī yǔ yī jū èr chōng yá yī huáng èr yǔ xià chuí yù huā yī yù dī èr

玉佩二,各用玉珩一、瑀一、琚二、冲牙一、璜二,瑀下垂玉花一、玉滴二;

zhuàn shì yún lóng wén miáo jīn

瑑饰云龙文描金;

zì héng ér xià xì zǔ wǔ guàn yǐ yù zhū xíng zé chōng yá èr dī yǔ èr huáng xiāng chù yǒu shēng

自珩而下,系组五,贯以玉珠,行则冲牙二滴与二璜相触有声;

shàng yǒu jīn gōu yǒu xiǎo shòu wǔ cǎi yǐ fù zhī xūn zhì zhī chéng

上有金钩,有小绶五采以副之,𫄸质,织成。

qīng wà què shì yǐ miáo jīn yún lóng zào chún měi què shǒu jiā zhū wǔ kē

青袜舄,饰以描金云龙,皂纯,每舄首加珠五颗。

huáng hòu cháng fú hóng wǔ sān nián dìng shuāng fèng yì lóng guān shǒu shì chuàn zhuó yòng jīn yù zhū bǎo fěi cuì

皇后常服:洪武三年定,双凤翊龙冠,首饰、钏镯用金玉、珠宝、翡翠。

zhū sè tuán shān jīn xiù lóng fèng wén dài yòng jīn yù

诸色团衫,金绣龙凤文,带用金玉。

sì nián gēng dìng lóng fèng zhū cuì guān zhēn hóng dà xiù yī xiá pèi hóng luó cháng qún hóng bèi zi

四年更定,龙凤珠翠冠,真红大袖衣霞帔,红罗长裙,红褙子。

guān zhì rú tè jì shàng jiā lóng fèng shì yī yòng zhī jīn lóng fèng wén jiā xiù shì

冠制如特髻,上加龙凤饰,衣用织金龙凤文,加绣饰。

yǒng lè sān nián gēng dìng guān yòng zào hú fù yǐ cuì bó shān shàng shì jīn lóng yī yì yǐ zhū

永乐三年更定,冠用皂縠,附以翠博山,上饰金龙一,翊以珠。

cuì fèng èr jiē kǒu xián zhū dī

翠凤二,皆口衔珠滴。

qián hòu zhū mǔ dān èr huā bā ruǐ cuì yè sān shí liù

前后珠牡丹二,花八蕊,翠叶三十六。

zhū cuì ráng huā bìn èr zhū cuì yún èr shí yī cuì kǒu quān yī

珠翠穰花鬓二,珠翠云二十一,翠口圈一。

jīn bǎo diàn huā jiǔ shì yǐ zhū

金宝钿花九,饰以珠。

jīn fèng èr kǒu xián zhū jié

金凤二,口衔珠结。

sān bó bìn shì yǐ luán fèng

三博鬓,饰以鸾凤。

jīn bǎo diàn èr shí sì biān chuí zhū dī

金宝钿二十四,边垂珠滴。

jīn zān èr

金簪二。

shān hú fèng guān zī yī fù

珊瑚凤冠觜一副。

dà shān xiá pèi shān huáng xiá pèi shēn qīng zhī jīn yún xiá lóng wén huò xiù huò pù cuì quān jīn shì yǐ zhū yù zhuì zǐ zhuàn lóng wén

大衫霞帔,衫黄,霞帔深青,织金云霞龙文,或绣或铺翠圈金,饰以珠玉坠子,瑑龙文。

sì yī guǐ ǎo zi jí bèi zi

四衤癸袄子,(即褙子。

shēn qīng jīn xiù tuán lóng wén

)深青,金绣团龙文。

jū yī hóng sè qián hòu zhī jīn yún lóng wén huò xiù huò pù cuì quān jīn shì yǐ zhū

鞠衣红色,前后织金云龙文,或绣或铺翠圈金,饰以珠。

dà dài hóng xiàn luō wèi zhī yǒu yuán yú huò qīng huò lǜ gè suí jū yī sè

大带红线罗为之,有缘,馀或青或绿,各随鞠衣色。

yuán zhuàn ǎo zi huáng sè hóng lǐng biǎo zhuàn jū jiē zhī jīn cǎi sè yún lóng wén

缘襈袄子,黄色,红领褾襈裾,皆织金采色云龙文。

yuán zhuàn qún hóng sè lǜ yuán zhuàn zhī jīn cǎi sè yún lóng wén

缘襈裙,红色,绿缘襈,织金采色云龙文。

yù dài rú zhái yī nèi zhì dì jiǎn jīn shì jiàn yī

玉带,如翟衣内制,第减金事件一。

yù huā cǎi jié shòu yǐ hóng lǜ xiàn luō wèi jié yù shòu huā yī zhuàn yún lóng wén

玉花采结绶,以红绿线罗为结,玉绶花一,瑑云龙文。

shòu dài yù zhuì zhū liù jīn chuí tóu huā bàn sì xiǎo jīn yè liù

绶带玉坠珠六,金垂头花瓣四,小金叶六。

hóng xiàn luō jì dài yī

红线罗系带一。

bái yù yún yàng dīng kē èr rú pèi zhì yǒu jīn gōu jīn rú yì yún gài yī xià xuán hóng zǔ wǔ guàn jīn fāng xīn yún bǎn yī jù sà yún lóng wén chèn yǐ hóng qǐ xià chuí jīn cháng tóu huā sì zhōng xiǎo jīn zhōng yī mò zhuì bái yù yún duǒ wǔ

白玉云样玎榼二,如佩制,有金钩,金如意云盖一,下悬红组五贯,金方心云板一,俱钑云龙文,衬以红绮,下垂金长头花四,中小金钟一,末缀白玉云朵五。

qīng wà què yǔ zhái yī nèi zhì tóng

青袜舄,与翟衣内制同。

huáng fēi huáng pín jí nèi mìng fù guān fú hóng wǔ sān nián dìng huáng fēi shòu cè zhù jì cháo huì lǐ fú

皇妃、皇嫔及内命妇冠服:洪武三年定,皇妃受册、助祭、朝会礼服。

guān shì jiǔ huī sì fèng huā chāi jiǔ shù xiǎo huā shù rú zhī

冠饰九翚、四凤花钗九树,小花数如之。

liǎng bó bìn jiǔ diàn

两博鬓九钿。

zhái yī qīng zhì xiù dí biān cì yú yī jí shang zhòng wèi jiǔ děng

翟衣,青质绣翟,编次于衣及裳,重为九等。

qīng shā zhōng dān fú lǐng zhū hú lù zhuàn jū

青纱中单,黻领,朱縠逯襈裾。

bì xī suí shang sè jiā wén xiù zhòng zhì wèi zhāng èr děng yǐ zōu wèi lǐng yuán

蔽膝随裳色,加文绣重雉,为章二等,以緅为领缘。

dà dài suí yī sè

大带随衣色。

yù gé dài

玉革带。

qīng wà què pèi shòu

青袜舄、佩绶。

cháng fú luán fèng guān shǒu shì chuàn zhuó yòng jīn yù zhū bǎo cuì

常服:鸾凤冠,首饰、钏镯用金玉、珠宝、翠。

zhū sè tuán shān jīn xiù luán fèng bù yòng huáng

诸色团衫,金绣鸾凤,不用黄。

dài yòng jīn yù xī

带用金、玉、犀。

yòu dìng shān sōng tè jì jiǎ bìn huā diàn huò huā chāi fèng guān

又定山松特髻,假鬓花钿,或花钗凤冠。

zhēn hóng dà xiù yī xiá pèi hóng luó qún bèi zi yī yòng zhī jīn jí xiù fèng wén

真红大袖衣,霞帔,红罗裙,褙子,衣用织金及绣凤文。

yǒng lè sān nián gēng dìng lǐ fú jiǔ dí guān èr yǐ zào hú wèi zhī fù yǐ cuì bó shān shì dà zhū dí èr xiǎo zhū dí sān cuì dí sì jiē kǒu xián zhū dī

永乐三年更定,礼服:九翟冠二,以皂縠为之,附以翠博山,饰大珠翟二,小珠翟三,翠翟四,皆口衔珠滴。

guān zhōng bǎo zhū yī zuò cuì dǐng yún yī zuò qí zhū mǔ dān cuì ráng huā bìn zhī shǔ jù rú shuāng fèng yì lóng guān zhì dì jiǎn cuì yún shí

冠中宝珠一座,翠顶云一座,其珠牡丹、翠穰花鬓之属,俱如双凤翊龙冠制,第减翠云十。

yòu cuì mǔ dān huā ráng huā gè èr miàn huā sì méi huā huán sì zhū huán gè èr

又翠牡丹花、穰花各二,面花四,梅花环四,珠环各二。

qí dà shān xiá pèi yàn jū pèi fú zhī shì jù tóng zhōng gōng dì zhī jīn xiù zhuàn jù yún xiá fèng wén bù yòng yún lóng wén

其大衫、霞帔、燕居佩服之饰,俱同中宫,第织金绣瑑,俱云霞凤文,不用云龙文。

jiǔ pín guān fú jiā jìng shí nián shǐ dìng guān yòng jiǔ dí cì huáng fēi zhī fèng

九嫔冠服:嘉靖十年始定,冠用九翟,次皇妃之凤。

dà shān jū yī rú huáng fēi zhì

大衫、鞠衣,如皇妃制。

guī yòng cì yù gǔ wén

圭用次玉谷文。

nèi mìng fù guān fú hóng wǔ wǔ nián dìng sān pǐn yǐ shàng huā chāi zhái yī sì pǐn wǔ pǐn shān sōng tè jì dà shān wèi lǐ fú

内命妇冠服,洪武五年定,三品以上花钗、翟衣,四品、五品山松特髻,大衫为礼服。

guì rén shì sān pǐn yǐ huáng fēi yàn jū guān jí dà shān xiá pèi wèi lǐ fú yǐ zhū cuì qìng yún guān jū yī bèi zi yuán zhuàn ǎo qún wèi cháng fú

贵人视三品,以皇妃燕居冠及大衫、霞帔为礼服,以珠翠庆云冠,鞠衣、褙子、缘襈袄裙为常服。

gōng rén guān fú zhì yǔ sòng tóng

宫人冠服,制与宋同。

zǐ sè tuán lǐng zhǎi xiù biàn cì zhé zhī xiǎo kuí huā yǐ jīn quān zhī zhū luò fèng jīn dài hóng qún

紫色,团领,窄袖,遍刺折枝小葵花,以金圈之,珠络缝金带红裙。

gōng yàng xié shàng cì xiǎo jīn huā

弓样鞋,上刺小金花。

wū shā mào shì yǐ huā mào é zhui tuán zhū

乌纱帽,饰以花,帽额缀团珠。

jié zhū bìn shū

结珠鬓梳。

chuí zhū ěr shì

垂珠耳饰。

huáng tài zǐ guān fú péi sì tiān dì shè jì zōng miào jí dà cháo huì shòu cè nà fēi zé fú gǔn miǎn

皇太子冠服:陪祀天地、社稷、宗庙及大朝会、受册、纳妃则服衮冕。

hóng wǔ èr shí liù nián dìng gǔn miǎn jiǔ zhāng miǎn jiǔ liú liú jiǔ yù jīn zān dǎo hóng zǔ yīng liǎng yù tiàn

洪武二十六年定,衮冕九章,冕九旒,旒九玉,金簪导,红组缨,两玉瑱。

guī zhǎng jiǔ cùn wǔ fēn

圭长九寸五分。

xuán yī xūn cháng yī wǔ zhāng zhī shān lóng huá chóng zōng yí huǒ

玄衣𫄸裳,衣五章,织山、龙、华虫、宗彝、火;

shang sì zhāng zhī zǎo fěn mǐ fǔ fú

裳四章,织藻、粉米、黼、黻。

bái shā zhōng dān fú lǐng

白纱中单,黻领。

bì xī suí shang sè zhī huǒ shān èr zhāng

蔽膝随裳色,织火、山二章。

gé dài jīn gōu bì yù pèi

革带,金钩苾,玉佩。

shòu wǔ cǎi chì bái xuán piāo lǜ zhī chéng chún chì zhì sān bǎi sān shí shǒu

绶五采(赤、白、玄、缥、绿)织成,纯赤质,三百三十首。

xiǎo shòu sān sè tóng

小绶三,色同。

jiān zhī sān yù huán

间织三玉环。

dà dài bái biǎo zhū lǐ shàng yuán yǐ hóng xià yuán yǐ lǜ

大带,白表朱里,上缘以红,下缘以绿。

bái wà chì què

白袜,赤舄。

yǒng lè sān nián dìng miǎn guān xuán biǎo zhū lǐ qián yuán hòu fāng qián hòu gè jiǔ liú

永乐三年定,冕冠,玄表朱里,前圆后方,前后各九旒。

měi liú wǔ cǎi sāo jiǔ jiù guàn wǔ cǎi yù jiǔ chì bái qīng huáng hēi xiāng cì

每旒五采缫九就,贯五采玉九,赤、白、青、黄、黑相次。

yù héng jīn zān xuán dǎn chuí qīng kuàng chōng ěr yòng qīng yù

玉衡金簪,玄𬘘垂青纩充耳,(用青玉。

chéng yǐ bái yù tiàn zhū hóng yīng

)承以白玉瑱,朱纮缨。

yù guī zhǎng jiǔ cùn wǔ fēn yǐ jǐn yuē qí xià bìng tāo

玉圭长九寸五分,以锦约其下,并韬。

gǔn fú jiǔ zhāng xuán yī wǔ zhāng lóng zài jiān shān zài bèi huǒ huá chóng zōng yí zài xiù měi xiù gè sān

衮服九章,玄衣五章,龙在肩,山在背,火、华虫、宗彝在袖,(每袖各三。

jiē zhī chéng

)皆织成。

běn shǎi lǐng biǎo zhuàn jū

本色领褾襈裾。

xūn cháng sì zhāng zhī zǎo fěn mǐ fǔ fú gè èr qián sān fú hòu sì fú bù xiāng zhǔ gòng yāo yǒu bì jī běn shǎi bì xī

𫄸裳四章,织藻、粉米、黼、黻各二,前三幅,后四幅,不相属,共腰,有襞积,本色綼裼。

zhōng dān yǐ sù shā wèi zhī qīng lǐng biǎo zhuàn jū lǐng zhī fú wén shí yī

中单以素纱为之,青领褾襈裾,领织黻文十一。

bì xī suí shang sè sì zhāng zhī zǎo fěn mǐ fǔ fú

蔽膝随裳色,四章,织藻、粉米、黼、黻。

běn shǎi yuán yǒu xún shī yú fèng zhōng

本色缘,有𬘓,施于缝中。

shàng yù gōu èr

上玉钩二。

yù pèi èr gè yòng yù héng yī yǔ yī jū yī chōng yá yī huáng èr

玉佩二,各用玉珩一、瑀一、琚一、冲牙一、璜二;

yǔ xià chuí yù huā yī yù dī èr

瑀下垂玉花一、玉滴二。

zhuàn yún lóng wén miáo jīn

瑑云龙文,描金。

zì héng ér xià xì zǔ wǔ guàn yǐ yù zhū

自珩而下,系组五,贯以玉珠。

shàng yǒu jīn gōu

上有金钩。

xiǎo shòu sì cǎi chì bái piāo lǜ yǐ fù zhī xūn zhì

小绶四采(赤、白、缥、绿)以副之,𫄸质。

dà dài sù biǎo zhū lǐ zài yāo jí chuí jiē yǒu bì shàng bì yǐ zhū xià bì yǐ lǜ

大带,素表朱里,在腰及垂,皆有綼,上綼以朱,下綼以绿。

niǔ yuē yòng qīng zǔ

纽约用青组。

dà shòu sì cǎi chì bái piāo lǜ

大绶四采,(赤、白、缥、绿。

xūn zhì

)𫄸质。

xiǎo shòu sān cǎi

小绶三采。

jiān shī èr yù huán lóng wén jiē zhī chéng

间施二玉环,龙文,皆织成。

wà què jiē chì sè què yòng hēi qú chún hēi shì què shǒu

袜舄皆赤色,舄用黑絇纯,黑饰舄首。

shuò wàng cháo jiàng zhào jiàng xiāng jìn biǎo wài guó cháo gòng cháo jìn zé fú pí biàn

朔望朝、降诏、降香、进表、外国朝贡、朝觐,则服皮弁。

yǒng lè sān nián dìng pí biàn mào yǐ wū shā qián hòu gè jiǔ fèng měi féng zhuì wǔ cǎi yù jiǔ fèng jí guān wǔ bìng guàn zān xì yīng chù jiē shì yǐ jīn

永乐三年定,皮弁,冒以乌纱,前后各九缝,每缝缀五采玉九,缝及冠武并贯簪系缨处,皆饰以金。

jīn zān zhū yīng

金簪朱缨。

yù guī rú miǎn fú nèi zhì

玉圭,如冕服内制。

jiàng shā páo běn shǎi lǐng biǎo zhuàn jū

绛纱袍,本色领褾襈裾。

hóng cháng rú miǎn fú nèi shang zhì dàn bù zhī zhāng shù

红裳,如冕服内裳制,但不织章数。

zhōng dān yǐ sù shā wèi zhī rú shēn yī zhì

中单以素纱为之,如深衣制。

hóng lǐng biǎo zhuàn jū lǐng zhī fú wén shí yī

红领褾襈裾,领织黻文十一。

bì xī suí shang sè běn shǎi yuán yǒu xún shī yú fèng zhōng

蔽膝随裳色,本色缘,有𬘓,施于缝中;

qí shàng yù gōu èr yù pèi rú miǎn fú nèi zhì dàn wú yún lóng wén

其上玉钩二,玉佩如冕服内制,但无云龙文;

yǒu xiǎo shòu sì cǎi yǐ fù zhī

有小绶四采以副之。

dà dài dà shòu wà què chì sè jiē rú miǎn fú nèi zhì

大带、大绶、袜舄赤色,皆如冕服内制。

qí cháng fú hóng wǔ yuán nián dìng wū shā zhé shàng jīn

其常服,洪武元年定,乌纱折上巾。

yǒng lè sān nián dìng guān wū shā zhé jiǎo xiàng shàng jīn yì míng yì shàn guān qīn wáng jùn wáng jí shì zǐ jù tóng

永乐三年定,冠乌纱折角向上巾,(亦名翼善冠,亲王、郡王及世子俱同。

páo chì pán lǐng zhǎi xiù qián hòu jí liǎng jiān gè jīn zhī pán lóng yī

)袍赤,盘领窄袖,前后及两肩各金织盘龙一。

yù dài xuē yǐ pí wèi zhī

玉带、靴,以皮为之。

huáng tài zǐ fēi guān fú hóng wǔ sān nián dìng lǐ fú yǔ huáng fēi tóng

皇太子妃冠服:洪武三年定,礼服与皇妃同。

yǒng lè sān nián gēng dìng jiǔ huī sì fèng guān qī zhú sī wèi kuāng mào yǐ fěi cuì shàng shì cuì huī jiǔ jīn fèng sì jiē kǒu xián zhū dī

永乐三年更定,九翚四凤冠,漆竹丝为匡,冒以翡翠,上饰翠翚九、金凤四,皆口衔珠滴。

zhū cuì yún sì shí piàn dà zhū huā jiǔ shù xiǎo zhū huā shù rú zhī

珠翠云四十片,大珠花九树,小珠花数如之。

shuāng bó bìn shì yǐ luán fèng jiē chuí zhū dī

双博鬓,饰以鸾凤,皆垂珠滴。

cuì kǒu quān yī fù shàng shì zhū bǎo diàn huā jiǔ cuì diàn rú qí shù

翠口圈一副,上饰珠宝钿花九,翠钿如其数。

tuō lǐ jīn kǒu quān yī fù

托里金口圈一副。

zhū cuì miàn huā wǔ shì

珠翠面花五事。

zhū pái huán yī duì

珠排环一对。

zhū zào luó é zǐ yī miáo jīn fèng wén yòng zhū èr shí yī

珠皂罗额子一,描金凤文,用珠二十一。

zhái yī qīng zhì zhī zhái wén jiǔ děng jiān yǐ xiǎo lún huā

翟衣,青质,织翟文九等,间以小轮花。

hóng lǐng biǎo zhuàn jū zhī jīn yún lóng wén

红领褾襈裾,织金云龙文。

zhōng dān yù sè shā wèi zhī

中单玉色纱为之。

hóng lǐng biǎo zhuàn jū lǐng zhī fú wén shí yī

红领褾襈裾,领织黻文十一。

bì xī suí yī sè zhī dí wèi zhāng èr děng jiān yǐ xiǎo lún huā sān yǐ zōu wèi lǐng yuán zhī jīn yún fèng wén

蔽膝随衣色,织翟为章二等,间以小轮花三,以緅为领缘,织金云凤文。

qí yù guī dài shòu yù pèi wà què zhī zhì jù tóng huáng fēi

其玉圭、带绶、玉佩、袜舄之制,俱同皇妃。

hóng wǔ sān nián yòu dìng cháng fú

洪武三年又定常服。

xī guān kè yǐ huā fèng

犀冠,刻以花凤。

shǒu shì chuàn zhuó shān dài jù tóng huáng fēi

首饰、钏镯、衫带俱同皇妃。

sì nián dìng guān yì yǔ huáng fēi tóng

四年定,冠亦与皇妃同。

yǒng lè sān nián dìng yàn jū guān yǐ zào hú wèi zhī fù yǐ cuì bó shān shàng shì bǎo zhū yī zuò yì yǐ èr zhū cuì fèng jiē kǒu xián zhū dī

永乐三年定燕居冠,以皂縠为之,附以翠博山,上饰宝珠一座,翊以二珠翠凤,皆口衔珠滴。

qián hòu zhū mǔ dān èr huā bā ruǐ cuì yè sān shí liù

前后珠牡丹二,花八蕊,翠叶三十六。

zhū cuì ráng huā bìn èr

珠翠穰花鬓二。

zhū cuì yún shí liù piàn

珠翠云十六片。

cuì kǒu quān yī fù

翠口圈一副。

jīn bǎo diàn huā jiǔ shàng shì zhū jiǔ

金宝钿花九,上饰珠九。

jīn fèng yī duì kǒu xián zhū jié

金凤一对,口衔珠结。

shuāng bó bìn shì yǐ luán fèng

双博鬓,饰以鸾凤。

jīn bǎo diàn shí bā biān chuí zhū dī

金宝钿十八,边垂珠滴。

jīn zān yī duì

金簪一对。

shān hú fèng guān zī yī fù

珊瑚凤冠觜一副。

qí dà shān xiá pèi yàn jū pèi fú zhī shì jù tóng huáng fēi

其大衫、霞帔、燕居佩服之饰,俱同皇妃。

qīn wáng guān fú zhù jì yè miào cháo hè shòu cè nà fēi fú gǔn miǎn shuò wàng cháo jiàng zhào jiàng xiāng jìn biǎo sì yí cháo gòng cháo jìn fú pí biàn

亲王冠服:助祭、谒庙、朝贺、受册、纳妃服衮冕,朔望朝、降诏、降香、进表、四夷朝贡、朝觐服皮弁。

hóng wǔ èr shí liù nián dìng miǎn fú jù rú dōng gōng dì miǎn liú yòng wǔ cǎi yù guī zhǎng jiǔ cùn èr fēn wǔ lí qīng yī xūn cháng

洪武二十六年定,冕服俱如东宫,第冕旒用五采,玉圭长九寸二分五厘,青衣𫄸裳。

yǒng lè sān nián yòu dìng miǎn fú pí biàn zhì jù yǔ dōng gōng tóng qí cháng fú yì yǔ dōng gōng tóng

永乐三年又定冕服、皮弁制,俱与东宫同,其常服亦与东宫同。

jiā jìng qī nián yù lǐ bù zhèn fǎng gǔ xuán duān zì wèi yàn biàn guān fú gēng zhì zhōng jìng guān fú xī yú yǒu wèi ér zōng shì zhū wáng zhì yóu wèi bèi

嘉靖七年,谕礼部:“朕仿古玄端,自为燕弁冠服,更制忠静冠服,锡于有位,而宗室诸王制犹未备。

jīn zhuó yàn biàn jí zhōng jìng guān zhī zhì fù wèi shì jù tú mìng yuē bǎo hé guān fú

今酌燕弁及忠静冠之制,复为式具图,命曰保和冠服。

zì jùn wáng zhǎng zǐ yǐ shàng qí shì yǐ míng

自郡王长子以上,其式已明。

zhèn guó jiāng jūn yǐ xià zhì fèng guó zhōng wèi jí zhǎng shǐ shěn lǐ jì shàn jiào shòu bàn dú jù yòng zhōng jìng guān fú yī qí pǐn fú zhī

镇国将军以下至奉国中尉及长史、审理、纪善、教授、伴读,俱用忠静冠服,依其品服之。

yí bīn jí yú guān bù xǔ gài fú

仪宾及馀官不许概服。

fu zhōng jìng guān fú zhī yì shì zūn xián zhī děng yě

夫忠静冠服之异式,尊贤之等也。

bǎo hé guān fú zhī yì shì qīn qīn zhī shā yě

保和冠服之异式,亲亲之杀也。

děng shā jì míng shù jī hū lǐ zhī suǒ bǎo bǎo sī hé hé sī ān cǐ xī míng zhī yì yě

等杀既明,庶几乎礼之所保,保斯和,和斯安,此锡名之义也。

qí yǐ tú shuō bān shì zhū wáng fǔ rú chì zūn xíng

其以图说颁示诸王府,如敕遵行。

bǎo hé guān zhì yǐ yàn biàn wéi zhǔn yòng jiǔ yī qǔ qù zān yǔ wǔ yù hòu shān yī shàn fēn huà wèi sì

”保和冠制,以燕弁为准,用九衤取,去簪与五玉,后山一扇,分画为四。

fú qīng zhì qīng yuán qián hòu fāng lóng bǔ shēn yòng sù dì biān yòng yún

服,青质青缘,前后方龙补,身用素地,边用云。

chèn yòng shēn yī yù sè

衬用深衣,玉色。

dài qīng biǎo lǜ lǐ lǜ yuán

带青表绿里绿缘。

lǚ yòng zào lǜ jié bái wà

履用皂绿结,白袜。

qīn wáng fēi guān fú shòu cè zhù jì cháo huì fú lǐ fú

亲王妃冠服:受册、助祭、朝会服礼服。

hóng wǔ sān nián dìng jiǔ huī sì fèng guān

洪武三年定九翚四凤冠。

yǒng lè sān nián yòu dìng jiǔ dí guān zhì tóng huáng fēi

永乐三年又定九翟冠,制同皇妃。

qí dà shān xiá pèi yàn jū pèi fú zhī shì tóng dōng gōng fēi dì jīn shì jiàn jiǎn yī yù shòu huā zhuàn bǎo xiāng huā wén

其大衫、霞帔、燕居佩服之饰,同东宫妃,第金事件减一,玉绶花,瑑宝相花文。

gōng zhǔ guān fú yǔ qīn wáng fēi tóng wéi bù yòng guī

公主冠服,与亲王妃同,惟不用圭。

qīn wáng shì zǐ guān fú shèng jié qiān qiū jié bìng zhēng dàn dōng zhì jìn hè biǎo jiān jí fù wáng shēng rì zhū jié qìng hè jiē fú gǔn miǎn

亲王世子冠服:圣节、千秋节并正旦、冬至、进贺表笺及父王生日诸节庆贺,皆服衮冕。

hóng wǔ èr shí liù nián dìng gǔn miǎn qī zhāng miǎn sān cǎi yù zhū qī liú

洪武二十六年定,衮冕七章,冕三采玉珠,七旒。

guī zhǎng jiǔ cùn

圭长九寸。

qīng yī sān zhāng zhī huá chóng huǒ zōng yí

青衣三章,织华虫、火、宗彝。

xūn cháng sì zhāng zhī zǎo fěn mǐ fǔ fú

𫄸裳四章,织藻、粉米、黼、黻。

sù shā zhōng dān qīng lǐng zhuàn chì fú

素纱中单,青领襈,赤韨。

gé dài pèi bái yù xuán zǔ shòu

革带,佩白玉,玄组绶。

shòu zǐ zhì yòng sān cǎi zǐ huáng chì zhī chéng jiān zhī sān bái yù huán

绶紫质,用三采(紫、黄、赤)织成,间织三白玉环。

bái wà chì què

白袜,赤舄。

yǒng lè sān nián gēng dìng miǎn guān qián hòu gè bā liú měi liú wǔ cǎi sāo bā jiù guàn sān cǎi yù zhū bā chì bái qīng sè xiāng cì

永乐三年更定,冕冠前后各八旒,每旒五采缫八就,贯三采玉珠八,赤、白、青色相次。

yù guī zhǎng jiǔ cùn

玉圭长九寸。

qīng yī sān zhāng huǒ zài jiān huá chóng zōng yí zài liǎng xiù jiē zhī chéng

青衣三章,火在肩,华虫、宗彝在两袖,皆织成。

běn shǎi lǐng biǎo wà jū

本色领褾袜裾。

qí xūn cháng yù pèi dài shòu zhī zhì jù yǔ qīn wáng tóng dì lǐng zhī fú wén jiǎn èr

其𫄸裳、玉佩、带、绶之制,俱与亲王同,第领织黻文减二。

pí biàn yòng wū shā mào zhī qián hòu gè bā fèng měi féng zhuì sān cǎi yù bā yú zhì rú qīn wáng

皮弁用乌纱冒之,前后各八缝,每缝缀三采玉八,馀制如亲王。

qí guī pèi dài shòu wà què rú miǎn fú nèi zhì

其圭佩、带绶、袜舄如冕服内制。

cháng fú yì yǔ qīn wáng tóng

常服亦与亲王同。

jiā jìng qī nián dìng bǎo hé guān fú yǐ yàn biàn wéi zhǔn yòng bā yī qǔ qù zān yù hòu shān yǐ yī shàn fēn huà wèi sì fú yǔ qīn wáng tóng

嘉靖七年定保和冠服,以燕弁为准,用八衤取,去簪玉,后山以一扇分画为四,服与亲王同。

shì zǐ fēi guān fú yǒng lè sān nián dìng yǔ qīn wáng fēi tóng wéi guān yòng qī dí

世子妃冠服:永乐三年定,与亲王妃同,惟冠用七翟。

jùn wáng guān fú yǒng lè sān nián dìng miǎn guān qián hòu gè qī liú měi liú wǔ cǎi sāo qī jiù guàn sān cǎi yù zhū qī

郡王冠服:永乐三年定,冕冠前后各七旒,每旒五采缫七就,贯三采玉珠七。

guī zhǎng jiǔ cùn

圭长九寸。

qīng yī sān zhāng fěn mǐ zài jiān zǎo zōng yí zài liǎng xiù jiē zhī chéng

青衣三章,粉米在肩,藻、宗彝在两袖,皆织成。

xūn cháng èr zhāng zhī fǔ fú gè èr

𫄸裳二章,织黼、黻各二。

zhōng dān lǐng zhī fú wén qī yú yǔ qīn wáng shì zǐ tóng

中单,领织黻文七,馀与亲王世子同。

pí biàn qián hòu gè qī fèng měi féng zhuì sān cǎi yù qī yú yǔ qīn wáng shì zǐ tóng

皮弁,前后各七缝,每缝缀三采玉七,馀与亲王世子同。

qí guī pèi dài shòu wà què rú miǎn fú nèi zhì

其圭佩、带绶、袜舄如冕服内制。

cháng fú yì yǔ qīn wáng shì zǐ tóng

常服亦与亲王世子同。

jiā jìng qī nián dìng bǎo hé guān fú guān yòng qī yī qǔ fú yǔ qīn wáng shì zǐ tóng

嘉靖七年定保和冠服,冠用七衤取,服与亲王世子同。

jùn wáng fēi guān fú yǒng lè sān nián dìng guān yòng qī dí yǔ qīn wáng shì zǐ fēi tóng

郡王妃冠服:永乐三年定,冠用七翟,与亲王世子妃同。

qí dà shān xiá pèi yàn jū pèi fú zhī shì jù tóng qīn wáng fēi dì xiù yún xiá zhái wén bù yòng pán fèng wén

其大衫、霞帔、燕居佩服之饰,俱同亲王妃,第绣云霞翟文,不用盘凤文。

jùn wáng zhǎng zǐ cháo fú qī liáng guān dà hóng sù luó yī bái sù shā zhōng dān dà hóng sù luó shang jí bì xī dà hóng sù luó bái sù shā èr sè dà dài yù cháo dài dān fán hóng huā jǐn jǐn jī shòu yù pèi xiàng hù bái juàn wà zào pí yún tóu lǚ xié

郡王长子朝服:七梁冠,大红素罗衣,白素纱中单,大红素罗裳及蔽膝,大红素罗白素纱二色大带,玉朝带,丹矾红花锦,锦鸡绶,玉佩,象笏,白绢袜,皂皮云头履鞋。

gōng fú zào zhòu shā fú tóu dà hóng sù zhù sī yī yù gé dài

公服:皂绉纱幞头,大红素纻丝衣,玉革带。

cháng fú wū shā mào dà hóng zhù sī zhī jīn shī zi kāi yī guǐ yuán lǐng yù shù dài zào pí tóng xiàn xuē

常服:乌纱帽,大红纻丝织金狮子开衤癸,圆领,玉束带,皂皮铜线靴。

qí bǎo hé guān rú zhōng jìng zhī zhì yòng wǔ yī qǔ

其保和冠,如忠静之制,用五衤取;

fú yǔ jùn wáng tóng bǔ zi yòng zhī jīn fāng lóng

服与郡王同,补子用织金方龙。

jùn zhǔ guān fú yǒng lè sān nián dìng yǔ jùn wáng fēi tóng

郡主冠服:永乐三年定,与郡王妃同。

wéi bù yòng guī jiǎn sì zhū huán yī duì

惟不用圭,减四珠环一对。

jùn wáng zhǎng zǐ fū rén guān fú zhū cuì wǔ dí guān dà hóng zhù sī dà shān shēn qīng zhù sī jīn xiù dí bèi zi qīng luó jīn xiù dí xiá pèi jīn zhuì tóu

郡王长子夫人冠服:珠翠五翟冠,大红纻丝大衫,深青纻丝金绣翟褙子,青罗金绣翟霞帔,金坠头。

zhèn guó jiāng jūn guān fú yǔ jùn wáng zhǎng zǐ tóng

镇国将军冠服,与郡王长子同。

zhèn guó jiāng jūn fū rén guān fú yǔ jùn wáng zhǎng zǐ fū rén tóng

镇国将军夫人冠服,与郡王长子夫人同。

fǔ guó jiāng jūn guān fú yǔ zhèn guó jiāng jūn tóng wéi guān liù liáng dài yòng xī

辅国将军冠服,与镇国将军同,惟冠六梁,带用犀。

fǔ guó jiāng jūn fū rén guān fú yǔ zhèn guó jiāng jūn fū rén tóng wéi guān yòng sì dí mǒ jīn yín zhuì tóu

辅国将军夫人冠服,与镇国将军夫人同,惟冠用四翟,抹金银坠头。

fèng guó jiāng jūn guān fú yǔ fǔ guó jiāng jūn tóng wéi guān wǔ liáng dài yòng jīn sà huā cháng fú dà hóng zhī jīn hǔ bào

奉国将军冠服,与辅国将军同,惟冠五梁,带用金钑花,常服大红织金虎豹。

fèng guó jiāng jūn shū rén guān fú yǔ fǔ guó jiāng jūn fū rén tóng wéi bèi zi xiá pèi jīn xiù kǒng què wén

奉国将军淑人冠服,与辅国将军夫人同,惟褙子、霞帔,金绣孔雀文。

zhèn guó zhōng wèi guān fú yǔ fèng guó jiāng jūn tóng wéi guān sì liáng dài yòng sù jīn pèi yòng yào yù

镇国中尉冠服,与奉国将军同,惟冠四梁,带用素金,佩用药玉。

zhèn guó zhōng wèi gōng rén guān fú yǔ fèng guó jiāng jūn shū rén tóng

镇国中尉恭人冠服,与奉国将军淑人同。

fǔ guó zhōng wèi guān fú yǔ zhèn guó zhōng wèi tóng wéi guān sān liáng dài yòng yín sà huā shòu yòng pán diāo gōng fú yòng shēn qīng sù luó cháng fú hóng zhī jīn xióng pí

辅国中尉冠服,与镇国中尉同,惟冠三梁,带用银钑花,绶用盘雕,公服用深青素罗,常服红织金熊罴。

fǔ guó zhōng wèi yí rén guān fú yǔ zhèn guó zhōng wèi gōng rén tóng wéi guān yòng sān zhái bèi zi xiá pèi jīn xiù yuān yāng wén yín zhuì tóu

辅国中尉宜人冠服,与镇国中尉恭人同,惟冠用三翟,褙子、霞帔,金绣鸳鸯文,银坠头。

fèng guó zhōng wèi guān fú yǔ fǔ guó zhōng wèi tóng wéi guān èr liáng dài yòng sù yín shòu yòng liàn que fú tóu hēi qī cháng fú hóng zhī jīn biāo

奉国中尉冠服,与辅国中尉同,惟冠二梁,带用素银,绶用练鹊,幞头黑漆,常服红织金彪。

fèng guó zhōng wèi ān rén guān fú yǔ fǔ guó zhōng wèi yí rén tóng wéi dà shān yòng dān fán hóng bèi zi xiá pèi jīn xiù liàn què wén

奉国中尉安人冠服,与辅国中尉宜人同,惟大衫用丹矾红,褙子、霞帔金绣练鹊文。

xiàn zhǔ guān fú zhū cuì wǔ dí guān dà hóng zhù sī dà shān shēn qīng zhù sī jīn xiù kǒng què bèi zi qīng luó jīn xiù kǒng què xiá pèi mǒ jīn yín zhuì tóu

县主冠服:珠翠五翟冠,大红纻丝大衫,深青纻丝金绣孔雀褙子,青罗金绣孔雀霞帔,抹金银坠头。

jùn jūn guān fú yǔ xiàn zhǔ tóng wéi guān yòng sì dí bèi zi xiá pèi jīn xiù yuān yāng wén

郡君冠服,与县主同,惟冠用四翟,褙子、霞帔金绣鸳鸯文。

xiàn jūn guān fú yǔ jùn jūn tóng wéi guān yòng sān zhái

县君冠服,与郡君同,惟冠用三翟。

xiāng jūn guān fú yǔ xiàn jūn tóng wéi dà shān yòng dān fán hóng bèi zi xiá pèi jīn xiù liàn què wén

乡君冠服,与县君同,惟大衫用丹矾红,褙子、霞帔金绣练鹊文。

✦ You read 志·卷四十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.