xuān zōng
◎宣宗
xuān zōng xiàn tiān chóng dào yīng míng shén shèng qīn wén zhāo wǔ kuān rén chún xiào zhāng huáng dì huì zhān jī rén zōng cháng zi yě
宣宗宪天崇道英明神圣钦文昭武宽仁纯孝章皇帝,讳瞻基,仁宗长子也。
mǔ chéng xiào zhāo huáng hòu
母诚孝昭皇后。
shēng zhī qián xī chéng zǔ mèng tài zǔ shòu yǐ dà guī yuē chuán zhī zǐ sūn yǒng shì qí chāng
生之前夕,成祖梦太祖授以大圭曰:“传之子孙,永世其昌。
jì mí yuè chéng zǔ jiàn zhī yuē r yīng qì yì miàn fú wú mèng yǐ
”既弥月,成祖见之曰:“儿英气溢面,符吾梦矣。
bǐ cháng shì shū zhì shí jié chū
”比长,嗜书,智识杰出。
yǒng lè qī nián cóng xìng běi jīng lìng guān nóng jù jí tián jiā yī shí zuò wù běn xun shòu zhī
永乐七年,从幸北京,令观农具及田家衣食,作《务本训》授之。
bā nián chéng zǔ zhēng shā mò mìng liú shǒu běi jīng
八年,成祖征沙漠,命留守北京。
jiǔ nián shí yī yuè lì wèi huáng tài sūn shǐ guān
九年十一月,立为皇太孙,始冠。
zì shì xún xìng zhēng tǎo jiē cóng
自是,巡幸征讨皆从。
cháng mìng xué shì hú guǎng děng jí jūn zhōng wèi tài sūn jiǎng lùn jīng shǐ
尝命学士胡广等即军中为太孙讲论经史。
měi yǔ rén zōng yuē cǐ tā rì tài píng tiān zǐ yě
每语仁宗曰:“此他日太平天子也。
rén zōng jí wèi lì wèi huáng tài zǐ
”仁宗即位,立为皇太子。
xià sì yuè yǐ nán jīng de lǚ zhèn mìng wǎng jū shǒu
夏四月,以南京地屡震,命往居守。
wǔ yuè gēng chén rén zōng bù yù xǐ shū zhào hái
五月庚辰,仁宗不豫,玺书召还。
liù yuè xīn chǒu hái zhì liáng xiāng shòu yí zhào rù gōng fā sāng
六月辛丑,还至良乡,受遗诏,入宫发丧。
gēng xū jí huáng dì wèi
庚戌,即皇帝位。
dà shè tiān xià yǐ míng nián wèi xuān dé yuán nián
大赦天下,以明年为宣德元年。
xīn hài yù biān jiāng yán shǒu bèi
辛亥,谕边将严守备。
jiǎ yín qù zhōng guān zài wài cǎi bàn zhě hái ba suǒ shì wù
甲寅,趣中官在外采办者还,罢所市物。
qiū qī yuè yǐ hài zūn huáng hòu wèi huáng tài hòu lì fēi hú shì wèi huáng hòu
秋七月乙亥,尊皇后为皇太后,立妃胡氏为皇后。
xīn mǎo zhèn yuǎn hóu gù xìng zǔ tǎo dà téng xiá mán píng zhī
辛卯,镇远侯顾兴祖讨大藤峡蛮,平之。
yǐ wèi yù fǎ sī shèn xíng yù
乙未,谕法司慎刑狱。
rùn yuè wù shēn ān shùn bó xuē guì qīng píng bó wú chéng dū du mǎ yīng dōu zhǐ huī liáng chéng shuài shī xún biān
闰月戊申,安顺伯薛贵、清平伯吴成、都督马英、都指挥梁成帅师巡边。
yǐ chǒu yáng pǔ rù zhí wén yuān gé
乙丑,杨溥入直文渊阁。
bā yuè wù chén dōu zhǐ huī li yīng tǎo ān dìng qū xiān pàn fān dà bài zhī ān dìng wáng sāng ér jiā shī jiā yì què xiè zuì
八月戊辰,都指挥李英讨安定曲先叛番,大败之,安定王桑儿加失夹诣阙谢罪。
rén shēn zhào nèi wài qún chén jǔ lián jié gōng zhèng kān mù mín zhě
壬申,诏内外群臣举廉洁公正堪牧民者。
guǐ wèi dà lǐ qīng hú gài cān zhèng yè chūn xún fǔ nán jī zhè jiāng
癸未,大理卿胡概、参政叶春巡抚南畿、浙江。
shè xún fǔ zì cǐ shǐ
设巡抚自此始。
jiǔ yuè rén yín zàng zhāo huáng dì yú xiàn líng
九月壬寅,葬昭皇帝于献陵。
dōng shí yuè wù yín nán jīng dì zhèn wù zǐ chì gōng hóu bó wǔ fǔ liù bù dà xué shì jǐ shì zhōng shěn fù zhòng qiú
冬十月戊寅,南京地震,戊子,敕公、侯、伯、五府、六部、大学士、给事中审覆重囚。
shí yī yuè wù xū gù xìng zǔ tǎo píng sī ēn mán
十一月戊戌,顾兴祖讨平思恩蛮。
xīn yǒu gōng lù wèi zhèn shuò dà jiàng jūn xún biān
辛酉,恭禄为镇朔大将军巡边。
shí èr yuè jiǎ shēn gù xìng zǔ tǎo píng yí shān mán
十二月甲申,顾兴祖讨平宜山蛮。
shì nián hā mì huí huí mǎn là sā dīng zhàn chéng liú qiú zhōng shān zhǎo wā wū sī cáng wǎ là bó ní rù gòng
是年,哈密回回、满剌撒丁、占城、琉球中山、爪哇、乌斯藏、瓦剌、浡泥入贡。
xuān dé yuán nián chūn zhèng yuè guǐ mǎo xiǎng tài miào
宣德元年春正月癸卯,享太庙。
dīng wèi dà sì tiān dì yú nán jiāo
丁未,大祀天地于南郊。
guǐ chǒu shè sǐ zuì yǐ xià yùn liáng xuān fǔ zì shú
癸丑,赦死罪以下运粮宣府自赎。
jǐ wèi qiǎn shì láng huáng zōng zài shí wǔ rén qīng lǐ tiān xià jūn wǔ
己未,遣侍郎黄宗载十五人清理天下军伍。
hòu qiǎn shǐ zhe wèi lìng
后遣使,著为令。
èr yuè wù chén jì shè jì
二月戊辰,祭社稷。
dīng chǒu gēng jí tián
丁丑,耕耤田。
bǐng xū yè cháng líng xiàn líng
丙戌,谒长陵、献陵。
dīng hài hái gōng
丁亥,还宫。
sān yuè jǐ hài róng chāng bó chén zhì dū du fāng zhèng tǎo lí lì bài jì yú chá lóng zhōu yì ān zhī fǔ qín péng sǐ zhī
三月己亥,荣昌伯陈智、都督方政讨黎利,败绩于茶笼州,乂安知府琴彭死之。
guǐ chǒu xíng zài lǐ bù shì láng zhāng yīng jiān huá gài diàn dà xué shì zhí wén yuān gé
癸丑,行在礼部侍郎张瑛兼华盖殿大学士,直文渊阁。
xià sì yuè yǐ chǒu chéng shān hòu wáng tōng wèi zhēng yí jiāng jūn chōng zǒng bīng guān tǎo lí lì shàng shū chén qià cān zàn jūn wù chén zhì fāng zhèng duó guān cóng lì gōng
夏四月乙丑,成山侯王通为征夷将军充总兵官,讨黎利,尚书陈洽参赞军务,陈智、方政夺官从立功。
wǔ yuè jiǎ wǔ shuò lù qiú
五月甲午朔,录囚。
bǐng shēn zhào shè jiāo zhǐ xǔ lí lì zì xīn
丙申,诏赦交阯,许黎利自新。
bǐng wǔ chì jùn xiàn yì yí hái
丙午,敕郡县瘗遗骸。
gēng shēn zhào xuē lù hái
庚申,召薛禄还。
qiū qī yuè guǐ sì jīng shī dì zhèn yǐ wèi miǎn shān dōng xià shuì
秋七月癸巳,京师地震,乙未,免山东夏税。
jǐ hài yù liù kē fán zhōng guān chuán zhǐ bì fù zòu shǐ xíng
己亥,谕六科,凡中官传旨,必覆奏始行。
rén zǐ ba hú guǎng cǎi mù
壬子,罢湖广采木。
bā yuè rén xū hàn wáng gāo xù fǎn
八月壬戌,汉王高煦反。
bǐng yín yòu wǔ chén shū sǐ yǐ xià zuì fù qí guān
丙寅,宥武臣殊死以下罪,复其官。
jǐ sì qīn zhēng gāo xù mìng zhèng wáng zhān jùn xiāng wáng zhān shàn jū shǒu yáng wǔ hòu xuē lù qīng píng bó wú chéng jiāng qián fēng dà lài wǔ jūn jiàng shì
己巳,亲征高煦,命郑王瞻埈、襄王瞻墡居守,阳武侯薛禄、清平伯吴成将前锋,大赉五军将士。
xīn wèi fā jīng shī
辛未,发京师。
xīn sì zhì lè ān dì liǎng qiǎn shū yù jiàng yòu yǐ chì xì shǐ shè chéng zhōng yù huò fú
辛巳,至乐安,帝两遣书谕降,又以敕系矢射城中谕祸福。
rén wǔ gāo xù chū jiàng
壬午,高煦出降。
guǐ wèi gǎi lè ān yuē wǔ dìng zhōu
癸未,改乐安曰武定州。
yǐ yǒu bān shī
乙酉,班师。
jiǔ yuè bǐng shēn
九月丙申。
zhì zì wǔ dìng zhōu gù gāo xù yú xī nèi
”至自武定州,锢高煦于西内。
wù xū fǎ sī jū gāo xù tóng móu zhě cí lián jìn wáng zhào wáng zhào wù wèn
戊戌,法司鞫高煦同谋者,词连晋王、赵王,诏勿问。
dōng shí yuè wù yín shì li shí miǎn fù wèi shì dú
冬十月戊寅,释李时勉,复为侍读。
shí yī yuè yǐ wèi chéng shān hòu wáng tōng jī lí lì yú yīng píng bài jì shàng shū chén qià sǐ zhī
十一月乙未,成山侯王通击黎利于应平,败绩,尚书陈洽死之。
shí èr yuè xīn yǒu miǎn liù shī suǒ guò qiū liáng
十二月辛酉,免六师所过秋粮。
xīn wèi lù qiú yòu miǎn sān qiān yú rén
辛未,录囚,宥免三千余人。
yǐ yǒu zhēng nán jiāng jūn zǒng bīng guān qián guó gōng mù shèng shuài xīng ān bó xú hēng xīn níng bó tán zhōng zhēng lǔ fù jiāng jūn ān yuǎn hóu liǔ shēng shuài bǎo dìng bó liáng míng dū du cuī jù yóu yún nán guǎng xī fēn dào tǎo lí lì bīng bù shàng shū li qìng cān zàn jūn wù
乙酉,征南将军总兵官黔国公沐晟帅兴安伯徐亨、新宁伯谭忠,征虏副将军安远侯柳升帅保定伯梁铭都督崔聚,由云南、广西分道讨黎利,兵部尚书李庆参赞军务。
shì nián zhǎo wā xiān luó liú qiú sū mén dá là mǎn là jiā bái gě dá sā mǎ r hǎn tǔ lǔ fān hā mì wū sī cáng rù gòng
是年,爪哇、暹罗、琉球、苏门答剌、满剌加、白葛达、撒马儿罕、土鲁番、哈密、乌斯藏入贡。
èr nián chūn zhēng yuè gēng zǐ dà sì tiān dì yú nán jiāo
二年春正月庚子,大祀天地于南郊。
dīng wèi yǒu sī zòu suì wèn qiú shù
丁未,有司奏岁问囚数。
dì wèi bǎi xìng qīng fàn fǎ yóu yú jiào huà wèi xíng mìng shēn jiào huà
帝谓百姓轻犯法,由于教化未行,命申教化。
èr yuè guǐ hài xíng zài hù bù shì láng chén shān wèi běn bù shàng shū jiān jǐn shēn diàn dà xué shì zhí wén yuān gé
二月癸亥,行在户部侍郎陈山为本部尚书兼谨身殿大学士,直文渊阁。
yǐ chǒu lí lì gōng jiāo zhǐ chéng wáng tōng jī bài zhī
乙丑,黎利攻交阯城,王通击败之。
sān yuè xīn mǎo cì mǎ yú děng jìn shì jí dì chū shēn yǒu chà
三月辛卯,赐马愉等进士及第、出身有差。
xià sì yuè gēng shēn lí lì xiàn chāng jiāng dōu zhǐ huī li rèn zhǐ huī gù fú liú shùn zhī fǔ liú zi fǔ zhōng guān féng zhì sǐ zhī
夏四月庚申,黎利陷昌江,都指挥李任,指挥顾福、刘顺,知府刘子辅,中官冯智死之。
jiǎ zǐ jìn wáng jì huáng yǒu zuì fèi wèi shù rén
甲子,晋王济熿有罪,废为庶人。
jǐ sì wáng tōng xǔ lí lì hé
己巳,王通许黎利和。
wǔ yuè guǐ sì xuē lù dū xiǎng kāi píng
五月癸巳,薛禄督饷开平。
jǐ hài rén zōng shén zhǔ fù tài miào
己亥,仁宗神主祔太庙。
bǐng wǔ lù qiú
丙午,录囚。
liù yuè wù yín lù qiú
六月戊寅,录囚。
qiū qī yuè jǐ hài lí lì xiàn ài liú guān zhèn yuǎn hóu gù xìng zǔ yōng bīng bù jiù dǎi zhì zhī
秋七月己亥,黎利陷隘留关,镇远侯顾兴祖拥兵不救,逮治之。
gēng zǐ lù qiú
二十日,查看犯人口供。
xīn chǒu mìng dū du tóng zhī chén huái chōng zǒng bīng guān shuài shī tǎo sōng pān mán
辛丑,命都督同知陈怀充总兵官,帅师讨松潘蛮。
dīng wèi xuē lù bài dí yú kāi píng
丁未,薛禄败敌于开平。
bā yuè jiǎ zǐ huáng huái zhì shì
八月甲子,黄淮致仕。
miǎn liǎng jīng shān xī hé nán zhōu xiàn bèi zāi shuì liáng
免两京、山西、河南州县被灾税粮。
jiǔ yuè rén chén lù qiú
九月壬辰,录囚。
yǐ wèi liǔ shēng shī cì dǎo mǎ pō yù fú zhàn sǐ
乙未,柳升师次倒马坡,遇伏战死。
shì rì bǎo dìng bó liáng míng bìng zú
是日,保定伯梁铭病卒。
bǐng shēn shàng shū li qìng bìng zú
丙申,尚书李庆病卒。
shī dà kuì cān jiāng cuī jù láng zhōng shǐ ān zhǔ shì chén yōng li zōng fǎng sǐ zhī
师大溃,参将崔聚,郎中史安,主事陈镛、李宗昉死之。
dōng shí yuè wù yín wáng tōng qì jiāo zhǐ yǔ lí lì méng
冬十月戊寅,王通弃交阯,与黎利盟。
shí yī yuè yǐ yǒu shè lí lì qiǎn shì láng li qí luō rǔ jìng lì chén gǎo wèi ān nán guó wáng xī rú wén wǔ lì shì hái
十一月乙酉,赦黎利,遣侍郎李琦、罗汝敬立陈暠为安南国王,悉如文武吏士还。
jǐ hài yǐ huáng zhǎng zǐ shēng dà shè tiān xià miǎn míng nián shuì liáng sān zhī yī
己亥,以皇长子生大赦天下,免明年税粮三之一。
shí èr yuè dīng chǒu zhèn shǎn xī jī
十二月丁丑,振陕西饥。
bìng gěi juàn bù shí wǔ wàn shū
并给绢布十五万疋。
shì nián zhǎo wā zhàn chéng xiān luó liú qiú wǎ là hā mì yì lì bǎ lǐ sā mǎ r hǎn rù gòng
是年,爪哇、占城、暹罗、琉球、瓦剌、哈密、亦力把里、撒马儿罕入贡。
sān nián chūn zhēng yuè jiǎ wǔ dà sì tiān dì yú nán jiāo
三年春正月甲午,大祀天地于南郊。
bǐng shēn chén huái píng sōng pān mán
丙申,陈怀平松潘蛮。
èr yuè wù wǔ lì huáng zhǎng zǐ qí zhèn wèi huáng tài zǐ
二月戊午,立皇长子祁镇为皇太子。
shì yuè zuò dì xun chéng
是月,作《帝训》成。
sān yuè guǐ wèi fèi huáng hòu hú shì lì guì fēi sūn shì wèi huáng hòu
三月癸未,废皇后胡氏,立贵妃孙氏为皇后。
rén chén lù qiú
壬辰,录囚。
xià sì yuè guǐ hài chì fán guān mín jiàn yán zhāng shū shàng shū dōu yù shǐ jǐ shì zhōng huì yì yǐ wén wù huì
夏四月癸亥,敕凡官民建言章疏,尚书、都御史、给事中会议以闻,勿讳。
rùn yuè rén yín lù qiú
闰月壬寅,录囚。
miǎn shān xī hàn zāi shuì liáng
免山西旱灾税粮。
jiǎ chén mìng yǒu sī zhèn xù
甲辰,命有司振恤。
gēng xū lùn qì jiāo zhǐ zuì wáng tōng děng jí bù zhèng shǐ yì qiān zhōng guān shān shòu mǎ qí xià yù lùn sǐ jí qí jiā zhèn yuǎn hóu gù xìng zǔ bìng xià yù
庚戌,论弃交阯罪,王通等及布政使弋谦、中官山寿、马骐下狱论死,籍其家,镇远侯顾兴祖并下狱。
wǔ yuè rén zǐ li qí luō rǔ jìng hái
五月壬子,李琦、罗汝敬还。
lí lì biǎo chén gǎo zú zǐ sūn bìng jué qǐ shǒu guó sì mìng
黎利表陈暠卒,子孙并绝,乞守国俟命。
xīn yǒu lù qiú
辛酉,录囚。
jǐ sì fù qiǎn luō rǔ jìng děng yù lí lì lì chén shì hòu
己巳,复遣罗汝敬等谕黎利立陈氏后。
xīn wèi zèng jiāo zhǐ sǐ shì zhū chén
辛未,赠交阯死事诸臣。
rén shēn miǎn běi jīng bèi zāi xià shuì
壬申,免北京被灾夏税。
liù yuè bǐng xū miǎn shǎn xī bèi zāi xià shuì
六月丙戌,免陕西被灾夏税。
dīng wèi dōu yù shǐ liú guān xún shì hé dào
丁未,都御史刘观巡视河道。
qiū qī yuè wù chén lù qiú
秋七月戊辰,录囚。
bā yuè xīn mǎo bà běi jīng xíng bù jí xíng hòu jūn dū du fǔ
八月辛卯,罢北京行部及行后军都督府。
dīng wèi dì zì jiāng xún biān
丁未,帝自将巡边。
jiǔ yuè xīn hài cì yòu mén yì
九月辛亥,次右门驿。
wū liáng hā kòu huì zhōu dì shuài jīng zú sān qiān rén wǎng jī zhī
兀良哈寇会州,帝帅精卒三千人往击之。
jǐ mǎo chū xǐ fēng kǒu jī kòu yú kuān hé
六日,兵出喜峰口,在宽河攻击兀良哈。
dì qīn shè qí qián fēng yì sān rén liǎng yì jūn bìng fā dà pò zhī
帝亲射其前锋,殪三人,两翼军并发,大破之。
kòu wàng jiàn huáng lóng qí xià mǎ luó bài qǐng xiáng jiē shēng fù zhī zhǎn qú qiú
寇望见黄龙旗,下马罗拜请降,皆生缚之,斩渠酋。
jiǎ zǐ bān shī
甲子,班师。
guǐ yǒu zhì zì xǐ fēng kǒu
癸酉,至自喜峰口。
dōng shí yī yuè guǐ yǒu jǐn yī zhǐ huī zhōng fǎ bǎo qǐng cǎi zhū dōng guǎn dì yuē shì yù rǎo mín yǐ qiú lì yě xià zhī yù
冬十一月癸酉,锦衣指挥钟法保请采珠东莞,帝曰:“是欲扰民以求利也”,下之狱。
shí èr yuè gēng zǐ guǎng xī zǒng bīng guān shān yún tǎo qín xīn chéng mán
十二月庚子,广西总兵官山云讨擒忻城蛮。
shì nián zhàn chéng xiān luó zhǎo wā liú qiú wǎ là hā mì ān nán qū xiān tǔ lǔ fān yì lì bǎ lǐ sā mǎ r hǎn rù gòng
是年,占城、暹罗、爪哇、琉球、瓦剌、哈密、安南、曲先、土鲁番、亦力把里、撒马儿罕入贡。
sì nián chūn zhēng yuè liǎng jīng dì zhèn
四年春正月,两京地震。
jǐ wèi dà sì tiān dì yú nán jiāo
己未,大祀天地于南郊。
èr yuè jǐ chǒu nán jīng xiàn zōu yú èr lǐ bù qǐng biǎo hè bù xǔ
二月己丑,南京献驺虞二,礼部请表贺,不许。
sān yuè jiǎ xū qiǎn li qí zài yù lí lì fǎng lì chén shì hòu
三月甲戌,遣李琦再谕黎利访立陈氏后。
xià sì yuè xīn sì shān yún tǎo píng liǔ xún mán
夏四月辛巳,山云讨平柳、浔蛮。
wù zǐ gōng bù shàng shū huáng fú píng jiāng bó chén xuān jīng lüè cáo yùn
戊子,工部尚书黄福、平江伯陈瑄经略漕运。
wǔ yuè rén zǐ lù qiú
五月壬子,录囚。
liù yuè jiǎ wǔ ba wén lì fàn zāng shú zuì lì
六月甲午,罢文吏犯赃赎罪例。
jǐ hài kòu fàn kāi píng zhèn fǔ zhāng xìn děng zhàn sǐ
己亥,寇犯开平,镇抚张信等战死。
gēng zǐ xuē lù dū xiǎng kāi píng
庚子,薛禄督饷开平。
qiū qī yuè jǐ wèi xìng wén yuān gé
秋七月己未,幸文渊阁。
bā yuè jǐ mǎo qǐ fù yáng pǔ
八月己卯,起复杨溥。
jiǔ yuè guǐ hài shì gù xìng zǔ yú yù
九月癸亥,释顾兴祖于狱。
dōng shí yuè gēng chén xìng wén yuān gé
冬十月庚辰,幸文渊阁。
guǐ wèi yǐ tiān hán yù fǎ sī lù qiú
癸未,以天寒谕法司录囚。
bǐng xū zhì yī lán cāo cì tíng chén yù yǐ jiàn xián wèi guó zhī dào
丙戌,制《猗兰操》赐廷臣,谕以荐贤为国之道。
gēng yín zhāng yīng chén shān ba
庚寅,张瑛、陈山罢。
jiǎ wǔ yuè wǔ yú jìn jiāo
甲午,阅武于近郊。
yǐ wèi liè yú yù kǒu
乙未,猎于峪口。
wù xū hái gōng
戊戌,还宫。
shí yī yuè guǐ mǎo xuē lù jí gōng shùn hóu wú kè zhōng shuài shī xún xuān fǔ
十一月癸卯,薛禄及恭顺侯吴克忠帅师巡宣府。
shí èr yuè yǐ hài jīng shī dì zhèn
十二月乙亥,京师地震。
rén chén ba zhōng guān sōng huā jiāng zào chuán
壬辰,罢中官松花江造船。
shì nián zhǎo wā zhàn chéng liú qiú bǎng gé cì hā mì tǔ lǔ fān yì lì bǎ lǐ sā mǎ r hǎn rù gòng
是年,爪哇、占城、琉球、榜葛刺、哈密、土鲁番、亦力把里、撒马儿罕入贡。
wǔ nián chūn zhēng yuè guǐ chǒu dà sì tiān dì yú nán jiāo
五年春正月癸丑,大祀天地于南郊。
wù chén shàng shū xià yuán jí zú
戊辰,尚书夏原吉卒。
èr yuè rén chén bà gōng bù cǎi mù
二月壬辰,罢工部采木。
guǐ sì bān kuān xù zhī lìng shěng zāi shāng kuān mǎ zhèng miǎn bū qiàn xīn chú zhāo liú mín cì fù yī nián ba cǎi mǎi jiǎn guān tián jiù kē shí zhī sān xù gōng jiàng jìn sī cāng guān bāo nà jiè fǎ sī shèn xíng yù
癸巳,颁宽恤之令,省灾伤,宽马政,免逋欠薪刍,招流民赐复一年,罢采买,减官田旧科十之三,恤工匠,禁司仓官包纳,戒法司慎刑狱。
yǐ wèi fèng huáng tài hòu yè líng
乙未,奉皇太后谒陵。
sān yuè wù shēn dào jiàn gēng zhě xià mǎ wèn nóng shì qǔ lěi sān tuī gù shì chén yuē zhèn sān tuī sì bù shèng láo kuàng wú mín zhōng suì qín dòng hu
三月戊申,道见耕者,下马问农事,取耒三推,顾侍臣曰:“朕三推巳不胜劳,况吾民终岁勤动乎。
mìng cì suǒ guò nóng mín chāo jǐ yǒu hái gōng
”命赐所过农民钞,己酉,还宫。
xīn hài li qí hái lí lì chēng chén shì wú hòu shàng biǎo qǐng fēng
辛亥,李琦还,黎利称陈氏无后,上表请封。
bǐng chén miǎn shān xī qù suì bèi zāi tián zū
丙辰,免山西去岁被灾田租。
dīng sì cì lín zhèn děng jìn shì jí dì chū shēn yǒu chà
丁巳,赐林震等进士及第、出身有差。
xià sì yuè wù yín xuē lù shuài shī zhù chì chéng diāo è yún zhōu dú shí tuán shān chéng bǎo
夏四月戊寅,薛禄帅师筑赤城、雕鹗、云州、独石、团山城堡。
wǔ yuè guǐ mǎo zhuī duó zāng lì gào chì zhe wèi lìng
五月癸卯,追夺赃吏诰敕,著为令。
bǐng chén xiū yù bèi cāng chū guān qián shōu dí bèi huāng
丙辰,修预备仓,出官钱收籴备荒。
guǐ hài zhuó láng zhōng kuàng zhōng yù shǐ hé wén yuān jiǔ rén wèi zhī fǔ cì chì qiǎn zhī
癸亥,擢郎中况钟、御史何文渊九人为知府,赐敕遣之。
liù yuè jǐ mǎo qiǎn guān bǔ jìn jī huáng yù hù bù yuē wǎng nián bǔ huáng zhī shǐ hài mín bù jiǎn yú huáng yi zhī cǐ bì
六月己卯,遣官捕近畿蝗,谕户部曰:“往年捕蝗之使害民不减于蝗,宜知此弊。
yīn zuò bǔ huáng shī shì zhī
”因作《捕蝗诗》示之。
qiū qī yuè guǐ hài zhēn bié shǒu lìng
秋七月癸亥,甄别守令。
bā yuè jǐ sì shuò rì shí yīn yǔ bú jiàn lǐ guān qǐng biǎo hè bù xǔ
八月己巳朔,日食,阴雨不见,礼官请表贺,不许。
jiǔ yuè bǐng wǔ zhuó yù shǐ yú qiān zhǎng shǐ zhōu chén liù rén wéi shì láng xún fǔ liǎng jīng shān dōng shān xī hé nán jiāng xī zhè jiāng hú guǎng
九月丙午,擢御史于谦、长史周忱六人为侍郎,巡抚两京、山东、山西、河南、江西、浙江、湖广。
yǐ mǎo xún jìn jiāo
乙卯,巡近郊。
jǐ wèi hái gōng
己未,还宫。
dōng shí yuè yǐ hài ā lǔ tái fàn liáo dōng liáo hǎi wèi zhǐ huī tóng zhī huáng fǔ bīn lì zhàn sǐ
冬十月乙亥,阿鲁台犯辽东,辽海卫指挥同知皇甫斌力战死。
bǐng zǐ xún jìn jiāo
丙子,巡近郊。
jǐ mǎo liè yú bèn dào
己卯,猎于坌道。
bǐng xū zhì xiǎn mǎ lín biàn yuè chéng bǎo bīng bèi
丙戌,至洗马林,遍阅城堡兵备。
rén chén hái gōng
壬辰,还宫。
shí èr yuè guǐ sì qū xiān pàn fān píng
十二月癸巳,曲先叛番平。
rùn yuè jǐ wèi chì nèi wài zhū sī jiǔ yān yù qiú zhě zuì zhī
闰月己未,敕内外诸司,久淹狱囚者罪之。
shì nián zhàn chéng liú qiú zhǎo wā wǎ là hā mì hǎn dōng tǔ lǔ fān sā mǎ r hǎn yì lì bǎ lǐ rù gòng
是年,占城、琉球、爪哇、瓦剌、哈密、罕东、土鲁番、撒马儿罕、亦力把里入贡。
liù nián chūn zhēng yuè dīng chǒu dà sì tiān dì yú nán jiāo
六年春正月丁丑,大祀天地于南郊。
gēng chén dà yǔ léi diàn
庚辰,大雨雷电。
èr yuè dīng yǒu shì láng luō rǔ jìng dū shǎn xī tún tián
二月丁酉,侍郎罗汝敬督陕西屯田。
jǐ hài jùn jīn lóng kǒu yǐn hé dá xú zhōu yǐ biàn cáo
己亥,浚金龙口,引河达徐州以便漕。
sān yuè yǐ hài mìng lì bù kǎo chá wài guān zì bù zhèng àn chá èr sī shǐ zhe wèi lìng
三月乙亥,命吏部考察外官自布政、按察二司始,著为令。
xià sì yuè jǐ yǒu shì láng chái chē jīng lǐ shān xī tún tián
夏四月己酉,侍郎柴车经理山西屯田。
liù yuè jǐ hài qiǎn shǐ zhào lí lì quán shǔ ān nán guó shì
六月己亥,遣使诏黎利权署安南国事。
qiū qī yuè jǐ sì lù qiú
秋七月己巳,录囚。
rén wǔ xǔ duo yán sān wèi shì yì
壬午,许朵颜三卫市易。
dōng shí yuè jiǎ chén chén huái píng sōng pān mán
冬十月甲辰,陈怀平松潘蛮。
shí yī yuè bǐng zǐ shǐ mìng guān jūn duì yùn mín liáng
十一月丙子,始命官军兑运民粮。
yǐ yǒu fēn qiǎn yù shǐ wǎng dǎi tān bào zhōng guān yuán qí děng
乙酉,分遣御史往逮贪暴中官袁琦等。
shí èr yuè yǐ wèi yuán qí děng shí yī rén qì shì bǎng qí zuì shì tiān xià
十二月乙未,袁琦等十一人弃市,榜其罪示天下。
dīng wèi jīn yòu zī zú
丁未,金幼孜卒。
gēng xū qiǎn yù shǐ xún shì níng xià gān zhōu tún tián shuǐ lì
庚戌,遣御史巡视宁夏甘州屯田水利。
shì nián zhàn chéng liú qiú wǎ là hā mì sū mén dá là yì lì bǎ lǐ rù gòng
是年,占城、琉球、瓦剌、哈密、苏门答剌、亦力把里入贡。
qī nián chūn zhēng yuè xīn yǒu shuò rì yǒu shí zhī miǎn cháo hè
七年春正月辛酉朔,日有食之,免朝贺。
guǐ yǒu dà sì tiān dì yú nán jiāo
癸酉,大祀天地于南郊。
èr yuè jiǎ wǔ yǐ chūn hé yù fǎ sī lù qiú
二月甲午,以春和谕法司录囚。
sān yuè gēng shēn xià zhào xíng kuān xù zhī zhèng
三月庚申,下诏行宽恤之政。
xīn yǒu yù lǐ bù yuē zhèn yǐ guān tián fù zhòng shí jiǎn qí sān
辛酉,谕礼部曰:“朕以官田赋重,十减其三。
nǎi wén yì shí juān zū zhào xià hù bù jiē bù xíng shèn zhě jiè yuē yǒu sī bù dé yǐ zhào shū wèi cí
乃闻异时蠲租诏下,户部皆不行,甚者戒约有司,不得以诏书为辞。
shì fèi gé zhào lìng shǐ zé bù xià jiū yě
是废格诏令,使泽不下究也。
zì jīn lìng zài bì xíng wú yǒu suǒ è
自今令在必行,毋有所遏。
xià sì yuè xīn chǒu miǎn shān xī bū fù
夏四月辛丑,免山西逋赋。
rén yín mù shāng zhōng yán shū sù rù biān
壬寅,募商中盐输粟入边。
liù yuè guǐ mǎo lù qiú
六月癸卯,录囚。
guǐ chǒu ba zhōng guān rù fān shì mǎ
癸丑,罢中官入番市马。
shì yuè zuò guān zhēn chéng fán sān shí wǔ piān shì bǎi guān
是月,作《官箴》成,凡三十五篇,示百官。
qiū bā yuè yǐ wèi chì jīng guān sān pǐn yǐ shàng jǔ cái xíng wén xué zhī shì lì bù dū chá yuàn chù fāng miàn yǒu sī bù zhí zhě
秋八月乙未,敕京官三品以上举才行文学之士,吏部、都察院黜方面有司不职者。
jiǔ yuè gēng wǔ zhū jiāng xún biān
九月庚午,诸将巡边。
shì qiū miǎn liǎng jī jí jiā xīng
是秋,免两畿及嘉兴。
hú zhōu shuǐ zāi shuì liáng
湖州水灾税粮。
dōng shí yī yuè xīn yǒu zhào dū cáo píng jiāng bó chén xuān shì láng zhào xīn děng suì zhōng zhì jīng yì liáng fù lì bì
冬十一月辛酉,召督漕平江伯陈瑄、侍郎赵新等岁终至京议粮赋利弊。
shì nián zhàn chéng liú qiú hā mì hā liè wǎ là yì lì bǎ lǐ rù gòng
是年,占城、琉球、哈密、哈烈、瓦剌、亦力把里入贡。
bā nián chūn zhēng yuè dīng mǎo dà sì tiān dì yú nán jiāo
八年春正月丁卯,大祀天地于南郊。
èr yuè rén zǐ lù qiú yòu miǎn wǔ qiān yú rén
二月壬子,录囚,宥免五千余人。
sān yuè bǐng chén cì cáo nài děng jìn shì jí dì chū shēn yǒu chà
三月丙辰,赐曹鼐等进士及第、出身有差。
gēng chén yù nèi wài yōu xù jūn shì wéi zhě fēng xiàn guān chá zòu zuì zhī
庚辰,谕内外优恤军士,违者风宪官察奏罪之。
shì chūn yǐ liǎng jīng hé nán shān dōng shān xī jiǔ hàn qiǎn shǐ zhèn xù
是春,以两京、河南、山东、山西久旱,遣使振恤。
xià sì yuè wù xū zhào juān jīng shěng bèi zāi bū hé zá kè miǎn jīn nián xià shuì cì fù yī nián
夏四月戊戌,诏蠲京省被灾逋和、杂课,免今年夏税,赐复一年。
lǐ yuān yù
理冤狱。
jiǎn shū sǐ yǐ xià shè jūn jiàng zài táo zhě zuì
减殊死以下,赦军匠在逃者罪。
yǒu sī gè jǔ xián liáng fāng zhèng yī rén
有司各举贤良方正一人。
xún àn yù shǐ àn chá shǐ jiū tān kù lì jí shǐ chén shēng shì zhě
巡按御史、按察使纠贪酷吏及使臣生事者。
wǔ yuè dīng sì zǒng bīng guān dōu dū xiāo shòu tǎo píng guì zhōu wū luō mán
五月丁巳,总兵官都督萧授讨平贵州乌罗蛮。
dīng mǎo shān yún tǎo píng yí shān mán
丁卯,山云讨平宜山蛮。
liù yuè yǐ yǒu dǎo yǔ bù yīng zuò mǐn hàn shī shì qún chén
六月乙酉,祷雨不应,作《闵旱诗》示群臣。
xīn chǒu zhào zhōng wài shū jué zuì qiú
辛丑,诏中外疏决罪囚。
shì xià fù zhèn liǎng jīng hé nán shān dōng shān xī hú guǎng jī miǎn shuì liáng
是夏,复振两京、河南、山东、山西、湖广饥,免税粮。
qiū qī yuè rén shēn miǎn jiāng xī shuǐ zāi shuì liáng
秋七月壬申,免江西水灾税粮。
bā yuè guǐ sì tài jīng shī rǒng guān
八月癸巳,汰京师冗官。
rùn yuè xīn hài xī yù gòng qí lín
闰月辛亥,西域贡麒麟。
wù wǔ jǐng xīng jiàn
戊午,景星见。
lǐ guān qǐng biǎo hè jiē bù xǔ
礼官请表贺,皆不许。
jiǔ yuè yǐ yǒu qiǎn guān lù tiān xià zhòng qiú
九月乙酉,遣官录天下重囚。
jǐ hài ā lǔ tái bù zǎn bo kòu liáng zhōu zǒng bīng guān liú guǎng jī zhǎn zhī
己亥,阿鲁台部昝卜寇凉州,总兵官刘广击斩之。
dōng shí èr yuè yǐ hài yù fǎ sī yòu jīng guān guò fàn
冬十二月乙亥,谕法司宥京官过犯。
shì nián xiān luó zhàn chéng liú qiú ān nán mǎn là jiā tiān fāng sū mén dá là gǔ lǐ kē zhī ā dān xī lán shān zuǒ fǎ ér gān bā lǐ jiā yì lēi hū lǔ mó sī hā mì wǎ là sā mǎ r hǎn yì lì bǎ lǐ rù gòng
是年,暹罗、占城、琉球、安南、满剌加、天方、苏门答剌、古里、柯枝、阿丹、锡兰山、佐法儿、甘巴里、加异勒、忽鲁谟斯、哈密、瓦剌、撒马儿罕、亦力把里入贡。
jiǔ nián chūn zhēng yuè xīn mǎo dà sì tiān dì yú nán jiāo
九年春正月辛卯,大祀天地于南郊。
èr yuè gēng xū zhèn fèng yáng huái ān yáng zhōu xú zhōu jī
二月庚戌,振凤阳、淮安、扬州、徐州饥。
yǐ mǎo shēn liǎng jīng shān dōng shān xī hé nán kuān xù zhī lìng
乙卯,申两京、山东、山西、河南宽恤之令。
sān yuè wù yín shān yún tǎo zhèng sī ēn pàn mán
三月戊寅,山云讨症思恩叛蛮。
xià sì yuè jǐ wèi lí lì sǐ zi lín lái gào sàng mìng lín quán shǔ ān nán guó shì
夏四月己未,黎利死,子麟来告丧,命麟权署安南国事。
wù chén lù qiú
戊辰,录囚。
wǔ yuè rén wǔ yì bào hái
五月壬午,瘗暴骸。
qiū qī yuè jiǎ shēn qiǎn jǐ shì zhōng yù shǐ jǐn yī wèi guān dū bǔ liǎng jī shān dōng shān xī hé nán huáng
秋七月甲申,遣给事中、御史、锦衣卫官督捕两畿、山东、山西、河南蝗。
bā yuè gēng xū zhèn hú guǎng jī
八月庚戌,振湖广饥。
jiǎ zǐ chì liǎng jīng hú guǎng jiāng xī hé nán xún fǔ xún àn yù shǐ sān sī guān xíng shì zāi shāng juān qiū liáng shí zhī sì
甲子,敕两京、湖广、江西、河南巡抚、巡按御史、三司官行视灾伤,蠲秋粮十之四。
yǐ chǒu bà gōng bù cǎi bàn
乙丑,罢工部采办。
jǐ sì wǎ là tuō huan gōng shā ā lǔ tái lái gào jié
己巳,瓦剌脱欢攻杀阿鲁台,来告捷。
jiǔ yuè guǐ wèi zì jiāng xún biān
九月癸未,自将巡边。
yǐ yǒu dù jū yōng guān
乙酉,度居庸关。
bǐng xū liè yú bèn dào
丙戌,猎于坌道。
yǐ wèi ā lǔ tái zi ā bo zhǐ ǎn lái guī
乙未,阿鲁台子阿卜只俺来归。
dīng yǒu zhì xiǎn mǎ lín yuè chéng bǎo bīng bèi
丁酉,至洗马林,阅城堡兵备。
jǐ hài dà liè
己亥,大猎。
dōng shí yuè bǐng wǔ hái gōng
冬十月丙午,还宫。
bǐng chén dū du fāng zhèng tǎo píng sōng pān pàn mán
丙辰,都督方政讨平松潘叛蛮。
jiǎ zǐ ba shǎn xī shì mǎ
甲子,罢陕西市马。
dīng mǎo liǎng jī zhè jiāng hú guǎng jiāng xī jī yǐ yìng yùn nán jīng jí lín qīng cāng sù zhèn jì
丁卯,两畿、浙江、湖广、江西饥,以应运南京及临清仓粟振济。
shí yī yuè wù xū tíng xíng
十一月戊戌,停刑。
gēng zǐ miǎn sì chuān bèi zāi shuì liáng
庚子,免四川被灾税粮。
shí èr yuè jiǎ zǐ dì bù yù wèi wáng zhān yán shè xiǎng tài miào
十二月甲子,帝不豫,卫王瞻埏摄享太庙。
shì nián xiān luó zhàn chéng liú qiú sū mén dá là hā mì wǎ là rù gòng
是年,暹罗、占城、琉球、苏门答剌、哈密、瓦剌入贡。
shí nián chūn zhèng yuè guǐ yǒu shuò bù shì cháo mìng qún chén yè huáng tài zǐ yú wén huá diàn
十年春正月癸酉朔,不视朝,命群臣谒皇太子于文华殿。
jiǎ xū dà jiàn
甲戌,大渐。
ba mǎi yíng zào zhū shǐ
罢买、营造诸使。
yǐ hài bēng yú qián qīng gōng nián sān shí yǒu bā
乙亥,崩于干清宫,年三十有八。
yí zhào guó jiā zhòng wù bái huáng tài hòu
遗诏国家重务白皇太后。
dīng yǒu shàng zūn shì miào hào xuān zōng zàng jǐng líng
丁酉,上尊谥,庙号宣宗,葬景陵。
zàn yuē rén zōng wèi tài zǐ shī ài yú chéng yì
赞曰:仁宗为太子,失爱于成谊。
qí wēi ér fù ān tài sūn gài yǒu lì yān
其危而复安,太孙盖有力焉。
jí wèi yǐ hòu lì chēng qí zhí zhèng de qí píng gāng jì xiū míng cāng yǔ chōng xiàn lǘ yán lè yè
即位以后,吏称其职,政得其平,纲纪修明,仓庾充羡,闾阎乐业。
suì bù néng zāi
岁不能灾。
gài míng xìng zhì shì lì nián liù shí mín qì jiàn shū zhēng rán yǒu zhì píng zhī xiàng yǐ
盖明兴至是历年六十,民气渐舒,蒸然有治平之象矣。
ruò nǎi qiáng fān cù qǐ xuán jí xuē píng sǎo dàng biān chén jiǎo kòu zhèn shè dì zhī yīng zī ruì lüè shù jī kè shéng zǔ wǔ zhě yú
若乃强藩猝起,旋即削平,扫荡边尘,狡寇震慑,帝之英姿睿略,庶几克绳祖武者欤。