rén zōng
◎仁宗
rén zōng jìng tiān tǐ dào chún chéng zhì dé hóng wén qīn wǔ zhāng shèng dá xiào zhāo huáng dì huì gāo chì chéng zǔ zhǎng zǐ yě
仁宗敬天体道纯诚至德弘文钦武章圣达孝昭皇帝,讳高炽,成祖长子也。
mǔ rén xiào wén huáng hòu mèng guān miǎn zhí guī zhě shàng yè
母仁孝文皇后,梦冠冕执圭者上谒。
wù ér shēng dì
寤而生帝。
yòu duān zhòng chén jìng yán dòng yǒu jīng
幼端重沉静,言动有经。
shāo zhǎng xí shè fā wú bù zhōng
稍长习射,发无不中。
hào xué wèn cóng rú chén jiǎng lùn bù chuò
好学问,从儒臣讲论不辍。
hóng wǔ èr shí bā nián cè wèi yàn shì zǐ
洪武二十八年,册为燕世子。
cháng mìng yǔ qín jìn zhōu sān shì zǐ fēn yuè wèi shì hái dú hòu
尝命与秦、晋、周三世子分阅卫士,还独后。
wèn zhī
问之。
duì yuē dàn hán shén sì zhāo shí ér hòu yuè gù hòu
对曰:“旦寒甚,俟朝食而后阅,故后。
yòu mìng fēn yuè zhāng zòu dú qǔ qiè jūn mín lì bìng zhě bái zhī
”又命分阅章奏,独取切军民利病者白之。
huò wén zì miù wù bù yǐ wén
或文字谬误,不以闻。
tài zǔ zhǐ shì zhī yuē r hū zhī yé
太祖指示之曰:“儿忽之耶?
duì yuē bù gǎn hū gù xiǎo guò bù zú dú tiān dé
”对曰:“不敢忽,顾小过不足渎天德。
yòu cháng wèn yáo tāng shí shuǐ hàn bǎi xìng xī shì
”又尝问:“尧、汤时水旱,百姓奚恃?
duì yuē shì shèng rén yǒu xù mín zhī zhèng
”对曰:“恃圣人有恤民之政。
tài zǔ xǐ yuē sūn yǒu jūn rén zhī shi yǐ
”太祖喜曰:“孙有君人之识矣。
chéng zǔ jǔ bīng shì zǐ shǒu běi píng shàn fǔ shì zú yǐ wàn rén jù li jǐng lóng wǔ shí wàn zhòng chéng lài yǐ quán
成祖举兵,世子守北平,善拊士卒,以万人拒李景隆五十万众,城赖以全。
xiān shì jùn wáng gāo xù gāo suì jù yǐ huì xiá yǒu chǒng yú chéng zǔ
先是,郡王高煦、高燧俱以慧黠有宠于成祖。
ér gāo xù cóng jūn yǒu gōng huàn sì huáng yǎn děng fù dǎng gāo suì yīn móu duó dí zèn shì zǐ
而高煦从军有功,宦寺黄俨等复党高燧,阴谋夺嫡,谮世子。
huì cháo tíng cì shì zǐ shū wèi lí jiàn
会朝廷赐世子书,为离间。
shì zǐ bù qǐ jiān chí shàng zhī
世子不启缄,驰上之。
ér yǎn xiān qián bào chéng zǔ yuē shì zǐ yǔ cháo tíng tōng shǐ zhě zhì yǐ
而俨先潜报成祖曰:“世子与朝廷通,使者至矣。
wú hé shì zǐ suǒ qiǎn shǐ yì zhì
”无何,世子所遣使亦至。
chéng zǔ fā shū shì zhī nǎi tàn yuē jǐ shā wú zǐ
成祖发书视之,乃叹曰:“几杀吾子。
chéng zǔ jiàn zuò yǐ běi píng wèi běi jīng réng mìng jū shǒu
”成祖践阼,以北平为北京,仍命居守。
yǒng lè èr nián èr yuè shǐ zhào zhì jīng lì wèi huáng tài zǐ
永乐二年二月,始召至京,立为皇太子。
chéng zǔ shù běi zhēng mìng zhī jiān guó cái jué shù zhèng
成祖数北征,命之监国,裁决庶政。
sì fāng shuǐ hàn jī jǐn zhé qiǎn zhèn xù rén wén dà zhe
四方水旱饥馑,辄遣振恤,仁闻大著。
ér gāo xù gāo suì yǔ qí dǎng rì sì xì chán gòu
而高煦、高燧与其党日伺隙谗构。
huò wèn tài zǐ yì zhī yǒu chán rén píng
或问太子:“亦知有谗人平?
yuē bù zhī yě wú zhī jìn zǐ zhí ér yǐ
”曰:“不知也,吾知尽子职而已。
shí nián běi zhēng hái yǐ tài zi qiǎn shǐ hòu qī qiě shū zòu shī cí xī zhēng gōng liáo huáng huái dǔ xià yù
十年,北征还,以太子遣使后期,且书奏失辞,悉征宫僚黄淮竺下狱。
shí wǔ nián gāo xù yǐ zuì xǐ lè ān
十五年,高煦以罪徙乐安。
míng nián huáng yǎn děng fù zèn tài zǐ shàn shè zuì rén gōng liáo duō zuò sǐ zhě
明年,黄俨等复谮太子擅赦罪人,宫僚多坐死者。
shì láng hú yíng fèng mìng chá zhī mì shū tài zǐ chéng jìng xiào jǐn qī shì yǐ wén chéng zǔ yì nǎi shì
侍郎胡濙奉命察之,密疏太子诚敬孝谨七事以闻,成祖意乃释。
qí hòu huáng yǎn děng móu lì gāo suì shì jué fú zhū gāo suì yǐ tài zi lì jiě de miǎn zì shì tài zǐ shǐ ān
其后黄俨等谋立高燧,事觉伏诛,高燧以太子力解得免,自是太子始安。
èr shí èr nián qī yuè chéng zǔ bēng yú yú mù chuān
二十二年七月,成祖崩于榆木川。
bā yuè jiǎ chén yí zhào zhì qiǎn huáng tài sūn yíng sàng kāi píng
八月甲辰,遗诏至,遣皇太孙迎丧开平。
dīng wèi chū xià yuán jí děng yú yù
丁未,出夏原吉等于狱。
dīng sì jí huáng dì wèi
丁巳,即皇帝位。
dà shè tiān xià yǐ míng nián wèi hóng xī yuán nián
大赦天下,以明年为洪熙元年。
ba xī yáng bǎo chuán yǐ xī shì mǎ jí yún nán jiāo zhǐ cǎi bàn
罢西洋宝船、迤西市马及云南、交阯采办。
wù wǔ fù xià yuán jí wú zhōng guān
戊午,复夏原吉、吴中官。
jǐ wèi wǔ ān hóu zhèng hēng zhèn dà tóng bǎo dìng hóu mèng yīng zhèn jiāo zhǐ xiāng chéng bó li lóng zhèn shān hǎi wǔ jìn bó zhū róng zhèn liáo dōng
己未,武安侯郑亨镇大同,保定侯孟瑛镇交阯,襄城伯李隆镇山海,武进伯朱荣镇辽东。
fù shè sān gōng sān gū guān yǐ gōng hóu bó shàng shū jiān zhī
复设三公、三孤官,以公、侯、伯、尚书兼之。
jìn yáng róng tài cháng sì qīng jīn yòu zī hù bù shì láng jiān dà xué shì rú gù yáng shì qí wèi lǐ bù zuǒ shì láng jiān huá gài diàn dà xué shì huáng huái tōng zhèng shǐ jiān wǔ yīng diàn dà xué shì jù zhǎng nèi zhì yáng pǔ wèi hàn lín xué shì
进杨荣太常寺卿,金幼孜户部侍郎,兼大学士如故,杨士奇为礼部左侍郎兼华盖殿大学士,黄淮通政使兼武英殿大学士,俱掌内制,杨溥为翰林学士。
xīn yǒu zhèn yuǎn hóu gù xìng zǔ chōng zǒng bīng guān tǎo guǎng xī pàn mán
辛酉,镇远侯顾兴祖充总兵官,讨广西叛蛮。
jiǎ zǐ tài rǒng guān
甲子,汰冗官。
yǐ chǒu zhào hàn wáng gāo xù fù jīng
乙丑,召汉王高煦赴京。
wù chén guān lì zhé lì jūn jí zhě fàng hái xiāng
戊辰,官吏谪隶军籍者放还乡。
jǐ sì zhào wén chén nián qī shí zhì shì
己巳,诏文臣年七十致仕。
jiǔ yuè guǐ yǒu jiāo zhǐ dōu zhǐ huī fāng zhèng yǔ lí lì zhàn yú chá lóng zhōu bài jì zhǐ huī tóng zhī wu yún lì zhàn sǐ
九月癸酉,交阯都指挥方政与黎利战于茶笼州,败绩,指挥同知伍云力战死。
bǐng zǐ zhào shàng shū huáng fú yú jiāo zhǐ
丙子,召尚书黄福于交阯。
gēng chén hé yì kāi fēng miǎn shuì liáng qiǎn yòu dū yù shǐ wáng zhāng fǔ xù zhī
庚辰,河溢开封,免税粮,遣右都御史王彰抚恤之。
rén wǔ chì zì jīn guān sī suǒ yòng wù liào yú suǒ chǎn dì jì zhí shì zhī kē pài bìng mín zhě zuì bù yòu
壬午,敕自今官司所用物料于所产地计直市之,科派病民者罪不宥。
guǐ wèi lǐ bù shàng shū lǚ zhèn qǐng chú fú bù xǔ
癸未,礼部尚书吕震请除服,不许。
yǐ yǒu zēng zhū wáng suì lù
乙酉,增诸王岁禄。
bǐng xū yǐ fēng xiàn guān bèi wài rèn mìng jǐ shì zhōng xiāo qí děng sān shí wǔ rén wéi zhōu xiàn guān
丙戌,以风宪官备外任,命给事中萧奇等三十五人为州县官。
dīng hài lí lì kòu qīng huà dōu zhǐ huī tóng zhī chén zhōng zhàn sǐ
丁亥,黎利寇清化,都指挥同知陈忠战死。
wù zǐ shǐ shè nán jīng shǒu bèi yǐ xiāng chéng bó li lóng wèi zhī
戊子,始设南京守备,以襄城伯李隆为之。
yǐ wèi sàn jī nèi mín suǒ yǎng guān mǎ yú zhū wèi suǒ
乙未,散畿内民所养官马于诸卫所。
wù xū cì lì bù shàng shū jiǎn yì jí yáng shì qí yáng róng jīn yòu zī yín zhāng gè yī yuē sheng qian jiu miu yù yǐ xié xīn zàn wù fán yǒu quē shī dāng yán zhě yòng yìn mì fēng yǐ wén
戊戌,赐吏部尚书蹇义及杨士奇、杨荣、金幼孜银章各一,曰“绳愆纠缪”,谕以协心赞务,凡有阙失当言者,用印密封以闻。
dōng shí yuè rén yín bà shì mín jiān jīn yín gé liǎng jīng hù bù xíng yòng kù
冬十月壬寅,罢市民间金银,革两京户部行用库。
guǐ mǎo zhào tiān xià dū sī wèi suǒ xiū zhì chéng chí
癸卯,诏天下都司卫所修治城池。
wù shēn tōng zhèng shǐ qǐng yǐ sì fāng yǔ zé zhāng zòu sòng gěi shì zhōng shōu zhù
戊申,通政使请以四方雨泽章奏送给事中收贮。
dì yuē zǔ zōng lìng tiān xià zòu yǔ zé yù zhī shuǐ hàn yǐ shī xù mín zhī zhèng
帝曰:“祖宗令天下奏雨泽,欲知水旱,以施恤民之政。
jī zhī tōng zhèng sī jì shī zhī yǐ jīn yòu lìng shōu zhù shì yù shàng zhī rén zhōng bù zhī yě
积之通政司,既失之矣,今又令收贮,是欲上之人终不知也。
zì jīn zòu zhì jí yǐ wén
自今奏至即以闻。
jǐ yǒu cè fēi zhāng shì wèi huáng hòu
”己酉,册妃张氏为皇后。
rén zǐ lì zhǎng zǐ zhān jī wèi huáng tài zǐ
壬子,立长子瞻基为皇太子。
fēng zǐ zhān jùn wèi zhèng wǔ zhān yōng yuè wáng zhān shàn xiāng wáng zhān gāng jīng wáng zhān ào huái wáng zhān kǎi téng wáng zhān jì liáng wáng zhān yán wèi wáng
封子瞻埈为郑五,瞻墉越王,瞻墡襄王,瞻堈荆王,瞻墺淮王,瞻垲滕王,瞻垍梁王,瞻埏卫王。
yǐ mǎo zhào zhōng wài guān jǔ xián cái yán jǔ zhǔ lián zuò fǎ
乙卯,诏中外官举贤才,严举主连坐法。
dīng sì lìng sān fǎ sī huì dà xué shì fǔ bù tōng zhèng liù kē yú chéng tiān mén lù qiú zhe wèi lìng
丁巳,令三法司会大学士、府、部、通政、六科于承天门录囚,著为令。
gēng shēn zēng jīng guān jí jūn shì yuè lǐn
庚申,增京官及军士月廪。
dīng mǎo zhuó jiàn shēng xú yǒng qián děng èr shí rén wéi jǐ shì zhōng
丁卯,擢监生徐永潜等二十人为给事中。
shí yī yuè rén shēn shuò zhào lǐ bù jiàn wén zhū chén jiā shǔ zài jiào fang sī jǐn yī wèi huàn yī jú jí xí jiang gōng chén jiā wèi nú zhě xī yòu wèi mín hái qí tián tǔ
十一月壬申朔,诏礼部:“建文诸臣家属在教坊司、锦衣卫、浣衣局及习匠、功臣家为奴者,悉宥为民,还其田土。
yán shì zhé shù zhě yì rú zhī
言事谪戍者亦如之。
guǐ yǒu zhào yǒu sī tiáo zhèng lìng zhī bù biàn mín zhě yǐ wén fán bèi zāi bù jí qǐng zhèn zhě zuì zhī
”癸酉,诏有司:“条政令之不便民者以闻,凡被灾不即请振者,罪之。
ā lǔ tái lái gòng mǎ
”阿鲁台来贡马。
jiǎ xū zhào qún chén yán shí zhèng quē shī
甲戌,诏群臣言时政阙失。
yǐ hài shè wū liáng hā zuì
乙亥,赦兀良哈罪。
shǐ mìng jìn jī zhū wèi guān jūn gēng fān yì jīng shī cāo liàn
始命近畿诸卫官军更番诣京师操练。
bǐng zǐ qiǎn yù shǐ xún chá biān wèi
丙子,遣御史巡察边卫。
guǐ wèi qiǎn yù shǐ fēn xún tiān xià kǎo chá guān lì
癸未,遣御史分巡天下,考察官吏。
bǐng xū cì hù bù shàng shū xià yuán jí sheng qian jiu miu yín zhāng
丙戌,赐户部尚书夏原吉“绳愆纠缪”银章。
jǐ chǒu lǐ bù zòu dōng zhì jié qǐng shòu hè bù xǔ
己丑,礼部奏冬至节请受贺,不许。
gēng yín chì zhū jiāng yán biān bèi
庚寅,敕诸将严边备。
xīn mǎo jìn suǒ sī shàn yì tún tián jūn shì
二十日,禁止卫所官吏擅自役使屯田军士。
rén chén dū du fāng zhèng tóng róng chāng bó chén zhì zhèn jiāo zhǐ
壬辰,都督方政同荣昌伯陈智镇交阯。
shì yuè yù jiǎn yì yáng shì qí xià yuán jí yáng róng jīn yòu zī yuē qián shì rén zhǔ huò zì zūn dà è wén zhí yán chén xià xiāng yǔ ē fù yǐ zhì yú bài
是月,谕蹇义、杨士奇、夏原吉、杨荣、金幼孜曰:“前世人主,或自尊大,恶闻直言,臣下相与阿附,以至于败。
zhèn yǔ qīng děng dāng yòng wèi jiè
朕与卿等当用为戒。
yòu yù shì qí yuē qǐng qún chén pō huái zhōng ài zhèn yǒu guò fāng zì huǐ ér jìn yán zhě yǐ zhì liáng qiè zhèn xīn
”又谕士奇曰:“顷群臣颇怀忠爱,朕有过方自悔,而进言者已至,良惬朕心。
shí èr yuè guǐ mǎo yòu jiàn wén zhū chén wài qīn quán jiā shù biān zhě liú yī rén yú xī fàng hái
”十二月癸卯,宥建文诸臣外亲全家戍边者,留一人,余悉放还。
xīn hài jiē tiān xià sān sī guān xìng míng yú fèng tiān mén xī xù
辛亥,揭天下三司官姓名于奉天门西序。
guǐ chǒu miǎn bèi zāi shuì liáng
癸丑,免被灾税粮。
gēng shēn zàng wén huáng dì yú cháng líng
庚申,葬文皇帝于长陵。
bǐng yín zhèn yuǎn hóu gù xìng zǔ pò píng lè xún zhōu mán
丙寅,镇远侯顾兴祖破平乐、浔州蛮。
shì nián dīng tián liú qiú zhàn chéng hā mì gǔ má là lǎng mǎn là jiā sū lù wǎ là rù gòng
是年,丁阗、琉球、占城、哈密、古麻剌朗、满剌加、苏禄、瓦剌入贡。
hóng xī yuán nián chūn zhèng yuè rén shēn shuò yù fèng tiān mén shòu cháo bù jǔ lè
洪熙元年春正月壬申朔,御奉天门受朝,不举乐。
yǐ hài chì nèi wài qún chén xiū jǔ zhí yè
乙亥,敕内外群臣修举职业。
jǐ mǎo xiǎng tài miào
己卯,享太庙。
jiàn hóng wén gé mìng rú chén rù zhí yáng pǔ zhǎng gé shì
建弘文阁,命儒臣入直,杨溥掌阁事。
guǐ wèi yǐ shí xuě bù jiàng chì qún chén xiū xǐng
癸未,以时雪不降,敕群臣修省。
bǐng xū dà sì tiān dì yú nán jiāo
丙戌,大祀天地于南郊。
fèng tài zǔ tài zōng pèi
奉太祖、太宗配。
rén chén cháo chén yǔ gào guī xǐng zhě cì chāo yǒu chà zhe wèi lìng
壬辰,朝臣予告归省者赐钞有差,著为令。
jǐ hài bù zhèng shǐ zhōu gàn àn chá shǐ hú gài cān zhèng yè chūn xún shì nán jī zhè jiāng
己亥,布政使周干、按察使胡概、参政叶春巡视南畿、浙江。
èr yuè xīn chǒu bān jiāng jūn yìn yú zhū biān jiāng
二月辛丑,颁将军印于诸边将。
wù shēn jì shè jì
戊申,祭社稷。
mìng tài jiàn zhèng hé shǒu bèi nán jīng
命太监郑和守备南京。
bǐng chén gēng jí tián
二十二日,耕种耒昔田。
bǐng yín tài zōng shén zhǔ fù tài miào
丙寅,太宗神主祔太庙。
shì yuè nán jīng de lǚ zhèn
是月,南京地屡震。
sān yuè rén shēn qián guāng lù shǔ chéng quán jǐn yǐ xiào xíng zhuó wén huá diàn dà xué shì
三月壬申,前光禄署丞权谨以孝行擢文华殿大学士。
dīng chǒu qiú zhí yán
丁丑,求直言。
wù zǐ lóng píng jī hù bù qǐng yǐ guān mài dài zhī
戊子,隆平饥,户部请以官麦贷之。
dì yuē jí zhèn zhī hé dài wèi
帝曰:“即振之,何贷为。
jǐ chǒu zhào yuē xíng zhě suǒ yǐ jìn bào zhǐ yá dǎo mín yú shàn fēi wu zhū shā yě
”己丑,诏曰:“刑者所以禁暴止邪,导民于善,非务诛杀也。
lì huò shēn wén fù huì yǐ zhì yuān làn zhèn shēn mǐn zhī
吏或深文傅会,以致冤滥,朕深悯之。
zì jīn qí xī yī lǜ nǐ zuì
自今其悉依律拟罪。
huò zhèn guò yú jí è fǎ wài yòng xíng fǎ sī zhí zòu
或朕过于嫉恶,法外用刑,法司执奏,。
wǔ zòu bù yǔn tóng sān gōng dà chén zhí zòu bì yǔn nǎi yǐ
五奏不允,同三公、大臣执奏,必允乃已。
zhū sī bù dé biān qiú bèi jí jiā rù gōng xíng
诸司不得鞭囚背及加入宫刑。
yǒu zì gōng zhě yǐ bù xiào lùn
有自宫者以不孝论。
fēi móu fǎn
非谋反。
wù lián zuò qīn shǔ
勿连坐亲属。
gǔ zhī shèng shì cǎi tīng mín yán yòng zī jiè jǐng
古之盛世,采听民言,用资戒儆。
jīn jiān rén wǎng wǎng zhí shi wū wèi fěi bàng fǎ lì kè shēn duàn liàn chéng yù
今奸人往往摭拾,诬为诽谤,法吏刻深,锻练成狱。
xíng zhī bù zhōng mín zé wú cuò qí yú fěi bàng jìn yǒu gào zhě yī qiè wù zhì
刑之不中,民则无措,其余诽谤禁,有告者一切勿治。
gēng yín yáng wǔ hòu xuē lù wèi zhèn shuò dà jiàng jūn lǜ shī xún kāi píng dà tóng biān
”庚寅,阳武侯薛禄为镇朔大将军,率师巡开平、大同边。
xīn mǎo cān jiāng ān píng bó lǐ ān yǔ róng chāng bó chén zhì tóng zhèn jiāo zhǐ
辛卯,参将安平伯李安与荣昌伯陈智同镇交阯。
wù xū jiāng hái dōu nán jīng zhào běi jīng zhū sī xī chēng xíng zài fù běi jīng xíng bù jí xíng hòu jūn dū du fǔ
戊戌,将还都南京,诏北京诸司悉称行在,复北京行部及行后军都督府。
shì yuè nán jīng de lǚ zhèn
是月,南京地屡震。
xià sì yuè rén yín dì wén shān dōng jí huái xú mín fá shí yǒu sī zhēng xià shuì fāng jí nǎi yù xi jiǎo mén zhào dà xué shì yáng shì qí cǎo zhào miǎn jīn nián xià shuì jí kē liáng zhī bàn
夏四月壬寅,帝闻山东及淮、徐民乏食,有司征夏税方急,乃御西角门诏大学士杨士奇草诏,免今年夏税及科粮之半。
shì qí yán shàng ēn zhì yǐ dàn xū hù gōng èr bù yù wén
士奇言:“上恩至矣,但须户、工二部预闻。
dì yuē jiù mín zhī qióng dāng rú jiù fén zhěng nì bù kě chí yí
”帝曰:“救民之穷当如救焚拯溺,不可迟疑。
yǒu sī lǜ guó yòng bù zú bì chí bù jué zhī yì
有司虑国用不足,必持不决之意。
qù mìng zhòng guān jù chǔ bǐ lìng shì qí jiù mén lóu shū zhào
”趣命中官具楮笔,令士奇就门楼书诏。
dì lǎn bì jí yòng xǐ fù wài háng zhī
帝览毕,即用玺付外行之。
gù shì qí yuē jīn kě yǔ bù chén yǐ
顾士奇曰:“今可语部臣矣。
shè běi jīng xíng dū chá yuàn
”设北京行都察院。
rén zǐ mìng huáng tài zǐ yè xiào líng suì jū shǒu nán jīng
壬子,命皇太子谒孝陵,遂居守南京。
wù wǔ rú tiān shòu shān yè cháng líng
戊午,如天寿山,谒长陵。
jǐ wèi hái gōng
己未,还宫。
shì yuè zhèn hé nán jí dà míng jī
是月,振河南及大名饥。
nán jīng de lǚ zhèn
南京地屡震。
wǔ yuè jǐ mǎo shì dú li shí miǎn shì jiǎng luō rǔ jìng yǐ yán shì gǎi yù shǐ xún xià yù
五月己卯,侍读李时勉、侍讲罗汝敬以言事改御史,寻下狱。
gēng chén dì bù yù qiǎn shǐ zhào huáng tài zǐ yú nán jīng
庚辰,帝不豫,遣使召皇太子于南京。
xīn sì dà jiàn yí zhào chuán wèi huáng tài zǐ
辛巳,大渐,遗诏传位皇太子。
shì rì bēng yú yǐn ān diàn nián sì shí yǒu bā
是日,崩于饮安殿,年四十有八。
qiū qī yuè jǐ sì shàng zūn shì miào hào rén zōng zàng xiàn líng
秋七月己巳,上尊谥,庙号仁宗,葬献陵。
zàn yuē dāng jìng nán shī qǐ rén zōng yǐ shì zǐ jū shǒu quán chéng jì shī
赞曰:“当靖难师起,仁宗以世子居守,全城济师。
qí hòu chéng zǔ shèng yú suì chū běi zhēng dōng gōng jiān guó cháo wú fèi shì
其后成祖乘舆,岁出北征,东宫监国,朝无废事。
rán zhōng gòu méi niè bīn yú wēi yí zhě lǚ yǐ ér zhōng yǐ chéng jìng huò quán
然中遘媒孽,濒于危疑者屡矣,而终以诚敬获全。
shàn hu qí gào rén yuē wú zhī jìn zǐ zhí ér yǐ bù zhī yǒu chán rén yě shì kě wèi wàn shì zi chén zhī fǎ yǐ
善乎其告人曰“吾知尽子职而已,不知有谗人也”,是可为万世子臣之法矣。
zài wèi yī zài
在位一载。
yòng rén xíng zhèng shàn bù shèng shū
用人行政,善不胜书。
shǐ tiān jiǎ zhī nián hán rú xiū yǎng dé huà zhī shèng qǐ bù yǔ wén jǐng bǐ lóng zāi
使天假之年,涵濡休养,德化之盛,岂不与文、景比隆哉。