li zhé xiān zuì cǎo xià mán shū
李谪仙醉草吓蛮书
kān xiàn dāng nián li zhé xiān yín shī dǒu jiǔ yǒu lián piān
堪羡当年李谪仙，吟诗斗酒有连篇；
pán xiōng jǐn xiù qī shí yàn luò bǐ fēng yún mài gǔ xián
蟠胸锦绣欺时彦，落笔风云迈古贤。
shū cǎo hé fān wēi yuǎn sāi cí gē qīng guó mèi xīn xián
书草和番威远塞，词歌倾国媚新弦；
mò yán cái gàn fēng liú jǐn míng yuè zhǎng xuán cǎi shí biān
莫言才干风流尽，明月长悬采石边。
huà shuō táng xuán zōng huáng dì cháo yǒu gè cái gàn xìng li míng bái zì tài bái
话说唐玄宗皇帝朝，有个才干，姓李，名白，字太白。
nǎi xi liáng wǔ zhāo xìng shèng huáng dì li jú jiǔ shì sūn xi chuān jǐn zhōu rén yě
乃西梁武昭兴圣皇帝李局九世孙，西川锦州人也。
qí mǔ mèng cháng gēng rén huái ér shēng nà cháng gēng xīng yòu míng dà bái xīng suǒ yǐ míng zì jù yòng zhī
其母梦长庚人怀而生，那长庚星又名大白星，所以名字俱用之。
nà lǐ bái zhǔ de zī róng měi xiù gǔ gé qīng qí yǒu piāo rán chū shì zhī biǎo
那李白主得姿容美秀，骨格清奇，有飘然出世之表。
shí suì shí biàn jīng tōng shū shǐ chū kǒu chéng zhāng rén dōu kuā tā jǐn xīn xiù kǒu yòu shuō tā shì shén xiān jiàng shēng yǐ cǐ yòu hū wèi li zhé xiān
十岁时，便精通书史，出口成章，人都夸他锦心绣口，又说他是神仙降生，以此又呼为李谪仙。
yǒu dù gōng bù zèng shī wèi zhèng
有杜工部赠诗为证：
xī nián yǒu kuáng kè hào ěr zhé xiān rén
昔年有狂客，号尔谪仙人。
bǐ luò jīng fēng yǔ shī chéng qì guǐ shén
笔落惊风雨，诗成泣鬼神！
shēng míng cóng cǐ dà lèi méi yī cháo shēn
声名从此大，泪没一朝伸。
wén cǎi chéng shū wò liú chuán bì jué lún
文采承殊握，流传必绝伦。
lǐ bái yòu zì chēng qīng lián jū shì
李白又自称青莲居士。
yī shēng hǎo jiǔ bù qiú shì jìn zhì yù yāo yóu sì hǎi kàn jǐn tiān xià míng shān cháng biàn tiān xià měi jiǔ
一生好酒，不求仕进，志欲邀游四海，看尽天下名山，尝遍天下美酒。
xiān dēng é méi cì jū yún mèng fù yǐn yú zǔ liáo shān zhú xī yǔ kǒng cháo fù děng liù rén rì xī hān yǐn hào wèi zhú xī liù yì
先登峨眉，次居云梦，复隐于祖僚山竹溪，与孔巢父等六人，日夕酣饮，号为竹溪六逸。
yǒu rén shuō hú zhōu wū chéng jiǔ shén jiā bái bù yuǎn qiān lǐ ér wǎng dào jiǔ sì zhōng kāi huán chàng yǐn páng ruò wú rén
有人说湖州乌程酒甚佳，白不远千里而往，到酒肆中，开怀畅饮，旁若无人。
shí yǒu yì yè sī mǎ jīng guò wén bái kuáng gē zhī shēng qiǎn cóng zhě wèn qí hé rén
时有逸叶司马经过，闻白狂歌之声，遣从者问其何人。
bái suí kǒu dá shī sì jù
白随口答诗四句。
qīng lián jū shì dī xiān rén jiǔ sì táo míng sān shí chūn
青莲居士滴仙人，酒肆逃名三十春。
hú zhōu sī mǎ hé xū wèn jīn sù rú lái shì hòu shēn
湖州司马何须问，金粟如来是后身。
biān yè sī mǎ dà jīng wèn dào mò fēi shǔ zhōng li dī xian me
边叶司马大惊，问道：“莫非蜀中李滴仙么？
wén míng jiǔ yǐ suì qǐng xiāng jiàn liú yǐn shí rì hòu yǒu suǒ zèng
闻名久矣1”遂请相见，留饮十日，厚有所赠。
lín bié wèn dào yǐ qīng lián gāo cái qǔ qīng zǐ rú shí jiè hé bù yóu cháng ān yìng jǔ
临别，问道：“以青莲高才，取青紫如拾芥，何不游长安应举？
fēng bái dào mù lìng cháo zhèng wěn luàn gōng dào quán wú qǐng tuō zhě dēng gāo dì nà huì zhě huò kē míng
”丰白道：”目令朝政紊乱，公道全无，请托者登高第，纳贿者获科名。
fēi cǐ èr zhě suī yǒu kǒng mèng zhī xián cháo dǒng zhī cái wú yóu zì dá
非此二者，虽有孔孟之贤，晁董之才，无由自达。
bái suǒ yǐ liú lián shī liǎ miǎn shòu máng shì guān zhī qì ěr
白所以流连诗俩，免受盲试官之气耳。
jī yè sī mǎ dào suī zé rú cǐ zú xià shuí rén bù zhī
”迹叶司马道：“虽则如此，足下谁人不知？
yí dào cháng ān bì yǒu rén jiàn bá
一到长安，必有人荐拔。
lǐ bái cóng qí yán nǎi yóu cháng ān
李白从其言，乃游长安。
yī rì dào zǐ jí gōng yóu wán yù le hàn lín xué tǔ hè zhī zhāng tōng xìng dào míng bǐ cǐ xiāng mù
一日到紫极宫游玩，遇了翰林学土贺知章，通姓道名，彼此相慕。
zhī zhāng suì yāo lǐ bái gàn jiǔ sì zhōng jiě xià jīn diāo dāng jiǔ tóng yǐn
知章遂邀李白干酒肆中，解下金貂，当酒同饮。
zhì yè bù shě suì liú fēng bái yú jiā zhōng xià tà jié wèi xiōng dì
至夜不舍，遂留丰白于家中下榻，结为兄弟。
cì rì fēng bái jiāng xíng li bān zhì hè nèi hàn zhái měi rì tán shī yǐn jiǔ bīn zhǔ shèn shì xiāng de
次日，丰白将行李搬至贺内翰宅，每日谈诗饮酒，宾主甚是相得。
shí guāng zài rǎn bù jué shì qī yǐ pò
时光在苒，不觉试期已迫。
hè nèi hàn dào jīn chūn nán shěng shì guān zhèng shì yáng guì fēi xiōng yáng guó zhōng dà shī jiān shì guān nǎi dà wèi gāo lì shì èr rén dōu shì shòu cái zhī rén
贺内翰道：“今春南省试官，正是杨贵妃兄杨国忠大师，监视官乃大尉高力士，二人都是受财之人。
xián dì què wú jīn yín mǎi zhǔ tā biàn yǒu chōng tiān xué wèn jiàn bù dé shèng tiān zǐ
贤弟却无金银买嘱他，便有冲天学问，见不得圣天子。
cǐ èr rén yǔ xià guān jiē yǒu xiāng shi xià guān xiě yī fēng zhá zǐ qù yù xiān zhǔ tuō huò zhě kàn báo miàn yī èr
此二人与下官皆有相识，下官写一封札子去，预先嘱托，或者看薄面一二。
lǐ bái suī zé cái dà qì gāo yù le zhè děng shí shì kuàng jù nèi hàn gāo qíng xià hǎo wéi zǔ hè nèi hàn xiě le jiǎn tiě tóu yǔ yáng tài shī gāo lì shì
”李白虽则才大气高，遇了这等时势，况巨内翰高情，下好违阻，贺内翰写了柬帖，投与杨太师、高力士。
èr rén jiē kāi kàn le lěng xiào dào hè nèi hàn shòu le lǐ bái jīn yín què xiě zhòu kōng shū zài wǒ zhè lǐ tǎo bái rén qíng dào nà rì zhuān jì rú yǒu lǐ bái míng zì juǎn zi bù wèn hǎo dǎi jí shí pī luò
二人接开看了，冷笑道：“贺内翰受了李白金银，却写纣空书在我这里讨白人情，到那日专记，如有李白名字卷子，不问好歹，即时批落。
shí zhí sān yuè sān rì dà kāi nán shěng huì tiān xià cái rén jǐn chéng juàn zi
”时值三月三日，大开南省，会天下才人，尽呈卷子。
lǐ bái cái sī yǒu yú yī bǐ huī jiù dì yī gè jiāo juàn
李白才思有余，一笔挥就、第一个交卷。
yáng guó zhōng jiàn juǎn zi shàng yǒu fēng bái míng zì yě xià kàn wén zì luàn bǐ tú mǒ dào zhè yàng shū shēng zhǐ hǎo yǔ wǒ mó mò
杨国忠见卷子上有丰白名字，也下看文字，乱笔涂抹道：“这样书生，只好与我磨墨。
gāo lì shì dào mó mò yě xià zhōng zhǐ hǎo yǔ wǒ zhe wà tuō xuē
”高力士道：“磨墨也下中，只好与我着袜脱靴。
hè lìng jiāng lǐ bái tuī qiǎng chū qù
”喝令将李白推抢出去。
zhèng shì bù yuàn wén zhāng zhōng tiān xià zhǐ yuàn wén zhāng zhōng shì guān
正是：不愿文章中天下，只愿文章中试官！
lǐ bái bèi shì guān qū pī juàn zi yuàn qì chōng tiān huí zhì nèi hàn zhái zhōng lì shì jiǔ hòu wú ruò dé zhì dìng jiào yáng guó zhōng mó mò gāo lì shì yǔ wǒ tuō xuē fāng cái mǎn yuàn
李白被试官屈批卷子，怨气冲天，回至内翰宅中，立誓：“久后吾若得志，定教杨国忠磨墨，高力士与我脱靴，方才满愿。
hè nèi hàn quàn bái qiě xiū fán nǎo quán zài shè xià ān xiē
”贺内翰劝白：“且休烦恼，权在舍下安歇。
dài sān nián zài kāi shì chǎng bié huàn shì guān bì rán dēng dì
待三年，再开试场，别换试官，必然登第。
zhōng rì gòng lǐ bái yǐn jiǔ fù shī
”终日共李白饮酒赋诗。
rì zài yuè lái bù jué yī zài
日在月来，不觉一载。
hū yī rì yǒu fān shǐ dì guó shū dào
忽一日，有番使帝国书到。
cháo tíng chāi shǐ mìng jí xuān hè nèi hàn péi jiē fān shǐ zài guǎn yì ān xià
朝廷差使命急宣贺内翰陪接番使，在馆驿安下。
cì rì gé mén shè rén jiē de fān shǐ guó shū yī dào
次日阁门舍人接得番使国书一道。
xuán zōng chì xuān hàn lín xué shì chāi kāi fān shū quán rán bù shí yī zì bài fú jīn jiē qǐ zòu cǐ shū jiē shì niǎo shòu zhī jī chén děng xué shí qiǎn duǎn bù shí yī zì
玄宗敕宣翰林学士，拆开番书，全然不识一字，拜伏金阶启奏：“此书皆是鸟兽之迹，臣等学识浅短，不识一字。
tiān zǐ wén zòu jiāng yǔ nán shěng shì guān yáng guó zhōng kāi dú
”天子闻奏，将与南省试官杨国忠开读。
yáng guó zhōng kāi kàn shuāng mù rú máng yì bù xiǎo de tiān zǐ xuān jiān mǎn cháo wén wǔ bìng wú yī rén xiǎo de bù zhī shū shàng yǒu hé jí xiōng yán yǔ
杨国忠开看，双目如盲，亦不晓得，天子宣间满朝文武，并无一人晓得，不知书上有何吉凶言语。
lóng yán dà nù hē mà cháo chén zài yǒu xǔ duō wén wǔ jǐng wú yí gè bǎo xué zhī tǔ yǔ lián fēn yōu
龙颜大怒，喝骂朝臣：“在有许多文武，井无一个饱学之土与联分忧。
cǐ shū shi bù dé jiāng hé huí dá fā luò fān shǐ què bèi fān bāng xiào chǐ qī wǔ nán cháo bì dòng yú gē lái qīn biān jiè rú zhī qīn hé
此书识不得，将何回答发落番使，却被番邦笑耻，欺侮南朝，必动于戈，来侵边界，如之亲何！
chì xiàn sān rì ruò wú rén shi cǐ fān shū yī gài tíng fèng
敕限三日，若无人识此番书，一概停俸；
liù rì yóu rén yī gài tíng zhí
六日尤人，一概停职；
jiǔ rì wú rén yī gài wèn zuì
九日无人，一概问罪。
bié xuǎn xián liáng bìng fú shè jì
别选贤良，并扶社稷。
shèng zhǐ yī chū zhū guān mò mò wú yán zài wú yī rén gǎn zòu
”圣旨一出，诸官默默无言，再无一人敢奏。
tiān zǐ zhuǎn tiān fán nǎo
天子转添烦恼。
hè nèi hàn cháo sàn huí jiā jiāng cǐ shì shù yú lǐ bái
贺内翰朝散回家，将此事述于李白。
bái wēi wēi lěng xiào kě jiè wǒ li mǒu qù nián bù céng jí dì wèi guān bù dé yǔ tiān zi fēn yōu
白微微冷笑：“可借我李某去年不曾及第为官，不得与天子分忧。
hè nèi hàn dà jīng dào xiǎng bì xián dì bó xué duō néng biàn shí fān shū xià guān dāng yú jià qián bǎo zòu
”贺内翰大惊道：“想必贤弟博学多能，辨识番书，下官当于驾前保奏。
cì rì hè zhī zhāng rén cháo yuè bān zòu dào chén qǐ bì xià chén jiā yǒu yī xiù cái xìng li míng bái bó xué duō néng
”次日，贺知章人朝，越班奏道：“臣启陛下，臣家有一秀才，姓李名白，博学多能。
yào biàn fān shū fēi cǐ rén xià kě
要辨番书，非此人下可。
tiān zǐ zhǔn zòu jí qiǎn shǐ mìng zī zhào qián qù nèi hàn zhái zhōng xuān qǔ lǐ bái
”天子准奏，即遣使命，资诏前去内翰宅中，宣取李白。
lǐ bái gào tiān shǐ dào chén nǎi yuǎn fāng bù yī wú cái wú shí jīn zhāo zhōng yǒu xǔ duō guān liáo dōu shì bǎo xué zhī rú hé bì jiān jí cǎo mǎng
李白告天使道：“臣乃远方布衣，无才无识，今朝中有许多官僚，都是饱学之儒，何必间及草莽？
chén xià gǎn fèng zhào kǒng dé zuì yú cháo guì
臣下敢奉诏，恐得罪于朝贵。
shuō zhè jù kǒng dé zuì yú cháo guì yǐn yǐn cì zhe yáng gāo èr rén shǐ mìng huí zòu
”说这句“恐得罪于朝贵”，隐隐刺着杨、高二人，使命回奏。
tiān zǐ chū wèn hè zhī zhāng lǐ bái bù kěn fèng zhào qí yì yún hé
天子初问贺知章：“李白不肯奉诏，其意云何？
zhī zhāng zòu dào chén zhī lǐ bái wén zhāng gài shì xué wèn jīng rén
”知章奏道：“臣知李白文章盖世，学问惊人。
zhǐ wèi qù nián shì chǎng zhōng bèi shì guān qū pī le juǎn zi xiū qiǎng chū mén jīn rì jiào tā bái yī rén cháo yǒu kuì yú xīn
只为去年试场中，被试官屈批了卷子，羞抢出门，今日教他白衣人朝，有愧于心。
qǐ bì xià cì yǐ ēn diǎn qiǎn yī wèi dà chén zài wǎng bì rán fèng zhào
乞陛下赐以恩典，遣一位大臣再往，必然奉诏。
xuán zì dào yī qīng suǒ zòu
”玄字道：“依卿所奏。
qīn cì lǐ bái jìn shì jí dì zhe zǐ páo jīn dài shā mào xiàng jiǎn jiàn jià
钦赐李白进士及第，着紫袍金带，纱帽象简见驾。
jiù fán qīng zì zài yíng qǔ qīng bù kě cí
就烦卿自在迎取，卿不可辞！
hè zhī zhāng lǐng zhǐ huí jiā qǐng fēng bái kāi dú bèi shù yāo zi juàn juàn qiú xián zhī yì
贺知章领旨回家，请丰白开读，备述夭子倦倦求贤之意。
lǐ bái chuān le yù cì páo fú wàng mèn bài xiè
李白穿了御赐袍服，望闷拜谢。
suì qí mǎ suí hè nèi hàn rén cháo xuán zōng yú yù zuò zhuān dài lǐ bái
遂骑马随贺内翰人朝，玄宗于御座专待李白。
lǐ bái zhì jīn jiē bài wǔ shān hū xiè ēn gōng shēn ér lì
李白至金阶拜舞，山呼谢恩，躬身而立。
tiān zǐ yī jiàn lǐ bái rú pín de bǎo rú àn de dēng rú jī de shí rú hàn de yún
天子一见李白，如贫得宝，如暗得灯，如饥得食，如旱得云。
kāi jīn kǒu dòng yù yīn dào jīn yǒu fān guó zé shū wú rén néng xiǎo tè xuān qīng zhì wèi zhèn fēn yōu
开金口，动玉音，道：“今有番国责书，无人能晓，特宣卿至，为朕分忧。
bái gōng shēn zòu dào chén yīn xué qiǎn bèi dà shī pī juàn bù zhōng gāo dà wèi jiāng chén tuī qiǎng chū mén
”白躬身奏道：“臣因学浅，被大师批卷不中，高大尉将臣推抢出门。
jīn yǒu fān shū hé bù lìng shì guān huí dá què nǎi jiǔ zhì fān guān zài cǐ
今有番书，何不令试官回答，却乃久滞番官在此？
chén shì pī chù xiù cái bù néng chēng shì guān zhī dài zěn néng chēng huáng shàng zhī yì
臣是批黜秀才，不能称试官之怠，怎能称皇上之意？
tiān zǐ dào zhèn zì zhī qīng qīng qí wù cí
”天子道：“朕自知卿，卿其勿辞！
suì mìng shì chén pěng fān shū cì lǐ bái guān kàn
”遂命侍臣捧番书赐李白观看。
lǐ bái kàn le yī biàn wēi wēi lěng xiào duì yù zuò qián jiāng táng yīn yì chū xuān dú rú liú
李白看了一遍，微微冷笑，对御座前将唐音译出，宣读如流。
fān shū yún
番书云：
bó hǎi guó dà kě dú shū dá táng cháo guān jiā
渤海国大可毒书达唐朝官家。
zì nǐ zhàn le gāo lì yǔ ǎn guó bī jìn biān bīng lǚ lǚ qīn fàn wú jiè xiǎng chū zì gōng jiā zhī yì
自你占了高丽，与俺国逼近，边兵屡屡侵犯吾界，想出自宫家之意。
ǎn rú jīn bù kě nài zhě chà guān lái jiǎng kě jiāng gāo lí yī bǎi qī shí liù chéng ràng yǔ ǎn guó ǎn yǒu hǎo wù shì xiāng sòng
俺如今不可耐者，差官来讲，可将高丽一百七十六城，让与俺国，俺有好物事相送。
dà bái shān zhī wú nán hǎi zhī kūn bù zhà chéng zhī gǔ fú jiàn zhī lù guō gé zhī yǒng lǜ bīn zhī mǎ wò zhōu zhī mián xún lún hé zhī jì wán dōu zhī li lè yóu zhī lí nǐ guān jiā dōu yǒu fèn
大白山之芜，南海之昆布，栅城之鼓，扶件之鹿，郭颌之永，率宾之马，沃州之绵，循沦河之鲫，丸都之李，乐游之梨，你官家都有分。
ruò hái bù kěn ǎn qǐ bīng lái sī shā qiě kàn nà jiā shèng bài
若还不肯，俺起兵来厮杀，且看那家胜败！
zhòng guān tīng de dú ba fān shū xià jué shī jīng miàn miàn xiāng qù jǐn chēng nán de
众官听得读罢番书，下觉失惊，面面相觑，尽称“难得”。
tiān zǐ tīng le fān shū lóng qíng bú yuè
天子听了番书，龙情不悦。
chén yín liáng jiǔ fāng wèn xī bān wén wǔ jīn bèi fān jiā yào xīng bīng qiǎng zhàn gāo lí yǒu hé cè kě yǐ yìng dí
沉吟良久，方问西班文武：“今被番家要兴兵抢占高丽，有何策可以应敌？
liǎng bān zhàng wǔ rú ní sù mù diāo wú rén gǎn yīng
”两班丈武，如泥塑木雕，无人敢应。
hè zhī zhāng qǐ zòu dào zì dà zōng huáng dì sān zhēng gāo lí bù zhī shā le duō shǎo shēng líng bù néng qǔ shèng fǔ kù wèi zhī xū hào
贺知章启奏道：“自大宗皇帝三征高丽，不知杀了多少生灵，不能取胜，府库为之虚耗。
tiān xìng gài sū wén sǐ le qí zǐ nán shēng xiōng dì zhēng quán wèi wǒ xiāng dǎo
天幸盖苏文死了，其子男生兄弟争权，为我乡导。
gāo zōng huáng dì qiǎn lǎo jiàng li lì xuē rén guì tǒng bǎi wàn xióng bīng dà xiǎo bǎi zhàn fāng cái zhěn miè
高宗皇帝遣老将李励、薛仁贵统百万雄兵，大小百战，方才诊灭。
jīn chéng píng rì jiǔ wú jiāng wú bīng tǎng gān gē fù dòng nán bǎo bì shèng
今承平日久，无将无兵，倘干戈复动，难保必胜。
bīng lián huò jié bù zhī hé shí ér zhǐ
兵连祸结，不知何时而止？
yuàn wú huáng shèng jiàn
愿吾皇圣鉴！
tiān zǐ dào shì cǐ rú hé huí dá tā
”天子道：“似此如何回答他？
zhī zhāng dào bì dīng shì wèn lǐ bái bì rán shàn yú cí mìng
”知章道：“陛丁试问李白，必然善于辞命。
tiān zǐ nǎi zhào bái wèn zhī
”天子乃召白问之。
lǐ bái zòu dào chén qǐ bì xià cǐ shì bù láo shèng lǜ lái rì yi fān shǐ rù cháo chén dāng miàn huí dá fān shū yǔ tā yì bān zì jì shū zhōng yán yǔ xiū rǔ fān jiā xū yào fān guó kě dú gǒng shǒu lái jiàng
李白奏道：“臣启陛下，此事不劳圣虑，来日宜番使入朝，臣当面回答番书，与他一般字迹，书中言语，羞辱番家，须要番国可毒拱手来降。
tiān zǐ wèn kě dú hé rén yě
”天子问，“可毒何人也？
lǐ bái zòu dào bó hǎi fēng sú chēng qí wáng yuē kě dú
”李白奏道：”渤海风俗，称其王曰可毒。
yóu huí yì chēng kè hán tǔ fān chēng zàn pǔ liù zhào chēng zhào hé líng chēng xī mò chéng gè cóng qí sú
犹回屹称可汗，吐番称赞普，六诏称诏，河陵称悉莫成，各从其俗。
tiān zǐ jiàn qí yìng duì bù qióng shèng xīn dà yuè jí rì bài wèi hàn lín xué shì
”天子见其应对不穷，圣心大悦，即日拜为翰林学士。
suì shè yàn yú jīn luán diàn gōng shāng dié zòu qín sè xuān yuè pín fēi jìn jiǔ cǎi nǚ chuán bēi
遂设宴于金銮殿，宫商迭奏，琴瑟喧阅，嫔妃进酒，彩女传杯。
yù yīn chuán shì li qīng kě kāi huán chàng yǐn xiū jū lǐ fǎ
御音传示：“李卿，可开怀畅饮，休拘礼法。
lǐ bái jǐn liàng ér yǐn bù jué jiǔ nóng shēn ruǎn
”李白尽量而饮，不觉酒浓身软。
tiān yú lìng nèi guān fú yú diàn cè ān qǐn
天于令内官扶于殿侧安寝。
cì rì wǔ gǔ tiān zǐ shēng diàn
次日五鼓，天子升殿。
jìng biān sān xià xiǎng wén wǔ yè bān qí
净鞭三下响，文武页班齐。
lǐ bái sù xǐng yóu wèi xǐng nèi guān cuī cù jìn cháo
李白宿醒犹未醒，内官催促进朝。
bǎi guān cháo jiàn yǐ bì tiān zǐ zhào fēng bái shàng diàn jiàn qí miàn shàng dài jiǔ róng liǎng yǎn wū zì yǒu méng lóng zhī yì
百官朝见已毕，天子召丰白上殿，见其面尚带酒容，两眼兀自有朦胧之意。
tiān zǐ fēn fù nèi shì jiào yù chú zhōng zào sān fēn xǐng jiǔ tài yú gēng lái
天子分付内侍，教御厨中造三分醒酒酞鱼羹来。
xū yú nèi shì jiāng jīn pán pěng dào yú gēng yī wǎn
须臾，内恃将金盘捧到鱼羹一碗。
tiān zǐ jiàn gēng qì dà rè yù shǒu qǔ yá dá diào zhī liáng jiǔ cì yǔ li xué shì
天子见羹气大热，御手取牙答调之良久，赐与李学士。
lǐ bái guì ér shí zhī dùn jué shuǎng kuài
李白跪而食之，顿觉爽快。
shì shí bǎi guān jiàn yāo zi ēn xìng lǐ bái qiě jīng qiě xǐ jīng zhě guài qí pò gé xǐ zhě xǐ qí dé rén
是时百官见夭子恩幸李白，且惊且喜，惊者怪其破格，喜者喜其得人。
wéi yáng guó zhōng gāo lì shì jiū rán yǒu bù lè zhī sè
惟杨国忠，高力士揪然有不乐之色。
shèng zhǐ xuān fān shǐ rù cháo fān shǐ shān hū jiàn shèng yǐ bì
圣旨宣番使入朝，番使山呼见圣已毕。
lǐ bái zǐ yī shā mào piāo piāo rán yǒu shén xian líng yún zhī tài shǒu pěng fān shū lì yú zuǒ cè zhù xià lǎng shēng ér dú yī zì yóu chà fān shǐ dà hài
李白紫衣纱帽，飘飘然有神仙凌云之态，手捧番书立于左侧柱下，朗声而读，一字尤差，番使大骇。
lǐ bái dào xiǎo bāng shī lǐ shèng shàng hóng dù rú gōng zhì ér xià jiào yǒu zhào pī dá rǔ yi jìng tīng
李白道：“小邦失礼，圣上洪度如工，置而下较，有诏批答，汝宜静听！
fān guān zhàn zhàn jīng jīng guì yú jiē xià
”番官战战兢兢，跪于阶下。
tiān zǐ mìng shè qī bǎo chuáng yú yù zuò zhī bàng qǔ yú wén bái wǔ yàn xiàng guǎn miǎn háo bǐ dú cǎo yóu xiāng mò wǔ sè jīn huā jiān pái liè tíng dāng
天子命设七宝床于御座之傍，取于闻白五砚，象管免毫笔，独草尤香墨，五色金花笺，排列停当。
cì lǐ bái jìn yù tà qián zuò jǐn dūn cǎo zhǎo
赐李白近御榻前，坐锦墩草沼。
lǐ bái zòu dào chén xuē bù jìng yǒu wū qián xí wàng huáng shàng kuān ēn cì chén tuō xuē jié wà ér dēng
李白奏道：“臣靴不净，有污前席，望皇上宽恩，赐臣脱靴结袜而登。
tiān zǐ zhǔn zòu mìng yī xiǎo nèi shì yǔ li xué shì tuō xuē
”天子准奏，命一小内侍：“与李学士脱靴。
lǐ bái yòu zòu dào chén yǒu yī yán qǐ bì xià shè chén kuáng wàng chén fāng gǎn zòu
”李白又奏道：“臣有一言，乞陛下赦臣狂妄，臣方敢奏。
tiān zǐ dào rèn qīng shī yán zhèn yì bù zuì
”天子道：“任卿失言，朕亦不罪。
lǐ bái zòu dào chén qián rù shì chūn nào bèi yáng dà shī pī luò gāo dà wèi gǎn zhú jīn rì jiàn èr rén yā bān chén zhī shén qì bù wàng
”李白奏道：”臣前入试春闹，被杨大师批落，高大尉赶逐，今日见二人押班，臣之神气不旺。
qǐ yù yīn fēn fù yáng guó zhōng yǔ chén pěng yàn mó mò gāo lì shì yǔ chén tuō xuē jié wà chén yì qì shǐ de zì háo jǔ bǐ cǎo zhào kǒu dài tiān yán fāng kě bù rǔ jūn mìng
乞玉音分付杨国忠与臣捧砚磨墨，高力士与臣脱靴结袜，臣意气始得自豪，举笔草诏，口代天言，方可不辱君命。
tiān zǐ yòng rén zhī jì kǒng fú qí yì zhǐ de chuán zhǐ jiào yáng guó zhōng pěng yàn gāo lì shí tuō xuē
”天子用人之际，恐拂其意，只得传旨，教“杨国忠捧砚，高力十脱靴”。
èr rén xīn lǐ àn jī zì chuāi qián rì kē chǎng zhōng qīng bó le tā zhè yàng shū shēng zhǐ hǎo yǔ wǒ mó mò tuō xuē
二人心里暗畸自揣，前日科场中轻薄了他，“这样书生，只好与我磨墨脱靴。
jīn rì shì le tiān zǐ yī shí chǒng xìng jiù lái huán huà bào fù qián chóu
”今日恃了天子一时宠幸，就来还话，报复前仇。
chū yú wú nài xià gǎn wéi bèi shèng zhǐ zhèng shì gǎn nù ér xià gǎn yán
出于无奈，下敢违背圣旨，正是敢怒而下敢言。
cháng yán dào
常言道：
yuān jiā bù kě jié jié le wú xiū xiē
冤家不可结，结了无休歇。
wǔ rén hái zì wǔ shuō rén hái zì shuō
侮人还自侮，说人还自说。
lǐ bái cǐ shí áng áng dé yì tí wà dēng rù zuò yú jǐn dūn
李白此时昂昂得意，蹄袜登褥，坐于锦墩。
yáng guó zhōng mó de mò nóng pěng yàn shì lì
杨国忠磨得墨浓，捧砚侍立。
lùn lái jué wèi bù tóng zěn me fēng xué shì zuò le yáng dà shī dào shì lì
论来爵位不同，怎么丰学士坐了，杨大师到侍立？
yīn lǐ bái kǒu dài tiān yán tiān zǐ chǒng yǐ shū lǐ
因李白口代天言，天子宠以殊礼。
yáng dà shī fèng zhǐ mó mò xià céng cì zuò zhǐ de shì lì
杨大师奉旨磨墨，下曾赐坐，只得侍立。
lǐ bái zuǒ shǒu jiāng xū yī fú yòu shǒu jǔ qǐ zhōng shān tù yǐng xiàng wǔ huā jiān shàng shǒu bù tíng huī xū yú cǎo jiù xià mán shū
李白左手将须一拂，右手举起中山兔颖，向五花笺上，手不停挥，须臾，草就吓蛮书。
zì huà qí zhěng bìng wú chà luò xiàn yú lóng àn zhī bǐ tiān yǔ kàn le dà jīng dōu shì zhào yàng fān shū yī zì bù shí
字画齐整，并无差落，献于龙案之匕天予看了大惊，都是照样番书，一字不识。
chuán yǔ bǎi guān kàn le bèi gè hài rán tiān zǐ mìng lǐ bái sòng zhī
传与百官看了，备各骇然，天子命李白诵之。
lǐ bái jiù yù zuò qián lǎng sòng yī biàn
李白就御座前朗诵一遍：
dà táng kāi yuán huáng dì zhào yū bó hǎi kě dú xiàng xī shí luǎn bù dí
大唐开元皇帝，诏渝渤海可毒，向昔石卵不敌。
shé lóng bù dòu
蛇龙不斗。
běn hàn yìng yùn kāi tiān fǔ yǒu sì hǎi jiāng yǒng zú jīng jiǎ jiān bīng ruì
本翰应运开天，抚有四海，将勇卒精，甲坚兵锐。
hàn lì bèi méng ér bèi qín nòng zàn zhù é ér nà shì
颔利背盟而被擒，弄赞铸鹅而纳誓；
xīn luó zòu zhī jǐn zhī sòng tiān zhú zhì néng yán zhī niǎo bō sī xiàn bǔ shǔ zhī shé fú suàn jìn yè mǎ zhī gǒu
新罗奏织锦之颂，天竺致能言之鸟，波斯献捕鼠之蛇，拂蒜进曳马之狗；
bái yīng wǔ lái zì kě líng yè guāng zhū gòng yú lín yì
白鹦鹉来自坷陵，夜光珠贡于林邑；
gǔ lì yú yǒu míng mǎ zhī nà ní pó luó yǒu liáng zuì zhī xiàn
骨利于有名马之纳，泥婆罗有良醉之献。
wú fēi wèi wēi huái dé mǎi jìng qiú ān
无非畏威怀德，买静求安。
gāo lí jù mìng tiān tǎo zài jiā chuán shì jiǔ bǎi yī zhāo dài miè qǐ fēi biān tiān zhī jiù huī héng dà zhī míng jiàn yǔ
高丽拒命，天讨再加，传世九百，一朝殆灭，岂非边天之咎徽，衡大之明鉴与！
kuàng ěr hǎi wài xiǎo bāng gāo lí fù guó bǐ zhī zhōng guó bù guò yī jùn shì mǎ chú liáng wàn fēn bù jí
况尔海外小邦，高丽附国，比之中国，不过一郡，士马刍粮，万分不及。
ruò táng nù shì chěng é jiāo bù xùn tiān bīng yī xià qiān lǐ liú xiě jūn tóng pín lì zhī fú guó wèi gāo lí zhī xù
若螳怒是逞，鹅骄不逊，天兵一下，千里流血，君同频利之俘，国为高丽之续。
fāng jīn shèng dù wāng yáng shù ěr kuáng xìng jí yi huǐ huò qín xiū suì shì wú qǔ zhū sú wèi sì yí xiào
方今圣度汪洋，恕尔狂悻，急宜悔祸，勤修岁事，毋取诛俗，为四夷笑。
ěr qí sān sī zāi
尔其三思哉！
gù yù
故谕。
tiān zǐ wén zhī dà xǐ zài mìng lǐ bái duì fān guān miàn xuān yī tòng rán hòu yòng bǎo rù hán
天子闻之大喜，再命李白对番官面宣一通，然后用宝入函。
lǐ bái réng jiào gāo dà wèi zhe xuē fāng cái xià diàn huàn fān guān tīng zhào
李白仍叫高大尉着靴，方才下殿，唤番官听诏。
lǐ bái zhòng dú yī biàn dú de shēng yùn kēng qiāng fān shǐ bù gǎn zé shēng miàn rú shàng sè bù miǎn shān hū bài wǔ cí cháo hè nèi hàn sòng chū dōu mén fān guān sī wèn dào shì cái dú zhào zhě hé rén
李白重读一遍，读得声韵铿锵，番使不敢则声，面如上色，不免山呼拜舞辞朝，贺内翰送出都门，番官私问道：“适才读诏者何人？
nèi hàn dào xìng li míng bái guān bài hàn lín xué shì
”内翰道：“姓李名白，官拜翰林学士。
fān shǐ dào duō dà de guān shǐ dà shī pěng yàn dà wèi tuō xuē
”番使道：“多大的官，使大师捧砚，大尉脱靴？
nèi hàn dào dà shī dà chén dà wèi qīn chén bù guò rén jiān zhī jí guì
”内翰道：“大师大臣，大尉亲臣，不过人间之极贵。
nà li xué shì nǎi tiān shàng shén xiān xià jiàng zàn zhù tiān cháo gèng yǒu hé rén kě jí
那李学士乃天上神仙下降，赞助天朝，更有何人可及！
fān shǐ diǎn tóu ér bié guī zhì běn guó yǔ guó wáng shù zhī guó wáng kàn le guó shū dà jīng yǔ guó rén shāng yì tiān cháo yǒu shén xian zàn zhù rú hé dí de
”番使点头而别，归至本国，与国王述之，国王看了国书，大惊，与国人商议，天朝有神仙赞助，如何敌得。
xiě le jiàng biǎo yuàn nián nián jìn gòng suì suì lái cháo
写了降表，愿年年进贡，岁岁来朝。
cǐ shì hòu huà
此是后话。
huà fēn liǎng tóu què shuō tiān yú shēn jìng lǐ bái yù zhòng jiā guān zhí
话分两头，却说天于深敬李白，欲重加官职。
lǐ bái qǐ zòu chén dīng yuàn shòu zhí yuàn de xiāo yáo sǎn dàn gòng fèng yù qián rú hàn dōng fāng shuò gù shì
李白启奏：“臣丁愿受职，愿得逍遥散诞，供奉御前，如汉东方朔故事。
tiān zǐ dào qīng jì bù shòu zhí zhèn suǒ yǒu huáng jīn bái bì qí zhēn yì bǎo wéi qīng suǒ hǎo lǐ bái zòu dào chén yì bù yuàn shòu jīn wǔ yuàn de cóng bì xià yóu xìng rì yǐn měi jiǔ sān qiān tǎng zú yǐ tiān zǐ zhī lǐ bái qīng gāo bù rěn xiāng qiáng
”天子道：“卿既不受职，朕所有黄金白壁，奇珍异宝，惟卿所好／李白奏道：“臣亦不愿受金五，愿得从陛下游幸，日饮美酒三千倘，足矣：”天子知李白清高，不忍相强。
cóng cǐ shí shí cì yàn liú sù yú jīn luán ōu zhōng fǎng yǐ zhèng shì ēn xìng rì lóng
从此时时赐宴，留宿于金銮殴中，访以政事，恩幸日隆。
yī rì lǐ bái chéng mǎ yóu cháng ān jiē hū tīng de luó gǔ qí wū jiàn yī cù dāo fǔ shǒu yōng zhe yī liàng qiú chē xíng lái
一日，李白乘马游长安街，忽听得锣鼓齐呜，见一簇刀斧手，拥着一辆囚车行来。
bái tíng jùn wèn zhī nǎi shì bīng zhōu jiě dào fu jī jiàng guān jīn yā fù dōng shì chǔ zhǎn
白停骏问之，乃是并州解到夫机将官，今押赴东市处斩。
nà qiú chē zhōng qiú zhe gè měi dài fū shēng de shèn shì yīng wěi kòu qí xìng míng shēng rú hóng zhōng dá dào xìng guō míng zǐ yí lǐ bái xiāng tā róng mào fēi fán tā rì bì wèi guó jiā zhù shí suì hē zhù dāo fǔ shǒu dài wǒ qīn zhù jià qián bǎo zòu
那囚车中，囚着个美大夫，生得甚是英伟，叩其姓名，声如洪钟，答道：”姓郭名子仪／李白相他容貌非凡，他日必为国家柱石，遂喝住刀斧手：“待我亲住驾前保奏。
zhòng rén zhī shì li dī xian xué shì yù shǒu tiáo gēng de shuí gǎn xià yī
”众人知是李滴仙学士，御手调羹的，谁敢下依。
li zì dāng shí huí mǎ zhí kòu gōng mén qiú jiàn tiān zǐ tǎo le yī dào shè chì qīn wǎng dōng shì kāi dú dǎ kāi qiú chē fàng chū yú yí xǔ tā dài zuì lì gōng
李自当时回马，直叩宫门，求见天子，讨了一道赦敕，亲往东市开读，打开囚车，放出于仪，许他带罪立功。
zi yí bài xiè lǐ bái huó mìng zhī ēn yì rì xián huán jié cǎo xià gǎn wàng bào
子仪拜谢李白活命之恩，异日衔环结草，下敢忘报。
cǐ shì gé guò bù tí
此事阁过不题。
shì shí gōng zhōng zuì zhòng mù sháo yào shì yáng zhōu gòng lái de
是时，宫中最重木芍药，是扬州贡来的。
rú jīn jiào zuò mǔ dān huā táng shí wèi zhī mù sháo yào
如今叫做牡丹花，唐时谓之木芍药。
gōng zhōng zhǒng de sì běn kāi chū sì yàng yán sè nà sì yàng dà hóng shēn zǐ qiǎn hóng tōng bái
宫中种得四本，开出四样颜色，那四样，大红、深紫、浅红、通白。
xuán zōng tiān zǐ yí zhí yú chén xiāng tíng qián yǔ yáng guì fēi niáng niáng shǎng wán zhào lí yuán zǐ dì zòu yuè
玄宗天子移植于沉香亭前，与杨贵妃娘娘赏玩，诏梨园子弟奏乐。
tiān zǐ dào duì fēi zǐ shǎng míng huā xīn huā ān yòng jiù qǔ
天子道：“对妃子，赏名花，新花安用旧曲？
zhè mìng lí yuán zhǎng li guī nián zhào li xué shì rù guān
”这命梨园长李龟年召李学士入官。
yǒu nèi shì shuō dào li xué shì wǎng cháng ān shì shàng jiǔ sì zhōng qù le
有内侍说道：“李学士往长安市上酒肆中去了。
guī nián bù zài jiǔ jiē bù zǒu sān shì yī jìng xún dào cháng ān shì qù
”龟年不在九街，不走三市，一径寻到长安市去。
zhǐ tīng dé yī gè dà jiǔ lóu shàng yǒu rén gē dào
只听得一个大酒楼上，有人歌道：
sān bēi tōng dà dào yī dòu hé zì rán
三杯通大道，一斗合自然。
dàn shì jiǔ zhōng qù wù wèi xǐng zhě chuán
但是酒中趣，勿为醒者传。
fēng guī nián dào zhè gē de bú shì li xué shì shì shuí
丰龟年道：“这歌的不是李学士是谁？
dà tà bù shàng lóu tī lái zhī jiàn lǐ bái dú zhàn yí gè xiǎo xiǎo zuò tóu zhuō shàng huā píng nèi gōng yī zhī bì táo huā dú zì duì huā ér zhuó yǐ chī de lào dīng dà zuì shǒu zhí jù xiàn wū zì xià fàng
”大踏步上楼梯来，只见李白独占一个小小座头，桌上花瓶内供一枝碧桃花，独自对花而酌，已吃得酪叮大醉，手执巨献，兀自下放。
guī nián shàng qián dào shèng shàng zài chén xiāng tíng xuān zhào xué shì kuài qù
龟年上前道：“圣上在沉香亭宣召学士，快去！
zhòng jiǔ kè wén de yǒu shèng zhǐ yī shí jīng hài dōu zhàn qǐ lái xián kàn
”众酒客闻得有圣旨，一时惊骇，都站起来闲看。
lǐ bái quán rán bù lǐ zhāng kāi zuì yǎn xiàng guī nián niàn yī jù táo yuān míng de shī dào shì wǒ zuì yù mián jūn qiě qù
李白全然不理，张开醉眼，向龟年念一句陶渊明的诗，道是：“我醉欲眠君且去。
niàn le zhè jù shī jiù míng rán yù shuì
”念了这句诗，就瞑然欲睡。
li guī nián yě yǒu sān fēn zhǔ yì xiàng lóu chuāng zài xià yī zhāo qī bā gè cóng zhě yī qí shàng lóu
李龟年也有三分主意，向楼窗在下一招，七八个从者，一齐上楼。
bù yóu fēn shuō shǒu máng jiǎo luàn tái li xué shì dào yú mén qián shàng le yù huā piàn zhòng rén zuǒ fú yòu chí guī nián cè mǎ zài hòu xiāng suí zhí pǎo dào wǔ fèng lóu qián
不由分说，手忙脚乱，抬李学士到于门前，上了玉花骗，众人左扶右持，龟年策马在后相随，直跑到五凤楼前。
tiān zǐ yòu qiǎn nèi shì lái cuī cù le chì cì zǒu mǎ rén gōng
天子又遣内侍来催促了，敕赐“走马人宫”。
guī nián suì bù fú lǐ bái xià mǎ tóng nèi shì bāng fú zhí zhì hòu gōng guò le xīng qìng chí lái dào chén xiāng tíng
龟年遂不扶李白下马，同内侍帮扶，直至后宫，过了兴庆池，来到沉香亭。
yāo zi jiàn lǐ bái zài mǎ shàng shuāng móu jǐn bì wū zì wèi xǐng
夭子见李白在马上双眸紧闭，兀自未醒。
mìng nèi shì pù zǐ lù tǒng yú tíng cè fú bái xià mǎ shǎo wò
命内侍铺紫潞桶于亭侧，扶白下马少卧。
qīn wǎng xǐng shì jiàn bái kǒu liú xián mò tiān zǐ qīn yǐ yóu xiù shì zhī
亲往省视，见白口流涎沫，天子亲以尤袖拭之。
guì fēi zòu dào qiè wén lěng shuǐ wò miàn kě yǐ jiě xǐng
贵妃奏道：“妾闻冷水沃面，可以解醒。
nǎi mìng nèi shì jí xīng qìng chí shuǐ shǐ gōng nǚ hán ér pēn zhī
”乃命内侍汲兴庆池水，使宫女含而喷之。
bái mèng zhōng jīng xǐng jiàn yù jià dà jīng fǔ fú dào chén gāi wàn sǐ
白梦中惊醒，见御驾，大惊，俯伏道：“臣该万死！
chén nǎi jiǔ zhōng zhī xian xìng bì xià shù zā
臣乃酒中之仙，幸陛下恕匝！
tiān zǐ yù shǒu chān qǐ dào jīn rì tóng fēi zǐ shǎng míng huā bù kě wú xīn cí suǒ yǐ zhào qīng kě zuò qīng píng diào fáng sān zhāng
”天子御手搀起道：“今日同妃子赏名花，不可无新词，所以召卿，可作《清平调房三章。
li guī nián qǔ zhǔ huā jiān shòu bái bái dài zuì yī huī lì chéng sān shǒu
”李龟年取主花笺授白：白带醉一挥，立成三首。
qí yī yuē
其一曰。
yún xiǎng yī shang huā xiǎng róng chūn fēng fú kǎn lù huá nóng
云想衣裳花想容，春风佛槛露华浓。
ruò fēi qún yù shān tóu jiàn huì xiàng yáo tái yuè xià féng
若非群玉山头见，会向瑶台月下逢。
qí èr yuē
其二曰。
yī jì hóng yàn lù níng xiāng yún yǔ wū shān zài duàn cháng
一技红艳露凝香，云雨巫山在断肠。
qián wèn hàn gōng nán de shì
潜问汉宫难得似；
kě lián fēi yàn yǐ xīn zhuāng
可怜飞燕倚新妆！
qí sān yuē
其三曰：
míng huā qīng guó liǎng xiāng huan zhǎng de jūn wáng dài xiào kàn
名花倾国两相欢，长得君王带笑看。
jiě shì chūn fēng wú xiàn hèn chén xiāng tíng běi yǐ lán gān
解释春风无限恨，沉香亭北倚栏杆。
tiān zǐ lǎn cí chēng měi xià yǐ shì cǐ tiān cái qǐ bù yā dǎo hàn lín yuàn xǔ duō xué shì
天子览词，称美下已：”似此天才，岂不压倒翰林院许多学士。
jí mìng guī nián àn diào ér gē lí yuán zhòng yǔ dì sī zhú bìng jìn yāo zi zì chuī yù dí yǐ hé zhī
”即命龟年按调而歌，梨园众予弟丝竹并进，夭子自吹玉笛以和之。
gē bì guì fēi liǎn xiù zhōng zài bài chēng xiè
歌毕，贵妃敛绣中，再拜称谢。
tiān zǐ dào mò xiè zhèn kě xiè xué shì yě
天子道：“莫谢朕，可谢学士也！
guì fēi chí bō li qī zhǔ bēi qīn zhuó xī liáng pú táo jiǔ mìng guān nǚ cì fēng xué shì yǐn
”贵妃持玻璃七主杯，亲酌西凉葡萄酒，命官女赐丰学士饮。
tiān zǐ chì cì lǐ bái biàn yóu nèi yuàn lìng nèi shì yǐ měi jiǔ suí hòu zì qí hān yǐn
天子敕赐李白遍游内苑，令内侍以美酒随后，恣其酣饮。
zì shì gōng zhōng nèi yàn lǐ bái měi měi bèi zhào lián guì fēi yì ài ér zhòng zhī
自是宫中内宴，李白每每被召，连贵妃亦爱而重之。
gāo lì shì shēn hèn tuō xuē zhī shì wú kě nài hé
高力士深恨脱靴之事，无可奈何。
yī rì guì fēi zhòng yín qián suǒ zhì shòu qīng píng diào sān shǒu yǐ lán tàn xiàn
一日，贵妃重吟前所制售清平调》三首，倚栏叹羡。
gāo lì tǔ jiàn sì xià wú rén chéng jiàn zòu dào nú bì chū yì niáng niáng wén fēng bái cǐ cí yuàn rù gǔ suǐ hé fǎn quán quán rú shì
高力土见四下无人，乘间奏道：“奴婢初意娘娘闻丰白此词，怨入骨髓，何反拳拳如是？
guì fēi dào yǒu hé kě yuàn
”贵妃道：”有何可怨？
lì shì zòu dào kě lián fēi yàn yǐ xīn zhuāng nà fēi yàn xìng zhào nǎi xī hàn chéng dì zhī hòu
”力士奏道：“‘可怜飞燕倚新妆’，那飞燕姓赵，乃西汉成帝之后。
zé jīn huà tú zhōng huà zhe yí gè wǔ shì shǒu tuō jīn pán pán zhōng yǒu yī nǚ zǐ jǔ xiù ér wǔ nà gè biàn shì zhào fēi yàn
则今画图中，画着一个武士，手托金盘，盘中有一女子，举袖而舞，那个便是赵飞燕。
shēng de yāo zhī xì ruǎn xíng bù qīng yíng fāng rén qiān zhí huā zhī chàn yuē rán chéng dì chǒng xìng wú bǐ
生得腰肢细软，行步轻盈，芳人千执花枝颤曰然，成帝宠幸无比。
shéi zhī fēi yàn kuàng yǔ yàn chì fèng xiāng tōng nì yú fù bì zhī zhōng
谁知飞燕况与燕赤凤相通，匿于复壁之中。
chéng dì rù gōng wén bì yī nèi yǒu rén ké sòu shēng sōu de chì fèng shā zhī
成帝入宫，闻壁衣内有人咳嗽声，搜得赤凤杀之。
yù fèi zhào hòu lài qí mèi hé dé lì jiù ér zhǐ suì zhōng shēn bù rù zhèng gōng
欲废赵后，赖其妹合德力救而止，遂终身不入正宫。
jīn rì lǐ bái yǐ fēi yàn bǐ niáng niáng cǐ nǎi tāo huǐ zhī yǔ niáng niáng hé dīng shú sī
今日李白以飞燕比娘娘，此乃涛毁之语，娘娘何丁熟思？
yuán lái guì fēi nà shí yǐ hú rén ān lù shān wèi yǎng zǐ chū rù gōng jìn yǔ zhī sī tōng mǎn gōng jiē zhī zhǐ mán de xuán zōng yī rén
”原来贵妃那时以胡人安禄山为养子，出入宫禁，与之私通，满宫皆知，只瞒得玄宗一人。
gāo lì shì shuō fēi yàn yī shì zhèng cì qí xīn
高力士说飞燕一事，正刺其心。
guì fēi yú shì xīn xià huái hèn měi gàn tiān zi qián shuō fēng bái qīng kuáng shǐ jiǔ wú rù chén zhī lǐ
贵妃于是心下怀恨，每干天子前说丰白轻狂使酒，无入臣之礼。
tiān zǐ jiàn guì fēi xià lè lǐ bái suì bù zhào tā nèi yàn yì bù liú sù diàn zhōng
天子见贵妃下乐李白，遂不召他内宴，亦不留宿殿中。
lǐ bái qíng zhī bèi gāo lì shì zhòng shāng tiān yú cún shū yuǎn zhī yì lǚ cì gào cí qiú qù tiān zǐ bù yǔn
李白情知被高力士中伤，天于存疏远之意，屡次告辞求去，天子不允。
nǎi yì zòng jiǔ zì fèi yǔ hè zhī zhāng lǐ kuò zhī zhuāng yáng wáng bān cuī zōng zhī sū jìn zhāng xù jiāo suì wèi jiǔ yǒu shí rén hū wèi zhú zhōng bā xiān
乃益纵酒自废，与贺知章、李适之、妆阳王斑、崔宗之、苏晋、张旭、焦遂为酒友，时人呼为竹中八仙。
què shuō xuán zōng tiān yú xīn xià shí shì ài zhòng lǐ bái zhǐ wèi gōng zhōng bù shèn xiāng de suǒ yǐ shū le xiē ér
却说玄宗天于心下实是爱重李白，只为宫中不甚相得，所以疏了些儿。
jiàn lǐ bái lǚ cì qǐ guī wú xīn liàn mèn nǎi xiàng lǐ bái dào qīng yǎ zhì gāo dǎo xǔ qīng zàn hái bù rì zài lái bǎi zhào
见李白屡次乞归，无心恋闷，乃向李白道：“卿雅志高蹈，许卿暂还，不日再来柏召。
dàn qīng yǒu dà gōng yú zhèn qǐ kě bái shǒu hái shān
但卿有大功于朕，岂可白手还山？
qīng yǒu suǒ xū zhèn dāng shàng yī yī gěi yǔ
卿有所需，朕当上一一给与。
lǐ bái zòu dào chén yī wú suǒ xū dàn de zhàng tóu yǒu qián rì gū yī zuì zú yǐ
”李白奏道：“臣一无所需，但得杖头有钱，日沽一醉足矣。
tiān zǐ nǎi cì jīn pái yī miàn pái shàng yù shū chì cì lǐ bái lì tiān xià wú yōu xué shì xiāo yáo luò tuō xiù cái féng fang chī jiǔ yù kù zhī qián fǔ gěi qiān guàn xiàn gěi wǔ bǎi guàn
”天子乃赐金牌一面，牌上御书：“敕赐李白力天下无忧学士，逍遥落托秀才，逢坊吃酒，遇库支钱，府给千贯，县给五百贯。
wén wǔ guān yuán jūn mín rén děng yǒu shī jìng zhě yǐ wéi zhào lùn
文武官员军民人等，有失敬者，以违诏论。
yòu cì huáng jīn qiān liǎng jǐn páo yù dài jīn ān lóng mǎ cóng zhě èr shí rén
”又赐黄金千两，锦袍玉带，金鞍龙马，从者二十人。
bái kòu tóu xiè ēn tiān yú yòu cì jīn huā èr duo yù jiǔ sān bēi yú jià qián shàng mǎ chū rèn bǎi guān jù gěi jiǎ xié jiǔ sòng xíng zì cháng ān jiē zhí jiē dào shí lǐ cháng tíng zūn bó bù jué
白叩头谢恩，天于又赐金花二朵，御酒三杯，于驾前上马出韧，百官俱给假，携酒送行，自长安街直接到十里长亭，樽博不绝。
zhǐ yǒu yáng dà shī gāo dà wèi èr rén huái hèn bù sòng
只有杨大师、高大尉二人怀恨不送。
nèi zhōng wéi hè nèi hàn děng jiǔ yǒu qī rén zhí sòng zhì bǎi lǐ zhī wài liú lián sān rì ér bié
内中惟贺内翰等酒友七人，直送至百里之外，流连三日而别。
lǐ bái jí zhōng yǒu hái shān bié jīn mén zhī jǐ shī lüè yún
李白集中有《还山别金门知己诗》，略云：
gōng chéng dān fèng zhào shù qǐ yān luó zhōng
恭承丹凤诏，数起烟萝中。
yī zhāo qù jīn mǎ piāo luò chéng fēi péng
一朝去金马，飘落成飞蓬。
xián lái dōng wǔ yín qǔ jìn qíng wèi zhōng
闲来东武吟，曲尽情未终。
shū cǐ xiè zhī jǐ piān zhōu xún diào wēng
书此谢知己，扁舟寻钓翁。
lǐ bái jǐn yī shā mào shàng mǎ dēng chéng yí lù zhǐ chēng jǐn yī gōng zǐ
李白锦衣纱帽，上马登程，一路只称锦衣公子。
guǒ rán féng fang yǐn jiǔ yù kù zhī qián
果然逢坊饮酒，遇库支钱。
xià yī rì huí zhì jǐn zhōu yǔ xǔ shì fū rén xiāng jiàn
下一日，回至锦州，与许氏夫人相见。
guān fǔ wén li xué shàng huí jiā dōu lái bài hè wú rì xià zuì
官府闻李学上回家，都来拜贺，无日下醉。
rì wǎng yuè lái bù jué bàn zǎi
日往月来，不觉半载。
yī rì bái duì xǔ shì shuō yào chū wài yóu wán shān shuǐ dǎ bàn zuò xiù cái mú yàng shēn biān cáng le yù cì jīn pái dài yí gè xiǎo pū qí yī jiàn lǘ rèn yì ér xíng
一日白对许氏说，要出外游玩山水，打扮做秀才模样，身边藏了御赐金牌，带一个小仆，骑一健驴，任意而行。
fǔ xiàn jiǔ zī zhào pái gōng jǐ
府县酒资，照牌供给。
hū yī rì xíng dào huá yīn jiè shàng tīng dé rén yán huá yīn xiàn zhī xiàn tān cái hài mín fēng bái shēng jì yào qù zhì tā
忽一日，行到华阴界上，听得人言华阴县知县贪财害民，丰白生计，要去治他。
lái dào xiàn qián lìng xiǎo pū tuì qù dú zì dào qí zhe lǘ zǐ yú xiàn mén shǒu lián dǎ sān huí nǎ zhī xiàn zài tīng shàng qǔ wèn gōng shì guān jiàn le lián shēng kě wù kě wù zěn gǎn tiáo xì fù mǔ guān
来到县前，令小仆退去，独自倒骑着驴子，于县门首连打三回，那知县在厅上取问公事，观见了，连声：“可恶，可恶：怎敢调戏父母官！
sù lìng gōng lì rén děng ná zhì tīng qián qǔ wèn
”速令公吏人等拿至厅前取问。
lǐ bái wēi wēi zhà zuì lián wèn bù dá
李白微微诈醉，连问不答。
zhī xiàn lìng yù zú yā rén láo zhōng dài tā jiǔ xǐng zhe tā hǎo shēng gòng zhuàng lái rì jué duàn
知县令狱卒押人牢中，待他酒醒，着他好生供状，来日决断。
yù zú jiāng fēng bái lǐng rù láo zhōng jiàn le yù guān xiān rán cháng xiào
狱卒将丰白领入牢中，见了狱官，掀髯长笑。
yù guān dào xiǎng cǐ rén shì fēng diān de
狱官道：“想此人是风颠的？
lǐ bái dào yě bù fēng yě bù diān
”李白道：“也不风，也不颠。
yù guān dào jì bù fēng diān hǎo shēng gòng zhuàng
”狱官道：“既不风颠，好生供状。
nǐ shì hé rén
你是何人？
wèi hé dào cǐ qí lǘ táng tū xiàn zhǔ
为何到此骑驴，搪突县主？
lǐ bái dào yào wǒ gòng zhuàng qǔ zhǐ bǐ lái
”李白道：“要我供状，取纸笔来。
yù zú jiāng zhǐ bǐ zhì yú àn shàng lǐ bái chě yù guān zài yī biān shuō dào ràng kāi yī bù dài wǒ xiě
”狱卒将纸笔置于案上，李白扯狱官在一边说道：“让开一步待我写。
yù guān xiào dào qiě kàn zhè fēng hàn xiě chū shèn me lái
”狱官笑道：“且看这风汉写出甚么来！
lǐ bái xiě dào
”李白写道：
gòng zhuàng jǐn zhōu rén xìng li dān míng bái
供状锦州人，姓李单名白。
ruò guàn guǎng wén zhāng huī háo shén guǐ wèi
弱冠广文章，挥毫神鬼位。
cháng ān liè bā xiān zhú xī chēng liù yì céng cǎo xià mán shū shēng míng bō jué yù yù niǎn měi qū péi jīn luán wèi qǐn shì
长安列八仙，竹溪称六逸，曾草吓蛮书，声名播绝域，玉辇每趋陪，金銮为寝室。
xī gēng yù shǒu diào liú xián yù páo shì gāo dà wèi tuō xuē yáng tài shī mó mò
吸羹御手调，流涎御袍拭，高大尉脱靴，杨太师磨墨。
tiān zǐ diàn qián shàng róng chéng mǎ xíng huá yīn xiàn lǐ bù xǔ wǒ qí lǘ rén
天子殿前尚容乘马行，华阴县里不许我骑驴人？
qǐng yàn jīn pái biàn zhī lái lì
请验金牌，便知来历。
xiě bì dì yǔ yù guān kàn le yù guān hu de hún jīng pò sàn dī tóu xià bài dào xué shì lǎo yé kě lián xiǎo rù méng guān fā qiǎn shēn bù yóu jǐ wàn wàng hǎi hán shè zuì
写毕，递与狱官看了，狱官唬得魂惊魄散，低头下拜道：“学士老爷，可怜小入蒙官发遣，身不由己，万望海涵赦罪！
lǐ bái dào bù gàn nǐ shì zhǐ yào nǐ duì zhī xiàn shuō wǒ fèng jīn pái shèng zhǐ ér lái suǒ de hé zuì jū wǒ zài cǐ
”李白道：“不干你事，只要你对知县说，我奉金牌圣旨而来，所得何罪，拘我在此？
yù guān bài xiè le jí máng jiāng gòng zhuàng chéng yǔ zhī xiàn bìng shù yǒu jīn pái shèng zhǐ
”狱官拜谢了，即忙将供状呈与知县，并述有金牌圣旨。
zhī xiàn cǐ shí rú xiǎo ér chū wén pī lì wú kǒng kě zuān zhǐ de tóng yù guān dào láo zhōng cān jiàn jié xué shì kòu tóu āi gào dào xiǎo guān yǒu yǎn xià shi tài shān yī shí mào fàn qǐ cì lián tōng
知县此时如小儿初闻霹雳，无孔可钻，只得同狱官到牢中参见节学士，叩头哀告道，“小官有眼下识泰山，一时冒犯，乞赐怜恫！
zài zhí zhū guān wén zhī cǐ shì dōu lái bài qiú qǐng xué shì dào tīng shàng zhèng miàn zuò xia zhòng guān tíng cān yǐ bì
”在职诸官，闻知此事，都来拜求，请学士到厅上正面坐下，众官庭参已毕。
lǐ bái qǔ chū jīn pái yǔ zhòng guān kàn pái shàng xiě dào xué shì suǒ dào wén wǔ guān yuán jūn mín rén děng yǒu bù jìng zhě yǐ wéi zhào lùn
李白取出金牌，与众官看，牌上写道：“学士所到，文武官员军民人等，有不敬者，以违诏论。
rǔ děng dāng de hé zuì
”——“汝等当得何罪？
zhòng guān kàn ba shèng zhǐ yī qí dī tóu lǐ bài wǒ děng dōu gāi wàn sǐ
”众官看罢圣旨，一齐低头礼拜，“我等都该万死。
lǐ bái jiàn zhòng guān kǔ kǔ āi qiú xiào dào nǐ děng shòu guó jiā jué lù rú hé yòu qù tān cái hài mín
”李白见众官苦苦哀求，笑道：“你等受国家爵禄，如何又去贪财害民？
rú ruò gǎi guò qián fēi fāng miǎn rǔ zuì
如若改过前非，方免汝罪。
zhòng guān tīng shuō rén rén gǒng shǒu gè gè zūn yī bù gǎn zài fàn
”众官听说，人人拱手，个个遵依，不敢再犯。
jiù zài tīng shàng dà pái yán yàn guǎn dài xué shì yǐn jiǔ sān rì fāng sàn
就在厅上大排筵宴，管待学士饮酒三日方散。
zì shì zhī xiàn xǐ xīn dí lǜ suì wèi liáng mù
自是知县洗心涤虑，遂为良牧。
cǐ xìn wén yú tā jùn dōu cāi dào cháo tíng chà li xué shì chū wài sī xíng guān fēng kǎo zhèng wú bù huà tān wèi lián huà cán wéi shàn
此信闻于他郡，都猜道朝廷差李学士出外私行观风考政，无不化贪为廉，化残为善。
lǐ bái biàn lì zhào wèi yàn jìn qí liáng wú chu wú bù liú lián shān shuǐ jí shī jiǔ zhī qù
李白遍历赵、魏、燕、晋、齐、梁、吴、楚，无不流连山水，极诗酒之趣。
hòu yīn ān lù shān fǎn pàn míng huáng chē jià xìng shǔ zhū guó zhōng yú jūn zhōng yì guì fēi yú fó sì bái bì luàn yǐn yú lú shān
后因安禄山反叛，明皇车驾幸蜀，诛国忠于军中，缢贵妃于佛寺，白避乱隐于庐山。
yǒng wáng líng shí wéi dōng nán jié dù shǐ yīn yǒu chéng jī zì lì zhī zhì
永王玲时为东南节度使，阴有乘机自立之志。
wén nèi dà cái qiǎng bī xià shān yù shòu wěi zhí li zì xià cóng jū liú yú mù fǔ
闻内大才，强逼下山，欲授伪职，李自下从，拘留于幕府。
wèi jǐ sù zì jí wèi yú líng wǔ bài guō zi yí wèi tiān xià bīng mǎ dà yuán shuài kè fù liǎng jīng
未几，肃字即位于灵武，拜郭子仪为天下兵马大元帅，克复两京。
yǒu rén gào yǒng wáng lín móu pàn sù zōng jí qiǎn zi yí yí bīng tǎo zhī yǒng wáng bīng bài lǐ bái fāng de tuō shēn táo zhì xún yáng jiāng kǒu bèi shǒu jiāng bǎ zǒng qín ná bǎ zuò pàn dǎng jiě dào guō yuán shuài jūn qián
有人告永王磷谋叛，肃宗即遣子仪移兵讨之，永王兵败，李白方得脱身，逃至浔阳江口，被守江把总擒拿，把做叛党，解到郭元帅军前。
zi yí jiàn shì li xué shì jí hē tuì jūn tǔ qīn xiè qí fù zhì yú shàng wèi
子仪见是李学士，即喝退军土，亲懈其缚，置于上位。
nà tóu biàn bài dào xī rì cháng ān dōng shì ruò fēi ēn rén xiāng jiù yān yǒu jīn rì
纳头便拜道：“昔日长安东市，若非恩人相救，焉有今日？
jí mìng zhì jiǔ yā jīng lián yè xiū běn zòu shàng tiān zǐ wèi lǐ bái biàn yuān qiě zhuī xù qí xià mán shū zhī gōng jiàn qí cái kě yǐ dà yòng cǐ nǎi shī ēn ér de bào yě
”即命治酒压惊，连夜修本，奏上天子，为李白辨冤，且追叙其吓蛮书之功，荐其才可以大用，此乃施恩而得报也。
zhèng shì liǎng yè fú píng guī dà hǎi rén shēng hé chù bù xiāng f
正是：两叶浮萍归大海，人生何处不相逢。
shí yáng guó zhōng yǐ sǐ gāo lì shì yì yuǎn biǎn tā fāng xuán zōng huáng dì zì shǔ yíng guī wèi dà shàng huáng yì duì sù zōng chēng lǐ bái qí cái
时杨国忠已死，高力士亦远贬他方，玄宗皇帝自蜀迎归为大上皇，亦对肃宗称李白奇才。
sù zōng nǎi huī bái wèi zuǒ shí yí
肃宗乃徽白为左拾遗。
bái tàn huàn hǎi chén mí bù dé xiāo yáo zì zài cí ér bù shòu bié le guō zi yí sòng fàn zhōu yóu tōng tíng yuè yáng zài guò jīn líng pō zhōu yú qiān dàn jiāng biān
白叹宦海沉迷，不得逍遥自在，辞而不受，别了郭子仪，送泛舟游侗庭岳阳，再过金陵，泊舟于千石江边。
shì yè yuè míng rú zhòu
是夜，月明如昼。
li zì zài jiāng tóu chàng yǐn hū wén tiān jì lè shēng wèi liàng jiàn jìn zhōu cì zhōu rén dū xià wén zhǐ yǒu lǐ bái tīng de
李自在江头畅饮，忽闻天际乐声味亮，渐近舟次，舟人都下闻，只有李白听得。
hū rán jiāng zhòng fēng làng dà zuò yǒu jīng yú shù zhàng fèn mèng ér qǐ xiān tóng èr rén shǒu chí shī jié dào lǐ bái miàn qián kǒu chēng shàng dì fèng yíng xīng zhǔ hái wèi
忽然江中风浪大作，有鲸鱼数丈，奋孟而起，仙童二人，手持施节，到李白面前，口称：“上帝奉迎星主还位。
zhōu rén dōu jīng dǎo xū yú sū xǐng
”舟人都惊倒，须臾苏醒。
zhī jiàn li xué shì zuò yú jīng bèi yīn yuè qián dǎo téng kōng ér qù
只见李学士坐于鲸背，音乐前导，腾空而去。
míng rì jiāng cǐ shì gào yú dāng tú xiàn lìng lǐ yáng bīng yáng bīng jù biǎo zòu wén
明日将此事告于当涂县令李阳冰，阳冰具表奏闻。
tiān zǐ chì jiàn li dī xian cí yú qiān dàn shān shàng chūn qiū èr jì
天子敕建李滴仙词于千石山上，春秋二祭。
dào sòng tài píng xīng guó nián wèn yǒu shū shēng yú yuè yè dù cǎi shí jiāng jiàn jǐn fān xi lái chuán tóu shàng yǒu bái pái yī miàn xiě shī bó èr zì
到宋太平兴国年问，有书生于月夜渡采石江，见锦帆西来，船头上有白牌一面，写“诗伯”二字。
shū shēng suì lǎng yín èr jù dào shuí rén jiāng shàng chēng shī bó
书生遂朗吟二句道：“谁人江上称诗伯？
jǐn xiù wén zhāng jiè yī guān
锦绣文章借一观！
zhōu zhōng yǒu rén hé yún yè jìng bù kān tí jué jù kǒng jīng xīng dǒu luò jiāng hán
”舟中有人和云：“夜静不堪题绝句，恐惊星斗落江寒。
shū shēng dà jīng zhèng yù bàng zhōu xiāng fǎng nà chuán pō yú qiān dàn zhī xià
”书生大惊，正欲傍舟相访，那船泊于千石之下。
zhōu zhōng rén zǐ yī shā mào piāo rán ruò xian jìng tóu li dī xian cì zhōng
舟中人紫衣纱帽，飘然若仙，径投李滴仙伺中。
shū shēng suí hòu qiú zhī cí zhōng bìng wú rén jī fāng zhī hè shī zhě jí lǐ bái yě
书生随后求之词中，并无人迹，方知和诗者即李白也。
zhì jīn rén chēng jiǔ xiān shī bó jiē tuī lǐ bái wèi dì yī yún
至今人称“酒仙”、“诗伯”，皆推李白为第一云。
xià mán shū cǎo jiàn tiān cái tiān zǐ tiáo gēng qīn cì lái
吓蛮书草见天才，天子调羹亲赐来。
yī zì qí jīng tiān shàng qù jiāng liú cǎi shí yǒu yú āi
一自骑鲸天上去，江流采石有余哀。