抱朴子 · 葛洪 · Chapter 70 of 70

外篇·自叙

PinyinModern Translation
Size

bào pǔ zǐ zhě xìng gé míng hóng zì zhì chuān

抱朴子者,姓葛,名洪,字稚川。

dān yáng jù róng rén yě

丹阳句容人也。

qí xiān gě tiān shì gài gǔ zhī yǒu tiān xià zhě yě

其先葛天氏,盖古之有天下者也。

hòu jiàng wèi liè guó yīn yǐ wéi xìng yān

后降为列国,因以为姓焉。

hóng nǎng zǔ wèi jīng zhōu cì shǐ wáng mǎng zhī cuàn jūn chǐ shì guó zéi qì guān ér guī yǔ dōng jùn tài shǒu dí yì gòng qǐ bīng

洪曩祖为荆州刺史,王莽之篡,君耻事国贼,弃官而归,与东郡太守翟义共起兵。

jiāng yǐ zhū mǎng wèi mǎng suǒ bài yù shè miǎn huò suì chēng jí zì jué wū shì

将以诛莽,为莽所败,遇赦免祸,遂称疾自绝于世。

mǎng yǐ jūn zōng qiáng lǜ zhōng yǒu biàn nǎi xǐ jūn wū láng yá

莽以君宗强,虑终有变,乃徙君于琅邪。

jūn zhī zǐ pǔ lú qǐ bīng yǐ zuǒ guāng wǔ yǒu dà gōng

君之子浦庐,起兵以佐光武,有大功。

guāng wǔ jiàn zuò yǐ lú wèi chē qí

光武践祚,以庐为车骑。

yòu qiān piào qí dà jiàng jūn fēng xià pī tóng xiàn hòu shí yì wǔ qiān hù

又迁骠骑大将军,封下邳僮县侯,食邑五千户。

kāi guó chū hóu zhī dì wén suí hóu zhēng tǎo lǚ yǒu dà jié

开国初,侯之弟文,随侯征讨,屡有大捷。

hóu bǐ shàng shū wéi wén sòng gōng ér guān yǐ wén sī cóng xiōng xíng wú jūn míng suì bù wéi lùn

侯比上书为文讼功,而官以文私从兄行,无军名,遂不为论。

hóu yuē dì yǔ wǒ tóng mào shǐ shí chuāng yí zhōu shēn shāng shī yòu yǎn bù dé chǐ cùn zhī bào

侯曰:“弟与我同冒矢石,疮痍周身,伤失右眼,不得尺寸之报。

wú nǎi zhòng jīn lèi zǐ hé xīn yǐ ān

吾乃重金累紫,何心以安?

nǎi zì biǎo xuǎn qǔ zhuǎn fēng wū dì

”乃自表选取转封于弟。

shū shàng qǐng bào hàn cháo yù chéng jūn gāo yì gù tè tīng yān

书上请报,汉朝欲成君高义,故特听焉。

wén cí bù huò yǐ

文辞,不获已。

shòu jué jí dì wèi piào qí yíng lì zhái shè wū bó wàng lǐ

受爵即第,为骠骑营立宅舍于博望里。

wū jīn jī zhào shí chǔ cún yān

于今基兆石础存焉。

yòu fēn gē zū zhì yǐ gòng fèng lì shì gěi rú èr jūn yān

又分割租秩以供奉吏士,给如二君焉。

piào qí yīn qín zhǐ zhī ér bù cóng

骠骑殷勤止之而不从。

piào qí yuē cǐ gèng fán yì guó rén hé yǐ wèi ràng

骠骑曰:“此更烦役国人,何以为让?

nǎi tuō tā xíng suì nán dù jiāng ér jiā wū jù róng

”乃托他行,遂南渡江而家于句容。

zǐ dì gōng gēng yǐ diǎn jí zì yú

子弟躬耕,以典籍自娱。

wén lèi shǐ fèng yíng piào qí piào qí zhōng bù hái

文累使奉迎骠骑,骠骑终不还。

yòu lìng rén shǒu hù bó wàng zhái shè yǐ jì piào qí zhī fǎn zhì wū lěi shì wú jū zhī zhě

又令人守护博望宅舍,以冀骠骑之反,至于累世无居之者。

hóng zǔ fù xué wú bù shè jiū cè jīng wēi wén yì zhī gāo yī shí mò lún

洪祖父学无不涉,究测精微,文艺之高,一时莫伦。

yǒu jīng guó zhī cái rén wú lì zǎi hǎi yán

有经国之才,仁吴,历宰海盐。

lín ān

临安。

shān yīn sān xiàn

山阴三县。

rù wèi lì bù dài láng yù shǐ zhōng chéng lú líng tài shǒu lì bù shàng shū tài zǐ shǎo fù zhōng shū dà hóng lú shì zhōng guāng lù xūn fǔ wú jiāng jūn fēng wú shòu xiàn hóu

入为吏部待郎,御史中丞,庐陵太守,吏部尚书,太子少傅,中书,大鸿胪,侍中,光禄勋,辅吴将军,封吴寿县侯。

hóng fù yǐ xiào yǒu wén xíng wéi shì biǎo fāng cè suǒ zài wǎng bù qióng lǎn

洪父以孝友闻,行为士表,方册所载,罔不穷览。

shì wú wǔ guān láng zhōng zhèng jiàn chéng nán chāng èr xiàn lìng zhōng shū láng tíng wèi píng zhōng hù jūn kuài jī tài shǒu

仕吴五官郎,中正,建城、南昌二县令,中书郎,廷尉,平中护军,会稽太守。

wèi cí ér jìn jūn shùn liú xi jìng bù shǒu bó jiǎn bǐng wén jīng wǔ zhī cái cháo yě zhī lùn qiān rán tuī jūn

未辞而晋军顺流,西境不守,博简秉文经武之才,朝野之论,佥然推君。

wū shì zhuǎn wéi wǔ jùn fù jǐng

于是转为五郡赴警。

dà dū dū gěi qīn bīng wǔ qiān zǒng tǒng zhēng jūn shù è jiāng chǎng

大都督给亲兵五千,总统征军,戍遏疆场。

tiān zhī suǒ huài rén bù néng zhī gù zhǔ qīn ruò jiǔ yǒu tóng bīn jūn yǐ gù guān fù chú láng zhōng

天之所坏,人不能支,故主钦若,九有同宾,君以故官,赴除郎中。

shāo qiān zhì dà zhōng dài fū lì wèi dà zhōng zhèng féi xiāng lìng

稍迁至大中大夫,历位大中正,肥乡令。

xiàn hù èr wàn jǔ zhōu zuì zhì dé huà yóu yì ēn qià xíng qīng yě yǒu sòng shēng lù wú jiān jī bù diàn gōng tián yuè jiè rú shì

县户二万,举州最治,德化尤异,恩洽刑清,野有颂声,路无奸迹,不佃公田,越界如市。

qiū háo zhī zèng bù rù wū mén

秋毫之赠,不入于门;

zhǐ bǐ zhī yòng jiē chū wū sī cái

纸笔之用,皆出于私财。

xíng cuò ér jìn zhǐ bù yán ér huà xíng

刑厝而禁止,不言而化行。

yǐ jí qù guān fā zhào jiàn yòng wèi wú wáng láng zhōng lìng

以疾去官,发诏见用为吴王郎中令。

zhèng sè bì wéi jìn kě tì bù jǔ shàn dàn wǎng jūn guó sù yōng

正色弼违,进可替不,举善弹枉,军国肃雍。

qiān shào líng tài shǒu zú wū guān

迁邵陵太守,卒于官。

hóng zhě jūn zhī dì sān zi yě

洪者,君之弟三子也。

shēng wǎn wèi èr qīn suǒ jiāo ráo bù zǎo jiàn dū yǐ shū shǐ

生晚,为二亲所娇饶,不早见督以书史。

nián shí yǒu sān ér cí fù jiàn bèi

年十有三,而慈父见背。

sù shī tíng xùn jī hán kùn cuì gōng zhí gēng sè chéng xīng lǚ cǎo mì wù chóu xí

夙失庭训,饥寒困瘁,躬执耕穑,承星履草,密勿畴袭。

yòu lèi zāo bīng huǒ xiān rén diǎn jí dàng jǐn

又累遭兵火,先人典籍荡尽。

nóng xì zhī xiá wú suǒ dú nǎi fù jí tú bù xíng jiè

农隙之暇无所读,乃负笈徒步行借。

yòu zú wū yī jiā shǎo de quán bù zhī shū yì pò gōng rì fá xīn yǐ gěi zhǐ bǐ jiù yíng tián yuán chù yǐ chái huō xiě shū

又卒于一家,少得全部之书,益破功日伐薪以给纸笔,就营田园处,以柴火写书。

zuò cǐ zhī gù bù dé zǎo shè yì wén

坐此之故,不得早涉艺文。

cháng fá zhǐ měi suǒ xiě fǎn fù yǒu zì rén xiān néng dú yě

常乏纸,每所写,反复有字,人鲜能读也。

nián shí liù shǐ dú jiào jīng lún yǔ shī yì

年十六,始读《教经》、《论语》、《诗》、《易》。

pín fá wú yǐ yuǎn xún shī you gū lòu guǎ wén míng qiǎn sī duǎn dà yì duō suǒ bù néng tōng dàn tān guǎng lǎn wū zhòng shū nǎi wú bù àn sòng jīng chí

贫乏无以远寻师友,孤陋寡闻,明浅思短,大义多所不能通,但贪广览,于众书乃无不暗诵精持。

céng suǒ pī shè zì zhèng jīng zhū shǐ bǎi jiā zhī yán xià zhì duǎn zá wén zhāng jìn wàn juàn

曾所披涉,自正经、诸史、百家之言,下至短杂文章,近万卷。

jì xìng àn shàn wàng yòu shǎo wén yì zhì bù zhuān suǒ shí zhě shén báo yì bù miǎn huò ér zhù shù shí yóu de yǒu suǒ yǐn yòng jìng bù chéng chún rú bù zhōng wèi chuán shòu zhī shī

既性暗善忘,又少文,意志不专,所识者甚薄,亦不免惑,而著述时犹得有所引用,竟不成纯儒,不中为传授之师。

qí hé luò tú wěi yī shì biàn zhǐ bù dé liú yì yě

其河洛图纬,一视便止,不得留意也。

bù xǐ xīng shū jí suàn shù jiǔ gōng sān qí tài yī fēi fú zhī shǔ liǎo bù cóng yān

不喜星书及算术九宫三棋太一飞符之属,了不从焉。

yóu qí kǔ rén ér shǎo qì wèi yě

由其苦人而少气味也。

wǎn xué fēng jiǎo wàng qì sān yuán dùn jiǎ liù rén tài yī zhī fǎ cū zhī qí zhǐ yòu bù yán jīng

晚学风角望气三元遁甲,六壬太一之法,粗知其旨,又不研精。

yì jì cǐ bèi lǜ shì wéi rén yòng zhī shì tóng chū shēn qíng wú jí yǐ cǐ zì láo yì bù rú shěng zǐ shū zhī yǒu yì suì yòu fèi yān

亦计此辈率是为人用之事,同出身情,无急以此自劳役,不如省子书之有益,遂又废焉。

àn bié lù yì wén zhì zhòng yǒu wàn sān qiān èr bǎi jiǔ shí jiǔ juǎn ér wèi dài yǐ lái qún wén zī zhǎng bèi wū wǎng zhě nǎi zì zhī suǒ wèi jiàn zhī duō yě

案《别录》《艺文志》,众有万三千二百九十九卷,而魏代以来,群文滋长,倍于往者,乃自知所未见之多也。

jiāng biǎo shū jí tōng tóng bù jù xī yù yì jīng shī suǒ qí yì ér zhèng zhí dà luàn bàn dào ér hái

江表书籍,通同不具,昔欲诣京师索奇异,而正值大乱,半道而还。

měi zì tàn hèn

每自叹恨。

jīn chǐ jìn bù huò sù zhì shuāi tuí dàn niàn sǔn zhī yòu sǔn wèi hu wú wéi ǒu gēng sǒu zé gǒu cún xìng mìng ěr

今齿近不惑,素志衰颓,但念损之又损,为乎无为,偶耕薮泽,苟存性命耳。

bó shè zhī yè wū shì rì jū yǐ

博涉之业,于是日沮矣。

hóng zhī wéi rén yě yǒu tuō wén ér ái yě xìng dùn kǒu nè xíng mào chǒu lòu ér zhōng bù biàn zì jīn shì yě

洪之为人也,(有脱文)而𫘤野,性钝口讷,形貌丑陋,而终不辩自矜饰也。

guān lǚ gòu bì yī huò lán lǚ ér huò bù chǐ yān

冠履垢弊,衣或褴褛,而或不耻焉。

sú zhī fú yòng bǐ ér lǚ gǎi huò hū guǎng lǐng ér dà dài huò cù shēn ér xiū xiù huò cháng jū yè dì huò duǎn bù bì jiǎo

俗之服用,俾而屡改,或忽广领而大带,或促身而修袖,或长裾曳地,或短不蔽脚。

hóng qī wū shǒu cháng bù suí shì biàn

洪期于守常,不随世变。

yán zé lǜ shí dù jué cháo xì bù dé qí rén zhōng rì mò rán

言则率实,杜绝嘲戏,不得其人,终日默然。

gù bāng rén xián chēng zhī wéi bào piáo zhī shì

故邦人咸称之为抱朴之士。

shì yǐ hóng zhù shū yīn yǐ zì hào yān

是以洪著书,因以自号焉。

hóng bǐng xìng wāng léi jiān zhī duō jí pín wú chē mǎ bù kān tú xíng xíng yì xìng suǒ bù hǎo

洪禀性尪羸,兼之多疾,贫无车马,不堪徒行,行亦性所不好。

yòu huàn bì sú shě běn zhú mò jiāo yóu guò chà gù suì fǔ bǐ xián jū shǒu jìng bì mén ér wú qū cóng zhī suǒ zhì wū quán háo zhī tú suī zài mì jì ér mò huò xiāng shí yān

又患弊俗,舍本逐末,交游过差,故遂抚笔闲居,守静荜门而无趋从之所,至于权豪之徒,虽在密迹,而莫或相识焉。

yī bù pì hán shì bù miǎn lòu shí bù chōng xū míng bù chū hù bù néng yōu yě

衣不辟寒,室不免漏,食不充虚,名不出户,不能忧也。

pín wú tóng pú lí luò dùn jué jīng jí cóng wū tíng yǔ péng yǒu sāi hu jiē yǔ liú pī zhēn chū mén pái cǎo rù shì lùn zhě yǐ wéi yì yuǎn hū jìn ér bù shù

贫无僮仆,篱落顿决,荆棘丛于庭宇,蓬莠塞乎阶雨留,披榛出门,排草入室,论者以为意远忽近而不恕。

qí fá yì yě

其乏役也。

bù xiǎo yè yǒu tuō wén yǐ gù chū bù xiū jiàn guān zhǎng

不晓谒(有脱文)以故初不修见官长。

zhì wū diào dà sàng shěng kùn jí nǎi xīn yù zì miǎn qiáng lìng wú bù bì zhì ér jū jí shǎo jiàn

至于吊大丧,省困疾,乃心欲自勉,强令无不必至,而居疾少健。

héng fù bù zhōu měi jiàn jī zé wū lùn zhě

恒复不周,每见讥责于论者。

hóng yǐn jiù ér bù xù yě

洪引咎而不恤也。

yì gǒu wú yú ér bìng shǐ xīn wéi gù bù kuì jǐ ér yǐ yì hé lǐ wū rén zhī bú jiàn liàng hu

意苟无余,而病使心违,顾不愧己而已,亦何理于人之不见亮乎?

wéi míng jiàn zhī shì nǎi shù qí xìn bào piáo fēi yǐ yǎng gāo yě

唯明鉴之士,乃恕其信抱朴,非以养高也。

shì rén duō mù yù qīn zhī hǎo tuī àn shì zhī mì hóng yǐ wéi zhī rén shén wèi yì shàng shèng zhī suǒ nán

世人多慕豫亲之好,推暗室之密,洪以为知人甚未易,上圣之所难。

fú zá zhī jiāo kǒu hé shén lí wú yì yǒu sǔn

浮杂之交,口合神离,无益有损。

suī bù néng rú zhū gōng shū yī qiè jué zhī qiě bì xū qīng chéng xiáng xī nǎi chù yì yān

虽不能如朱公叔一切绝之,且必须清澄详悉,乃处意焉。

yòu wèi cǐ jiàn zēng zhě shén zhòng ér bù gǎi yě

又为此见憎者甚众而不改也。

chí zhú gǒu dá cè lì shì mén zhě yòu gòng jí hóng zhī yì wū jǐ ér jiàn cī huǐ wèi hóng wèi ào wù qīng sú

驰逐苟达,侧立势门者,又共疾洪之异于己,而见疵毁,谓洪为傲物轻俗。

ér hóng zhī wéi rén xìn xīn ér xíng huǐ yù jiē zhì wū bù wén

而洪之为人,信心而行,毁誉皆置于不闻。

zhì huàn jìn rén huò shì qí suǒ zhǎng ér qīng rén suǒ duǎn hóng tiǎn wèi rú zhě zhī mò měi yú rén yán cháng dù qí suǒ zhī ér lùn zhī bù qiáng yǐn zhī yǐ zào bǐ suǒ bù wén yě

至患近人,或恃其所长而轻人所短,洪忝为儒者之末,每与人言,常度其所知而论之,不强引之以造彼所不闻也。

jí yǔ xué shì yǒu suǒ biàn shí měi jǔ gāng lǐng

及与学士有所辩识,每举纲领。

ruò zhí xī duǎn nán jiě xīn yì dàn cū shuō yì zhī yǔ xiàng shǐ zú yǐ fā wù ér yǐ bù zhì kǔ lǐ shǐ bǐ lǜ bù dé zì hái yě

若值惜短,难解心义,但粗说意之与向,使足以发寤而已,不致苦理,使彼率不得自还也。

bǐ jìng xīn zhě cún xiáng ér sī zhī zé duō zì jué ér de zhī zhě yān

彼静心者,存详而思之,则多自觉而得之者焉。

dù bù kě yǔ yán zhě suī huò yǒu wèn cháng cí yǐ bù zhī yǐ miǎn cí fèi zhī guò yě

度不可与言者,虽或有问,常辞以不知,以免辞费之过也。

hóng xìng shēn bù hǎo gàn fán guān zhǎng zì shǎo jí zhǎng céng jiù zhī jǐ zhī yì zhě shù rén bù dé yǐ yǒu yán wū zài wèi zhě rán qí rén jiē bù zhī hóng zhī xù yě

洪性深不好干烦官长,自少及长,曾救知己之抑者数人,不得已,有言于在位者,然其人皆不知洪之恤也。

bù rěn jiàn qí xiàn wū fēi lǐ mì zì yíng zhī ěr

不忍见其陷于非理,密自营之耳。

qí yú suī qīn zhì zhě zài shì bǐng shì yǔ hóng wú xī zhě zhōng bù yǐ piàn yán bàn zì shǎo lèi zhī yě

其余虽亲至者,在事秉势,与洪无惜者,终不以片言半字,少累之也。

zhì wū liáng yòng qióng kuì jí hé tāng yào zé huàn qiú péng lèi huò jiàn jì yì bù ràng yě

至于粮用穷匮急,合汤药则唤求朋类,或见济,亦不让也。

shòu rén zhī shī bì jiē jiǔ jiǔ jiàn yǒu yǐ bào zhī bù lìng jué yě

受人之施,必皆久久渐有以报之,不令觉也。

fēi lèi zé bù wàng shòu qí kuì zhì yān

非类则不妄受其馈致焉。

hóng suǒ shí yǒu xún rì zhī chǔ zé fēn yǐ jì rén zhī fá

洪所食有旬日之储,则分以济人之乏;

ruò shū zì bù zú yì bù gē jǐ yě

若殊自不足,亦不割己也。

bù wéi jiǎo jiǎo zhī xì xíng bù zhì chá chá zhī xiǎo lián

不为皎皎之细行,不治察察之小廉。

cūn lǐ fán rén zhī wèi liáng shǒu shàn zhě yòng shí huò jī jiǔ yáo hou hóng suī fēi chóu pǐ yì bù jù yě

村里凡人之谓良守善者,用时,或赍酒肴候洪,虽非俦匹,亦不拒也。

hòu yǒu yǐ dá zhī yì bù dēng shí yě

后有以答之,亦不登时也。

hóng cháng wèi shǐ yún bù shí wū kūn dì huá shēng zhì jié wū nì kè gài yāo míng zhī wěi xíng fēi láng miào zhī yuǎn liàng yě

洪尝谓史云不食于昆弟,华生治洁于昵客,盖邀名之伪行,非廊庙之远量也。

hóng yóu jí wú yì zhī rén bù qín nóng sāng zhī běn yè ér mù fēi yì zhī jiān lì

洪尤疾无义之人,不勤农桑之本业,而慕非义之奸利。

chí xiāng lùn zhě zé mài xuǎn jǔ yǐ qǔ xiè

持乡论者,则卖选举以取谢;

yǒu wēi shì zhě zé jiě fú shū yǐ suǒ cái

有威势者,则解符疏以索财。

huò yǒu zuì rén zhī lù huò wang yǒu lǐ zhī jiā

或有罪人之赂,或枉有理之家。

huò wèi bū táo zhī sǒu ér xiǎng wáng mìng zhī rén

或为逋逃之薮,而飨亡命之人;

huò xié shǐ mín dīng yǐ fáng gōng yì

或挟使民丁,以妨公役;

huò qiáng shōu qián wù yǐ qiú guì jià

或强收钱物,以求贵价;

huò zhàn gù shì sì duó bǎi xìng zhī lì

或占锢市肆,夺百姓之利;

huò gē rén tián dì jié gū ruò zhī yè

或割人田地,劫孤弱之业。

hū tōng guān fǔ zhī jiān yǐ kuī póu kè zhī yì nèi yǐ kuā qī qiè wài yǐ diào míng wèi

惚恫官府之间,以窥掊克之益,内以夸妻妾,外以钓名位。

qí rú cǐ zhě bù yǔ jiāo yān

其如此者,不与交焉。

yóu shì sú rén zēng hóng jí jǐ zì rán shū jué gù xiàng wú chē mǎ zhī jī táng wú yì zhì zhī bīn tíng kě shè què luó ér jǐ yán jī chén yān

由是俗人憎洪疾己,自然疏绝,故巷无车马之迹,堂无异志之宾,庭可设雀罗,而几筵积尘焉。

hóng zì yǒu shi yǐ dǎi jiāng lǎo kǒu bù jí rén zhī fēi bù shuō rén zhī sī nǎi zì rán yě

洪自有识以逮将老,口不及人之非,不说人之私,乃自然也。

suī pú shù yǒu qí suǒ duǎn suǒ xiū zhī shì bù yǐ xì zhī yě

虽仆竖有其所短,所羞之事,不以戏之也。

wèi cháng lùn píng rén wù zhī yōu liè bù xǐ hē qiǎn rén jiāo zhī hào wù

未尝论评人物之优劣,不喜诃谴人交之好恶。

huò wèi zūn zhǎng suǒ bī wèn cí bù huò yǐ qí lùn rén yě zé dú jǔ bǐ tǐ zhōng zhī shèng shì ér yǐ

或为尊长所逼问,辞不获已,其论人也,则独举彼体中之胜事而已。

qí lùn wén yě zé cuō qí suǒ de zhī jiā zhě ér bù zhǐ zhāi qí bìng lèi gù wú huǐ yù zhī yuàn

其论文也,则撮其所得之佳者,而不指摘其病累,故无毁誉之怨。

guì rén shí huò wèn guān lì mín jiǎ yǐ hé rú

贵人时或问官吏民,甲乙何如。

qí qīng gāo xián néng zhě hóng zhǐ shuō qí kuài shì

其清高闲能者,洪指说其快事;

qí tān bào àn sāi zhě duì yǐ ǒu bù shí xī

其贪暴暗塞者,对以偶不识悉。

hóng yóu cǐ pō jiàn jī zé yǐ gù hù tài duō bù néng míng biàn zāng pǐ shǐ zào bái qū fēn ér hóng zhōng bù gǎn gǎi yě

洪由此颇见讥责,以顾护太多,不能明辩臧否,使皂白区分,而洪终不敢改也。

měi xiàn shì rén yǒu hǎo lùn rén wù zhě bǐ fāng lún pǐ wèi bì dāng yǔn ér bǎo biǎn yǔ duó huò shī zhǔn gé

每见世人有好论人物者,比方伦匹,未必当允,而褒贬与夺,或失准格。

jiàn yù zhě zì wèi jǐ fēn wèi bì xìn dé yě

见誉者自谓己分,未必信德也;

jiàn qīn zhě zé hèn zhī rù gǔ jù wū xuè chóu

见侵者则恨之入骨,剧于血雠。

hóng yì yǐ wéi jiè suì bù fù yán jí shì rén yǐ

洪益以为戒,遂不复言及士人矣。

suī mén zōng zǐ dì qí chēng liǎng jiē yǐ fù bāng zú bù wéi qīng hu qí jià shù yě

虽门宗子弟,其称两皆以付邦族,不为轻乎其价数也。

huò yǐ jī hóng hóng dá yuē wǒ shēn zài wǒ zhě yě fǎ dāng yì zhī

或以讥洪,洪答曰:“我身在我者也,法当易知。

shè lìng yǒu rén wèn wǒ shǐ zì bǐ gǔ rén jí tóng shí lìng wǒ zì qiú bèi zé wǒ shí bù néng zì zhī kě yǔ shuí wèi pǐ yě

设令有人问我,使自比古人,及同时令我自求辈,则我实不能自知,可与谁为匹也。

kuàng fēi wǒ ān kě wèi qǔ ér píng dìng zhī yé

况非我,安可为取而评定之耶?

hàn mò sú bì péng dǎng fēn bù xǔ zǐ jiāng zhī tú yǐ kǒu shé qǔ jiè

汉末俗弊,朋党分部,许子将之徒,以口舌取戒。

zhēng sòng lùn yì mén zōng chéng chóu

争讼论议,门宗成雠。

gù rǔ nán rén shì wú fù dìng jià ér yǒu yuè dàn zhī píng

故汝南人士无复定价而有月旦之评。

wèi wǔ dì shēn yì jí zhī yù qǔ qí shǒu ěr nǎi bēn bō wáng zǒu dài zhì tú miè

魏武帝深亦疾之,欲取其首,尔乃奔波亡走,殆至屠灭。

qián jiàn bù yuǎn kě yǐ de shī yǐ

前鉴不远,可以得师矣。

qiě rén zhī wèi yì zhī yě suī fù xiōng bù bì jìn zǐ dì yě tóng hu wǒ zhě jù shì hu

且人之未易知也,虽父兄不必尽子弟也,同乎我者遽是乎?

yì wū wǒ zhě jù fēi hu

异于我者遽非乎?

huò yǒu shǐ wú zú táng yáo gōng dàn zhòng ní jì zhá jiē yǒu bù quán de zhī hèn wú yǐ jìn rén xìn qí lou lou guǎn jiàn yíng zhú zhī míng ér qīng píng rén wù

或有始无卒,唐尧、公旦、仲尼、季札,皆有不全得之恨,无以近人信其喽喽管见荧烛之明,而轻评人物。

shì jiē mài bǐ shàng shèng dà xián hu

是皆卖彼上圣大贤乎?

xī dà ān zhōng shí bīng zuò luàn liù zhōu zhī de kē zhèn yè mǐ wéi zhèng dǎng nì

昔大安中,石冰作乱,六州之地,柯振叶靡,违正党逆。

yì jūn dà dū dū yāo hóng wèi jiàng bīng dū wèi lèi jiàn dūn pò jì sāng zǐ kǒng lǔ huò shēn yōu dà

义军大都督邀洪为将兵都尉,累见敦迫,既桑梓恐虏,祸深忧大。

gǔ rén yǒu jí jí zhī yì yòu wèi jūn fǎ bù gǎn rèn zhì suì mù hé shù bǎi rén yǔ zhū jūn lǚ jìn

古人有急疾之义,又畏军法,不敢任志,遂募合数百人,与诸军旅进。

céng gōng zéi zhī bié jiāng pò zhī rì qián bó shān jī zhēn wán bì de zhū jūn mò bù fàng bīng shōu shí cái wù jì gū lián dān

曾攻贼之别将,破之日,钱帛山积,珍玩蔽地,诸军莫不放兵收拾财物,继毂连担。

hóng dú yuē lìng suǒ lǐng bù dé wàng lí xíng chén

洪独约令所领,不得妄离行陈。

shì yǒu zhí de zhòng zhě hóng jí zhǎn zhī yǐ xùn

士有摭得众者,洪即斩之以徇。

wū shì wú gǎn wěi zhàng ér guǒ yǒu fú zéi shù bǎi chū shāng zhū jūn

于是无敢委杖,而果有伏贼数百,出伤诸军。

zhū jūn xī fā wú bù duì jiē rén mǎ fù zhòng wú fù zhàn xīn

诸军悉发,无部队,皆人马负重,无复战心。

suì zhì jīng luàn sǐ shāng láng jí dài yù bù zhèn

遂致惊乱,死伤狼藉,殆欲不振。

dú hóng jūn zhěng qí gū zhāng wú suǒ sǔn shāng

独洪军整齐毂张,无所损伤。

yǐ jiù zhū jūn zhī dà bēng hóng yǒu lì yān

以救诸军之大崩,洪有力焉。

hòu bié zhàn zhǎn zéi xiǎo shuài duō huò jiá shǒu ér xiàn jié mù fǔ

后别战斩贼小帅,多获甲首,而献捷幕府。

wū shì dà dū dū jiā hóng fú bō jiāng jūn lì gěi bù bǎi pǐ

于是大都督加洪伏波将军,例给布百匹。

zhū jiāng duō fēng bì zhī huò sòng hái jiā ér hóng fēn cì jiàng shì jí shī zhī gù zhī pín zhě yú zhī shí pǐ yòu jìng yǐ shì ròu gū jiǔ yǐ xiǎng jiāng lì

诸将多封闭之,或送还家,而洪分赐将士,及施知故之贫者,余之十匹,又径以市肉酤酒,以飨将吏。

wū shí qiè shàn yī rì zhī měi tán yān

于时窃擅一日之美谈焉。

shì píng hóng tóu gē shì jiǎ jìng yì luò yáng yù guǎng xún yì shū liǎo bù lùn zhàn gōng

事平,洪投戈释甲,径诣洛阳,欲广寻异书,了不论战功。

qiè mù lǔ lián bù shòu liáo chéng zhī jīn bāo xū bù nà cún chǔ zhī shǎng chéng gōng bù chǔ zhī yì yān

窃慕鲁连不受聊城之金,包胥不纳存楚之赏,成功不处之义焉。

zhèng yù shàng guó dà luàn běi dào bù tōng

正遇上国大乱,北道不通。

ér chén mǐn yòu fǎn wū jiāng dōng guī tú gé sāi

而陈敏又反于江东,归途隔塞。

huì yǒu gù rén qiáo guó jī jūn dào jiàn yòng wèi guǎng zhōu cì shǐ

会有故人谯国嵇君道,见用为广州刺史。

nǎi biǎo qǐng hóng wèi sān jūn

乃表请洪为叁军。

suī fēi suǒ lè rán lì kě bì dì wū nán gù mǐn miǎn jiù yān

虽非所乐,然利可避地于南,故黾勉就焉。

jiàn qiǎn xiān xíng cuī bīng ér jūn dào wū hòu yù hài suì tíng guǎng zhōu

见遣先行催兵,而君道于后遇害,遂停广州。

pín wèi jié jiāng jiàn yāo yòng jiē bù jiù

频为节将见邀用,皆不就。

yǒng wéi fù guì kě yǐ jiàn de ér bù kě dùn hé qí jiān xiè xiè yì zú yǐ láo rén

永惟富贵可以渐得而不可顿合,其间屑屑,亦足以劳人。

qiě róng wèi shì lì pì rú jì kè jì fēi cháng wù yòu qí qù bù kě de liú yě

且荣位势利,譬如寄客,既非常物,又其去不可得留也。

lóng lóng zhě jué hè hè zhě miè yǒu ruò chūn huā xū yú diāo luò de zhī bù xǐ shī zhī ān bēi

隆隆者绝,赫赫者灭,有若春华,须臾凋落,得之不喜,失之安悲?

huǐ lìn bǎi duān yōu jù jīng zhàn bù kě shèng yán

悔吝百端,忧惧兢战,不可胜言。

bù kě wèi yě

不可为也。

qiě zì dù xìng dǔ lǎn ér cái zhì duǎn yǐ dǔ lǎn ér yù duǎn cái suī xī jiān qū xī qū zǒu fēng chén yóu bì bù bàn dà zhì míng wèi ér miǎn huàn lèi kuàng bù néng hu

且自度性笃懒而才至短,以笃懒而御短才,虽翕肩屈膝,趋走风尘,犹必不办大致名位而免患累,况不能乎?

wèi ruò xiū sōng qiáo zhī dào zài wǒ ér yǐ bù yóu wū rén yān

未若修松乔之道,在我而已,不由于人焉。

jiāng dēng míng shān fú shí yǎng xìng

将登名山,服食养性。

fēi yǒu fèi yě shì bù jiān jì zì fēi jué qì shì wù zé hé yuán xiū xí xuán jìng zāi

非有废也,事不兼济,自非绝弃世务,则曷缘修习玄静哉?

qiě zhī zhī chéng nán yì bù dé xī wèn ér yú rén yì yě

且知之诚难,亦不得惜问而与人议也。

shì yǐ chē mǎ zhī jī bù jīng guì shì zhī yù

是以车马之迹,不经贵势之域;

piàn zì zhī shū bù jiāo zài wèi zhī jiā

片字之书,不交在位之家。

yòu shì lín zhī zhōng suī bù kě chū ér jiàn zào zhī bīn yì bù néng jù fáng rén suǒ zuò bù dé zhuān yī nǎi tàn yuē shān lín zhī zhōng wú dào yě

又士林之中,虽不可出,而见造之宾,意不能拒,妨人所作,不得专一,乃叹曰:“山林之中无道也。

ér gǔ zhī xiū dào zhě bì rù shān lín zhě chéng yù yǐ wéi yuǎn huān huá shǐ xīn bù luàn yě

而古之修道者,必入山林者,诚欲以违远讙哗,使心不乱也。

jīn jiāng suì běn zhì wěi sāng zǐ shì sōng yuè yǐ xún fāng píng liáng gōng zhī guǐ

今将遂本志,委桑梓,适嵩岳,以寻方平梁公之轨。

xiān suǒ zuò zǐ shū nèi wài piān xìng yǐ yòng gōng fu liáo fù zhuàn cì yǐ shì jiāng lái yún ěr

先所作子书内、外篇,幸已用功夫,聊复撰次,以示将来云尔。

hóng nián shí wǔ liù shí suǒ zuò shī fù zá wén dāng shí zì wèi kě xíng wū dài zhì wū ruò guàn gèng xiáng shěng zhī shū duō bù chēng yì

洪年十五、六时,所作诗赋杂文,当时自谓可行于代,至于弱冠,更详省之,殊多不称意。

tiān cái wèi bì wèi zēng yě zhí suǒ lǎn chà guǎng ér jué yán chī zhī bié

天才未必为增也,直所览差广,而觉妍媸之别。

wū shì dà yǒu suǒ zhì qì shí bù cún yī

于是大有所制,弃十不存一。

jīn chú suǒ zuò zǐ shū dàn zá shàng yú bǎi suǒ juǎn yóu wèi jǐn sǔn yì zhī lǐ ér duō cǎn fèn bù huáng fù liào hù zhī

今除所作子书,但杂尚余百所卷,犹未尽损益之理,而多惨愤,不遑复料护之。

tā rén wén chéng biàn hū kuài yì yú cái dùn sī chí shí bù néng ěr

他人文成,便呼快意,余才钝思迟,实不能尔。

zuò wén zhāng měi yī gēng zì zhé zì zhuàn shèng dàn huàn lǎn yòu suǒ zuò duō bù néng shù shěng zhī ěr

作文章每一更字,辄自转胜,但患懒,又所作多不能数省之耳。

hóng nián èr shí yú nǎi jì zuò xì suì xiǎo wén fáng qì gōng rì wèi ruò lì yī jiā zhī yán nǎi cǎo chuàng zǐ shū

洪年二十余,乃计作细碎小文,妨弃功日,未若立一家之言,乃草创子书。

huì yù bīng luàn

会遇兵乱,

liú lí bō yuè

流离播越,

yǒu suǒ wáng shī

有所亡失,

lián zài dào lù

连在道路,

bù fù tóu bǐ shí yú nián

不复投笔十余年,

zhì jiàn wǔ zhōng

至建武中,

nǎi dìng fán zhe nèi piān èr shí juǎn

乃定凡著《内篇》二十卷,

wài piān wǔ shí juǎn

《外篇》五十卷,

bēi sòng shī fù bǎi juǎn

碑颂诗赋百卷,

jūn shū xí yí zhāng biǎo jiān jì sān shí juǎn

军书檄移章表笺记三十卷,

yòu zhuàn sú suǒ bù liè zhě

又撰俗所不列者,

wèi shén xiān chuán shí juǎn

为《神仙传》十卷,

yòu zhuàn gāo shàng bù shì zhě

又撰高尚不仕者,

wèi yǐn yì chuán shí juǎn yòu chāo wǔ jīng qī shǐ bǎi jiā zhī yán

为《隐逸传》十卷又抄五经、七史、百家之言,

bīng shì fāng jì duǎn zá qí yào sān bǎi yī shí juǎn

兵事、方伎、短杂奇要三百一十卷,

bié yǒu mù lù

别有目录。

qí nèi piān yán shén xiān fāng yào guǐ guài biàn huà yǎng shēng yán nián ráng xié què huò zhī shì shǔ dào jiā

其《内篇》言神仙方药、鬼怪变化、养生延年、禳邪却祸之事,属道家;

wài piān yán rén jiān dé shī shì shì zāng pǐ shǔ rú jiā

《外篇》言人间得失,世事臧否,属儒家。

hóng jiàn wèi wén dì diǎn lùn zì xù wèi jí dàn qí jī jiàn zhī shì yǒu yì wū lüè shuō suǒ zhī ér shí bù shù shǎo suǒ biàn néng bù kě xū zì chēng yáng

洪见魏文帝《典论》自叙,未及弹棋击剑之事,有意于略说所知,而实不数少所便能,不可虚自称扬。

jīn jiāng jù yán suǒ bù xián yān

今将具言,所不闲焉。

hóng tǐ chún xìng nú guǎ suǒ wán hǎo zì zǒng fā chuí tiáo yǒu tuō wén yòu zhì wǎ shǒu tuán bù jí ér tóng zhī qún wèi zēng dòu jī wù zǒu gǒu mǎ jiàn rén bó xì liǎo bù mù miǎn

洪体纯性驽,寡所玩好,自总发垂髫,(有脱文)又掷瓦手抟,不及儿童之群,未曾斗鸡鹜,走狗马,见人博戏,了不目眄。

huò qiáng qiān yǐn guān zhī shū bù rù shén yǒu ruò zhòu shuì

或强牵引观之,殊不入神,有若昼睡。

shì yǐ zhì jīn bù zhī qí jú shàng yǒu jǐ dào chū pú chǐ míng

是以至今不知棋局上有几道樗蒲齿名。

yì niàn cǐ bèi mò jì luàn yì sī ér fáng rì yuè zài wèi yǒu sǔn zhèng shì rú zhě zé fèi jiǎng sòng fán mín zé wàng jià sè shāng rén zé shī huò cái

亦念此辈末伎,乱意思而妨日月,在位有损政事,儒者则废讲诵,凡民则忘稼穑,商人则失货财。

zhì wū shèng fù wèi fēn jiāo zhēng dū shì xīn rè wū zhōng yán chóu wū wài míng zhī wéi lè ér shí jiān cuì sàng lián chǐ zhī cāo xìng zhēng jìng zhī duān xiāng qǔ zhòng huò mì jié yuàn xì

至于胜负未分,交争都市,心热于中,颜愁于外,名之为乐,而实煎悴,丧廉耻之操,兴争竞之端,相取重货,密结怨隙。

xī sòng mǐn gōng wú tài zǐ zhì suì shǒu zhī huò shēng pàn luàn zhī biàn fù miè qī guó jǐ qīng tiān cháo

昔宋闵公、吴太子致碎首之祸,生叛乱之变,覆灭七国,几倾天朝。

zuò jiè bǎi dài qí jiàn míng yǐ

作戒百代,其鉴明矣。

měi guān xì zhě jiàn huì jiāo jí shǒu zú xiāng jí chǒu lì xiāng jiā jué jiāo huài you wǎng wǎng yǒu yān

每观戏者,渐恚交集,手足相及,丑詈相加,绝交坏友,往往有焉。

yuàn bù zài dà yì bù zài xiǎo duō zhào huǐ lìn bù zú wèi yě

怨不在大,亦不在小,多召悔吝,不足为也。

zhòng ní suī yǒu zhòu qǐn zhī jiè yǐ hóng jiào zhī hóng shí wèi xǔ qí xián wū zhòu qǐn

仲尼虽有昼寝之戒,以洪较之,洪实未许其贤于昼寝。

hé zé

为什么呢?

zhòu qǐn dàn wú yì ér wèi yǒu yuàn hèn zhī yōu dòu sòng zhī biàn shèng zhě yóu wéi biān sān jué yǐ qín jīng yè fán cái jìn rén ān dé jiān xiū wéi zhū xì jǐn bù rú shì yī chǐ zhī shū gù yīn běn bù xǐ ér bù wéi gài cǐ sú rén suǒ qīn yān

昼寝但无益而未有怨恨之忧,斗讼之变,圣者犹韦编三绝,以勤经业,凡才近人,安得兼修,惟诸戏尽不如示一尺之书,故因本不喜而不为,盖此俗人所亲焉。

shǎo cháng xué shè dàn lì shǎo bù néng wǎn qiáng ruò yán gāo zhī gōng ěr

少尝学射,但力少不能挽强,若颜高之弓耳。

yì wèi shè jì zài liù yì yòu kě yǐ yù kòu pì jié jí qǔ niǎo shòu shì yǐ xí zhī

意为射既在六艺,又可以御寇辟劫,及取鸟兽,是以习之。

xī zài jūn lǚ céng shǒu shè zhuī qí yìng xián ér dǎo shā èr zéi yī mǎ suì yǐ de miǎn sǐ

昔在军旅,曾手射追骑,应弦而倒,杀二贼一马,遂以得免死。

yòu céng shòu dāo dùn jí dān dāo shuāng jǐ jiē yǒu kǒu jué yào shù yǐ shì qǔ rén nǎi yǒu mì fǎ qí qiǎo rù shén

又曾受刀盾及单刀双戟,皆有口诀要术,以侍取人,乃有秘法,其巧入神。

ruò yǐ cǐ dào yǔ bù xiǎo zhě duì biàn kě yǐ dāng quán dú shèng suǒ xiàng wú qián yǐ

若以此道与不晓者对,便可以当全独胜,所向无前矣。

wǎn yòu xué qī chǐ zhàng shù kě yǐ rù bái rèn qǔ dà jǐ rán yì shì bù jí zhī mò xué

晚又学七尺杖术,可以入白刃,取大戟,然亦是不急之末学。

zhī zhī pì rú lín jiǎo fèng jù hé bì yòng zhī

知之譬如麟角凤距,何必用之?

guò cǐ yǐ wǎng wèi zhī huò zhī

过此已往,未之或知。

hóng shǎo yǒu dìng zhì jué bù chū shēn měi lǎn cháo xǔ zǐ zhōu běi rén shí hù èr jiāng liǎng yuán fǎ zhēn zi lóng zhī chuán cháng fèi shū qián xí mù qí wéi rén

洪少有定志,决不出身,每览巢许、子州、北人石户、二姜、两袁、法真、子龙之传,尝废书前席,慕其为人。

niàn jīng zhì wǔ jīng zhe yī bù zǐ shū lìng hòu shì zhī qí wéi wén rú ér yǐ

念精治五经,著一部子书,令后世知其为文儒而已。

hòu zhōu jùn jí chē qí dà jiàng jūn pì jiē bù jiù

后州郡及车骑大将军辟,皆不就。

jiàn míng láng yá wáng chéng xiàng fǔ xī qǐ yì bīng zéi píng zhī hòu liǎo bù xiū míng yì fǔ lùn gōng zhǔ zhě yǒng wú shǎng bào zhī jì

荐名琅邪王丞相府,昔起义兵,贼平之后,了不修名诣府,论功主者,永无赏报之冀。

jìn wáng yìng tiān shùn rén bō luàn fǎn zhèng jié huáng gāng wū chuí jué xiū zōng miào zhī fèi sì niàn xiān cháo zhī zhì shǎng bìng wú bào yǐ quàn lái

晋王应天顺人,拨乱反正,结皇纲于垂绝,修宗庙之废祀,念先朝之滞赏,并无报以劝来。

hóng suí lì jiù bǐ gēng yín zhào shū cì jué guān zhōng hóu shí jù róng zhī yì èr bǎi hù

洪随例就彼,庚寅,诏书赐爵关中侯,食句容之邑二百户。

qiè wèi tǎo zéi yǐ jiù sāng zǐ láo bù zú lù jīn zǐ zhī mìng fēi qí shǐ yuàn

窃谓讨贼以救桑梓,劳不足录,金紫之命,非其始愿。

běn yù yuǎn mù lǔ lián jìn yǐn tián chóu shàng shū gù cí yǐ suì wēi zhì

本欲远慕鲁连,近引田畴,上书固辞,以遂微志。

shì yǒu dà lì tóng bú jiàn xǔ

适有大例,同不见许。

xī zhòng yóu ràng yīng shòu cì ér jū wéi shàn chǒu lǔ wèi yí tiān xià duō shì guó jiā fāng yù míng shǎng bì fá yǐ zhāng xiàn diǎn xiǎo zi qǐ gǎn gǒu jié qū qū nuò zhì ér jù sī tōng zhī dà zhì

昔仲由让应受赐而沮为善,丑虏未夷,天下多事,国家方欲明赏必罚,以彰宪典,小子岂敢苟洁区区懦志,而距私通之大制?

gù suì xī yì ér gōng chéng zhào mìng yān

故遂息意而恭承诏命焉。

hóng jì zhe zì xù zhī piān huò rén nán yuē xī wáng chōng nián zài ěr shùn dào qióng wàng jué jù shēn míng zhī xié miè gù zì jì zhōng piān

洪既著“自叙”之篇,或人难曰:“昔王充年在耳顺,道穷望绝,惧身名之偕灭,故自纪终篇。

xiān shēng yǐ shǐ lì zhī shèng zhí hu yǒu dào zhī yùn fāng jiāng jiě shēn gōng zhī shù bó dēng mù shēng zhī pú lún yào zǎo jiǔ wǔ jué shēng kūn wú hé hàn fēn fāng zhī bù yáng ér wu lǎo shēng zhī bǐ wu

先生以始立之盛,值乎有道之运,方将解申公之束帛,登穆生之蒲轮,耀藻九五,绝声昆吾,何憾芬芳之不扬,而务老生之彼务?

hóng dá yuē fu èr yí mí miǎo ér rén jū ruò yù yǐ zhāo jūn zhī yào xiù bù yí guǐ ér tiǎn cuì lèi chūn huā zhī zàn róng wèi gǎi xún ér diāo zhuì

”洪答曰:“夫二仪弥邈,而人居若寓,以朝菌之耀秀,不移晷而殄瘁,类春华之暂荣,未改旬而凋坠。

suī fēi biāo zhī jīng xiāo jī diàn zhī zhà zhào wèi bì sù yě

虽飞飙之经霄,激电之乍照,未必速也。

fu qī zé yóu bēn xīng zhī téng yān huáng fà rú jī jiàn zhī guò xì

夫期赜犹奔星之腾烟,黄发如激箭之过隙。

kuàng huò wèi méng ér yǔn tuò nì qiū ér wù cuì zhě zāi

况或未萌而殒箨,逆秋而雾瘁者哉?

gù xiàng zi yǒu hán suì zhī tàn

故项子有含穗之叹,

yáng wū yǒu sù zhé zhī āi

扬乌有夙折之哀,

lì lǎn yuǎn gǔ

历览远古,

yì lún zhī shì

逸伦之士,

huò yǐ wén yì ér lóng yuè

或以文艺而龙跃,

huò yǐ wǔ gōng ér hǔ jù

或以武功而虎踞,

gāo xūn zhe wū méng fǔ

高勋著于盟府,

dé yīn bèi hu guǎn xián

德音被乎管弦,

xíng qì suī chén

形器虽沈,

shuò wū yuān rǎng

铄于渊壤,

měi tán piāo piāo ér rì zài

美谈飘飘而日载,

gù suī qiān bǎi dài

故虽千百代,

yóu mù rú yě

犹穆如也。

yú yǐ yōng lòu shěn yì pó pó yòng bù hé shí xíng chuǎn wū shì fā yīn zé xiǎng yǔ sú guāi kàng zú zé jī yǔ zhòng wǔ

余以庸陋,沈抑婆婆,用不合时,行舛于世,发音则响与俗乖,抗足则迹与众迕。

nèi wú jīn zhāng zhī yuán wài fá tán guān zhī you

内无金张之援,外乏弹冠之友。

xún tú suī tǎn ér zú wú qí lín

循途虽坦,而足无骐𬴊;

liù xū suī kuàng ér yì fēi dà péng

六虚虽旷,而翼非大鹏。

shàng bù néng yīng yáng kuāng guó xià wú yǐ xiǎn qīn chuí míng

上不能鹰扬匡国,下无以显亲垂名。

měi bù jì wū liáng shǐ shēng bù fù hu zhōng dǐng

美不寄于良史,声不附乎锺鼎。

gù yīn zhù shù zhī yú ér wèi zì xù zhī piān suī wú bǔ wū qióng dá yì lài jiāng lái zhī yǒu shù yān

故因著述之余,而为自叙之篇,虽无补于穷达,亦赖将来之有述焉!

✦ You read 外篇·自叙

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.