lùn èr shǒu fāng sì shǒu fǎ èr shǒu
（论二首方四首法二首）
lùn yuē hé yǐ zhī fù rén rèn shēn
论曰∶何以知妇人妊娠？
mài píng ér xū zhě rǔ zǐ fǎ yě
脉平而虚者，乳子法也。
jīng yún yīn bó yáng bié wèi zhī yǒu zi
经云，阴搏阳别，谓之有子。
cǐ shì xuè qì hé diào yáng shī yīn huà yě
此是血气和调，阳施阴化也。
zhěn qí shǒu shǎo yīn mài dòng shèn zhě rèn zi yě
诊其手少阴脉动甚者，妊子也。
shǎo yīn xīn mài yě
少阴，心脉也。
xīn zhǔ xuè mài yòu shèn míng bāo mén zǐ hù chǐ zhōng shèn mài yě chǐ zhōng zhī mài àn zhī bù jué fǎ rèn shēn yě
心主血脉，又肾名胞门、子户，尺中，肾脉也，尺中之脉，按之不绝，法妊娠也。
sān bù mài chén fú zhèng děng àn zhī wú jué zhě yǒu shēn yě
三部脉沉浮正等，按之无绝者，有娠也。
rèn shēn chū shí cùn wēi xiǎo hū xī wǔ zhì
妊娠初时，寸微小，呼吸五至。
sān yuè ér chǐ shù yě
三月而尺数也。
rèn shēn sì yuè yù zhī nán nǚ zhě zuǒ jí wèi nán yòu jí wèi nǚ zuǒ yòu jù jí wèi chǎn èr zi
妊娠四月，欲知男女者，左疾为男，右疾为女，左右俱疾为产二子。
yòu fǎ zuǒ shǒu chén shí wèi nán yòu shǒu fú dà wéi nǚ zuǒ yòu shǒu jù chén shí wěi shēng èr nán jù fú dà wěi shēng èr nǚ
又法，左手沉实为男，右手浮大为女，左右手俱沉实，猥生二男，俱浮大猥生二女。
chǐ mài ruò zuǒ piān dà wéi nán yòu piān dà wéi nǚ zuǒ yòu jù dà chǎn èr zi dà zhě rú shí zhuàng
尺脉若左偏大为男，右偏大为女，左右俱大产二子，大者如实状。
yòu fǎ zuǒ shǒu chǐ zhōng fú dà zhě nán yòu shǒu chǐ zhōng chén xì zhě nǚ
又法，左手尺中浮大者男，右手尺中沉细者女。
ruò lái ér duàn jué zhě yuè shuǐ bù lì
若来而断绝者，月水不利。
yòu fǎ zuǒ yòu chǐ jù fú wèi chǎn èr nán bù rán nǚ zuò nán shēng
又法，左右尺俱浮为产二男，不然，女作男生。
jù chén wèi chǎn èr nǚ bù ěr nán zuò nǚ shēng
俱沉为产二女，不尔男作女生。
yòu fǎ de tài yīn mài wèi nán de tài yáng mài wèi nǚ tài yīn mài chén tài yáng mài fú
又法，得太阴脉为男，得太阳脉为女，太阴脉沉，太阳脉浮。
yòu qiǎn rèn shēn rén miàn nán xíng yuǎn fù hū zhī zuǒ huí shǒu zhě shì nán yòu huí shǒu zhě shì nǚ
又遣妊娠人面南行远，复呼之，左回首者是男，右回首者是女。
yòu fù rén rèn shēn qí fu zuǒ rǔ fáng yǒu hé shì nán yòu rǔ fáng yǒu hé shì nǚ
又妇人妊娠，其夫左乳房有核是男，右乳房有核是女。
rèn shēn yù zhī jiāng chǎn zhě huái rèn lí jīng qí mài fú shè fù tòng yǐn yāo jí wèi jīn chū yě
妊娠欲知将产者，怀妊离经，其脉浮，设腹痛引腰脊，为今出也。
dàn lí jīng zhě bù bìng yě
但离经者不病也。
yòu fǎ yù shēng qí mài lí jīng yè bàn jué tòng rì zhōng zé shēng yě
又法，欲生，其脉离经，夜半觉痛，日中则生也。
lùn yuē fán fù rén xū léi xuè qì bù zú shèn qì yòu ruò huò dāng fēng yǐn lěng tài guò xīn xià yǒu tán shuǐ zhě yù yǒu tāi ér xǐ bìng zǔ
论曰∶凡妇人虚羸，血气不足，肾气又弱，或当风饮冷太过，心下有痰水者，欲有胎而喜病阻。
suǒ wèi yù yǒu tāi zhě qí rén yuè shuǐ shàng lái yán sè jī fū rú cháng dàn kǔ chén zhòng kuì mèn bù yù yǐn shí yòu bù zhī qí huàn suǒ zài mài lǐ shùn shí píng hé zé shì yù yǒu shēn yě
所谓欲有胎者，其人月水尚来，颜色、肌肤如常，但苦沉重，愦闷不欲饮食，又不知其患所在，脉理顺时平和，则是欲有娠也。
rú cǐ jīng èr yuè rì hòu biàn jué bù tōng zé jié tāi yě
如此经二月，日后便觉不通，则结胎也。
zǔ bìng zhě huàn xīn zhōng kuì kuì tóu zhòng yǎn xuàn sì zhī chén zhòng xiè duò bù yù zhí zuò è wén shí qì yù dàn xián suān guǒ shí duō wò shǎo qǐ shì wèi è shí
阻病者，患心中愦愦，头重眼眩，四肢沉重，懈惰不欲执作，恶闻食气，欲啖咸酸果实，多卧少起，世谓恶食。
qí zhì sān sì yuè rì yǐ shàng jiē dà jù tù nì bù néng zì shèng jǔ yě
其至三四月日以上，皆大剧吐逆，不能自胜举也。
cǐ yóu jīng xuè jì bì shuǐ zì yú zàng zàng qì bù xuān tōng gù xīn fán kuì mèn qì nì ér ǒu tù yě
此由经血既闭，水渍于脏，脏气不宣通，故心烦愦闷，气逆而呕吐也。
xuè mài bù tōng jīng luò pǐ sè zé sì zhī chén zhòng xié fēng zé tóu mù xuàn yě
血脉不通，经络痞涩，则四肢沉重，挟风则头目眩也。
jué rú cǐ hòu zhě pián yí fú bàn xià fú líng tāng shù jì hòu jiāng fú líng wán tán shuǐ xiāo chú biàn yù shí yě
觉如此候者，便宜服半夏茯苓汤，数剂后将茯苓丸痰水消除便欲食也。
jì dé shí lì tǐ qiáng qì shèng lì zú yǎng tāi mǔ biàn jiàn yǐ
既得食力，体强气盛，力足养胎，母便健矣。
gǔ jīn zhì zǔ bìng fāng yǒu shí shù shǒu bù wèn xū shí lěng rè cháng shǎo dài sǐ zhě huó yú cǐ fāng
古今治阻病，方有十数首，不问虚实冷热，长少，殆死者，活于此方。
bàn xià fú líng tāng
半夏茯苓汤
zhì rèn shēn zǔ bìng xīn zhōng kuì mèn kōng fán tǔ nì è wén shí qì tóu xuàn tǐ zhòng sì zhī bǎi jié téng fán chén zhòng duō wò shǎo qǐ wù hán hàn chū pí jí huáng shòu fāng
治妊娠阻病，心中愦闷，空烦吐逆，恶闻食气，头眩体重，四肢百节疼烦沉重，多卧少起，恶寒，汗出，疲极黄瘦方。
bàn xià shēng jiāng gè sān shí zhū gàn dì huáng fú líng gè shí bā zhū jú pí xuán fù huā xì xīn rén shēn sháo yào xiōng jié gěng gān cǎo gè shí èr zhū
半夏生姜（各三十铢） 干地黄茯苓（各十八铢） 橘皮旋复花细辛人参芍药芎桔梗甘草（各十二铢）
shàng shí èr wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú ruò bìng zǔ jī yuè rì bù dé zhì jí fú yào lěng rè shī hòu bìng biàn kè rè fán kě kǒu shēng chuāng zhě qù jú pí xì xīn jiā qián hú zhī mǔ gè shí èr zhū
上十二味咀，以水一斗，煮取三升，分三服，若病阻积月日不得治，及服药冷热失候，病变客热烦渴，口生疮者，去橘皮、细辛，加前胡、知母各十二铢。
ruò biàn lěng xià lì zhě qù gàn dì huáng qín liù zhū
若变冷下痢者，去干地黄芩六铢。
yú gēn jù fāng fú yī jì de xià hòu xiāo xī kàn qì lì lěng rè zēng sǔn fāng diào dìng gèng fú yī jì tāng biàn jí fú fú líng wán néng shí biàn qiáng jiàn yě
余根据方服一剂得下后，消息，看气力冷热增损方调定，更服一剂汤，便急服茯苓丸，能食便强健也。
jì shēng lěng cù huá yóu nì sōng cài hǎi zǎo
忌生冷醋滑油腻，菘菜，海藻。
fú líng wán
茯苓丸
zhì rèn shēn zǔ bìng huàn xīn zhōng fán mèn tóu xuàn tǐ zhòng zēng wén yǐn shí qì biàn ǒu nì tǔ mèn diān dǎo sì zhī chuí ruò bù zì shèng chí fú zhī jí xiào
治妊娠阻病，患心中烦闷，头眩体重，憎闻饮食气，便呕逆吐闷颠倒，四肢垂弱，不自胜持，服之即效。
xiān fú bàn xià fú líng tāng liǎng jì hòu fú cǐ fāng
先服半夏茯苓汤两剂，后服此方。
fú líng bàn xià guì xīn áo gān jiāng jú pí rén shēn gè yī liǎng bái zhú gé gēn gān cǎo zhǐ shí gè èr liǎng
茯苓半夏桂心（熬） 干姜橘皮人参（各一两） 白术葛根甘草枳实（各二两）
bù yòng gàn
不用干
qīng zhú rú tāng
青竹茹汤
zhì rèn shēn è zǔ ǒu tù bù xià shí fāng
治妊娠恶阻，呕吐不下食方。
qīng zhú rú jú pí gè shí bā zhū fú líng shēng jiāng gè yī liǎng bàn xià sān shí zhū
青竹茹橘皮（各十八铢） 茯苓生姜（各一两） 半夏（三十铢）
shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ liù shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn sān fú bù chài pín zuò
上五味咀，以水六升煮取二升半，分三服，不瘥频作。
jú pí tāng
橘皮汤
zhì rèn shēn ǒu tù bù xià shí fāng
治妊娠呕吐不下食方。
jú pí zhú rú rén shēn bái zhú gè shí bā zhū shēng jiāng yī liǎng nóng pǔ shí èr zhū
橘皮竹茹人参白术（各十八铢） 生姜（一两） 浓朴（十二铢）
shàng liù wèi jǔ yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn sān fú bù chài zhòng zuò
上六味咀，以水七升煮取二升半，分三服，不瘥重作。