lùn èr shǒu fāng èr shí sān shǒu jìn jì yī shǒu zhú yuè yǎng tāi èr shí shǒu
(论二首方二十三首禁忌一首逐月养胎二十首)
lùn yuē jiù shuō fán shòu tāi sān yuè zhú wù biàn huà bǐng zhì wèi dìng
论曰∶旧说凡受胎三月,逐物变化,禀质未定。
gù rèn shēn sān yuè
故妊娠三月,
yù de guān xī xiàng měng shòu
欲得观犀象猛兽,
zhū yù bǎo wù
珠玉宝物,
yù de jiàn xián rén jūn zi shèng dé dà shī
欲得见贤人君子盛德大师,
guān lǐ lè zhōng gǔ zǔ dòu
观礼乐钟鼓俎豆,
jūn lǚ chén shè
军旅陈设,
fén shāo míng xiāng
焚烧名香,
kǒu sòng shī shū
口诵诗书,
gǔ jīn zhēn jiè
古今箴诫,
jū chǔ jiǎn jìng
居处简静,
gē bù zhèng bù shí
割不正不食,
xí bù zhèng bù zuò
席不正不坐,
tán qín sè
弹奏琴瑟,
diào xīn shén
调心神,
hé xìng qíng
和性情,
jié shì yù
节嗜欲。
zhù shì qīng jìng shēng zǐ jiē liáng cháng shòu zhōng xiào rén yì cōng huì wú jí sī gài wén wáng tāi jiào zhě yě
庶事清净,生子皆良,长寿忠孝,仁义聪惠,无疾,斯盖文王胎教者也。
lùn yuē r zài tāi rì yuè wèi mǎn yīn yáng wèi bèi fǔ zāng gǔ jié jiē wèi chéng zú gù zì chū qì yú jiāng chǎn yǐn shí jū chǔ jiē yǒu jìn jì
论曰∶儿在胎,日月未满,阴阳未备,腑脏骨节皆未成足,故自初讫于将产,饮食居处皆有禁忌。
rèn shēn shí yáng gān lìng zǐ duō ě
妊娠食羊肝,令子多厄。
rèn shēn shí shān yáng ròu lìng zǐ duō bìng
妊娠食山羊肉,令子多病。
rèn shēn shí lǘ mǎ ròu lìng zǐ yán yuè
妊娠食驴马肉,令子延月。
shí luó ròu nán chǎn
食骡肉难产。
rèn shēn shí tù ròu quǎn ròu lìng zǐ wú yīn shēng jí quē chún
妊娠食兔肉、犬肉,令子无音声及缺唇。
rèn shēn shí jī zǐ jí gàn lǐ yú lìng zǐ duō chuāng
妊娠食鸡子及干鲤鱼,令子多疮。
rèn shēn shí jī ròu nuò mǐ lìng zǐ duō cùn bái chóng
妊娠食鸡肉、糯米,令子多寸白虫。
rèn shēn shí shèn bìng yā zǐ lìng zǐ dào chū xīn hán
妊娠食椹并鸭子,令子倒出,心寒。
rèn shēn shí què ròu bìng dòu jiàng lìng zǐ mǎn miàn duō hēi zǐ
妊娠食雀肉并豆酱,令子满面多黑子。
rèn shēn shí què ròu yǐn jiǔ lìng zǐ xīn yín qíng luàn bù wèi xiū chǐ
妊娠食雀肉、饮酒,令子心淫情乱,不畏羞耻。
rèn shēn shí biē lìng zǐ xiàng duǎn
妊娠食鳖,令子项短。
rèn shēn shí bīng jiāng jué tāi
妊娠食冰浆,绝胎。
rèn shēn wù xiàng fēi cháng zhī de dà xiǎo biàn bì bàn chǎn shā rén
妊娠勿向非常之地大小便,必半产杀人。
xú zhī cái zhú yuè yǎng tāi fāng
徐之才逐月养胎方∶
rèn shēn yī yuè míng shǐ pēi yǐn shí jīng shú suān měi shòu yù yi shí dà mài wú shí xīng xīn shì wèi cái zhèng
妊娠一月名始胚,饮食精熟,酸美受御,宜食大麦,毋食腥辛,是谓才正。
rèn shēn yī yuè zú jué yīn mài yǎng bù kě zhēn jiǔ qí jīng rú dà dūn háng jiān tài chòng zhōng fēng wǔ lǐ zhōng děng xué shì yě
妊娠一月,足厥阴脉养,不可针灸其经(如大敦、行间、太冲、中封、五里、中等穴是也。
zú jué yīn nèi shǔ yú gān gān zhǔ jīn jí xuè yī yuè zhī shí xuè xíng pǐ sè bù wéi lì shì qǐn bì ān jìng wú lìng kǒng wèi
)足厥阴内属于肝,肝主筋及血,一月之时,血行痞涩,不为力事,寝必安静,无令恐畏。
rèn shēn yī yuè yīn yáng xīn hé wéi tāi hán duō wèi tòng rè duō zú jīng jǔ zhòng yāo tòng fù mǎn bāo jí zú yǒu suǒ xià dāng yù ān zhī yi fú wū cí jī tāng
妊娠一月,阴阳新合为胎,寒多为痛,热多卒惊,举重腰痛腹满胞急,卒有所下,当预安之,宜服乌雌鸡汤。
wū cí jī tāng fāng
乌雌鸡汤方
wū mǔ jī yī zhī zhì rú shí fǎ fú líng ē jiāo gè èr liǎng wú zhū yú yī shēng mài mén dōng wǔ hé rén shēn sháo yào bái zhú gè sān liǎng gān cǎo shēng jiāng gè yī liǎng
乌母鸡(一只,治如食法) 茯苓阿胶(各二两) 吴茱萸(一升) 麦门冬(五合)人参芍药白术(各三两) 甘草生姜(各一两)
shàng shí wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu èr shēng zhǔ jī qǔ zhī liù shēng qù jī xià yào jiān qǔ sān shēng nà jiǔ sān shēng bìng jiāo yáng jǐn qǔ sān shēng fàng wēn měi fú yī shēng rì sān
上十味咀,以水一斗二升煮鸡,取汁六升,去鸡下药,煎取三升,纳酒三升,并胶烊尽,取三升,放温,每服一升,日三。
bǔ tāi tāng
补胎汤
ruò zēng shāng yī yuè tāi zhě dāng yù fú cǐ fāng
若曾伤一月胎者,当预服此方。
xì xīn yī liǎng fáng fēng èr liǎng gàn dì huáng bái zhú gè sān liǎng shēng jiāng sì liǎng wú zhū yú dà mài gè wǔ hé wū méi yī shēng
细辛(一两) 防风(二两) 干地黄白术(各三两) 生姜(四两) 吴茱萸大麦(各五合) 乌梅(一升)
shàng bā wèi jǔ yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn sān fú xiān shí fú
上八味咀,以水七升,煮取二升半,分三服,先食服。
duō hán zhě bèi xì xīn zhū yú
多寒者,倍细辛、茱萸。
rè duō kě zhě qù zhī jiā tiān huā fěn èr liǎng
热多,渴者,去之,加天花粉二两。
ruò yǒu suǒ sī qù dà mài jiā bǎi zǐ rén sān hé
若有所思去大麦,加柏子仁三合。
yī fāng yǒu rén cān yī liǎng
(一方有人参一两。
rèn shēn èr yuè míng shǐ gāo wú shí xīn sāo jū chǔ bì jìng nán zǐ wù láo bǎi jié jiē tòng shì wèi tāi shǐ jié
妊娠二月名始膏,无食辛臊,居处必静,男子勿劳,百节皆痛,是为胎始结。
rèn shēn èr yuè zú shǎo yáng mài yǎng bù kě zhēn jiǔ qí jīng rú dǎn qiào qiū xū fù yáng jué gǔ wài lì yáng líng quán děng xué shì yě
妊娠二月,足少阳脉养,不可针灸其经(如胆窍、邱墟、付阳、绝骨、外立、阳陵泉等穴是也。
zú shǎo yáng nèi shǔ yú dǎn zhǔ jīng èr yuè zhī shí r jīng chéng yú bāo lǐ dāng shèn hù jīng dòng yě
)足少阳内属于胆,主精,二月之时,儿精成于胞里,当慎护惊动也。
rèn shēn èr yuè shǐ yīn yáng jù jīng yǒu hán duō huài bù chéng yǒu rè jí wěi cuì zhòng fēng hán yǒu suǒ dòng yáo xīn mǎn qí xià xuán
妊娠二月始阴阳踞经,有寒多坏,不成,有热即萎悴,中风寒,有所动摇,心满,脐下悬
xìng rén tāng
杏仁汤
ruò zēng shāng qī yuè tāi zhě dāng yù fú cǐ fāng
若曾伤七月胎者,当预服此方。
xìng rén gān cǎo gè èr liǎng zǐ wǎn yī liǎng zhōng rǔ gān jiāng gè èr liǎng mài dōng wú zhū yú gè yī shēng jīng mǐ wǔ hé wǔ wèi zǐ wǔ hé
杏仁甘草(各二两) 紫菀(一两) 钟乳干姜(各二两) 麦冬吴茱萸(各一升) 粳米(五合) 五味子(五合)
shàng jiǔ wèi jǔ yǐ shuǐ bā shēng zhǔ qǔ sān shēng bàn fēn sì fú rì sān yè yī zhōng jiān jìn shí qī rì fú yī jì
上九味咀,以水八升,煮取三升半,分四服,日三夜一,中间进食,七日服一剂。
yī fāng yòng bái jī yī zhī zhǔ zhī jiān yào
一方用白鸡一只煮汁煎药。
rèn shēn bā yuè shǐ shòu tǔ jīng yǐ chéng fū gé hé xīn jìng xī wú shǐ qì jí shì wèi mì còu lǐ ér guāng zé yán sè
妊娠八月始受土精,以成肤革,和心静息,无使气极,是谓密腠理,而光泽颜色。
rèn shēn bā yuè shǒu yáng míng mài yǎng bù kě zhēn jiǔ qí jīng rú shāng yáng èr jiān hé gǔ shàng xià lián sān lǐ qǔ chí jiān jǐng jiān děng xué shì yě
妊娠八月,手阳明脉养,不可针灸其经(如商阳、二间、合谷、上下廉、三里、曲池、肩井、肩等穴是也。
shǒu yáng míng nèi shǔ yú dà cháng zhǔ jiǔ qiào bā yuè zhī shí r jiǔ qiào jiē chéng wú shí zào wù wú zhé shī shí wú rěn dà qǐ
)手阳明内属于大肠,主九窍,八月之时,儿九窍皆成,无食燥物,无辄失食,无忍大起。
rèn shēn bā yuè zhòng fēng hán yǒu suǒ fàn chù shēn tǐ jǐn tòng zhà hán zhà rè tāi dòng bù ān cháng kǔ tóu xuàn tòng rào qí xià hán shí shí xiǎo biàn bái rú mǐ zhī huò qīng huò huáng huò shǐ hán lì yāo bèi kǔ lěng ér tòng mù yi fú sháo yào tāng
妊娠八月中风寒,有所犯触,身体尽痛,乍寒乍热,胎动不安,常苦头眩痛,绕脐下寒,时时小便白如米汁,或青或黄,或使寒栗,腰背苦冷而痛,目KT KT,宜服芍药汤。
sháo yào tāng
芍药汤
sháo yào shēng jiāng gè sì liǎng nóng pǔ èr liǎng gān cǎo dāng guī bái zhú rén shēn gè sān liǎng xiè bái qiè yī shēng
芍药生姜(各四两) 浓朴(二两) 甘草当归白术人参(各三两) 薤白(切,一升)
shàng bā wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng qīng jiǔ sì shēng hé zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú rì zài yè yī
上八味咀,以水五升,清酒四升,合煮取三升,分三服,日再夜一。
yī fāng yòng wū mǔ jī zhǔ zhī yǐ jiān yào
一方用乌母鸡煮汁以煎药。
kuí zi tāng
葵子汤
ruò zēng shāng bā yuè tāi zhě dāng yù fú cǐ fāng
若曾伤八月胎者,当预服此方。
kuí zi èr shēng gān cǎo nóng pǔ gè èr liǎng bái zhú chái hú gè sān liǎng sháo yào sì liǎng shēng jiāng liù liǎng dà zǎo èr shí méi
葵子(二升) 甘草浓朴(各二两) 白术柴胡(各三两) 芍药(四两) 生姜(六两)大枣(二十枚)
shàng bā wèi jǔ yǐ shuǐ jiǔ shēng zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú rì sān
上八味咀,以水九升,煮取三升,分三服,日三。
shí rì yī jì
十日一剂。
yī fāng yòng wū cí jī yī zhī zhǔ shuǐ yǐ jiān yào
一方用乌雌鸡一只,煮水以煎药。
rèn shēn jiǔ yuè shǐ shòu shí jīng yǐ chéng pí máo liù fǔ bǎi jié mò bù bì bèi yǐn lǐ shí gān huǎn dài zì chí ér dài zhī shì wèi yǎng máo fà zhì cái lì
妊娠九月,始受石精,以成皮毛,六腑百节,莫不毕备,饮醴食甘,缓带自持而待之,是谓养毛发致才力。
rèn shēn jiǔ yuè zú shǎo yīn mài yǎng bù kě zhēn jiǔ qí jīng rú yǒng quán rán gǔ tài xī jiāo xìn zhù bīn fù liū děng xué shì yě
妊娠九月,足少阴脉养,不可针灸其经(如涌泉、然谷、太溪、交信、筑宾、复溜等穴是也。
zú shǎo yīn nèi shǔ yú shèn shèn zhǔ xù lǚ
)足少阴内属于肾,肾主续缕。
jiǔ yuè zhī shí r mài xù lǚ jiē chéng wú chǔ shī lěng wú zhuó zhì yī
九月之时,儿脉续缕皆成,无处湿冷,无着炙衣。
rèn shēn jiǔ yuè ruò cù de xià lì fù mǎn xuán jí tāi shàng chōng xīn yāo bèi tòng bù kě zhuǎn cè duǎn qì yi fú bàn xià tāng
妊娠九月,若猝得下痢,腹满悬急,胎上冲心,腰背痛不可转侧,短气,宜服半夏汤。
bàn xià tāng
半夏汤
bàn xià mài mén dōng gè wǔ liǎng wú zhū yú dāng guī ē jiāo gè sān liǎng gān jiāng yī liǎng dà zǎo shí èr méi
半夏麦门冬(各五两) 吴茱萸当归阿胶(各三两) 干姜(一两) 大枣(十二枚)
shàng qī wèi jǔ yǐ shuǐ jiǔ shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ nà bái mì bā hé wēi huǒ shàng wēn fēn sì fú lì jí zhǐ yī fāng yòng wū mǔ jī yī zhī zhǔ zhī yǐ jiān yào
上七味咀,以水九升,煮取三升,去滓,纳白蜜八合,微火上温,分四服,痢即止一方用乌母鸡一只,煮汁以煎药。
zhū shèn fāng
猪肾方
ruò zēng shāng jiǔ yuè tāi zhě dāng yù fú cǐ fāng
若曾伤九月胎者当预服此方。
zhū shèn yī jù fú líng sāng jì shēng gān jiāng gàn dì huáng chuān xiōng gè sān liǎng bái zhú sì liǎng mài dōng yī shēng fù zǐ zhōng zhě yī méi dà dòu sān hé
猪肾(一具) 茯苓桑寄生干姜干地黄川芎(各三两) 白术(四两) 麦冬(一升)附子(中者一枚) 大豆(三合)
shàng shí wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ shèn lìng shú qù shèn nà zhū yào jiān qǔ sān shēng bàn fēn sì fú rì sān yè yī shí rì gèng yī jì
上十味咀,以水一斗,煮肾令熟,去肾纳诸药,煎取三升半,分四服,日三夜一,十日更一剂。
rèn shēn shí yuè wǔ zàng jù bèi liù fǔ qí tōng nà tiān dì qì yú dān tián gù shǐ guān jié rén shén jiē bèi sì shí ér shēng
妊娠十月,五脏俱备,六腑齐通,纳天地气于丹田,故使关节人神皆备,俟时而生。
rèn shēn yī yuè shǐ pēi èr yuè shǐ gāo sān yuè shǐ bāo sì yuè xíng tǐ chéng wǔ yuè néng dòng liù yuè jīn gǔ lì qī yuè máo fà shēng bā yuè zàng fǔ jù jiǔ yuè gǔ qì rù wèi shí yuè zhū shén bèi rì mǎn jí chǎn yǐ
妊娠一月始胚,二月始膏,三月始胞,四月形体成,五月能动,六月筋骨立,七月毛发生,八月脏腑具,九月谷气入胃,十月诸神备,日满即产矣。
yi fú huá tāi yào rù yuè jí fú
宜服滑胎药,入月即服。
dān shēn gāo
丹参膏
yǎng tāi lín yuè fú lìng huá ér yì chǎn fāng
养胎临月服,令滑而易产方。
dān shēn bàn jīn chuān xiōng dāng guī gè sān liǎng shǔ jiāo wǔ hé yǒu rè zhě yǐ dà má rén wǔ hé dài
丹参(半斤) 川芎当归(各三两) 蜀椒(五合,有热者以大麻仁五合代)
shàng sì wèi jǔ yǐ qīng jiǔ sǒu shī tíng yī xiǔ yǐ chéng jiān zhū gāo sì shēng wēi huǒ jiān gāo sè chì rú xuè gāo chéng xīn bù jiǎo qù zǐ měi rì qǔ rú zǎo xǔ nà jiǔ zhōng fú zhī bù kě nì fú
上四味咀,以清酒溲湿停一宿以成,煎猪膏四升,微火煎,膏色赤如血,膏成,新布绞去滓,每日取如枣许,纳酒中服之,不可逆服。
zhì lín yuè nǎi kě fú jiù yòng cháng yàn
至临月乃可服,旧用常验。
gān cǎo sàn
甘草散
lìng yì shēng mǔ wú jí bìng wèi shēng yī yuè rì yù fú guò sān shí rì xíng bù dòng zuò rú gù r shēng duò dì jiē bù zì jué fāng
令易生,母无疾病,未生一月,日预服,过三十日,行步动作如故,儿生堕地皆不自觉方。
gān cǎo èr liǎng huáng qín yī fāng yòng fú líng gān jiāng wú zhū yú dà dòu huáng juàn má zi rén guì xīn dà mài yī fāng yòng jīng mǐ gè sān liǎng
甘草(二两) 黄芩(一方用茯苓) 干姜吴茱萸大豆黄卷麻子仁桂心大麦KT (一方用粳米,各三两)
qiān jīn wán
千金丸
zhǔ yǎng tāi jí chǎn nán diān dǎo bāo bù chū fú yī wán shāng huǐ bù xià chǎn yú bìng hàn bù chū fán mǎn bù zhǐ qì nì mǎn yǐ jiǔ fú yī wán liáng
主养胎,及产难颠倒胞不出,服一丸,伤毁不下,产余病汗不出,烦满不止,气逆满,以酒服一丸,良。
yī míng bǎo shēng wán fāng
一名保生丸方。
gān cǎo bèi mǔ qín jiāo dà dòu huáng juàn gān jiāng guì xīn huáng qín jīng mǐ yī zuò nuò mǐ shí hú shí gāo gè liù zhū dāng guī shí sān zhū má zi sān hé
甘草贝母秦椒大豆黄卷干姜桂心黄芩粳米(一作糯米) 石斛石膏(各六铢) 当归(十三铢) 麻子(三合)
shàng shí èr wèi wèi mò mì huò wán rú dàn zǐ dà měi fú yī wán rì sān yòng zǎo tāng xià
上十二味为末,蜜和丸如弹子大,每服一丸,日三,用枣汤下。
yī fāng yòng pú huáng yī liǎng
一方用蒲黄一两。
zhēng dài huáng wán
蒸大黄丸
zhì rèn shēn yǎng tāi lìng yì chǎn fāng
治妊娠养胎令易产方。
dài huáng sān shí zhū zhēng zhǐ shí chuān xiōng bái zhú xìng rén gè shí bā zhū sháo yào gān jiāng nóng pǔ gè shí èr zhū wú zhū yú yī liǎng
大黄(三十铢,蒸) 枳实川芎白术杏仁(各十八铢) 芍药干姜浓朴(各十二铢) 吴茱萸(一两)
shàng jiǔ wèi wèi mò mì huò wán rú wú zǐ dà kōng fù jiǔ xià èr wán rì sān bù zhī shāo jiā zhī
上九味为末,蜜和丸如梧子大,空腹酒下二丸,日三,不知稍加之。
huá tāi lìng yì chǎn fāng
滑胎令易产方
ē jiāo bā liǎng huá shí èr liǎng chē qián zǐ yī shēng
阿胶(八两) 滑石(二两) 车前子(一升)
shàng sān wèi zhì xià shāi yǐn fú fāng cùn bǐ rì zài zhì shēng yuè nǎi fú
上三味治下筛,饮服方寸匕,日再,至生月乃服。
yào lì jiǔ qiào bù kě xiān fú
药利九窍,不可先服。