千金方 · 孙思邈 · Chapter 145 of 228

肾脏方·腰痛第七

PinyinModern Translation
Size

lùn yī shǒu fāng shí liù shǒu dǎo yǐn fǎ yī shǒu zhēn jiǔ fǎ qī shǒu

(论一首方十六首导引法一首针灸法七首)

lùn yuē fán yāo tòng yǒu wǔ yī yuē shǎo yīn shǎo yīn shèn yě shí yuè wàn wù yáng qì jiē shuāi shì yǐ yāo tòng

论曰∶凡腰痛有五∶一曰少阴,少阴肾也,十月万物阳气皆衰,是以腰痛。

èr yuē fēng bì fēng hán zhe yāo shì yǐ yāo tòng

二曰风痹,风寒着腰,是以腰痛。

sān yuē shèn xū yì yòng shāng shèn shì yǐ yāo tòng

三曰肾虚,役用伤肾,是以腰痛。

sì yuē yāo zhuì duò shāng yāo shì yǐ yāo tòng

四曰腰,坠堕伤腰,是以腰痛。

wǔ yuē qǔ hán mián de wéi dì qì suǒ shāng shì yǐ yāo tòng tòng bù zhǐ yǐn qiān yāo jí jiē tòng

五曰取寒眠地,为地气所伤,是以腰痛,痛不止引牵腰脊皆痛。

yīn huì

〔(,音会。

cháo huì bìng yuán yún cu ran shāng yāo zhì tòng wèi zhī

)巢会《病源》云∶卒然伤腰致痛,谓之。

dù zhòng jiǔ

杜仲酒

zhì shèn mài nì xiǎo yú cùn kǒu páng guāng xū hán yāo tòng xiōng zhōng dòng sì shí tōng yòng zhī fāng

治肾脉逆小于寸口,膀胱虚寒,腰痛胸中动,四时通用之方。

dù zhòng gān jiāng gè sì liǎng

杜仲干姜(各四两,

yī zuò gàn dì huáng pì qiāng huó xì xīn fáng fēng chuān xiōng qín jiāo wū tóu tiān xióng guì xīn chuān jiāo gè sān liǎng wǔ jiā pí shí hú gè wǔ liǎng guā lóu gēn dì gǔ pí xù duàn jié gěng gān cǎo gè

一作干地黄) 萆羌活细辛防风川芎秦艽乌头天雄桂心川椒(各三两) 五加皮石斛(各五两) 栝蒌根地骨皮续断桔梗甘草 (各?

shàng shí jiǔ wèi jǔ yǐ jiǔ sì dòu zì sì sù chū fú wǔ hé jiā zhì qī bā hé rì zài

上十九味咀,以酒四斗,渍四宿,初服五合,加至七八合,日再。

tōng zhì wǔ zhǒng yāo tòng

通治五种腰痛。

yòu fāng sāng jì shēng mǔ dan pí lù róng guì xīn děng fēn

又方桑寄生牡丹皮鹿茸桂心(等分)

shàng sì wèi zhì xià shāi jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

上四味治下筛,酒服方寸匕,日三。

yòu fāng dān fú lù róng yǔ jiǎo yì yù

又方单服鹿茸与角亦愈。

zhì shèn xū yāo tòng fāng

治肾虚腰痛方∶

pì bái zhú guì xīn gè sān fēn mǔ dan pí èr fēn

萆白术桂心(各三分) 牡丹皮(二分)

shàng sì wèi zhì xià shāi jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

上四味治下筛,酒服方寸匕,日三。

yì kě zuò tāng fú zhī shén liáng

亦可作汤,服之甚良。

yòu fāng fù zǐ èr fēn guì xīn mǔ dan pí gè yī liǎng

又方附子(二分) 桂心牡丹皮(各一两)

shàng sān wèi zhì xià shāi jiǔ fú yī dāo guī rì zài

上三味治下筛,酒服一刀圭,日再。

shén yàn

甚验。

shèn zhe tāng

肾着汤

shèn zhe zhī wèi bìng qí rén shēn tǐ zhòng yāo lěng rú zuò shuǐ zhōng xíng rú shuǐ zhuàng fǎn bù kě xiǎo biàn zì lì shí yǐn rú gù shì qí zhèng yě

肾着之为病,其人身体重,腰冷如坐水中,形如水状,反不渴,小便自利,食饮如故,是其证也。

cóng zuò láo hàn chū yī lǐ lěng shī jiǔ jiǔ de zhī yāo yǐ xià lěng tòng yāo zhòng rú dài wǔ qiān qián zhě fāng gǔ jīn lù yàn míng gān cǎo tāng

从作劳汗出,衣里冷湿,久久得之,腰以下冷痛,腰重如带五千钱者方(《古今录验》名甘草汤)

gān cǎo èr liǎng gān jiāng sān liǎng fú líng bái zhú gè sì liǎng

甘草(二两) 干姜(三两) 茯苓白术(各四两)

shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú

上四味咀,以水五升,煮取三升,分三服。

yāo zhōng jí wēn

腰中即温。

shèn zhe sàn fāng

肾着散方∶

dù zhòng guì xīn gè sān liǎng gān cǎo gān jiāng niú xī zé xiè gè èr liǎng fú líng bái zhú gè sì liǎng

杜仲桂心(各三两) 甘草干姜牛膝泽泻(各二两) 茯苓白术(各四两)

shàng bā wèi zhì xià shāi wèi cū sàn yī fù sān fāng cùn bǐ jiǔ yī shēng zhǔ wǔ liù fèi qù zǐ dùn fú rì zài

上八味治下筛为粗散,一服三方寸匕,酒一升,煮五六沸,去滓,顿服,日再。

zhì yāo téng bù dé lì fāng

治腰疼不得立方∶

gān suì guì xīn yī zuò fù zǐ dù zhòng rén shēn gè èr liǎng

甘遂桂心(一作附子) 杜仲人参(各二两)

shàng sì wèi zhì xià shāi yǐ fāng cùn bǐ nà yáng shèn zhōng zhì lìng shú fú zhī

上四味治下筛,以方寸匕纳羊肾中,炙令熟,服之。

zhì yāo tòng fāng

治腰痛方∶

pì dù zhòng gǒu qǐ gēn gè yī jīn

萆杜仲枸杞根(各一斤)

shàng sān wèi jǔ hǎo jiǔ sān dòu zì zhī nà yīng zhōng mì fēng tóu yú tóng qì zhōng zhǔ yī rì fú zhī wú jié dù qǔ zuì

上三味咀,好酒三斗,渍之纳罂中密封头,于铜器中煮一日,服之无节度,取醉。

dù zhòng wán

杜仲丸

bǔ zhī zhī fāng

补之之方。

dù zhòng èr liǎng shí hú èr fēn gān jiāng gàn dì huáng gè sān fēn

杜仲(二两) 石斛(二分) 干姜干地黄(各三分)

shàng sì wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà jiǔ fú èr shí wán rì zài

上四味为末,蜜丸如梧子大,酒服二十丸,日再。

dān shēn wán

丹参丸

zhì yāo tòng bìng lěng bì fāng

治腰痛并冷痹方。

fán cān dù zhòng niú xī xù duàn gè sān liǎng guì xīn gān jiāng gè èr liǎng

凡参杜仲牛膝续断(各三两) 桂心干姜(各二两)

shàng liù wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà měi fú èr shí wán rì zài yè yī jìn rú yào fǎ

上六味为末,蜜丸如梧子大,每服二十丸,日再夜一,禁如药法。

dú huó jì shēng tāng

独活寄生汤

yāo bèi tòng zhě jiē shì shèn qì xū ruò wò lěng shī dāng fēng de zhī

腰背痛者,皆是肾气虚弱,卧冷湿当风得之。

bù shí sù zhì xǐ liú rù jiǎo xī huò wèi piān kū lěng bì huǎn ruò téng zhòng

不时速治,喜流入脚膝,或为偏枯冷痹缓弱疼重。

ruò yǒu yāo tòng luán jiǎo zhòng bì jí yi fú zhī

若有腰痛挛,脚重痹急,宜服之。

fāng jiàn qián bā juǎn piān fēng mén

(方见前八卷偏风门)。

zhì yāo jí kǔ tòng bù suí fāng

治腰脊苦痛不遂方∶

dà dòu sān dòu áo yī dòu zhǔ yī dòu zhēng yī dòu jiǔ liù dòu wèng yī kǒu zhēng lìng jí shú dòu yì shú nà wèng zhōng fēng kǒu qiū dōng èr qī rì yú wèng xià zuò kǒng chū qǔ fú wǔ hé rì yè èr sān fú

大豆三斗(熬一斗,煮一斗,蒸一斗),酒六斗,瓮一口,蒸令极熟,豆亦熟纳瓮中封口,秋冬二七日,于瓮下作孔,出取,服五合,日夜二三服。

yòu fāng dì huáng huā wèi mò jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

又方地黄花为末,酒服方寸匕,日三。

yòu fāng sān yuè sān rì shōu táo huā qǔ yī dòu yī shēng jǐng huā shuǐ sān dòu qū liù shēng mǐ liù dòu chuī zhī yī shí niàng shú qù zāo jiǔ fú yī shēng rì sān fú

又方三月三日收桃花,取一斗一升,井花水三斗,曲六升,米六斗炊之,一时酿熟,去糟,酒服一升,日三服。

ruò zuò shí yǐn yòng hé shuǐ

若作食饮,用河水。

jìn rú yào fǎ shén liáng

禁如药法,神良。

yòu fāng lù jiǎo qù shàng pí qǔ bái zhě áo lìng huáng wèi mò jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

又方鹿角去上皮取白者,熬令黄为末,酒服方寸匕,日三。

tè jìn shēng yú yú bù jīn

特禁生鱼,余不禁。

jiǎo xīn zhě liáng

角新者,良。

chén zhě bù rèn fú

陈者,不任服。

jiǎo xīn zhōng huáng chù yì bù zhōng fú

角心中黄处亦不中服。

dà shén liáng

大神良。

yòu fāng yáng shèn wèi mò jiǔ fú èr fāng cùn bǐ rì sān

又方羊肾为末,酒服二方寸匕,日三。

zhì zhàng fū yāo jiǎo lěng bù suí bù néng xíng fāng

治丈夫腰脚冷不遂,不能行方∶

shàng chún jiǔ sān dòu

上醇酒三斗。

shuǐ sān dòu hé zhe wèng zhōng wēn zì jiǎo zhì xī sān rì zhǐ

水三斗合著瓮中,温渍脚至膝,三日止。

lěng zé wèng xià cháng zhe huī huǒ wù shǐ lěng

冷则瓮下常着灰火勿使冷。

ruò shǒu zú fán zhě yǐ xiǎo biàn sān shēng pén zhōng wēn zì shǒu zú

若手足烦者,以小便三升盆中,温渍手足。

yāo tòng dǎo yǐn fǎ

腰痛导引法

zhèng dōng zuò jiāng shǒu bào xīn yī rén yú qián jù niè qí liǎng xī yī rén hòu pěng qí tóu xú qiān lìng yǎn wò tóu dào de sān wò sān

正东坐将手抱心,一人于前据蹑其两膝,一人后捧其头,徐牵令偃卧,头到地,三卧三?

zhēn jiǔ fǎ

针灸法

yāo tòng yi zhēn jué xī yāo gōu huà zhōng qīng chì lù mài chū xuè biàn chài

腰痛,宜针决膝腰勾画中青赤路脉,出血便瘥。

yāo tòng bù dé fǔ yǎng zhě lìng huàn rén zhèng lì yǐ zhú zhù dì dù zhì qí duàn zhú nǎi yǐ dù bèi jǐ jiǔ zhú shàng tou chù suí nián zhuàng

腰痛不得俯仰者,令患人正立,以竹柱地度至脐,断竹乃以度背脊,灸竹上头处,随年壮。

jiǔ qì cáng zhú wù lìng rén zhī

灸讫藏竹,勿令人知。

yāo tòng jiǔ jiǎo gēn shàng héng wén zhōng bái ròu jì shí zhuàng liáng

腰痛,灸脚跟上横纹中白肉际十壮,良。

yòu jiǔ zú jù yáng qī zhuàng jù yáng zài wài huái xià

又灸足巨阳七壮(巨阳在外踝下)。

yòu jiǔ yāo mù qī zhuàng zài kāo shàng yuē zuǒ yòu shì

又灸腰目七壮在尻上约左右是。

yòu jiǔ bā jí wài huái shàng gǔ yuē zhōng

又灸八及外踝上骨约中。

yāo zú tòng jiǔ qióng gǔ shàng yī cùn qī zhuàng zuǒ yòu yī cùn gè jiǔ qī zhuàng

腰卒痛,灸穷骨上一寸七壮,左右一寸各灸七壮。

✦ You read 肾脏方·腰痛第七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.