千金方 · 孙思邈 · Chapter 155 of 228

消渴淋闭方·淋闭第二

PinyinModern Translation
Size

lùn yī shǒu fāng sì shí jiǔ shǒu zhèng yī shǒu jiǔ fǎ shí wǔ shǒu

(论一首方四十九首证一首灸法十五首)

lùn yuē rè jié zhōng jiāo zé wèi jiān xià jiāo zé wèi ruò xuè lìng rén lín bì bù tōng cǐ duō shì xū sǔn rén fú dà sàn xià jiāo kè rè suǒ wéi

论曰∶热结中焦则为坚,下焦则为溺血,令人淋闭不通,此多是虚损人,服大散,下焦客热所为。

yì yǒu zì rán xià jiāo rè zhě dàn zì shǎo kě shàn hou zhī

亦有自然下焦热者,但自少,可善候之。

fán qì lín zhī wèi bìng ruò nán sè cháng yǒu yú lì shí lín zhī wèi bìng

凡气淋之为病,溺难涩常有余沥,石淋之为病。

jīng zhōng tòng ruò bù dé zú chū

茎中痛溺不得卒出。

gāo lín zhī wèi bìng niào shì gāo zì chū

膏淋之为病,尿似膏自出。

láo lín zhī wèi bìng láo juàn jí fā tòng yǐn qì chōng xià

劳淋之为病,劳倦即发痛引气冲下。

rè lín zhī wèi bìng rè jí fā shén zé niào xuè zhì zhī jiē yǔ qì lín tóng

热淋之为病,热即发,甚则尿血,治之皆与气淋同。

fán rén hou bí tóu sè huáng zhě xiǎo biàn nán yě

凡人候鼻头色黄者,小便难也。

dì fū zǐ tāng

地肤子汤

zhì xià jiāo jié rè

治下焦结热,

xiǎo biàn chì huáng bù lì

小便赤黄不利,

shù qǐ chū shǎo

数起出少,

jīng tòng huò xuè chū

茎痛或血出,

wēn bìng hòu yú rè jí huò luàn hòu dāng fēng qǔ rè

温病后余热及霍乱后当风取热,

guò dù yǐn jiǔ fáng láo

过度饮酒房劳,

jí xíng bù mào rè lěng dòng yǐn liào zhú rè

及行步冒热冷冻饮料逐热,

rè jié xià jiāo jí sàn shí rè dòng guān gé

热结下焦及散石热动关格,

xiǎo fù jiān

小腹坚,

bāo zhàng rú dòu

胞胀如斗,

yǒu cǐ zhū lín

有此诸淋,

xī zhì zhī lì yàn fāng

悉治之立验方。

dì fū zǐ sān liǎng zhī mǔ huáng qín zhū líng qú mài zhǐ shí yī zuò sōng shí shēng má tōng cǎo kuí zi hǎi zǎo gè

地肤子(三两) 知母黄芩猪苓瞿麦枳实(一作松实) 升麻通草葵子海藻(各

shàng shí wèi wèi mò yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú dà xiǎo biàn jiē bì zhě jiā dà huáng sān liǎng

上十味为末,以水一斗,煮取三升,分三服,大小便皆闭者加大黄三两。

nǚ rén fáng láo shèn zhōng yǒu rè xiǎo biàn nán bù lì xiǎo fù mǎn tòng mài chén xì zhě jiā zhū shèn yī jù

女人房劳,肾中有热,小便难不利,小腹满痛,脉沉细者,加猪肾一具。

cuī shì yún ruò jiā shèn kě yòng shuǐ yī dòu wǔ shēng xiān zhǔ shèn qǔ yī dòu zhī nà yào jiān zhī

(崔氏云∶若加肾,可用水一斗五升先煮肾,取一斗汁,纳药煎之。

duǎn jù fāng bù yòng zhǐ shí

《短剧方》不用枳实。

zhì bǎi zhǒng lín hán lín rè lín láo lín xiǎo biàn sè bāo zhōng mǎn fù jí tòng fāng

治百种淋,寒淋、热淋、劳淋,小便涩,胞中满,腹急痛方∶

tōng cǎo shí wěi gān cǎo wáng bù liú xíng gè èr liǎng dōng kuí zi huá shí qú mài bái zhú sháo yào gè sān liǎng

通草石苇甘草王不留行(各二两) 冬葵子滑石瞿麦白术芍药(各三两)

shàng jiǔ wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú

上九味咀,以水一斗,煮取三升,分三服。

gǔ jīn lù yàn yǒu dāng guī èr liǎng zhì xià shāi yǐ mài zhōu qīng fú fāng cùn bǐ rì sān

(《古今录验》有当归二两,治下筛,以麦粥清服方寸匕,日三。

yòu fāng huá shí shí wěi guā lóu gēn gè èr liǎng

又方滑石石苇栝蒌根(各二两)

shàng sān wèi zhì xià shāi dà mài yǐn fú fāng cùn bǐ rì sān

上三味治下筛,大麦饮服方寸匕,日三。

zhì zhū zhǒng lín fāng

治诸种淋方∶

kuí gēn bā liǎng máo gēn shí shǒu yú tóu shí gè sān liǎng gān cǎo yī liǎng tōng cǎo èr liǎng bèi zǐ wǔ hé dà má gēn wǔ liǎng

葵根(八两) 茅根石首鱼头石(各三两) 甘草(一两) 通草(二两) 贝子(五合) 大麻根(五两)

shàng qī wèi wèi mò yǐ shuǐ yī dòu èr shēng zhǔ qǔ wǔ shēng fēn wǔ fú rì sān yè èr yì zhǔ shí lín

上七味为末,以水一斗二升,煮取五升,分五服,日三夜二,亦主石淋。

yòu fāng yú pí chē qián zǐ dōng guā zi gè yī shēng lǐ yú chǐ táo jiāo tōng cǎo dì mài gè èr liǎng qú mài sì liǎng

又方榆皮车前子冬瓜子(各一升) 鲤鱼齿桃胶通草地脉(各二两) 瞿麦(四两)

shàng bā wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú rì sān

上八味咀,以水一斗,煮取三升,分三服,日三。

yòu fāng xì bái shā sān shēng áo lìng jí rè yǐ jiǔ sān shēng lín qǔ zhī fú yī hé

又方细白沙三升,熬令极热,以酒三升淋取汁,服一合。

zhì lín tòng fāng

治淋痛方∶

huá shí sì liǎng bèi zǐ qī méi shāo suì fú líng bái zhú tōng cǎo sháo yào gè èr liǎng

滑石(四两) 贝子(七枚,烧碎) 茯苓白术通草芍药(各二两)

shàng liù wèi wèi mò jiǔ fú fāng cùn bǐ rì èr fú

上六味为末,酒服方寸匕,日二服。

shí rì chài

十日瘥。

yòu fāng kuí zi wǔ hé fú líng bái zhú dāng guī gè èr liǎng

又方葵子(五合) 茯苓白术当归(各二两)

shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng fēn sān fú rì sān

上四味咀,以水七升,煮取二升,分三服,日三。

yòu fāng qǔ zhū zhī jiǔ fú sān hé rì sān

又方取猪脂,酒服三合,日三。

xiǎo ér fú yī hé là yuè zhě

小儿服一合,腊月者。

zhì xiǎo biàn bù lì jīng zhōng téng tòng xiǎo fù jí tòng zhě fāng

治小便不利,茎中疼痛,小腹急痛者方∶

tōng cǎo fú líng gè sān liǎng tíng lì èr liǎng

通草茯苓(各三两) 葶苈(二两)

shàng sān wèi zhì xià shāi yǐ shuǐ fú fāng cùn bǐ rì sān

上三味治下筛,以水服方寸匕,日三。

yòu fāng pú huáng huá shí gè děng fēn

又方蒲黄滑石(各等分)

shàng èr wèi zhì xià shāi jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

上二味治下筛,酒服方寸匕,日三。

zhì xiǎo biàn bù lì páng guāng zhàng shuǐ qì liú zhǒng fāng

治小便不利,膀胱胀,水气流肿方∶

shuǐ shàng fú píng pù gàn wèi mò fú fāng cùn bǐ rì sān

水上浮萍曝干为末,服方寸匕,日三。

zhì xiǎo biàn bù tōng fāng

治小便不通方∶

huá shí sān liǎng kuí zi èr liǎng yú gēn bái pí yī liǎng

滑石(三两) 葵子(二两) 榆根白皮(一两)

shàng sān wèi zhì xià shāi zhǔ má zi zhī yī shēng bàn qǔ yī shēng yǐ sàn èr fāng cùn bǐ hé fēn sān fú jí tōng

上三味治下筛,煮麻子汁一升半,取一升以散二方寸匕和,分三服,即通。

yòu fāng shuǐ sì shēng xǐ zèng dài qǔ zhī zhǔ kuí zi qǔ èr shēng bàn fēn èr fú

又方水四升洗甑带取汁,煮葵子,取二升半,分二服。

yòu fāng hú yàn shǐ chǐ gè yī hé

又方胡燕屎豉(各一合)

shàng èr wèi dǎo wán rú wú zǐ dà fú sān wán rì sān

上二味捣,丸如梧子大,服三丸,日三。

yòu fāng fā qù gòu shāo mò kuí zi yī shēng yǐ yǐn fú fāng cùn bǐ rì sān

又方发去垢烧末,葵子一升,以饮服方寸匕,日三。

yòu fāng shí shǒu yú tóu shí wèi mò shuǐ fú fāng cùn bǐ

又方石首鱼头石为末,水服方寸匕。

rì sān

日三。

yòu fāng lǐ yú chǐ shāo huī jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

又方鲤鱼齿烧灰,酒服方寸匕,日三。

yòu fāng shí cáo sāi huī tǔ yǐ jǐng huā shuǐ fú zhī rì sān

又方石槽塞灰土,以井花水服之,日三。

yòu fāng chē qián zǐ yī wèi wèi mò fú fāng cùn bǐ rì sān fú bǎi rì zhǐ

又方车前子一味为末,服方寸匕,日三,服百日止。

zhì zú bù dé xiǎo biàn fāng

治卒不得小便方∶

tūn jī zǐ bái qǔ chài

吞鸡子白取瘥。

gé shì yún tūn huáng

(葛氏云∶吞黄。

yòu fāng chē qián cǎo yī bǎ sāng bái pí bàn liǎng

又方车前草(一把) 桑白皮(半两)

shàng èr wèi jǔ yǐ shuǐ sān shēng jiān qǔ yī shēng dùn fú zhī

上二味咀,以水三升,煎取一升,顿服之。

zhì fù rén zú bù dé xiǎo biàn fāng

治妇人卒不得小便方∶

yù lǐ rén èr shí méi zhēng mò fú zhī lì xià

郁李仁二十枚蒸末,服之立下。

yī běn zuò xìng rén èr qī méi

(一本作杏仁二七枚)。

yòu fāng zǐ wǎn wèi mò yǐ jǐng huā shuǐ fú sān zhǐ cuō lì tōng

又方紫菀为末,以井花水服三指撮,立通。

xuè chū zhě sì wǔ dù fú zhī

血出者,四五度服之。

zhì huáng dǎn hòu xiǎo biàn lín lì fāng

治黄胆后小便淋沥方∶

zhū shèn yī jù qiè fú líng yī jīn qú mài liù liǎng chē qián gēn qiè sān shēng huáng qín sān liǎng jiāo mù sān hé mián guǒ zé xiè dì fū zǐ gè sì liǎng

猪肾(一具切) 茯苓(一斤) 瞿麦(六两) 车前根(切三升) 黄芩(三两) 椒目(三合绵裹) 泽泻地肤子(各四两)

shàng bā wèi jǔ yǐ shuǐ èr dòu zhǔ chē qián qǔ yī dǒu liù shēng qù zǐ xià zhū shèn zhǔ qǔ yī dòu èr shēng qù shèn xià yào zhǔ qǔ sān shēng fēn wéi sān fú

上八味咀,以水二斗,煮车前取一斗六升,去滓,下猪肾,煮取一斗二升,去肾下药,煮取三升,分为三服。

zhì qì lín fāng

治气淋方∶

shuǐ sān shēng zhǔ xiāng dǐ tái rú yā zǐ dà qǔ èr shēng dùn fú

水三升煮舡底苔如鸭子大,取二升,顿服。

yòu fāng shuǐ sān shēng zhǔ chǐ yī shēng yī fèi qù zǐ nà yán yī hé dùn fú yì kě dān zhǔ chǐ zhī fú zhī

又方水三升,煮豉一升,一沸去滓,纳盐一合,顿服,亦可单煮豉汁服之。

yòu fāng dǎo kuí zi mò tāng fú fāng cùn bǐ

又方捣葵子末,汤服方寸匕。

yòu fāng kōng fù dān rú shǔ kuí yī mǎn kǒu

又方空腹单茹蜀葵一满口。

yòu fāng áo yán rè yùn xiǎo fù lěng fù yì

又方熬盐热熨小腹,冷复易。

yì zhì xiǎo biàn xuè

亦治小便血。

zhǒu hòu fāng zhì xiǎo biàn bù tōng

(《肘后方》治小便不通)。

jiǔ fǎ

灸法

qí zhōng zhe yán jiǔ sān zhuàng

脐中着盐,灸三壮。

gé shì zhì xiǎo biàn bù tōng

(葛氏治小便不通)。

qì lín jiǔ guān yuán wǔ shí zhuàng

气淋,灸关元五十壮。

yòu jiǔ xié yù quán xiāng qù yī cùn bàn sān shí zhuàng

又灸挟玉泉相去一寸半,三十壮。

shí lín fāng

石淋方∶

chē qián zǐ èr shēng yǐ juàn dài shèng shuǐ jiǔ shēng zhǔ qǔ sān shēng gé sù bù dé shí píng dàn kōng fù dùn fú zhī

车前子二升,以绢袋盛,水九升,煮取三升,隔宿不得食,平旦空腹顿服之。

shí jí chū

石即出。

bèi jí fāng yún zhì rè lín

(《备急方》云∶治热淋)。

yòu fāng qǔ fú shí shǐ mǎn yī shǒu xǔ wèi mò shuǐ sān shēng cù yī shēng zhǔ qǔ èr shēng chéng qīng fú yī shēng bù guò sān fú shí chū

又方取浮石使满一手许为末,水三升,醋一升,煮取二升,澄清,服一升,不过三服,石出。

chún jiǔ zhǔ zhī yì zhì sou

(淳酒煮之亦治嗽)。

yòu fāng táo jiāo zǎo xǔ dà xià yǐ lěng shuǐ sān hé dōng yǐ tāng sān hé hé fú rì sān

又方桃胶枣许大,夏以冷水三合,冬以汤三合,和服,日三。

dāng xià shí zǐ rú dòu luǎn yǐ shí jìn zhǐ

当下石子如豆卵,以石尽止。

yì zhì xiǎo ér tòng lín

(亦治小儿痛淋。

jiǔ fǎ

灸法

shí lín qí xià sān shí liù zhǒng bìng bù dé xiǎo biàn jiǔ guān yuán sān shí zhuàng

石淋,脐下三十六种病不得小便,灸关元三十壮。

yòu jiǔ qì mén sān shí zhuàng

又灸气门三十壮。

yòu jiǔ shuǐ quán sān shí zhuàng

又灸水泉三十壮。

zú dà dūn shì yě

(足大敦是也)。

zhì gāo lín fāng

治膏淋方∶

dǎo cǎo zhī sān shēng cù èr hé hé kōng fù dùn fú zhī dāng niào rú xiǎo dòu zhī yě

捣草汁三升,醋二合,和、空腹顿服之,当尿如小豆汁也。

yòu nóng zhǔ zhī yǐn yì zhì lín lì sū chéng yòng liáo niào xuè

又浓煮汁饮,亦治淋沥,(苏澄用疗尿血。

zhì wǔ láo qī shāng bā fēng shí èr bì láo jié wèi xuè lín rè jié wèi ròu lín xiǎo biàn bù tōng jīng zhōng tòng jí xiǎo fù tòng bù kě rěn zhě fāng

治五劳七伤,八风十二痹,劳结为血淋,热结为肉淋,小便不通,茎中痛,及小腹痛不可忍者方∶

huá shí guì xīn dōng kuí zi wáng bù liú xíng tōng cǎo chē qián zǐ gè èr fēn gān suì yī fēn shí wěi sì fēn

滑石桂心冬葵子王不留行通草车前子(各二分) 甘遂(一分) 石苇(四分)

shàng bā wèi zhì xià shāi yǐ má zi yǐn bàn shēng hé fú fāng cùn bǐ rì sān

上八味治下筛,以麻子饮半升,和服方寸匕,日三。

niào shā shí chū

尿沙石出。

yī fāng jiā yú bái pí sān fēn

(一方加榆白皮三分。

jiǔ fǎ

灸法

láo lín jiǔ zú tài yīn bǎi zhuàng xué zài nèi huái shàng sān cùn sān bào zhī

劳淋,灸足太阴百壮,穴在内踝上三寸,三报之。

zhì rè lín fāng

治热淋方∶

kuí gēn qiè yī shēng dōng yòng zi xià yòng miáo dà zǎo èr qī méi

葵根(切一升,冬用子,夏用苗) 大枣(二七枚)

shàng èr wèi yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng èr hé fēn èr fú

上二味以水三升,煮取一升二合,分二服。

rè zhě jiā huáng qín yī liǎng

热者加黄芩一两。

chū nán jiā huá shí èr liǎng

出难加滑石二两。

xuè zhě jiā qiàn gēn sān liǎng

血者加茜根三两。

tòng zhě jiā sháo yào èr liǎng

痛者加芍药二两。

yòu fāng bái máo gēn qiè sì jīn yǐ shuǐ yī dòu wǔ shēng zhǔ qǔ wǔ shēng fú yī shēng rì sān yè èr

又方白茅根切四斤,以水一斗五升,煮取五升,服一升,日三夜二。

yòu fāng cháng zhǔ dōng kuí gēn zuò yǐn fú zhī

又方常煮冬葵根作饮服之。

zhì xuè lín xiǎo biàn chěn tòng fāng

治血淋小便碜痛方∶

jī sū èr liǎng tōng cǎo huá shí gè wǔ liǎng zhú yè yī bǎ shēng dì huáng bàn jīn xiǎo jì gēn yī liǎng

鸡苏(二两) 通草滑石(各五两) 竹叶(一把) 生地黄(半斤) 小蓟根(一两)

shàng liù wèi jǔ yǐ shuǐ jiǔ shēng jiān qǔ sān shēng qù zǐ wēn fēn sān fú

上六味咀,以水九升,煎取三升,去滓,温分三服。

shí wěi sàn

石苇散

zhì xuè lín fāng

治血淋方。

shí wěi dāng guī pú huáng sháo yào děng fēn

石苇当归蒲黄芍药(等分)

shàng sì wèi zhì xià shāi jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

上四味治下筛,酒服方寸匕,日三。

yòu fāng shēng dà má gēn shí méi yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng dùn fú

又方生大麻根十枚,以水五升,煮取二升,顿服。

yì zhì xiǎo biàn chū xuè

(亦治小便出血)。

yòu fāng dà dòu yè yī bǎ yǐ shuǐ sì shēng zhǔ qǔ èr shēng dùn fú

又方大豆叶一把,以水四升,煮取二升,顿服。

yòu fāng kuí zi yī shēng yǐ shuǐ sān shēng zhǔ zhī qǔ yī shēng rì sān fú

又方葵子一升,以水三升煮汁,取一升,日三服。

yì zhì xū láo niào xuè

(亦治虚劳尿血)。

jiǔ fǎ

灸法

xuè lín jiǔ dān tián suí nián zhuàng

血淋,灸丹田,随年壮。

yòu jiǔ fù liū wǔ shí zhuàng

又灸复溜五十壮。

yī yún suí nián zhuàng

(一云随年壮)。

wǔ lín bù dé xiǎo biàn jiǔ xuán quán shí sì zhuàng

五淋不得小便,灸悬泉十四壮。

xué zài nèi huái qián yī cùn xié xíng xiǎo mài shàng shì zhōng fēng zhī bié míng

穴在内踝前一寸斜行,小脉上是,中封之别名。

wǔ lín jiǔ dà dūn sān shí zhuàng

五淋,灸大敦三十壮。

zú lín jiǔ wài huái jiān qī zhuàng

卒淋,灸外踝尖七壮。

lìn bìng jiǔ bù zhū jí jiǔ zú tài yáng wǔ shí zhuàng

淋病九部诸疾,灸足太阳五十壮。

lìn bìng bù dé xiǎo biàn yīn shàng tòng jiǔ zú tài chòng wǔ shí zhuàng

淋病不得小便,阴上痛,灸足太冲五十壮。

fù zhōng mǎn xiǎo biàn shù qǐ jiǔ yù quán xià yī cùn míng suī bāo

腹中满小便数起,灸玉泉下一寸,名尿胞。

yī míng qū gǔ duān

一名屈骨端。

jiǔ èr qī zhuàng

灸二七壮。

xiǎo ér yǐ yì jiǎn zhī

小儿以意减之。

zhì yí niào xiǎo biàn sè fāng

治遗尿小便涩方∶

mǔ lì lù róng gè sì liǎng sāng ěr sān liǎng lù yàn wú ē jiāo èr liǎng

牡蛎鹿茸(各四两) 桑耳(三两,《录验》无) 阿胶(二两)

shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng fēn èr fú rì èr

上四味咀,以水七升,煮取二升,分二服,日二。

yòu fāng fáng jǐ kuí zi fáng fēng gè èr liǎng

又方防己葵子防风(各二两)

shàng sān wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn sān fú

上三味咀,以水五升,煮取二升半,分三服。

zuò sàn fú yì jiā

作散服亦佳。

zhì xiǎo biàn shī jìn fāng

治小便失禁方∶

yǐ shuǐ sān shēng zhǔ jī cháng qǔ yī shēng fēn sān fú

以水三升煮鸡肠,取一升,分三服。

yòu fāng qǔ jī yī jù bìng cháng shāo mò jiǔ fú

又方取鸡一具,并肠烧末,酒服。

nán cí nǚ xióng

男雌女雄。

zhì niào chuáng fāng

治尿床方∶

qǔ yáng dǔ xì shèng shuǐ lìng mǎn xiàn fù liǎng tóu shú zhǔ jí kāi qǔ zhōng shuǐ dùn fú lì chài

取羊肚系盛水令满,线缚两头熟煮,即开,取中水顿服,立瘥。

yòu fāng qǔ yáng bāo shèng shuǐ mǎn zhōng tàn huǒ shāo zhī jǐn shú kōng fù fú bù guò sì wǔ dù chài

又方取羊胞盛水满中,炭火烧之尽熟,空腹服,不过四五度瘥。

jiǔ fǎ

灸法

yí niào shī jìn chū bù zì zhī jiǔ yīn líng quán suí nián zhuàng

遗尿失禁,出不自知,灸阴陵泉,随年壮。

yí nì jiǔ yí dào xié yù quán wǔ cùn

遗溺,灸遗道挟玉泉五寸。

yòu jiǔ yáng líng quán

又灸阳陵泉。

yòu jiǔ zú yáng míng gè suí nián zhuàng

又灸足阳明,各随年壮。

xiǎo biàn shī jìn jiǔ dà dūn qī zhuàng

小便失禁,灸大敦七壮。

yòu jiǔ háng jiān qī zhuàng

又灸行间七壮。

niào chuáng chuí liǎng shǒu liǎng bì shàng jǐn zhǐ tou shàng yǒu xiàn chù jiǔ qī zhuàng

尿床,垂两手两髀上,尽指头上有陷处,灸七壮。

yòu jiǔ qí xià héng wén qī zhuàng

又灸脐下横纹七壮。

✦ You read 消渴淋闭方·淋闭第二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.