biǎn què yuē fu xiāng sǐ mài zhī qì rú qún niǎo zhī jù yī mǎ zhī yù xì shuǐ jiāo chí zhī zhuàng rú xuán dàn zhī luò chū jīn zhī shàng cáng jīn zhī xià jiān guān zhī lǐ bù zài róng wèi cì hou jiāo shè bù kě zhī yě
扁鹊曰∶夫相死脉之气，如群鸟之聚，一马之驭，系水交驰之状，如悬石之落，出筋之上，藏筋之下，坚关之里，不在荣卫，伺候交射不可知也。
mài bìng huàn bù bìng mài lái rú wū lòu què zhuó zhě sǐ
脉病患不病，脉来如屋漏、雀啄者死。
wū lòu zhě qí lái jí jué ér zhǐ
（屋漏者，其来即绝而止。
shí fù qǐ ér bù xiāng lián xù yě
时复起而不相联续也。
què zhuó zhě mài lái shù ér jí jué zhǐ fù dùn lái yě
雀啄者，脉来数而疾绝止，复顿来也。
yòu jīng yán dé bìng qī bā rì mài rú wū lòu què zhuó zhě sǐ
）又《经》言∶得病七八日，脉如屋漏、雀啄者死。
mài dàn rén shǒu rú shǔ mǐ yě
（脉弹人手，如黍米也。
mài lái rú dàn shí qù rú jiě suǒ zhě sǐ
）脉来如弹石，去如解索者死。
dàn shí zhě pì pì jí yě
（弹石者，辟辟急也。
jiě suǒ zhě dòng shù ér suí sǎn luàn wú fù cì xù yě
解索者，动数而随散乱，无复次绪也。
mài kùn bìng huàn mài rú xiā zhī yóu rú yú zhī xiáng zhě sǐ
） 脉困，病患脉如虾之游，如鱼之翔者死。
xiā yóu zhě rǎn rǎn ér qǐ xún fù tuì méi bù zhī suǒ zài jiǔ nǎi fù qǐ qǐ zhé chí ér méi qù sù yě
（虾游者，苒苒而起，寻复退没不知所在，久乃复起，起辄迟而没去速也。
yú xiáng zhě shì yú bù xíng ér dàn diào wěi dòng tóu shēn yáo ér jiǔ zhù zhě shì yě
鱼翔者，似鱼不行，而但掉尾动头身摇，而久住者是也。
mài rú xuán báo juǎn suǒ zhě sǐ mài rú zhuǎn dòu zhě sǐ mài rú yǎn dāo zhě sǐ mài yǒng yǒng bù qù zhě sǐ
） 脉如悬薄卷索者死，脉如转豆者死，脉如偃刀者死，脉涌涌不去者死。
mài hū qù hū lái zàn zhǐ fù lái zhě sǐ mài zhōng chǐ zhě sǐ mài fēn jué zhě sǐ
脉忽去忽来，暂止复来者死，脉中侈者死，脉分绝者死。
shàng xià fēn sǎn yě
（上下分散也。
mài yǒu biǎo wú lǐ zhě sǐ jīng míng yuē jié qù jí sǐ
） 脉有表无里者死，《经》名曰∶结，去即死。
hé wéi jié
何为结？
mài zài zhǐ xià rú má zi dòng yáo shǔ shèn míng yuē jié qù sǐ jìn yě
脉在指下如麻子动摇，属肾，名曰结，去死近也。
mài wǔ lái bù fù zēng jiǎn zhě sǐ jīng míng yuē dài
脉五来不复增减者死，《经》名曰∶代。
hé wèi dài
何谓代？
mài wǔ lái yī zhǐ yě
脉五来一止也。
mài qī lái shì rén yī xī bàn shí bù fù zēng jiǎn yì míng yuē dài
脉七来是人一息，半时不复增减，亦名曰∶代。
zhèng sǐ bù yí
正死不疑。
jīng yán bìng huò yǒu sǐ huò yǒu bù zhì zì yù huò yǒu lián nián yuè bù yǐ qí sǐ shēng cún wáng kě qiè mài ér zhī zhī yé
《经》言∶病或有死，或有不治自愈，或有连年月不已，其死生存亡，可切脉而知之耶。
shè bìng zhě bì mù bù yù jiàn rén mài dāng de gān mài xián jí ér zhǎng
设病者闭目不欲见人，脉当得肝脉，弦急而长。
ruò fǎn de fèi mài fú duǎn ér sè zhě sǐ
若反得肺脉浮短而涩者死。
bìng ruò kāi mù ér kě xīn xià láo zhě mài dāng de jǐn shí ér shù fǎn de chén huá ér wēi zhě sǐ
病若开目而渴，心下牢者，脉当得紧实而数，反得沉滑而微者死。
bìng tù xiě qiú nǜ zhě mài dāng de chén xì ér fǎn de fú dà láo zhě sǐ
病吐血鼽衄者，脉当得沉细，而反得浮大牢者死。
bìng ruò zhān yán wàng yǔ shēn dāng yǒu rè mài dāng hóng dà ér fǎn dé shǒu zú sì nì mài fǎn chén xì wēi zhě sǐ nài hé
病若谵言妄语，身当有热，脉当洪大，而反得手足四逆，脉反沉细微者死奈何？
rán bìng ruò tóu tòng mù tòng mài fǎn duǎn sè zhě sǐ
然病若头痛目痛，脉反短涩者死。
bìng ruò fù tòng mài fǎn fú dà ér zhǎng zhě sǐ
病若腹痛，脉反浮大而长者死。
bìng fù mài fǎn chén ér huá lì zhě sǐ
病腹脉反沉而滑利者死。
bìng sì zhī jué nì mài fǎn fú dà ér duǎn zhě sǐ
病四肢厥逆，脉反浮大而短者死。
bìng ěr lóng mài fǎn fú dà ér sè yún mài dà zhě shēng chén xì chí zhě nán zhì
病耳聋，脉反浮大而涩云∶脉大者生，沉细迟者难治。
bìng mù mài fǎn dà ér huǎn zhě sǐ
） 病目KT KT，脉反大而缓者死。
zuǒ yǒu bìng yòu yǒu bìng ér zuǒ tòng xià yǒu bìng ér shàng tòng shàng yǒu bìng ér xià tòng cǐ wèi nì
左有病右有病而左痛，下有病而上痛，上有病而下痛，此为逆。
nì zhě sǐ bù kě zhì
逆者死，不可治。
mài lái wēi xì ér jué zhě rén bìng dāng sǐ
脉来微细而绝者，人病当死。
mài lái chén ér jué rú fú ér bù zhǐ tuī shǒu zhě bàn yuè sǐ
脉来沉而绝濡，浮而不止推手者，半月死。
yī zuò bàn rì
（一作半日。
rén bìng mài bù bìng zhě shēng
） 人病脉不病者生。
mài bìng huàn bù bìng zhě sǐ
脉病患不病者死。
rén bìng shī jué hū zhī bù yīng mài jué zhě sǐ
人病尸厥，呼之不应，脉绝者死。
mài dāng dà fǎn xiǎo zhě sǐ
脉当大反小者死。
féi rén mài xì xiǎo rú sī yù jué zhě sǐ
肥人脉细小如丝欲绝者死。
léi rén mài zào zhě sǐ
羸人脉躁者死。
rén shēn sè ér mài lái wǎng huá zhě sǐ
人身涩而脉来往滑者死。
rén shēn huá ér mài lái wǎng sè zhě sǐ
人身滑而脉来往涩者死。
rén shēn xiǎo ér mài wǎng lái dà zhě sǐ
人身小而脉往来大者死。
rén shēn dà ér mài lái wǎng xiǎo zhě sǐ
人身大而脉来往小者死。
rén shēn duǎn ér mài lái wǎng zhǎng zhě sǐ
人身短而脉来往长者死。
rén shēn zhǎng ér mài lái wǎng duǎn zhě sǐ
人身长而脉来往短者死。
chǐ mài shàng yīng cùn kǒu tài chí zhě bàn rì sǐ
尺脉上应寸口太迟者半日死。
mài jīng yún chǐ mài bù yīng cùn shí rú chí bàn rì sǐ
（《脉经》云∶尺脉不应寸时如驰，半日死。
zhěn wǔ zàng liù fǔ shí èr jīng mài jiē yǒu xiāng fǎn yǒu yī fǎn nì jí wéi sǐ hou yě
） 诊五脏六腑十二经脉皆有相反，有一反逆，即为死候也。