fāng sān shí shǒu jiǔ fǎ yī shǒu
（方三十首灸法一首）
zǐ shuāng wán
紫双丸
zhì xiǎo ér shēn rè tóu tòng yǐn shí bù xiāo fù zhōng zhàng mǎn huò xiǎo fù jiǎo tòng dà xiǎo biàn bù lì huò zhòng xià shù qǐ xiǎo ér wú yì jí wéi yǐn shí guò dù bù zhī zì zhǐ bǔ rǔ shī jié huò jīng jì hán rè wéi cǐ wán zhì zhī bù chài gèng kě zhòng fú
治小儿身热头痛，饮食不消，腹中胀满，或小腹绞痛，大小便不利，或重下数起，小儿无异疾，惟饮食过度，不知自止，哺乳失节，或惊悸寒热，惟此丸治之不瘥，更可重服。
xiǎo ér yù xià shì qí zhēng hou
小儿欲下，是其蒸候；
bǔ shí jiǎn shǎo qì xī bù kuài yè tí bù mián shì fù nèi bù tiáo
哺食减少，气息不快，夜啼不眠，是腹内不调；
xī yi yòng cǐ wán bù yòng tā yào shù yòng shén yàn
悉宜用此丸，不用它药，数用神验。
qiān jīn bù chuán fāng chén yì děng xiáng xù lì zhōng fán yún fú zǐ wán zhě jí qián biàn zhēng piān shí sì wèi zhě shì yě
千金不传方∶（臣亿等详序例中凡云，服紫丸者即前变蒸篇十四味者是也。
yún fú zǐ wán bù xià zhě fú chì wán chì wán chài kuài bìng zhòng zhě dāng yòng zhī fāng zhōng bìng wú chì wán ér cǐ yòng zhū shā yòu lì jǐn yú zǐ wán yí cǐ jí chì wán yě
云服紫丸不下者，服赤丸，赤丸瘥快，病重者当用之，方中并无赤丸，而此用朱砂，又力紧于紫丸，疑此即赤丸也。
bā dòu ruí hé rén gè shí bā zhū mài dōng shí zhū gān cǎo wǔ zhū zhū shā gān suì gè èr zhū mǔ lì là gè bā zhū
巴豆蕤核仁（各十八铢） 麦冬（十铢） 甘草（五铢） 朱砂甘遂（各二铢） 牡蛎蜡（各八铢）
shàng bā wèi yǐ tāng shú xǐ bā dòu yán xīn bù jiǎo qù yóu bié dǎo gān cǎo gān suì mǔ lì mài mén dōng xià shāi qì yán ruí hé rén lìng jí shú nǎi nà sàn gēng dǎo èr qiān chǔ
上八味以汤熟洗巴豆，研，新布绞去油，别捣甘草、甘遂、牡蛎、麦门冬下筛讫，研蕤核仁令极熟，乃纳散更捣二千杵。
yào zào bù néng wán gèng rù shǎo mì zú zhī
药燥不能丸，更入少蜜足之。
bàn suì r fú rú rěn zi yī shuāng
半岁儿服如荏子一双，
yī suì èr suì r fú rú bàn má zi yī shuāng
一岁二岁儿服如半麻子一双，
sān sì suì zhě fú rú má zi èr wán
三四岁者服如麻子二丸，
wǔ liù suì zhě fú rú dà má zi èr wán
五六岁者服如大麻子二丸，
qī suì bā suì fú rú xiǎo dòu èr wán
七岁八岁服如小豆二丸，
jiǔ suì shí suì wēi dà yú xiǎo dòu èr wán
九岁十岁微大于小豆二丸，
cháng yǐ jī míng shí fú
常以鸡鸣时服，
zhì rì chū shí bù xià zhě
至日出时不下者，
rè zhōu yǐn shù hé jí xià
热粥饮数合即下，
wán jiē shuāng chū yě
丸皆双出也。
xià shèn zhě yǐn yǐ lěng zhōu jí zhǐ
下甚者，饮以冷粥即止。
zhì xiǎo ér tāi zhōng sù rè rǔ mǔ yǐn shí cū è xīn kǔ rǔ zhī bù qǐ r rǔ bǔ bù wéi jī fū xīn fù pǐ mǎn wěi huáng shòu jí sì zhī wěi liáo lì fú zhī kě lìng chōng yuè fāng
治小儿胎中宿热，乳母饮食粗恶辛苦，乳汁不起儿，乳哺不为肌肤，心腹痞满，萎黄瘦瘠，四肢痿缭戾，服之可令充悦方∶
sháo yào chái hú gè èr liǎng dài huáng rén shēn gè yī liǎng gān jiāng rú rè yǐ zhǐ shí dài gān cǎo gè bàn liǎng
芍药柴胡（各二两） 大黄人参（各一两）干姜（如热以枳实代） 甘草（各半两）
biē jiǎ fú líng gè yī liǎng bàn
鳖甲茯苓（各一两半）
shàng bā wèi wèi mò mì wán rú dà dòu fú yī wán yī suì yǐ shàng rǔ fú sān wán qī suì r fú shí wán rì èr
上八味为末，蜜丸如大豆，服一丸，一岁以上乳服三丸，七岁儿服十丸，日二。
niú huáng wán
牛黄丸
zhì xiǎo ér sù rǔ bù xiāo fù tòng jīng tí fāng
治小儿宿乳不消，腹痛惊啼方。
niú huáng sān zhū fù zǐ yī méi zhēn zhū bā dòu xìng rén gè yī liǎng
牛黄（三铢） 附子（一枚） 真珠巴豆杏仁（各一两）
shàng wǔ wèi dǎo fù zǐ zhēn zhū wèi mò xià shāi bié dǎo bā dòu xìng rén lìng rú ní nà yào jí niú huáng dǎo yī qiān èr bǎi chǔ yào chéng ruò gān rù shǎo mì zú zhī
上五味捣附子、真珠为末，下筛，别捣巴豆、杏仁令如泥，纳药及牛黄捣一千二百杵，药成，若干入少蜜足之。
bǎi rì r fú rú sù mǐ yī wán sān suì r fú rú má zi yī wán wǔ liù suì r fú rú hú dòu yī wán rì èr xiān rǔ bǔ le fú zhī gé shàng xià xī dāng wēi zhuǎn yào wán chū zhě bìng yù sàn chū zhě gèng fú yǐ yào wán chū wèi dù
百日儿服如粟米一丸，三岁儿服如麻子一丸，五六岁儿服如胡豆一丸，日二，先乳哺了服之，膈上下悉当微转，药完出者病愈，散出者更服，以药完出为度。
máng xiāo zǐ wán
芒硝紫丸
zhì xiǎo ér sù shí pǐ qì tán yǐn wǎng lái hán rè bù yù shí xiāo shòu fāng
治小儿宿食癖气痰饮，往来寒热不欲食，消瘦方。
máng xiāo dài huáng gè sì liǎng bàn xià gān suì gè èr liǎng dài zhě yī liǎng bā dòu èr bǎi méi xìng rén yī bǎi èr shí méi
芒硝大黄（各四两） 半夏甘遂（各二两） 代赭（一两） 巴豆（二百枚） 杏仁（一百二十枚）
shàng qī wèi wèi mò bié dǎo bā dòu xìng rén zhì rú gāo xuán nà yào mò dǎo sān qiān chǔ lìng xiāng hè hé qiáng zhě nà shǎo mì
上七味为末，别捣巴豆杏仁治如膏，旋纳药末捣三千杵，令相和合，强者纳少蜜。
bǎi rì r fú rú hú dòu yī wán guò bǎi rì zhì yī suì fú èr wán suí r dà xiǎo yǐ yì jié dù dāng hou r dà biàn zhōng yào chū wèi yù ruò bù chū gèng fú rú chū
百日儿服如胡豆一丸，过百日至一岁服二丸，随儿大小以意节度，当候儿大便中药出为愈，若不出，更服如初。
zhì bā suì yǐ shàng r rè jié tán shí bù néng shí zì xià fāng
治八岁以上儿热结痰实，不能食，自下方∶
bái sháo zhī zǐ zhī mǔ dài huáng gè èr liǎng chái hú yī liǎng liù zhū shēng má huáng lián huáng qín gè èr liǎng bàn
白芍栀子知母大黄（各二两） 柴胡（一两六铢） 升麻黄连黄芩（各二两半）
zhú yè qiè yī shēng bàn jié gěng yī liǎng bàn xì xīn shí wǔ zhū
竹叶（切一升半） 桔梗（一两半） 细辛（十五铢）
shàng shí yī wèi jǔ yǐ shuǐ liù shēng zhǔ qǔ yī shēng bā hé qù zǐ fēn sì fú shí suì r wèi sān fú
上十一味咀，以水六升，煮取一升八合，去滓，分四服，十岁儿为三服。
yī běn yǒu zhǐ shí xìng rén gè yī liǎng bàn wú jié gěng huáng lián
一本有枳实、杏仁各一两半，无桔梗、黄连。
zhì shí wǔ yǐ xià r rè jié duō tán shí yǐn jiǎn zì xià fāng
治十五以下儿热结多痰，食饮减，自下方∶
dài huáng chái hú huáng qín zhǐ shí gè yī liǎng shí bā zhū shēng má bái sháo zhī mǔ zhī zǐ gè èr liǎng bàn shēng jiāng shí bā zhū xìng rén èr liǎng zhú yè qiè yī shēng bàn
大黄柴胡黄芩枳实（各一两十八铢） 升麻白芍知母栀子（各二两半） 生姜（十八铢） 杏仁（二两） 竹叶（切，一升半）
shàng shí yī wèi jǔ yǐ shuǐ liù shēng bàn zhǔ qǔ èr shēng shí suì zhì shí wǔ zhě fēn sān fú
上十一味咀，以水六升半，煮取二升，十岁至十五者分三服。
niú huáng shuāng wán
牛黄双丸
zhì xiǎo ér jiē shi rǔ shí bù xiāo xīn fù tòng fāng
治小儿结实，乳食不消，心腹痛方。
niú huáng tài shān gān suì gè bàn liǎng zhēn zhū liù zhū xìng rén sháo yào huáng qín gè yī liǎng bā dòu shí bā zhū
牛黄太山甘遂（各半两） 真珠（六铢） 杏仁芍药黄芩（各一两） 巴豆（十八铢）
shàng qī wèi wèi mò mì wán yī suì r yǐn fú rú má zi èr wán dàn suí dà xiǎo jiā jiǎn zhī
上七味为末蜜丸，一岁儿饮服如麻子二丸，但随大小加减之。
niú huáng biē jiǎ wán
牛黄鳖甲丸
zhì shào xiǎo pǐ shí zhuàng rè shí bù xiāo huà zhōng è wǔ qì fāng
治少小癖实壮热，食不消化，中恶忤气方。
niú huáng nóng pǔ fú líng guì xīn bái sháo gān jiāng gè bàn liǎng mài qū chái hú dài huáng biē jiǎ zhǐ shí chuān xiōng gè yī liǎng
牛黄浓朴茯苓桂心白芍干姜（各半两） 麦曲柴胡大黄鳖甲枳实川芎（各一两）
shàng shí èr wèi wèi mò mì wán rú xiǎo dòu dà rì sān fú yǐ yì liàng zhī
上十二味为末，蜜丸如小豆大，日三服，以意量之。
yuán huā wán
芫花丸
zhì xiǎo ér xīn xià pǐ tán pǐ jié jù fù dà zhàng mǎn shēn tǐ zhuàng rè bù yù bǔ rǔ fāng
治小儿心下痞，痰癖结聚，腹大胀满，身体壮热，不欲哺乳方。
yuán huā huáng qín gè yī liǎng dài huáng xióng huáng gè èr liǎng bàn
芫花黄芩（各一两） 大黄雄黄（各二两半）
shàng sì wèi wèi mò mì hé gèng dǎo yī qiān chǔ sān suì r zhì yī suì yǐ xià fú rú sù mǐ yī wán yù fú wán nà r hóu zhōng lìng mǔ yǔ rǔ
上四味为末，蜜和更捣一千杵，三岁儿至一岁以下服如粟米一丸，欲服丸纳儿喉中，令母与乳。
ruò zhǎng fú xiāo bìng zhě dāng yǐ yì xiāo xī yǔ fú zhī yǔ rǔ bǔ xiāng bì
若长服消病者，当以意消息与服之，与乳哺相避。
zhēn zhū wán
真珠丸
zhì xiǎo ér tán shí jié jù sù pǐ léi lù bù néng yǐn shí fāng
治小儿痰实结聚，宿癖羸露，不能饮食方。
zhēn zhū bàn liǎng mài dōng yī liǎng ruí rén èr bǎi méi bā dòu sì shí méi
真珠（半两） 麦冬（一两） 蕤仁（二百枚） 巴豆（四十枚）
shàng sì wèi wèi mò mì wán qī suì r fú èr wán rú xiǎo dòu dà èr bǎi rì r fú rú má zi èr wán jiàn zēng yǐ zhī wèi dù dāng xià bìng chì huáng bái hēi kuí zhī xià wù jué yào bìng jìn xià zì zhǐ
上四味为末蜜丸，期岁儿服二丸如小豆大，二百日儿服如麻子二丸，渐增以知为度，当下病赤黄白黑葵汁，下勿绝药，病尽下自止。
jiǔ fú shǐ xiǎo ér féi bái shén yàn
久服使小儿肥白，甚验。
biē jiǎ wán
鳖甲丸
zhì shào xiǎo fù zhōng jié jiān xié xià yǒu zhěn shǒu zú fán rè fāng
治少小腹中结坚，胁下有疹，手足烦热方。
biē jiǎ bái sháo dài huáng gè sān shí zhū fú líng chái hú gān jiāng gè èr shí sì zhū guì xīn liù zhū
鳖甲白芍大黄（各三十铢） 茯苓柴胡干姜（各二十四铢） 桂心（六铢）？
chóng qí cáo gè èr shí méi
虫蛴螬（各二十枚）
shàng jiǔ wèi yǐ mò mì hé fú rú wú zǐ qī wán jiàn jiàn jiā zhī yǐ zhī wèi dù
上九味以末蜜和，服如梧子七丸，渐渐加之，以知为度。
biē tóu wán
鳖头丸
zhì xiǎo ér pǐ qì xié xià fù zhōng yǒu jī jù jiān tòng fāng
治小儿痞气，胁下腹中有积聚坚痛方。
biē tóu yī méi gān pí bàn liǎng méng chóng chóng táo rén gè shí bā zhū
鳖头（一枚） 甘皮（半两） 虻虫虫桃仁（各十八铢）
shàng wǔ wèi wèi mò mì wán fú rú xiǎo dòu èr wán rì sān dà biàn bù lì jiā dà huáng shí bā zhū yǐ zhī wèi dù
上五味为末蜜丸，服如小豆二丸，日三，大便不利，加大黄十八铢，以知为度。
zhì xiǎo ér léi shòu yi cháng fú bù fáng rǔ fāng
治小儿羸瘦，宜常服不妨乳方∶
gān cǎo wǔ liǎng wèi mò mì wán yī suì r rú xiǎo dòu shí wán rì sān fú jǐn jí gèng hé
甘草五两为末蜜丸，一岁儿如小豆十丸，日三，服尽即更合。
guì xīn jú pí tāng
桂心橘皮汤
zhì xiǎo ér wǔ liù rì bù shí qì nì fāng
治小儿五六日不食，气逆方。
guì xīn rén shēn gè bàn liǎng jú pí sān liǎng shǔ mǐ wǔ hé chéng tuò xiè wǔ liǎng
桂心人参（各半两） 橘皮（三两） 黍米（五合） 成箨薤（五两）
shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ qī shēng xiān zhǔ yào jiān qǔ èr shēng cì xià xiè mǐ mǐ shú yào chéng shāo shāo fú zhī
上五味咀，以水七升先煮药，煎取二升，次下薤米，米熟药成，稍稍服之。
dì huáng wán
地黄丸
zhì shào xiǎo wèi qì bù tiáo bù shì shí shēng jī ròu fāng
治少小胃气不调，不嗜食生肌肉方。
gàn dì huáng dài huáng gè yī liǎng liù zhū fú líng shí bā zhū dāng guī chái hú xìng rén gè bàn liǎng
干地黄大黄（各一两六铢） 茯苓（十八铢） 当归柴胡杏仁（各半两）
shàng liù wèi wèi mò yǐ mì wán rú má zi dà fú wǔ wán rì sān
上六味为末，以蜜丸如麻子大，服五丸，日三。
mǎ tōng sù wán
马通粟丸
zhì shào xiǎo xié xià yǒu qì nèi tòng chuǎn nì qì xi nán wǎng lái hán rè léi shòu bù shí fāng
治少小胁下有气内痛，喘逆气息难，往来寒热，羸瘦不食方。
mǎ tōng zhōng sù shí bā zhū xìng rén zǐ wǎn xì xīn gè bàn liǎng wǔ wèi zǐ shí gāo qín jiāo bàn xià fú líng gè liù zhū
马通中粟（十八铢） 杏仁紫菀细辛（各半两） 五味子石膏秦艽半夏茯苓（各六铢）
shàng jiǔ wèi wèi mò mì wán fú rú xiǎo dòu shí wán rì sān bù zhī jiā zhì èr shí wán
上九味为末蜜丸，服如小豆十丸，日三，不知加至二十丸。
zhì shào xiǎo fù zhàng mǎn fāng
治少小腹胀满方∶
shāo fù mǔ zhǐ jia huī rǔ tóu shàng yǐn zhī
烧父母指甲灰，乳头上饮之。
yòu fāng jiǔ gēn zhī hé zhū zhī jiān xì xì fú zhī
又方韭根汁和猪脂，煎细细服之。
yòu fāng chē gū zhōng zhī hé lún xià tǔ rú dàn wán tūn zhī lì yù
又方车毂中脂和轮下土如弹丸，吞之立愈。
yòu fāng mǐ fěn yán děng fēn chǎo biàn sè fù shàng mó zhī
又方米粉、盐等分，炒变色，腹上摩之。
dāng guī wán
当归丸
zhì xiǎo ér tāi hán tí fù zhōng tòng shé shàng hēi qīng xián xià fāng yī míng hēi wán
治小儿胎寒KT 啼，腹中痛，舌上黑，青涎下方（一名黑丸）。
dāng guī yě láng dú gè jiǔ zhū wú zhū yú yī zuò xìng rén chuān jiāo gè bàn liǎng xì xīn gān jiāng fù zǐ gè shí bā zhū bā dòu shí méi chǐ qī hé
当归野狼毒（各九铢） 吴茱萸（一作杏仁） 川椒（各半两） 细辛干姜附子（各十八铢） 巴豆（十枚） 豉（七合）
shàng jiǔ wèi dǎo bā zhòng xià shāi
上九味捣八种下筛，
chèng yào mò lìng zú
秤药末令足，
yán bā dòu rú gāo
研巴豆如膏，
shāo shāo nà yào mò
稍稍纳药末，
dǎo lìng xiāng de
捣令相得，
mì hé
蜜和，
sāng bēi shèng
桑杯盛，
zhēng wǔ shēng mǐ fàn
蒸五升米饭，
xià chū dǎo yī qiān chǔ
下出捣一千杵，
yī yuè r fú rú shǔ mǐ yī wán
一月儿服如黍米一丸，
rì yī yè èr
日一夜二，
bù zhī shāo jiā
不知稍加，
yǐ zhī wèi dù
以知为度，
yì zhì shuǐ pǐ
亦治水癖。
mǎ chǐ fán wán
马齿矾丸
zhì xiǎo ér tāi hán tí jīng xián fù zhàng bù shì shí dà biàn qīng huáng bìng dà rén xū lěng nèi lěng huò yǒu shí bù kě tǔ xià fāng
治小儿胎寒KT 啼，惊痫腹胀，不嗜食，大便青黄，并大人虚冷内冷，或有实不可吐下方。
wèi
为？
zhì xiǎo ér hū huàn fù tòng yāo jiǎo hàn chū míng yuē tāi hán fāng
治小儿忽患腹痛，夭矫汗出，名曰胎寒方∶
zhǔ lí yè nóng zhī qī hé kě sān sì dù yǐn zhī
煮梨叶浓汁七合，可三四度饮之。
bàn xià wán
半夏丸
zhì xiǎo ér bào fù mǎn yù sǐ fāng
治小儿暴腹满欲死方。
bàn xià suí duō shǎo wēi huǒ pào zhī dǎo mò jiǔ hé fú rú sù mǐ lì dà wǔ wán rì sān lì yù
半夏随多少，微火炮之，捣末，酒和服如粟米粒大五丸，日三，立愈。
zhì xiǎo ér huò luàn tǔ lì fāng
治小儿霍乱吐痢方∶
rén shēn yī liǎng nóng pǔ gān cǎo gè bàn liǎng bái zhú shí bā zhū
人参（一两） 浓朴甘草（各半两） 白术（十八铢）
shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ èr shēng èr hé zhǔ qǔ bàn shēng liù shí rì r fú yī hé bǎi rì r fēn sān fú qī suì r fēn èr fú zhōng jiān gé rǔ fú zhī
上四味咀，以水二升二合，煮取半升，六十日儿服一合，百日儿分三服，期岁儿分二服，中间隔乳服之。
rǔ mǔ jì shēng lěng yóu nì děng
乳母忌生冷油腻等。
yī fāng jiā gān jiāng yī fēn huò jiā shēng jiāng sān fēn
一方加干姜一分或加生姜三分。
huò xiāng tāng
藿香汤
zhì dú wǎ sī tǔ xià fù zhàng nì hài rǔ bǔ fāng
治毒瓦斯吐下，腹胀逆害乳哺方。
huò xiāng yī liǎng shēng jiāng sān liǎng qīng zhú rú gān cǎo gè bàn liǎng
藿香（一两） 生姜（三两） 青竹茹甘草（各半两）
shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ èr shēng zhǔ qǔ bā hé měi fú yī hé rì sān yǒu rè jiā shēng má bàn liǎng
上四味咀，以水二升，煮取八合，每服一合，日三，有热加升麻半两。
zhì hái zi huò luàn yǐ yòng lì yàn fāng
治孩子霍乱已用立验方∶
rén shēn lú tuò gè bàn liǎng biǎn dòu téng èr liǎng cāng mǐ yī zuǒ
人参芦箨（各半两） 扁豆藤（二两） 仓米（一撮）
shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ èr shēng zhǔ qǔ bā hé fēn wēn fú
上四味咀，以水二升，煮取八合分温服。
yòu fāng rén shēn yī liǎng mù guā yī méi cāng mǐ yī zuǒ
又方人参（一两） 木瓜（一枚） 仓米（一撮）
shàng sān wèi jǔ yǐ shuǐ zhǔ fēn fú yǐ yì liàng zhī lì xiào
上三味咀，以水煮分服，以意量之，立效。
zhì xiǎo ér huò luàn fāng
治小儿霍乱方∶
niú xián guàn kǒu zhōng yī hé
牛涎灌口中一合。
yòu fāng yán niào zǐ rǔ shàng fú zhī
又方研尿滓，乳上服之。
zhì shào xiǎo tǔ lì fāng
治少小吐痢方∶
luàn fā bàn liǎng shāo huī lù jiǎo liù zhū
乱发（半两烧灰） 鹿角（六铢）
shàng èr wèi wèi mò mǐ zhī fú yī dāo guī rì sān fú
上二味为末，米汁服一刀圭，日三服。
zhì xiǎo ér pǐ jiǔ liǎng rǔ xià yī cùn gè sān zhuàng
治小儿癖，灸两乳下一寸各三壮。