千金方 · 孙思邈 · Chapter 58 of 228

治诸风方·偏风第四

PinyinModern Translation
Size

fāng shí èr shǒu zhēn jiǔ fǎ wǔ shǒu

(方十二首针灸法五首)

fáng fēng tāng

防风汤

zhì piān fēng zhēn quán chǔ liáo ān píng gōng fāng

治偏风甄权处疗安平公方。

fáng fēng chuān xiōng bái zhǐ niú xī gǒu jǐ pì bái zhú gè yī liǎng qiāng huó gé gēn fù zǐ wài tái zuò rén cān xìng rén gè èr liǎng yì yǐ rén shí gāo guì xīn gè sān liǎng má huáng sì liǎng shēng jiāng wǔ liǎng

防风川芎白芷牛膝狗脊萆白术(各一两) 羌活葛根附子(《外台》作人参) 杏仁(各二两) 薏苡仁石膏桂心(各三两) 麻黄(四两) 生姜(五两)

shàng shí liù wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu èr shēng zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú

上十六味咀,以水一斗二升,煮取三升,分三服。

yī jì jué hǎo gèng jìn yī jì jí yí dù zhēn jiǔ jì jiǔ zhēn jí chài

一剂觉好,更进一剂,即一度针,九剂九针即瘥。

jiǔ yì de

灸亦得。

zhēn fēng chí yī xué jiān yī xué qǔ chí yī xué zhī gōu yī xué wǔ shū yī xué yáng líng quán yī xué jù xū xià lián yī xué

针风池一穴、肩一穴、曲池一穴、支沟一穴、五枢一穴、阳陵泉一穴、巨虚下廉一穴。

fán zhēn qī xué jí chài

凡针七穴即瘥。

rén shòu gōng bèi shēn huàn jiǎo fèng chì zhēn huán tiào yī xué yáng líng quán yī xué jù xū xià lián yī xué yáng fǔ yī xué

仁寿宫备身患脚奉敕,针环跳一穴、阳陵泉一穴、巨虚下廉一穴、阳辅一穴。

fán zhēn sì xué jí néng qǐ xíng

凡针四穴即能起行。

dà lǐ zhào qīng huàn fēng yāo jiǎo bù suí bù néng guì qǐ xíng zhēn shàng yī xué huán tiào yī xué yáng líng quán yī xué jù xū xià lián yī xué

大理赵卿患风腰脚不随不能跪起行,针上一穴、环跳一穴、阳陵泉一穴、巨虚下廉一穴。

fán zhēn sì xué jí néng guì qǐ

凡针四穴即能跪起。

kù dí qīn huàn piān fēng bù dé wǎn gōng zhēn jiān yī xué jí de wǎn gōng

库狄钦患偏风不得挽弓,针肩一穴即得挽弓。

zhēn quán suǒ xíng

甄权所行。

zhì wěi tuì fēng bàn shēn bù suí shī yīn bù yǔ zhě fāng

治猥退风半身不遂失音不语者方∶

xìng rén qù shuāng rén jí pí jiān sān dòu xǐ rù jiù dǎo èr dòu lìng suì yán rú hán shí zhōu fǎ qǔ zhī bā shēng jiān qǔ sì shēng kǒu cháng kàn xiāng huá jí shú rú wèi jí cǐ zé wèi bù shú wéi shú wèi miào tíng jí lěng

杏仁去双仁及皮尖三斗洗,入臼捣二斗令碎,研如寒食粥法,取汁八升,煎取四升,口尝看香滑即熟,如未及此,则为不熟,唯熟为妙,停极冷。

rán hòu nà hǎo qū yī dǒu liù shēng jiān qǔ bā shēng dì yī biàn yě

然后纳好曲一斗六升,煎取八升,第一遍也。

cì yī chuī fù qǔ xìng rén sān shēng yán qǔ yī dòu èr shēng zhī jiān qǔ liù shēng dì èr yě

次一炊,复取杏仁三升研取一斗二升汁,煎取六升,第二也。

cì yī chuī zhǔn dì èr qǔ xìng rén zhī duō shǎo wèi dì sān yě

次一炊,准第二取杏仁汁多少为第三也。

ruò yí mǐ bù zú bié gèng qǔ èr shēng xìng rén yán qǔ bā shēng zhī jiān qǔ sì shēng

若疑米不足,别更取二升杏仁研,取八升汁煎取四升。

gèng zhēn zhuó chuī mǐ zhī

更斟酌炊米之。

ruò yóu bù zú gèng yán xìng rén èr shēng qǔ bā shēng zhī jiān qǔ sì shēng gèng zhī yǐ shú wéi xiàn

若犹不足,更研杏仁二升,取八升汁,煎取四升更之,以熟为限。

yī shí mǐ xìng rén sān dòu

一石米杏仁三斗。

suǒ yǐ jié cì yán xìng rén zhě kǒng bìng jiān zhī cù gù yě

所以节次研杏仁者,恐并煎汁酢故也。

ruò dōng rì rèn yì bìng jiān zhǔn jì sān dòu xìng rén qǔ zhī yī shí liù dòu jiān qǔ bā dǒu sì shēng zì qū

若冬日任意并煎,准计三斗杏仁取汁一石六斗,煎取八斗四升渍曲。

yǐ fēn zhī jiǔ shú fēng sì qī rì kāi chéng qǔ qīng rán hòu yā zāo zāo kě gàn mò hé jiǔ fú zhī dà yàn mì fāng

以分之酒熟封四七日,开澄取清,然后压糟,糟可干末,和酒服之,大验秘方。

yòu fāng bì má zi zhī yī shēng jiǔ yī dòu tóng bō shèng zhe jiǔ zhōng yī rì zhǔ zhī lìng shú fú zhī

又方蓖麻子脂一升、酒一斗铜钵盛,着酒中一日,煮之令熟,服之。

yòu fāng jiǔ bǎi huì cì jiǔ běn shén cì jiǔ chéng jiāng cì jiǔ fēng fǔ cì jiǔ jiān cì jiǔ xīn shù cì jiǔ shǒu wǔ lǐ cì jiǔ shǒu suǐ kǒng cì jiǔ shǒu shǎo yáng cì jiǔ zú wǔ lǐ cì jiǔ zú suǐ kǒng cì jiǔ zú yáng míng gè wǔ bǎi zhuàng

又方灸百会次灸本神次灸承浆次灸风府次灸肩次灸心俞次灸手五里次灸手髓孔次灸手少阳次灸足五里次灸足髓孔次灸足阳明各五百壮。

zhì dà fēng bàn shēn bù suí fāng

治大风半身不遂方∶

cán shā èr shí shú zhēng fēn zuò zhí dài sān méi gè shòu qī dòu rè shèng yī dài zhe huàn chù rú lěng jí qǔ yú dài yī gēn jù qián fǎ shuò shuò yì huàn bǎi bù jīn chài zhǐ xū yáng dǔ niàng jīng mǐ cōng bái jiāng jiāo chǐ děng làn zhǔ rè chī rì shí yī méi shí rì zhǐ

蚕砂二石熟蒸,分作直袋三枚,各受七斗,热盛一袋着患处,如冷即取余袋一根据前法,数数易换,百不禁瘥止,须羊肚酿粳米、葱白、姜、椒、豉等烂煮热吃,日食一枚十日止。

yòu fāng zhēng shǔ rǎng tǔ dài shèng yùn zhī chài

又方蒸鼠壤土袋盛熨之瘥。

gé gēn tāng

葛根汤

zhì sì zhī huǎn ruò shēn tǐ téng tòng bù suí fù rén chǎn hòu zhōng róu fēng jí qì mǎn fāng

治四肢缓弱、身体疼痛不遂、妇人产后中柔风及气满方。

gé gēn sháo yào guì xīn gàn dì huáng qiāng huó gè sān liǎng má huáng gān cǎo gè èr liǎng shēng jiāng liù liǎng

葛根芍药桂心干地黄羌活(各三两) 麻黄甘草(各二两) 生姜(六两)

shàng bā wèi jǔ yǐ qīng jiǔ sān shēng shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ sān shēng wēn fú wǔ hé rì sān

上八味咀,以清酒三升,水五升,煮取三升,温服五合,日三。

má zi tāng

麻子汤

zhì dà fēng zhōu shēn sì zhī luán jí

治大风周身四肢挛急,

fēng xíng zài pí fū

风行在皮肤,

shēn láo qiáng fú zhī bù xū rén

身劳强服之不虚人,

yòu zhì jīng shén méng mèi zhě fāng qiū má zi sān shēng

又治精神蒙昧者方秋麻子(三升,

jìng zé

净择,

shuǐ zì yī xiǔ fáng fēng guì xīn shēng jiāng shí gāo suì mián guǒ jú pí gè èr liǎng má huáng sān liǎng zhú yè cōng bái gè yī wò xiāng chǐ yī hé

水渍一宿) 防风桂心生姜石膏(碎绵裹) 橘皮(各二两)麻黄(三两) 竹叶葱白(各一握) 香豉(一合)

shàng shí wèi jǔ xiān yǐ shuǐ èr dòu bàn zhǔ má zi lìng jí shú lù qù zǐ qǔ jiǔ shēng

上十味咀,先以水二斗半煮麻子,令极熟,漉去滓,取九升。

bié zhǔ má huáng liǎng fèi lüè qù mò nà zhū yào zhī zhōng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn sān fú kōng fù fú

别煮麻黄两沸掠去沫,纳诸药汁中煮取三升去滓,分三服,空腹服。

dāng wēi hàn hàn chū yǐ fěn tu shēn jí zhòng zhě bù guò liǎng sān jì qīng zhě yī liǎng jì chài

当微汗,汗出以粉涂身,极重者不过两三剂,轻者一两剂瘥。

yǒu rén huàn dà fēng zéi fēng cì fēng jiā dú huó sān liǎng bǐ zhī xiǎo xù mìng tāng zhǔn dāng liù qī jì

有人患大风贼风刺风,加独活三两,比之小续命汤,准当六七剂。

zhòng jǐng sān huáng tāng

仲景三黄汤

zhì zhōng fēng shǒu zú jū luán bǎi jié téng tòng fán rè xīn luàn wù hán jīng rì bù yù yǐn shí fāng

治中风手足拘挛、百节疼痛、烦热心乱、恶寒、经日不欲饮食方。

má huáng sān shí zhū huáng qín shí bā zhū huáng xì xīn gè shí èr zhū dú huó yī liǎng

麻黄(三十铢) 黄芩(十八铢) 黄细辛(各十二铢) 独活(一两)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ dǒu zhǔ qǔ èr shēng fēn èr fú yī fù xiǎo hàn liǎng fù dà hán

上五味咀,以水五斗,煮取二升,分二服,一服小汗,两服大汗。

xīn zhōng rè jiā dà huáng bàn liǎng zhàng mǎn jiā zhǐ shí liù zhū qì nì jiā rén cān xīn jì jiā mǔ lì kě jiā guā lóu gè shí bā zhū xiān yǒu hán jiā fù zǐ yī méi

心中热加大黄半两,胀满加枳实六铢,气逆加人参,心悸加牡蛎,渴加栝蒌各十八铢,先有寒加附子一枚。

bái liǎn yì yǐ tāng

白蔹薏苡汤

zhì fēng shī luán bù kě qū shēn fāng

治风湿挛不可屈伸方。

bái liǎn yì yǐ rén sháo yào guì xīn suān zǎo rén niú xī gān jiāng gān cǎo gè yī shēng fù zǐ sān méi

白蔹薏苡仁芍药桂心酸枣仁牛膝干姜甘草(各一升) 附子(三枚)

shàng jiǔ wèi jǔ yǐ chún jiǔ èr dòu zì yī xiǔ wēi huǒ jiān sān fèi měi fú yī shēng rì sān fú zhàng qǐ xíng

上九味咀,以淳酒二斗渍一宿,微火煎三沸,每服一升,日三,扶杖起行。

bù nài jiǔ wǔ hé

不耐酒五合。

yì fāng yǒu chē qián zǐ

(《翼方》有车前子。

dú huó jì shēng tāng

独活寄生汤

fu yāo bèi tòng zhě jiē yóu shèn qì xū ruò wò lěng shī dì dāng fēng de zhī bù shí sù zhì xǐ liú rù jiǎo xī wèi piān kū lěng bì huǎn ruò téng zhòng huò yāo tòng luán jiǎo zhòng bì yi jí fú cǐ fāng

夫腰背痛者,皆由肾气虚弱、卧冷湿地当风得之,不时速治,喜流入脚膝为偏枯冷痹缓弱疼重、或腰痛挛脚重痹,宜急服此方。

dú huó sān liǎng jì shēng gǔ jīn lù yàn yòng xù duàn dù zhòng niú xī xì xīn qín jiāo fú líng guì xīn fáng fēng chuān xiōng gàn dì huáng rén shēn gān cǎo dāng guī sháo yào gè èr liǎng

独活(三两) 寄生(《古今录验》用续断) 杜仲牛膝细辛秦艽茯苓桂心防风川芎干地黄人参甘草当归芍药(各二两)

shàng shí wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú wēn shēn wù lěng

上十五味咀,以水一斗,煮取三升,分三服,温身勿冷。

fēng xū xià lì zhě chú gàn dì huáng

风虚下利者,除干地黄。

fú tāng qǔ shuò yè huǒ liǎo nóng ān xí shàng jí rè mián shàng

服汤取蒴叶火燎浓安席上及热眠上。

lěng fù liǎo zhī

冷复燎之。

dōng yuè qǔ gēn chūn qǔ jīng áo wò zhī jiā

冬月取根、春取茎熬卧之佳。

qí yú fū yùn bù jí shuò zhēng wèi yù yě

其余敷熨不及蒴蒸为愈也。

zhū chǔ fēng shī yì yòng cǐ fǎ xīn chǎn jìng biàn huàn fù tòng bù dé zhuàn dòng jí yāo jiǎo luán tòng bù dé qū shēn bì ruò zhě yi fú cǐ tāng chú fēng xiāo xuè

诸处风湿亦用此法,新产竟便患腹痛不得转动,及腰脚挛痛不得屈伸痹弱者,宜服此汤除风消血。

zhǒu hòu yǒu fù zǐ yī méi wú jì shēng rén shēn gān cǎo dāng guī

(《肘后》有附子一枚,无寄生、人参、甘草、当归。

jú huā jiǔ

菊花酒

zhì nán nǚ fēng xū hán lěng yāo bèi tòng shí shǎo léi shòu wú yán sè xū xī shǎo qì qù fēng lěng bǔ bù zú fāng

治男女风虚寒冷腰背痛,食少羸瘦无颜色、嘘吸少气,去风冷补不足方。

jú huā dù zhòng gè yī jīn fáng fēng fù zǐ huáng gān jiāng guì xīn dāng guī shí hú gè sì liǎng zǐ shí yīng shàng shí wǔ wèi jǔ yǐ jiǔ qī dòu zì wǔ rì yī fù èr hé shāo jiā zhì wǔ hé

菊花杜仲(各一斤) 防风附子黄干姜桂心当归石斛(各四两) 紫石英上十五味咀,以酒七斗渍五日,一服二合,稍加至五合。

rì sān qiān jīn yì bù yòng gān jiāng

日三(《千金翼》不用干姜。

dù zhòng jiǔ

杜仲酒

zhì yāo jiǎo téng tòng bù suí fēng xū fāng

治腰脚疼痛不遂风虚方。

dù zhòng bā liǎng shí nán èr liǎng qiāng huó sì liǎng dà fù zǐ wǔ méi

杜仲(八两) 石南(二两) 羌活(四两) 大附子(五枚)

shàng sì wèi jǔ yǐ jiǔ yī dòu zì sān xiǔ měi fú èr hé rì zài

上四味咀,以酒一斗渍三宿,每服二合,日再。

piān yí lěng bìng fù rén fú zhī

偏宜冷病妇人服之。

✦ You read 治诸风方·偏风第四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.