宋史 · 脱脱 · Chapter 104 of 496

志·卷五十七

PinyinModern Translation
Size

lǐ qī jí lǐ qī

◎礼七吉礼七

fēng shàn fén yīn hòu tǔ cháo yè tài qīng gōng tiān shū jiǔ dǐng

○封禅汾阴后土朝谒太清宫天书九鼎

fēng shàn

封禅。

tài zōng jí wèi zhī bā nián tài shān fù lǎo qiān yú rén yì què qǐng dōng fēng

太宗即位之八年,泰山父老千余人诣阙,请东封。

dì qiān ràng wèi huáng hòu cì yǐ qiǎn zhī

帝谦让未遑,厚赐以遣之。

míng nián zǎi chén sòng qí lǜ wén wǔ guān sēng dào qí shòu sān shàng biǎo yǐ qǐng nǎi zhào yǐ shí yī yuè èr shí yī rì yǒu shì yú tài shān mìng hàn lín xué shì hù méng děng xiáng dìng yí zhù

明年,宰臣宋琪率文武官、僧道、耆寿三上表以请,乃诏以十一月二十一日有事于泰山,命翰林学士扈蒙等详定仪注。

jì ér qián yuán wén míng èr diàn zāi zhào tíng fēng shàn ér yǐ shì rì yǒu shì yú nán jiāo

既而乾元、文明二殿灾,诏停封禅,而以是日有事于南郊。

zhēn zōng dà zhōng xiáng fú yuán nián

真宗大中祥符元年,

yǎn zhōu fù lǎo lǚ liáng děng qiān èr bǎi bā shí qī rén jí zhū dào gòng jǔ zhī shì bā bǎi sì shí liù rén yì què chén qǐng

兖州父老吕良等千二百八十七人及诸道贡举之士八百四十六人诣阙陈请,

ér zǎi chén wáng dàn děng yòu lǜ bǎi guān zhū jūn jiāng xiào zhōu xiàn guān lì fán yí sēng dào fù lǎo èr wàn sì qiān sān bǎi qī shí rén wǔ shàng biǎo qǐng

而宰臣王旦等又率百官、诸军将校、州县官吏、蕃夷、僧道、父老二万四千三百七十人五上表请,

shǐ zhào jīn nián shí yuè yǒu shì yú tài shān

始诏今年十月有事于泰山。

qiǎn guān gào tiān de zōng miào shè jì tài yī gōng jí zài jīng cí miào yuè dú

遣官告天地、宗庙、社稷、太一宫及在京祠庙、岳渎,

mìng hàn lín tài cháng lǐ yuàn xiáng dìng yí zhù

命翰林、太常礼院详定仪注,

zhī shū mì yuàn wáng qīn ruò cān zhī zhèng shì zhào ān rén wèi fēng shàn jīng dù zhì zhì shǐ bìng pàn yǎn zhōu

知枢密院王钦若、参知政事赵安仁为封禅经度制置使并判兖州,

sān sī shǐ dīng wèi jì dù liáng cǎo

三司使丁谓计度粮草,

yǐn jìn shǐ cáo lì yòng xuān zhèng shǐ li shén fú xiū xíng gōng dào lù

引进使曹利用、宣政使李神福修行宫道路,

huáng chéng shǐ liú chéng guī děng jì dù fā yùn

皇城使刘承珪等计度发运。

zhào jìn yuán lù cǎi bǔ jí chē qí róu jiàn tián jià yǐ xíng gōng cè guān shè fó sì wèi bǎi guān sù dùn zhī suǒ diào yǎn yùn bīng chōng shān xià dīng yì

诏禁缘路采捕及车骑蹂践田稼,以行宫侧官舍、佛寺为百官宿顿之所,调兖、郓兵充山下丁役。

xíng gōng chú qián hòu diàn wài bìng zhāng mù wèi wū fù yǐ yóu pà

行宫除前后殿外,并张幕为屋,覆以油帊。

réng zēng zì jīng zhì tài shān yì mǎ lìng sān sī yán biàn cài yù hé rù guǎng jì hé yùn yí zhàng shí wù fù yǎn zhōu fā shàng gòng mù yóu huáng hé fú fá zhì yùn zhōu gěi zhì dùn fèi yòng shěng niǎn sòng zhī yì

仍增自京至泰山驿马,令三司沿汴、蔡、御河入广济河运仪仗什物赴兖州,发上供木,由黄河浮筏至郓州,给置顿费用,省辇送之役。

yǐ wáng dàn wèi dà lǐ shǐ wáng qīn ruò wèi lǐ yí shǐ cān zhī zhèng shì féng zhěng wèi yí zhàng shǐ zhī shū mì yuàn chén yáo sōu wèi lǔ bù shǐ zhào ān rén wèi qiáo dào dùn dì shǐ réng zhù wǔ shǐ yìn jí jīng dù zhì zhì shǐ yìn gěi zhī

以王旦为大礼使,王钦若为礼仪使,参知政事冯拯为仪仗使,知枢密院陈尧叟为卤簿使,赵安仁为桥道顿递使,仍铸五使印及经度制置使印给之。

qiǎn shǐ yì yuè zhōu cǎi sān jǐ máo sān shí shù yǒu lǎo rén huáng hào shi zhī bǔ zhōu zhù jiào cì yǐ sù bó

遣使诣岳州,采三脊茅三十束,有老人黄皓识之,补州助教,赐以粟帛。

chū tài píng xīng guó zhōng yǒu de táng xuán zōng shè shǒu yù cè cāng bì zhì shì lìng yì yú jiù suǒ

初,太平兴国中,有得唐玄宗社首玉册、苍璧,至是令瘗于旧所。

qí qián dài fēng shàn tán zhǐ cuī yí zhě mìng xiū wán zhī

其前代封禅坛址摧圯者,命修完之。

shān shàng zhì yuán tái jìng wǔ zhàng gāo jiǔ chǐ sì bì shàng shì yǐ qīng sì miàn rú qí fāng sè

山上置圜台,径五丈,高九尺,四陛,上饰以青,四面如其方色;

yī wěi guǎng yī zhàng wéi yǐ qīng shéng sān zhōu

一壝,广一丈,围以青绳三周。

liáo tán zài qí dōng nán gāo zhàng èr chǐ fāng yī zhàng kāi shàng nán chū hù fāng liù chǐ

燎坛在其东南,高丈二尺,方一丈,开上南出户,方六尺。

shān xià fēng sì tán sì chéng shí èr bì rú yuán qiū zhì shàng shì yǐ xuán sì miàn rú fāng sè

山下封祀坛,四成,十二陛,如圜丘制,上饰以玄,四面如方色;

wài wèi sān wěi liáo tán rú shān shàng tán zhì

外为三壝,燎坛如山上坛制。

shè shǒu tán bā jiǎo

社首坛,八角;

sān chéng měi děng gāo sì chǐ shàng kuò shí liù bù

三成,每等高四尺,上阔十六步;

bā bì shàng děng guǎng bā chǐ zhōng děng guǎng yī zhàng xià děng guǎng yī zhàng èr chǐ

八陛,上等广八尺,中等广一丈,下等广一丈二尺;

sān wěi sì mén rú fāng qiū zhì

三壝四门:如方丘制。

yòu wèi yì kǎn yú rén de wài wěi zhī nèi

又为瘗埳于壬地外壝之内。

yǐ yù wèi wǔ dié dié gè zhǎng chǐ èr cùn guǎng wǔ cùn hòu yī cùn kè zì ér tián yǐ jīn lián yǐ jīn shéng jiān yǐ yù kuì zhì shí shí gǎn zhōng

以玉为五牒,牒各长尺二寸,广五寸,厚一寸,刻字而填以金,联以金绳,缄以玉匮,置石〈石感〉中。

jīn cuì nán yòng yǐ jīn tu shéng dài zhī

(金脆难用,以金涂绳代之。

zhèng zuò pèi zuò yòng yù cè liù fù měi jiǎn zhǎng yī chǐ èr cùn guǎng yī cùn èr fēn hòu sān fēn jiǎn shù liàng wén duō shǎo

)正坐、配坐,用玉册六副,每简长一尺二寸,广一寸二分,厚三分,简数量文多少。

kuì zhǎng yī chǐ sān cùn

匮长一尺三寸。

jiǎn zhǎng rú kuì hòu èr cùn kuò wǔ cùn chán jīn shéng wǔ zhōu dāng chán shéng chù kè wèi wǔ dào ér fēng yǐ jīn ní ní hé jīn fěn rǔ xiāng wèi zhī

检长如匮,厚二寸,阔五寸,缠金绳五周,当缠绳处刻为五道,而封以金泥,(泥和金粉、乳香为之。

yìn yǐ shòu mìng bǎo

)印以受命宝。

fēng kuì dāng bǎo chù kè shēn èr fēn yòng shí shí gǎn cáng zhī

封匮当宝处,刻深二分,用石〈石感〉藏之。

qí shí gǎn yòng yòng shí zài lèi gè fāng wǔ chǐ hòu yī chǐ záo zhōng guǎng shēn lìng róng yù kuì

其〈石感〉用用石再累,各方五尺,厚一尺,凿中广深,令容玉匮。

shí gǎn páng shī jiǎn chù jiē kè shēn qī cùn kuò yī chǐ nán běi gè sān dōng xī gè èr qù yú jiē qī cùn chán shéng chù jiē kè sān dào guǎng yī cùn wǔ fēn shēn sān fēn

〈石感〉旁施检处,皆刻深七寸,阔一尺,南北各三,东西各二,去隅皆七寸,缠绳处皆刻三道,广一寸五分,深三分。

wèi shí jiǎn shí yǐ yè shí gǎn jiē cháng sān chǐ kuò yī chǐ hòu qī cùn kè sān dào guǎng shēn rú chán shéng

为石检十以𢬍〈石感〉,皆长三尺,阔一尺,厚七寸,刻三道,广深如缠绳。

qí dāng fēng chù kè shēn èr cùn qǔ zú róng bǎo jiē yǒu xiǎo shí gài yǔ fēng kè xiāng yìng

其当封处,刻深二寸,取足容宝,皆有小石盖,与封刻相应。

qí jiǎn lì shí gǎn páng dāng kè chù yòu wèi jīn shéng sān yǐ chán shí gǎn jiē wǔ zhōu jìng sān fēn wèi shí ní fēng shí gǎn

其检立〈石感〉旁,当刻处又为金绳三以缠〈石感〉,皆五周,径三分,为石泥封〈石感〉。

ní yòng shí mò hé fāng sè tǔ wèi zhī

(泥用石末和方色土为之。

yòng jīn zhù bǎo yuē tiān xià tóng wén rú yù qián bǎo yǐ fēng shí gǎn jì

)用金铸宝,曰"天下同文",如御前宝,以封〈石感〉际。

jù shí shí èr fēn jù sì yú jiē kuò èr chǐ hòu yī chǐ zhǎng yī zhàng xié kè qí dào yǔ shí gǎn yú xiāng yìng jiē zài lèi wèi wǔ sè tǔ yuán fēng shí gǎn shàng jìng yī zhàng èr chǐ xià jìng sān zhàng jiǔ chǐ

距石十二分,距四隅皆阔二尺,厚一尺,长一丈,斜刻其道,与〈石感〉隅相应,皆再累,为五色土圜封〈石感〉,上径一丈二尺,下径三丈九尺。

mìng zhí shǐ guǎn liú kǎi nèi shì zhāng chéng sù lǐng tú fēng yuán tái shí shí gǎn zhí jí xián yuàn sòng gāo nèi shì hǎo zhāo xìn fēng shè shǒu shí shí gǎn bìng xiān wǎng guī dù zhī

命直史馆刘锴、内侍张承素领徒封圜台石〈石感〉,直集贤院宋皋、内侍郝昭信封社首石〈石感〉,并先往规度之。

xiáng dìng suǒ yán cháo jìn tán zài háng gōng nán fāng jiǔ zhàng liù chǐ gāo jiǔ chǐ sì bì

详定所言:"朝觐坛在行宫南,方九丈六尺,高九尺,四陛。

bì nán miàn liǎng bì yú sān miàn gè yī bì

陛,南面两陛,余三面各一陛。

yī wěi èr fēn zài nán yī fēn zài běi

一壝,二分在南,一分在北。

yòu àn táng fēng shàn bèi fǎ jià

又按唐封禅,备法驾。

zhǔn gù shì shèng yú chū jīng bìng yòng fǎ jià suǒ guò zhōu xiàn bù bèi yí zhàng

准故事,乘舆出京,并用法驾,所过州县不备仪仗。

qí yuán tái shàng shè dēng gē zhōng qìng gè yī jù fēng sì tán gōng jià èr shí jù sì yú lì jiàn gǔ èr wǔ

其圜台上设登歌、钟、磬各一虡,封祀坛宫架二十虡,四隅立建鼓、二舞。

shè dào tán shè dēng gē rú yuán tái tán xià gōng jià èr wǔ rú fēng sì tán

社道坛设登歌如圜台,坛下宫架、二舞如封祀坛。

cháo jìn tán gōng jià èr shí jù bù yòng xióng pí shí èr àn

朝觐坛宫架二十虡,不用熊罴十二案。

yòu àn liù diǎn nán jiāo hé sì tiān dì fú gǔn miǎn chuí bái zhū shí yǒu èr yǒu yī xūn cháng shí èr zhāng

又按《六典》,南郊合祀天地,服衮冕,垂白珠十有二,黝衣𫄸裳十二章。

yù wàng fēng shàn rì yī nán jiāo lì

欲望封禅日依南郊例。

jì lǐ bì yù cháo jìn tán

洎礼毕,御朝觐坛。

zhū zhōu suǒ gòng fāng wù chén liè rú yuán zhèng yí

诸州所贡方物,陈列如元正仪。

lìng shàng shū hù bù gào shì bìng xiān jí tài shān xià

令尚书户部告示,并先集泰山下。

réng zhào chū jīng rì

"仍诏出京日,

jù xiǎo jià yí zhàng tài cháng sì sān bǎi èr shí wǔ rén

具小驾仪仗:太常寺三百二十五人,

bīng bù wǔ bǎi liù shí liù rén

兵部五百六十六人,

diàn zhōng shěng jiǔ shí yī rén

殿中省九十一人,

tài pú sì èr bǎi jiǔ shí jiǔ rén

太仆寺二百九十九人,

liù jūn zhū wèi sì bǎi liù shí bā rén

六军诸卫四百六十八人,

zuǒ yòu jīn wú zhàng gè yī bǎi qī shí liù rén

左右金吾仗各一百七十六人,

sī tiān jiàn sān shí qī rén

司天监三十七人。

yǒu sī yán nán jiāo wéi hào tiān huáng dì qí pèi dì rì yuè wǔ fāng shén zhōu gè yòng bì nèi guān ér xià bié shè liù shí liù duàn fēn chōng

有司言:"南郊惟昊天、皇地祇、配帝、日月、五方、神州各用币,内官而下别设六十六段分充。

àn kāi bǎo tōng lǐ yuè zhèn hǎi dú bì cóng fāng sè jí míng jiē yǒu zhì bì

按《开宝通礼》,岳镇、海渎币从方色,即明皆有制币。

jīn qǐng fēng sì tán nèi guān zhì wài guān sān bǎi yī shí bā wèi shè shǒu tán yuè zhèn yǐ xià yī shí bā wèi bìng yòng fāng sè bì

今请封祀坛内官至外官三百一十八位,社首坛岳镇以下一十八位,并用方色币。

yòu nán jiāo shēng zhèng zuò pèi zuò yòng dú wǔ fāng dì rì yuè shén zhōu gòng yòng yáng shǐ èr shí èr cóng sì qī bǎi sān shí qī wèi réng yǐ qián shù fēn chōng

又南郊牲,正坐、配坐用犊,五方帝、日月、神州共用羊、豕二十二,从祀七百三十七位,仍以前数分充。

jīn qǐng shén zhōu ér shàng shí èr wèi yòng dú qí jiù gōng yáng shǐ gǎi chōng cóng sì shēng

今请神州而上十二位用犊,其旧供羊、豕,改充从祀牲。

yòu jǐng dé zhōng shēng tiān huáng běi jí zài dì yī děng jīn qǐng yì yú cóng sì shēng nèi tǐ jiàn

又景德中,升天皇、北极在第一等,今请亦于从祀牲内体荐。

jiù zhì jiāo sì zhèng zuò pèi zuò rù yǐ huáng huáng dì bài rù yǐ fēi

旧制,郊祀正坐、配坐褥以黄,皇帝拜褥以绯。

zhì shì zhào pèi zuò yǐ fēi bài rù yǐ zǐ

至是,诏配坐以绯,拜褥以紫。

yòu yǐ líng shān qīng jié mìng sì guān chāi jiǎn qí shù huò lìng jiān shè yǒu qī sàng wèi mǎn yú fú wèi zú kū zhě bù dé yù jì nèi shì zhū sī guān chú zhǎng shì sù wèi wài cóng shēng zhě cái èr shí sì rén zhū sī zhí zhǎng jiǔ shí sān rén

又以灵山清洁,命祀官差减其数,或令兼摄,有期丧未满、余服未卒哭者不得预祭,内侍诸司官,除掌事宿卫外,从升者裁二十四人,诸司职掌九十三人。

qí wén wǔ guān shēng shān zhě jiē gōng fú

其文武官升山者,皆公服。

xiáng dìng suǒ yán hàn shū bā shén yǔ lì dài fēng shàn dì wáng jí suǒ chán shān bìng yú qián sì qī rì qiǎn guān zhì jì yǐ tài láo sì tài shān shào láo sì shè shǒu

详定所言:"《汉书》八神与历代封禅帝王及所禅山,并于前祀七日遣官致祭,以太牢祀泰山,少牢祀社首。

jiǔ yuè zhào shěn xíng yuàn kāi fēng fǔ wú zòu dà bì àn

"九月,诏审刑院、开封府毋奏大辟案。

dì xí yí yú chóng dé diàn

帝习仪于崇德殿。

chū lǐ guān yán wú dì wáng qīn xí zhī wén dì yuē zhèn yǐ dá yín gōng zhī yì qǐ dàn láo yě

初,礼官言无帝王亲习之文,帝曰:"朕以达寅恭之意,岂惮劳也。

jì bì dì jiàn lǐ wén yǒu wèi biàn yù zǎi chén yǔ lǐ guān zài yì

"既毕,帝见礼文有未便,谕宰臣与礼官再议。

yú shì xiáng dìng suǒ yán àn kāi bǎo lǐ zé fán liáo bì fēng cè

于是详定所言:"按《开宝礼》,则燔燎毕封册;

kāi yuán gù shì zé fēng shí gǎn hòu fán liáo

开元故事,则封〈石感〉后燔燎。

jīn rú bú duì shén fēng cè zé wèi chēng yín gōng huò fēng shí gǎn hòu sòng shén zé bìng wèi xuān dú

今如不对神封册,则未称寅恭,或封〈石感〉后送神,则并为喧渎。

yù wàng sì zhōng xiàn bì huáng dì shēng tán fēng yù kuì zhì shí gǎn zhōng ní yìn qì fù wèi yǐn fú sòng shén lè zhǐ jǔ liǎo huǒ

欲望俟终献毕,皇帝升坛,封玉匮,置〈石感〉中,泥印讫,复位,饮福,送神,乐止,举燎火。

cì tiān shū jiàng cì jīn guì jiàng

次天书降,次金匮降。

lǐ yí shǐ zòu lǐ bì huáng dì hái dà cì sì fēng shí gǎn bì huáng dì zài shēng tán xǐng shì

礼仪使奏礼毕,皇帝还大次,俟封〈石感〉毕,皇帝再升坛省视。

yuán sì lǐ yǐ bì gèng bù jǔ lè

缘祀礼已毕,更不举乐。

shěng qì jiàng tán

省讫,降坛。

réng zhào shān shàng yà xiàn zhōng xiàn dēng gē zuò yuè

"仍诏山上亚献、终献,登歌作乐。

shí yuè wù zǐ shuò jìn tiān xià tú shā yī yuè

十月戊子朔,禁天下屠杀一月。

dì zì gào miào jí píng hūn shū shí zì jìn fā zhì xíng lǐ qián bìng jìn yīn yuè

帝自告庙,即屏荤蔬食,自进发至行礼前,并禁音乐。

yǒu sī qǐng dēng fēng rì yuán tái lì huáng huī zhàng zhì shān xià tán shè quán huǒ

有司请登封日圜台立黄麾仗,至山下坛设权火。

jiāng xíng lǐ rán jù xiāng zhǔ yòu chū zhū zì qī pái qiǎn zhí zhàng zhě chuán fù shān xià

将行礼,然炬相属,又出朱字漆牌,遣执仗者传付山下。

pái zhì gōng qīng jiù wèi huáng dì jiù wàng liáo wèi shān shàng chuán hū wàn suì xià jí jǔ liǎo

牌至,公卿就位,皇帝就望燎位,山上传呼万岁,下即举燎。

huáng dì hái dà cì jiě yán yòu chuán hū ér xià sì guān shǐ tuì

皇帝还大次,解严,又传呼而下,祀官始退。

shè shǒu yì kǎn yì shè quán huǒ sān wéi zhǔn

社首瘗坎,亦设权火三为准。

qiǎn sī tiān shè lòu hú shān zhī shàng xià mìng zhòng guān fù xiào rì jǐng fù yú tán cè jī bǎn xiāng yìng

遣司天设漏壶山之上下,命中官复校日景,复于坛侧击板相应。

zì tài píng dǐng tiān mén huáng xiàn lǐng dài yuè guān gè shù zhǎng gān jiē lóng dēng xià zhào yǐ xiāng cān hou

自太平顶、天门、黄岘岭、岱岳观,各竖长竿,揭笼灯下照,以相参候。

xīn mǎo fā jīng shī yǐ yù lù zài tiān shū xiān xíng

辛卯,发京师,以玉辂载天书先行。

cì rì rú zhī

次日如之。

zhì yùn zhōu lìng cóng guān wèi shì shū shí

至郓州,令从官、卫士蔬食。

dīng wèi cì fèng gāo gōng

丁未,次奉高宫。

wù shēn zhāi wū mù qīng diàn zhū shēng shān zhě guān gěi yī lìng sì rì mù yù fú zhī

戊申,斋于穆清殿,诸升山者官给衣,令祀日沐浴服之。

gēng xū dì fú tōng tiān guān jiàng shā páo chéng jīn lù bèi fǎ jià zhì shān mén wò cì gǎi fú xuē páo chéng bù niǎn dēng shān lǔ bù yí wèi liè shān xià tiān shū zhàng bù shàng shān yǔ fǎ jià zhàng jiān lì

庚戌,帝服通天冠、绛纱袍,乘金辂,备法驾,至山门幄次,改服靴袍,乘步辇登山,卤簿、仪卫列山下,天书仗不上山,与法驾仗间立。

zhī zhì gào zhū xùn fèng yù cè dié jí yuán tái xíng shì guān xiān shēng qiě yǐ huí mǎ lǐng zhì tiān mén lù jùn jué rén gěi héng bǎn èr cháng sān chǐ xǔ xì cǎi liǎng duān shī yú bèi yīng xuǎn cóng zú tuī yǐn ér shàng

知制诰朱巽奉玉册牒及圜台行事官先升,且以回马岭至天门路峻绝,人给横板二,长三尺许,系彩两端,施于背,膺选从卒,推引而上。

wèi shì jiē gěi dīng xié gòng fèng mǎ zhǐ yú zhōng lù

卫士皆给钉鞋,供奉马止于中路。

zì shān zhǐ pán dào zhì tài píng dǐng fán liǎng bù yī rén cǎi zēng xiāng jiàn shù dāng dào zhě bù fá zhǐ yíng yǐ zēng

自山趾盘道至太平顶,凡两步一人,彩缯相间,树当道者不伐,止萦以缯。

dì měi jīng shǎn xiǎn bì jiàng niǎn tú bù

帝每经陕险,必降辇徒步。

yà xiàn níng wáng yuán wò zhōng xiàn shū wáng yuán chēng lǔ bù shǐ chén yáo sōu cóng

亚献宁王元偓,终献舒王元偁,卤簿使陈尧叟从。

sì guān diǎn zhuàn xí yí yú huán tán

祀官、点馔习仪于圜坛。

shì xī shān xià ba jǐng chǎng

是夕,山下罢警场。

xīn hài shè hào tiān shàng dì wèi yú yuán tái fèng tiān shū yú zuò zuǒ tài zǔ tài zōng bìng pèi xī běi cè xiàng dì fú gǔn miǎn shēng tái diàn xiàn xī qù shì wèi fú zhái zhǐ yú wěi mén lóng zhú qián dǎo yì chè zhī

辛亥,设昊天上帝位于圜台,奉天书于坐左,太祖、太宗并配西北侧向,帝服衮冕,升台奠献,悉去侍卫,拂翟止于壝门,笼烛前导亦彻之。

yù cè wén yuē sì tiān zǐ chén mǒu gǎn zhāo gào yú hào tiān shàng dì chén sì yīng jǐng mìng zhāo shì shàng qióng

玉册文曰:"嗣天子臣某,敢昭告于昊天上帝:臣嗣膺景命,昭事上穹。

xī tài zǔ yī ràng kāi jī tài zōng yōu qín zhì zhì kuò qīng huán yǔ hùn yī chē shū gù yì shēng zhōng yǐ yán jī qìng

昔太祖揖让开基,太宗忧勤致治,廓清寰宇,混一车书,固抑升中,以延积庆。

yuán fú xī zuò zhòng bǎo xiào xiáng yì yù xián huái fēng nián lǚ yīng

元符锡祚,众宝效祥,异域咸怀,丰年屡应。

qián xiū fēng sì qí fú lí yuán

虔修封祀,祈福黎元。

jǐn yǐ yù bó xī shēng zī chéng shù pǐn bèi cí yīn liáo shì jiàn zhì chéng

谨以玉帛、牺牲、粢盛、庶品,备兹禋燎,式荐至诚。

huáng bó kǎo tài zǔ huáng dì huáng kǎo tài zōng huáng dì pèi shén zuò zhǔ

皇伯考太祖皇帝、皇考太宗皇帝配神作主。

shàng xiǎng

尚飨。

yù dié wén yuē yǒu sòng sì tiān zǐ chén mǒu gǎn zhāo gào yú hào tiān shàng dì qǐ yùn dà tóng wéi sòng shòu mìng tài zǔ zhào jī gōng chéng zhì dìng

"玉牒文曰:"有宋嗣天子臣某,敢昭告于昊天上帝:启运大同,惟宋受命,太祖肇基,功成治定;

tài zōng yīng tú chóng xī lěi shèng

太宗膺图,重熙累盛。

yuè wéi chōng rén pī chéng liè shèng yín gōng fèng tiān yōu qín tīng zhèng

粤惟冲人,丕承列圣,寅恭奉天,忧勤听政。

yī jì yú zī sì ào lái jì pī kuàng shū yóu yuán fú zhāng shì chǔ qìng fā xiáng qīng jìng kě zhì shí hé nián fēng qún shēng xián suì

一纪于兹,四隩来暨,丕贶殊尤,元符章示,储庆发祥,清净可致,时和年丰,群生咸遂。

yǎng hé gù huái gǎn wàng jì zhì qiān yì dà fēng yù shēn zhāo shì

仰荷顾怀,敢忘继志,佥议大封,聿申昭事。

gōng zhì qiáo yuè duì yuè shàng tiān shuài lǐ zhī sù bèi wù jí juān yǐ rén shǒu wèi yǐ xiào fèng xiān

躬陟乔岳,对越上天,率礼祗肃,备物吉蠲,以仁守位,以孝奉先。

qí fú dǎi xià yòu shén zhāo dé huì suí lí yuán mào jiàn huáng jí tiān lù wú jiāng líng xiū yǔn dí wàn yè qí chāng yǒng bǎo chún xī

祈福逮下,侑神昭德,惠绥黎元,懋建皇极,天禄无疆,灵休允迪,万叶其昌,永保纯锡。

mìng qún guān xiǎng wǔ fāng dì jí zhū shén yú shān xià fēng sì tán

"命群官享五方帝及诸神于山下封祀坛。

shàng yǐn fú jiǔ shè zhōng shū lìng wáng dàn guì chēng yuē tiān cì huáng dì tài yī shén cè zhōu ér fù shǐ yǒng suí zhào rén

上饮福酒,摄中书令王旦跪称曰:"天赐皇帝太一神策,周而复始,永绥兆人。

sān xiàn bì fēng jīn yù kuì

"三献毕,封金、玉匮。

wáng dàn fèng yù kuì zhì yú shí shí gǎn shè tài wèi féng zhěng fèng jīn guì yǐ jiàng jiāng zuò jiān lǐng tú fēng shí gǎn

王旦奉玉匮,置于石〈石感〉,摄太尉冯拯奉金匮以降,将作监领徒封〈石感〉。

dì dēng yuán tái yuè shì qì hái yù wò

帝登圜台阅视讫,还御幄。

zǎi chén lǜ cóng guān chēng hè shān xià chuán hū wàn suì shēng dòng shān gǔ

宰臣率从官称贺,山下传呼万岁,声动山谷。

jí rì zhàng hái fèng gāo gōng bǎi guān fèng yíng yú gǔ kǒu

即日仗还奉高宫,百官奉迎于谷口。

dì fù zhāi wū mù qīng diàn

帝复斋于穆清殿。

rén zǐ chán jì huáng dì qí yú shè shǒu shān fèng tiān shū shēng tán yǐ zǔ zōng pèi

壬子,禅祭皇地祇于社首山,奉天书升坛,以祖宗配。

yù cè wén yuē sì tiān zǐ chén mǒu gǎn zhāo gào yú huáng dì qí wú sī chuí yòu yǒu sòng zhào jī mìng wéi tiān qǐ qìng lài kūn yí

玉册文曰:"嗣天子臣某,敢昭告于皇地祇:无私垂祐,有宋肇基,命惟天启,庆赖坤仪。

tài zǔ shén wǔ suì zhèn wàn yǔ

太祖神武,岁震万宇;

tài zōng shèng wén dé suí jiǔ tǔ

太宗圣文,德绥九土。

chén gōng yīng bǎo mìng zuǎn chéng pī xù qióng hào jiàng xiáng líng fú xià fù jǐng zuò yán hóng mì wén zhāo zhù

臣恭膺宝命,纂承丕绪,穹昊降祥,灵符下付,景祚延鸿,秘文昭著。

bā biǎo yǐ níng wǔ bīng bù shì jiǔ gǔ fēng ráng bǎi xìng qīn bǐ fāng yú suǒ zī liáng dé shì kuì

八表以宁,五兵不试,九谷丰穰,百姓亲比,方舆所资,凉德是愧。

pǔ lǜ tóng cí jìn shēn xié yì yīn yǐ shí xún yì jì sì lèi

溥率同词,缙绅协议,因以时巡,亦既肆类。

gōng chén diǎn lǐ zhī shì hòu zǎi zhì xiào zǔ zōng jié chéng yán pèi

躬陈典礼,祗事厚载,致孝祖宗,洁诚严配。

yǐ shēn dà bào yù xiū míng sì běn zhī bǎi shì lí yuán shòu zhǐ

以伸大报,聿修明祀,本支百世,黎元受祉。

jǐn yǐ yù bó xī shēng zī chéng shù pǐn bèi cí yīn yì shì jiàn zhì chéng

谨以玉帛、牺牲、粢盛、庶品,备兹禋瘗,式荐至诚。

huáng bó kǎo tài zǔ huáng dì huáng kǎo tài zōng huáng dì pèi shén zuò zhǔ

皇伯考太祖皇帝、皇考太宗皇帝配神作主。

shàng xiǎng

尚飨。

dì zhì shān xià fú xuē páo bù chū dà cì

"帝至山下,服靴袍,步出大次。

guǐ chǒu

癸丑,

yǒu sī shè zhàng wèi gōng xiàn yú tán xià

有司设仗卫、宫县于坛下,

dì fú gǔn miǎn

帝服衮冕,

yù fēng shàn tán shàng zhī shòu chāng diàn shòu cháo hè

御封禅坛上之寿昌殿受朝贺,

dà shè tiān xià

大赦天下,

wén wǔ dì jìn guān xūn

文武递进官勋,

jiǎn miǎn fù shuì gōng yì gè yǒu chà

减免赋税、工役各有差,

gǎi qián fēng xiàn yuē fèng fú xiàn

改干封县曰奉符县,

yàn bǎi guān qīng jiān yǐ shàng wū mù qīng diàn tài shān fù lǎo yú diàn mén

宴百官卿监以上于穆清殿、泰山父老于殿门。

jiǎ yín fā fèng fú shǐ jìn cháng shàn

甲寅,发奉符,始进常膳。

dì zhī xún jì yě wǎng huán sì shí qī rì wèi cháng yù yǔ xuě yán dōng zhī hou jǐng qì tián hé xiáng yìng fēn wěi

帝之巡祭也,往还四十七日,未尝遇雨雪,严冬之候,景气恬和,祥应纷委。

qián sì zhī xī yīn yǔ máo fēng jìn bù kě yǐ zhú jí xíng shì fēng dùn zhǐ tiān yǔ chéng jì zhú yàn níng rán fēng shí gǎn qì zǐ qì méng tán huáng guāng rú bó rào tiān shū xiá

前祀之夕,阴{雨矛}风劲,不可以烛,及行事,风顿止,天宇澄霁,烛焰凝然,封〈石感〉讫,紫气蒙坛,黄光如帛,绕天书匣。

xī zòng sì fāng suǒ xiàn zhēn niǎo yì shòu shān xià

悉纵四方所献珍鸟异兽山下。

fǎ jià hái fèng gāo gōng rì zhòng lún wǔ sè yún jiàn

法驾还奉高宫,日重轮,五色云见。

gǔ chuī zhèn zuò guān zhě sāi lù huān hū dòng tiān dì

鼓吹振作,观者塞路,欢呼动天地。

gǎi fèng gāo gōng yuē huì zhēn gōng

改奉高宫曰会真宫。

jiǔ tiān sī mìng shàng qīng jiā hào bǎo shēng tiān zūn qīng dì jiā hào guǎng shēng dì jūn tiān qí wáng jiā hào rén shèng gè qiǎn shǐ jì gào

九天司命上卿加号保生天尊,青帝加号广生帝君,天齐王加号仁圣,各遣使祭告。

zhào wáng dàn zhuàn fēng sì tán sòng wáng qīn ruò zhuàn shè shǒu tán sòng chén yáo sōu zhuàn cháo jìn tán sòng

诏王旦撰《封祀坛颂》,王钦若撰《社首坛颂》,陈尧叟撰《朝觐坛颂》。

yuán tái fèng sì guān bìng yú shān shàng kè míng fēng sì jiǔ gōng shè shǒu tán fèng sì guān bìng yú shè shǒu sòng bēi yīn kè míng hù cóng shēng cháo guān jí nèi diàn chóng bān jūn xiào lǐng cì shǐ yǐ shàng yǔ fán yí qiú zhǎng bìng yú cháo jìn sòng bēi yīn kè míng

圜台奉祀官并于山上刻名,封祀、九宫、社首坛奉祀官并于《社首颂》碑阴刻名,扈从升朝官及内殿崇班、军校领刺史以上与蕃夷酋长并于《朝觐颂》碑阴刻名。

míng nián èr yuè zhào zhī yǎn zhōu li dí jīng dōng zhuǎn yùn shǐ mǎ yuán fāng děng tóng xiū yuán fēng yǐ lǚ liáng shǒu qǐng mìng shè yǎn zhōu zhù jiào

明年二月,诏知兖州李迪、京东转运使马元方等同修圜封,以吕良首请,命摄兖州助教。

zhèng hé sān nián yǎn yùn qí shòu dào shì děng jí zhī kāi dé fǔ zhāng wèi děng wǔ shí èr rén biǎo qǐng dōng fēng yōu zhào bù yǔn

政和三年,兖、郓耆寿、道释等及知开德府张为等五十二人表请东封,优诏不允。

liù nián zhī yǎn zhōu sòng kāng nián qǐng xià mì gé jiǎn xún xiáng fú dōng fēng diǎn gù fù chén jīng huà

六年,知兖州宋康年请下秘阁检寻祥符东封典故付臣经画。

shí cài jīng dāng guó jiāng jiǎng fēng shàn yǐ wén tài píng yù jù jīn shéng yù jiǎn jí tā wù shèn bèi zào zhōu sì qiān sōu yǔ jù yì qiān wàn jì qì bù néng xíng

时蔡京当国,将讲封禅以文太平,预具金绳、玉检及他物甚备,造舟四千艘,雨具亦千万计,迄不能行。

fén yīn hòu tǔ

汾阴后土。

zhēn zōng dōng fēng zhī yòu míng nián hé zhōng fǔ yán jìn shì xuē nán jí fù lǎo sēng dào qiān èr bǎi rén liè zhuàng qǐ fù quē qǐng qīn cí hòu tǔ

真宗东封之又明年,河中府言:"进士薛南及父老、僧道千二百人列状乞赴阙,请亲祠后土。

zhào bù yǔn

"诏不允。

yǐ ér nán yòu qǐng hé nán yǐn níng wáng yuán wò yì biǎo qǐng wén wǔ bǎi liáo yì dōng shàng gé mén sān biǎo yǐ qǐng

已而南又请,河南尹宁王元偓亦表请,文武百僚诣东上阁门三表以请。

zhào míng nián chūn yǒu shì yú fén yīn hòu tǔ

诏明年春有事于汾阴后土,

mìng zhī shū mì yuàn chén yáo sōu wèi sì fén yīn jīng dù zhì zhì shǐ

命知枢密院陈尧叟为祀汾阴经度制置使,

hàn lín xué shì li zōng è fù zhī

翰林学士李宗谔副之,

shū mì zhí xué shì qi lún zhāo xuān shǐ liú chéng guī jì dù fā yùn

枢密直学士戚纶、昭宣使刘承珪计度发运,

hé běi zhuǎn yùn shǐ li shì héng yán tiě fù shǐ lín tè jì dù liáng cǎo

河北转运使李士衡、盐铁副使林特计度粮草,

lóng tú gé dài zhì wáng shǔ xī jīng zuǒ cáng kù shǐ zhāng jǐng zōng gòng bèi kù shǐ lán jì zōng xiū zhì xíng gōng dào lù

龙图阁待制王曙、西京左藏库使张景宗、供备库使蓝继宗修治行宫、道路,

zǎi chén wáng dàn wèi dà lǐ shǐ

宰臣王旦为大礼使,

zhī shū mì yuàn wáng qīn ruò wèi lǐ yí shǐ

知枢密院王钦若为礼仪使,

cān zhī zhèng shì féng zhěng wèi yí zhàng shǐ

参知政事冯拯为仪仗使,

zhào ān rén wèi lǔ bù shǐ

赵安仁为卤簿使,

chén yáo sōu wèi qiáo dào dùn dì shǐ

陈尧叟为桥道顿递使。

yòu yǐ dàn wèi tiān shū yí wèi shǐ qīn ruò ān rén fù zhī dīng wèi wéi fú shì shǐ lán jì zōng wèi fú shì dōu jiān nèi shì zhōu huái zhèng huáng fǔ jì míng wèi jiā shì

又以旦为天书仪卫使,钦若、安仁副之,丁谓为扶侍使,蓝继宗为扶侍都监,内侍周怀政、皇甫继明为夹侍。

fā shǎn xī hé dōng bīng wǔ qiān rén fù fén yīn gěi yì chū jiù mǎ zēng chuán zhì mìng hàn lín lǐ yuàn xiáng dìng yí zhù zào yù cè jì qì

发陕西、河东兵五千人赴汾阴给役,出厩马,增传置,命翰林、礼院详定仪注,造玉册、祭器。

xiān lìng yáo sōu yì hòu tǔ cí jì gào fēn qiǎn cháng cān guān gào tiān de miào shè yuè zhèn hǎi dú

先令尧叟诣后土祠祭告,分遣常参官告天地、庙社、岳镇、海渎。

xiáng dìng suǒ yán sì fén yīn hòu tǔ qǐng rú fēng shàn yǐ tài zǔ tài zōng bìng pèi

详定所言:"祀汾阴后土,请如封禅,以太祖、太宗并配。

qí fāng qiū zhī zhì bā jiǎo sān chéng měi děng gāo sì chǐ shàng kuò shí liù bù

其方丘之制,八角,三成,每等高四尺,上阔十六步。

bā bì shàng bì guǎng bā chǐ zhōng guǎng yī zhàng xià guǎng yī zhàng èr chǐ

八陛,上陛广八尺,中广一丈,下广一丈二尺。

sān chóng wěi sì miàn kāi mén

三重壝,四面开门。

wèi yì kǎn yú tán zhī rén de wài wěi zhī nèi fāng shēn qǔ zú róng wù

为瘗坎于坛之壬地外壝之内,方深取足容物。

qí hòu tǔ tán bié wú fāng sè

其后土坛别无方色。

zhèng zuò yù cè yù kuì yī fù

正坐玉册,玉匮一副;

pèi zuò yù cè jīn guì èr fù

配坐玉册,金匮二副;

jīn ní jīn shéng

金泥,金绳。

suǒ yòng shí kuì bìng gài sān céng fāng guǎng wǔ chǐ xià céng gāo èr chǐ shàng kāi yá fèng yī zhōu kuò sì cùn shēn wǔ cùn zhōng róng yù kuì qí kuò yī chǐ zhǎng yī chǐ liù cùn

所用石匮并盖三层,方广五尺,下层高二尺,上开牙缝一周,阔四寸,深五寸,中容玉匮,其阔一尺,长一尺六寸。

kuì kè jīn shéng dào sān zhōu gè xiāng qù wǔ cùn měi chán shéng chù kuò yī cùn shēn wǔ fēn

匮刻金绳道三周,各相去五寸,每缠绳处,阔一寸,深五分。

shàng céng hòu yī chǐ réng yú shàng sì jiǎo gèng kè yá fèng zhǎng bā cùn shēn sì cùn

上层厚一尺,仍于上四角更刻牙缝,长八寸,深四寸。

měi chán jīn shéng chù shēn sì cùn fāng sān cùn wǔ fēn qǔ róng fēng bǎo

每缠金绳处深四寸,方三寸五分,取容封宝。

xiān jí miào tíng guī de wèi kǎn shēn wǔ chǐ kuò róng shí kuì jí fēng gù zhě

先即庙庭规地为坎,深五尺,阔容石匮及封固者。

xiān yǐ jīn shéng sān dào nán běi luò shí kuì hou sì bì fēng kuì qì zhōng shū shì láng fèng kuì zhì miào yǔ tài wèi tóng zhì shí kuì zhōng jiāng zuò jiān jiā gài xì jīn shéng bì gè tián yǐ shí ní yìn yǐ tiān xià tóng wén zhī bǎo rú shè shǒu fēng shí gǎn zhì

先以金绳三道南北络石匮,候祀毕封匮讫,中书侍郎奉匮至庙,与太尉同置石匮中,将作监加盖,系金绳毕,各填以石泥,印以'天下同文之宝',如社首封〈石感〉制。

dì xǐng shì hòu jiāng zuò jiān lǜ zhí shì gèng jiā lù dǐng shí gài rán hòu fēng gù rú fǎ

帝省视后,将作监率执事更加盝顶石盖,然后封固如法。

shàng wèi xiǎo tán rú fāng qiū zhuàng guǎng hòu jiē wǔ chǐ

上为小坛,如方丘状,广厚皆五尺。

jīng dù zhì zhì shǐ yì shuí shàng zhù tán rú fāng qiū miào běi gǔ shuāng bǎi páng yǒu duī fù jí qí de wèi zhī

经度制置使诣脽上筑坛如方丘,庙北古双柏旁有堆阜,即其地为之。

yǒu sī qǐng jì qián qī rì qiǎn sì hé zhōng fǔ jìng nèi fú xī shén nóng dì shùn chéng tāng zhōu wén wǔ hàn wén dì zhōu gōng miào jí yú shuí xià jì hàn táng liù dì

有司请祭前七日遣祀河中府境内伏羲、神农、帝舜、成汤、周文武、汉文帝、周公庙及于脽下祭汉、唐六帝。

sì nián zhēng yuè dì xí yí yú chóng dé diàn

四年正月,帝习仪于崇德殿。

dīng yǒu fǎ jià fā jīng shī

丁酉,法驾发京师。

èr yuè bǐng chén zhì bǎo dǐng xiàn fèng qí gōng

二月丙辰,至宝鼎县奉祇宫。

wù wǔ zhì zhāi

戊午,致斋。

jǐ wèi qiǎn rù nèi dōu zhī shān yǒng qiān yì cí shàng yī fú gòng jù

己未,遣入内都知邓永迁诣祠上衣服、供具。

gēng shēn bǎi guān sù sì suǒ

庚申,百官宿祀所。

shì yè yī gǔ fú shì shǐ fèng tiān shū shēng yù lù xiān zhì shuí shàng

是夜一鼓,扶侍使奉天书升玉辂,先至脽上。

èr gǔ dì chéng jīn lù fǎ jià yì tán jiā lù shè liǎo huǒ pán dào huí qǔ zhōu yǐ huáng huī zhàng

二鼓,帝乘金辂,法驾诣坛,夹路设燎火,盘道回曲,周以黄麾仗。

chū lù chū miào nán dì yǐ wèi xiū yè bù yù shèng yú niǎn guò qí qián lìng záo lù yóu miào hòu zhì tán cì

初,路出庙南,帝以未修谒,不欲乘舆辇过其前,令凿路由庙后至坛次。

yì rì dì fú gǔn miǎn dēng tán sì hòu tǔ dì qí bèi sān xiàn fèng tiān shū yú shén zuò zhī zuǒ cì yǐ tài zǔ tài zōng pèi yòu

翼日,帝服衮冕登坛,祀后土地祇,备三献,奉天书于神坐之左次,以太祖、太宗配侑。

cè wén yuē wéi dà zhōng xiáng fú sì nián suì cì xīn hài èr yuè yǐ sì shuò shí qī rì xīn yǒu sì tiān zǐ chén mǒu gǎn zhāo gào yú hòu tǔ dì qí gōng wéi wèi pèi qióng mín huà fū pǐn huì

册文曰:"维大中祥符四年,岁次辛亥,二月乙巳朔,十七日辛酉,嗣天子臣某,敢昭告于后土地祇:恭惟位配穹旻,化敷品汇。

zhān yán fēn rǎng shì zhái jǐng líng

瞻言分壤,是宅景灵。

bèi lǐ qīn cí yì wéi lìng diǎn

备礼亲祠,抑惟令典。

zhào qǐ huáng sòng hùn yī fāng yú zǔ mí shào lóng chéng píng cí jiǔ

肇启皇宋,混一方舆,祖祢绍隆,承平兹久。

miǎo gōng zuǎn sì lì yì mí huáng hòu dé zī shēng mián qū yǔn mù qīng níng fú yòu dài lǚ méng xiū

眇躬缵嗣,励翼靡遑,厚德资生,绵区允穆,清宁孚祐,戴履蒙休。

shēn xī bǎo fú zhèn yǐ zhēn wù qián zūn shí mài yǐ jiàn tiān fēng

申锡宝符,震以珍物,虔遵时迈,已建天封。

míng chá lǐ jūn yǒu suǒ wèi dá zhì mù qí shì yòng zhì qí gōng

明察礼均,有所未答,栉沐祇事,用致其恭。

yí xià jùn bēn xuān shēng yǐ jiàn sù rán kuí shàng duì yuè kūn yuán

夷夏骏奔,瑄牲以荐,肃然鄈上,对越坤元。

shì qí nián fēng mào zhāo zhèng běn zhào mín lè yù bǎi fú fán zī jiè zhǐ wú jiāng gǎn wàng qí wèi

式祈年丰,楙昭政本,兆民乐育,百福蕃滋,介祉无疆,敢忘祇畏。

gōng yǐ cóng bì xī shēng zī chéng shù pǐn bèi cí yì lǐ

恭以琮币、牺牲、粢盛、庶品,备兹瘗礼。

huáng bó kǎo tài zǔ huáng dì huáng kǎo tài zōng huáng dì yòu shén zuò zhǔ

皇伯考太祖皇帝、皇考太宗皇帝侑神作主。

shàng xiǎng

尚享。

qīn fēng yù cè zhèng zuò yú yù kuì pèi zuò yú jīn guì shè tài wèi fèng zhī yǐ jiàng zhì yú shí kuì jiāng zuò jiān fēng gù zhī

"亲封玉册,正坐于玉匮,配坐于金匮,摄太尉奉之以降,置于石匮,将作监封固之。

dì hái cì gǎi fú tōng tiān guān jiàng shā páo chéng niǎn yè hòu tǔ miào shè dēng gē diàn xiàn qiǎn guān fēn diàn zhū shén

帝还次,改服通天冠、绛纱袍,乘辇谒后土庙,设登歌奠献,遣官分奠诸神。

zhì tíng zhōng shì suǒ fēng shí kuì

至庭中,视所封石匮。

hái fèng qí gōng jūn róng lè tài cháng gǔ chuī shǐ zhèn zuò

还奉祇宫,钧容乐、太常鼓吹始振作。

shì rì zhào gǎi fèng qí yuē tài níng gōng

是日,诏改奉祇曰太宁宫。

rén xū yù cháo jìn tán shòu cháo hè sì shè yàn qún chén wū mù qīng diàn fù lǎo yú gōng mén

壬戌,御朝觐坛受朝贺,肆赦,宴群臣于穆清殿、父老于宫门。

mù qīng diàn fèng qí gōng zhī qián diàn yě

穆清殿,奉祇宫之前殿也。

zhào wǔ shǐ cóng chén kè míng bēi yīn

诏五使、从臣刻名碑阴。

yè xī yuè miào cóng guān jiē kè míng miào zhōng zhàng wèi yí wù dà lüè rú dōng fēng zhī zhì

谒西岳庙,从官皆刻名庙中,仗卫仪物大略如东封之制。

mìng xuē nán shì jiāng zuò jiān zhǔ bù yǐ shǒu qǐng cí fén yīn gù yě

命薛南试将作监主簿,以首请祠汾阴故也。

tài qīng gōng

太清宫。

dà zhōng xiáng fú liù nián bó zhōu fù lǎo dào shì jǔ rén sān qiān sān bǎi shí liù rén yì què qǐng chē jià cháo yè tài qīng gōng zǎi chén shuài bǎi guān biǎo qǐng

大中祥符六年,亳州父老、道释、举人三千三百十六人诣阙,请车驾朝谒太清宫,宰臣帅百官表请。

zhào yǐ míng nián chūn qīn xíng cháo yè lǐ

诏以明年春亲行朝谒礼。

mìng cān zhī zhèng shì dīng wèi wéi fèng sì jīng dù zhì zhì shǐ pàn bó zhōu hàn lín xué shì chén péng nián fù zhī quán sān sī shǐ lín tè jì dù liáng cǎo

命参知政事丁谓为奉祀经度制置使、判亳州,翰林学士陈彭年副之,权三司使林特计度粮草。

lǐ yí yuàn yán àn táng tài qīng gōng lìng diàn xiàn yòng bì bì tóng rén líng gù bù yòng yù

礼仪院言:"按唐太清宫令,奠献用碧币,同人灵,故不用玉。

jīn xiáng tài shàng lǎo jūn yi tóng tiān shén yòng yù

今详太上老君,宜同天神用玉。

zuò jiàn xiàn shèng zǔ dà dì yòng sì guī yǒu dǐ

胙荐献圣祖大帝用四圭有邸。

zhào yòng cāng bì tài qīng gōng yòng zhú cè yī fù

"诏用苍璧,太清宫用竹册一副。

dīng wèi yán tài qīng gōng fēng cáng tài shàng lǎo jūn bǎo cè qǐng yòng yù kuì gè yī fù zhǎng guǎng yī chǐ gāo rú zhī jiǎn hòu yī cùn èr fēn zhǎng guǎng rú kuì

丁谓言:"太清宫封藏太上老君宝册,请用玉匮各一副,长广一尺,高如之,检厚一寸二分,长广如匮。

kè jīn shéng dào wǔ fēng chù shēn èr fēn fāng qǔ róng shòu mìng bǎo

刻金绳道五,封处深二分,方取容受命宝。

shí kuì sān céng gè zhǎng wǔ chǐ sān cùn

石匮三层,各长五尺三寸。

kuò sì chǐ èr cùn xià céng gāo èr chǐ zhōng róng yù kuì záo shēn chǐ èr cùn zhǎng èr chǐ wǔ cùn kuò chǐ sān cùn

阔四尺二寸,下层高二尺,中容玉匮,凿深尺二寸,长二尺五寸,阔尺三寸。

zhōng céng gāo yī chǐ nán běi kè jīn shéng dào sān xiāng jù gè wǔ cùn kuò yī cùn shēn wǔ fēn

中层高一尺,南北刻金绳道三,相距各五寸,阔一寸,深五分。

xì jīn shéng chù gè shēn sì fēn fāng qǔ róng tiān xià tóng wén bǎo shàng céng wèi lù dǐng gài

系金绳处各深四分,方取容'天下同文'宝,上层为盝顶盖。

yǐ wáng dàn wèi fèng sì dà lǐ shǐ xiàng mǐn zhōng wèi yí zhàng shǐ wáng qīn ruò wèi lǐ yí shǐ chén yáo sōu wèi lǔ bù shǐ dīng wèi wéi qiáo dào dùn dì shǐ

"以王旦为奉祀大礼使,向敏中为仪仗使,王钦若为礼仪使,陈尧叟为卤簿使,丁谓为桥道顿递使。

yòu yǐ wáng dàn wèi tiān shū yí wèi shǐ wáng qīn ruò tóng yí wèi shǐ dīng wèi fù zhī bīng bù shì láng zhào ān rén wèi fú shì shǐ rù nèi fù dōu zhī zhāng jì néng wéi fú shì dōu jiān

又以王旦为天书仪卫使,王钦若同仪卫使,丁谓副之,兵部侍郎赵安仁为扶侍使,入内副都知张继能为扶侍都监。

dì cháo yè yù qīng zhāo yìng gōng cì bó zhōu zhēn yuán xiàn xíng gōng míng yuē fèng yuán diàn yuē yíng xǐ

帝朝谒玉清昭应宫,赐亳州真源县行宫名曰奉元,殿曰迎禧。

qī nián zhēng yuè shí wǔ rì fā jīng shī

七年正月十五日,发京师。

shí jiǔ rì zhì fèng yuán gōng zhāi yú yíng xǐ diàn

十九日,至奉元宫,斋于迎禧殿。

èr shí yī rì dì fú tōng tiān guān jiàng shā páo fèng shàng tài shàng lǎo jūn hùn yuán shàng dé huáng dì jiā hào cè bǎo

二十一日,帝服通天冠、绛纱袍,奉上太上老君混元上德皇帝加号册宝。

yè lòu shàng wǔ kè tiān shū fú shì shǐ fèng tiān shū fù tài qīng gōng

夜漏上五刻,天书扶侍使奉天书赴太清宫。

èr gǔ dì chéng yù lù zhù dà cì

二鼓,帝乘玉辂,驻大次。

sān gǔ fèng tiān shū shēng diàn gǎi fú gǔn miǎn xíng cháo yè zhī lǐ xiāng wáng yuán wò wèi yà xiàn róng wáng yuán yǎn wèi zhōng xiàn

三鼓,奉天书升殿,改服衮冕,行朝谒之礼,相王元偓为亚献,荣王元俨为终献。

dì hái dà cì tài wèi fèng cè bǎo yú yù kuì chán yǐ jīn shéng fēng yǐ jīn ní yìn yǐ shòu mìng zhī bǎo nà yú jiào tán shí kuì jiāng zuò jiān jiā shí gài qí shàng

帝还大次,太尉奉册宝于玉匮,缠以金绳,封以金泥,印以受命之宝,纳于醮坛石匮,将作监加石盖其上。

qún chén chēng hè yú dà cì

群臣称贺于大次。

fēn mìng fǔ chén jiàn xiàn zhū diàn gǎi fèng yuán gōng yuē míng dào gōng fèng ān yù huáng dà dì xiàng gǎi zhēn yuán yuē wèi zhēn xiàn

分命辅臣荐献诸殿,改奉元宫曰明道宫,奉安玉皇大帝像,改真源曰卫真县。

chē jià cì bó zhōu chéng xi yì xīn lì shèng zǔ diàn cháo bài

车驾次亳州城西,诣新立圣祖殿朝拜。

zhì yìng tiān fǔ cháo bài shèng zǔ diàn zhào hào yuē hóng qìng gōng réng fèng ān tài zǔ tài zōng xiàng

至应天府朝拜圣祖殿,诏号曰鸿庆宫,仍奉安太祖、太宗像。

jià zhì zì bó zhōu bǎi guān yíng duì yú tài yī gōng xi zhī wò diàn yǒu sī yǐ wèi zhēn líng zhī èr bǎi yú jì bái lù qián dǎo tiān shū ér rù

驾至自亳州,百官迎对于太一宫西之幄殿,有司以卫真灵芝二百舆洎白鹿前导天书而入。

dì fú xuē páo chéng dà niǎn bèi yí wèi hái gōng

帝服靴袍,乘大辇,备仪卫还宫。

xiān shì

先是,

dà zhōng xiáng fú yuán nián zhēng yuè yǐ chǒu

大中祥符元年正月乙丑,

dì wèi fǔ chén yuē zhèn qù nián shí yī yuè èr shí qī rì yè jiāng bàn

帝谓辅臣曰:"朕去年十一月二十七日夜将半,

fāng jiù qǐn

方就寝,

hū shì zhōng guāng yào

忽室中光曜,

jiàn shén rén xīng guān jiàng yī

见神人星冠、绛衣,

gào yuē lái yuè sān rì

告曰:'来月三日,

yí yú zhèng diàn jiàn huáng lù dào chǎng yī yuè

宜于正殿建黄箓道场一月,

jiāng jiàng tiān shū dà zhōng xiáng fú sān piān

将降天书《大中祥符》三篇。

zhèn sǒng rán qǐ duì yǐ fù wú jiàn mìng bǐ shi zhī

'朕竦然起对,已复无见,命笔识之。

zì shí èr yuè shuò jí zhāi jiè yú cháo yuán diàn jiàn dào chǎng yǐ zhù shén kuàng

自十二月朔,即斋戒于朝元殿,建道场以伫神贶。

shì huáng chéng sī zòu zuǒ chéng tiān mén wū nán jiǎo yǒu huáng bó yè chī wěi shàng bó zhǎng èr zhàng xǔ jiān wù rú shū juàn chán yǐ qīng lǚ sān dào fēng chù yǒu zì yǐn yǐn gài shén rén suǒ wèi tiān jiàng zhī shū yě

适皇城司奏,左承天门屋南角有黄帛曳鸱尾上,帛长二丈许,缄物如书卷,缠以青缕三道,封处有字隐隐,盖神人所谓天降之书也。

wáng dàn děng jiē zài bài chēng hè

"王旦等皆再拜称贺。

dì jí bù zhì chéng tiān mén zhān wàng zài bài qiǎn èr nèi chén shēng wū fèng zhī xià

帝即步至承天门,瞻望再拜,遣二内臣升屋,奉之下。

dàn guì fèng ér jìn dì zài bài shòu zhī qīn fèng ān yú dǎo zhì dào chǎng fù chén yáo sōu qǐ fēng

旦跪奉而进,帝再拜受之,亲奉安舆,导至道场,付陈尧叟启封。

bó shàng yǒu wén yuē zhào shòu mìng xìng yú sòng fù yú shèn

帛上有文曰:"赵受命,兴于宋,付于昚。

jū qí qì shǒu yú zhèng

居其器,守于正。

shì qī bǎi jiǔ jiǔ dìng

世七百,九九定。

jiān shū shén mì jué yǐ lì dāo fāng qǐ

"缄书甚密,抉以利刀方起。

dì guì shòu fù shòu yáo sōu dú zhī

帝跪受,复授尧叟读之。

qí shū huáng zì sān fú cí lèi shū hóng fàn lǎo zi dào dé jīng shǐ yán dì néng yǐ zhì xiào zhì dào shào shì cì yù yǐ qīng jìng jiǎn jiǎn zhōng shù shì zuò yán yǒng zhī yì

其书黄字三幅,词类《书·洪范》、老子《道德经》,始言帝能以至孝至道绍世,次谕以清净简俭,终述世祚延永之意。

dú qì dì fù guì fèng yùn yǐ suǒ jiān bó shèng yǐ jīn guì

读讫,帝复跪奉,蕴以所缄帛,盛以金匮。

dàn děng chēng hè yú diàn zhī běi wǔ

旦等称贺于殿之北庑。

bǐng yín qún chén rù hè yú chóng zhèng diàn cì yàn dì yǔ fǔ chén jiē shū shí

丙寅,群臣入贺,于崇政殿赐宴,帝与辅臣皆蔬食。

qiǎn guān zòu gào tiān dì zōng miào shè jì jí jīng chéng cí miào

遣官奏告天地、宗庙、社稷及京城祠庙。

dīng mǎo yǒu sī shè dà cì cháo yuán diàn zhī xi láng huáng huī zhàng gōng xiàn dēng gē wén wǔ guān péi liè dì fú xuē páo shēng diàn zhuó xiàn sān qīng tiān shū

丁卯,有司设大次朝元殿之西廊,黄麾仗,宫县、登歌,文武官陪列,帝服靴袍升殿,酌献三清天书。

lǐ bì bù dǎo rù nèi

礼毕,步导入内。

wù chén dà shè gǎi yuán bǎi guān bìng jiā ēn gǎi zuǒ chéng tiān mén wèi zuǒ chéng tiān xiáng fú

戊辰,大赦,改元,百官并加恩,改左承天门为左承天祥符。

sì yuè xīn mǎo shuò tiān shū zài jiàng nèi zhōng gōng dé gé

四月辛卯朔,天书再降内中功德阁。

liù yuè bā rì fēng sì zhì zhì shǐ wáng qīn ruò yán tài shān xī nán chuí dāo shān shàng yǒu hóng zǐ yún qì jiàn chéng huá gài zhì de ér sàn

六月八日,封祀制置使王钦若言:"泰山西南垂刀山上,有红紫云气,渐成华盖,至地而散。

qí rì mù gōng dǒng zuò yú líng yè tíng běi jiàn huáng sù shū yè lín mù zhī shàng yǒu zì bù néng shi yán yú huáng chéng shǐ wáng jū zhèng jū zhèng dǔ shàng yǒu yù míng chí gào qīn ruò suì yíng zhì guān shè shòu zhōng shǐ pěng yì què

其日,木工董祚于灵液亭北,见黄素书曳林木之上,有字不能识,言于皇城使王居正,居正睹上有御名,驰告钦若,遂迎至官舍,授中使捧诣阙。

dì yù chóng zhèng diàn qù zhào fǔ chén yuē zhèn wǔ yuè bǐng zǐ yè fù mèng xiāng zhě shén rén yán lái yuè shàng xún dāng cì tiān shū yú tài shān yi zhāi jiè qí shòu

"帝御崇正殿,趣召辅臣曰:"朕五月丙子夜,复梦乡者神人言:'来月上旬,当赐天书于泰山,宜斋戒祇受。

zhèn suī hé jiàng gào wèi gǎn xuān lù wéi mì yù wáng qīn ruò děng fán yǒu xiáng yì jí shàng wén

'朕虽荷降告,未敢宣露,惟密谕王钦若等,凡有祥异即上闻。

zhèn jīn de qí zòu guǒ yǔ mèng xié

朕今得其奏,果与梦协。

shàng tiān juàn yòu wéi jù bù chēng

上天眷佑,惟惧不称。

wáng dàn děng yuē bì xià zhì dé dòng tiān gǎn yìng zhāo zhù chén děng bù shèng dà qìng

"王旦等曰:"陛下至德动天,感应昭著,臣等不胜大庆。

zài bài chēng hè

"再拜称贺。

jǐ hài yíng dǎo tiān shū ān yú hán fāng yuán zhī zhèng diàn

己亥,迎导天书,安于含芳园之正殿。

xīn chǒu dì zhì zhāi

辛丑,帝致斋。

yì yuē bèi fǎ jià yì diàn zài bài shòu shòu chén yáo sōu qǐ fēng

翼曰,备法驾诣殿再拜受,授陈尧叟启封。

qí wén yuē rǔ chóng xiào fèng wú yù mín guǎng fú

其文曰:"汝崇孝奉吾,育民广福。

xī ěr jiā ruì lí shù xián zhī

锡尔嘉瑞,黎庶咸知。

mì shǒu sī yán shàn jiě wú yì

秘守斯言,善解吾意。

guó zuò yán yǒng shòu lì xiá suì

国祚延永,寿历遐岁。

dú qì fù fèng yǐ shēng diàn

"读讫,复奉以升殿。

jiǔ yuè jiǎ zǐ gào tài miào fèng ān tiān shū cháo yuán diàn jiàn dào chǎng

九月甲子,告太庙,奉安天书朝元殿,建道场。

fú shì shǐ shàng xiāng tíng zhōng zòu fǎ qǔ jiāng xíng lǐ yì wò diàn zhuó xiàn qì fèng yǐ yù lù zhōng shè jǐ rù jiā shì lì páng zhōu yǐ huáng huī zhàng qián hòu bù gǔ chuī dào mén wēi yí

扶侍使上香,庭中奏法曲,将行礼,诣幄殿酌献讫,奉以玉辂,中设几褥,夹侍立旁,周以黄麾仗,前后部鼓吹,道门威仪。

fú shì shǐ yǐ xià qián dǎo fēng shàn rì jiē fèng yǐ shēng tán zhì zhèng wèi zhī dōng

扶侍使以下前导,封禅日皆奉以升坛,置正位之东。

zì shì fán jǔ dà lǐ jiē rú cǐ zhì

自是凡举大礼,皆如此制。

yú shì zhì xíng diàn gòng wù dìng yí zhàng qiān liù bǎi rén

于是制行殿供物,定仪仗千六百人。

měi suì yuán rì zhào zǎi chén zōng shì zhì jìn zhōng cháo bài

每岁元日,召宰臣、宗室至禁中朝拜。

qián yī rì què qù hūn rú

前一日,却去荤茹。

dì zì zhì shì wén kè shí zhì yù qīng zhāo yìng gōng bǎo fú gé xià mó kè tiān shū fèng ān zhāo yìng gōng kè yù diàn xíng zhuó xiàn lǐ lìng kè yù shǐ rì fù diàn xíng xiāng fù shǐ yǐ xià rì lì shì yān

帝自制誓文,刻石,置玉清昭应宫宝符阁下,摹刻天书奉安昭应宫刻玉殿,行酌献礼,令刻玉使日赴殿行香,副使已下,日莅事焉。

tiān xǐ yuán nián zhēng yuè zhào yǐ shí wǔ rì xíng xuān dú tiān shū zhī lǐ

天禧元年正月,诏以十五日行宣读天书之礼。

qián èr rì zhāi yú cháng chūn diàn yǐ wáng qīn ruò wèi xuān dú tiān shū lǐ yí shǐ

前二日,斋于长春殿,以王钦若为宣读天书礼仪使。

yǒu sī shè cì tiān ān diàn zhōng wèi yù huáng xiàng zhì lù běn tiān shū yú dōng shèng zǔ bǎn wèi yú xi jiàn jīn lù dào chǎng sān zhòu yè

有司设次天安殿,中位玉皇像,置录本天书于东,圣祖板位于西,建金箓道场三昼夜。

qí rì sān gǔ dì fú tōng tiān guān jiàng shā páo yì dào chǎng fén xiāng zài bài xī xiàng lì bǎi guān cháo fú shēng diàn

其日三鼓,帝服通天冠、绛纱袍诣道场,焚香再拜,西向立,百官朝服升殿。

shè zhōng shū lìng rèn zhōng zhèng guì zòu sì tiān zǐ chén mǒu jǐn yǔ zǎi chén děng xuān dú tiān shū jiǎng qiú shèng yì qián sī ruì xùn fǔ yù shēng mín

摄中书令任中正跪奏:"嗣天子臣某,谨与宰臣等宣读天书,讲求圣意,虔思睿训,抚育生民。

yí wèi shǐ wáng dàn guì qǔ zuǒ chéng tiān mén tiān shū zhì àn shàng

"仪卫使王旦跪取左承天门天书置案上,

shè diàn zhōng jiān zhāng jǐng zōng zhāng jì néng pěng àn

摄殿中监张景宗、张继能捧案,

shè sī tú wáng céng shè sī kōng zhāng zhī bái guì zhǎn tiān shū

摄司徒王曾、摄司空张知白跪展天书,

shè tài wèi xiàng mǐn zhōng xuān dú

摄太尉向敏中宣读,

měi jù yǐ

每句已,

jí xiáng yì qí zhǐ

即详绎其旨,

yán shàng tiān xùn yù zhī yì

言上天训谕之意,

shè zhōng shū lìng wáng qīn ruò lù zhī

摄中书令王钦若录之。

xuān dú bì shè shì zhōng zhāng mín guì zòu sì tiān zǐ chén mǒu gǎn bù qián zūn tiān mìng

宣读毕,摄侍中张旻跪奏:"嗣天子臣某,敢不虔遵天命。

yí wèi shǐ shòu tiān shū guì nà xiá zhōng

"仪卫使受天书,跪纳匣中。

yòu qǔ gōng dé gé tiān shū tài shān tiān shū xuān dú rú shàng yí

又取功德阁天书、泰山天书宣读如上仪。

wáng qīn ruò guì jìn suǒ lù tiān shū dì guì shòu zhī dēng gē zhuó xiàn

王钦若跪进所录天书,帝跪受之,登歌酌献。

lǐ bì fèng tiān shū hái nèi

礼毕,奉天书还内。

dì zì zuò qīn chéng bǎo xùn shù yǐ shì zhōng wài

帝自作《钦承宝训述》以示中外。

shì yuè zhī shuò yòu fèng tiān shū shēng tài chū diàn gōng shàng yù huáng dà tiān dì shèng hào bǎo cè gǔn fú yān

是月之朔,又奉天书升太初殿,恭上玉皇大天帝圣号宝册、衮服焉。

dì yú dà zhōng xiáng fú wǔ nián shí yuè yǔ fǔ chén yuē zhèn mèng xiān jiàng shén rén chuán yù huáng zhī mìng yún xiān lìng rǔ zǔ zhào mǒu shòu rǔ tiān shū lìng zài jiàn rǔ rú táng cháo gōng fèng xuán yuán huáng dì

帝于大中祥符五年十月语辅臣曰:"朕梦先降神人传玉皇之命云:'先令汝祖赵某授汝天书,令再见汝,如唐朝恭奉玄元皇帝。

yì rì fù mèng shén rén chuán tiān zūn yán wú zuò xi xié shè liù wèi yǐ hou

'翼日,复梦神人传天尊言:'吾坐西,斜设六位以候。

shì rì jí yú yán ēn diàn shè dào chǎng

'是日,即于延恩殿设道场。

wǔ gǔ yī chóu xiān wén yì xiāng qǐng zhī huáng guāng mǎn diàn bì dēng zhú dǔ líng xiān yí wèi tiān zūn zhì zhèn zài bài diàn xià

五鼓一筹,先闻异香,顷之,黄光满殿,蔽灯烛,睹灵仙仪卫天尊至,朕再拜殿下。

é huáng wù qǐ xū yú wù sàn yóu xi bì shēng jiàn shì cóng zài dōng bì

俄黄雾起,须臾雾散,由西陛升,见侍从在东陛。

tiān zūn jiù zuò yǒu liù rén yī tiān zūn ér hòu zuò

天尊就坐,有六人揖天尊而后坐。

zhèn yù bài liù rén tiān zūn zhǐ lìng yī mìng zhèn qián yuē wú rén huáng jiǔ rén zhōng yī rén yě shì zhào zhī shǐ zǔ zài jiàng nǎi xuān yuán huáng dì fán shì suǒ zhī shǎo diǎn zhī zǐ fēi yě

朕欲拜六人,天尊止令揖,命朕前,曰:'吾人皇九人中一人也,是赵之始祖,再降,乃轩辕皇帝,凡世所知少典之子,非也。

mǔ gǎn diàn mèng tiān rén shēng yú shòu qiū

母感电梦天人,生于寿丘。

hòu táng shí fèng yù dì mìng qī yuè yī rì xià jiàng zǒng zhì xià fāng zhǔ zhào shì zhī zú jīn yǐ bǎi nián

后唐时,奉玉帝命,七月一日下降,总治下方,主赵氏之族,今已百年。

huáng dì shàn wèi fǔ yù cāng shēng wú dài qián zhì

皇帝善为抚育苍生,无怠前志。

jí lí zuò chéng yún ér qù

'即离坐,乘云而去。

wáng dàn děng jiē zài bài chēng hè

"王旦等皆再拜称贺。

jí zhào dàn děng zhì yán ēn diàn lì guān lín jiàng zhī suǒ bìng bù gào tiān xià mìng cān zhī zhèng shì dīng wèi hàn lín xué shì li zōng è lóng tú gé dài zhì chén péng nián yǔ lǐ guān xiū chóng fèng yí zhù

即召旦等至延恩殿,历观临降之所,并布告天下,命参知政事丁谓、翰林学士李宗谔、龙图阁待制陈彭年与礼官修崇奉仪注。

rùn shí yuè zhì jiǔ tiān sī mìng bǎo shēng tiān zūn hào yuē shèng zǔ shàng líng gāo dào jiǔ tiān sī mìng bǎo shēng tiān zūn dà dì shèng zǔ mǔ hào yuē yuán tiān dà shèng hòu qiǎn guān jiù nán jiāo shè hào tiān jí sì wèi gào zhī

闰十月,制九天司命保生天尊号曰圣祖上灵高道九天司命保生天尊大帝,圣祖母号曰元天大圣后,遣官就南郊设昊天及四位告之。

qī nián jiǔ yuè jí zī fú diàn shè yù huáng xiàng fèng shèng hào xiá ān yú cháo yuán diàn hòu tiān shū kè yù wò cì

七年九月,即滋福殿设玉皇像,奉圣号匣,安于朝元殿后天书刻玉幄次。

zhào yǐ lái nián zhēng yuè shàng yù dì shèng hào dì qīn zhuàn wén jí tiān shū xià yì yǐ cǐ rì zòu gào réng dìng yí shì bān zhī

诏以来年正月上玉帝圣号,帝亲撰文,及天书下,亦以此日奏告,仍定仪式班之。

yǐ wáng dàn wèi zòu gào dà lǐ shǐ xiàng mǐn zhōng wèi yí zhàng shǐ kòu zhǔn wèi lǔ bù shǐ dīng wèi wéi lǐ yí shǐ wáng sì zōng wèi qiáo dào dùn dì shǐ

以王旦为奏告大礼使,向敏中为仪仗使,寇准为卤簿使,丁谓为礼仪使,王嗣宗为桥道顿递使。

bā nián zhēng yuè shuò jià yì yù qīng zhāo yìng gōng fèng biǎo zòu gào shàng yù huáng dà dì shèng hào yuē tài shàng kāi tiān zhí fú yù lì hán zhēn tǐ dào yù huáng dà tiān dì fèng kè yù tiān shū ān yú bǎo fú gé yǐ dì yù róng shì lì yú cè shēng gé zhuó xiàn

八年正月朔,驾诣玉清昭应宫奉表奏告,上玉皇大帝圣号曰太上开天执符御历含真体道玉皇大天帝,奉刻玉天书安于宝符阁,以帝御容侍立于侧,升阁酌献。

fù cháo bài míng qìng èr shèng diàn

复朝拜明庆二圣殿。

lǐ bì hái gōng yì cháng fú yù chóng dé diàn bǎi guān chēng hè

礼毕还宫,易常服,御崇德殿,百官称贺。

jiǔ nián zhào yǐ lái nián zhēng yuè shuò yì yù qīng zhāo yìng gōng shàng yù huáng shèng hào bǎo cè èr rì yì jǐng líng gōng shàng shèng zǔ tiān zūn dà dì huī hào

九年,诏以来年正月朔诣玉清昭应宫上玉皇圣号宝册,二日诣景灵宫上圣祖天尊大帝徽号。

shí èr yuè jǐ hài fèng bǎo cè xian yī ān yú wén dé diàn nǎi zhāi yú tiān ān diàn hòu shì

十二月己亥,奉宝册、仙衣安于文德殿,乃斋于天安殿后室。

sì gǔ dì yì tiān ān diàn zhuó xiàn tiān shū bì dà jià fù yù qīng zhāo yìng gōng gǔn miǎn shēng tài chū diàn fèng cè qì diàn yù bì jiàn zhuàn sān xiàn yǐn fú dēng gē èr wǔ wàng liáo rú sì hào tiān shàng dì yí

四鼓,帝诣天安殿酌献天书毕,大驾赴玉清昭应宫,衮冕升太初殿,奉册讫,奠玉币,荐馔三献,饮福,登歌,二舞,望燎,如祀昊天上帝仪。

bì yì èr shèng diàn fèng shàng jiàng shā páo fèng bì jìn jiǔ fēn qiǎn shè diàn zhōng jiān shàng zǐ wēi dà dì jiàng shā páo qī yuán fǔ bì zhēn jūn hóng xiāo yī yì shèng bǎo dé zhēn jūn zào páo

毕,诣二圣殿,奉上绛纱袍,奉币进酒,分遣摄殿中监上紫微大帝绛纱袍、七元辅弼真君红绡衣、翊圣保德真君皂袍。

dì gǎi fú xuē páo yì zǐ wēi diàn bǎo fú gé fén xiāng qún chén yì jí xǐ diàn mén biǎo hè

帝改服靴袍,诣紫微殿、宝符阁焚香,群臣诣集禧殿门表贺。

shì rì tiān shū fù jǐng líng gōng dà jià cì zhì zhāi yú míng fú diàn

是日,天书赴景灵宫,大驾次至,斋于明福殿。

èr rì dì fú gǔn miǎn yì tiān xìng diàn fèng shàng shèng zǔ tiān zūn dà dì cè bǎo xian yī jiàn xiàn rú shàng yí

二日,帝服衮冕,诣天兴殿奉上圣祖天尊大帝册宝、仙衣,荐献如上仪。

nǎi gǎi fú yì bǎo níng gé fén xiāng hái gōng qún chén rù hè yú chóng dé diàn

乃改服诣保宁阁焚香,还宫,群臣入贺于崇德殿。

mìng zhū zhōu shè luó tiān dà jiào xiān jiàn dào chǎng èr shí qī rì

命诸州设罗天大醮,先建道场二十七日。

mìng wáng dàn wèi yǎn zhōu tài jí guān fèng shàng bǎo cè shǐ zhào ān rén fù zhī qiǎn guān shè zhōng shū shì láng diàn zhōng jiān yā dàng cè bǎo xian yī

命王旦为兖州太极观奉上宝册使,赵安仁副之,遣官摄中书侍郎、殿中监,押当册宝、仙衣。

èr yuè dīng hài dì zhāi yú cháng chūn diàn

二月丁亥,帝斋于长春殿。

yì rì yǒu sī shè shèng mǔ bǎn wèi wén dé diàn xíng zhuó xiàn lǐ bài shòu cè bǎo yú wáng dàn xian yī yú zhào ān rén yǐ shēng jīn lù jù lǔ bù yí wèi suǒ guò jìn tú zǎi

翼日,有司设圣母板位文德殿,行酌献礼,拜授册宝于王旦、仙衣于赵安仁,以升金辂,具卤簿仪卫,所过禁屠宰。

sān yuè yǐ sì dàn děng yì guān fèng cè shàng yì hào yuē shèng zǔ mǔ yuán tiān dà shèng hòu

三月乙巳,旦等诣观奉册上懿号曰圣祖母元天大圣后。

qí rì dì bù shì cháo

其日,帝不视朝。

lǐ bì qún chén rù hè cì yǐn chóng dé diàn

礼毕,群臣入贺,赐饮崇德殿。

huī zōng zhèng hé liù nián jiǔ yuè shuò fù fèng yù cè yù bǎo shàng yù dì zūn hào yuē tài shàng kāi tiān zhí fú yù lì hán zhēn tǐ dào hào tiān yù huáng shàng dì gài yǐ lùn zhě xī yù huáng dà tiān dì hào tiān shàng dì yán zhī bù néng zhì yī gù yě

徽宗政和六年九月朔,复奉玉册、玉宝,上玉帝尊号曰太上开天执符御历含真体道昊天玉皇上帝,盖以论者析玉皇大天帝、昊天上帝言之,不能致一故也。

yòu zhào yǐ wáng zhě fù tiān mǔ de nǎi zhě zhǐ lǜ wàn bāng lí shù qiáng wèi zhī míng yǐ yù cè yù bǎo zhāo gào shàng dì ér dì qí wèi yǒu chēng wèi jǐn shàng huī hào yuē chéng tiān xiào fǎ hòu dé guāng dà hòu tǔ huáng dì qí

又诏以王者父天母地,乃者只率万邦黎庶,强为之名,以玉册、玉宝昭告上帝,而地祇未有称谓,谨上徽号曰承天效法厚德光大后土皇地祇。

míng nián wǔ yuè yì yù qīng hé yáng gōng fèng shàng bǎo cè suǒ yòng zhī lǐ yǐ yì kǎn yì liǎo chái shè wàng yì wèi yù yǐ huáng cóng jí liǎng guī yǒu dǐ bì yǐ huáng wǔ yǐ bā chéng qí yú bìng rú fèng shàng yù huáng zūn hào zhī yí

明年五月,诣玉清和阳宫奉上宝册,所用之礼,以瘗坎易燎柴,设望瘗位,玉以黄琮及两珪有邸,币以黄,舞以八成,其余并如奉上玉皇尊号之仪。

huī zōng chóng shàng dào jiào zhì jiāo sì dà lǐ yǐ fāng shì bǎi rén zhí wēi yí qián yǐn fēn liè liǎng xù lì yú tán xià

徽宗崇尚道教,制郊祀大礼,以方士百人执威仪前引,分列两序,立于坛下。

zhèng hé sān nián shí yī yuè wǔ rì gōng shàng shén zōng zhé zōng huī hào yú tài miào

政和三年十一月五日,恭上神宗、哲宗徽号于太庙。

yì rì sì hào tiān shàng dì yú yuán qiū

翌日,祀昊天上帝于圜丘。

tài shī cài jīng zòu tiān shén jiàng gé shí wèi dà qìng qǐ fù shǐ guǎn

太师蔡京奏:"天神降格,实为大庆,乞付史馆。

dì chū shǒu zhào bō gào tiān xià

"帝出手诏,播告天下。

qún chén yì dōng shàng gé mén bài biǎo chēng hè yù zhì tiān zhēn shì xiàn jì xún yǐ tiān shén jiàng rì wèi tiān yìng jié jí qí de jiàn yíng zhēn gōng

群臣诣东上阁门拜表称贺,御制《天真示现记》,寻以天神降日为天应节,即其地建迎真宫。

míng nián xià zhì gōng sì fāng qiū yòu zhì shén yìng jì lüè yún yǔ wèi duō shì fèng niǎn wǔ fū yǔ péi zhù guān gù zhān zhōng tiān yǒu xíng yǒu xiàng ruò rén ruò guǐ chí máo zhí jǐ liè yú kōng jì jiàn zhě hài è

明年夏至,躬祀方丘,又制《神应记》,略云:"羽卫多士,奉辇武夫,与陪祝官,顾瞻中天,有形有象,若人若鬼,持矛执戟,列于空际,见者骇愕。

réng qiǎn shǐ zòu gào líng miào zhào tiān xià

"仍遣使奏告陵庙,诏天下。

yòu yòng fāng shì wèi hàn jīn zhī shuō bèi bǎi wù zhī xiàng zhù dǐng jiǔ yú zhōng tài yī gōng nán wéi diàn fèng ān zhī gè zhōu yǐ yuán shàng shī pí nì màn rú fāng sè wài zhù yuán huán zhī yuē jiǔ chéng gōng

又用方士魏汉津之说,备百物之象,铸鼎九,于中太一宫南为殿奉安之,各周以垣,上施埤堄,墁如方色,外筑垣环之,曰九成宫。

zhōng yāng yuē dì nài qí sè huáng jì yǐ tǔ wáng rì wèi dà cí bì yòng huáng lè yòng gōng jià

中央曰帝鼐,其色黄,祭以土王日,为大祠,币用黄,乐用宫架。

běi fāng yuē bǎo dǐng qí sè hēi jì yǐ dōng zhì bì yòng zào

北方曰宝鼎,其色黑,祭以冬至,币用皂。

dōng běi fāng yuē mǔ dǐng qí sè qīng jì yǐ lì chūn bì yòng zào

东北方曰牡鼎,其色青,祭以立春,币用皂。

dōng fāng yuē cāng dǐng qí sè bì jì yǐ chūn fēn bì yòng qīng

东方曰苍鼎,其色碧,祭以春分,币用青。

dōng nán yuē gāng dǐng qí sè lǜ jì yǐ lì xià bì yòng fēi

东南曰冈鼎,其色绿,祭以立夏,币用绯。

nán fāng yuē tóng dǐng qí sè zǐ jì yǐ xià zhì bì yòng fēi

南方曰彤鼎,其色紫,祭以夏至,币用绯。

xī nán yuē fù dǐng qí sè hēi jì yǐ lì qiū bì yòng bái

西南曰阜鼎,其色黑,祭以立秋,币用白。

xī fāng yuē xiǎo dǐng qí sè chì jì yǐ qiū fēn bì yòng bái

西方曰皛鼎,其色赤,祭以秋分,币用白。

xī běi yuē kuí dǐng qí sè bái jì yǐ lì dōng bì yòng zào

西北曰魁鼎,其色白,祭以立冬,币用皂。

bā dǐng jiē wèi zhōng cí lè yòng dēng gē xiǎng yòng sù zhuàn fù yú dì nài zhī gōng lì dà jiǎo dǐng xīng cí

八鼎皆为中祠,乐用登歌,享用素馔,复于帝鼐之宫立大角鼎星祠。

chóng níng sì nián bā yuè fèng ān jiǔ dǐng yǐ cài jīng wèi dìng dǐng lǐ yí shǐ

崇宁四年八月,奉安九鼎,以蔡京为定鼎礼仪使。

dì xìng jiǔ chéng gōng zhuó xiàn

帝幸九成宫酌献。

jiǔ yuè shuò bǎi guān chēng hè yú dà qìng diàn rú dà cháo huì yí

九月朔,百官称贺于大庆殿,如大朝会仪。

zhèng jū zhōng yán bó zhōu tài qīng gōng dào shì wáng yǔ zhī jìn huáng dì chóng tiān sì dǐng yí jué jiē běn yú tiān yuán yù cè jiǔ gōng tài yī hé yú hàn jīn suǒ shòu shàng dì xī xià yǔ yǐn wén

郑居中言:"亳州太清宫道士王与之进《黄帝崇天祀鼎仪诀》,皆本于天元玉册、九宫太一,合于汉津所授上帝锡夏禹隐文。

tóng xiū wéi jì dǐng yí fàn xiū chéng dǐng shū shí qī juǎn jì dǐng yí fàn liù juǎn

同修为《祭鼎仪范》,修成《鼎书》十七卷、《祭鼎仪范》六卷。

xiān shì zhào yuē jiǔ dǐng yǐ diàn jiǔ zhōu yǐ yù shén jiān qí yòng yǒu fǎ hòu shī qí chuán

先是,诏曰:"九鼎以奠九州,以御神奸,其用有法,后失其传。

yuè wáng yǔ zhī suǒ shàng sì yí tuī dǐng zhī yì shī yú yǒu yòng gài fēi jīn rén suǒ néng zuò

阅王与之所上《祀仪》,推鼎之意,施于有用,盖非今人所能作。

qù gǔ mián miǎo wén zì zá róu kě zé qí dāng lǐ hé jīng xiū wéi dìng zhì bān fù yǒu sī

去古绵邈,文字杂糅,可择其当理合经,修为定制,班付有司。

zhì shì shū chéng bìng yǐ měi suì sì dǐng cháng diǎn fù yǒu sī xíng zhī

"至是书成,并以每岁祀鼎常典,付有司行之。

yòu zhào yǐ zhù dǐng zhī de zuò bǎo chéng gōng zǒng wū qī shí yī qū zhōng zhì diàn yuē shén líng yǐ cí huáng dì

又诏以铸鼎之地作宝成宫,总屋七十一区,中置殿曰神灵,以祠黄帝;

dōng wǔ diàn yuē chéng gōng sì xià hòu shì

东庑殿曰成功,祀夏后氏;

xi wǔ diàn yuē chí yíng cí zhōu chéng wáng jí zhōu gōng zhào gōng

西庑殿曰持盈,祠周成王及周公、召公;

hòu zhì táng yuē zhāo yìng sì táng li liáng jí yǐn shì jiā chéng hóu wèi hàn jīn

后置堂曰昭应,祀唐李良及隐士嘉成侯魏汉津。

tài cháng lǐ bù yán měi suì yù yú dà lè gào chéng chóng zhèng diàn yuán jìn lè rì qiū bā yuè èr shí qī rì jǔ sì shì sì huáng dì yī gǎn shēng dì shén zhōu dì qí wèi dà cí bì yòng huáng lè yòng gōng jià zhù wén yī sì shèng zǔ chēng sì huáng dì chén míng

太常礼部言:"每岁欲于大乐告成崇政殿元进乐日,秋八月二十七日举祀事,祀黄帝依感生帝、神州地祇为大祠,币用黄,乐用宫架,祝文依祀圣祖称嗣皇帝臣名。

qí chéng gōng chí yíng èr diàn lǐ yòng zhōng sì bì gè yòng bái

其成功、持盈二殿,礼用中祀,币各用白。

zhāo yìng táng lǐ yòng xiǎo sì bìng yǐ sù zhuàn

昭应堂礼用小祀,并以素馔。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

zhèng hé liù nián yòng fāng shì wáng zǐ xī yì dìng dǐng gé yú tiān zhāng gé zì jiǔ chéng gōng xǐ jiǔ dǐng fèng ān zhī

政和六年,用方士王仔昔议,定鼎阁于天章阁,自九成宫徙九鼎奉安之。

yòu zhào gǎi dì nài wèi lóng nài

又诏改帝鼐为隆鼐,

zhèng nán tóng dǐng wèi míng dǐng

正南彤鼎为明鼎,

xī nán fù dǐng wèi shùn dǐng

西南阜鼎为顺鼎,

zhèng xi xiǎo dǐng wèi yùn dǐng

正西皛鼎为蕴鼎,

xī běi kuí dǐng wèi jiàn dǐng

西北魁鼎为健鼎,

zhèng běi bǎo dǐng rú jiù

正北宝鼎如旧,

dōng běi mǔ dǐng wèi hé dǐng

东北牡鼎为和鼎,

zhèng dōng cāng dǐng wèi yù dǐng

正东苍鼎为育鼎,

dōng nán gāng dǐng wèi jié dǐng

东南冈鼎为洁鼎,

dǐng gé wèi yuán xiàng huī diào zhī gé

鼎阁为圜象徽调之阁。

gé shàng shén xiàng zuǒ zhōu dǐng xīng jūn zhōng dì xí xīng jūn yòu dà jiǎo xīng jūn

阁上神像,左周鼎星君,中帝席星君,右大角星君;

gé xià dǐng nài shén xiàng gè shǒu zhú dǐng bù liè yì yòng zǐ xī yì yě

阁下鼎鼐神像,各守逐鼎布列,亦用仔昔议也。

jià yì dǐng gé fèng ān shén xiàng míng rì fù yì gé xíng xiāng bǎi liáo péi wèi

驾诣鼎阁奉安神像,明日复诣阁行香,百僚陪位。

qí hòu yòu zhào jiǔ dǐng xīn míng nǎi kuáng rén wàng gǎi jiē wú yī jù yi fù jiù míng wéi yuán xiàng huī diào gé réng jiù

其后,又诏九鼎新名乃狂人妄改,皆无依据,宜复旧名,惟圜象徽调阁仍旧。

bā nián

八年,

yòng fāng shì yán

用方士言,

zhù shén xiāo jiǔ dǐng chéng

铸神霄九鼎成,

yuē tài jí fēi yún dòng jié zhī nài cāng hú sì tiān zhù chún jiǔ zhī dǐng shān yuè wǔ shén zhī dǐng jīng míng dòng yuān zhī dǐng tiān dì yīn yáng zhī dǐng hùn dùn zhī dǐng fú guāng dòng tiān zhī dǐng líng guāng huǎng yào liàn shén zhī dǐng cāng guī huǒ shé chóng yú jīn lún zhī dǐng

曰太极飞云洞劫之鼐、苍壶祀天贮醇酒之鼎、山岳五神之鼎、精明洞渊之鼎、天地阴阳之鼎、混沌之鼎、浮光洞天之鼎、灵光晃耀炼神之鼎、苍龟火蛇虫鱼金轮之鼎,

fèng ān yú shàng qīng bǎo lù gōng shén xiāo diàn

奉安于上清宝箓宫神霄殿,

yǔ wèi hàn jīn suǒ zhù

与魏汉津所铸,

fán shí bā dǐng yān

凡十八鼎焉。

✦ You read 志·卷五十七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.