宋史 · 脱脱 · Chapter 12 of 496

本纪·卷十二

PinyinModern Translation
Size

rén zōng sì

○仁宗四

èr nián chūn zhēng yuè guǐ mǎo yǐ suì jī ba shàng yuán guān dēng

二年春正月癸卯,以岁饥,罢上元观灯。

rén zǐ mìng jìn chén tóng sān sī jiào tiān xià cái fù chū rù zhī shù

壬子,命近臣同三司较天下财赋出入之数。

èr yuè jiǎ shēn chū nèi kù juàn wǔ shí wàn xià hé běi shǎn xī hé dōng lù yǐ bèi jūn shǎng

二月甲申,出内库绢五十万,下河北、陕西、河东路,以备军赏。

sān yuè wù zǐ shuò zhào jì qiū yǒu shì yú míng táng

三月戊子朔,诏季秋有事于明堂。

jǐ chǒu yǐ dà qìng diàn wèi míng táng

己丑,以大庆殿为明堂。

jiǎ wǔ qiǎn guān qí yǔ

甲午,遣官祈雨。

dīng yǒu yuè fàn xuān yuán dà xīng

丁酉,月犯轩辕大星。

wù xū zhào míng táng lǐ chéng qún chén wú shàng zūn hào

戊戌,诏明堂礼成,群臣毋上尊号。

gēng zǐ qì dān qiǎn shǐ yǐ fá xià shī hái lái gào

庚子,契丹遣使以伐夏师还来告。

bǐng wǔ yǔ

丙午,雨。

jǐ yǒu zhào liǎng zhè liú mín tīng rén shōu yǎng

己酉,诏两浙流民听人收养。

hàn lín xué shì zhào gài bào shǐ qì dān

翰林学士赵概报使契丹。

xià wǔ yuè dīng hài shuò xīn zuò míng táng lǐ shén yù

夏五月丁亥朔,新作明堂礼神玉。

jǐ hài jīng dìng zhōu yì mín li néng

己亥,旌定州义民李能。

liù yuè jǐ wèi chū xīn zhì míng táng lè bā qū

六月己未,出新制明堂乐八曲。

dīng mǎo yǐ zì zhì huáng zhōng wǔ yīn wǔ qǔ bìng yì yú tài cháng

丁卯,以自制黄钟五音五曲,并肄于太常。

gēng wǔ dìng xuǎn jǔ xiàn lìng fǎ

庚午,定选举县令法。

rén shēn yuè fàn tián xīng

壬申,月犯填星。

guǐ wèi lù xì qiú

癸未,录系囚。

bā yuè gēng shēn yíng huò rù yú guǐ fàn jī shī

八月庚申,荧惑入舆鬼,犯积尸。

guǐ hài chū nèi cáng juàn bǎi wàn shì dí jūn chǔ

癸亥,出内藏绢百万市籴军储。

rén shēn shēn zhōu dà yǔ huài lú shè

壬申,深州大雨,坏庐舍。

jiǔ yuè dīng hài yuè yǎ yuè

九月丁亥,阅雅乐。

jǐ yǒu cháo xiǎng jǐng líng gōng

己酉,朝飨景灵宫。

gēng xū xiǎng tài miào

庚戌,飨太庙。

xīn hài dà xiǎng tiān dì yú míng táng yǐ tài zǔ tài zōng zhēn zōng pèi rú yuán qiū

辛亥,大飨天地于明堂,以太祖、太宗、真宗配,如圜丘。

dà shè bǎi guān jìn zhì yī děng

大赦,百官进秩一等。

zhào zì jīn nèi jiàng zhǐ huī bǎi sī zhí zòu wú zhé xíng

诏自今内降指挥,百司执奏毋辄行。

gǎn yīn yuán gàn qǐng zhě jiàn guān yù shǐ chá jǔ zhī

敢因缘干请者,谏官、御史察举之。

dōng shí yuè gēng wǔ yíng huò fàn tài wēi shàng jiàng

冬十月庚午,荧惑犯太微上将。

yǐ hài yàn jīng jī fù lǎo yú xī qìng yuàn

乙亥,宴京畿父老于锡庆院。

rùn shí yī yuè jǐ wèi zhào hòu fēi zhī jiā wú de chú èr fǔ zhí rèn

闰十一月己未, 诏后妃之家毋得除二府职任。

bǐng yín xiù zhōu dì zhèn yǒu shēng rú léi

丙寅,秀州地震,有声如雷。

dīng mǎo zhào zhōng shū mén xià shěng liǎng zhì jí tài cháng guān xiáng dìng dà lè

丁卯,诏中书门下省、 两制及太常官详定大乐。

hé běi shuǐ zhào juān mín zū chū nèi cáng qián sì shí wàn mín juàn sì shí wàn pǐ fù běn lù shǐ cuò zhì shì suì chú liáng

河北水,诏蠲民租,出内藏钱四十万缗、绢四十万匹付本路,使措置是岁刍粮。

shí èr yuè jiǎ shēn dìng sān pǐn yǐ shàng jiā miào zhì

十二月甲申,定三品以上家庙制。

gū sī luō xī fān xiā zhān xī nán fán lóng guāng shui néng zhàn chéng shā zhōu lái gòng jīng yuán lù shēng hù dōu shǒu lǐng nà lóng nán ā rì dīng nèi fù

唃厮啰、西蕃瞎毡、西南蕃龙光氵能、占城、 沙州来贡,泾原路生户都首领那龙男阿日丁内附。

sān nián chūn zhēng yuè yǐ chǒu xìng wèi guó dà zhǎng gōng zhǔ dì shì jí

三年春正月乙丑,幸魏国大长公主第视疾。

èr yuè bǐng xū zǎi chén wén yàn bó děng jìn huáng yòu dà xiǎng míng táng jì

二月丙戌,宰臣文彦博等进《皇祐大飨明堂记》。

jǐ hài fù xíng hé běi yán biān zhōu jūn rù zhōng liáng cǎo jiàn qián fǎ

己亥,复行河北沿边州军入中粮草见钱法。

sān yuè gēng shēn sòng xiáng ba yǐ liú hàng cān zhī zhèng shì

三月庚申,宋庠罢,以刘沆参知政事。

guǐ yǒu nóng zhì gāo biǎo xiàn xùn xiàng jí jīn yín què zhī

癸酉,侬智高表献驯象及金银,却之。

xià sì yuè guǐ wèi zhào hé běi liú mín xiāng zhǔ lì bù jiā xù ér nǎi shì chú chuán jiāo lù shǐ kè yǐ qǔ míng yù

夏四月癸未,诏:“河北流民相属,吏不加恤,而乃饰厨传,交赂使客,以取名誉。

zì jīn fēi kào shè bīng xiào qí yī qiè jìn zhī

自今非犒设兵校,其一切禁之。

bǐng shēn tài bái zhòu jiàn

”丙申,太白昼见。

wǔ yuè gēng xū yǐ ēn jì zhōu hàn zhào zhǎng lì jué xì qiú

五月庚戌,以恩、冀州旱,诏长吏决系囚。

rén shēn zhì hé qú sī

壬申,置河渠司。

yǐ hài bān jiǎn yào jì zhòng fāng mìng zhōu xiàn zhǎng lì àn fāng jì yǐ jiù mín jí

乙亥,颁《简要济众方》,命州县长吏按方剂以救民疾。

dīng chǒu lù xì qiú

丁丑,录系囚。

liù yuè dīng hài wú wéi jūn xiàn zhī cǎo dì mìng gū miǎn zhī jūn rú xiào biāo zuì jiè zhōu jùn zì jīn wù fù xiàn

六月丁亥,无为军献芝草,帝命姑免知军茹孝标罪,戒州郡自今勿复献。

qiū qī yuè guǐ chǒu zhào shǎo qīng jiān yǐ xià nián qī shí bù rèn lí wù zhě yù shǐ tái shěn guān yuàn yǐ wén

秋七月癸丑,诏:“少卿、监以下,年七十不任厘务者,御史台、审官院以闻。

cháng rèn guǎn gé tái jiàn jí tí xíng zhě zhōng shū cái chǔ

尝任馆阁、台谏及提刑者,中书裁处。

dài zhì yǐ shàng néng zì yǐn nián zé yōu jiā ēn lǐ

待制以上能自引年,则优加恩礼。

bǐng chén yǐ kǒng shì zǐ sūn fù zhī xiān yuán xiàn shì

”丙辰, 以孔氏子孙复知仙源县事。

dīng sì liǎng zhì lǐ guān shàng dà lè míng yuē tài ān

丁巳,两制、礼官上大乐,名曰《太安》。

xīn yǒu hé jué dà míng fǔ guō gù kǒu

辛酉,河决大名府郭固口。

yǐ chǒu ba xǐ zhōu xiàn zhǎng lì bù rèn shì zhě shí yǒu liù rén

乙丑,罢、徙州县长吏不任事者十有六人。

bǐng zǐ jiǎn chēn yǒng zhōu guì yáng jiān dīng shēn mǐ suì shí wàn yú shí

丙子,减郴、永州、桂阳监丁身米岁十万余石。

bā yuè bǐng xū qiǎn shǐ ān fǔ jīng dōng huái nán liǎng zhè jīng hú jiāng nán jī mín

八月丙戌,遣使安抚京东、淮南、两浙、荆湖、江南饥民。

xīn mǎo zhào zhū lù jiān sī jù suǒ bù zhǎng lì zhì zhuàng néng fǒu yǐ wén

辛卯,诏诸路监司具所部长吏治状能否以闻。

shì yuè biàn hé jué liú

是月,汴河绝流。

dōng shí yuè gēng zǐ wén yàn bó ba yǐ páng jí tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì zhāo wén guǎn dà xué shì gāo ruò nè wèi shū mì shǐ liáng shì cān zhī zhèng shì wáng yáo chén wèi shū mì fù shǐ

冬十月庚子,文彦博罢,以庞籍同中书门下平章事、昭文馆大学士,高若讷为枢密使,梁适参知政事,王尧臣为枢密副使。

shí yī yuè xīn hài jiǎn zhāng zhōu quán zhōu xīng huà jūn dīng mǐ

十一月辛亥,减漳州、泉州、兴化军丁米。

shí èr yuè gēng chén xīn zuò hún yí

十二月庚辰,新作浑仪。

gēng zǐ zhào wén wǔ guān qī shí yǐ shàng wèi zhì shì zhě gèng bù kǎo kè qiān guān

庚子,诏文武官七十以上未致仕者,更不考课迁官。

jiǎ chén ba zāi shāng zhōu jūn gòng wù

甲辰,罢灾伤州军贡物。

shì suì jīng yuán fán jiā zú mì sī gē nèi fù

是岁,泾原樊家族密厮歌内附。

sì nián chūn zhēng yuè jǐ sì zhào zhū lù dài mín zhǒng

四年春正月己巳,诏诸路贷民种。

yǐ hài sāi dà míng fǔ jué hé

乙亥,塞大名府决河。

èr yuè gēng zǐ juān hú zhōu mín suǒ dài guān mǐ

二月庚子,蠲湖州民所贷官米。

sān yuè jǐ yǒu zhào lǐ bù gòng jǔ

三月己酉,诏礼部贡举。

bǐng chén juān jiāng nán lù mín suǒ dài zhǒng shù shí wàn hú

丙辰,蠲江南路民所贷种数十万斛。

xīn yǒu lù xì qiú

辛酉,录系囚。

xīn wèi zhào gōng jìn shì wù gěi shí zhí fēi suǒ quē zhě wú shì

辛未,诏宫禁市物给实直,非所阙者毋市。

xià sì yuè gēng chén zhào xiū hé bīng fu táo wáng sǐ shāng huì qí shù yǐ yì guān lì zhī fá

夏四月庚辰,诏修河兵夫逃亡死伤,会其数,以议官吏之罚。

guǎng yuán zhōu mán nóng zhì gāo fǎn

广源州蛮侬智高反。

wǔ yuè yǐ sì shuò zhì gāo xiàn yōng zhōu suì xiàn héng guì děng bā zhōu wéi guǎng zhōu

五月乙巳朔,智高陷邕州,遂陷横、贵等八州,围广州。

rén shēn mìng zhī guì zhōu chén shǔ lǜ bīng tǎo zhì gāo

壬申,命知桂州陈曙率兵讨智高。

liù yuè yǐ hài qǐ qián wèi wèi qīng yú jìng wèi mì shū jiān hú nán ān fǔ shǐ zhī tán zhōu qián shàng shū tún tián yuán wài láng zhí shǐ guǎn yáng tián tǐ liàng ān fǔ guǎng nán tí jǔ jīng zhì dào zéi shì

六月乙亥,起前卫尉卿余靖为秘书监、湖南安抚使、知潭州,前尚书屯田员外郎、直史馆杨畋体量安抚广南、提举经制盗贼事。

gēng chén gǎi yú jìng wèi guǎng xī ān fǔ shǐ zhī guì zhōu mìng tóng tí diǎn guǎng dōng xíng yù li shū yǔ chén shǔ tǎo zhì gāo guǎng dōng zhuǎn yùn qián xiá sī fā bīng yuán zhī

庚辰,改余靖为广西安抚使、知桂州,命同提点广东刑狱李枢与陈曙讨智高,广东转运钤辖司发兵援之。

dīng hài yǐ dí qīng wèi shū mì fù shǐ

丁亥,以狄青为枢密副使。

qiū qī yuè yǐ sì chū nèi cáng qián juàn zhù hé běi jūn chǔ

秋七月乙巳,出内藏钱绢助河北军储。

bǐng wǔ mìng yú jìng jīng zhì guǎng nán dào zéi shì

丙午,命余靖经制广南盗贼事。

dīng sì dà fēng bá mù

丁巳, 大风拔木。

rén xū zhì gāo yǐn zhòng qù guǎng zhōu guǎng dōng bīng mǎ qián xiá zhāng zhōng zhī yīng zhōu sū jiān yāo jī yú bái tián zhōng zhàn mò

壬戌,智高引众去广州,广东兵马钤辖张忠、知英州苏缄邀击于白田, 忠战殁。

jiǎ zǐ guǎng dōng bīng mǎ qián xiá jiǎng xié yòu bài yú lù tián

甲子,广东兵马钤辖蒋偕又败于路田。

bā yuè guǐ wèi zhào kāi fēng fǔ bǐ dà fēng yǔ mín lú cuī pǐ yā sǐ zhě guān wèi jì liǎn zhī

八月癸未,诏开封府比大风雨,民庐摧圮压死者,官为祭敛之。

xīn mǎo mìng shū mì zhí xué shì sūn miǎn ān fǔ hú nán jiāng xī nèi shì yā bān shí quán bīn fù zhī

辛卯,命枢密直学士孙沔安抚湖南、江西,内侍押班石全斌副之。

jiǔ yuè dīng sì mìng yú jìng tí jǔ guǎng nán bīng jiǎ jīng zhì zéi dào shì

九月丁巳,命余靖提举广南兵甲经制贼盗事。

gēng shēn guǎng xī bīng mǎ qián xiá wáng zhèng lún tǎo zhì gāo yú zhāo zhōu guǎn mén yì zhàn mò

庚申,广西兵马钤辖王正伦讨智高于昭州馆门驿,战殁。

zhì gāo rù zhāo zhōu

智高入昭州。

gēng wǔ yǐ dí qīng wèi xuān huī nán yuàn shǐ

庚午,以狄青为宣徽南院使。

xuān fǔ jīng hú lù tí jǔ guǎng nán jīng zhì zéi dào shì

宣抚荆湖路、 提举广南经制贼盗事。

shì yuè zhì gāo xí shā jiǎng xié yú tài píng chǎng

是月,智高袭杀蒋偕于太平场。

dōng shí yuè bǐng zǐ tài bái fàn nán dòu

冬十月丙子,太白犯南斗。

zhào fū yán huán qìng jīng yuán lù zé fán luò guǎng ruì jūn gè wǔ qiān rén fù guǎng nán xíng yíng

诏鄜延、环庆、泾原路择蕃落广锐军各五千人赴广南行营。

dīng chǒu zhì gāo rù bīn zhōu

丁丑,智高入宾州。

jiǎ shēn fù rù yōng zhōu

甲申,复入邕州。

dīng hài yǐ zhū lù jī yì bìng zhēng yáo kē diào zhī fán lìng zhuǎn yùn shǐ tí diǎn xíng yù qīn mín guān tiáo chén jiù xù zhī shù yǐ wén

丁亥,以诸路饥疫并征徭科调之烦, 令转运使、提点刑狱、亲民官条陈救恤之术以闻。

shí yī yuè rén yín shuò rì yǒu shí zhī

十一月壬寅朔,日有食之。

wù wǔ zhào miǎn jiāng xī hú nán guǎng nán mín gōng jūn xū zhě jīn nián qiū zū shí zhī sān

戊午,诏免江西、湖南、广南民供军须者今年秋租十之三。

shí èr yuè rén shēn shuò guǎng xī bīng mǎ qián xiá chén shǔ tǎo zhì gāo bīng zhàn yú jīn chéng yì

十二月壬申朔,广西兵马钤辖陈曙讨智高兵,战于金城驿。

rén chén guān xīn lè

壬辰,观新乐。

yǐ wèi lù táng yán zhēn qīng hòu

乙未,录唐颜真卿后。

shì suì hé běi lù jí fū zhōu shuǐ juān hé běi mín jī nián bū fù fū zhōu mín shuì yì

是岁,河北路及鄜州水,蠲河北民积年逋负、鄜州民税役。

wǔ nián chūn zhēng yuè rén yín shuò yù dà qìng diàn shòu cháo

五年春正月壬寅朔,御大庆殿受朝。

gēng xū yǐ guǎng nán yòng bīng ba shàng yuán zhāng dēng

庚戌,以广南用兵,罢上元张灯。

bái hóng guàn rì

白虹贯日。

dīng sì huì líng guān huǒ

丁巳,会灵观火。

wù wǔ dí qīng bài zhì gāo yú yōng zhōu zhǎn shǒu wǔ qiān yú jí zhì gāo dùn qù

戊午,狄青败智高于邕州,斩首五千余级,智高遁去。

jiǎ zǐ qiǎn shǐ fǔ wèn guǎng nán jiàng xiào cì jūn shì mín qián

甲子, 遣使抚问广南将校,赐军士缗钱。

èr yuè guǐ wèi dí qīng fù wèi shū mì fù shǐ

二月癸未,狄青复为枢密副使。

jiǎ shēn shè guǎng nán

甲申,赦广南。

fán zhàn méi zhě gěi huì dú hù sòng hái jiā wú zhǔ zhě zàng jì zhī

凡战没者,给槥椟护送还家, 无主者葬祭之。

zéi suǒ guò jùn xiàn miǎn qí tián zū yī nián sǐ shì jiā kē yáo èr nián

贼所过郡县,免其田租一年,死事家科徭二年。

gòng jǔ rén miǎn jiě zhì lǐ bù bù yù zòu míng zhě yì yǐ míng wén

贡举人免解至礼部, 不预奏名者亦以名闻。

bǐng xū zhào guǎng xī dōu jiān xiāo zhù děng zhuī bǔ zhì gāo

丙戌,诏广西都监萧注等追捕智高。

dīng hài xià dé yīn jiǎn jiāng xī hú nán xì qiú zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

丁亥,下德音:减江西、 湖南系囚罪一等,徒以下释之。

dīng zhuàng kuì yùn guǎng nán jūn xū zhě jiǎn xià shuì zhī bàn réng miǎn chà yáo yī nián

丁壮馈运广南军须者,减夏税之半,仍免差徭一年。

wù zǐ zhào bǎi guān yù nán jiāo zòu jiàn wú zǐ sūn zhě tīng zòu qī qīn yī rén

戊子,诏百官遇南郊奏荐,无子孙者听奏期亲一人。

yǐ wèi zhào zōng shì tōng jīng zhě dà zōng zhèng sī yǐ wén

乙未,诏宗室通经者,大宗正司以闻。

sān yuè guǐ hài qiǎn shǐ fèng ān tài zǔ yù róng yú chú zhōu tài zōng yù róng yú bīng zhōu zhēn zōng yù róng yú chán zhōu

三月癸亥,遣使奉安太祖御容于滁州,太宗御容于并州,真宗御容于澶州。

shì yuè cì lǐ bù zòu míng jìn shì zhū kē jí dì chū shēn qiān sì shí èr rén

是月,赐礼部奏名进士、诸科及第出身千四十二人。

xià sì yuè jiǎ wǔ mìng liú hàng liáng shì jiān yì dà lè

夏四月甲午,命刘沆、梁适监议大乐。

wǔ yuè yǐ sì zhào fǔ chén fán yǒu dà zhèng xǔ fù duì hòu diàn

五月乙巳,诏辅臣凡有大政,许复对后殿。

gāo ruò nè ba yǐ dí qīng wèi shū mì shǐ

高若讷罢,以狄青为枢密使。

dīng wèi sūn miǎn wèi shū mì fù shǐ

丁未, 孙沔为枢密副使。

wù shēn zhào zhuǎn yùn shǐ wú qǔ xiàn yú yǐ zhù sān sī

戊申,诏转运使毋取羡余以助三司。

gēng xū zhào zhì gāo suǒ zhì zhōu wú chéng lěi ruò bīng lì bù dí ér qì chéng zhě zòu cái

庚戌,诏智高所至州,无城垒,若兵力不敌而弃城者,奏裁。

rén zǐ lù xì qiú

壬子,录系囚。

dīng sì zhào zhuǎn yùn sī zhèn yōng zhōu pín mín hù dài mǐ yī shí

丁巳,诏转运司振邕州贫民,户贷米一石。

jiǎ zǐ zhào jiàn guān yù shǐ wú xié sī yǐ zhōng shàn liáng jí chén liáo yán jī mì shì wú de lòu xiè

甲子,诏谏官、御史毋挟私以中善良,及臣僚言机密事毋得漏泄。

liù yuè yǐ hài yù zǐ chén diàn àn tài ān lè guān zōng miào jì qì

六月乙亥,御紫宸殿,按《太安乐》,观宗庙祭器。

bǐng xū zuò jí xǐ guān chéng

丙戌,作集禧观成。

yǐ wèi zhào hé běi jiàn jī zhuǎn yùn shǐ chá zhōu xiàn zhǎng lì néng zhāo jí láo lái zhě shàng qí zhuàng

乙未, 诏河北荐饥,转运使察州县长吏能招辑劳来者,上其状;

bù chēng zhí zhě jǔ hé zhī

不称职者举劾之。

qiū qī yuè yǐ sì zhào jīng hú běi lù mín yīn zāi shāng suǒ dài cháng píng cāng mǐ miǎn cháng

秋七月乙巳,诏荆湖北路民因灾伤所贷常平仓米免偿。

jǐ yǒu zhào jiàn jǔ fēi qí rén zhě lìng yù shǐ tái tán zòu jiàn rèn jiān sī yǐ shàng fú xǔ jiàn lùn

己酉,诏荐举非其人者, 令御史台弹奏,见任监司以上弗许荐论。

wù wǔ zhào tài cháng dìng shì wú wèi yì měi

戊午,诏太常定谥,毋为溢美。

rùn yuè wù chén zhào guǎng nán mín táo wèi hái zhě xiàn yī nián guī yè qí fù sān suì

闰月戊辰,诏广南民逃未还者,限一年归业,其复三岁。

rén shēn páng jí ba yǐ chén zhí zhōng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì zhāo wén guǎn dà xué shì liáng shì tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jí xián diàn dà xué shì

壬申,庞籍罢,以陈执中同中书门下平章事、昭文馆大学士,梁适同中书门下平章事、集贤殿大学士。

yǐ hài zhào wǔ chén zhī zhōu jūn xū yǔ liáo shǔ cān yì gōng shì wú zhuān jué

乙亥,诏武臣知州军,须与僚属参议公事,毋专决。

gēng chén qín fèng lù yán zǒng guǎn liú huàn děng pò fán bù zhǎn shǒu èr qiān yú jí

庚辰,秦凤路言总管刘焕等破蕃部,斩首二千余级。

bā yuè dīng yǒu shuò zhào mín su zāi shāng ér jiān sī bù shòu zhě tīng zhōu jūn yǐ zhuàng wén

八月丁酉朔,诏民诉灾伤而监司不受者,听州军以状闻。

xīn yǒu cè zhì jǔ wǔ jǔ rén

辛酉,策制举、武举人。

rén xū zhào nán jiāo yǐ tài zǔ tài zōng zhēn zōng bìng pèi

壬戌,诏南郊以太祖、太宗、真宗并配。

jiǔ yuè yǐ yǒu guān xīn lè

九月乙酉,观新乐。

dōng shí yuè bǐng shēn shuò rì yǒu shí zhī

冬十月丙申朔,日有食之。

rén zǐ zuò zhèn guó shén bǎo

壬子,作“镇国神宝”。

dīng sì zhào yǐ huáng hàn lìng jiān sī yù qīn mín guān shàng mín jiān lì hài

丁巳,诏以蝗旱,令监司谕亲民官上民间利害。

shí yī yuè dīng mǎo cháo xiǎng jǐng líng gōng

十一月丁卯,朝飨景灵宫。

wù chén xiǎng tài miào fèng cí miào

戊辰,飨太庙、奉慈庙。

jǐ sì sì tiān de yú yuán qiū dà shè

己巳,祀天地于圜丘,大赦。

dīng chǒu jiā ēn bǎi guān

丁丑,加恩百官。

wù zǐ fàng tiān xià bū fù

戊子,放天下逋负。

shí èr yuè wù wǔ zhào zhuǎn yùn guān wú de jìn xiàn yú

十二月戊午,诏转运官毋得进羡余。

rén xū yǐ cáo chén xǔ zhèng huá zhōu wèi fǔ jùn lì jī nèi zhì jīng jī zhuǎn yùn shǐ

壬戌,以曹、陈、许、郑、滑州为辅郡,隶畿内,置京畿转运使。

shì suì zhàn chéng guó lái gòng

是岁,占城国来贡。

zhì hé yuán nián chūn zhèng yuè xīn wèi zhào jīng shī dà hán mín duō dòng něi sǐ zhě yǒu sī qí yì mái zhī

至和元年春正月辛未,诏京师大寒,民多冻馁死者,有司其瘗埋之。

rén shēn suì tōng tiān xī huò yào yǐ liáo mín yì

壬申,碎通天犀,和药以疗民疫。

guǐ yǒu guì fēi zhāng shì hōng chuò shì cháo qī rì jìn jīng chéng lè yī yuè

癸酉,贵妃张氏薨,辍视朝七日,禁京城乐一月。

dīng chǒu zhuī cè wèi huáng hòu cì shì wēn chéng

丁丑, 追册为皇后,赐谥温成。

xīn mǎo lù xì qiú jiǎn sān jīng fǔ jùn zá fàn sǐ zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

辛卯,录系囚,减三京、辅郡杂犯死罪一等,徒以下释之。

èr yuè gēng zǐ zhào zhì hé dī mín yǒu yì sǐ zhě juān hù shuì yī nián

二月庚子,诏治河堤民有疫死者,蠲户税一年;

wú hù shuì zhě gěi qí jiā qián sān qiān

无户税者,给其家钱三千。

rén xū sūn miǎn ba yǐ tián kuàng wèi shū mì fù shǐ

壬戌,孙沔罢,以田况为枢密副使。

sān yuè jǐ sì wáng yí yǒng ba yǐ wáng dé yòng wèi shū mì shǐ

三月己巳,王贻永罢,以王德用为枢密使。

xīn wèi mìng céng gōng liàng děng tóng shì rù nèi yī guān

辛未,命曾公亮等同试入内医官。

rén shēn cì biān chén gōng shǒu tú

壬申,赐边臣攻守图。

zhì jīng jī tí diǎn xíng yù

置京畿提点刑狱。

yǐ hài tài shǐ yán rì dāng shí sì yuè shuò

乙亥,太史言日当食四月朔。

gēng chén xià dé yīn gǎi yuán jiǎn sǐ zuì yī děng liú yǐ xià shì zhī

庚辰,下德音:改元,减死罪一等,流以下释之。

guǐ wèi yì fú bì zhèng diàn jiǎn cháng shàn

癸未,易服,避正殿,减常膳。

yǐ yǒu zhào jīng xi mín jī yi lìng suǒ zài quàn fù rén nà sù yǐ zhèn zhī

乙酉,诏京西民饥,宜令所在劝富人纳粟以振之。

xià sì yuè jiǎ wǔ shuò rì yǒu shí zhī yòng shēng yú shè

夏四月甲午朔,日有食之,用牲于社。

xīn chǒu yù zhèng diàn fù cháng shàn

辛丑,御正殿,复常膳。

xiáng yuán guān huǒ

祥源观火。

wǔ yuè wù yín yǐ hé běi liú mín shāo fù qiǎn shǐ ān fǔ

五月戊寅,以河北流民稍复,遣使安抚。

rén chén tài bái zhòu jiàn

壬辰,太白昼见。

qiū qī yuè dīng mǎo yǐ chéng kān cān zhī zhèng shì

秋七月丁卯,以程戡参知政事。

lì wēn chéng yuán

立温成园。

wù chén liáng shì ba

戊辰,梁适罢。

jǐ sì chū yù shǐ mǎ zūn lǚ jǐng chū wú zhōng fù

己巳,出御史马遵、 吕景初、吴中复。

bā yuè dīng yǒu zhào qián dài dì wáng hòu cháng shì běn cháo guān bā pǐn yǐ xià qí zǔ fù mǔ fù mǔ qī zǐ fàn liú yǐ xià zuì tīng shú

八月丁酉,诏:“前代帝王后尝仕本朝,官八品以下,其祖父母、父母、妻子犯流以下罪,听赎;

wèi shì ér cháng shòu cháo tíng cì zhě suǒ fàn fēi xiōng è yì tīng shú

未仕而尝受朝廷赐者,所犯非凶恶,亦听赎。

bǐng wǔ yǐ liú hàng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jí xián diàn dà xué shì

”丙午,以刘沆同中书门下平章事、集贤殿大学士。

mìng xiū qǐ jū zhù guān shì jīng yán

命修起居注官侍经筵。

jiǔ yuè yǐ hài qì dān qiǎn shǐ lái gào xià guó píng

九月乙亥,契丹遣使来告夏国平。

xīn sì qiǎn sān sī shǐ wáng gǒng chén bào shǐ qì dān

辛巳,遣三司使王拱辰报使契丹。

jǐ chǒu tài bái zhòu jiàn

己丑,太白昼见。

dōng shí yuè xīn mǎo shuò tài bái zhòu jiàn

冬十月辛卯朔,太白昼见。

rén chén zhào shì shù jiā wú dé yǐ cháng yòng gù zhī rén wéi yīn wéi zhě lí zhī

壬辰,诏士庶家毋得以尝佣顾之人为姻,违者离之。

dīng yǒu zàng wēn chéng huáng hòu

丁酉,葬温成皇后。

bǐng wǔ wēn chéng huáng hòu shén zhǔ rù miào

丙午,温成皇后神主入庙。

wù wǔ xìng chéng běi pào chǎng guān fā pào yàn cóng chén cì wèi shì mín qián

戊午,幸城北炮场观发炮,宴从臣, 赐卫士缗钱。

shí yī yuè jiǎ zǐ chū tài miào dì jiā shí xiǎng jí wēn chéng huáng hòu miào jì xiǎng yuè zhāng yì yú tài cháng

十一月甲子,出太庙禘袷、时飨及温成皇后庙祭飨乐章,肄于太常。

shí èr yuè bǐng wǔ zhào sī tiān jiàn tiān wén suàn shù guān wú dé chū rù chén liáo jiā

十二月丙午,诏司天监天文算术官毋得出入臣僚家。

guǐ chǒu zhào nèi shì chuán xuān lìng dōu zhī sī zhá bào bèi zhǐ zhě fù zòu

癸丑,诏内侍传宣,令都知司札报,被旨者覆奏。

shì suì róng zhōu dà qiū dòng yáng guāng cháo nèi fù

是岁,融州大丘洞杨光朝内附。

èr nián chūn zhēng yuè dīng mǎo fèng ān zhēn zōng yù róng yú wàn shòu guān

二年春正月丁卯,奉安真宗御容于万寿观。

jiǎn jī nèi fǔ jùn qiú zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

减畿内、辅郡囚罪一等,徒以下释之。

cì zhū jūn mín qián

赐诸军缗钱。

wù chén yōng zhōu yán sū mào zhōu mán nèi kòu zhào guǎng xī fā bīng tǎo zhī

戊辰,邕州言苏茂州蛮内寇,诏广西发兵讨之。

dīng hài yàn shū hōng

丁亥,晏殊薨。

èr yuè rén chén fén zhōu tuán liàn tuī guān guō gù shàng chē zhàn fǎ jì shì zhī shòu wèi wèi chéng

二月壬辰,汾州团练推官郭固上车战法,既试之,授卫尉丞。

sān yuè dīng mǎo zhào xiū qǐ jū zhù lì yú jiǎng dú guān zhī cì

三月丁卯,诏修起居注立于讲读官之次。

bǐng zǐ fēng kǒng zǐ hòu wèi yǎn shèng gōng

丙子,封孔子后为衍圣公。

shì yuè yǐ hàn chú jī nèi mín bū chú jí qù nián qiū bū shuì ba yíng shàn zhū yì

是月,以旱,除畿内民逋刍及去年秋逋税,罢营缮诸役。

xià sì yuè jǐ hài qì dān qiǎn shǐ hè qián yuán jié yǐ qí zhǔ zhī mìng chí běn guó sān shì huà xiàng lái qiú yù róng

夏四月己亥,契丹遣使贺乾元节,以其主之命持本国三世画像来求御容。

xīn hài dìng chà yá qián fǎ

辛亥, 定差衙前法。

yǐ mǎo chū mǐ jīng chéng mén xià qí jià yǐ jì liú mín

乙卯,出米京城门,下其价以济流民。

wǔ yuè jǐ wèi lù xì qiú

五月己未,录系囚、。

xīn yǒu zhào zhōng shū gōng shì bìng yòng zǔ zōng gù shì

辛酉,诏中书公事并用祖宗故事。

wù yín zhào jiè bǎi guān wu chì guān shǒu

戊寅,诏戒百官务饬官守。

liù yuè wù xū chén zhí zhōng ba

六月戊戌,陈执中罢。

yǐ wén yàn bó tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì zhāo wén guǎn dà xué shì liú hàng jiān xiū guó shǐ fù bì tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jí xián diàn dà xué shì

以文彦博同中书门下平章事、昭文馆大学士,刘沆监修国史,富弼同中书门下平章事、集贤殿大学士。

yǐ sì nóng zhì gāo mǔ nóng shì dì zhì guāng zi jì zōng jì fēng fú zhū

乙巳,侬智高母侬氏、弟智光、子继宗、继封伏诛。

qiū bā yuè wù zǐ jiǎn jī nèi fǔ jùn qiú zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

秋八月戊子,减畿内、辅郡囚罪一等,徒以下释之。

yǐ wèi zhì tái jiàn zhāng zòu bù

乙未,置台谏章奏簿。

rén zǐ zhào zhōng shū shū mì yuàn dì zōng xìng fú shǔ zì míng táng tán ēn hòu jí shí nián zhě xián yǔ jìn guān

壬子,诏中书、枢密院第宗姓服属,自明堂覃恩后及十年者,咸与进官。

jiǔ yuè wù wǔ qì dān shǐ lái gào qí guó zhǔ zōng zhēn cú dì wèi fā āi chéng fú yú nèi dōng mén mù cì qiǎn shǐ jì diàn diào wèi jí hè qí zi hóng jī lì

九月戊午,契丹使来告其国主宗真殂,帝为发哀,成服于内东门幕次,遣使祭奠、吊慰及贺其子洪基立。

wù chén zhào shì yī guān xū yǐn yī jīng běn cǎo yǐ duì měi shì shí dào yǐ liù tōng wèi hé gé

戊辰,诏试医官须引《医经》、《本草》以对,每试十道,以六通为合格。

xīn jǐ ba fǔ chén xuān huī jié dù shǐ qián yuán jié rèn zǐ ēn

辛己,罢辅臣、宣徽、节度使乾元节任子恩。

dōng shí yuè bǐng xū lù táng zhǎng sūn wú jì hòu

冬十月丙戌,录唐长孙无忌后。

jǐ chǒu zhào jīng jī wú lǐng fǔ jùn ba jīng jī zhuǎn yùn shǐ tí diǎn xíng yù

己丑,诏京畿毋领辅郡,罢京畿转运使、提点刑狱。

guǐ chǒu xià xī zhōu mán péng shì xī nèi kòu zhào hú běi lù fā bīng bǔ zhī

癸丑,下溪州蛮彭仕羲内寇,诏湖北路发兵捕之。

shí yī yuè yǐ mǎo jiāo zhǐ lái gào lǐ dé zhèng zú qí zi rì zūn shàng dé zhèng yí liú wù jí xùn xiàng

十一月乙卯,交阯来告李德政卒,其子日尊上德政遗留物及驯象。

jǐ wèi xíng bìng biān jiàn qián hé dí fǎ

己未,行并边见钱和籴法。

shí èr yuè dīng hài xiū liù tǎ hé

十二月丁亥,修六塔河。

dīng yǒu zhào wǔ chén yǒu zāng làn zhě wú de zhuǎn héng xíng qí lì zhàn gōng zhě xǔ zhī

丁酉,诏武臣有赃滥者毋得转横行,其立战功者许之。

gēng zǐ qì dān qiǎn shǐ zhì qí zhǔ zōng zhēn yí liú wù jí xiè diào jì

庚子,契丹遣使致其主宗真遗留物及谢吊祭。

gēng xū tài bái zhòu jiàn

庚戌,太白昼见。

rén zǐ zuò lǐ quán guān chéng

壬子, 作醴泉观成。

shì suì xi jiè ā é děng nèi fù zhào qiǎn hái

是岁,西界阿讹等内附,诏遣还。

lóng cì zhōu péng shī dǎng yǐ qí zú lái guī dà shí guó xī fān ān huà zhōu mán lái gòng

龙赐州彭师党以其族来归,大食国、 西蕃、安化州蛮来贡。

jiā yòu yuán nián chūn zhèng yuè jiǎ yín shuò yù dà qìng diàn shòu cháo

嘉祐元年春正月甲寅朔,御大庆殿受朝。

shì rì bù yù

是日,不豫。

xīn yǒu fǔ chén dǎo cí yú dà qìng diàn zhāi sù diàn wǔ

辛酉,辅臣祷祠于大庆殿,斋宿殿庑。

jìn chén dǎo yú sì guàn jí qiǎn zhū zhōu zhǎng lì dǎo yú yuè dú zhū cí

近臣祷于寺观,及遣诸州长吏祷于岳渎诸祠。

rén xū yù chóng zhèng diàn

壬戌,御崇政殿。

guǐ hài cì zài jīng zhū jūn mín qián

癸亥,赐在京诸军缗钱。

jiǎ zǐ shè tiān xià juān bèi zāi tián zū jí yǐ gé shuì

甲子,赦天下,蠲被灾田租及倚阁税。

wù chén ba shàng yuán zhāng dēng

戊辰,罢上元张灯。

xīn wèi mìng fǔ chén dǎo tiān dì zōng miào shè jì

辛未,命辅臣祷天地、宗庙、社稷。

shì yuè dà yǔ xuě mù bīng

是月,大雨雪,木冰。

èr yuè jiǎ chén dì jí yù yù yán hé diàn

二月甲辰,帝疾愈,御延和殿。

sān yuè dīng sì zhào lǐ bù gòng jǔ

三月丁巳,诏礼部贡举。

xīn wèi sī tiān jiàn yán zì zhì hé yuán nián wǔ yuè kè xīng chen chū dōng fāng shǒu tiān guān zhì shì méi

辛未,司天监言:自至和元年五月,客星晨出东方守天关,至是没。

rén shēn qiǎn guān xiè tiān dì zōng miào shè jì sì guàn zhū cí

壬申,遣官谢天地、宗庙、社稷、寺观、诸祠。

guǐ yǒu qì dān qiǎn shǐ lái xiè

癸酉,契丹遣使来谢。

rùn yuè guǐ wèi shuò yǐ wáng yáo chén cān zhī zhèng shì chéng kān wèi shū mì fù shǐ

闰月癸未朔,以王尧臣参知政事,程戡为枢密副使。

zhào qián hòu diàn jiàn rì shì shì

诏前后殿间日视事。

xià sì yuè rén zǐ shuò liù tǎ hé fù jué

夏四月壬子朔,六塔河复决。

bǐng chén cái dìng bǔ yīn xuǎn jǔ fǎ

丙辰,裁定补荫选举法。

jiǎ xū lù xì qiú

甲戌,录系囚。

shì yuè dà yǔ shuǐ zhù ān shàng mén mén guān zhé huài guān sī lú shè shù wàn qū

是月, 大雨,水注安上门,门关折,坏官私庐舍数万区。

zhū lù yán jiāng hé jué yì hé běi yóu shén

诸路言江、河决溢,河北尤甚。

liù yuè xīn hài shuò zhào shuāng rì bù yù diàn fú zhōng rú jiù

六月辛亥朔,诏双日不御殿,伏终如旧。

xīn wèi miǎn jī nèi jīng dōng xi hé běi bèi shuǐ mín fù zū

辛未,免畿内、京东西、河北被水民赋租。

yǐ hài yǔ huài tài shè tài jì tán

乙亥,雨坏太社、太稷坛。

wù yín qiǎn shǐ ān fǔ hé běi

戊寅,遣使安抚河北。

jǐ mǎo zhào qún chén shí fēng yán shí zhèng quē shī

己卯,诏群臣实封言时政阙失。

qiū qī yuè yǐ yǒu mìng jīng dōng xi hú běi jiān sī fēn háng shuǐ zāi zhōu jūn zhèn jī juān zū

秋七月乙酉,命京东西、湖北监司分行水灾州军振饥蠲租。

bǐng xū cì hé běi liú mín mǐ yā nì sǐ zhě cì qí jiā qián yǒu chà

丙戌,赐河北流民米,压溺死者,赐其家钱有差。

jǐ chǒu chū nèi cáng yín juàn sān shí wàn zhèn dài hé běi

己丑,出内藏银绢三十万振贷河北。

yuè rù nán dòu

月入南斗。

yǐ sì dài bèi shuǐ zāi mín mài zhǒng

乙巳,贷被水灾民麦种。

shì yuè huì chū zǐ wēi yuán zhǎng zhàng yú

是月,彗出紫微垣,长丈余。

huán zhōu xiǎo yù zú pàn zhī zhōu zhāng kuí pò jiàng zhī

环州小遇族叛,知州张揆破降之。

bā yuè gēng xū shuò rì yǒu shí zhī

八月庚戌朔,日有食之。

guǐ hài dí qīng ba yǐ hán qí wèi shū mì shǐ

癸亥,狄青罢,以韩琦为枢密使。

shì xī huì miè

是夕彗灭。

jiǎ zǐ chū gōng xiè yuè zhāng yì yú tài cháng

甲子, 出恭谢乐章,肄于太常。

yǐ hài cháo yè jǐng líng gōng jiǎn jīng chéng xì qiú tú zuì yī děng zhàng chī shì zhī

乙亥,朝谒景灵宫,减京城系囚徒罪一等,杖笞释之。

wù yín zhào hú běi zhāo ān péng shì xī

戊寅,诏湖北招安彭仕羲。

jiǔ yuè gēng yín mìng zǎi chén shè shì yú tài miào

九月庚寅,命宰臣摄事于太庙。

xīn mǎo gōng xiè tiān dì yú dà qìng diàn dà shè gǎi yuán

辛卯,恭谢天地于大庆殿,大赦,改元。

dīng yǒu jiā ēn bǎi guān

丁酉, 加恩百官。

gēng zǐ cì zhì shì qīng jiān yǐ shàng jí céng rèn jìn shì zhī chén sù bó jiǔ zhuàn

庚子,赐致仕卿、监以上及曾任近侍之臣粟帛酒馔。

guǐ mǎo jǔ xíng yù shǐ qiān cì gé

癸卯,举行御史迁次格。

zì jīng zhì sì zhōu zhì biàn hé mù àn

自京至泗州置汴河木岸。

shí yī yuè xīn sì wáng dé yòng ba gǔ chāng cháo wèi shū mì shǐ

十一月辛巳,王德用罢,贾昌朝为枢密使。

shí èr yuè rén zǐ liú hàng ba yǐ céng gōng liàng cān zhī zhèng shì

十二月壬子,刘沆罢,以曾公亮参知政事。

jiǎ zǐ bái hóng guàn rì

甲子,白虹贯日。

shì suì xī fān mó zhān jiǎo zhàn chéng dà shí guó lái gòng

是岁,西蕃磨毡角、占城、大食国来贡。

róng guì zhōu mán yáng kè duān děng nèi fù

融、桂州蛮杨克端等内附。

èr nián chūn èr yuè jǐ yǒu zǐ kuí lù sān lǐ cūn yí rén kòu yù jǐng jiān

二年春二月己酉,梓夔路三里村夷人寇淯井监。

gēng xū lù xì qiú jiàng zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

庚戌,录系囚,降罪一等,徒以下释之。

qiǎn shǐ lù sān jīng fǔ jùn xì qiú

遣使录三京、辅郡系囚。

rén xū dù yǎn hōng

壬戌,杜衍薨。

lǐ zhōu luó chéng dòng mán nèi kòu fā bīng jī zǒu zhī

澧州罗城洞蛮内寇,发兵击走之。

guǐ yǒu wáng dé yòng zú

癸酉,王德用卒。

shì yuè xióng bà zhōu dì zhèn

是月,雄、霸州地震。

sān yuè wù yín zhèn hé běi bèi zāi mín

三月戊寅,振河北被灾民。

yǐ wèi qì dān shǐ yē lǜ fáng chén jì lái qiú yù róng

乙未,契丹使耶律防、陈觊来求御容。

wù xū huái shuǐ yì

戊戌,淮水溢。

qiǎn zhāng biàn bào shǐ qì dān

遣张昪报使契丹。

guǐ mǎo dí qīng zú

癸卯,狄青卒。

shì yuè cì lǐ bù zòu míng jìn shì zhū kē jí dì chū shēn bā bǎi qī shí qī rén

是月,赐礼部奏名进士、诸科及第出身八百七十七人。

qīn shì jǔ rén miǎn chù luò shǐ cǐ

亲试举人免黜落始此。

xià sì yuè dīng wèi yǐ hé běi dì shù zhèn qiǎn shǐ ān fǔ

夏四月丁未,以河北地数震,遣使安抚。

bǐng yín yōu zhōu de dà zhèn huài chéng guō fù yā sǐ zhě shù wàn rén

丙寅,幽州地大震,坏城郭,覆压死者数万人。

jǐ sì yōng zhōu huǒ tóng mán nóng zōng dàn rù kòu

己巳,邕州火峒蛮侬宗旦入寇。

guǐ yǒu yǐ péng shì xī wèi jiàng qiǎn guān ān fǔ hú běi

癸酉,以彭仕羲未降,遣官安抚湖北。

wǔ yuè gēng chén guǎn gōu lín fǔ jūn mǎ gōng shì guō ēn wèi xià rén suǒ xí mò yú duàn dào wù

五月庚辰,管勾麟府军马公事郭恩为夏人所袭,殁于断道坞。

jǐ hài zhào jǔ xíng mó kān fǎ

己亥,诏举行磨勘法。

liù yuè wù wǔ xià guó zhǔ liàng zuò qiǎn rén lái xiè shǐ diào jì

六月戊午,夏国主谅祚遣人来谢使吊祭。

wù chén yǐ shū fēi miáo shì wèi xián fēi

戊辰,以淑妃苗氏为贤妃。

qiū qī yuè xīn sì zhào hé běi zhū dào zǒng guǎn fēn qiǎn bīng guān jiào yuè suǒ bù jūn

秋七月辛巳,诏河北诸道总管分遣兵官教阅所部军。

xīn mǎo mìng sūn biàn zhāng biàn mó kān zhuǎn yùn shǐ jí tí diǎn xíng yù kè jì

辛卯,命孙抃、张昪磨勘转运使及提点刑狱课绩。

dīng yǒu zhào shǎn xī hé běi zhū lù jīng lüè ān fǔ jǔ wén wǔ guān cái kān jiàng lǐng zhě gè yī rén

丁酉,诏陕西、河北诸路经略安抚举文武官材堪将领者各一人。

bā yuè jǐ yǒu zhào měi suì cì zhū dào jié zhèn zhū zhōu qián yǒu chà

八月己酉,诏:每岁赐诸道节镇、诸州钱有差。

mìng zhǎng lì xuǎn guān huò yào yǐ jiù mín jí

命长吏选官和药,以救民疾。

rén zǐ mìng fù bì děng xiáng dìng biān chì

壬子,命富弼等详定《编敕》。

gēng shēn lù xì qiú jiàng zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

庚申,录系囚,降罪一等,徒以下释之。

guǐ hài cè zhì jǔ rén

癸亥,策制举人。

dīng mǎo zhì guǎng huì cāng

丁卯,置广惠仓。

jiǔ yuè gēng zǐ qì dān zài shǐ xiāo hù wú chén lái qiú yù róng

九月庚子,契丹再使萧扈、吴湛来求御容。

dōng shí yuè yǐ sì qiǎn hú sù bào shǐ qì dān

冬十月乙巳,遣胡宿报使契丹。

bǐng wǔ bān lù lìng

丙午,班《禄令》。

shí yī yuè bǐng shēn zhào sān sī shǐ tǐ liàng pàn guān cái fǒu yǐ wén

十一月丙申,诏三司使体量判官才否以闻。

shí èr yuè wù shēn zhào zì jīn jiān suì gòng jǔ tiān xià jìn shì zhū kē jiě jiù é zhī bàn zhì míng jīng kē ba shuō shū jǔ rén

十二月戊申,诏:“自今间岁贡举, 天下进士、诸科解旧额之半,置明经科,罢说书举人。

xīn hài lì nèi jiàng guān bái èr fǔ fǎ

”辛亥,立内降关白二府法。

shì suì xī fān xiā zhān bìng zhū zú xī píng zhōu qián nán dào wáng shí zì pǐn xī nán fán jiān zhōu lái gòng

是岁,西蕃瞎毡并诸族、西平州黔南道王石自品、西南蕃鹣州来贡。

sān nián chūn zhēng yuè wù xū záo yǒng tōng hé

三年春正月戊戌,凿永通河。

èr yuè guǐ mǎo qì dān shǐ lái gào qí zǔ mǔ āi chuò shì cháo qī rì qiǎn shǐ jì diàn diào wèi

二月癸卯,契丹使来告其祖母哀,辍视朝七日,遣使祭奠吊慰。

guǐ chǒu lù xì qiú jiàng zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

癸丑,录系囚, 降罪一等,徒以下释之。

sān yuè jiǎ xū zhào lǐ bù gòng jǔ

三月甲戌,诏礼部贡举。

xià sì yuè jiǎ zǐ wú yù zú

夏四月二十四日,吴育去世。

yǐ chǒu ba mù qīn zhái zǔ zōng shén yù diàn

乙丑,罢睦亲宅祖宗神御殿。

bǐng chén zhào shǒu lìng huò tān zì mào hūn yǐ chí wèi kuān yǐ kē wèi chá yǐ zēng fù liǎn wèi láo yǐ chū rù xíng fá wèi néng ér bù shǐ zhě mò zhī jǔ hé

丙辰,诏:“守令或贪恣耄昏,以弛为宽,以苛为察,以增赋敛为劳,以出入刑罚为能,而部使者莫之举劾。

zì jīn qí gè sī lǜ zhí wú náo quán xìng wú zòng yǒu zuì yǐ chēng zhèn yì

自今其各思率职,毋挠权幸,毋纵有罪,以称朕意。

wǔ yuè rén shēn zēng guó zǐ jiàn shēng yuán

”五月壬申,增国子监生员。

jiǎ wǔ qì dān qiǎn shǐ zhì qí zǔ mǔ yí liú wù

甲午,契丹遣使致其祖母遗留物。

liù yuè bǐng wǔ wén yàn bó gǔ chāng cháo ba yǐ fù bì wèi zhāo wén guǎn dà xué shì hán qí tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jí xián diàn dà xué shì sòng xiáng tián kuàng wèi shū mì shǐ zhāng biàn wèi shū mì fù shǐ

六月丙午,文彦博、贾昌朝罢,以富弼为昭文馆大学士,韩琦同中书门下平章事、集贤殿大学士,宋庠、田况为枢密使,张昪为枢密副使。

jiǎ yín zhào xué shì yuàn biān guó cháo zhì gào

甲寅,诏学士院编国朝制诰。

dīng mǎo jiāo zhǐ gòng yì shòu

二十八日,交趾进贡异兽。

qiū qī yuè bǐng zǐ zhào guǎng jì hé yì yuán wǔ xiàn hé jué qiǎn guān xíng shì mín tián zhèn xù bèi shuǐ hài zhě

秋七月丙子,诏广济河溢,原武县河决,遣官行视民田,振恤被水害者。

guǐ sì yǐ kuí zhōu lù hàn qiǎn shǐ ān fǔ

癸巳,以夔州路旱,遣使安抚。

bā yuè jǐ hài shuò rì yǒu shí zhī

八月己亥朔,日有食之。

jǐ wèi wáng yáo chén zú

己未,王尧臣卒。

gēng shēn péng shì xī lǜ zhòng jiàng

庚申,彭仕羲率众降。

jiǔ yuè guǐ yǒu yì ba què chá fǎ

九月癸酉,议罢榷茶法。

jǐ chǒu qì dān qiǎn shǐ lái xiè

己丑,契丹遣使来谢。

dōng shí yuè guǐ hài chú hé běi fāng guō kè hù qián shí yán qián

冬十月癸亥,除河北坊郭客户干食盐钱。

shí yī yuè guǐ yǒu yì jiǎn rǒng fèi

十一月癸酉,议减冗费。

jǐ chǒu zhì dōu shuǐ jiān ba sān sī hé qú sī

己丑,置都水监,罢三司河渠司。

shí èr yuè jǐ sì zhào sān sī suì shàng tiān xià shuì fù zhī shù sān suì yī huì kuī yíng yǐ wén

十二月己巳日,诏令三司每年上报全国赋税数额,三年计算一次亏赢上报朝廷。

rùn yuè dīng mǎo shuò zhào lì rén jí jì shù guān zhí wú de rèn zhī zhōu jūn tí diǎn xíng yù zì jūn bān chū zhì zhèng rèn zhě fāng dé zhī biān yào zhōu jūn

闰月丁卯朔,诏:“吏人及伎术官职,毋得任知州军、提点刑狱,自军班出至正任者,方得知边要州军。

dīng chǒu zhào cái dìng zhì kē jí jìn shì gāo dì rén ēn shù

”丁丑,诏裁定制科及进士高第人恩数。

gēng chén zhào míng nián zhēng dàn rì shí qí zì dīng hài bì zhèng diàn jiǎn cháng shàn

庚辰,诏明年正旦日食,其自丁亥避正殿,减常膳。

yàn qì dān shǐ wú zuò yuè

宴契丹使,毋作乐。

rén wǔ lù xì qiú jiàng sān jīng qiú zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

壬午,录系囚,降三京囚罪一等,徒以下释之。

shì suì ān huà shàng zhōng xià zhōu běi xiá zhèn mán rén lái gòng

是岁,安化上中下州、北遐镇蛮人来贡。

sì nián chūn zhēng yuè bǐng shēn shuò rì yǒu shí zhī

四年春正月丙申朔,日有食之。

yòng shēng yú shè

用牲于社。

xīn chǒu yù zhèng diàn fù cháng shàn

辛丑,御正殿,复常膳。

yǐ zì dōng yǔ xuě bù zhǐ qiǎn guān fēn háng jīng chéng cì gū qióng lǎo jí qián jī xiàn wěi lìng zuǒ wèi mí zhōu jì jī

以自冬雨雪不止,遣官分行京城,赐孤穷老疾钱,畿县委令佐为糜粥济饥。

rén yín cì zài jīng zhū jūn bān mín qián

壬寅,赐在京诸军班缗钱。

bān jiā yòu yì lìng

颁《嘉祐驿令》。

èr yuè jǐ sì ba què chá

二月己巳,罢榷茶。

gēng wǔ guǎng nán yán jiāo zhǐ kòu qīn zhōu

庚午,广南言交阯寇钦州。

yǐ hài yǐ guǎng huì cāng lì sī nóng sì

乙亥,以广惠仓隶司农寺。

wù zi bái hóng guàn rì

戊子,白虹贯日。

sān yuè wù xū mìng jìn chén tóng sān sī jiǎn dìng mín jiān kē lǜ

三月戊戌,命近臣同三司减定民间科率。

shì yuè cì jìn shì zhū kē jí dì chū shēn sān bǎi sān shí jiǔ rén

是月,赐进士、诸科及第出身三百三十九人。

xià sì yuè dīng mǎo zhào mèng dōng dà jiā yú tài miào

夏四月丁卯,诏孟冬大袷于太庙。

guǐ yǒu fēng chái shì hòu wèi chóng yì gōng gěi tián qiān qǐng fèng zhōu shì sì

癸酉,封柴氏后为崇义公,给田千顷,奉周室祀。

bǐng zǐ fù yín tái sī fēng bó zhì

丙子,复银台司封驳制。

guǐ wèi chén zhí zhōng hōng

癸未,陈执中薨。

xīn mǎo zhào zhōng wài chén shù jū shì qì yòng guān fú qiè yìng yǒu wéi cháng zhì bì fá wú dài

辛卯,诏中外臣庶居室、器用、 冠服、妾媵,有违常制,必罚毋贷。

rén chén lù xì qiú jiàng zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

壬辰,录系囚,降罪一等,徒以下释之。

dà zhèn diàn yǔ báo

大震电,雨雹。

wǔ yuè wù xū zhào liǎng zhì chén liáo jiù zhì bù xǔ yì zhí zhèng sī dì suǒ jǔ jiàn bù dé yòng wèi yù shǐ jīn chú qí fǎ

五月戊戌,诏:“两制臣僚旧制不许诣执政私第,所举荐不得用为御史,今除其法。

gēng zǐ zhào nèi chén yuán duō quán ba jìn yǎng zǐ rù nèi

”庚子,诏内臣员多,权罢进养子入内。

rén zǐ qiǎn guān jīng jiè hé běi mù dì yú mù mín zhǒng yì

壬子,遣官经界河北牧地,余募民种艺。

liù yuè jǐ sì qún chén qǐng jiā zūn hào yuē dà rén zhì zhì biǎo wǔ shàng bù xǔ

六月己巳,群臣请加尊号曰“大仁至治”,表五上,不许。

guǐ yǒu zhào zhū lù jīng lüè ān fǔ zhuǎn yùn shǐ tí diǎn xíng yù gè jǔ běn bù guān yǒu xíng shí zhèng shì zhě sān rén yǐ bèi shēng zhuó

癸酉,诏诸路经略安抚、转运使、提点刑狱各举本部官有行实政事者三人,以备升擢。

cháng rèn liǎng fǔ zhě xǔ jǔ nèi wài guān

尝任两府者, 许举内外官。

dīng chǒu zhào zhuǎn yùn sī fán lín zhōu jī ér zhé bì tiào zhě yǐ wéi zhì lùn

丁丑,诏转运司,凡邻州饥而辄闭粜者,以违制论。

xīn mǎo fàng gōng nǚ èr bǎi shí sì rén

辛卯,放宫女二百十四人。

? font>

qiū qī yuè dīng wèi fàng gōng nǚ èr bǎi sān shí liù rén

秋七月丁未,放宫女二百三十六人。

bā yuè yǐ hài cè zhì jǔ rén

八月乙亥,策制举人。

dōng shí yuè rén shēn cháo xiǎng jǐng líng gōng

冬十月壬申,朝飨景灵宫。

guǐ yǒu dà jiā yú tài miào dà shè

癸酉,大袷于太庙,大赦。

zhào zhū lù jiān sī chá shì yǒu xué xíng wèi xiāng lǐ suǒ tuī zhě tóng zhǎng lì yǐ wén

诏诸路监司察士有学行为乡里所推者,同长吏以闻。

mín fù mǔ nián bā shí yǐ shàng fù qí yī dīng

民父母年八十以上,复其一丁。

fù yì zhōu wèi chéng dū fǔ bìng zhōu wèi tài yuán fǔ

复益州为成都府,并州为太原府。

wù yín jiā ēn bǎi guān

戊寅,加恩百官。

shí yī yuè gēng zǐ rǔ nán jùn wáng yǔn ràng hōng

十一月庚子,汝南郡王允让薨。

shí èr yuè dīng chǒu bái hóng guàn rì

十二月丁丑,白虹贯日。

shì suì gū sī luō lái gòng

是岁,唃厮啰来贡。

wǔ nián chūn zhēng yuè xīn mǎo shuò bái hóng guàn rì tài bái fàn suì xīng

五年春正月辛卯朔,白虹贯日,太白犯岁星。

jǐ hài lù liú jì yuán hòu

己亥,录刘继元后。

èr yuè rén xū lù xì qiú

二月壬戌,录系囚。

sān yuè rén chén zhào lǐ bù gòng jǔ

三月壬辰,诏礼部贡举。

guǐ sì liú hàng hōng

癸巳,刘沆薨。

yǐ wèi suì xīng zhòu jiàn

乙未,岁星昼见。

rén zǐ zhào yǐ huáng lào xiāng réng chì zhuǎn yùn shǐ tí diǎn xíng yù dū zhōu xiàn zhèn jì réng chá bù chēng zhí zhě

壬子,诏以蝗涝相仍,敕转运使、提点刑狱督州县振济,仍察不称职者。

xià sì yuè guǐ wèi chéng kān ba yǐ sūn biàn wèi shū mì fù shǐ

夏四月癸未,程戡罢,以孙抃为枢密副使。

bǐng xū mìng jìn chén tóng sān sī yì jūn shuì

丙戌,命近臣同三司议均税。

wǔ yuè wù zǐ shuò jīng shī mín yì xuǎn yī gěi yào yǐ liáo zhī

五月戊子朔,京师民疫,选医给药以疗之。

jǐ chǒu jīng shī dì zhèn

己丑,京师地震。

dīng yǒu zhào sān sī zhì kuān xù mín lì sī

丁酉,诏三司置宽恤民力司。

jǐ yǒu wáng ān shí zhào rù wèi sān sī dù zhī pàn guān

己酉,王安石召入为三司度支判官。

dīng sì lù xì qiú jiàng zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

丁巳,录系囚,降罪一等,徒以下释之。

liù yuè yǐ chǒu zhào jiè shàng fēng gào jié rén zuì huò yán shè qián shì jí yán shì guān tán hé xiǎo guò bù guān zhèng tǐ zhě

六月乙丑,诏戒上封告讦人罪或言赦前事,及言事官弹劾小过不关政体者。

yǐ hài qiǎn guān fēn háng tiān xià fǎng kuān xù mín lì shì

乙亥,遣官分行天下,访宽恤民力事。

qiū qī yuè guǐ sì yōng zhōu yán jiāo zhǐ yǔ jiǎ tóng mán hé bīng kòu biān dōu xún jiǎn sòng shì yáo jù zhàn sǐ zhī zhào fā zhū zhōu bīng tǎo bǔ

秋七月癸巳,邕州言交阯与甲峒蛮合兵寇边,都巡检宋士尧拒战,死之,诏发诸州兵讨捕。

bǐng shēn zhào dài zhì tái jiàn guān zhèng cì shǐ yǐ shàng gè jǔ zhū sī shǐ zhì sān bān shǐ chén kān jiàng lǐng jí háng zhèn zhàn dòu zhě sān rén

丙申,诏待制、台谏官、正刺史以上各举诸司使至三班使臣堪将领及行阵战斗者三人。

wù xū hàn lín xué shì ōu yáng xiū shàng xīn xiū táng shū

戊戌,翰林学士欧阳修上新修《唐书》。

gēng xū zhào zhōng shū mén xià cǎi duān shí zhī shì míng jìn zhū cháo biàn jī qiǎo wěi zhě fàng chù zhī

庚戌,诏中书门下采端实之士明进诸朝,辨激巧伪者放黜之。

bā yuè rén shēn zhào qiú yì shū

八月壬申,诏求逸书。

gēng chén zhì shǎn xī gū mǎ sī

庚辰,置陕西估马司。

yǐ yǒu ba zhū lù tóng tí diǎn xíng yù shǐ chén

乙酉,罢诸路同提点刑狱使臣。

bǐng xū zhì jiāng hú mǐn guǎng sì chuān shí yī lù zhuǎn yùn pàn guān

丙戌,置江、湖、闽、广、四川十一路转运判官。

jiǔ yuè jǐ chǒu tài bái zhòu jiàn

九月己丑,太白昼见。

dōng shí yuè yǐ yǒu shēn zhōu yán yě cán chéng jiǎn bèi yú yuán yě

冬十月乙酉,深州言野蚕成茧,被于原野。

shí yī yuè xīn mǎo ba nèi chén jì qiān fǎ

十一月辛卯,罢内臣寄迁法。

xīn chǒu sòng xiáng ba

辛丑,宋庠罢。

yǐ céng gōng liàng wèi shū mì shǐ zhāng biàn sūn biàn wèi cān zhī zhèng shì ōu yáng xiū chén shēng zhī zhào gài wèi shū mì fù shǐ

以曾公亮为枢密使,张昪、孙抃为参知政事,欧阳修、陈升之、赵概为枢密副使。

shí èr yuè jǐ mǎo sū mào zhōu mán kòu yōng zhōu

十二月己卯,苏茂州蛮寇邕州。

xīn sì bǔ zhū zhōu fù lǎo bǎi suì yǐ shàng zhě shí èr rén wéi zhōu zhù jiào

辛巳,补诸州父老百岁以上者十二人为州助教。

shì suì dà shí guó lái gòng

是岁,大食国来贡。

liù nián chūn zhēng yuè yǐ wèi xǔ liǎng zhì yǔ tái jiàn xiāng jiàn

六年春正月乙未,许两制与台谏相见。

èr yuè dīng sì zhào zōng shì cì míng shòu guān zhě xū nián jí shí wǔ fāng xǔ zhuǎn guān

二月丁巳,诏宗室赐名授官者,须年及十五方许转官。

yǐ chǒu zhào liáng mín zǐ dì huò wèi rén yòu lì jūn jí zì jīn liǎng yuè nèi fù mǔ su guān zhě hái zhī

乙丑,诏良民子弟或为人诱隶军籍,自今两月内,父母诉官者还之。

bǐng yín lù xì qiú jiàng zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

丙寅,录系囚,降罪一等,徒以下释之。

sān yuè jǐ hài fù bì yǐ mǔ sāng qù wèi

三月己亥,富弼以母丧去位。

gēng zǐ yǐ fù bì mǔ sāng ba dà yàn

庚子,以富弼母丧,罢大宴。

wù shēn gěi xī jīng zhōu miào jì xiǎng qì fú

戊申,给西京周庙祭享器服。

shì yuè cì jìn shì zhū kē jí dì tóng chū shēn èr bǎi jiǔ shí wǔ rén

是月,赐进士、诸科及第同出身二百九十五人。

xià sì yuè xīn yǒu zhào lǐng nán guān lì sǐ yú nóng zéi ér qí jiā liú luò wèi néng zì guī zhě suǒ zài gěi shí hù sòng hái xiāng

夏四月辛酉,诏岭南官吏死于侬贼而其家流落未能自归者,所在给食,护送还乡。

gēng chén chén shēng zhī ba yǐ bāo zhěng wèi shū mì fù shǐ

庚辰,陈升之罢,以包拯为枢密副使。

chū jiàn guān táng jiè zhào biàn yù shǐ fàn shī dào lǚ huì

出谏官唐介、赵抃、御史范师道、吕诲。

wǔ yuè bǐng xū guān zhū lù dūn qiǎn xíng yì wén xué zhī shì qī rén

五月丙戌,官诸路敦遣行义文学之士七人。

gēng xū lù xì qiú jiàng zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

庚戌,录系囚,降罪一等,徒以下释之。

fēn mìng guān lù sān jīng xì qiú

分命官录三京系囚。

liù yuè rén zǐ shuò rì yǒu shí zhī

六月壬子朔,日有食之。

yǐ chǒu tài bái zhòu jiàn

乙丑,太白昼见。

rén shēn suì xīng zhòu jiàn

壬申,岁星昼见。

bǐng zǐ yǐ sī mǎ guāng zhī jiàn yuàn rù duì

丙子,以司马光知谏院,入对。

wù yín yǐ wáng ān shí zhī zhì gào

戊寅,以王安石知制诰。

qiū qī yuè yǐ yǒu sì zhōu huái shuǐ yì

秋七月乙酉,泗州淮水溢。

bǐng xū zhào huái nán jiāng zhè shuǐ zāi chà guān tǐ liàng juān shuì

丙戌,诏淮南、江、浙水灾,差官体量蠲税。

wù zǐ lù zhāo xiàn huáng tài hòu xiào míng xiào huì xiào zhāng shū dé huáng hòu jiā zǐ sūn jìn zhì shòu guān zhě shí yǒu jiǔ rén

戊子, 录昭宪皇太后、孝明孝惠孝章淑德皇后家子孙,进秩授官者十有九人。

guǐ sì zhào tái jiàn wèi ěr mù zhī guān nǎi tīng xiǎn bēi zhī rén xīng zào fēi yǔ zhòng shāng shàn liáng fēi zhōng xiào zhī xíng yě

癸巳,诏: “台谏为耳目之官,乃听险陂之人兴造飞语,中伤善良,非忠孝之行也。

zhōng shū mén xià qí shēn jǐng bǎi gōng wu dūn xíng shí xún ér fú gǎi zhě chù zhī

中书门下其申儆百工,务敦行实,循而弗改者绌之。

bā yuè yǐ hài cè zhì jǔ rén

”八月乙亥,策制举人。

dīng chǒu zhào zhū lù cì jǔ zhī guān wèi yǒu yǐ kǎo qí xián fǒu bǐ lìng yǒu sī xiáng dìng jué zhì qí gè wu zhī xīn shū yǐ chēng zhèn yì

丁丑,诏: “诸路刺举之官,未有以考其贤否,比令有司详定厥制,其各务祗新书,以称朕意。

réng lìng kǎo xiào zhuǎn yùn tí xíng kè jì yuàn yǐ xīn dìng tiáo mù shī xíng

仍令考校转运、提刑,课绩院以新定条目施行。

wù yín zhào zhōu xiàn zhǎng lì yǒu qīng bái bù rǎo ér shí huì jí mín zhě lìng běn lù jiān sī bǎo jiàn zài rèn zhèng jì yóu yì dāng jiā jiǎng zhuó

”戊寅,诏州县长吏有清白不扰而实惠及民者,令本路监司保荐再任,政迹尤异,当加奖擢。

rùn yuè yǐ yǒu fù yǐ chéng dū fǔ wèi jiàn nán xi chuān jié dù

闰月乙酉,复以成都府为剑南西川节度。

gēng zǐ yǐ hán qí wèi zhāo wén guǎn dà xué shì céng gōng liàng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jí xián diàn dà xué shì zhāng biàn wèi shū mì shǐ

庚子,以韩琦为昭文馆大学士,曾公亮同中书门下平章事、集贤殿大学士,张昪为枢密使。

xīn chǒu yǐ hú sù wèi shū mì fù shǐ

辛丑,以胡宿为枢密副使。

dōng shí yuè rén wǔ dìng nèi shì mó kān fǎ

冬十月壬午,定内侍磨勘法。

bǐng xū zhào jīng xi huái zhè jīng hú zēng zhì dōu tóng xún jiǎn

丙戌,诏京西、淮、浙、荆湖增置都同巡检。

rén chén qǐ fù huáng zhí qián yòu wèi dà jiàng jūn yuè zhōu tuán liàn shǐ zōng shí wèi tài zhōu fáng yù shǐ zhī zōng zhèng sì

壬辰,起复皇侄、前右卫大将军、岳州团练使宗实为泰州防御使、知宗正寺。

cí yǐ sàng bù bài

辞以丧, 不拜。

shí yī yuè jǐ sì xǔ xià guó yòng hàn yì guān

十一月己巳,许夏国用汉衣冠。

guǐ yǒu cì zhāo xiàn huáng tài hòu jiā xìn líng fang dì

癸酉,赐昭宪皇太后家信陵坊第。

wù yín xǔ kāng zhōu cì shǐ li shū yǐ jǐ guān fēng zèng fù mǔ

戊寅,许康州刺史李枢以己官封赠父母。

shí èr yuè bǐng xū fù fēng zhōu

十二月丙戌,复丰州。

gēng yín mìng zhū lù zǒng guǎn jí suí jūn gōng guò bù yǐ bèi qiān bǔ

庚寅,命诸路总管集随军功过簿,以备迁补。

shì suì dōng wú bīng

是岁,冬无冰。

zhàn chéng guó xiàn xùn xiàng ān huà zhōu mán lái gòng

占城国献驯象,安化州蛮来贡。

qī nián chūn zhēng yuè xīn wèi fù mìng huáng zhí zōng shí wèi tài zhōu fáng yù shǐ zhī zōng zhèng sì

七年春正月辛未,复命皇侄宗实为泰州防御使、知宗正寺。

yǐ hài zhào nán jiāo yǐ tài zǔ pèi wèi dìng zhì

乙亥,诏南郊以太祖配为定制。

gǎi wēn chéng huáng hòu miào wèi cí diàn

改温成皇后庙为祠殿。

èr yuè jǐ mǎo shuò gèng jiāng xī yán fǎ

二月己卯朔,更江西盐法。

zhào kāi fēng fǔ shì de yú sì jiāo gěi qián yì mín zhī bù néng zàng zhě

诏开封府市地于四郊,给钱瘗民之不能葬者。

guǐ wèi lù xì qiú mìng guān lù bèi shuǐ zhū zhōu xì qiú

癸未, 录系囚,命官录被水诸州系囚。

sān yuè xīn hài zhào lǐ bù gòng jǔ

三月辛亥,诏礼部贡举。

yǐ mǎo sūn biàn ba yǐ zhào gài cān zhī zhèng shì wú kuí wèi shū mì fù shǐ

乙卯,孙抃罢,以赵概参知政事,吴奎为枢密副使。

jiǎ zǐ yǐ hàn ba dà yàn

甲子,以旱,罢大宴。

yǐ chǒu qí yǔ yú xi tài yī gōng

乙丑,祈雨于西太一宫。

gēng wǔ xiè yǔ

庚午,谢雨。

rén shēn xú zhōu péng chéng háo zhōu zhōng lí de shēng miàn shí yú qǐng mín jiē qǔ shí

二十五日,徐州彭城、壕州钟离地生面十余顷,百姓都采集来当食物。

xià sì yuè rén wǔ bān jiā yòu biān chì

夏四月壬午,颁《嘉祐编敕》。

jǐ chǒu xià guó zhǔ liàng zuò jìn mǎ qiú cì shū zhào cì jiǔ jīng hái qí mǎ

己丑,夏国主谅祚进马,求赐书,诏赐《九经》, 还其马。

wǔ yuè wù wǔ tài bái zhòu jiàn

五月戊午,太白昼见。

gēng wǔ bāo zhěng zú

庚午,包拯卒。

liù yuè bǐng zǐ shuò suì xīng zhòu jiàn

六月丙子朔,岁星昼见。

qiū qī yuè wù shēn tài bái jīng tiān

秋七月戊申,太白经天。

rén zǐ zhào jì qiū yǒu shì yú míng táng

壬子,诏季秋有事于明堂。

bā yuè yǐ hài shuò chū míng táng yuè zhāng yì yú tài cháng

八月乙亥朔,出明堂乐章,肄于太常。

jǐ mǎo zhào yǐ zōng shí wèi huáng zǐ

己卯,诏以宗实为皇子。

guǐ wèi cì míng shǔ

癸未,赐名曙。

dīng hài fèng ān zhēn zōng yù róng yú shòu xīng guān

丁亥,奉安真宗御容于寿星观。

gēng zǐ yǐ lì huáng zǐ gào tiān de zōng miào zhū líng

庚子,以立皇子告天地宗庙诸陵。

jiǔ yuè yǐ sì shuò yǐ huáng zǐ wèi qí zhōu fáng yù shǐ jìn fēng jù lù jùn gōng

九月乙巳朔,以皇子为齐州防御使,进封钜鹿郡公。

jǐ yǒu cháo xiǎng jǐng líng gōng

己酉,朝飨景灵宫。

gēng xū xiǎng tài miào

庚戌, 飨太庙。

xīn hài dà xiǎng míng táng fèng zhēn zōng pèi dà shè

辛亥,大飨明堂,奉真宗配,大赦。

jǐ wèi jiā ēn bǎi guān

己未,加恩百官。

dōng shí yuè yǐ hài huáng zǐ biǎo cí suǒ chú guān cì zhào bù yǔn

冬十月乙亥,皇子表辞所除官,赐诏不允。

bǐng xū bái hóng guàn rì

丙戌,白虹贯日。

yǐ wèi tài bái zhòu jiàn

乙未,太白昼见。

bǐng shēn zhào nèi cáng kù sān sī gòng chū mín qián yī bǎi wàn zhù dí tiān xià cháng píng cāng

丙申,诏内藏库、三司共出缗钱一百万,助籴天下常平仓。

shí èr yuè jiǎ wǔ dé fēi chén shì wèi guì fēi xián fēi miáo shì wèi dé fēi

十二月甲午,德妃沈氏为贵妃,贤妃苗氏为德妃。

bǐng shēn xìng lóng tú tiān zhāng gé zhào qún chén zōng shì guān zǔ zōng yù shū

丙申,幸龙图、天章阁,召群臣宗室观祖宗御书。

yòu xìng bǎo wén gé wèi fēi bái shū fēn cì cóng chén

又幸宝文阁,为飞白书,分赐从臣。

zuò guān shū shī mìng hán qí děng zhǔ hé suì yàn qún yù diàn

作《观书诗》,命韩琦等属和,遂宴群玉殿。

gēng zǐ zài zhào cóng chén yú tiān zhāng gé guān ruì wù fù yàn qún yù diàn

庚子,再召从臣于天章阁观瑞物,复宴群玉殿。

shì suì dōng wú bīng

是岁,冬无冰。

zhàn chéng lái gòng

占城来贡。

bā nián chūn zhēng yuè xīn hài jiāo zhǐ gòng xùn xiàng jiǔ

八年春正月辛亥,交阯贡驯象九。

èr yuè guǐ wèi dì bù yù

二月癸未,帝不豫。

jiǎ shēn xià dé yīn jiǎn tiān xià qiú zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

甲申,下德音:减天下囚罪一等,徒以下释之。

bǐng xū zhōng shū shū mì zòu shì yú fú níng diàn zhī xi gé

丙戌,中书、枢密奏事于福宁殿之西阁。

sān yuè wù shēn páng jí hōng

三月初六,庞籍去世。

guǐ hài yù nèi dōng mén wò diàn yōu cì zhū jūn mín qián

癸亥,御内东门幄殿,优赐诸军缗钱。

jiǎ zǐ yù yán hé diàn cì jìn shì zhū kē jí dì tóng chū shēn sān bǎi sì shí yī rén

甲子,御延和殿, 赐进士、诸科及第同出身三百四十一人。

xīn wèi dì bēng yú fú níng diàn yí zhì huáng zǐ jí huáng dì wèi huáng hòu wèi huáng tài hòu sāng fú yǐ rì yì yuè shān líng zhì dù wu cóng jiǎn yuē

辛未,帝崩于福宁殿,遗制皇子即皇帝位, 皇后为皇太后,丧服以日易月,山陵制度务从俭约。

shì yuē shén wén shèng wǔ míng xiào huáng dì miào hào rén zōng

谥曰神文圣武明孝皇帝,庙号仁宗。

shí yuè jiǎ wǔ zàng yǒng zhāo líng

十月甲午,葬永昭陵。

zàn yuē rén zōng gōng jiǎn rén shù chū yú tiān xìng yī yù shuǐ hàn huò mì dǎo jìn tíng huò xiǎn lì diàn xià

赞曰:仁宗恭俭仁恕,出于天性,一遇水旱,或密祷禁庭,或跣立殿下。

yǒu sī qǐng yǐ yù qīng jiù dì wèi yù yuàn dì yuē wú fèng xiān dì yuàn yòu yóu yǐ wéi guǎng hé yǐ shì wèi

有司请以玉清旧地为御苑,帝曰:“吾奉先帝苑囿,犹以为广,何以是为?

yàn sī cháng fú huàn zhuó wéi yì qīn dāo duō yòng zēng shī

”燕私常服浣濯,帷帟衾裯,多用缯𫄟。

gōng zhōng yè jī sī shàn shāo yáng jiè wù xuān suǒ kǒng shàn fū zì cǐ qiāng zéi wù mìng yǐ bèi bù shí zhī xū

宫中夜饥,思膳烧羊,戒勿宣索,恐膳夫自此戕贼物命,以备不时之须。

dà bì yí zhě jiē lìng shàng yàn suì cháng huó qiān yú

大辟疑者,皆令上谳,岁常活千余。

lì bù xuǎn rén yī zuò shī rù sǐ zuì jiē zhōng shēn bù qiān

吏部选人,一坐失入死罪, 皆终身不迁。

měi yù fǔ chén yuē zhèn wèi cháng lì rén yǐ sǐ kuàng gǎn làn yòng pì hu

每谕辅臣曰:“朕未尝詈人以死,况敢滥用辟乎!

zhì yú xià rén fàn biān yù zhī chū jìng

”至于夏人犯边, 御之出境;

qì dān yū méng zēng yǐ suì bì

契丹渝盟,增以岁币。

zài wèi sì shí èr nián zhī jiān lì zhì ruò tōu duò ér rèn shì miè cán kè zhī rén

在位四十二年之间,吏治若偷惰,而任事蔑残刻之人;

xíng fǎ shì zòng chí ér jué yù duō píng yǔn zhī shì

刑法似纵弛,而决狱多平允之士。

guó wèi cháng wú bì xìng ér bù zú yǐ lèi zhì shì zhī tǐ

国未尝无弊幸,而不足以累治世之体;

cháo wèi cháng wú xiǎo rén ér bù zú yǐ shèng shàn lèi zhī qì

朝未尝无小人,而不足以胜善类之气。

jūn chén shàng xià cè dá zhī xīn zhōng hòu zhī zhèng yǒu yǐ péi yōng sòng sān bǎi yú nián zhī jī

君臣上下恻怛之心,忠厚之政,有以培壅宋三百余年之基。

zǐ sūn yī jiáo qí suǒ wèi xùn zhì yú luàn

子孙一矫其所为,驯致于乱。

chuán yuē wéi rén jūn zhǐ yú rén

《传》曰:“为人君,止于仁。

dì chéng wú kuì yān

”帝诚无愧焉。

✦ You read 本纪·卷十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.