lè sì
◎乐四
chóng níng sì nián qī yuè zhù dì nài bā dǐng chéng
崇宁四年七月,铸帝鼐、八鼎成。
bā yuè dà sī lè liú bǐng yán dà cháo huì gōng jià jiù yòng shí èr xióng pí àn jīn duì xiāo gǔ bì lì děng yǔ dà lè hé zòu
八月,大司乐刘昺言:"大朝会宫架旧用十二熊罴按,金𬭚、箫、鼓、觱篥等与大乐合奏。
jīn suǒ zào dà lè yuǎn jī gǔ zhì bù yīng zá yǐ zhèng wèi
今所造大乐,远稽古制,不应杂以郑、卫。
zhào ba zhī
"诏罢之。
yòu yī bǐng gǎi dìng èr wǔ gè jiǔ chéng měi sān chéng wèi yī biàn zhí yuè bǐng dí yáng gē chí dùn wēi yí zhī jié yǐ xiàng zhì gōng
又依昺改定二舞,各九成,每三成为一变,执籥秉翟,扬戈持盾,威仪之节,以象治功。
gēng yín lè chéng liè yú chóng zhèng diàn
庚寅,乐成,列于崇政殿。
yǒu zhǐ xiān zòu jiù lè sān quē qū wèi zhōng dì yuē jiù lè rú qì shēng
有旨,先奏旧乐三阙,曲未终,帝曰:"旧乐如泣声。
huī zhǐ zhī
"挥止之。
jì zòu xīn lè tiān yán hé yù bǎi liáo chēng sòng
既奏新乐,天颜和豫,百僚称颂。
jiǔ yuè shuò yǐ dǐng lè chéng dì yù dà qìng diàn shòu hè
九月朔,以鼎乐成,帝御大庆殿受贺。
shì rì chū yòng xīn lè tài wèi lǜ bǎi liáo fèng shāng chēng shòu yǒu shù hè cóng dōng běi lái fēi dù huáng tíng huí xiáng míng lì
是日,初用新乐,太尉率百僚奉觞称寿,有数鹤从东北来,飞度黄庭,回翔鸣唳。
nǎi xià zhào yuē lǐ yuè zhī xìng bǎi nián yú cǐ
乃下诏曰:"礼乐之兴,百年于此。
rán qù shèng yù yuǎn yí shēng fú cún
然去圣愈远,遗声弗存。
nǎi zhě de yǐn yì zhī shì yú cǎo máo zhī jiàn huò yīng jīng zhī qì yú shòu mìng zhī bāng
乃者,得隐逸之士于草茅之贱,获《英茎》之器于受命之邦。
shì shí zhī yi yǐ shēn wéi dù zhù dǐng yǐ qǐ lǜ yīn lǜ yǐ zhì qì àn xié yú tíng bā yīn kè xié
适时之宜,以身为度,铸鼎以起律,因律以制器,按协于庭,八音克谐。
xī yáo yǒu dà zhāng shùn yǒu dà sháo sān dài zhī wáng yì gè yì míng
昔尧有《大章》,舜有《大韶》,三代之王亦各异名。
jīn zhuī qiān zǎi ér chéng yī dài zhī zhì yi cì xīn lè zhī míng yuē dà shèng zhèn jiāng jiàn jiāo miào xiǎng guǐ shén hé wàn bāng yǔ tiān xià gòng zhī
今追千载而成一代之制,宜赐新乐之名曰《大晟》,朕将荐郊庙、享鬼神、和万邦,与天下共之。
qí jiù lè wù yòng
其旧乐勿用。
xiān shì duān zhōu shàng gǔ tóng qì yǒu lè zhōng yàn qí kuǎn zhì nǎi sòng chéng gōng shí
先是,端州上古铜器,有乐钟,验其款识,乃宋成公时。
dì yǐ duān wáng jì dà tǒng gù zhào yán shòu mìng zhī bāng ér yǐn yì zhī shì wèi hàn jīn yě
帝以端王继大统,故诏言受命之邦,而隐逸之士谓汉津也。
cháo tíng jiù yǐ lǐ yuè zhǎng yú tài cháng zhì shì zhuān zhì dà shèng fǔ dà sī lè yī yuán diǎn yuè èr yuán bìng wèi cháng èr dà lè lìng yī yuán xié lǜ láng sì yuán yòu yǒu zhì zhuàn guān wèi zhì shèn bèi yú shì lǐ lè shǐ fēn wéi èr
朝廷旧以礼乐掌于太常,至是专置大晟府,大司乐一员、典乐二员并为长贰,大乐令一员、协律郎四员,又有制撰官,为制甚备,于是礼、乐始分为二。
wǔ nián jiǔ yuè zhào yuē lè bù zuò jiǔ yǐ
五年九月,诏曰:"乐不作久矣!
zhèn chéng xiān zhì shù ér zuò zhī yǐ zhuī xiān wáng zhī xù
朕承先志,述而作之,以追先王之绪;
jiàn guān fēn shǔ shè fǔ pǐ tú yǐ chéng yī dài zhī zhì
建官分属,设府庀徒,以成一代之制。
èr yuè cháng zhào shěng nèi wài rǒng guān dà shèng fǔ yì bìng zhī lǐ guān
二月,尝诏省内外冗官,大晟府亦并之礼官。
fu shùn mìng kuí diǎn yuè mìng bó yí diǎn lǐ lǐ yuè yì dào gè fēn suǒ shǒu qǐ kě tóng zhí
夫舜命夔典乐,命伯夷典礼,礼乐异道,各分所守,岂可同职?
qí dà shèng fǔ míng kě fù réng jiù
其大晟府名可复仍旧。
yòu zhào yuē lè zuò yǐ jiǔ fāng jiàn zhī jiāo miào shī yú cháo tíng ér wèi jí bān zhī tiān xià
又诏曰:"乐作已久,方荐之郊庙,施于朝廷,而未及颁之天下。
yi lìng dà shèng fǔ yì bān xīn lè shǐ yǎ zhèng zhī shēng bèi yú sì hǎi xiān jiàng sān jīng sì fǔ cì shuài fǔ
宜令大晟府议颁新乐,使雅正之声被于四海,先降三京四辅,次帅府。
dà guān èr nián zhào yuē zì táng yǐ lái zhèng shēng quán shī wú zhēng jiǎo zhī yīn wǔ shēng bù bèi qǐ zú yǐ dào hé ér huà sú zāi
大观二年,诏曰:"自唐以来,正声全失,无征角之音,五声不备,岂足以道和而化俗哉?
liú shēn suǒ shàng zhēng shēng kě lìng dà shèng fǔ tóng jiào fāng yī pǔ àn xí réng zēng zhēng jiǎo èr pǔ hou xí shú lái shàng
刘诜所上征声,可令大晟府同教坊依谱按习,仍增征、角二谱,候习熟来上。
chū jìn shì péng jǐ jìn lè shū lùn wǔ yīn yán běn cháo yǐ huǒ dé wáng ér yǔ yīn bù jīn zhēng diào shàng quē
"初,进士彭几进乐书,论五音,言本朝以火德王,而羽音不禁,征调尚阙。
lǐ bù yuán wài láng wú shí shàn qí shuō jiàn yán qǐ zhào jī zhì yuè fǔ cháo tíng cóng zhī
礼部员外郎吴时善其说,建言乞召几至乐府,朝廷从之。
zhì shì shēn yì shàng zhēng shēng nǎi jiàng shì zhào
至是,诜亦上征声,乃降是诏。
sān nián wǔ yuè zhào jīn xué xiào suǒ yòng bù guò chūn qiū shì diàn rú cì yàn pì yōng nǎi yòng zhèng wèi zhī yīn zá yǐ pái yōu zhī xì fēi suǒ yǐ shì duō shì
三年五月,诏:"今学校所用,不过春秋释奠,如赐宴辟雍,乃用郑、卫之音,杂以俳优之戏,非所以示多士。
qí zì jīn yòng yǎ yuè
其自今用雅乐。
sì nián sì yuè yì lǐ jú yán guó jiā chóng fèng gǎn shēng dì shén zhōu dì qí wèi dà cí yǐ xī zǔ tài zǔ pèi yòu ér yǒu sī xíng shì bù shè gōng jià èr wǔ shū shī suǒ yǐ zūn zǔ yòu shén zuò zhǔ zhī yì
四年四月,议礼局言:"国家崇奉感生帝、神州地祇为大祠,以僖祖、太祖配侑,而有司行事不设宫架、二舞,殊失所以尊祖、侑神作主之意。
qǐ jiē yòng gōng jià èr wǔ
乞皆用宫架、二舞。
zhào kě
"诏可。
liù yuè zhào jìn xuǎn guó zǐ shēng jiào xí èr wǔ yǐ bèi cí sì xiān shèng běn zhōu guān jiào guó zǐ zhī zhì
六月,诏近选国子生教习二舞,以备祠祀先圣,本《周官》教国子之制。
rán shì zǐ yì yè shàng xiáng pō wén chǐ yú yuè wǔ yǔ yuè gōng wéi wǔ zuò zuò jìn tuì
然士子肄业上庠,颇闻耻于乐舞与乐工为伍、坐作、进退。
gài jīn gǔ yì shí zhì yú gǔ suī yǒu qí jī shī yú jīn wèi shì qí yi
盖今古异时,致于古虽有其迹,施于今未适其宜。
qí ba xí èr wǔ yuàn xí yǎ yuè zhě tīng
其罢习二舞,愿习雅乐者听。
bā yuè dì qīn zhì dà shèng lè jì mìng tài zhōng dài fū liú bǐng biān xiū lè shū wèi bā lùn
八月,帝亲制《大晟乐记》,命太中大夫刘昺编修《乐书》,为八论:
qí yī yuē lè yóu yáng lái yáng zhī shù jí yú jiǔ shèng rén shè qí shù yú jiǔ dǐng yù qí shēng yú jiǔ chéng
其一曰:乐由阳来,阳之数极于九,圣人摄其数于九鼎,寓其声于九成。
yáng zhī shù fù ér wèi yī zé bǎo dǐng zhī guà wèi kǎn
阳之数复而为一,则宝鼎之卦为《坎》;
jí ér wèi jiǔ zé tóng dǐng zhī guà wèi lí
极而为九,则彤鼎之卦为《离》。
lí nán fāng zhī guà yě
《离》,南方之卦也。
shèng rén yǐ shèng dà guāng míng zhī yè rú rì fāng zhōng xiàng míng ér zhì gù jí jiǔ zhī shù zé yuē jǐng zhōng dà lè zhī míng zé yuē dà shèng
圣人以盛大光明之业,如日方中,向明而治,故极九之数则曰景钟,大乐之名则曰《大晟》。
rì wáng yú wǔ huǒ míng yú nán chéng huǒ dé zhī yùn
日王于午,火明于南,乘火德之运。
dāng fēng dà zhī shí huī kuò guī mó zēng guāng qián liè míng shèng zhī yè yǒng guān jué chéng
当丰大之时,恢扩规模,增光前烈,明盛之业,永观厥成。
lè míng dà shèng bù yì yi hu
乐名《大晟》,不亦宜乎?
qí èr yuē hòu shì yǐ shǔ dìng lǜ qí shī lè zhī běn yě yuǎn yǐ
其二曰:后世以黍定律,其失乐之本也远矣。
yǐ shǔ dìng chǐ qǐ yú xī hàn gài chéng liù jīng sàn wáng zhī hòu wén gǔ rén zhī xù yú ér zhí yǐ wéi fǎ shēng jì wèi xié nǎi lǚ biàn qí fǎ ér qiú zhī
以黍定尺,起于西汉,盖承《六经》散亡之后,闻古人之绪余而执以为法,声既未协,乃屡变其法而求之。
cǐ gǔ jīn zhī chǐ suǒ yǐ zhì yú shù shí děng ér zhì hé zhī shēng yù qiú ér bù kě de yě
此古今之尺所以至于数十等,而至和之声愈求而不可得也。
chuán yuē wàn wù jiē bèi yú wǒ yǐ fǎn shēn ér chéng lè mò dà yān
《传》曰:"万物皆备于我矣,反身而诚,乐莫大焉!
jù shǔ yún hū zāi
"秬黍云乎哉?
qí sān yuē jiāo jí zhī shēng bù kě yòng yú lóng shèng zhī shì
其三曰:焦急之声不可用于隆盛之世。
xī li zhào yù xià qí lǜ nǎi yuē yì rì tīng wú lè dāng lìng rén wù shū cháng
昔李照欲下其律,乃曰:"异日听吾乐,当令人物舒长。
zhào zhī lè gù wèi zú yǐ gǎn dòng hé qì rú cǐ rán yì bù kě wèi wú qí yì yǐ
"照之乐固未足以感动和气如此,然亦不可谓无其意矣。
zì yì zǔ yù jí hé lè zhī shēng gāo lì yī bǎi wǔ shí yú nián ér hòu zhōng zhèng zhī shēng nǎi dìng
自艺祖御极,和乐之声高,历一百五十余年,而后中正之声乃定。
gài yì shì xiū dé hé qì xūn zhēng yī dài zhī lè lǐ ruò yǒu dài
盖奕世修德,和气薰蒸,一代之乐,理若有待。
qí sì yuē shèng gǔ dì wáng jiē yǐ míng táng wèi xiān wù hòu shì zhī wèi chóng pèi bù zhèng zhī gōng rán yào miào zhī zhǐ mì ér bù chuán tú qū qū yú xíng zhì zhī mò liú ér bù zhī dì wáng zhī suǒ yǐ yòng xīn yě
其四曰:盛古帝王皆以明堂为先务,后世知为崇配、布政之宫,然要妙之旨,秘而不传,徒区区于形制之末流,而不知帝王之所以用心也。
qiě shèng dé zài mù zé jū qīng yáng jiǎo shēng nǎi zuò
且盛德在木,则居青阳,角声乃作;
shèng dé zài huǒ zé jū míng táng zhēng shēng nǎi zuò
盛德在火,则居明堂,征声乃作;
shèng dé zài jīn zé jū zǒng zhāng shāng shēng nǎi zuò
盛德在金,则居总章,商声乃作;
shèng dé zài shuǐ zé jū xuán táng yǔ shēng nǎi zuò
盛德在水,则居玄堂,羽声乃作;
shèng dé zài tǔ zé jū zhōng yāng gōng shēng nǎi zuò
盛德在土,则居中央,宫声乃作。
qí yìng shí zhī miào bù kě shèng yán
其应时之妙,不可胜言。
yī suì zhī zhōng jiān zǒng wǔ yùn fán lì yú wǔ xíng zhě yǐ shēng zhào qì wú bù zǒng shè
一岁之中,兼总五运,凡丽于五行者,以声召气,无不总摄。
gǔ gōng gōng dòng gǔ jiǎo jiǎo yīng bǐ yì mò zhī suǒ yǐ shǐ zhī zhě
鼓宫宫动,鼓角角应:彼亦莫知所以使之者。
zé yǒng yīng shòu kǎo lì shǔ guò qī bù yì yi hu
则永膺寿考,历数过期,不亦宜乎?
qí wǔ yuē wèi hàn jīn yǐ tài jí yuán qì hán sān wèi yī jiǔ cùn zhī lǜ sān shù tuì cáng gù bā cùn qī fēn wéi zhōng shēng
其五曰:魏汉津以太极元气,函三为一,九寸之律,三数退藏,故八寸七分为中声。
zhèng shēng de zhèng qì zé yòng zhī zhōng shēng dé zhōng qì zé yòng zhī
正声得正气则用之,中声得中气则用之。
gōng jià huán liè yǐ yīng shí èr chén
宫架环列,以应十二辰;
zhōng zhèng zhī shēng yǐ yīng èr shí sì qì
中正之声,以应二十四气;
jiā sì qīng shēng yǐ yīng èr shí bā xiù
加四清声,以应二十八宿。
qì bù dùn jìn bā yīn nǎi xié
气不顿进,八音乃谐。
ruò lì chūn zài suì yuán zhī hòu zé yíng qí qì ér yòng zhī yú xī suí qì yòng lǜ shǐ wú guò bù jí zhī chà zé suǒ yǐ gǎn zhào yīn yáng zhī hé qí fǎ bù yì mì hu
若立春在岁元之后,则迎其气而用之,余悉随气用律,使无过不及之差,则所以感召阴阳之和,其法不亦密乎?
qí liù yuē qián kūn jiāo yú hài ér zi shēng yú huáng zhōng zhī gōng gù bǐng yú qián jiāo yú hài rèn yú rén shēng yú zi
其六曰:乾坤交于亥,而子生于黄钟之宫,故禀于干,交于亥,任于壬,生于子。
zì qián zhì zi fán sì wèi ér qīng shēng jù yān
自干至子凡四位,而清声具焉。
hàn jīn yǐ sì qīng wèi zhì yáng zhī qì zài èr shí bā xiù wèi xū mǎo xīng fáng sì zhě jū sì fāng zhī zhèng wèi yǐ tǒng shí èr lǜ
汉津以四清为至阳之气,在二十八宿为虚、昴、星、房,四者居四方之正位,以统十二律。
měi qīng shēng jiē yǒu sān tǒng shēn zi chén shǔ yú xū ér tǒng yú zi sì yǒu chǒu shǔ yú mǎo ér tǒng yú chǒu yín wǔ xū shǔ yú xīng ér tǒng yú yín hài mǎo wèi shǔ yú fáng ér tǒng yú mǎo
每清声皆有三统:申、子、辰属于虚而统于子,巳、酉、丑属于昴而统于丑,寅、午、戌属于星而统于寅,亥、卯、未属于房而统于卯。
zhōng zhèng zhī shēng fēn wéi èr shí sì sù tǒng yú sì qīng yān
中正之声分为二十四宿,统于四清焉。
qí qī yuē xī rén yǐ lè zhī qì yǒu shí ér bì gù lǜ shī zé qiú zhī yú zhōng zhōng shī zé qiú zhī yú dǐng dé yī dǐng zhī yuè zé quán héng dù liàng kě kǎo ér zhī
其七曰:昔人以乐之器有时而弊,故律失则求之于钟,钟失则求之于鼎,得一鼎之龠,则权衡度量可考而知。
gù dǐng yǐ quán hún lún zhī tǐ lǜ lǚ yǐ dá yīn yáng zhī qíng tiān dì zhī jiān wú bù tǒng shè jī jiān yùn yòng wàn wù zhèn zuò zé lè zhī gǎn rén qǐ wú suǒ zì ér rán yé
故鼎以全浑沦之体,律吕以达阴阳之情,天地之间,无不统摄,机缄运用,万物振作,则乐之感人,岂无所自而然耶?
qí bā yuē shèng shàng jī dì wáng zhī zhì ér chéng yī dài zhī lè yǐ wèi dì shùn zhī lè yǐ jiào zhòu zi nǎi bān zhī yú zōng xué
其八曰:圣上稽帝王之制而成一代之乐,以谓帝舜之乐以教胄子,乃颁之于宗学。
chéng zhōu zhī lè zhǎng yú chéng jūn nǎi bān zhī fǔ xué pì yōng tài xué
成周之乐,掌于成均,乃颁之府学、辟雍、太学;
ér sān jīng fān dǐ fán jì sì zhī yòng lè zhě jiē cì zhī yú shì zhōng zhèng zhī shēng bèi tiān xià yǐ
而三京藩邸,凡祭祀之用乐者皆赐之,于是中正之声被天下矣。
hàn shī zhèng shēng yú cháo tíng táng shēng yí bù yú táng shàng zhì yú fáng zhōng zhī lè wéi kǒng yín wā zhī shēng biàn tài zhī bù xīn yě
汉施郑声于朝廷,唐升夷部于堂上,至于房中之乐,唯恐淫哇之声变态之不新也。
shèng shàng lè wén píng dàn zhī yīn ér tè zhào yǒu sī zhì wèi gōng jià shī zhī yú jìn tíng fáng zhōng yòng yǎ yuè zì jīn zhāo shǐ yún
圣上乐闻平淡之音,而特诏有司制为宫架,施之于禁庭,房中用雅乐,自今朝始云。
yòu wèi tú shí èr yī yuē wǔ shēng
又为图十二:一曰五声,
èr yuē bā yīn
二曰八音,
sān yuē shí èr lǜ yīng èr shí bā xiù
三曰十二律应二十八宿,
sì yuē qī jūn yīng èr shí bā xiù
四曰七均应二十八宿,
wǔ yuē bā shí sì diào
五曰八十四调,
liù yuē shí èr lǜ suǒ shēng
六曰十二律所生,
qī yuē shí èr lǜ yīng èr shí sì qì
七曰十二律应二十四气,
bā yuē shí èr lǜ zhōng zhèng shēng
八曰十二律钟正声,
jiǔ yuē táng shàng lè
九曰堂上乐,
shí yuē jīn zhōng yù qìng
十曰金钟玉磬,
shí yī yuē gōng jià
十一曰宫架,
shí èr yuē èr wǔ
十二曰二舞。
tú suī bù néng jù zǎi guān qí suǒ xù yì kě yǐ zhī qí zhǐ yì yǐ
图虽不能具载,观其所序,亦可以知其旨意矣:
tiān dì xiāng hé wǔ shù nǎi bèi bù dòng zhě wèi wǔ wèi cháng dòng zhě wèi wǔ xíng wǔ xíng fā ér wèi wǔ shēng
天地相合,五数乃备,不动者为五位,常动者为五行,五行发而为五声。
lǜ lǚ xiāng shēng wǔ shēng nǎi bèi bù yú shí èr lǜ zhī jiān yóu wǔ wěi wǎng huán yú shí yǒu èr cì wǔ yùn wò xuán yú shí yǒu èr shí
律吕相生,五声乃备,布于十二律之间,犹五纬往还于十有二次,五运斡旋于十有二时。
qí tú wǔ shēng yǐ cǐ
其图五声以此。
liǎng yí jì pàn bā guà zhào fēn
两仪既判,八卦肇分。
qì yíng ér dòng bā fēng xíng yān
气盈而动,八风行焉。
zhuān dì nǎi lìng fēi lóng xiào bā fēng zhī yīn mìng zhī yuē chéng yún
颛帝乃令飞龙效八风之音,命之曰《承云》。
fāng shì shí jīn shí sī zhú páo tǔ gé mù zhī yīn wèi bèi hòu shèng yǒu zuò yǐ bā fāng zhī wù quán wǔ shēng zhě zhì ér wèi bā yīn yǐ shēng zhào qì bā fēng cóng lǜ
方是时,金、石、丝、竹、匏、土、革、木之音未备,后圣有作,以八方之物全五声者,制而为八音,以声召气,八风从律。
qí tú bā yīn yǐ cǐ
其图八音以此。
shàng xiàng zhe míng qì xíng ér xià yǐ shēng zhào qì wěn hé yuán jīng
上象著明器形,而下以声召气,吻合元精。
qí tú shí èr lǜ yīng èr shí bā xiù yǐ cǐ
其图十二律应二十八宿以此。
dòu zài tiān zhōng zhōu zhì sì fāng yóu gōng shēng chǔ zhōng wèi sì shēng zhī gāng
斗在天中,周制四方,犹宫声处中为四声之纲。
èr shí bā shè liè zài sì fāng yòng zhī yú hé lè zhě gài lè fāng qī jiǎo shǔ mù nán fāng qī zhēng shǔ huǒ xī fāng qī shāng shǔ jīn běi fāng qī yǔ shǔ shuǐ
二十八舍列在四方,用之于合乐者,盖乐方七角属木,南方七征属火,西方七商属金,北方七羽属水。
sì fāng zhī sù gè yǒu suǒ shǔ ér měi fāng zhī zhōng qī jūn bèi zú
四方之宿各有所属,而每方之中,七均备足。
zhōng yāng qī gōng guǎn shè sì qì
中央七宫管摄四气。
gù èr shí bā shě yīng zhōng zhèng zhī shēng zhě zhì qì zhī fǎ yě
故二十八舍应中正之声者,制器之法也;
èr shí bā shè yīng qī jūn zhī shēng zhě hé shēng zhī shù yě
二十八舍应七均之声者,和声之术也。
qí tú qī jūn yīng èr shí bā xiù yǐ cǐ
其图七均应二十八宿以此。
hé yīn yáng zhī shēng ér wén zhī yǐ wǔ shēng zé jiǔ liù xiāng jiāo jūn shēng nǎi bèi
合阴阳之声而文之以五声,则九六相交,均声乃备。
huáng zhōng wèi gōng shì wèi tiān tǒng
黄钟为宫,是谓天统;
lín zhōng wèi zhēng shì wèi dì tǒng
林钟为征,是谓地统;
tài cù wèi shāng shì wèi rén tǒng
太簇为商,是谓人统。
nán lǚ wèi yǔ yú shí shǔ qiū
南吕为羽,于时属秋;
gū xǐ wèi jiǎo yú shí shǔ chūn
姑洗为角,于时属春;
yìng zhōng wèi biàn gōng yú shí shǔ dōng
应钟为变宫,于时属冬;
ruí bīn wèi biàn zhǐ yú shí shǔ xià
蕤宾为变征,于时属夏。
xuán xiāng wéi gōng ér měi lǜ jiē jù qī shēng ér bā shí sì diào bèi yān
旋相为宫,而每律皆具七声,而八十四调备焉。
qí tú bā shí sì diào yǐ cǐ
其图八十四调以此。
zì huáng zhōng zhì zhòng lǚ zé yáng shù jí ér wèi qián gù qí wèi zài zuǒ
自黄钟至仲吕,则阳数极而为干,故其位在左;
ruí bīn zhì yìng zhōng zé yīn shù jí ér wèi kūn gù qí wèi zài yòu
蕤宾至应钟,则阴数极而为坤,故其位在右。
yīn qióng zé guī běn gù yìng zhōng zì shēng yīn lǜ
阴穷则归本,故应钟自生阴律;
yáng qióng zé guī běn gù zhòng lǚ zì guī yáng wèi
阳穷则归本,故仲吕自归阳位。
lǜ lǚ xiāng shēng qǐ yú fù ér chéng yú qián zhōng shǐ jiē běn yú yáng gù yuē lè yóu yáng lái liù lǚ zé tóng zhī ér yǐ
律吕相生,起于《复》而成于《干》,终始皆本于阳,故曰"乐由阳来",六吕则同之而已。
xiāng shēng zhī wèi fēn zé wèi qián kūn zhī yáo hé zé wèi jì jì wèi jì zhī guà
相生之位,分则为《干》、《坤》之爻,合则为《既济》、《未济》之卦。
zì huáng zhōng zhì zhòng lǚ wèi jì jì gù shǔ yáng ér jū zuǒ
自黄钟至仲吕为《既济》,故属阳而居左;
zì ruí bīn zhì yìng zhōng wèi wèi jì gù shǔ yīn ér jū yòu
自蕤宾至应钟为《未济》,故属阴而居右。
yì shǐ yú qián kūn ér zhōng yú jì jì wèi jì tiān dì biàn wèi ér shuǐ huǒ zhī qì jiāo jì yú qí zhōng zào huà zhī yuán jiē zì cǐ chū
《易》始于《干》、《坤》而终于《既济》、《未济》,天地辨位而水火之气交际于其中,造化之原皆自此出。
qí tú shí èr lǜ suǒ shēng yǐ cǐ
其图十二律所生以此。
èr shí sì qì chā zhī háo lí zé huò xiān tiān ér tài guò huò hòu tiān ér bù jí
二十四气差之毫厘,则或先天而太过,或后天而不及。
zài lǜ wèi shēng zài lì wéi qì
在律为声,在历为气。
ruò qì fāng de jié nǎi yòng zhōng shēng
若气方得节,乃用中声;
qì yǐ jí zhōng yóu yòng zhèng lǜ
气已及中,犹用正律。
qí tú shí èr lǜ yīng èr shí sì qì yǐ cǐ
其图十二律应二十四气以此。
hàn jīn yuē huáng dì xià yǔ zhī fǎ jiǎn jié jìng zhí de yú zì rán gù shàn zuò yuè zhě yǐ shēng wèi běn
汉津曰:"黄帝、夏禹之法,简捷径直,得于自然,故善作乐者以声为本。
ruò de qí shēng zé xíng shù zhì dù dāng zì wǒ chū
若得其声,则形数、制度当自我出。
jīn yǐ dì zhǐ wèi lǜ zhèng shēng zhī lǜ shí èr zhōng shēng zhī lǜ shí èr qīng shēng fán sì gòng èr shí yǒu bā yún
今以帝指为律,正声之律十二,中声之律十二,清声凡四,共二十有八"云。
qí tú shí èr lǜ zhōng zhèng shēng yǐ cǐ
其图十二律钟正声以此。
táng shàng zhī lè yǐ rén shēng wèi guì gē zhōng jū zuǒ gē qìng jū yòu
堂上之乐,以人声为贵,歌钟居左,歌磬居右。
jìn shì zhī lè qū bù xié lǜ gē bù zé rén yǒu xiān zhì pǔ ér hòu mìng cí
近世之乐,曲不协律,歌不择人,有先制谱而后命辞。
fèng cháng jiù gōng cūn yě lóng lǎo zhě chì zhī
奉常旧工,村野癃老者斥之。
shēng gē zhī gōng xuǎn zé wéi jiān gù táng shàng zhī lè kēng rán tè yì yān
升歌之工,选择惟艰,故堂上之乐铿然特异焉。
qí tú táng shàng lè yǐ cǐ
其图堂上乐以此。
jīn yù zhī jīng bǐng qì yú qián gù táng shàng zhī lè zhōng bì yǐ jīn qìng bì yǐ yù
金玉之精,禀气于干,故堂上之乐,钟必以金,磬必以玉。
lì dài lè yí yuē gē qìng cì gē zhōng zhī xi yǐ jié dēng gē zhī jù
《历代乐仪》曰:"歌磬次歌钟之西,以节登歌之句。
jí zhōu guān sòng qìng yě shén kǎo zhào zào yù qìng shèng shàng shào shù xiān zhì ér táng shàng zhī lè fāng bèi fēi shèng zhì jiān quán jīn shēng ér yù zhèn zhī zhě ān néng yǔ yú tiān dào zāi
"即《周官》颂磬也,神考肇造玉磬,圣上绍述先志,而堂上之乐方备,非圣智兼全、金声而玉振之者,安能与于天道哉?
qí tú jīn zhōng yù qìng yǐ cǐ
其图金钟玉磬以此。
dà shèng zhī zhì tiān zǐ qīn sì yuán qiū zé yòng jǐng zhōng wèi jūn wéi bó zhōng tè qìng wéi chén wéi biān zhōng biān qìng wèi mín wéi fēi qīn sì zé bù yòng jūn wéi
《大晟》之制,天子亲祀圆丘,则用景钟为君围,镈钟、特磬为臣围,编钟、编磬为民围,非亲祀则不用君围。
hàn jīn yǐ wèi gōng jià zǒng shè sì fāng zhī qì gù dà shèng zhī zhì yǔ zài shàng ér yǐ sì fāng zhī qín jù zài xià ér yǐ sì fāng zhī shòu yǐ xiàng fèng yí shòu wǔ zhī zhuàng
汉津以谓:"宫架总摄四方之气,故《大晟》之制,羽在上而以四方之禽,虡在下而以四方之兽,以象凤仪、兽舞之状。
lóng sǔn chóng yá zhì zuò huá huàn
龙簨崇牙,制作华焕。
qí tú gōng jià yǐ cǐ
"其图宫架以此。
xīn lè zhào xīng fǎ xià yuè jiǔ chéng zhī shù wén wǔ jiǔ chéng zhōng yú chuí yī gǒng shǒu wú wéi ér zhì
新乐肇兴,法夏籥九成之数:文舞九成,终于垂衣拱手,无为而治;
wǔ wǔ jiǔ chéng zhōng yú yǎn wǔ xiū wén tóu gē jiǎng yì
武舞九成,终于偃武修文,投戈讲艺。
měi chéng jìn tuì jí xú yì yáng gù yī jiē gè xiàng fāng jīn zhī xūn liè
每成进退疾徐,抑扬顾揖,皆各象方今之勋烈。
wén wǔ bā yì zuǒ zhí yuè yòu bǐng dí
文武八佾,左执籥,右秉翟。
gài yuè wèi shēng zhī zhōng dí wéi wén zhī huá bǐng zhōng shēng ér chāng wén dé
盖籥为声之中,翟为文之华,秉中声而昌文德。
wǔ wǔ bā yì zhí gàn gē ér jìn yǐ jīn gǔ wèi jié
武舞八佾,执干戈而进,以金鼓为节。
qí tú èr wǔ yǐ cǐ
其图二舞以此。
yòu liè bā yīn zhī qì jīn bù yǒu qī yuē jǐng zhōng yuē bó zhōng yuē biān zhōng yuē jīn duì yuē jīn zhuó yuē jīn náo yuē jīn duó
又列八音之器,金部有七:曰景钟,曰镈钟,曰编钟,曰金𬭚,曰金镯,曰金铙,曰金铎。
qí shuō yǐ wèi
其说以谓:
jǐng zhōng nǎi lè zhī zǔ ér fēi cháng yòng zhī lè yě
景钟乃乐之祖,而非常用之乐也。
huáng dì wǔ zhōng yī yuē jǐng zhōng
黄帝五钟,一曰景钟。
jǐng dà yě
景,大也。
zhōng sì fāng zhī shēng yǐ xiàng jué chéng
钟,四方之声,以象厥成。
wéi gōng dà zhě qí zhōng dà shì mò shi qí yì jiǔ yǐ
惟功大者其钟大,世莫识其义久矣。
qí shēng zé huáng zhōng zhī zhèng ér lǜ lǚ yóu shì shēng yān
其声则黄钟之正,而律吕由是生焉。
píng shí fú kǎo fēng zhì zé míng bó zhōng xíng shēng hóng dà gè sī qí chén yǐ guǎn shè sì fāng zhī qì
平时弗考,风至则鸣,镈钟形声宏大,各司其辰,以管摄四方之气。
biān zhōng suí yuè yòng lǜ zá bǐ chéng wén shēng yùn qīng yuè
编钟随月用律,杂比成文,声韵清越。
duì zhuó náo duó gǔ wèi zhī sì jīn
𬭚、镯、铙、铎,古谓之四金。
gǔ shǔ hu yáng jīn shǔ hu yīn
鼓属乎阳,金属乎阴。
yáng zào shǐ ér wèi zhī chàng gù yǐ jīn bó hé gǔ yáng dòng ér bù zhī yǐ gù yǐ jīn zhuó jié gǔ
阳造始而为之倡,故以金镈和鼓阳动而不知已,故以金镯节鼓。
yáng zhī yòng shì yǒu shí ér zhōng gù yǐ jīn náo zhǐ gǔ
阳之用事,有时而终,故以金铙止鼓。
shí zhǐ zé zhǐ shí xíng zé xíng tiān zhī dào yě gù yǐ jīn duó tōng gǔ
时止则止,时行则行,天之道也,故以金铎通鼓。
jīn nǎi duì yīn duì wèi kǒu shé gù jīn zhī shǔ jiē xiàng zhī
金乃《兑》音,《兑》为口舌,故金之属皆象之。
shí bù yǒu èr yuē tè qìng yuē biān qìng
石部有二:曰特磬,曰编磬。
qí shuō yǐ wèi yī wǒ qìng shēng yǐ shí yǒu yí dìng zhī shēng zhòng lè yī yān zé zhōng qìng wèi cháng bù xiāng xū yě
其说以谓:"依我磬声",以石有一定之声,众乐依焉,则钟磬未尝不相须也。
wǎng zhě guó cháo sì tiān de zōng miào jí dà cháo huì gōng jià nèi zhǐ shè bó zhōng wéi hòu miào nǎi yòng tè qìng ruò yǐ shēng fù hòu miào suì zhì ér bù yòng
往者,国朝祀天地、宗庙及大朝会,宫架内止设镈钟,惟后庙乃用特磬,若已升祔后庙,遂置而不用。
rú cǐ zé jīn shí zhī shēng xiǎo dà bù móu
如此,则金石之声小大不侔。
dà shèng zhī zhì jīn shí bìng yòng yǐ xié yīn yáng
《大晟》之制,金石并用,以谐阴阳。
hàn jīn zhī fǎ yǐ shēng wéi zhǔ bì yòng sì bīn zhī shí gù yǔ gòng bì yuē fú qìng zhě yuǎn tǔ ér jìn yú shuǐ qǔ zhī shí nán
汉津之法,以声为主,必用泗滨之石,故《禹贡》必曰"浮磬"者,远土而近于水,取之实难。
xī fèng cháng suǒ yòng nǎi yǐ bái shí wèi zhī qí shēng chén xià zhì zuò jiǎn zhì lǐ yi gǎi zào yān
昔奉常所用,乃以白石为之,其声沉下,制作简质,理宜改造焉。
sī bù yǒu wǔ yuē yī xián qín yuē sān xián qín yuē wǔ xián qín yuē qī xián qín yuē jiǔ xián qín yuē sè
丝部有五:曰一弦琴,曰三弦琴,曰五弦琴,曰七弦琴,曰九弦琴,曰瑟。
qí shuō yǐ wèi hàn jīn sòng qí shī zhī shuō yuē gǔ zhě shèng rén zuò wǔ děng zhī qín qín zhǔ yáng yī sān wǔ qī jiǔ shēng chéng zhī shù yě
其说以谓:汉津诵其师之说曰:"古者,圣人作五等之琴,琴主阳,一、三、五、七、九,生成之数也。
shī yán fǔ yī xián zhī qín xī rén zuò sān xián qín gài yáng zhī shù chéng yú sān
师延拊一弦之琴,昔人作三弦琴,盖阳之数成于三。
fú xī zuò qín yǒu wǔ xián shén nóng shì wèi qín qī xián qín shū yǐ jiǔ xián xiàng jiǔ xīng
伏羲作琴有五弦,神农氏为琴七弦,琴书以九弦象九星。
wǔ děng zhī qín é zhǎng èr cùn sì fēn yǐ xiàng èr shí sì qì
五等之琴,额长二寸四分,以象二十四气;
yuè kuò sān fēn yǐ xiàng sān cái
岳阔三分,以象三才;
yuè nèi qǔ shēng sān chǐ liù cùn yǐ xiàng qī sān bǎi liù shí rì lóng yín jí zhé shì sì fēn yǐ xiàng sì shí gòng cháng sān chǐ jiǔ cùn yī fēn chéng yú sān jí yú jiǔ
岳内取声三尺六寸,以象期三百六十日:龙龂及折势四分,以象四时:共长三尺九寸一分,成于三,极于九。
jiǔ zhě jiū yě fù biàn ér wèi yī zhī yì yě
九者,究也,复变而为一之义也。
dà shèng zhī sè zhǎng qī chǐ èr cùn yīn yáo zhī shù èr shí yǒu sì jí sān cái zhī yīn shù ér qī shí yǒu èr yǐ xiàng yī suì zhī hou
《大晟》之瑟长七尺二寸,阴爻之数二十有四,极三才之阴数而七十有二,以象一岁之候。
jì ba zhēng zhù yuán sī shēng shāo xià nǎi zēng sè zhī shù wèi liù shí yǒu sì zé bā bā zhī shù fǎ hu yīn qín zhī shù zé jiǔ shí yǒu jiǔ ér fǎ hu yáng
既罢筝、筑、阮,丝声稍下,乃增瑟之数为六十有四,则八八之数法乎阴,琴之数则九十有九而法乎阳。
zhú bù yǒu sān yuē cháng dí yuē chí yuē xiāo
竹部有三:曰长笛,曰篪,曰箫。
qí shuō yǐ wèi dí yǐ yī guǎn ér jiān lǜ lǚ zhòng lè yóu yān
其说以谓:笛以一管而兼律吕,众乐由焉。
sān qiào chéng yuè sān cái zhī hé yù yān
三窍成籥,三才之和寓焉。
liù qiào wèi dí liù lǜ zhī shēng bèi yān
六窍为笛,六律之声备焉。
chí zhī zhì cǎi zhú qiào hòu jūn zhě yòng liǎng jié kāi liù kǒng yǐ bèi shí èr lǜ zhī shēng zé chí zhī lè shēng yú lǜ
篪之制,采竹窍厚均者,用两节,开六孔,以备十二律之声,则篪之乐生于律。
lè shǐ yú lǜ ér chéng yú xiāo
乐始于律而成于箫。
lǜ zhǔn fèng míng yǐ yī guǎn wèi yī shēng
律准凤鸣,以一管为一声。
xiāo jí zhòng lǜ biān ér wèi qì cēn cī qí guǎn yǐ xiàng fèng yì xiāo rán qīng liàng yǐ xiàng fèng míng
箫集众律,编而为器:参差其管,以象凤翼,箫然清亮,以象凤鸣。
páo bù yǒu liù yuē yú shēng yuē cháo shēng yuē hé shēng yuē rùn yú páo yuē jiǔ xīng páo yuē qī xīng páo
匏部有六:曰竽笙,曰巢笙,曰和笙,曰闰余匏,曰九星匏,曰七星匏。
qí shuō yǐ wèi liè qí guǎn wèi xiāo jù qí guǎn wèi shēng
其说以谓:列其管为箫,聚其管为笙。
fèng huáng yú fēi xiāo zé xiàng zhī
凤凰于飞,箫则象之;
fèng huáng lì zhǐ shēng zé xiàng zhī
凤凰戾止,笙则象之。
gù nèi jiē yòng huáng jiē shī páo yú xià
故内皆用簧,皆施匏于下。
qián gǔ yǐ sān shí liù huáng wèi yú shí jiǔ huáng wèi cháo shí sān huáng wèi hé jiē yòng shí jiǔ shù ér yǐ guǎn zhī cháng duǎn shēng zhī dà xiǎo wéi bié
前古以三十六簧为竽,十九簧为巢,十三簧为和,皆用十九数,而以管之长短、声之大小为别。
bā yīn zhī zhōng páo yīn fèi jué jiǔ yǐ
八音之中,匏音废绝久矣。
hòu shì yǐ mù dài páo nǎi gèng qí zhì xià jiē yòng páo ér bìng zào shí sān huáng zhě yǐ xiàng rùn yú
后世以木代匏,乃更其制,下皆用匏,而并造十三簧者,以象闰余。
shí zhě tǔ zhī chéng shù
十者,土之成数;
sān zhě mù zhī shēng shù mù de tǔ ér néng shēng yě
三者,木之生数,木得土而能生也。
jiǔ huáng zhě yǐ xiàng jiǔ xīng
九簧者,以象九星。
wù de yáng ér shēng jiǔ zhě yáng shù zhī jí yě
物得阳而生,九者,阳数之极也。
qī huáng zhě yǐ xiàng qī xīng
七簧者,以象七星。
shēng zhī xíng ruò niǎo liǎn yì niǎo huǒ qín huǒ shù qī yě
笙之形若鸟敛翼,鸟,火禽,火数七也。
tǔ bù yǒu yī yuē xūn
土部有一:曰埙。
qí shuō yǐ wèi shì shī zhě yǐ xūn chí yì qì ér tóng shēng rán bā yīn shú bù tóng shēng bì yǐ xūn chí wèi kuàng
其说以谓:释《诗》者以埙、篪异器而同声,然八音孰不同声,必以埙、篪为况?
cháng bó xún qí zhǐ gài bā yīn qǔ shēng xiāng tóng zhě wéi xūn chí wéi rán
尝博询其旨,盖八音取声相同者,惟埙、篪为然。
xūn chí jiē liù kǒng ér yǐ wǔ qiào qǔ shēng
埙、篪皆六孔而以五窍取声。
shí èr lǜ shǐ yú huáng zhōng zhōng yú yìng zhōng
十二律始于黄钟,终于应钟。
èr zhě qí qiào jǐn hé zé wèi huáng zhōng qí qiào jǐn kāi zé wèi yìng zhōng yú lè bù rán
二者,其窍尽合则为黄钟,其窍尽开则为应钟,余乐不然。
gù wéi xūn chí xiāng yìng
故惟埙、篪相应。
gé bù shí yǒu èr yuē jìn gǔ yuē jiàn gǔ yuē táo gǔ yuē léi gǔ yuē léi táo yuē líng gǔ yuē líng táo yuē lù gǔ yuē lù táo yuē yǎ gǔ yuē xiāng gǔ yuē bó fǔ
革部十有二:曰晋鼓,曰建鼓,曰鼗鼓,曰雷鼓,曰雷鼗,曰灵鼓,曰灵鼗,曰路鼓,曰路鼗,曰雅鼓,曰相鼓,曰搏拊。
qí shuō yǐ wèi fán yán lè zhě bì yuē zhōng gǔ gài zhōng wèi qiū fēn zhī yīn ér shǔ yīn gǔ wèi chūn fēn zhī yīn ér shǔ yáng
其说以谓:凡言乐者,必曰钟鼓,盖钟为秋分之音而属阴,鼓为春分之音而属阳。
jīn zòu dài gǔ ér hòu jìn zhě léi fā shēng ér hòu qún wù jiē míng yě
金奏待鼓而后进者,雷发声而后群物皆鸣也;
gǔ fù yòng jīn yǐ jié lè zhě léi shōu shēng ér hòu zhé chóng pī hù yě
鼓复用金以节乐者,雷收声而后蛰虫坯户也。
zhōu guān yǐ jìn gǔ gǔ jīn zòu yáng wèi yīn chàng yě
《周官》以晋鼓鼓金奏,阳为阴唱也。
jiàn gǔ shǎo hào shì suǒ zào yǐ jié zhòng lè
建鼓,少昊氏所造,以节众乐。
xià jiā sì zú wèi zhī zú gǔ
夏加四足,谓之足鼓;
shāng guàn zhī yǐ zhù wèi zhī yíng gǔ
商贯之以柱,谓之楹鼓;
zhōu xiàn ér jī zhī wèi zhī xiàn gǔ
周县而击之,谓之县鼓。
táo zhě gǔ zhī zhào yě
鼗者,鼓之兆也。
tiān zǐ xī zhū hóu lè yǐ zhù jiāng zhī
天子锡诸侯乐,以柷将之;
cì bó zi nán lè yǐ táo jiāng zhī
赐伯、子、男乐,以鼗将之。
zhù xiān zhòng lè táo zé xiān gǔ ér yǐ
柷先众乐,鼗则先鼓而已。
yǐ léi gǔ gǔ tiān shén yīn tiān shēng yǐ sì tiān yě
以雷鼓鼓天神,因天声以祀天也;
yǐ líng gǔ gǔ shè jì yǐ tiān wèi shén zé de wèi líng yě
以灵鼓鼓社祭,以天为神,则地为灵也;
yǐ lù gǔ gǔ guǐ xiǎng rén dào zhī dà yě
以路鼓鼓鬼享,人道之大也。
yǐ wǔ zhě xùn jí yǐ yǎ jié zhī gù yuē yǎ gǔ
以舞者迅疾,以雅节之,故曰雅鼓。
xiāng suǒ yǐ fǔ xiāng yú lè jīn yòng jié wǔ zhě zhī bù gù yuē xiāng gǔ
相所以辅相于乐,今用节舞者之步,故曰相鼓。
dēng gē jīn zòu jī fǔ yǐ gé wèi zhī shí zhī yǐ kāng shēng gē zhī gǔ jié yě
登歌今奏击拊,以革为之,实之以糠,升歌之鼓节也。
mù bù yǒu èr yuē zhù yuē yù
木部有二:曰柷,曰敔。
qí shuō yǐ wèi zhù zhī zuò yuè
其说以谓:柷之作乐。
yù zhī zhǐ lè hàn jīn cháng wèn yú li liáng liáng yuē shèng rén zhì zuò zhī zhǐ jiē zài yì zhōng
敔之止乐,汉津尝问于李良,良曰:"圣人制作之旨,皆在《易》中。
yì yuē zhèn qǐ yě
《易》曰:'《震》,起也。
gèn zhǐ yě
《艮》,止也。
zhù yù zhī yì rú sī ér yǐ
'柷、敔之义,如斯而已。
zhù yǐ mù wéi dǐ xià shí ér shàng xū
柷以木为底,下实而上虚。
zhèn yī yáng zài èr yīn zhī xià xiàng qí guà zhī xíng yě
《震》一阳在二阴之下,象其卦之形也。
jī qí zhōng shēng chū xū wèi zhòng lè chàng
击其中,声出虚,为众乐倡。
zhèn wèi léi léi chū de fèn wèi chūn fēn zhī yīn gù wèi zhòng lè zhī chàng ér wài shì yǐ shān lín wù shēng zhī zhuàng
《震》为雷,雷出地奋,为春分之音,故为众乐之倡,而外饰以山林物生之状。
gèn wèi yín wèi hǔ hǔ fú zé yǐ xiàng zhǐ lè
《艮》位寅,为虎,虎伏则以象止乐。
bèi yǒu èr shí qī kè sān jiǔ yáng shù zhī qióng
背有二十七刻,三九阳数之穷。
jiá zhī yǐ shēng liè ér wèi shí gǔ huò yòng shí cùn huò liè ér wèi shí èr yīn shù
戛之以笙,裂而为十,古或用十寸,或裂而为十二,阴数。
shí èr zhě èr liù zhī shù yáng qióng ér yǐ yīn zhǐ zhī
十二者,二六之数,阳穷而以阴止之。
yòu yǒu dù liàng quán héng sì fǎ hòu qì yùn lǜ jiào lè yùn pǔ sì yì yǔ lǜ lì yùn qì huò xiāng biǎo lǐ shén jīng wēi yǐ cí dú cǎi qí yán lè shì xiǎn míng zhě
又有度、量、权、衡四法,候气、运律、教乐、运谱四议,与律历、运气或相表里,甚精微矣,兹独采其言乐事显明者。
jǐ wéi shū èr shí juǎn
几为书二十卷。
shuō zhě yǐ wèi cài jīng shǐ bǐng wèi yuán shì zhī yǐ bù gào tiān xià yún
说者以谓蔡京使昺为缘饰之,以布告天下云。
zhèng hé èr nián cì gòng shì wén xǐ yàn yú pì yōng réng yòng yǎ yuè ba qióng lín yuàn yàn
政和二年,赐贡士闻喜宴于辟雍,仍用雅乐,罢琼林苑宴。
bīng bù shì láng liú huàn yán zhōu jùn suì gòng shì lì yǒu yàn shè míng yuē lù míng qǐ yú sī shí xǔ yòng yǎ yuè yì qù chàng yōu yín wā zhī shēng
兵部侍郎刘焕言:"州郡岁贡士,例有宴设,名曰'鹿鸣',乞于斯时许用雅乐,易去倡优淫哇之声。
bā yuè
"八月,
tài cháng yán zōng miào tài shè tài jì bìng wèi dà cí
太常言:"宗庙、太社、太稷并为大祠,
jīn tài shè tài jì dēng gē ér bù shè gōng jià yuè wǔ
今太社、太稷登歌而不设宫架乐舞,
dú wèi wèi bèi
独为未备,
qǐng yíng shén sòng shén yì léi xǐ guī fù wèi fèng zǔ tuì wén wǔ yíng wǔ wǔ yà zhōng xiàn wàng liáo yuè qǔ
请迎神、送神、诣罍洗、归复位、奉俎、退文舞、迎武舞、亚终献、望燎乐曲,
bìng yòng gōng jià lè
并用宫架乐,
shè yú běi yōng zhī běi
设于北墉之北。
zhào jiē cóng zhī
"诏皆从之。
sān nián sì yuè yì lǐ jú shàng qīn cí dēng gē zhī zhì dà cháo huì tóng
三年四月,议礼局上亲祠登歌之制(大朝会同):
jīn zhōng yī zài dōng
金钟一,在东;
yù qìng yī zài xi jù běi xiàng
玉磬一,在西:俱北向。
zhù yī zài jīn zhōng běi shāo xi
柷一,在金钟北,稍西;
yù yī zài yù qìng běi shāo dōng
敔一,在玉磬北,稍东。
bó fǔ èr yī zài zhù běi yī zài yù běi dōng xī xiāng xiàng
搏拊二:一在柷北,一在敔北,东西相向。
yī xián sān xián wǔ xián qī xián jiǔ xián qín gè yī sè sì zài jīn zhōng zhī nán xī shàng
一弦、三弦、五弦、七弦、九弦琴各一,瑟四,在金钟之南,西上;
yù qìng zhī nán yì rú zhī dōng shàng
玉磬之南亦如之,东上。
yòu yú wǔ jiē zhī dōng tài miào zé yú tài jiē zhī dōng zōng sì zé yú dōng jiē zhī xi dà cháo huì zé yú dān chí xiāng àn zhī dōng shè dí èr chí yī cháo shēng èr hé shēng sān wèi yī liè xī shàng dà cháo huì hé shēng zài dí nán
又于午阶之东(太庙则于泰阶之东,宗祀则于东阶之西,大朝会则于丹墀香案之东),设笛二、篪一、巢笙二、和笙三,为一列,西上(大朝会,和笙在笛南)。
xūn yī zài dí nán dà cháo huì zài chí nán
埙一,在笛南(大朝会在篪南)。
rùn yú páo yī xiāo yī gè zài cháo shēng nán
闰余匏一,箫一,各在巢笙南。
yòu yú wǔ jiē zhī xi tài miào zé yú tài jiē zhī xi zōng sì zé yú xī jiē zhī dōng dà cháo huì zé yú dān chí xiāng àn zhī xi shè dí èr chí yī cháo shēng èr hé shēng èr wèi yī liè dōng shàng
又于午阶之西(太庙则于泰阶之西,宗祀则于西阶之东,大朝会则于丹墀香案之西),设笛二、篪一、巢笙二、和笙二,为一列,东上。
xūn yī zài dí nán
埙一,在笛南。
qī xīng páo yī jiǔ xīng páo yī zài cháo shēng nán
七星匏一、九星匏一,在巢笙南。
xiāo yī zài jiǔ xīng páo xi
箫一,在九星匏西。
zhōng qìng zhù yǔ bó fǔ qín sè gōng gè zuò yú tán shàng tài miào zōng sì dà cháo huì zé yú diàn shàng
钟、磬、柷敔、博拊、琴、瑟工各坐于坛上(太庙、宗祀、大朝会则于殿上),
xūn chí shēng dí xiāo páo gōng bìng lì yú wǔ jiē zhī dōng xī tài miào zé yú tài jiē zhī dōng xī
埙、篪、笙、笛、箫、匏工并立于午阶之东西(太庙则于泰阶之东西,
zōng sì zé yú liǎng jiē zhī jiān
宗祀则于两阶之间,
dà cháo huì zé yú dān chí xiāng àn zhī dōng xī
大朝会则于丹墀香案之东西)。
yuè zhèng èr rén zài zhōng qìng nán gē gōng sì rén zài yù dōng jù dōng xī xiāng xiàng
乐正二人在钟、磬南,歌工四人在敔东,俱东西相向。
zhí huī xié zhàng sè zhǎng shì yī míng zài lè jù zhī xi dōng xiàng
执麾挟仗色掌事一名,在乐虡之西,东向。
yuè zhèng zǐ gōng fú dà cháo huì fú jiàng cháo fú fāng xīn qǔ lǐng fēi bái dà dài jīn tóng gé dài wū pí lǚ yuè gōng hēi jiè zé zhí huī rén píng jīn zé bìng fēi xiù luán shān bái juàn jiá kù mǒ dài
乐正紫公服(大朝会服绛朝服,方心曲领、绯白大带、金铜革带、乌皮履),乐工黑介帻,执麾人平巾帻:并绯绣鸾衫、白绢夹裤、抹带。
dà cháo huì tóng
(大朝会同。
yòu shàng qīn cí gōng jià zhī zhì jǐng líng gōng xuān dé mén dà cháo huì fù
又上亲祠宫架之制(景灵宫、宣德门、大朝会附):
sì fāng gè shè biān zhōng sān biān qìng sān
四方各设编钟三、编磬三。
dōng fāng biān zhōng qǐ běi biān qìng jiān zhī dōng xiàng
东方,编钟起北,编磬间之,东向。
xī fāng biān qìng qǐ běi biān zhōng jiān zhī xī xiàng
西方,编磬起北,编钟间之,西向。
nán fāng biān qìng qǐ xi biān zhōng jiān zhī
南方,编磬起西,编钟间之;
běi fāng biān zhōng qǐ xi biān qìng jiān zhī jù běi xiàng
北方,编钟起西,编磬间之:俱北向。
shè shí èr bó zhōng tè qìng yú biān jià nèi gè yī yuè lǜ
设十二镈钟、特磬于编架内,各依月律。
sì fāng gè bó zhōng sān tè qìng sān
四方各镈钟三、特磬三。
dōng fāng bó zhōng qǐ běi tè qìng jiān zhī dōng xiàng
东方,镈钟起北,特磬间之,东向。
xī fāng tè qìng qǐ běi bó zhōng jiān zhī
西方,特磬起北,镈钟间之。
xī xiàng
西向。
nán fāng tè qìng qǐ xi bó zhōng jiān zhī
南方,特磬起西,镈钟间之;
běi fāng bó zhōng qǐ xi tè qìng jiān zhī jiē běi xiàng jǐng líng gōng tiān xìng diàn bó zhōng biān zhōng biān qìng rú měi suì dà cí gōng jià chén shè
北方,镈钟起西,特磬间之,皆北向(景灵宫、天兴殿镈钟、编钟、编磬如每岁大祠宫架陈设)。
zhí jiàn gǔ bǐ gǔ yīng gǔ yú sì yú jiàn gǔ zài zhōng bǐ gǔ zài zuǒ yīng gǔ zài yòu
植建鼓、鞞鼓、应鼓于四隅,建鼓在中,鞞鼓在左,应鼓在右。
shè zhù yù yú běi jià nèi zhù yī zài dào dōng
设柷、敔于北架内:柷一,在道东;
yù yī zài dào xi
敔一,在道西。
shè sè wǔ shí èr cháo huì wǔ shí liù
设瑟五十二(朝会五十六。
xuān dé mén wǔ shí sì liè wéi sì háng èr xíng zài zhù dōng èr xíng zài yù xi
宣德门五十四),列为四行:二行在柷东,二行在敔西。
cì yī xián qín qī zuǒ sì yòu sān
次,一弦琴七,左四右三。
cì sān xián qín yī shí yǒu bā
次三弦琴一十有八;
xuān dé mén èr shí
(宣德门二十。
cì wǔ xián qín yī shí yǒu bā xuān dé mén èr shí
)次五弦琴一十有八(宣德门二十)。
bìng fēn zuǒ yòu
并分左右。
cì qī xián qín èr shí yǒu sān cì jiǔ xián qín èr shí yǒu sān bìng zuǒ gè shí yǒu èr yòu gè shí yǒu yī xuān dé mén qī xián jiǔ xián gè èr shí wǔ bìng zuǒ shí yǒu sān yòu shí yǒu èr
次七弦琴二十有三,次九弦琴二十有三,并左各十有二,右各十有一(宣德门七弦、九弦各二十五,并左十有三,右十有二)。
cì cháo shēng èr shí yǒu bā fēn zuǒ yòu xuān dé mén sān shí èr
次巢笙二十有八,分左右(宣德门三十二)。
cì páo shēng sān zài cháo shēng zhī jiān zuǒ èr yòu yī
次匏笙三,在巢笙之间,左二、右一。
cì xiāo èr shí yǒu bā xuān dé mén dà cháo huì sān shí
次箫二十有八(宣德门、大朝会三十)。
cì yú èr shí cì chí èr shí yǒu bā xuān dé mén sān shí liù
次竽二十,次篪二十有八(宣德门三十六。
cháo huì dí sān shí sān zuǒ shí yǒu qī yòu shí yǒu liù
朝会笛三十三:左十有七,右十有六)。
cì xūn yī shí yǒu bā xuān dé mén cháo huì èr shí
次埙一十有八(宣德门、朝会二十)。
cì dí èr shí yǒu bā bìng fēn zuǒ yòu xuān dé mén dí sān shí liù cháo huì sān shí sān zuǒ shí yǒu qī yòu shí yǒu liù
次笛二十有八,并分左右(宣德门笛三十六:朝会三十三,左十有七,右十有六)。
léi gǔ léi táo gè yī zài zuǒ
雷鼓、雷鼗各一,在左;
yòu léi gǔ léi táo gè yī zài yòu dì qí líng gǔ líng táo gè èr
又雷鼓、雷鼗各一,在右(地祇:灵鼓、灵鼗各二。
tài miào lù gǔ lù táo gè èr
太庙:路鼓、路鼗各二。
dà cháo huì jìn gǔ èr
大朝会晋鼓二。
xuān dé mén bù shè
宣德门不设)。
bìng zài sān xián wǔ xián qín zhī jiān dōng xī xiāng xiàng jìn gǔ yī zài páo shēng jiān shǎo nán běi xiàng
并在三弦、五弦琴之间,东西相向,晋鼓一,在匏笙间,少南北向。
fù yuè zhèng èr rén zài zhù yù zhī qián běi xiàng
副乐正二人,在柷、敔之前,北向。
gē gōng sān shí yǒu èr xuān dé mén sì shí
歌工三十有二(宣德门四十。
cháo huì sān shí yǒu liù
朝会三十有六)。
cì zhù yù dōng xī xiāng xiàng liè wéi sì háng zuǒ yòu gè èr xíng
次柷、敔,东西相向,列为四行,左右各二行。
yuè shī sì rén zài gē gōng zhī nán běi dōng xī xiāng xiàng
乐师四人,在歌工之南北,东西相向。
yùn pǔ èr rén zài jìn gǔ zhī zuǒ yòu běi xiàng
运谱二人,在晋鼓之左右,北向。
zhí huī xié zhàng sè zhǎng shì yī míng zài lè jù zhī yòu dōng xiàng
执麾挟仗色掌事一名,在乐虡之右,东向。
fù yuè zhèng tóng lè zhèng fú dà cháo huì tóng yuè zhèng cháo fú yuè shī fēi gōng fú yùn pǔ yuán gōng fú dà cháo huì jiè zé jiàng gōu yī bái juàn mǒ dài yuè gōng zhí huī rén bìng tóng dēng gē zhí huī rén fú cháo huì tóng
副乐正同乐正服(大朝会同乐正朝服),乐师绯公服,运谱缘公服(大朝会介帻、绛鞲衣、白绢抹带),乐工执麾人并同登歌执麾人服(朝会同)。
yòu shàng qīn cí èr wǔ zhī zhì dà cháo huì tóng
又上亲祠二舞之制(大朝会同):
wén wǔ liù shí sì rén zhí yuè dí
文舞六十四人,执籥翟;
wǔ wǔ liù shí sì rén zhí gàn qi jù wèi bā yì
武舞六十四人,执干戚,俱为八佾。
wén wǔ fēn lì yú biǎo zhī zuǒ yòu gè sì yì
文舞分立于表之左右,各四佾。
yǐn wén wǔ èr rén zhí dào zài qián dōng xī xiāng xiàng
引文舞二人,执纛在前,东西相向。
wǔ sè cháng èr rén zài zhí dào zhī qián fēn dōng xī ruò wǔ wǔ zé zài zhí jīng zhī qián
舞色长二人,在执纛之前,分东西(若武舞则在执旌之前)。
yǐn wǔ wǔ zhí jīng èr rén táo èr rén shuāng duó èr rén dān duó èr rén náo èr rén chí jīn duì sì rén zòu jīn duì èr rén zhēng èr rén xiāng èr rén yā èr rén gè lì yú gōng jià zhī dōng xī běi xiàng běi shàng wǔ wǔ zài qí hòu
引武舞,执旌二人,鼗二人,双铎二人,单铎二人,铙二人,持金𬭚四人,奏金𬭚二人,钲二人,相二人,雅二人,各立于宫架之东西,北向,北上,武舞在其后。
wǔ sè cháng fú tóu mò é zǐ xiù páo
舞色长幞头、抹额、紫绣袍。
yǐn èr wǔ tóu jí èr wǔ láng bìng zǐ píng miǎn zào xiù luán shān jīn tóng gé dài wū pí lǚ dà cháo huì yǐn wén wǔ tóu jí wén wǔ láng bìng jìn xián guān huáng luán shān yín hè qún lǜ yī hé dāng gé dài wū pí lǚ
引二舞头及二舞郎,并紫平冕、皂绣鸾衫、金铜革带、乌皮履(大朝会引文舞头及文舞郎并进贤冠、黄鸾衫、银褐裙、绿衤盍裆、革带、乌皮履;
yǐn wǔ wǔ tóu jí wǔ wǔ láng bìng píng jīn zé fēi luán shān huáng huà jiǎ shēn zǐ yī hé dāng bào wén dà kǒu kù qǐ liáng dài wū pí gōu
引武舞头及武舞郎并平巾帻、绯鸾衫、黄画甲身,紫衤盍裆、豹文大口裤、起梁带,乌皮鞲。
yǐn wǔ wǔ rén wǔ biàn fēi xiù luán shān mò é hóng jǐn bì gōu bái juàn kù jīn tóng gé dài wū pí lǚ dà cháo huì tóng
)引武舞人,武弁、绯绣鸾衫、抹额、红锦臂鞲、白绢裤、金铜革带、乌皮履(大朝会同)。
yòu shàng dà cí zhōng cí dēng gē zhī zhì
又上大祠、中祠登歌之制:
biān zhōng yī zài dōng
编钟一,在东;
biān qìng yī zài xi jù běi xiàng
编磬一,在西:俱北向。
zhù yī zài biān zhōng zhī běi shāo xi
柷一,在编钟之北,稍西;
yù yī zài biān qìng zhī běi shāo dōng
敔一,在编磬之北,稍东。
bó fǔ èr yī zài zhù běi yī zài yù běi jù dōng xī xiāng xiàng
搏拊二:一在柷北,一在敔北,俱东西相向。
yī xián sān xián wǔ xián qī xián jiǔ xián qín gè yī sè yī zài biān zhōng zhī nán xī shàng
一弦、三弦、五弦、七弦、九弦琴各一,瑟一,在编钟之南,西上。
biān qìng zhī nán yì rú zhī dōng shàng
编磬之南亦如之,东上。
tán xià wǔ jiē zhī dōng tài miào bié miào zé yú diàn xià tài jiē zhī dōng míng táng cí miào zé yú dōng jiē zhī xi shè dí yī chí yī xūn yī wèi yī liè xī shàng
坛下午阶之东(太庙、别庙则于殿下泰阶之东,明堂、祠庙则于东阶之西),设笛一、篪一、埙一,为一列,西上。
hé shēng yī zài dí nán
和笙一,在笛南;
cháo shēng yī zài chí nán
巢笙一,在篪南;
xiāo yī zài xūn nán
箫一,在埙南。
wǔ jiē zhī xi yì rú zhī dōng shàng tài miào bié miào zé yú tài jiē zhī xi míng táng cí miào zé yú xī jiē zhī dōng
午阶之西亦如之,东上(太庙、别庙则于泰阶之西,明堂、祠庙则于西阶之东)。
zhōng qìng zhù yù bó fǔ qín sè gōng gè zuò yú tán shàng míng táng tài miào bié miào yú diàn shàng
钟、磬、柷、敔、搏拊、琴、瑟工各坐于坛上(明堂、太庙、别庙于殿上,
cí miào yú táng shàng
祠庙于堂上),
xūn chí shēng dí xiāo gōng bìng lì yú wǔ jiē dōng xī tài miào bié miào yú tài jiē zhī dōng xī
埙、篪、笙、笛、箫工并立于午阶东西(太庙、别庙于太阶之东西,
míng táng cí miào yú liǎng jiē zhī jiān
明堂、祠庙于两阶之间,
ruò bù yòng gōng jià
若不用宫架,
jí dēng gē gōng rén bìng zuò
即登歌工人并坐)。
yuè zhèng èr rén zài zhōng qìng nán gē gōng sì rén zài yù dōng jù dōng xī xiāng xiàng
乐正二人在钟、磬南,歌工四人在敔东,俱东西相向。
zhí huī xié zhàng sè zhǎng shì yī míng zài lè jù zhī xi dōng xiàng
执麾挟仗色掌事一名,在乐虡之西,东向。
yuè zhèng gōng fú
乐正公服,
zhí huī xié zhàng sè zhǎng shì píng jīn zé
执麾挟仗色掌事平巾帻,
yuè gōng hēi jiè zé
乐工黑介帻,
bìng fēi xiù luán shān bái juàn mǒ dài sān jīng shuài fǔ děng měi suì jì shè jì
并绯绣鸾衫、白绢抹带(三京帅府等每岁祭社稷,
sì fēng shī yǔ shī léi shén
祀风师、雨师、雷神,
shì diàn wén xuān wáng
释奠文宣王,
yòng dēng gē lè
用登歌乐,
chén shè yuè qì bìng tóng
陈设乐器并同,
měi suì dà zhōng cí dēng gē
每岁大、中祠登歌)。
yòu shàng tài cí gōng jià èr wǔ zhī zhì
又上太祠宫架、二舞之制:
sì fāng gè shè bó zhōng sān gè yī yuè lǜ
四方各设镈钟三,各依月律。
biān zhōng yī biān qìng yī
编钟一,编磬一。
běi fāng yìng zhōng qǐ xi biān zhōng cì zhī huáng zhōng cì zhī biān qìng cì zhī dà lǚ cì zhī jiē běi xiàng
北方,应钟起西,编钟次之,黄钟次之,编磬次之,大吕次之,皆北向。
dōng fāng tài cù qǐ běi biān zhōng cì zhī jiā zhōng cì zhī biān qìng cì zhī gū xǐ cì zhī jiē dōng xiàng
东方,太簇起北,编钟次之,夹钟次之,编磬次之,姑洗次之,皆东向。
nán fāng zhòng lǚ qǐ dōng biān zhōng cì zhī ruí bīn cì zhī biān qìng cì zhī lín zhōng cì zhī jiē běi xiàng
南方,仲吕起东,编钟次之,蕤宾次之,编磬次之,林钟次之,皆北向。
xī fāng yí zé qǐ nán biān zhōng cì zhī nán lǚ cì zhī biān qìng cì zhī wú yì cì zhī jiē xī xiàng
西方,夷则起南,编钟次之,南吕次之,编磬次之,无射次之,皆西向。
shè shí èr tè qìng gè zài bó zhōng zhī nèi
设十二特磬,各在镈钟之内。
zhí jiàn gǔ bǐ gǔ yīng gǔ yú sì yú
植建鼓、鞞鼓、应鼓于四隅。
shè zhù yù yú běi jià nèi zhù zài zuǒ yù zài yòu
设柷、敔于北架内,柷在左,敔在右。
léi gǔ léi táo gè èr dì qí yǐ líng gǔ líng táo tài miào bié miào yǐ lù gǔ lù táo
雷鼓、雷鼗各二(地祇以灵鼓,灵鼗,太庙、别庙以路鼓、路鼗)。
fēn dōng xī zài gē gōng zhī cè
分东西,在歌工之侧。
sè èr zài zhù dōng
瑟二,在柷东。
cì yī xián sān xián wǔ xián qī xián jiǔ xián qín gè èr gè wèi yī liè
次,一弦、三弦、五弦、七弦、九弦琴各二,各为一列。
yù xi yì rú zhī
敔西亦如之。
cháo shēng xiāo yú chí xūn dí gè sì wèi sì liè zài léi gǔ zhī hòu ruò dì qí jí zài líng gǔ hòu tài miào bié miào zài lù gǔ hòu
巢笙、箫、竽、篪、埙、笛各四,为四列,在雷鼓之后(若地祇即在灵鼓后,太庙、别庙在路鼓后)。
jìn gǔ yī zài dí zhī hòu jù běi xiàng
晋鼓一,在笛之后:俱北向。
fù yuè zhèng èr rén zài zhù yù zhī běi
副乐正二人在柷、敔之北。
gē gōng bā rén zuǒ yòu gè sì zài zhù yù zhī nán dōng xī xiāng xiàng
歌工八人,左右各四,在柷、敔之南,东西相向。
zhí huī xié zhàng sè zhǎng shì yī míng zài gōng jià xi běi xiàng
执麾挟仗色掌事一名,在宫架西,北向。
fù yuè zhèng běn shǎi gōng fú zhí huī xié zhàng sè zhǎng shì jí yuè zhèng píng jīn zé fú tóng dēng gē yuè gōng fán xuān jià zhī lè sān miàn qí zhì gōng jià zhī nán jī
副乐正本色公服,执麾挟仗色掌事及乐正平巾帻,服同登歌乐工(凡轩架之乐三面,其制,宫架之南机;
pàn jià zhī lè èr miàn qí zhì yòu qù xuān jià zhī běi miàn
判架之乐二面,其制,又去轩架之北面;
tè jià zhī lè yī miàn
特架之乐一面)。
wén wǔ èr wǔ bìng tóng qīn cí wéi èr wǔ láng bìng zǐ píng miǎn zào xiù páo yín hè qún bái juàn mǒ dài yǔ qīn cí shāo yì
文武二舞并同亲祠,惟二舞郎并紫平冕、皂绣袍、银褐裙、白绢抹带,与亲祠稍异。
zhào bìng bān xíng
诏并颁行。
wǔ yuè dì yù chóng zhèng diàn qīn àn yàn lè zhào shì cóng yǐ shàng shì lì
五月,帝御崇政殿,亲按宴乐,召侍从以上侍立。
zhào yuē dà shèng zhī lè yǐ jiàn zhī jiāo miào ér wèi shī yú yàn xiǎng
诏曰:"《大晟》之乐已荐之郊庙,而未施于宴飨。
bǐ zhào yǒu sī yǐ dà shèng lè bō zhī jiào fāng shì yú diàn tíng wǔ shēng jì jù wú zhān chì jiāo jí zhī shēng jiā yǔ tiān xià gòng zhī kě yǐ suǒ jìn lè bān zhī tiān xià qí jiù lè xī jìn
比诏有司,以《大晟》乐播之教坊,试于殿庭,五声既具,无惉懘焦急之声,嘉与天下共之,可以所进乐颁之天下,其旧乐悉禁。
yú shì lìng shàng shū shěng lì fǎ xīn zhēng jiǎo èr diào qǔ pǔ yǐ jīng àn shì zhě bìng lìng dà shèng fǔ kān xíng hòu xù yǒu pǔ yī cǐ
"于是令尚书省立法,新征、角二调曲谱已经按试者,并令大晟府刊行,后续有谱,依此。
qí gōng shāng yǔ diào qǔ pǔ zì cóng jiù xīn lè qì wǔ shēng bā yīn fāng quán
其宫、商、羽调曲谱自从旧,新乐器五声、八音方全。
xūn chí páo shēng shí qìng zhī lèi yǐ jīng àn shì zhě dà shèng fǔ huà tú shū shuō bān xíng jiào fāng jūn róng zhí kāi fēng fǔ gè bān jiàng èr fù
埙、篪、匏、笙、石磬之类已经按试者,大晟府画图疏说颁行,教坊、钧容直、开封府各颁降二副。
kāi fēng fǔ yòng suǒ bān yuè qì míng shì yī shì zào zhōu jiào fāng jūn róng zhí jí zhōng wài bù dé wéi
开封府用所颁乐器,明示依式造粥,教坊、钧容直及中外不得违。
jīn zhé gāo xià qí shēng huò bié wèi tā shēng huò yí gǎi zēng sǔn yuè qì jiù lái yín wā zhī shēng rú dǎ duàn shào dí ya gǔ shí bān wǔ xiǎo gǔ qiāng xiǎo dí zhī lèi yǔ qí qū míng xī xíng jìn zhǐ wéi zhě yǔ tīng zhě xī zuò zuì
今辄高下其声,或别为他声,或移改增损乐器,旧来淫哇之声,如打断、哨笛、呀鼓、十般舞、小鼓腔、小笛之类与其曲名,悉行禁止,违者与听者悉坐罪。
bā yuè dà shèng fǔ zòu yǐ yǎ yuè zhōng shēng bō yú yàn lè jiù quē zhēng jiǎo èr diào jí wú tǔ shí páo sān yīn jīn lè bìng yǐ zēng rù
八月,大晟府奏,以雅乐中声播于宴乐,旧阙征、角二调,及无土、石、匏三音,今乐并已增入。
zhào bān jiàng tiān xià
诏颁降天下。
jiǔ yuè zhào dà shèng lè bān yú tài xué pì yōng zhū shēng xí xué suǒ fú guàn yǐ biàn páo yǐ sù shā zào yuán shēn dài pèi yù
九月,诏:"《大晟乐》颁于太学、辟雍,诸生习学,所服冠以弁,袍以素纱、皂缘,绅带,佩玉。
cóng liú bǐng zhì yě
"从刘昺制也。
bǐng yòu shàng yán yuē wǔ xíng zhī qì yǒu shēng yǒu kè sì shí zhī jìn bù kě bù bān shì tiān xià
昺又上言曰:"五行之气,有生有克,四时之禁,不可不颁示天下。
shèng dé zài mù jiǎo shēng nǎi zuò de yǔ ér shēng yǐ zhēng wèi xiāng
盛德在木,角声乃作,得羽而生,以征为相;
ruò yòng shāng zé xíng yòng gōng zé zhàn gù chūn jìn gōng shāng
若用商则刑,用宫则战,故春禁宫、商。
shèng dé zài huǒ zhēng shēng nǎi zuò de jiǎo ér shēng yǐ gōng wèi xiāng
盛德在火,征声乃作,得角而生,以宫为相;
ruò yòng yǔ zé xíng yòng shāng zé zhàn gù xià jìn shāng yǔ
若用羽则刑,用商则战,故夏禁商、羽。
shèng dé zài tǔ gōng shēng nǎi zuò de zhēng ér shēng yǐ shāng wèi xiāng
盛德在土,宫声乃作,得征而生,以商为相;
ruò yòng jiǎo zé xíng yòng yǔ zé zhàn gù jì xià tǔ wáng yi jìn jiǎo yǔ
若用角则刑,用羽则战,故季夏土王,宜禁角、羽。
shèng dé zài jīn shāng shēng nǎi zuò de gōng ér shēng yǐ yǔ wèi xiāng
盛德在金,商声乃作,得宫而生,以羽为相;
ruò yòng zhēng zé xíng yòng jiǎo zé zhàn gù qiū jìn zhēng jiǎo
若用征则刑,用角则战,故秋禁征、角。
shèng dé zài shuǐ yǔ shēng nǎi zuò de shāng ér shēng yǐ jiǎo wèi xiāng
盛德在水,羽声乃作,得商而生,以角为相;
ruò yòng gōng zé xíng yòng zhēng zé zhàn gù dōng jìn gōng zhēng
若用宫则刑,用征则战,故冬禁宫、征。
cǐ sān dài zhī suǒ gòng xíng yuè lìng suǒ zài shēn qiè zhù míng zhě yě
此三代之所共行,《月令》所载,深切著明者也。
zuò yuè běn yǐ dǎo hé yòng shī qí yi zé fǎn shāng hé qì
作乐本以导和,用失其宜,则反伤和气。
fu yín wā yáo zá gān fàn sì shí zhī qì jiǔ yǐ
夫淫哇殽杂,干犯四时之气久矣。
bì xià qīn sǎ chén hàn fā wèi zhào zhǐ yín wā zhī shēng zhuǎn wéi yǎ zhèng sì shí zhī jìn yì yòu suǒ bān xié qì zé cuì měi yì rú yǐ chéng
陛下亲洒宸翰,发为诏旨,淫哇之声转为雅正,四时之禁亦右所颁,协气则粹美,绎如以成。
zhào lìng dà shèng fǔ zhì tú bān jiàng
"诏令大晟府置图颁降。
sì nián zhēng yuè dà shèng fǔ yán yàn lè zhū gōng diào duō bù zhèng rú yǐ wú yì wèi huáng zhōng gōng yǐ jiā zhōng wèi zhōng lǚ gōng yǐ yí zé wèi xiān lǚ gōng zhī lèi
四年正月,大晟府言:"宴乐诸宫调多不正,如以无射为黄钟宫,以夹钟为中吕宫,以夷则为仙吕宫之类。
yòu jiā yuè diào shuāng diào dà shí xiǎo shí jiē lǐ sú suǒ chuán jīn yī yuè lǜ gǎi dìng
又加越调、双调、大食、小食,皆俚俗所传,今依月律改定。
zhào kě
"诏可。
liù nián zhào xiān dì cháng mìng rú chén zhào zào yù qìng cáng zhī yuè fǔ jiǔ bù shī yòng qí lìng lüè jiā mó lóng bǐ yǔ lǜ hé
六年,诏:"先帝尝命儒臣肇造玉磬,藏之乐府,久不施用,其令略加磨砻,俾与律合。
bìng zào jīn zhōng zhuān yòng yú míng táng
并造金钟,专用于明堂。
yòu zhào dà shèng yǎ yuè qǐng suì yǐ mìng rú chén zhe lè shū dú yàn lè wèi yǒu jì shù
"又诏:"《大晟》雅乐,顷岁已命儒臣著乐书,独宴乐未有纪述。
qí lìng dà shèng fǔ biān jí bā shí sì diào bìng tú pǔ lìng liú bǐng zhuàn yǐ wéi yàn lè xīn shū
其令大晟府编集八十四调并图谱,令刘昺撰以为《宴乐新书》。
shí yuè chén liáo qǐ yǐ chóng níng dà guān zhèng hé suǒ de zhēn ruì míng shù fēn mìng rú chén zuò wéi sòng shī xié yǐ xīn lǜ jiàn zhī jiāo miào yǐ gào chéng gōng
"十月,臣僚乞以崇宁、大观、政和所得珍瑞名数,分命儒臣作为颂诗,协以新律,荐之郊庙,以告成功。
zhào sòng lǐ zhì jú
诏送礼制局。
qī nián èr yuè diǎn yuè péi zōng yuán yán qǐ àn xí yú shū gēng zǎi zhī gē xià wǔ zǐ zhī gē shāng zhī nà zhōu zhī guān jū lín zhǐ zōu yú què cháo lù míng wén wáng qīng miào zhī shī
七年二月,典乐裴宗元言:"乞按习《虞书》赓载之歌,夏《五子之歌》,商之《那》,周之《关雎》、《麟趾》、《驺虞》、《鹊巢》、《鹿鸣》、《文王》、《清庙》之诗。
zhào kě
"诏可。
zhōng shū shěng yán gāo lí cì yǎ yuè qǐ xí jiào shēng lǜ dà shèng fǔ zhuàn yuè pǔ cí
中书省言:"高丽,赐雅乐,乞习教声律、大晟府撰乐谱辞。
zhào xǔ jiào xí réng cì lè pǔ
"诏许教习,仍赐乐谱。
sān yuè yì lǐ jú yán xiān wáng zhī zhì wǔ yǒu xiǎo dà wén wǔ zhī dà yòng yǔ yuè
三月,议礼局言:"先王之制,舞有小大:文舞之大,用羽、籥;
wén wǔ zhī xiǎo zé yǒu yǔ wú yuè wèi zhī yǔ wǔ
文舞之小,则有羽无籥,谓之羽舞。
wǔ wǔ zhī dà yòng gàn qi
武舞之大,用干、戚;
wǔ wǔ zhī xiǎo zé yǒu gàn wú qi wèi zhī gàn wǔ
武舞之小,则有干无戚,谓之干舞。
wǔ yòu yǒu gē wǔ yān ér gē bù yòng yú dà wǔ
武又有戈舞焉,而戈不用于大舞。
jìn shì wǔ wǔ yǐ gē pèi gàn wèi cháng yòng qi
近世武舞以戈配干,未尝用戚。
qǐ wǔ wǔ yǐ qi pèi gàn zhì gē bù yòng zhù xié gǔ zhì
乞武舞以戚配干,置戈不用,庶协古制。
yòu yán ling zhōu jiū yuē dà jūn yǒu bó wú zhōng míng qí xì yě
又言:"伶州鸠曰:'大钧有镈无钟,鸣其细也;
xì jūn yǒu zhōng wú bó zhāo qí dà yě
细钧有钟无镈,昭其大也。
rán zé zhōng dà qì yě
'然则钟,大器也;
bó xiǎo zhōng yě
镈,小钟也。
yǐ gōng shāng wèi jūn zé wèi zhī dà jūn qí shēng dà gù yòng bó yǐ míng qí xì ér bù yòng zhōng
以宫、商为钧,则谓之大钧,其声大,故用镈以鸣其细,而不用钟;
yǐ jiǎo zhēng yǔ wèi jūn zé wèi zhī xiǎo jūn qí shēng xì gù yòng zhōng yǐ zhāo qí dà ér bù yòng bó
以角、征、羽为钧,则谓之小钧,其声细,故用钟以昭其大,而不用镈。
rán hòu xì dà bù yú shēng yīng xiāng bǎo hé píng chū yān
然后细大不逾,声应相保,和平出焉。
shì bó zhōng liǎng qì qí yòng bù tóng gù zhōu rén gè lì qí guān
是镈、钟两器,其用不同,故周人各立其官。
hòu shì zhī bó zhōng fēi tè bù fēn dà xiǎo yòu hùn wèi yī qì fù yú lè jià biān zhōng biān qìng zhī wài shè bó zhōng shí èr pèi shí èr chén jiē fēi shì
后世之镈钟,非特不分大小,又混为一器,复于乐架编钟、编磬之外,设镈钟十二,配十二辰,皆非是。
gài bó zhōng yóu zhī tè qìng yǔ biān zhōng biān qìng xiāng xū wèi yòng zhě yě
盖镈钟犹之特磬,与编钟、编磬相须为用者也。
biān zhōng biān qìng qí yáng shēng liù yǐ yìng lǜ
编钟、编磬,其阳声六,以应律;
qí yīn shēng liù yǐ yīng lǚ
其阴声六,以应吕。
jì yīng shí èr chén yǐ fù wèi bó zhōng shí èr yǐ pèi zhī zé yú yì shēng fù
既应十二辰矣,复为镈钟十二以配之,则于义生复。
qǐ gōng jià lè qù shí èr bó zhōng zhǐ shè yī dà zhōng wèi zhōng yī xiǎo zhōng wèi bó yī dà qìng wèi tè qìng yǐ wéi zhòng shēng suǒ yī
乞宫架乐去十二镈钟,止设一大钟为钟、一小钟为镈、一大磬为特磬,以为众声所依。
zhào kě
"诏可。
sì yuè lǐ zhì jú yán zūn zǔ pèi tiān zhě jiāo sì yě
四月,礼制局言:"尊祖配天者,郊祀也;
yán fù pèi tiān zhě míng táng yě
严父配天者,明堂也。
suǒ yǐ lái tiān shén ér lǐ zhī qí yì yī yě
所以来天神而礼之,其义一也。
zé míng táng yi tóng jiāo sì yòng lǐ tiān shén liù biàn zhī lè qí gōng jià chì zǐ yòng léi gǔ léi táo
则明堂宜同郊祀,用礼天神六变之乐,其宫架赤紫,用雷鼓、雷鼗。
yòu yuán qiū fāng zé gè yǒu dà lè gōng jià zì lái míng táng jiù yòng dà qìng diàn dà cháo huì gōng jià
又圜丘方泽,各有大乐宫架,自来明堂就用大庆殿大朝会宫架。
jīn míng táng zhào jiàn yù xíng chuàng zhì
今明堂肇建,欲行创置。
shí yuè huáng dì yù míng táng píng shuò zuǒ gè shǐ yǐ tiān yùn zhèng zhì bān yú tiān xià
十月,皇帝御明堂平朔左个,始以天运政治颁于天下。
shì yuè yě fán lè zhī shēng yǐ yìng zhōng wèi gōng nán lǚ wèi shāng lín zhōng wèi jiǎo zhòng lǚ wèi rùn zhēng gū xǐ wèi zhēng tài cù wèi yǔ huáng zhōng wèi rùn gōng
是月也,凡乐之声,以应钟为宫、南吕为商、林钟为角、仲吕为闰征、姑洗为征、太簇为羽、黄钟为闰宫。
jì ér zhōng shū shěng yán wǔ shēng liù lǜ shí èr guǎn hái xiāng wèi gōng ruò yǐ zuǒ xuán qǔ zhī rú shí yuè yǐ yìng zhōng wèi gōng zé nán lǚ wèi shāng lín zhōng wèi jiǎo zhòng lǚ wèi rùn zhēng gū xǐ wèi zhēng tài cù wèi yǔ huáng zhōng wèi rùn gōng
既而中书省言:"五声、六律、十二管还相为宫,若以左旋取之,如十月以应钟为宫,则南吕为商、林钟为角、仲吕为闰征、姑洗为征、太簇为羽、黄钟为闰宫;
ruò yǐ yòu xuán qī jūn zhī fǎ rú shí yuè yǐ yìng zhōng wèi gōng zé dāng yòng dà lǚ wèi shāng jiā zhōng wèi jiǎo zhòng lǚ wèi rùn zhēng ruí bīn wèi zhēng yí zé wèi yǔ wú yì wèi rùn gōng
若以右旋七均之法,如十月以应钟为宫,则当用大吕为商、夹钟为角、仲吕为闰征、蕤宾为征、夷则为羽、无射为闰宫。
míng táng bān shuò yù zuǒ xuán qǔ zhī fēi shì
明堂颁朔,欲左旋取之,非是。
yù yǐ běn yuè lǜ wèi gōng yòu xuán qǔ qī jūn zhī fǎ
欲以本月律为宫,右旋取七均之法。
cóng zhī réng gǎi zhèng zhào shū xíng xià
"从之,仍改正诏书行下。
zì shì ér hòu yuè lǜ suí yuè yòu xuán
自是而后,乐律随月右旋。
zhòng dōng zhī yuè huáng dì yù míng táng nán miàn yǐ cháo bǎi bì tuì zuò yú píng shuò shòu mín shí
仲冬之月,皇帝御明堂,南面以朝百辟,退,坐于平朔,授民时。
lè yǐ huáng zhōng wèi gōng tài cù wèi shāng gū xǐ wèi jiǎo ruí bīn wèi rùn zhēng lín zhōng wèi zhēng nán lǚ wèi yǔ yìng zhōng wèi rùn gōng
乐以黄钟为宫、太簇为商、姑洗为角、蕤宾为闰征、林钟为征、南吕为羽、应钟为闰宫。
diào yǐ yǔ shǐ qì shì píng
调以羽,使气适平。
jì dōng zhī yuè yù míng táng píng shuò yòu gè
季冬之月,御明堂平朔右个。
lè yǐ dà lǚ wèi gōng jiā zhōng wèi shāng zhòng lǚ wèi jiǎo lín zhōng wèi rùn zhēng yí zé wèi huī wú yì wèi yǔ huáng zhōng wèi rùn gōng
乐以大吕为宫、夹钟为商、仲吕为角、林钟为闰征、夷则为徽、无射为羽、黄钟为闰宫。
kè qì shǎo yīn huǒ diào yǐ yǔ shàng yǔ ér yì zhēng
客气少阴火,调以羽,尚羽而抑征。
mèng chūn zhī yuè yù míng táng qīng yáng zuǒ gè
孟春之月,御明堂青阳左个。
lè yǐ tài cù wèi gōng gū xǐ wèi shāng ruí bīn wèi jiǎo yí zé wèi rùn zhēng nán lǚ wèi zhēng yìng zhōng wèi yǔ dà lǚ wèi rùn gōng
乐以太簇为宫、姑洗为商、蕤宾为角、夷则为闰征、南吕为征、应钟为羽、大吕为闰宫。
kè qì shǎo yáng xiāng huǒ yǔ suì yùn tóng huǒ qì tài guò diào yi yǔ zhì qí hé
客气少阳相火,与岁运同,火气太过,调宜羽,致其和。
zhòng chūn zhī yuè yù míng táng qīng yáng
仲春之月,御明堂青阳。
lè yǐ jiā zhōng wèi gōng zhòng lǚ wèi shāng lín zhōng wèi jiǎo nán lǚ wèi rùn zhēng wú yì wèi zhēng huáng zhōng wèi yǔ tài cù wèi rùn gōng
乐以夹钟为宫、仲吕为商、林钟为角、南吕为闰征、无射为征、黄钟为羽、太簇为闰宫。
diào yǐ yǔ
调以羽。
jì chūn zhī yuè yù míng táng qīng yáng yòu gè
季春之月,御明堂青阳右个。
lè yǐ gū xǐ wèi gōng ruí bīn wèi shāng yí zé wèi jiǎo wú yì wèi rùn zhēng yìng zhōng wèi zhēng dà lǚ wèi yǔ jiā zhōng wèi rùn gōng
乐以姑洗为宫、蕤宾为商、夷则为角、无射为闰征、应钟为征、大吕为羽、夹钟为闰宫。
kè qì yáng míng shàng zhēng yǐ yì jīn
客气阳明,尚征以抑金。
mèng xià zhī yuè yù míng táng zuǒ gè
孟夏之月,御明堂左个。
lè yǐ zhòng lǚ wèi gōng lín zhōng wèi shāng nán lǚ wèi jiǎo yìng zhōng wèi rùn zhēng huáng zhōng wèi zhēng tài cù wèi yǔ gū xǐ wèi rùn gōng
乐以仲吕为宫、林钟为商、南吕为角、应钟为闰征、黄钟为征、太簇为羽、姑洗为闰宫。
diào yi shàng zhēng
调宜尚征。
zhòng xià zhī yuè yù míng táng
仲夏之月,御明堂。
lè yǐ ruí bīn wèi gōng yí zé wèi shāng wú yì wèi jiǎo huáng zhōng wèi rùn zhēng dà lǚ wèi zhēng jiā zhōng wèi yǔ zhòng lǚ wèi rùn gōng
乐以蕤宾为宫、夷则为商、无射为角、黄钟为闰征、大吕为征、夹钟为羽、仲吕为闰宫。
kè qì hán shuǐ diào yi shàng gōng yǐ yì zhī
客气寒水,调宜尚宫以抑之。
jì xià zhī yuè yù míng táng yòu gè
季夏之月,御明堂右个。
lè yǐ lín zhōng wèi gōng nán lǚ wèi shāng yìng zhōng wèi jiǎo dà lǚ wèi rùn zhēng tài cù wèi zhēng gū xǐ wèi yǔ ruí bīn wèi rùn gōng
乐以林钟为宫、南吕为商、应钟为角、大吕为闰征、太簇为征、姑洗为羽、蕤宾为闰宫。
diào yi shàng gōng yǐ zhì qí hé
调宜尚宫,以致其和。
mèng qiū zhī yuè yù míng táng zǒng zhāng zuǒ gè
孟秋之月,御明堂总章左个。
lè yǐ yí zé wèi gōng wú yì wèi shāng huáng zhōng wèi jiǎo tài cù wèi rùn zhēng jiā zhōng wèi zhēng zhòng lǚ wèi yǔ lín zhōng wèi rùn gōng
乐以夷则为宫、无射为商、黄钟为角、太簇为闰征、夹钟为征、仲吕为羽、林钟为闰宫。
diào yi shàng shāng
调宜尚商。
zhòng qiū zhī yuè yù míng táng zǒng zhāng
仲秋之月,御明堂总章。
lè yǐ nán lǚ wèi gōng yìng zhōng wèi shāng dà lǚ wèi jiǎo jiā zhōng wèi rùn zhēng gū xǐ wèi zhēng ruí bīn wèi yǔ yí zé wèi rùn gōng
乐以南吕为宫、应钟为商、大吕为角、夹钟为闰征、姑洗为征、蕤宾为羽、夷则为闰宫。
diào yi shàng shāng
调宜尚商。
jì qiū zhī yuè yù míng táng zǒng zhāng yòu gè
季秋之月,御明堂总章右个。
lè yǐ wú yì wèi gōng huáng zhōng wèi shāng tài cù wèi jiǎo gū xǐ wèi rùn zhēng zhòng lǚ wèi zhēng lín zhōng wèi yǔ nán lǚ wèi rùn gōng
乐以无射为宫、黄钟为商、太簇为角、姑洗为闰征、仲吕为征、林钟为羽、南吕为闰宫。
diào yi shàng yǔ yǐ zhì qí píng
调宜尚羽,以致其平。
rùn yuè yù míng táng hé zuǒ fēi
闰月,御明堂,阖左扉。
lè yǐ qí yuè zhī lǜ
乐以其月之律。
shí yī yuè zhī yǒng xīng jūn xí dàn yán tài xué pì yōng shì rén zuò yuè jiē fú shì fú ér wài lù zhū shēng shàng yī yī lán fú wàng xià yǒu sī kǎo yì wèi tú shì yǐ bān wài jùn
十一月,知永兴军席旦言:"太学、辟雍士人作乐,皆服士服,而外路诸生尚衣衤兰幞,望下有司考议,为图式以颁外郡。
bā nián bā yuè xuān hé diàn dà xué shì cài yōu yán jiǔ yuè èr rì huáng dì gōng sì míng táng hé yòng dà lè
八年八月,宣和殿大学士蔡攸言:"九月二日,皇帝躬祀明堂,合用大乐。
àn lè shū zhèng shēng de zhèng qì zé yòng zhī zhōng shēng dé zhōng qì zé yòng zhī
按《乐书》:'正声得正气则用之,中声得中气则用之。
zì bā yuè èr shí bā rì yǐ de qiū fēn zhōng qì dà xiǎng zhī rì dāng yòng zhōng shēng lè
'自八月二十八日,已得秋分中气,大飨之日当用中声乐。
jīn kàn xiáng gǔ zhī shén gǔ kǎo zhōng shēng yǐ dìng lǜ zhōng shēng wèi huáng zhōng yě huáng zhōng jí zhōng shēng fēi bié yǒu yī zhōng qì zhī zhōng shēng yě
今看详古之神瞽考中声以定律,中声谓黄钟也,黄钟即中声,非别有一中气之中声也。
kǎo yuè qián gǔ chū wú zhōng zhèng liǎng lè
考阅前古,初无中、正两乐。
ruò yǐ yī huáng zhōng wèi zhèng shēng yòu yǐ yī huáng zhōng wèi zhōng shēng zé huáng zhōng jūn shēng bù dàng yǒu èr
若以一黄钟为正声,又以一黄钟为中声,则黄钟君声,不当有二。
kuàng dì zhǐ qǐ lǜ
况帝指起律。
jūn fǎ yí dìng dà lǚ jū huáng zhōng zhī cì yīn lǚ yě chén shēng yě
均法一定,大吕居黄钟之次,阴吕也,臣声也。
jīn jiǎn huáng zhōng sān fēn zé rù dà lǚ lǜ yǐ
今减黄钟三分,则入大吕律矣。
yì qí míng wéi huáng zhōng zhōng shēng bù wéi fēn gēng dì lǜ yòu yǐ yīn lǚ chén shēng tiě qiè huáng zhōng zhī míng
易其名为黄钟中声,不唯纷更帝律,又以阴吕臣声僣窃黄钟之名。
ruò yī lè shū zhèng shēng de zhèng qì zé yòng zhī zhōng shēng dé zhōng qì zé yòng zhī shì dōng zhì sì tiān xià zhì jì dì cháng bù yòng zhèng shēng ér yòng zhōng shēng yě
若依《乐书》'正声得正气则用之,中声得中气则用之',是冬至祀天、夏至祭地,常不用正声而用中声也。
yǐ huáng zhōng wèi zhèng shēng yì dà lǚ wèi zhōng shēng zhī huáng zhōng shì dì lǜ suǒ qǐ huáng zhōng cháng bù yòng ér dà lǚ cháng yòng yě
以黄钟为正声,易大吕为中声之黄钟,是帝律所起,黄钟常不用而大吕常用也。
yì yáng fú yīn tuì lǜ jìn lǚ wéi hài sī dà wú shén yú cǐ
抑阳扶阴,退律进吕,为害斯大,无甚于此。
jīn lái zōng sì míng táng yuán bā yuè zhōng qì wèi guò ér yòng zhōng shēng lè nán lǚ wèi gōng zé běn lǜ zhèng shēng jiē bù dé yù
今来宗祀明堂,缘八月中气未过,而用中声乐南吕为宫,则本律正声皆不得预。
yù qǐ fèi zhōng shēng zhī lè yī zūn dì lǜ zhǐ yòng zhèng shēng xié hé tiān rén kān zhèng é miù zhe yú lè shū
欲乞废中声之乐,一遵帝律,止用正声,协和天人,刊正讹谬,著于《乐书》。
zhào kě
"诏可。
yōu yòu qǐ qǔ yǐ bān zhōng shēng lè zài tiān xià zhě
攸又乞取已颁中声乐在天下者。
xuān hé yuán nián sì yuè yōu shàng shū
宣和元年四月,攸上书:
fèng zhào zhì zào tài shǎo èr yīn dēng gē gōng jià yòng yú míng táng jiàn jiàn jiù xù qǐ bào dà shèng fǔ zhě fán bā tiáo
奉诏制造太、少二音登歌宫架,用于明堂,渐见就绪,乞报大晟府者凡八条:
yī tài zhèng shǎo zhōng sān děng
一,太、正、少钟三等。
jiù zhì biān zhōng biān qìng gè yī shí liù méi yìng zhōng zhī wài zēng huáng zhōng dà lǚ tài cù jiā zhōng sì qīng shēng
旧制,编钟、编磬各一十六枚,应钟之外,增黄钟、大吕、太簇、夹钟四清声。
jīn jì fēn tài shǎo zé sì qīng shēng bù dàng jiān yòng zhǐ yǐ shí èr lǜ zhèng shēng gè wèi yī jià
今既分太、少,则四清声不当兼用,止以十二律正声各为一架。
qí èr tài zhèng shǎo qín sān děng
其二,太、正、少琴三等。
jiù zhì yī sān wǔ qī jiǔ xián fán wǔ děng
旧制、一、三、五、七、九弦凡五等。
jīn lái tǎo lùn bìng yī lǜ shū suǒ zài zhǐ yòng wǔ xián
今来讨论,并依《律书》所载,止用五弦。
xián dà zhě wèi gōng ér jū zhōng yāng jūn yě
弦大者为宫而居中央,君也。
shāng zhāng yòu bàng qí yú dà xiǎo xiāng cì bù shī qí xù yǐ wéi tài zhèng shǎo zhī zhì ér shí èr lǜ jǔ wú yí yīn
商张右傍,其余大小相次,不失其序,以为太、正、少之制,而十二律举无遗音。
qí yī sān wǔ qī jiǔ xián tài shǎo lè nèi gèng bù zhì zào
其一、三、五、七、九弦,太、少乐内更不制造。
qí sān tài zhèng shǎo yuè sān děng
其三,太、正、少籥三等。
jǐn àn zhōu guān yuè zhāng zhī zhí chuī yǐ yíng hán shǔ
谨按《周官》籥章之职,龡以迎寒暑。
wáng ān shí yuē yuè sān kǒng lǜ lǚ yú shì hū shēng ér qí qì bù xíng yú shì jiǔ yǐ
王安石曰:"籥,三孔,律吕于是乎生,而其器不行于世久矣。
jìn de gǔ yuè cháng yǐ bān xíng
近得古籥,尝以颁行。
jīn rú ěr yǎ suǒ zài zhì zào tài zhèng shǎo sān děng yòng wéi lè běn shè yú zhòng guǎn zhī qián
"今如《尔雅》所载,制造太、正、少三等,用为乐本,设于众管之前。
qí sì tài zhèng shǎo dí xūn chí xiāo gè sān děng
其四,太正少笛、埙、篪、箫各三等。
jiù zhì xiāo yī shí liù guǎn rú zhōng qìng zhī zhì yǒu sì qīng shēng
旧制,箫一十六管,如钟磬之制,有四清声。
jīn jì fēn tài shǎo qí sì qīng shēng yì bù hé jiān yòng zhǐ yòng shí èr guǎn
今既分太、少,其四清声亦不合兼用,止用十二管。
qí wǔ dà shèng páo yǒu sān sè yī yuē qī xīng èr yuē jiǔ xīng sān yuē rùn yú mò jiàn gǔ zhì
其五,大晟匏有三色:一曰七星,二曰九星,三曰闰余,莫见古制。
páo bèi bā yīn bù kě quē shù jīn yǐ gè fēn tài zhèng shǎo sān děng ér rùn yú yóu wú jīng jiàn wéi dà shèng lè shū chēng páo zào shí sān huáng zhě yǐ xiàng rùn yú
匏备八音,不可阙数,今已各分太、正、少三等,而闰余尤无经见,唯《大晟乐书》称"匏造十三簧者,以象闰余。
shí zhě tǔ zhī chéng shù
十者,土之成数;
sān zhě mù zhī shēng shù
三者,木之生数;
mù de tǔ ér néng shēng yě
木得土而能生也。
gù dú yòng huáng zhōng yī qīng shēng
"故独用黄钟一清声。
huáng zhōng qīng shēng wú yīng rùn zhī lǐ jīn qù rùn yú yī páo zhǐ yòng liǎng sè réng gǎi bì qī xīng jiǔ xīng zhī míng zhǐ yuē qī guǎn jiǔ guǎn
黄钟清声,无应闰之理,今去闰余一匏,止用两色,仍改避七星、九星之名,止曰七管、九管。
qí liù jiù zhì yǒu cháo shēng yú shēng hé shēng
其六,旧制有巢笙、竽笙、和笙。
cháo shēng zì huáng zhōng ér xià shí jiǔ guǎn fēi gǔ zhì dù
巢笙自黄钟而下十九管,非古制度。
qí yú shēng hé shēng bìng yǐ zhèng lǜ lín zhōng wèi gōng sān shēng hé zòu qū yòng liǎng diào hé shēng zòu huáng zhōng qū zé cháo shēng zòu lín zhōng qū yǐ yīng zhī gōng zhēng xiāng zá
其竽笙、和笙并以正律林钟为宫,三笙合奏,曲用两调,和笙奏黄钟曲,则巢笙奏林钟曲以应之,宫、征相杂。
qì běn yàn lè jīn yī zhōng qìng fǎ cái shí èr guǎn yǐ yīng shí èr lǜ wèi tài zhèng shǎo sān děng qí jiù shēng gèng bù yòng
器本宴乐,今依钟磬法,裁十二管以应十二律,为太、正、少三等,其旧笙更不用。
qí qī zhù yù jìn gǔ bó zhōng tè qìng suī wú tài shǎo xì zuò zhǐ hé lè hé xíng bèi shè
其七,柷、敔、晋鼓、镈钟、特磬,虽无太、少,系作止和乐,合行备设。
qí bā dēng gē gōng jià yǒu bó fǔ èr qì àn yú shū jiá jī míng qiú bó fǔ qín sè
其八,登歌宫架有搏拊二器,按《虞书》:"戛击鸣球,搏拊琴瑟。
wáng ān shí jiě yuē huò jiá huò jī huò bó huò fǔ
"王安石解曰:"或戛或击,或搏或拊。
yǔ yú shū suǒ zài guāi lì
"与《虞书》所载乖戾。
jīn yù qǐ ba ér bù yòng
今欲乞罢而不用。
zhào xī cóng zhī
诏悉从之。
yōu zhī dì tāo yuē
攸之弟绦曰:
chū hàn jīn xiàn shuō qǐng dì sān zhǐ zhī sān cùn sān hé ér wèi jiǔ wèi huáng zhōng zhī lǜ
初,汉津献说,请帝三指之三寸,三合而为九,为黄钟之律。
yòu yǐ zhōng zhǐ zhī jìng wéi wéi róng shèng dù liàng quán héng jiē zì shì ér chū
又以中指之径围为容盛,度量权衡皆自是而出。
yòu wèi yǒu tài shēng yǒu shǎo shēng
又谓:"有太声、有少声。
tài zhě qīng shēng yáng yě tiān dào yě
太者,清声,阳也,天道也;
shǎo zhě zhuó shēng yīn yě dì dào yě
少者,浊声,阴也,地道也;
zhōng shēng qí jiān rén dào yě
中声,其间,人道也。
hé sān cái zhī dào bèi yīn yáng zhī jī ǒu rán hòu sì xù kě de ér diào wàn wù kě de ér lǐ
合三才之道,备阴阳之奇偶,然后四序可得而调,万物可得而理。
dāng shí yǐ wéi yū guài
"当时以为迂怪。
liú bǐng zhī xiōng wěi yǐ xiāo yuè lǜ jìn wèi jǐ ér zú
刘昺之兄炜以哓乐律进,未几而卒。
bǐng shǐ zhǔ lè shì nǎi jiàn bái wèi tài shǎo bù hé rú shū
昺始主乐事,乃建白谓:太、少不合儒书。
yǐ tài shǐ gōng shū huáng zhōng bā cùn qī fēn guǎn wèi zhōng shēng zòu zhī yú chū qì
以太史公《书》黄钟八寸七分琯为中声,奏之于初气;
bān gù shū huáng zhōng jiǔ cùn guǎn wèi zhèng shēng zòu zhī yú zhōng qì
班固《书》黄钟九寸琯为正声,奏之于中气。
yīn qǐng dì zhǐ shí zhǐ yòng zhōng zhǐ yòu bù dé jìng wéi wéi róng shèng gù hòu fán zhì qì bù néng chéng jì liàng gōng rén dàn suí lǜ diào zhī dà shuài yǒu fēi hàn jīn zhī běn shuō zhě
因请帝指时止用中指,又不得径围为容盛,故后凡制器,不能成剂量,工人但随律调之,大率有非汉津之本说者。
jí zhèng hé mò míng táng chéng yì yù wèi bù zhèng diào xiè shì nǎi zhào wǔ chén qián zhī xiàn zhōu rèn zōng yáo huàn cháo fèng dài fū wèi dà shèng fǔ diǎn yuè
及政和末,明堂成,议欲为布政调燮事,乃召武臣前知宪州任宗尧换朝奉大夫,为大晟府典乐。
zōng yáo zhì zé yán tài shǎo zhī shuō běn chū yú gǔ rén suī wáng pǔ yóu zhī zhī ér liú bǐng bù yòng
宗尧至,则言:太、少之说本出于古人,虽王朴犹知之,而刘昺不用。
nǎi zì chuàng huáng zhōng wèi liǎng lǜ
乃自创黄钟为两律。
huáng zhōng jūn yě bù yí yǒu liǎng
黄钟,君也,不宜有两。
cài yōu fāng tí jǔ dà shèng fǔ bù xǐ tā rén yù lè
蔡攸方提举大晟府,不喜佗人预乐。
yǒu shì rén tián wèi zhě shàn pí pá wú xíng yōu nǎi zòu wèi dà shèng fǔ diǎn yuè suì bù yòng zhōng shēng bā cùn qī fēn guǎn ér dàn yòng jiǔ cùn guǎn
有士人田为者,善琵琶,无行,攸乃奏为大晟府典乐,遂不用中声八寸七分琯,而但用九寸琯。
yòu wèi yī lǜ zhǎng chǐ yǒu bā cùn yuē tài shēng
又为一律长尺有八寸,曰太声;
yī lǜ zhǎng sì cùn yǒu bàn yuē shǎo shēng shì wèi sān huáng zhōng lǜ yǐ
一律长四寸有半,曰少声:是为三黄钟律矣。
lǜ yǔ róng shèng yòu bù chì shù bèi
律与容盛又不翅数倍。
huáng zhōng jì sì cùn yǒu bàn zé huán zhōng jǐ bù jí èr cùn
黄钟既四寸有半,则圜钟几不及二寸。
zhū qì dà xiǎo jiē suí lǜ gài dàn yǐ qì dà zhě wèi tài xiǎo zhě wèi shǎo
诸器大小皆随律,盖但以器大者为太,小者为少。
lè shǐ chéng shì zhī yú zhèng shì táng zhí zhèng xīn zhī qí fēi rán bù gǎn yán yīn yòng zhī yú míng táng bù zhèng wàng hè yù bù zhì
乐始成,试之于政事堂,执政心知其非,然不敢言,因用之于明堂布政,望鹤愈不至。
tāo yòu yuē yàn lè běn zá yòng táng shēng diào yuè qì duō yí bù yì táng lǜ
绦又曰:"宴乐本杂用唐声调,乐器多夷部,亦唐律。
zhēng jiǎo èr diào qí jūn zì duò táng jiān yǐ wáng
征、角二调,其均自隋、唐间已亡。
zhèng hé chū mìng dà shèng fǔ gǎi yòng dà shèng lǜ qí shēng xià táng lè yǐ liǎng lǜ
政和初,命大晟府改用大晟律,其声下唐乐已两律。
rán liú bǐng zhǐ yòng suǒ wèi zhōng shēng bā cùn qī fēn guǎn wèi zhī yòu zuò páo shēng xūn chí jiē rù yí bù
然刘昺止用所谓中声八寸七分琯为之,又作匏、笙、埙、篪,皆入夷部。
zhì yú zhēng zhāo jiǎo zhāo zhōng bù dé qí běn jūn dà shuài jiē jiǎ zhī yǐ jiàn zhēng yīn
至于《征招》、《角招》,终不得其本均,大率皆假之以见徵音。
rán qí qǔ pǔ pō hé měi gù yī shí shèng xíng yú tiān xià rán jiào fāng yuè gōng jí zhī rú chóu
然其曲谱颇和美,故一时盛行于天下,然教坊乐工嫉之如仇。
qí hòu cài yōu fù yǔ jiào fāng yòng shì yuè gōng fù huì yòu shàng táng pǔ zhēng jiǎo èr shēng suì zài mìng jiào fāng zhì qǔ pǔ jì chéng yì bù kè xíng ér zhǐ
其后,蔡攸复与教坊用事乐工附会,又上唐谱征、角二声,遂再命教坊制曲谱,既成,亦不克行而止。
rán zhèng hé zhēng zhāo jiǎo zhāo suì chuán yú shì yǐ
然政和《征招》、《角招》遂传于世矣。
èr nián bā yuè ba dà shèng fǔ zhì zào suǒ bìng xié lǜ guān
二年八月,罢大晟府制造所并协律官。
sì nián shí yuè hóng zhōu zòu fēng chéng xiàn mín chú dì de gǔ zhōng dà xiǎo jiǔ jù zhuàng zhì qí yì gè yǒu zhuàn wén
四年十月,洪州奏丰城县民锄地得古钟,大小九具,状制奇异,各有篆文。
yàn zhī kǎo gōng jì qí zhì zhèng yǔ gǔ hé
验之《考工记》,其制正与古合。
lìng yuè gōng jī zhī qí shēng zhōng lǜ zhī wú shè
令乐工击之,其声中律之无射。
huì tú yǐ wén
绘图以闻。
qī nián shí èr yuè jīn rén bài méng fēn bīng liǎng dào rù zhào gé bì shì fèi zhū jú yú shì dà shèng fǔ jí jiào lè suǒ jiào fāng é wài rén bìng ba
七年十二月,金人败盟,分兵两道入,诏革弊事,废诸局,于是大晟府及教乐所、教坊额外人并罢。
jìng kāng èr nián jīn rén qǔ biàn fán dà lè xuān jià yuè wǔ tú shùn wén èr qín jiào fāng yuè qì lè shū yuè zhāng míng táng bù zhèng rùn yuè tǐ shì jǐng yáng zhōng bìng jù jiǔ dǐng jiē wáng yǐ
靖康二年,金人取汴,凡大乐轩架、乐舞图、舜文二琴、教坊乐器、乐书、乐章、明堂布政闰月体式、景阳钟并虡、九鼎皆亡矣。