lè sān
◎乐三
yuán fēng sān nián wǔ yuè zhào mì shū jiān zhì shì liú jǐ fù xiáng dìng suǒ yì lè yǐ lǐ bù shì láng zhì shì fàn zhèn yǔ jǐ cān kǎo dé shī
元丰三年五月，诏秘书监致仕刘几赴详定所议乐，以礼部侍郎致仕范镇与几参考得失。
ér jǐ yì qǐng mìng yáng jié tóng yì qiě qǐng rú jǐng yòu gù shì zé rén xiū zhì dà lè
而几亦请命杨杰同议，且请如景祐故事，择人修制大乐。
zhào kě
朝廷下诏宽恕了他们。
chū yán dà lè qī shī yī yuē gē bù yǒng yán shēng bù yī yǒng lǜ bù hé shēng
初，言大乐七失：一曰歌不永言，声不依永，律不和声。
gài jīn shēng chōng róng shī zhī zé zhòng
盖金声舂容，失之则重；
shí shēng wēn rùn shī zhī zé qīng
石声温润，失之则轻；
tǔ shēng hán hú shī zhī zé xià
土声函胡，失之则下；
zhú shēng qīng yuè shī zhī zé gāo
竹声清越，失之则高；
sī shēng xiān wēi shī zhī zé xì
丝声纤微，失之则细；
gé shēng lóng dà shī zhī zé hóng
革声隆大，失之则洪；
páo shēng cóng jù shī zhī zé zhǎng
匏声丛聚，失之则长；
mù shēng wú yú shī zhī zé duǎn
木声无余，失之则短。
wéi rén bǐng zhōng hé zhī qì ér yǒu zhōng hé zhī shēng bā yīn lǜ lǚ jiē yǐ rén shēng wèi dù yán suī yǒng bù kě yǐ yú qí shēng
惟人禀中和之气而有中和之声，八音、律吕皆以人声为度，言虽永，不可以逾其声。
jīn gē zhě huò yǒng yī yán ér làn jí shù lǜ huò zhāng jù yǐ què ér yuè yīn wèi zhōng suǒ wèi gē bù yǒng yán yě
今歌者或咏一言而滥及数律，或章句已阕而乐音未终，所谓歌不永言也。
qǐng jié qí fán shēng yǐ yī shēng gē yī yán
请节其烦声，以一声歌一言。
qiě shī yán rén zhì yǒng yǐ wéi gē
且诗言人志，咏以为歌。
wǔ shēng suí gē shì wèi yī yǒng
五声随歌，是谓依咏；
lǜ lǚ xié zòu shì wèi hé shēng
律吕协奏，是谓和声。
xiān rú yǐ wéi yī rén yīn ér zhì lè tuō yuè qì yǐ xiě yīn lè běn xiào rén fēi rén xiào lè zhě cǐ yě
先儒以为依人音而制乐，托乐器以写音，乐本效人，非人效乐者，此也。
jīn jì sì yuè zhāng bìng suí yuè lǜ shēng bù yī yǒng yǐ yǒng yī shēng lǜ bù hé shēng yǐ shēng hé lǜ fēi gǔ zhì yě
今祭祀乐章并随月律，声不依咏，以咏依声，律不和声，以声和律，非古制也。
èr yuē bā yīn bù xié zhōng qìng quē sì qīng shēng
二曰八音不谐，钟磬阙四清声。
yú lè jiǔ chéng yǐ xiāo wéi zhǔ
虞乐九成，以箫为主；
shāng lè hé píng yǐ qìng wèi yī
商乐和平，以磬为依；
zhōu lè hé zòu yǐ jīn wéi shǒu
周乐合奏，以金为首。
zhōng qìng xiāo zhě zhòng lè zhī suǒ zōng zé tiān zi zhī lè yòng bā zhōng qìng xiāo zhòng lè zhī běn nǎi bèi zhī wèi shí liù
钟、磬、箫者，众乐之所宗，则天子之乐用八，钟、磬、箫，众乐之本，乃倍之为十六。
qiě shí èr zhě lǜ zhī běn shēng
且十二者，律之本声；
ér sì zhě yīng shēng yě
而四者，应声也。
běn shēng zhòng dà wèi jūn fù yīng shēng qīng qīng wéi chén zi gù qí sì shēng yuē qīng shēng huò yuē zǐ shēng yě
本声重大为君父，应声轻清为臣子，故其四声曰清声，或曰子声也。
li zhào yì lè shǐ bù yòng sì qīng shēng shì yǒu běn ér wú yīng bā yīn hé cóng ér xié zāi
李照议乐，始不用四清声，是有本而无应，八音何从而谐哉？
jīn cháo shēng hé shēng qí guǎn shí jiǔ yǐ shí èr guǎn fā lǜ lǚ zhī běn shēng yǐ qī guǎn wèi yīng shēng
今巢笙、和笙，其管十九，以十二管发律吕之本声，以七管为应声。
yòng zhī yǐ jiǔ ér shēng zhì hé zé biān zhōng qìng xiāo yi yòng sì zǐ shēng yǐ xié bā yīn
用之已久，而声至和，则编钟、磬、箫宜用四子声以谐八音。
sān yuē jīn shí duó lún
三曰金石夺伦。
lè zòu yī shēng zhū qì jiē yǐ qí shēng yīng jì bù kě yǐ bù jí yòu bù kě yǐ yǒu yú
乐奏一声，诸器皆以其声应，既不可以不及，又不可以有余。
jīn qín sè xūn chí dí xiāo shēng yuán zhēng zhù zòu yī shēng zé bó zhōng tè qìng biān qìng lián jī sān shēng
今琴、瑟、埙、篪、笛、箫、笙、阮、筝、筑奏一声，则镈钟、特磬、编磬连击三声；
shēng fán ér yǎn zhòng qì suì zhì duó lún zé bó zhōng tè qìng biān zhōng biān qìng jié zòu yǔ zhòng qì tóng yi wù lián jī
声烦而掩众器，遂至夺伦，则镈钟、特磬、编钟、编磬节奏与众器同，宜勿连击。
sì yuē wǔ bù xiàng chéng
四曰舞不象成。
guó cháo jiāo miào zhī lè xiān zòu wén wǔ cì zòu wǔ wǔ ér wǔ wǔ róng jié liù biàn yī biàn xiàng liù shī chū jǔ suǒ xiàng yi běi
国朝郊庙之乐，先奏文舞，次奏武舞，而武舞容节六变：一变象六师初举，所向宜北；
èr biàn xiàng shàng dǎng kè píng suǒ xiàng yi běi
二变象上党克平，所向宜北；
sān biàn xiàng wéi yáng dǐ dìng suǒ xiàng yi dōng nán
三变象维扬底定，所向宜东南；
sì biàn xiàng jīng hú lái guī suǒ xiàng yi nán
四变象荆湖来归，所向宜南；
wǔ biàn xiàng qióng shǔ nà kuǎn suǒ xiàng yi xi
五变象邛蜀纳款，所向宜西；
liù biàn xiàng bīng hái zhèn lǚ suǒ xiàng yi běi ér nán
六变象兵还振旅，所向宜北而南。
jīn wǔ zhě fā yáng dǎo lì jìn tuì fǔ yǎng jì bù zú yǐ chēng chéng gōng shèng dé shī qí suǒ xiàng ér wén wǔ róng jié yóu wú fǎ dù zé wǔ bù xiàng chéng yě
今舞者发扬蹈厉、进退俯仰，既不足以称成功盛德，失其所向，而文舞容节尤无法度，则舞不象成也。
wǔ yuē lè shī jié zòu
五曰乐失节奏。
lè zhī shǐ zé xī rán rú zhòng yǔ zhī hé
乐之始，则翕然如众羽之合；
zòng zhī chún rú yě
纵之，纯如也；
jié zòu míng bái jiǎo rú yě
节奏明白，皦如也；
wǎng lái tiáo lǐ yì rú yě rán hòu chéng
往来条理，绎如也：然后成。
jīn lè shēng bù yī hùn yáo wú xù zé shī yú jié zòu fēi suǒ wèi chéng yě
今乐声不一，混殽无叙，则失于节奏，非所谓成也。
liù yuē jì sì xiǎng wú fēn lè zhī xù
六曰祭祀、飨无分乐之序。
gài jīn shí zhòng zuò zhī wèi zòu yǒng yǐ rén shēng zhī wèi gē
盖金石众作之谓奏，咏以人声之谓歌。
yáng lǜ bì zòu yīn lǚ bì gē yīn yáng zhī hé yě
阳律必奏，阴吕必歌，阴阳之合也。
shùn yīn yáng zhī hé suǒ yǐ jiāo shén míng zhì jīng yì
顺阴阳之合，所以交神明、致精意。
jīn dōng zhì sì tiān bù gē dà lǚ
今冬至祀天，不歌大吕；
xià zhì jì dì bù zòu tài cù
夏至祭地，不奏太簇；
chūn xiǎng zǔ miào bù zòu wú yì
春飨祖庙，不奏无射；
qiū xiǎng hòu miào bù gē xiǎo lǚ
秋飨后庙，不歌小吕。
ér sì wàng shān chuān wú zhuān cí yòng lè zhī zhì zé hé yǐ zàn dǎo xuān fā yīn yáng zhī qì ér shēng chéng wàn wù zāi
而四望山川无专祠用乐之制，则何以赞导宣发阴阳之气而生成万物哉？
qī yuē zhèng shēng luàn yā
七曰郑声乱雅。
rán zhū zǐ yǒu sè ér yì bié yā zhèng wú xiàng ér nán zhī shèng rén jù qí nán zhī yě gù dìng lǜ lǚ zhōng zhèng zhī yīn yǐ shì wàn shì
然朱紫有色而易别，雅、郑无象而难知，圣人惧其难知也，故定律吕中正之音，以示万世。
jīn gǔ qì shàng cún lǜ lǚ xī bèi ér xué shì dài fū bù jiǎng kǎo jī zòu zuò wěi zhī jiàn gōng zé yā zhèng bù dé bù zá
今古器尚存，律吕悉备，而学士、大夫不讲考击，奏作委之贱工，则雅、郑不得不杂。
yuàn shěn diào zhōng guǎn yòng shí èr lǜ hái gōng jūn fǎ lìng shàng xià tōng xí zé zhèng shēng mò néng luàn yā
愿审调钟琯用十二律还宫均法，令上下通习，则郑声莫能乱雅。
suì wèi shí èr jūn tú bìng shàng zhī
遂为十二均图，并上之。
qí lùn yǐ wéi lǜ gè yǒu jūn yǒu qī shēng gēng xiāng wèi yòng
其论以为："律各有均，有七声，更相为用。
xié běn jūn zé lè diào fēi běn jūn zé lè bèi
协本均则乐调，非本均则乐悖。
jīn huáng zhōng wèi gōng zé tài cù gū xǐ lín zhōng nán lǚ yìng zhōng ruí bīn qī shēng xiāng yìng wèi zhī huáng zhōng zhī jūn
今黄钟为宫，则太簇、姑洗、林钟、南吕、应钟、蕤宾七声相应，谓之黄钟之均。
yú lǜ wèi gōng tóng zhī
余律为宫，同之。
gōng wèi jūn shāng wéi chén jiǎo wèi mín zhēng wéi shì yǔ wèi wù
宫音代表君主，商音代表臣子，角音代表百姓，徵音代表事务，羽音代表财物。
jūn zhě fǎ dù hào lìng zhī suǒ chū gù gōng shēng zhēng
君者，法度号令之所出，故宫生征；
fǎ dù hào lìng suǒ yǐ shòu chén ér chéng xíng zhī gù huī shēng shāng
法度号令所以授臣而承行之，故徽生商；
jūn chén yī dé yǐ kāng zhù shì zé wàn wù de suǒ mín suì qí shēng gù shāng shēng yǔ yǔ shēng jué
君臣一德，以康庶事，则万物得所，民遂其生，故商生羽，羽生角。
rán chén yǒu cháng zhí mín yǒu cháng yè wù yǒu cháng xíng ér qiān zé shī cháng gù shāng jiǎo yǔ wú biàn shēng
然臣有常职，民有常业，物有常形，而迁则失常，故商、角、羽无变声。
jūn zǒng wàn huà bù kě zhí yǐ yī fāng
君总万化，不可执以一方；
shì tōng wàn wu bù kě zhì yú yī yú gù gōng zhēng yǒu biàn shēng
事通万务，不可滞于一隅：故宫、征有变声。
fán lǜ lǚ zhī diào jí qí gōng yuè zhāng jù zhe yú tú
凡律吕之调及其宫、乐章，具著于图。
dì qǔ suǒ shàng tú kǎo qí shuō nǎi xià zhèn jǐ cān dìng
帝取所上图，考其说，乃下镇、几参定。
ér wáng pǔ yuán yì zhī huáng zhōng nǎi dāng li zhào zhī tài cù qí biān zhōng biān qìng suī yǒu sì qīng shēng ér huáng zhōng dà lǚ zhèng shēng chuǎn wù
而王朴、阮逸之黄钟乃当李照之太簇，其编钟、编磬虽有四清声，而黄钟、大吕正声舛误；
zhào zhī biān zhōng biān qìng suī yǒu huáng zhōng dà lǚ ér quán quē sì qīng shēng fēi gǔ zhì yě
照之编钟、编磬虽有黄钟、大吕，而全阙四清声，非古制也。
pǔ zhī tài cù jiā zhōng zé shēng shī zhī gāo gē zhě mò néng zhuī zhú píng shí shè ér bù yòng
朴之太簇、夹钟，则声失之高，歌者莫能追逐，平时设而不用。
shèng rén zuò yuè yǐ jì zhōng hé zhī shēng suǒ yǐ dǎo zhōng hé zhī qì qīng bù kě tài gāo zhòng bù kě tài xià bì shǐ bā yīn xié xié gē zhě cóng róng ér néng yǒng qí yán
圣人作乐以纪中和之声，所以导中和之气，清不可太高，重不可太下，必使八音协谐、歌者从容而能永其言。
zhèn děng yīn qǐng zé li zhào biān zhōng biān qìng shí èr cān yú lǜ zhě zēng yǐ wáng pǔ wú yì yìng zhōng jí huáng zhōng dà lǚ qīng shēng yǐ wéi huáng zhōng dà lǚ tài cù jiā zhōng zhī sì qīng shēng bǐ zhòng lè suí zhī gē gōng yǒng zhī zhōng hé zhī shēng zhù kě yǐ kǎo
镇等因请择李照编钟、编磬十二参于律者，增以王朴无射、应钟及黄钟、大吕清声，以为黄钟、大吕、太簇、夹钟之四清声，俾众乐随之，歌工咏之，中和之声庶可以考。
qǐng xià pǔ èr lǜ
请下朴二律。
jiù tài cháng zhōng qìng zé qí kě yòng zhě yòng zhī qí bù kě xiū zhě bié zhì zhī
就太常钟磬择其可用者用之，其不可修者别制之。
ér tài cháng yǐ wéi dà lè fǎ dù jiù qì qǐ liú pǔ zhōng qìng bié zhì xīn lè yǐ yàn yì zhě zhī shù
而太常以为大乐法度旧器，乞留朴钟磬，别制新乐，以验议者之术。
zhào yǐ pǔ lè zhōng wèi qīng shēng wú de xiāo huǐ
诏以朴乐钟为清声，毋得销毁。
jǐ děng wèi xīn lè zhī chéng zú yǐ jiàn jiāo miào chuán wàn shì
几等谓："新乐之成，足以荐郊庙，传万世。
qí míng táng jǐng líng gōng jiàng tiān shén zhī lè liù zòu jiù yòng jiā zhōng zhī jūn sān zòu wèi zhī jiā zhōng wèi gōng
其明堂、景灵宫降天神之乐六奏：旧用夹钟之均三奏，谓之夹钟为宫；
yí zé zhī jūn yī zòu wèi zhī huáng zhōng wèi jiǎo
夷则之均一奏，谓之黄钟为角；
lín zhōng zhī jūn yī zòu wèi zhī tài cù wèi zhēng
林钟之均一奏，谓之太簇为征。
gū xǐ wèi yǔ
姑洗为羽。
ér dà sī lè fán lè huán zhōng wèi gōng huáng zhōng wèi jiǎo tài cù wèi zhēng gū xǐ wèi yǔ
而《大司乐》'凡乐，圜钟为宫，黄钟为角，太簇为征，姑洗为羽。
ér huán zhōng zhě jiā zhōng yě
'而'圜钟者，夹钟也'。
yòng jiā zhōng jūn zhī qī shēng yǐ qí gōng shēng wèi shǐ zhōng shì wèi huán zhōng wèi gōng
用夹钟均之七声，以其宫声为始终，是谓圜钟为宫；
yòng huáng zhōng jūn zhī qī shēng yǐ qí jiǎo shēng wèi shǐ zhōng shì wèi huáng zhōng wèi jiǎo
用黄钟均之七声，以其角声为始终，是谓黄钟为角；
yòng tài cù jūn zhī qī shēng yǐ qí zhēng shēng wèi shǐ zhōng shì wèi tài cù wèi zhēng
用太簇均之七声，以其征声为始终，是谓太簇为征；
yòng gū xǐ jūn zhī qī shēng yǐ qí yǔ shēng wèi shǐ zhōng shì wèi gū xǐ wèi yǔ
用姑洗均之七声，以其羽声为始终，是谓姑洗为羽。
jīn yòng yí zé zhī jūn yī zòu wèi zhī huáng zhōng wèi jiǎo lín zhōng zhī jūn èr zòu wèi zhī tài cù wèi zhēng gū xǐ wèi yǔ zé sì tiān zhī lè wú yí zé lín zhōng ér yòng zhī yǒu tài cù gū xǐ ér qù zhī yǐ
今用夷则之均一奏，谓之黄钟为角，林钟之均二奏，谓之太簇为征、姑洗为羽，则祀天之乐无夷则、林钟而用之，有太簇、姑洗而去之矣。
táng diǎn sì tiān yǐ jiā zhōng gōng huáng zhōng jiǎo tài cù zhēng gū xǐ yǔ nǎi zhōu lǐ yě yi yòng jiā zhōng wèi gōng
唐典，祀天以夹钟宫、黄钟角、太簇征、姑洗羽，乃周礼也，宜用夹钟为宫。
qí huáng zhōng wèi jiǎo zé yòng huáng zhōng jūn yǐ qí jiǎo shēng wèi shǐ zhōng
其黄钟为角，则用黄钟均，以其角声为始终；
tài cù wèi zhēng zé yòng tài cù jūn yǐ qí zhēng shēng wèi shǐ zhōng
太簇为征，则用太簇均，以其征声为始终；
gū xǐ wèi yǔ zé yòng gū xǐ jūn yǐ qí yǔ shēng wèi shǐ zhōng
姑洗为羽，则用姑洗均，以其羽声为始终。
jì dì qí xiǎng zōng miào jiē shì cǐ jūn fǎ yǐ dù qǔ
祭地祇，享宗庙，皆视此均法以度曲。
jǐ děng yòu yǐ tài cháng qìng sān děng wáng pǔ qìng hòu li zhào qìng báo wéi yuán yì hú yuàn qìng xíng zhì jīng mì ér shēng tài gāo yǐ qìng shì zhī fǎ mó qí páng qīng zhòng yǔ lǜ lǚ xiāng yìng
几等又以太常磬三等，王朴磬厚，李照磬薄，惟阮逸、胡瑗磬形制精密而声太高，以磬氏之法摩其旁，轻重与律吕相应。
zhōng sān děng wáng pǔ zhōng suǒ wèi shēng jí ér duǎn wén zhě yě yuán yì hú yuàn zhōng suǒ wèi shēng shū ér yuǎn wén zhě yě wéi li zhào zhōng yǒu xuán chóng zhī zhì
钟三等，王朴钟所谓"声疾而短闻"者也，阮逸、胡瑗钟所谓"声舒而远闻"者也，惟李照钟有旋虫之制。
zhōng qìng jiē sān shí yǒu liù jià jià gè shí yǒu liù zé zhèng lǜ xiāng yìng qīng shēng zì zú
钟磬皆三十有六架，架各十有六，则正律相应，清声自足。
qí táng shàng táng xià chí dí lǜ cóng xīn zhì ér tiáo qín sè yuán zhù xūn zhū qì suí suǒ xià lǜ
其堂上堂下篪、笛率从新制，而调琴、瑟、阮、筑、埙诸器，随所下律。
zhào xī cóng zhī
诏悉从之。
nǎi jī xīn qì yòng xǐ zhì tài cháng pì wū yǐ zhù cáng zhī
乃缉新器用，徙置太常，辟屋以贮藏之。
kǎo xuǎn yuè gōng tài qí zhuī dùn lóng lǎo ér yōu mù néng zhě bǔ qí quē yuán lì wèi chéng dù yǐ shí xí yān
考选乐工，汰其椎钝癃老，而优募能者补其阙员，立为程度，以时习焉。
chū huáng yòu zhōng yì zhōu jìn shì fáng zhù lùn chǐ lǜ zhī fǎ yǐ wéi cháng de gǔ běn hàn shū yán zài lǜ lì zhì
初，皇祐中，益州进士房庶论尺律之法，以为尝得古本《汉书》，言在《律历志》。
fàn zhèn yǐ qí shuō wéi rán qǐng yī fǎ zuò wéi chǐ lǜ rán hòu bié qiú gǔ lè cān kǎo
范镇以其说为然，请依法作为尺律，然后别求古乐参考。
yú shì zhù fèng zhào zào lǜ guǎn èr chǐ liàng yuè gè yī ér diàn zhōng chéng hú yuàn yǐ wéi fēi
于是庶奉诏造律管二，尺、量、龠各一，而殿中丞胡瑗以为非。
zhào zhèn yǔ jǐ děng dìng lè zhèn yuē dìng lè dāng xiān zhèng lǜ
诏镇与几等定乐，镇曰："定乐当先正律。
dì rán zhī
"帝然之。
zhèn zuò lǜ chǐ děng yù tú shàng zhī
镇作律、尺等，欲图上之。
ér jǐ zhī yì lǜ zhǔ yú rén shēng bù yǐ chǐ dù qiú hé
而几之议律主于人声，不以尺度求合。
qí lè dà dǐ jí li zhào zhī jiù ér jiā sì qīng shēng suì zòu yuè chéng
其乐大抵即李照之旧而加四清声，遂奏乐成。
dì jiā ēn lài ér zhèn xiè yuē cǐ liú jǐ lè yě chén hé yù yān
第加恩赉，而镇谢曰："此刘几乐也，臣何预焉！
nǎi fù shàng zòu yuē tài cháng bó zhōng jiē yǒu dà xiǎo qīng zhòng zhī fǎ fēi sān dài mò néng wéi zhě
"乃复上奏曰："太常镈钟皆有大小、轻重之法，非三代莫能为者。
jìn zhōng yòu chū li zhào hú yuàn suǒ zhù tóng lǜ jí chǐ fù tài cháng àn zhào huáng zhōng lǜ hé wáng pǔ tài cù lǜ zhòng lǚ lǜ hé wáng pǔ huáng zhōng lǜ bǐ pǔ lè cái xià bàn lǜ wài yǒu sǔn yì ér nèi wú sǔn yì zhōng shēng yù ér bù fā wú zú yì zhě
禁中又出李照、胡瑗所铸铜律及尺付太常，按照黄钟律合王朴太簇律，仲吕律合王朴黄钟律，比朴乐才下半律，外有损益而内无损益，钟声郁而不发，无足议者。
zhào zhī lǜ suī shì rán yǔ qí lè xiào sān gé zì xiāng wéi lì
照之律虽是，然与其乐校，三格自相违戾。
qiě yǐ tài cù wèi huáng zhōng zé shì shāng wèi gōng yě
且以太簇为黄钟，则是商为宫也。
fāng liú jǐ zòu shàng shí chén chū wú suǒ yù
方刘几奏上时，臣初无所预。
chén qǐng zào lǜ nèi wài yǒu sǔn yì qí shēng hé yòu yǔ gǔ lè hé
臣顷造律，内外有损益，其声和，又与古乐合。
jīn ruò jiāng chén suǒ zào chǐ lǜ yī dà xiǎo biān cì tài cháng bó zhōng kě yǐ chéng yī dài dà diǎn
今若将臣所造尺律依大小编次太常镈钟，可以成一代大典。
yòu tài cháng wú léi gǔ líng gǔ lù gǔ ér yǐ sàn gǔ dài zhī
又太常无雷鼓、灵鼓、路鼓，而以散鼓代之。
kāi yuán zhōng yǒu yǐ huà tú xiàn zhě yī gǔ ér wèi bā miàn liù miàn sì miàn míng táng yòng zhī
开元中，有以画图献者，一鼓而为八面、六面、四面，明堂用之。
guó cháo jiāo miào huò kǎo huò bù kǎo gōng jià zhōng wéi yǐ sàn gǔ bù yīng jīng yì
国朝郊庙或考或不考，宫架中惟以散鼓，不应经义。
yòu bā yīn wú páo tǔ èr yīn shēng yú yǐ mù dòu zǎn zhú ér yǐ páo guǒ zhī shì wú páo yīn yě
又八音无匏、土二音：笙、竽以木斗攒竹而以匏裹之，是无匏音也；
xūn qì yǐ mù wèi zhī shì wú tǔ yīn yě
埙器以木为之，是无土音也。
bā yīn bù jù yǐ wéi bèi lè ān kě de zāi
八音不具，以为备乐，安可得哉！
bù bào
"不报。
sì nián shí yī yuè xiáng dìng suǒ yán bó fǔ qín sè yǐ yǒng zé táng shàng zhī lè yǐ xiàng cháo tíng zhī zhì
四年十一月，详定所言："'搏拊、琴、瑟以咏'，则堂上之乐，以象朝廷之治；
xià guǎn táo gǔ hé zhǐ zhù yǔ shēng yōng yǐ jiān zé táng xià zhī lè yǐ xiàng wàn wù zhī zhì
'下管、鼗鼓'，'合止柷敔'，'笙、镛以间'，则堂下之乐，以象万物之治。
hòu shì yǒu sī shī qí chuán gē zhě zài táng jiān shè zhōng qìng
后世有司失其传，歌者在堂，兼设钟磬；
gōng jià zài tíng jiān shè qín sè
宫架在庭，兼设琴瑟；
táng xià páo zhú tián zhī yú chuáng bìng fēi qí xù
堂下匏竹，寘之于床：并非其序。
qǐng qīn cí zōng miào jí yǒu sī shè shì gē zhě zài táng bù shè zhōng qìng
请亲祠宗庙及有司摄事，歌者在堂，不设钟磬；
gōng jià zài tíng bù shè qín sè
宫架在庭，不设琴瑟；
táng xià páo zhú bù tián yú chuáng
堂下匏竹，不寘于床。
qí jiāo tán shàng xià zhī lè yì yǐ cǐ wéi zhèng ér yǒu sī shè shì rú zhī
其郊坛上下之乐，亦以此为正，而有司摄事如之。
yòu yán yǐ xiǎo xū gōng xiàn tuī zhī zé tiān zǐ zhōng qìng bó shí èr jù wèi gōng xiàn míng yǐ
"又言："以《小胥》宫县推之，则天子钟、磬、镈十二虡为宫县明矣。
gù huò yǐ wéi pèi shí èr chén huò yǐ wéi pèi shí èr cì zé jù wú guò shí èr
故或以为配十二辰，或以为配十二次，则虡无过十二。
xiān wáng zhī zhì fèi xué zhě bù néng kǎo qí shù
先王之制废，学者不能考其数。
duò táng yǐ lái yǒu wèi gōng xiàn dāng èr shí jù shèn zhě yòu yǐ wéi sān shí liù jù
隋、唐以来，有谓宫县当二十虡，甚者又以为三十六虡。
fāng táng zhī shèng rì yǒu sī shè shì lè bìng yòng gōng xiàn
方唐之盛日，有司摄事，乐并用宫县。
zhì dé hòu tài cháng shēng yīn zhī gōng sàn wáng fán jiāo miào yǒu dēng gē ér wú gōng xiàn hòu shì yīn réng bù gǎi
至德后，太常声音之工散亡，凡郊庙有登歌而无宫县，后世因仍不改。
qǐng jiāo miào yǒu sī shè shì gǎi yòng gōng jià shí èr jù
请郊庙有司摄事，改用宫架十二虡。
tài cháng yǐ wèi yòng gōng jià shí èr jù zé lǜ lǚ jūn shēng bù zú bù néng chéng jūn
"太常以谓用宫架十二虡，则律吕均声不足，不能成均。
qǐng rú lǐ gōng jià sì miàn rú chén wèi shè bó zhōng shí èr jù ér jiǎ bǐng gēng rén shè zhōng yǐ dīng xīn guǐ shè qìng wèi gè yī jù
请如礼：宫架四面如辰位，设镈钟十二虡，而甲、丙、庚、壬设钟，乙、丁、辛、癸设磬，位各一虡。
sì yú zhí jiàn gǔ yǐ xiàng èr shí sì qì
四隅植建鼓，以象二十四气。
zōng miào jiāo qiū rú zhī
宗庙、郊丘如之。
wǔ nián zhēng yuè kāi fēng bù yī yè fáng shàng shū lùn yuè qì lǜ qū bù yīng gǔ fǎ fù xià yáng jié yì
五年正月，开封布衣叶防上书论乐器、律曲不应古法，复下杨杰议。
jié lùn fáng zēng biān zhōng biān qìng èr shí yǒu sì wèi sǔn zhì guǎn xiāo shì zhōng qìng shù dēng gē yòng yù qìng qù yuè qǔ zhī jìn qīng shēng zhě wǔ bù lì biǎo jiē fēi shì
杰论防增编钟、编磬二十有四为簨制，管箫视钟磬数，登歌用玉磬，去乐曲之近清声者，舞不立表，皆非是。
qí yán jūn lǜ cī hù yǔ liú jǐ tóng
其言均律差互，与刘几同。
qǐng yǐ jìn gǔ jié jīn zòu
请以晋鼓节金奏。
kǎo jīng lǐ zhì sǔn jù jiào guó zǐ zōng zǐ wǔ yòng zhī jiāo miào wèi hé suǒ qǔ
考经、礼，制簨虡教国子、宗子舞，用之郊庙，为何所取？
ér fàn zhèn yì yán zì táng yǐ lái zhì guó cháo sān dà sì yuè pǔ bìng yī zhōu lǐ rán qí shuō yǒu huáng zhōng wèi jiǎo huáng zhōng zhī jiǎo
而范镇亦言："自唐以来至国朝，三大祀乐谱并依《周礼》，然其说有黄钟为角、黄钟之角。
huáng zhōng wèi jiǎo zhě yí zé wèi gōng
黄钟为角者，夷则为宫；
huáng zhōng zhī jiǎo zhě gū xǐ wèi jiǎo
黄钟之角者，姑洗为角。
shí èr lǜ zhī yú wǔ shēng jiē rú cǐ lǜ
十二律之于五声，皆如此率。
ér shì sú zhī shuō nǎi qù zhī zì wèi tài cù yuē huáng zhōng shāng gū xǐ yuē huáng zhōng jiǎo lín zhōng yuē huáng zhōng zhēng nán lǚ yuē huáng zhōng yǔ
而世俗之说，乃去'之'字，谓太簇曰黄钟商，姑洗曰黄钟角，林钟曰黄钟征，南吕曰黄钟羽。
jīn yè fáng dàn tōng shì sú yí bù zhī shuō ér bù jiàn zhōu lǐ zhèng wén suǒ yǐ chēng běn sì jūn chà hù qí shuō nán xíng
今叶防但通世俗夷部之说，而不见《周礼》正文，所以称本寺均差互，其说难行。
dì yǐ yuè lǜ jué xué fáng cǎo lái zhōng xí zhī yóu nán nǎi bǔ fáng wéi lè zhèng
"帝以乐律绝学，防草莱中习之尤难，乃补防为乐正。
liù nián chūn zhēng yuè yù dà qìng diàn chū yòng xīn lè
六年春正月，御大庆殿，初用新乐。
èr yuè tài cháng yán jiāo miào lè jù ruò yù yǔ xuě wàng jì jí shè yú diàn shàng
二月，太常言："郊庙乐虡，若遇雨雪，望祭即设于殿上。
sān yuè lǐ bù yán yǒu sī shè shì sì hào tiān wǔ míng
"三月，礼部言："有司摄事，祀昊天舞名。
qǐng chū xiàn yuē dì lín jiā zhì yà zhōng xiàn yuē shén xī xī xiàn
请初献曰《帝临嘉至》，亚、终献曰《神娭锡羡》；
tài miào chū xiàn yuē xiào xī zhāo dé yà zhōng xiàn yuē lǐ qià chǔ xiáng
太庙初献曰《孝熙昭德》，亚、终献曰《礼洽储祥》。
zhào kě
"诏可。
jiǔ yuè lǐ bù yán zhōu lǐ fán dà jì sì wáng chū rù zé zòu wáng xià míng rù miào mén yǐ yòng lè yǐ
九月，礼部言："《周礼》，凡大祭祀，王出入则奏《王夏》，明入庙门已用乐矣。
jīn jì yí guàn zài zuò yuè zhī qián huáng dì yì léi xǐ zòu qián ān zé rù mén yì dāng zòu qián ān zhù hé gǔ zhì
今既移祼在作乐之前，皇帝诣罍洗奏《干安》，则入门亦当奏《干安》，庶合古制。
qí rù jǐng líng gōng jí nán jiāo wěi mén qǐ rú zhī
其入景灵宫及南郊壝门，乞如之。
qī nián zhēng yuè zhào cóng xié lǜ láng róng zī dào qǐng yú fèng chén kù xuǎn yù zào qìng lìng tài cháng shěn dìng yīn lǜ
七年正月，诏从协律郎荣咨道请，于奉宸库选玉造磬，令太常审定音律。
liù yuè lǐ bù yán qīn jiāo zhī suì xià zhì sì huáng dì qí yú fāng qiū qiǎn zhǒng zǎi shè shì lǐ róng yuè wǔ wèi yi jiā yú cháng sì
六月，礼部言："亲郊之岁，夏至祀皇地祇于方丘，遣冢宰摄事，礼容乐舞谓宜加于常祀。
ér qí lè jù èr shí yuè gōng bǎi wǔ shí yǒu èr wǔ zhě liù shí yǒu sì yǔ cháng suì nán běi jiāo shàng gōng shè shì wú yì wèi zú yǐ chēng qīn chóng zhī yì
而其乐虡二十、乐工百五十有二、舞者六十有四，与常岁南北郊上公摄事无异，未足以称钦崇之意。
qǐ zì jīn zhǔn qīn cí yòng sān shí liù jù gōng rén sān bǎi yǒu liù wǔ rén bǎi èr shí yǒu sì
乞自今准亲祠用三十六虡，工人三百有六，舞人百二十有四。
zhào kě
"诏可。
yuán yòu yuán nián zī dào yòu yán xiān dì zhào chén zhì zào yù qìng jiāng yòng yú miào táng zhī shàng yī jiù tóng biān zhōng yǐ dēng gē
元祐元年，咨道又言："先帝诏臣制造玉磬，将用于庙堂之上，依旧同编钟以登歌。
jīn nián qīn cí míng táng qǐng yòng zhī yǐ zhāng míng shèng diǎn
今年亲祠明堂，请用之，以章明盛典。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
sān nián fàn zhèn lè chéng shàng qí suǒ zhì yuè zhāng sān zhù lǜ shí èr biān zhōng shí èr bó zhōng yī héng yī chǐ yī hú yī xiǎng shí wèi biān qìng shí èr tè qìng yī xiāo dí xūn chí cháo shēng hé shēng gè èr bìng shū jí tú fǎ
三年，范镇乐成，上其所制乐章三、铸律十二、编钟十二、镈钟一、衡一、尺一、斛一，响石为编磬十二、特磬一，箫、笛、埙、篪、巢笙、和笙各二，并书及图法。
dì yǔ tài huáng tài hòu yù yán hé diàn zhào zhí zhèng shì cóng tái gé jiǎng dú guān jiē wǎng guān yān
帝与太皇太后御延和殿，诏执政、侍从、台阁、讲读官皆往观焉。
cì zhèn zhào yuē zhèn wéi chūn qiū zhī hòu lǐ yuè xiān wáng
赐镇诏曰："朕惟春秋之后，礼乐先亡；
qín hàn yǐ lái sháo wǔ jǐn zài
秦、汉以来，《韶》、《武》仅在。
sàn lè gōng yú hé hǎi zhī shàng wǎng ér bù hái
散乐工于河、海之上，往而不还；
pìn xiān shēng yú qí lǔ zhī jiān yǒu mò néng zhì
聘先生于齐、鲁之间，有莫能致。
wèi jìn yǐ xià cáo kuài wú jī
魏、晋以下，曹、郐无讥。
qǐ tú zhèng wèi zhī yīn yǐ zá huá róng zhī qì
岂徒郑、卫之音，已杂华、戎之器。
jiān yǒu zuò zhě yóu cún diǎn xíng
间有作者，犹存典刑。
rán zhū shǔ zhī yī chà huò gōng shāng zhī yì wèi
然铢、黍之一差，或宫、商之易位。
wéi wǒ sì cháo zhī lǎo dú zhī wǔ jiàng zhī fēi
惟我四朝之老，独知五降之非。
shěn shēng zhī yīn yǐ lǜ shēng chǐ
审声知音，以律生尺。
lǎn shī shū zhī lái shàng yuè sǔn jù zhī zài tíng
览诗书之来上，阅簨虡之在廷。
jūn chén tóng guān fù lǎo tài xī
君臣同观，父老太息。
fāng zhào xué shì dài fū lùn qí fǎ gōng shī yǒu sī kǎo qí shēng
方诏学士、大夫论其法，工师、有司考其声。
shàng zhuī xiān dì yí fēng yì sú zhī xīn xià wèi lǎo chén ài jūn yōu guó zhī zhì
上追先帝移风易俗之心，下慰老臣爱君忧国之志。
jiū guān suǒ zuò jiā tàn bù wàng
究观所作，嘉叹不忘。
zhèn wèi lè lùn qí zì xù yuē chén xī wèi lǐ guān cóng zhū rú nán wèn lè zhī chà miù fán shí yú shì
镇为《乐论》，其自叙曰："臣昔为礼官，从诸儒难问乐之差谬，凡十余事。
jué chū wèi xí bù néng bù xiǎo dǐ wǔ
厥初未习，不能不小抵牾。
hòu kǎo zhōu guān wáng zhì sī mǎ qiān shū bān shì zhì de qí fǎ liú tōng guàn chuān xī qǔ jiù shū qù qí dǐ wǔ
后考《周官》、《王制》、司马迁《书》、班氏《志》，得其法，流通贯穿，悉取旧书，去其抵牾。
duó qí yào zuò wéi bā lùn
掇其要，作为八论。
qí lùn lǜ lùn shǔ lùn chǐ lùn liàng lùn shēng qì yán zài lǜ lì zhì
"其《论律》、《论黍》、《论尺》、《论量》、《论声器》，言在《律历志》。
lùn zhōng yuē
《论钟》曰：
fu zhōng zhī zhì zhōu guān fú shì yán zhī shén xiáng ér xùn jiě zhě qí wù yǒu sān ruò yún dài suǒ yǐ jiè qí míng yě jiè zài yú gǔ zhēng wǔ yǒng héng zhī jiān
夫钟之制，《周官·凫氏》言之甚详，而训解者其误有三：若云："带，所以介，其名也介，在于、鼓、钲、舞、甬、衡之间。
jiè yú gǔ zhēng wǔ zhī jiān zé rán fēi zài yǒng héng zhī shàng qí wù yī yě
"介于、鼓、钲、舞之间则然，非在甬、衡之上，其误一也。
yòu yún wǔ shàng xià cù yǐ héng wèi xiū cóng wèi guǎng wǔ guǎng sì fēn
又云："舞，上下促，以横为修，从为广，舞广四分。
jīn yì qù jìng zhī èr fēn yǐ wéi zhī jiān zé wǔ jiān zhī fāng cháng jū xǐ zhī sì yě
"今亦去径之二分以为之间，则舞间之方常居铣之四也。
wǔ jiān fāng sì zé gǔ jiān liù yì qí fāng yě
舞间方四，则鼓间六亦其方也。
gǔ liù zhēng liù wǔ sì jí yán gǔ jiān yǔ wǔ yì xiāng yìng zé gǔ yǔ wǔ jiē liù suǒ yún zhēng liù wǔ sì qí wù èr yě
鼓六、钲六、舞四，即言鼓间与舞佾相应，则鼓与舞皆六，所云"钲六、舞四"，其误二也。
yòu yún gǔ wài èr zhēng wài yī
又云："鼓外二，钲外一。
bǐ jì yǐ zhēng gǔ jiē liù wú hòu báo zhī chà gù cóng ér chuān záo yǐ qiān jiù qí shuō qí wù sān yě
"彼既以钲、鼓皆六，无厚薄之差，故从而穿凿，以迁就其说，其误三也。
jīn chén suǒ zhù biān zhōng shí èr jiē cóng qí lǜ zhī zhǎng gù zhōng kǒu shí zhě qí zhǎng shí liù yǐ wéi zhōng zhī shēn
今臣所铸编钟十二，皆从其律之长，故钟口十者，其长十六以为钟之身。
zhēng zhě zhèng yě jū zhōng zhī zhōng shàng xià jiē bā xià qù èr yǐ wéi zhī gǔ shǎng qù èr yǐ wéi zhī wǔ zé zhēng jū sì ér gǔ yǔ wǔ jiē liù
钲者，正也，居钟之中，上下皆八，下去二以为之鼓，上去二以为之舞，则钲居四而鼓与舞皆六。
shì gù yú gǔ zhēng wǔ zhuàn jǐng luán duì yǒng héng xuán chóng zhōng zhī wén yě zhe yú wài zhě yě
是故于、鼓、钲、舞、篆、景、栾、队、甬、衡、旋虫，钟之文也，著于外者也；
guǎng zhǎng kōng jìng hòu báo dà xiǎo zhōng zhī shù yě qǐ yú nèi zhě yě
广、长、空径、厚、薄、大、小，钟之数也，起于内者也。
ruò fú jīn xī zhī qí yǔ zhù jīn zhī zhuàng lǜ àn zhū jīng chā zhī háo lí zé shēng yǒu gāo xià bù kě bù shěn
若夫金锡之齐与铸金之状率按诸《经》，差之毫厘则声有高下，不可不审。
qí bó zhōng yì yǐ cǐ fǎ ér sì bèi zhī
其镈钟亦以此法而四倍之。
jīn tài cháng zhōng wú dà xiǎo wú hòu báo wú jīn qí yī yǐ huáng zhōng wèi lǜ ér mó yǐ qǔ lǜ zhī hé gù huáng zhōng zuì báo ér qīng
今太常钟无大小、无厚薄、无金齐，一以黄钟为率，而磨以取律之合，故黄钟最薄而轻。
zì dà lǚ yǐ jiàng dié jiā zhòng hòu shì yǐ bēi líng zūn yǐ xiǎo jiā dà qí kě hu
自大吕以降，迭加重厚，是以卑陵尊，以小加大，其可乎？
qiě qīng shēng zhě bú jiàn yú jīng wéi xiǎo xū zhù yún zhōng qìng zhě biān cì zhī èr bā shí liù méi ér zài yī jù wèi zhī dǔ
且清声者不见于《经》，惟《小胥》注云："钟磬者，编次之，二八十六枚而在一虡谓之堵。
zhì táng yòu yǒu shí èr qīng shēng qí shēng yù gāo yóu wéi fēi shì
"至唐又有十二清声，其声愈高，尤为非是。
guó cháo jiù yǒu sì qīng shēng zhì ér fú yòng zhì liú jǐ yòng zhī yǔ zhèng wèi wú yì
国朝旧有四清声，置而弗用，至刘几用之，与郑、卫无异。
lùn qìng yuē
《论磬》曰：
chén suǒ zào biān qìng jiē yǐ zhōu guān qìng shì wéi fǎ ruò huáng zhōng gǔ zhī bó sì cùn wǔ fēn gǔ jiǔ cùn gǔ yī chǐ sān cùn wǔ fēn
臣所造编磬，皆以《周官·磬氏》为法，若黄钟股之博四寸五分，股九寸，鼓一尺三寸五分；
gǔ zhī bó sān cùn ér qí hòu yī cùn qí xián yī chǐ sān cùn wǔ fēn
鼓之博三寸，而其厚一寸，其弦一尺三寸五分。
shí èr qìng gè yǐ qí lǜ zhī zhǎng ér sān fēn sǔn yì zhī rú cǐ qí lǜ yě
十二磬各以其律之长而三分损益之，如此其率也。
jīn zhī shí èr qìng cháng duǎn hòu bó jiē bù yǐ lǜ ér yù qiú qí shēng bù yì yuǎn hu
今之十二磬，长短、厚薄皆不以律，而欲求其声，不亦远乎？
zhōng yǒu qí yě qìng shí yě tiān chéng zhī wù yě
钟有齐也，磬，石也，天成之物也。
yǐ qí lǜ wèi zhī cháng duǎn hòu bó ér qí shēng hé cǐ chū yú zì rán ér shèng rén zhě néng zhī zhī qǔ yǐ wéi fǎ hòu shì qí kě bù kǎo zhèng hu
以其律为之长短、厚薄，而其声和，此出于自然，而圣人者能知之，取以为法，后世其可不考正乎？
kǎo zhèng ér fēi shì zé bù zú wéi fǎ yǐ
考正而非是，则不足为法矣。
tè qìng zé sì bèi qí fǎ ér wèi zhī
特磬则四倍其法而为之。
guó cháo sì tiān de zōng miào jí dà cháo huì gōng jià nèi zhǐ shè bó zhōng wéi hòu miào nǎi yòng tè qìng fēi yě
国朝祀天地、宗庙及大朝会，宫架内止设镈钟，惟后庙乃用特磬，非也。
jīn yǐ shēng fù hòu miào tè qìng suì wèi wú yòng zhī lè
今已升祔后庙，特磬遂为无用之乐。
chén yù qǐ fán gōng jià nèi yú bó zhōng hòu gè jiā tè qìng guì hu jīn shí zhī shēng xiǎo dà xiāng yìng
臣欲乞凡宫架内于镈钟后各加特磬，贵乎金石之声小大相应。
lùn bā yīn yuē
《论八音》曰：
páo tǔ gé mù jīn shí sī zhú shì bā wù zhě zài tiān dì jiān qí tǐ xìng bù tóng ér zhì xiāng lì zhī wù yě
匏、土、革、木、金、石、丝、竹，是八物者，在天地间，其体性不同而至相戾之物也。
shèng rén zhì wèi bā qì mìng zhī shāng zé shāng mìng zhī gōng zé gōng wú yī wù bù tóng zhě
圣人制为八器，命之商则商，命之宫则宫，无一物不同者。
néng shǐ tiān dì zhī jiān zhì xiāng lì zhī wù wú bù tóng cǐ lè suǒ yǐ wèi hé ér bā yīn suǒ yǐ wéi lè yě
能使天地之间至相戾之物无不同，此乐所以为和而八音所以为乐也。
lè xià tài cháng ér yáng jié shàng yán yuán fēng zhōng zhào fàn zhèn liú jǐ yǔ chén xiáng yì jiāo miào dà lè jì chéng ér zòu chēng qí hé xié
乐下太常，而杨杰上言："元丰中，诏范镇、刘几与臣详议郊庙大乐，既成而奏，称其和协。
jīn zhèn xīn dìng lè fǎ pō yǔ lè jú suǒ yì bù tóng
今镇新定乐法，颇与乐局所议不同。
qiě yuè jīng rén zōng mìng zuò shén kǎo ruì duàn zòu zhī jiāo miào cháo tíng gài yǐ jiǔ yǐ qǐ kě yòng zhèn yī shuō ér jù gǎi zhī
且乐经仁宗命作，神考睿断，奏之郊庙、朝廷，盖已久矣，岂可用镇一说而遽改之？
suì zhe yuán yòu lè yì yǐ pò zhèn shuō
"遂著《元祐乐议》以破镇说。
qí yì yuè zhāng yuē
其《议乐章》曰：
guó cháo dà lè suǒ lì qū míng gè yǒu chéng xiàn bù xiāng xiáo zá suǒ yǐ zhòng zhèng míng yě
国朝大乐所立曲名，各有成宪，不相淆杂，所以重正名也。
gù miào shì zhī lè jiē yǐ dà míng zhī rú dà shàn dà rén dà yīng zhī lèi shì yě
故庙室之乐皆以"大"名之，如《大善》、《大仁》、《大英》之类是也。
jīn zhèn yǐ wén míng zhī qǔ xiàn zǔ miào yǐ dà chéng zhī qū jìn huáng dì yǐ wàn suì zhī qū jìn tài huáng tài hòu qí míng wèi zhèng nán yǐ shī yú zōng miào cháo tíng
今镇以《文明》之曲献祖庙，以《大成》之曲进皇帝，以《万岁》之曲进太皇太后，其名未正，难以施于宗庙、朝廷。
yì gōng jià jiā qìng yuē
《议宫架加磬》曰：
zhèn yán guó cháo sì tiān de zōng miào jí dà cháo huì gōng jià nèi zhǐ shè bó zhōng wéi hòu miào nǎi yòng tè qìng fēi yě
镇言："国朝祀天地、宗庙及大朝会，宫架内止设镈钟，惟后庙乃用特磬，非也。
jīn yǐ shēng hòu miào tè qìng suì wèi wú yòng zhī lè yù qǐ fán gōng jià nèi yú bó zhōng hòu gè jiā tè qìng guì hu jīn shí zhī shēng xiǎo dà xiāng yìng
今已升后庙，特磬遂为无用之乐，欲乞凡宫架内于镈钟后各加特磬，贵乎金石之声小大相应。
àn táng liù diǎn tiān zǐ gōng jià zhī lè bó zhōng shí èr biān zhōng shí èr biān qìng shí èr fán sān shí yǒu liù jù zōng miào yǔ diàn tíng tóng
"按《唐六典》：天子宫架之乐，镈钟十二、编钟十二、编磬十二，凡三十有六虡，宗庙与殿庭同。
fán zhōng gōng zhī lè zé yǐ dà qìng dài zhōng yú rú gōng jià zhī zhì
凡中宫之乐，则以大磬代钟，余如宫架之制。
jīn yǐ bó zhōng tè qìng bìng shè zhī zé wèi sì shí bā jià yú gǔ wú fǎ
今以镈钟、特磬并设之，则为四十八架，于古无法。
huáng dì jiāng chū gōng jià zhuàng huáng zhōng zhī zhōng yòu wǔ zhōng jiē yīng
皇帝将出，宫架撞黄钟之钟，右五钟皆应；
huáng dì xìng gōng jià zhuàng ruí bīn zhī zhōng zuǒ wǔ zhōng jiē yīng
皇帝兴，宫架撞蕤宾之钟，左五钟皆应。
wèi wén huáng dì chū rù yǐ tè qìng wèi jié
未闻皇帝出入，以特磬为节。
yì shí liù zhōng qìng yuē
《议十六钟磬》曰：
zhèn wèi qīng shēng bú jiàn yú jīng wéi xiǎo xū zhù yún zhōng qìng zhě biān cì zhī shí liù méi ér zài yī jù wèi zhī dǔ
镇谓："清声不见于《经》，惟《小胥》注云'钟磬者，编次之，十六枚而在一虡谓之堵。
zhì táng yòu yǒu shí èr qīng shēng qí shēng yù gāo yóu wéi fēi shì
'至唐又有十二清声，其声愈高，尤为非是。
guó cháo jiù yǒu sì qīng shēng zhì ér fú yòng zhì liú jǐ yòng zhī yǔ zhèng wèi wú yì
国朝旧有四清声，置而弗用，至刘几用之，与郑、卫无异。
àn biān zhōng biān qìng shí liù qí lái yuǎn yǐ qǐ tú jiàn yú zhōu lǐ xiǎo xū zhī zhù zāi
"按编钟、编磬十六，其来远矣，岂徒见于《周礼·小胥》之注哉？
hàn chéng dì shí qián wéi jùn yú shuǐ bīn de gǔ qìng shí liù méi dì yīn shì chén lǐ yuè yā sòng zhī shēng yǐ fēng huà tiān xià
汉成帝时，犍为郡于水滨得古磬十六枚，帝因是陈礼乐、《雅》《颂》之声，以风化天下。
qí shì zài yú lǐ yuè zhì bù wéi bù xiáng qǐ yīn liú jǐ rán hòu yòng zāi
其事载于《礼乐志》，不为不详，岂因刘几然后用哉？
qiě hàn chéng qín qín wèi cháng zhì zuò lǐ yuè qí chēng gǔ qìng shí liù zhě nǎi èr dì sān wáng zhī yí fǎ yě
且汉承秦，秦未尝制作礼乐，其称古磬十六者，乃二帝、三王之遗法也。
qí wáng pǔ lè nèi biān zhōng biān qìng yǐ qí shēng lǜ tài gāo gē zhě nán zhú gù sì qīng shēng zhì ér fú yòng
其王朴乐内编钟、编磬，以其声律太高，歌者难逐，故四清声置而弗用。
jí shén zōng cháo xià sān lǜ zé sì qīng shēng jiē yòng ér xié xié yǐ
及神宗朝下三律，则四清声皆用而谐协矣。
zhōu lǐ yuē fú shì wèi zhōng bó hòu zhī suǒ zhèn dòng qīng zhuó zhī suǒ yóu chū
《周礼》曰："凫氏为钟，薄厚之所震动，清浊之所由出。
zé qīng shēng qǐ bù jiàn yú jīng zāi
"则清声岂不见于《经》哉？
jīn zhèn yǐ xiāo dí xūn chí cháo shēng hé shēng xiàn yú cháo tíng xiāo bì shí liù guǎn shì sì qīng shēng zài qí jiān yǐ
今镇以箫、笛、埙、篪、巢笙、和笙献于朝廷，箫必十六管，是四清声在其间矣。
zì gǔ wú shí èr guǎn zhī xiāo qǐ xiāo sháo jiǔ chéng zhī lè yǐ yǒu zhèng wèi zhī shēng hu
自古无十二管之箫，岂《箫韶》九成之乐已有郑、卫之声乎？
lǐ bù tài cháng yì yán zhèn lè fǎ zì xì yī jiā zhī xué nán yǐ cān yòng ér lè rú jiù zhì
礼部、太常亦言"镇乐法自系一家之学，难以参用"，而乐如旧制。
sì nián shí èr yuè shǐ mìng dà yuè zhèng yè fáng zhuàn cháo huì èr wǔ yí
四年十二月，始命大乐正叶防撰朝会二舞仪。
wǔ wǔ yuē wēi jiā sì hǎi zhī wǔ
武舞曰《威加四海》之舞：
dì yī biàn wǔ rén qù nán biǎo sān bù zǒng gàn ér lì tīng jǔ lè sān gǔ qián xíng sān bù jí biǎo ér dūn
第一变：舞人去南表三步，总干而立，听举乐，三鼓，前行三步，及表而蹲；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù zhèng lì
再鼓，皆舞，进一步，正立；
zài gǔ jiē chí gàn hé gē xiāng gù zuò měng bēn sù qiáo zhī zhuàng
再鼓，皆持干荷戈，相顾作猛贲速趫之状；
zài gǔ jiē zhuǎn shēn xiàng lǐ yǐ gān gē xiāng jī cì zú bù dòng
再鼓，皆转身向里，以干戈相击刺，足不动；
zài gǔ jiē huí shēn xiàng wài jī cì rú qián
再鼓，皆回身向外，击刺如前；
zài gǔ jiē zhèng lì jǔ shǒu dūn
再鼓，皆正立举手，蹲；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù zhuǎn miàn xiāng xiàng lì
再鼓，皆舞，进一步转面相向立。
gān gē gè zhì yāo
干戈各置腰；
zài gǔ gè qián jìn yǐ zuǒ zú zài qián yòu zú zài hòu zuǒ shǒu zhí gàn dāng qián yòu shǒu zhí gē zài yāo wèi jìn lǚ
再鼓，各前进，以左足在前，右足在后，左手执干当前，右手执戈在腰为进旅；
zài gǔ gè xiāng jī cì
再鼓，各相击刺；
zài gǔ gè tuì shēn fù wèi zhěng qí gàn wèi tuì lǚ
再鼓，各退身复位，整其干为退旅；
zài gǔ jiē zhèng lì dūn
再鼓，皆正立，蹲；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù zhèng lì
再鼓，皆舞，进一步正立；
zài gǔ jiē zhuǎn miàn xiāng xiàng bǐng gàn chí gē zuò zuò
再鼓，皆转面相向，秉干持戈坐作；
zài gǔ gè xiāng jī cì
再鼓，各相击刺；
zài gǔ jiē qǐ shōu qí gān gē wèi kè jié zhī xiàng
再鼓，皆起，收其干戈为克捷之象；
zài gǔ jiē zhèng lì yù jié lè zé dūn
再鼓，皆正立，遇节乐则蹲。
dì èr biàn tīng jǔ lè yī qián dūn
第二变：听举乐，依前蹲；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù zhèng lì
再鼓，皆舞，进一步正立；
zài gǔ jiē zhèng miàn zuò měng bēn qiáo sù zhī zhuàng
再鼓，皆正面，作猛贲趫速之状；
zài gǔ jiē zhuǎn shēn xiàng lǐ xiāng jī cì zú bù dòng
再鼓，皆转身向里相击刺，足不动；
zài gǔ gè zhuǎn shēn xiàng wài jī cì rú qián
再鼓，各转身向外击刺如前；
zài gǔ jiē zhèng lì dūn
再鼓，皆正立，蹲；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù chén qí gān gē zuǒ yòu xiāng gù wèi měng bēn qiáo sù zhī zhuàng
再鼓，皆舞，进一步，陈其干戈，左右相顾为猛贲趫速之状；
zài gǔ jiē bìng rù xíng yǐ bā wèi sì
再鼓，皆并入行，以八为四；
zài gǔ jiē liǎng liǎng duì xiāng jī cì
再鼓，皆两两对相击刺；
zài gǔ jiē huí yì háng liè zuǒ zài yòu yòu zài zuǒ zài gǔ jiē jǔ shǒu dūn
再鼓，皆回，易行列，左在右，右在左，再鼓，皆举手，蹲；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù zhèng lì
再鼓，皆舞，进一步正立；
zài gǔ gè fēn zuǒ yòu
再鼓，各分左右；
zài gǔ gè yáng qí gān gē
再鼓，各扬其干戈；
zài gǔ jiāo xiāng jī cì
再鼓，交相击刺；
zài gǔ jiē zǒng gàn zhèng lì yù jié lè zé dūn
再鼓，皆总干正立，遇节乐则蹲。
dì sān biàn tīng jǔ lè zé dūn
第三变：听举乐则蹲；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù zhuǎn ér xiāng xiàng zài gǔ zhěng gān gē yǐ xiàng dēng tái jiǎng wǔ
再鼓，皆舞，进一步转而相向，再鼓，整干戈以象登台讲武；
zài gǔ jiē jī cì yú dōng nán
再鼓，皆击刺于东南；
zài gǔ jiē àn dùn jǔ gē dōng nán xiàng ér wàng yǐ xiàng zhāng quán fèng tǔ
再鼓，皆按盾举戈，东南向而望，以象漳、泉奉土；
zài gǔ jiē jī cì yú zhèng nán
再鼓，皆击刺于正南；
zài gǔ jiē àn dùn jǔ gē nán xiàng ér wàng yǐ xiàng kàng yuè lái cháo zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù zhèng lì
再鼓，皆按盾举戈，南向而望，以象杭、越来朝，再鼓，皆舞，进一步正立；
zài gǔ jiē jī cì yú xī běi
再鼓，皆击刺于西北；
zài gǔ jiē àn dùn jǔ gē xī běi xiàng ér wàng yǐ xiàng kè tiǎn bìng fén
再鼓，皆按盾举戈，西北向而望，以象克殄并、汾；
zài gǔ jiē jī cì yú zhèng xi
再鼓，皆击刺于正西；
zài gǔ jiē àn dùn jǔ gē xī xiàng ér wàng yǐ xiàng sù qīng yín xià
再鼓，皆按盾举戈，西向而望，以象肃清银、夏；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù zhèng guì yòu xī zhì de zuǒ zú wēi qǐ
再鼓，皆舞，进一步正跪，右膝至地，左足微起；
zài gǔ jiē zhì gān gē yú de gè gǒng qí shǒu xiàng qí bù yòng
再鼓，皆置干戈于地，各拱其手，象其不用；
zài gǔ jiē zuǒ yòu wǔ dǎo xiàng yǐ wén zhǐ wǔ zhī yì
再鼓，皆左右舞蹈，象以文止武之意；
zài gǔ jiē jiù bài shōu qí gān gē qǐ ér gōng lì
再鼓，皆就拜，收其干戈，起而躬立；
zài gǔ jiē wǔ tuì gǔ jǐn jí zhǐ yǐ xiàng bīng hái zhèn lǚ
再鼓，皆舞，退，鼓尽即止，以象兵还振旅。
wén wǔ yuē huà chéng tiān xià zhī wǔ
文舞曰《化成天下》之舞：
dì yī biàn wǔ rén lì nán biǎo zhī nán tīng jǔ lè zé dūn
第一变：舞人立南表之南，听举乐则蹲；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù zhèng lì
再鼓，皆舞，进一步正立；
zài gǔ jiē shāo qián ér zhèng yī hé shǒu zì xià ér shàng
再鼓，皆稍前而正揖，合手自下而上；
zài gǔ jiē zuǒ gù zuǒ yī
再鼓，皆左顾左揖；
zài gǔ jiē yòu gù yòu yī
再鼓，皆右顾右揖；
zài gǔ jiē kāi shǒu dūn
再鼓，皆开手，蹲；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù zhèng lì
再鼓，皆舞，进一步正立；
zài gǔ jiē shǎo què shēn chū cí hé shǒu zì shàng ér xià
再鼓，皆少却身，初辞，合手自上而下；
zài gǔ jiē yòu gù yǐ yòu shǒu zài qián zuǒ shǒu tuī hòu wèi zài cí
再鼓，皆右顾，以右手在前、左手推后为再辞；
zài gǔ jiē zuǒ gù yǐ zuǒ shǒu zài qián yòu shǒu tuī chū wèi gù cí
再鼓，皆左顾，以左手在前，右手推出为固辞；
zài gǔ jiē hé shǒu dūn
再鼓，皆合手，蹲；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù zhèng lì
再鼓，皆舞，进一步正立；
zài gǔ jiē fǔ shēn xiāng gù chū qiān hé shǒu dāng xiōng
再鼓，皆俯身相顾，初谦，合手当胸；
zài gǔ jiē yòu cè shēn zuǒ chuí shǒu wèi zài qiān
再鼓，皆右侧身、左垂手为再谦；
zài gǔ jiē zuǒ cè shēn yòu chuí shǒu wèi sān qiān
再鼓，皆左侧身、右垂手为三谦；
zài gǔ jiē gōng ér shòu zhī yù jié lè zé dūn
再鼓，皆躬而授之，遇节乐则蹲。
dì èr biàn tīng jǔ lè zé dūn
第二变：听举乐则蹲；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù zhuǎn miàn xiāng xiàng
再鼓，皆舞，进一步转面相向；
zài gǔ jiē shāo qián xiāng yī
再鼓，皆稍前相揖；
zài gǔ jiē zuǒ gù zuǒ yī
再鼓，皆左顾左揖；
zài gǔ kāi shǒu dūn zhèng lì
再鼓，开手，蹲，正立；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù fù xiāng xiàng
再鼓，皆舞，进一步，复相向；
zài gǔ jiē què shēn wéi chū cí
再鼓，皆却身为初辞；
zài gǔ jiē wǔ cí rú shàng yí
再鼓，皆舞，辞如上仪；
zài gǔ jiē zài cí
再鼓，皆再辞；
zài gǔ jiē gù cí
再鼓，皆固辞；
zài gǔ jiē hé shǒu dūn zhèng lì
再鼓，皆合手，蹲，正立；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù
再鼓，皆舞，进一步；
zài gǔ xiāng xiàng
再鼓，相向；
zài gǔ jiē gù wèi chū qiān
再鼓，皆顾为初谦；
zài gǔ jiē zài qiān
再鼓，皆再谦；
zài gǔ jiē sān qiān
再鼓，皆三谦；
zài gǔ jiē gōng ér shòu zhī zhèng lì yù jié lè zé dūn
再鼓，皆躬而授之，正立，遇节乐则蹲。
dì sān biàn tīng jǔ lè zé dūn
第三变：听举乐则蹲；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù liǎng liǎng xiāng xiàng
再鼓，皆舞，进一步两两相向；
zài gǔ jiē xiāng qū yī
再鼓，皆相趋揖；
zài gǔ jiē zuǒ yī rú shàng
再鼓，皆左揖如上；
zài gǔ jiē yòu yī
再鼓，皆右揖；
zài gǔ jiē kāi shǒu dūn zhèng lì
再鼓，皆开手，蹲，正立；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù fù xiāng xiàng
再鼓，皆舞，进一步，复相向；
zài gǔ jiē què shēn chū cí
再鼓，皆却身初辞；
zài gǔ jiē zài cí
再鼓，皆再辞；
zài gǔ jiē gù cí
再鼓，皆固辞；
zài gǔ jiē hé shǒu dūn zhèng lì
再鼓，皆合手，蹲，正立；
zài gǔ jiē wǔ jìn yī bù liǎng liǎng xiāng xiàng
再鼓，皆舞，进一步两两相向；
zài gǔ jiē xiāng gù chū qiān
再鼓，皆相顾初谦；
zài gǔ jiē zài qiān
再鼓，皆再谦；
zài gǔ jiē sān qiān gōng ér shòu zhī zhèng lì jié lè zé dūn
再鼓，皆三谦，躬而授之，正立，节乐则蹲。
fán èr wǔ zhui biǎo qì jí yǐn wǔ zhèn zuò bìng yǔ dà jì sì zhī wǔ tóng
凡二舞缀表器及引舞振作，并与大祭祀之舞同。
xié lǜ láng chén yí àn yuè yǐ wèi jié zòu xiáng bèi zì shì cháo huì zé yòng zhī
协律郎陈沂按阅，以谓节奏详备，自是朝会则用之。
bā nián tài cháng bó shì sūn è yán chén cháng fèng shè jì zhī cí qīn dǔ chén shè chū yí qí quē lüè ér bù bèi tuì ér kǎo yuán yòu sì yí nǎi yǔ suǒ qīn jiàn zhě hé yān
八年，太常博士孙谔言："臣尝奉社稷之祠，亲睹陈设，初疑其阙略而不备，退而考元祐祀仪，乃与所亲见者合焉。
qí dēng gē zhī lè suī yǒu zhōng qìng sǔn jù bó fǔ zhù yǔ zhī shǔ dú chén tài shè tán shàng ér tài jì quē yān
其登歌之乐，虽有钟、磬、簨虡、搏拊、柷敔之属，独陈太社坛上，而太稷阙焉。
fu gōng jià bù bèi fēi suǒ yǐ zhòng shè jì yě
夫宫架不备，非所以重社稷也。
zhōu guān zhì jì sì zhī fǎ zé yǒu líng gǔ yǐ gǔ zhī yǒu chóu bō wǔ yǐ wǔ zhī yǒu tài cù yìng zhōng xián chí yǐ jí qí gē wǔ zhī jié cǐ lè wén zhī bèi yě
《周官》制祭祀之法，则有灵鼓以鼓之，有帱帗舞以舞之，有太簇、应钟、《咸池》以极其歌舞之节，此乐文之备也。
táng shè jì yòng èr shí jià zhì yú kāi yuán yì xún sān dài zhī yí fǎ yú tán zhī běi gōng jià bèi chén bié yì tiān shén zhōng jiàn líng gǔ gē zhōng gē jù gè shè èr tán xià wǔ shàng gē hé qí shèng yě
唐社稷用二十架，至于开元，亦循三代之遗法，于坛之北，宫架备陈，别异天神，中建灵鼓，歌钟、歌虡各设二坛，下舞上歌，何其盛也！
chén jī kǎo diǎn lǐ fán jì tài shè tài jì yi fǎng zhōu guān jí kāi yuán lǐ wén yú tán zhī běi bèi shè gōng jià zhōng páo zhú gè liè èr tán nán jià zhī nèi gèng zhí líng gǔ
臣稽考典礼，凡祭太社、太稷，宜仿《周官》及《开元礼》文，于坛之北备设宫架，钟、匏、竹各列二坛，南架之内，更植灵鼓。
yú shì jí shì cóng lǐ guān yì zēng jì tán lè ér tiān yòng gōng jià zhī shuō bù xíng
"于是集侍从、礼官议增稷坛乐，而添用宫架之说不行。
yuán fú yuán nián shí yī yuè zhào dēng gē zhōng qìng bìng yī yuán fēng zhào zhǐ fù xiān dì lè zhì yě
元符元年十一月，诏登歌、钟、磬并依元丰诏旨，复先帝乐制也。
èr nián zhēng yuè zhào qián xìn zhōu sī fǎ cān jūn wú liáng fǔ àn xié yīn lǜ gǎi zào qín sè jiào xí dēng gē yǐ tài cháng shǎo qīng zhāng shāng yīng jiàn qí zhī lè gù yě
二年正月，诏前信州司法参军吴良辅按协音律，改造琴瑟，教习登歌，以太常少卿张商英荐其知乐故也。
chū liáng fǔ zài yuán fēng zhōng shàng lè shū wǔ juǎn qí shū fēn wéi sì lèi yǐ wèi tiān dì zhào fēn qì shù yuán dìng
初，良辅在元丰中上《乐书》五卷，其书分为四类，以谓："天地兆分，气数爰定。
lǜ jué qì shù tōng zhī yǐ shēng
律厥气数，通之以声。
yú shì zhuàn shì lǜ
于是撰《释律》。
lǜ wèi jīng shēng wèi wěi
律为经，声为纬。
lǜ yǐ shēng wéi wén shēng yǐ lǜ wèi zhì
律以声为文，声以律为质。
xuán xiāng wéi gōng qī yīn yùn shēng
旋相为宫，七音运生。
yú shì zhuàn shì shēng
于是撰《释声》。
shēng shēng yú rì lǜ shēng yú chén gù jīng zhī yǐ liù lǜ wěi zhī yǐ wǔ shēng
声生于日，律生于辰，故经之以六律，纬之以五声。
shēng lǜ xiāng xié hé ér wú guāi
声律相协，和而无乖。
bō zhī bā yīn bā yīn yǐ shēng
播之八音，八音以生。
yú shì zhuàn shì yīn
于是撰《释音》。
sì wù jiān cǎi bā qì yǐ chéng
四物兼采，八器以成。
dù shù shī shè xiàng yǐn yú xíng
度数施设，象隐于形。
kǎo qì lùn yì dào dé yǐ míng
考器论义，道德以明。
yú shì zhuàn shì qì
于是撰《释器》。
lèi gè yǒu tiáo fán sì shí sì piān dà dǐ kǎo zhī jīng zhuàn jīng yǐ jiǎng sī pō yì yú lè lǐ wén duō gù fú zhe yān
"类各有条，凡四十四篇，大抵考之经传，精以讲思，颇益于乐理，文多，故弗著焉。
chóng níng yuán nián zhào zǎi chén zhì liáo shǔ jiǎng yì dà zhèng
崇宁元年，诏宰臣置僚属，讲议大政。
yǐ dà lè zhī zhì é miào cán quē tài cháng yuè qì bì huài qín sè zhì dù cēn cī bù tóng xiāo dí zhī shǔ yuè gōng zì bèi měi dà hé lè shēng yùn xiáo zá ér jiē shī zhī tài gāo
以大乐之制讹缪残阙，太常乐器弊坏，琴瑟制度参差不同，箫笛之属乐工自备，每大合乐，声韵淆杂，而皆失之太高。
zhēng zhù yuán qín jìn zhī lè yě nǎi liè yú qín sè zhī jiān
筝、筑、阮，秦、晋之乐也，乃列于琴、瑟之间；
xióng pí àn liáng duò zhī zhì yě nǎi shè yú gōng jià zhī wài
熊罴按，梁、隋之制也，乃设于宫架之外。
shēng bù yòng páo wǔ bù xiàng chéng qū bù xié pǔ
笙不用匏，舞不象成，曲不协谱。
yuè gōng lǜ nóng fū shì gǔ yù jì sì cháo huì zé zhuī hū yú qiān mò lǘ yán zhī zhōng jiào xí wú chéng méng bù zhī yīn
乐工率农夫、市贾，遇祭祀朝会则追呼于阡陌、闾阎之中，教习无成，瞢不知音。
yì lè zhī chén yǐ yuè jīng sàn wáng wú suǒ jù yī
议乐之臣以《乐经》散亡，无所据依。
qín hàn zhī hòu zhū rú zì xiāng fēi yì bù zú qǔ fǎ
秦、汉之后，诸儒自相非议，不足取法。
nǎi bó qiú zhī yīn zhī shì ér wèi hàn jīn zhī míng dá yú shàng yān
乃博求知音之士，而魏汉津之名达于上焉。
hàn jīn zhì shì nián jiǔ shí yú yǐ běn shèng yuán bīng shì zì yún jū xī shǔ shī shì táng xiān rén li liáng shòu dǐng lè zhī fǎ
汉津至是年九十余矣，本剩员兵士，自云居西蜀，师事唐仙人李良，授鼎乐之法。
huáng yòu zhōng hàn jīn yǔ fáng zhù yǐ shàn lè bèi jiàn jì zhì shǔ lǜ yǐ chéng yuán yì shǐ fēi qí shuō hàn jīn bù dé shēn qí suǒ xué
皇祐中，汉津与房庶以善乐被荐，既至，黍律已成，阮逸始非其说，汉津不得伸其所学。
hòu yì zhī lè bù yòng nǎi tuì yǔ hàn jīn yì zhǐ chǐ zuò shū èr piān xù shù zhǐ fǎ
后逸之乐不用，乃退与汉津议指尺，作书二篇，叙述指法。
hàn jīn cháng chén yú tài cháng yuè gōng dàn gǎi zuò jiē bù zhǔ qí shuō
汉津尝陈于太常，乐工惮改作，皆不主其说。
huò wèi hàn jīn jiù cháng zhí yì yú fàn zhèn jiàn qí zhì zuò lüè qǔ zhī cài jīng shén qí shuō ér tuō yú li liáng
或谓汉津旧尝执役于范镇，见其制作，略取之，蔡京神其说而托于李良。
èr nián jiǔ yuè lǐ bù yuán wài láng chén yáng shàng suǒ zhuàn lè shū èr bǎi juǎn mìng lǐ bù shàng shū hé zhí zhōng kàn xiáng yǐ wèi yáng yù kǎo dìng yīn lǜ yǐ zhèng zhōng shēng yuàn sòng jiǎng yì sī lìng zhī yīn lǜ zhě cān yàn xíng zhī
二年九月，礼部员外郎陈旸上所撰《乐书》二百卷，命礼部尚书何执中看详，以谓旸欲考定音律，以正中声，愿送讲议司，令知音律者参验行之。
yáng zhī lùn yuē hàn jīn lùn lè yòng jīng fáng èr biàn sì qīng
旸之论曰："汉津论乐，用京房二变、四清。
gài wǔ shēng shí èr lǜ lè zhī zhèng yě
盖五声十二律，乐之正也；
èr biàn sì qīng lè zhī dù yě
二变、四清，乐之蠹也。
èr biàn yǐ biàn gōng wèi jūn sì qīng yǐ huáng zhōng qīng wèi jūn
二变以变宫为君，四清以黄钟清为君。
shì yǐ shí zuò gù kě biàn yě ér jūn bù kě biàn
事以时作，固可变也，而君不可变；
tài cù dà lǚ jiā zhōng huò kě fēn yě ér huáng zhōng bù kě fēn
太簇、大吕、夹钟，或可分也，而黄钟不可分。
qǐ gǔ rén suǒ wèi zūn wú èr shàng zhī zhǐ zāi
岂古人所谓尊无二上之旨哉？
rén chén zhào yuē zhèn wéi lóng lǐ zuò yuè shí zhì nèi xiū wài zhī xiān wù sǔn yì shù zuò qí gǎn hòu hu
"壬辰，诏曰："朕惟隆礼作乐，实治内修外之先务，损益述作，其敢后乎？
qí lìng jiǎng yì sī guān xiáng qiú lì dài lǐ yuè yán gé zhuó gǔ jīn zhī yi xiū wéi diǎn xùn yǐ yí yǒng shì zhì ān shàng zhì mín zhī zhì dé zhe yí fēng yì sú zhī měi huà nǎi chēng zhèn zī zōu zhī yì yān
其令讲议司官详求历代礼乐沿革，酌古今之宜，修为典训，以贻永世，致安上治民之至德，著移风易俗之美化，乃称朕咨诹之意焉。
sān nián zhēng yuè hàn jīn yán yuē chén wén huáng dì yǐ sān cùn zhī qì míng wéi xián chí qí lè yuē dà juàn sān sān ér jiǔ nǎi wèi huáng zhōng zhī lǜ
三年正月，汉津言曰："臣闻黄帝以三寸之器名为《咸池》，其乐曰《大卷》，三三而九，乃为黄钟之律。
yǔ xiào huáng dì zhī fǎ yǐ shēng wèi lǜ yǐ shēn wéi dù yòng zuǒ shǒu zhōng zhǐ sān jié sān cùn wèi zhī jūn zhǐ cái wèi gōng shēng zhī guǎn
禹效黄帝之法，以声为律，以身为度，用左手中指三节三寸，谓之君指，裁为宫声之管；
yòu yòng dì sì zhǐ sān jié sān cùn wèi zhī chén zhǐ cái wèi shāng shēng zhī guǎn
又用第四指三节三寸，谓之臣指，裁为商声之管；
yòu yòng dì wǔ zhǐ sān jié sān cùn wèi zhī wù zhǐ cái wèi yǔ shēng zhī guǎn
又用第五指三节三寸，谓之物指，裁为羽声之管。
dì èr zhǐ wèi mín wèi jiǎo dà zhǐ wéi shì wèi zhēng mín yǔ shì jūn chén zhì zhī yǐ wù yǎng zhī gù bù yòng wèi cái guǎn zhī fǎ
第二指为民、为角，大指为事、为征，民与事，君臣治之，以物养之，故不用为裁管之法。
de sān zhǐ hé zhī wèi jiǔ cùn jí huáng zhōng zhī lǜ dìng yǐ
得三指合之为九寸，即黄钟之律定矣。
huáng zhōng dìng yú lǜ cóng ér shēng yān
黄钟定，余律从而生焉。
chén jīn yù qǐng dì zhōng zhǐ dì sì zhǐ dì wǔ zhǐ gè sān jié xiān zhù jiǔ dǐng cì zhù dì zuò dà zhōng cì zhù sì yùn qīng shēng zhōng cì zhù èr shí sì qì zhōng rán hòu jūn xián cái guǎn wèi yī dài zhī lè zhì
臣今欲请帝中指、第四指、第五指各三节，先铸九鼎，次铸帝坐大钟，次铸四韵清声钟，次铸二十四气钟，然后均弦裁管，为一代之乐制。
qí hòu shí sān nián dì yī rì hū mèng rén yán lè chéng ér fèng huáng bù zhì hu
其后十三年，帝一日忽梦人言："乐成而凤凰不至乎！
gài fēi dì zhǐ yě
盖非帝指也。
dì wù dà huǐ tàn wèi chóng níng chū zuò yuè qǐng wú zhǐ cùn ér nèi shì huáng jīng chén zhí wèi dì zhǐ bù kě shì wài rén dàn yǐn wú shǒu lüè bǐ dù zhī yuē cǐ shì yě
"帝寤，大悔叹，谓："崇宁初作乐，请吾指寸，而内侍黄经臣执谓'帝指不可示外人'，但引吾手略比度之，曰：'此是也。
gài fēi rén suǒ zhī
'盖非人所知。
jīn shén gào zhèn rú cǐ qiě nài hé
今神告朕如此，且奈何？
yú shì zài chū zhōng zhǐ cùn fù cài jīng mì mìng liú bǐng shì zhī
"于是再出中指寸付蔡京，密命刘昺试之。
shí bǐng zhōng nì hàn jīn chū shuō dàn yǐ qí qián yì wèi dù zuò yī cháng dí shàng zhī
时昺终匿汉津初说，但以其前议为度，作一长笛上之。
dì zhǐ cùn jì cháng yú jiù ér cháng dí dài bù kě yì yǐ dòng rén guān tīng yú shì suì zhǐ
帝指寸既长于旧，而长笛殆不可易，以动人观听，于是遂止。
gài jīng zhī zǐ tāo yún
盖京之子绦云。
qiū qī yuè jǐng zhōng chéng
秋七月，景钟成。
jǐng zhōng zhě huáng zhōng zhī suǒ zì chū yě
景钟者，黄钟之所自出也。
chuí zé wèi zhōng yǎng zé wèi dǐng
垂则为钟，仰则为鼎。
dǐng zhī dà zhōng yú jiǔ hú zhōng shēng suǒ jí
鼎之大，终于九斛，中声所极。
zhì liàn yù xiè rù yú tóng qí jīng chún zhī zhì yīn yùn qīng yuè
制炼玉屑，入于铜齐，精纯之至，音韵清越。
qí gāo jiǔ chǐ gǒng yǐ jiǔ lóng wéi tiān zǐ qīn jiāo nǎi yòng zhī
其高九尺，拱以九龙，惟天子亲郊乃用之。
lì yú gōng jià zhī zhōng yǐ wéi jūn wéi
立于宫架之中，以为君围。
yú shì mìng hàn lín xué shì chéng zhǐ zhāng kāng guó wèi zhī míng
于是命翰林学士承旨张康国为之铭。
qí wén yuē tiān zào wǒ sòng wū mù bù yǐ
其文曰："天造我宋，于穆不已。
sì fāng lái hé shí yǒu èr jì
四方来和，十有二纪。
lè xiàng jué chéng wéi qí shí yǐ
乐象厥成，维其时矣。
dí wéi yǒu xià dù zì yǔ qǐ
迪惟有夏，度自禹起。
wǒ lóng shòu zhī tiān dì yī zhǐ
我龙受之，天地一指。
yú lùn jǐng zhōng zhōng shēng suǒ zhǐ
于论景钟，中声所止。
yǒu zuò yú sī wú xí yú bǐ
有作于斯，无袭于彼。
jiǔ jiǔ yǐ shēng lǜ lǚ gēn dǐ
九九以生，律吕根柢。
wéi cǐ jǐng zhōng fēi yǎn fēi chǐ
维此景钟，非弇非侈。
zài sòng zhī tíng yì rán zhōng zhì
在宋之庭，屹然中峙。
tiān zǐ wàn nián jì duō shòu zhǐ
天子万年，既多受祉。
wéi cǐ jǐng zhōng shàng dì mìng ěr
维此景钟，上帝命尔。
qí chéng yī hé yǐ yàn yì zi
其承伊何，以燕翼子。
yǒng yán bǎo zhī sòng lè zhī shǐ
永言宝之，宋乐之始。