宋史 · 脱脱 · Chapter 14 of 496

本纪·卷十四

PinyinModern Translation
Size

shén zōng yī

○神宗一

shén zōng shào tiān fǎ gǔ yùn dé jiàn gōng yīng wén liè wǔ qīn rén shèng xiào huáng dì huì xū yīng zōng zhǎng zǐ mǔ yuē xuān rén shèng liè huáng hòu gāo shì

神宗绍天法古运德建功英文烈武钦仁圣孝皇帝,讳顼,英宗长子,母曰宣仁圣烈皇后高氏。

qìng lì bā nián sì yuè wù yín shēng yú pú wáng gōng xiáng guāng zhào shì qún shǔ tǔ wǔ sè qì chéng yún

庆历八年四月戊寅生于濮王宫,祥光照室,群鼠吐五色气成云。

bā yuè cì míng zhòng jīn xián

八月, 赐名仲钅咸。

shòu lǜ fǔ fù lǜ sān qiān zhì yòu qiān niú wèi jiāng jūn

授率府副率,三迁至右千牛卫将军。

jiā yòu bā nián shì yīng zōng rù jū qìng níng gōng cháng mèng shén rén pěng zhī dēng tiān

嘉祐八年,侍英宗入居庆宁宫, 尝梦神人捧之登天。

yīng zōng jí wèi shòu ān zhōu guān chá shǐ fēng guāng guó gōng

英宗即位,授安州观察使,封光国公。

shì nián wǔ yuè rén xū shòu jīng yú dōng gōng

是年五月壬戌,受经于东宫。

dì lóng zhǔn lóng yán dòng zhǐ jiē yǒu cháng dù

帝隆准龙颜,动止皆有常度。

ér tiān xìng hào xué qǐng wèn zhì rì yàn wàng shí yīng zōng cháng qiǎn nèi shì zhǐ zhī

而天性好学,请问至日晏忘食,英宗常遣内侍止之。

dì zhèng yì guān gǒng shǒu suī dà shǔ wèi cháng yòng shàn

帝正衣冠拱手,虽大暑,未尝用扇。

shì jiǎng wáng táo rù shì dì lǜ dì hào bài zhī

侍讲王陶入侍,帝率弟颢拜之。

jiǔ yuè jiā zhōng wǔ jūn jié dù shǐ tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì fēng huái yáng jùn wáng gǎi jīn huì

九月, 加忠武军节度使、同中书门下平章事,封淮阳郡王,改今讳。

zhì píng yuán nián liù yuè jìn fēng yǐng wáng

治平元年六月,进封颍王。

sān nián sān yuè nà gù xiāng xiàng mǐn zhōng sūn nǚ wèi fū rén

三年三月,纳故相向敏中孙女为夫人。

shí yuè yīng zōng bù yù dì yǐn rén zōng gù shì qǐng liǎng rì yī yù ěr yīng gé jiǎng dú yǐ ān rén xīn

十月,英宗不豫,帝引仁宗故事,请两日一御迩英阁讲读,以安人心。

shí èr yuè rén yín lì wèi huáng tài zǐ

十二月壬寅,立为皇太子。

sì nián zhēng yuè dīng sì yīng miào bēng dì jí huáng dì wèi

四年正月丁巳,英庙崩,帝即皇帝位。

wù wǔ shè tiān xià cháng shè suǒ bù yuán zhě

戊午,赦天下常赦所不原者。

qiǎn féng xíng jǐ gào āi yú liáo

遣冯行己告哀于辽。

jǐ wèi zūn huáng tài hòu yuē tài huáng tài hòu huáng hòu yuē huáng tài hòu

己未,尊皇太后曰太皇太后,皇后曰皇太后。

mìng zǎi xiàng hán qí wéi shān líng shǐ

命宰相韩琦为山陵使。

xīn yǒu qiǎn sūn tǎn děng gào jí wèi yú liáo yǐ dà xíng huáng dì zhào cì xià guó zhǔ jí xī fān gū sī luō

辛酉,遣孙坦等告即位于辽,以大行皇帝诏赐夏国主及西蕃唃厮啰。

bǐng yín qún chén biǎo sān shàng shǐ yù yíng yáng mén wò diàn tīng zhèng

丙寅,群臣表三上,始御迎阳门幄殿听政。

nèi yī shì xiān dì jí zhě jiē zuò bù jǐn biǎn zhī

内医侍先帝疾者,皆坐不谨贬之。

zhào dōng píng jùn wáng yǔn bì xiāng yáng jùn wáng yǔn liáng cháo shuò wàng

诏东平郡王允弼、襄阳郡王允良朝朔望。

yǐ wú kuí zhōng sàng fù shòu shū mì fù shǐ

以吴奎终丧,复授枢密副使。

wù chén

戊辰,

yǐ hán qí shǒu sī kōng jiān shì zhōng

以韩琦守司空兼侍中,

céng gōng liàng xíng mén xià shì láng jiān lì bù shàng shū jìn fēng yīng guó gōng

曾公亮行门下侍郎兼吏部尚书、进封英国公,

wén yàn bó xíng shàng shū zuǒ pú yè jiǎn jiào sī tú jiān zhōng shū lìng

文彦博行尚书左仆射、检校司徒兼中书令,

fù bì gǎi wǔ níng jūn jié dù shǐ jìn fēng zhèng guó gōng

富弼改武宁军节度使、进封郑国公,

cáo yì gǎi zhāo qìng jūn jié dù shǐ jiǎn jiào tài fù

曹佾改昭庆军节度使、检校太傅,

zhāng biàn gǎi hé yáng sān chéng jié dù shǐ

张昪改河阳三城节度使,

zōng è tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

宗谔同中书门下平章事,

gǎi jí qìng jūn jié dù shǐ jiǎn jiào shàng shū zuǒ pú yè

改集庆军节度使、检校尚书左仆射,

ōu yáng xiū zhào gài bìng jiā shàng shū zuǒ chéng

欧阳修、赵概并加尚书左丞,

réng cān zhī zhèng shì

仍参知政事,

chén shēng zhī wèi hù bù shì láng

陈升之为户部侍郎,

lǚ gōng bì wèi xíng bù shì láng

吕公弼为刑部侍郎,

yǔn bì yǔn liáng bìng jiā shǒu tài bǎo

允弼、允良并加守太保,

dì dōng yáng jùn wáng hào jìn fēng chāng wáng

弟东阳郡王颢进封昌王,

hù guó gōng yūn jìn fēng lè ān jùn wáng

鄠国公𫖳进封乐安郡王。

qún chén jìn zhì yǒu chà

群臣进秩有差。

èr yuè yǐ yǒu chū yù zǐ chén diàn

二月乙酉,初御紫宸殿。

lì xiàng shì wèi huáng hòu

立向氏为皇后。

dīng hài zhào rù nèi nèi shì shěng huáng chéng sī hé fù zòu shì bìng zhí tiáo fù zòu

丁亥,诏入内内侍省、皇城司合覆奏事并执条覆奏。

wù zǐ jìn fēng jiāo zhǐ jùn wáng li rì zūn wèi nán píng wáng

戊子,进封交阯郡王李日尊为南平王。

jiā miǎo chuān shǒu lǐng dǒng zhān jiǎn jiào tài bǎo

加邈川首领董毡检校太保。

zhào shān líng suǒ xū yīng wěi sān sī zhuǎn yùn sī jì zhì wú zhé rǎo mín

诏山陵所须,应委三司、转运司计置,毋辄扰民。

zhào tí jǔ yī guān yuàn shì kān zhěn yù mài zhě liù rén

诏提举医官院试堪诊御脉者六人。

gēng yín yǐ sì yuè shí rì wèi tóng tiān jié

庚寅,以四月十日为同天节。

xīn mǎo bái hóng guàn rì

辛卯,白虹贯日。

rén chén zhào gōng zhǔ xià jià zhě xíng jiàn jiù gū lǐ

壬辰,诏公主下嫁者行见舅姑礼。

jiǎ chén xī fān shǒu lǐng yè luō bō jiū lìng jié èr rén yòu fán bù sān bǎi yú zhàng tóu xià guó bǔ huò zhǎn zhī yǐ xùn

甲辰,西蕃首领拽罗钵、鸠令结二人诱蕃部三百余帐投夏国,捕获,斩之以徇。

sān yuè rén zǐ cáo yì jiā jiǎn jiào tài wèi jiān shì zhōng

三月壬子,曹佾加检校太尉兼侍中。

cì lǐ bù jìn shì jí dì chū shēn sì bǎi liù shí yī rén

赐礼部进士及第、出身四百六十一人。

jiǎ yín shǎn xī xuān fǔ shǐ guō kuǐ tǎo fán bù dǎng lìng zhēng děng píng zhī

甲寅,陕西宣抚使郭逵讨蕃部党令征等,平之。

cì chāng wáng hào gōng shǐ qián suì wàn mín bàn gěi zhī

赐昌王颢公使钱岁万缗,半给之。

bǐng chén chāng wáng hào lè ān jùn wáng yūn qǐ jiě guān xíng fú bù xǔ

丙辰,昌王颢、乐安郡王𫖳乞解官行服,不许。

guǐ hài zhào rù nèi nèi shì shěng guān yǐ jīng shòu shèng jié rèn zi zhě tóng tiān jié quán ba zòu jiàn

癸亥,诏入内内侍省官已经寿圣节任子者,同天节权罢奏荐。

rén shēn ōu yáng xiū ba zhī bó zhōu

壬申,欧阳修罢知亳州。

guǐ yǒu wú kuí cān zhī zhèng shì

癸酉,吴奎参知政事。

yǐ hài yǔn liáng hōng

乙亥,允良薨。

rùn yuè guǐ wèi tài bái zhòu jiàn

闰月癸未,太白昼见。

jiǎ shēn xià guó zhǔ liàng zuò qiǎn shǐ xiè zuì

甲申,夏国主谅祚遣使谢罪。

xīn mǎo zhào qí mì dēng huá bīn yào fū jiàng rùn wù hǎi sù ráo xī jí jiàn tīng cháo děng shí bā zhōu zhī zhōu qìng wèi qín yán sì zhōu tōng pàn qí xuǎn bìng cóng zhōng shū wú yǐ ēn lì zòu shòu

辛卯,诏齐、密、登、华、 邠、耀、鄜、绛、润、婺、海、宿、饶、歙、吉、建、汀、潮等十八州知州,庆、 渭、秦、延四州通判,其选并从中书,毋以恩例奏授。

yǐ wèi zhāng biàn yǐ tài zi tài shī zhì shì

乙未,张昪以太子太师致仕。

gēng zǐ zhào qiú zhí yán

庚子,诏求直言。

yù shǐ zhōng chéng wáng táo qǐ xǔ jǔ zhī xiàn zī xù rén wéi yù shǐ lǐ xíng cóng zhī

御史中丞王陶乞许举知县资序人为御史里行,从之。

guǐ mǎo wáng ān shí chū zhī jiāng níng fǔ

癸卯,王安石出知江宁府。

jiǎ chén zhào zhū lù shuài chén jí fù zǒng guǎn huò yǒu yí yì yī qìng lì gù shì

甲辰,诏诸路帅臣及副总管或有移易,依庆历故事。

yǐ sì zhào yǐ mèng xià nóng láo zhī shí lìng jiān sī jiè chì zhōu xiàn shěng shì quàn mín lì tián mín yǒu jiān shí zhě zhèn zhī

乙巳,诏以孟夏农劳之时,令监司戒饬州县省事,劝民力田,民有艰食者振之。

xià sì yuè gēng xū qǐng dà xíng huáng dì shì yú nán jiāo

夏四月庚戌,请大行皇帝谥于南郊。

xīn yǒu zhào nèi wài suǒ shàng fēng shì lìng zhāng fāng píng sī mǎ guāng xiáng dìng yǐ wén

辛酉,诏内外所上封事,令张方平、司马光详定以闻。

bǐng yín lù qiú

丙寅,录囚。

yù shǐ zhōng chéng wáng táo shì yù shǐ wú shēn lǚ jǐng yǐ guò huǐ dà chén táo chū zhī chén zhōu shēn jǐng gè fá tóng èr shí jīn

御史中丞王陶、侍御史吴申、吕景以过毁大臣,陶出知陈州,申、景各罚铜二十斤。

wú kuí ba zhī qīng zhōu

吴奎罢知青州。

qiǎn shǐ xún háng shǎn xī hé běi jīng dōng jīng xi lù tǐ liàng ān fǔ

遣使循行陕西、河北、京东、京西路, 体量安抚。

rén shēn kuí fù wèi

壬申,奎复位。

ba zhōu jùn suì gòng yǐn shí guǒ yào

罢州郡岁贡饮食果药。

guǐ yǒu zhào shǎn xī hé dōng jīng lüè zhuǎn yùn sī chá zhǔ bīng chén liáo qiè nuò lǎo bìng zhě yǐ wén

癸酉,诏陕西、河东经略、转运司察主兵臣僚怯懦老病者以闻。

wǔ yuè xīn sì yǐ jiǔ hàn mìng zǎi chén dǎo yǔ

五月辛巳,以久旱,命宰臣祷雨。

yǐ sì bǎo wén gé chéng zhì xué shì zhí xué shì dài zhì guān

乙巳,宝文阁成,置学士、直学士、待制官。

liù yuè jǐ yǒu liáo qiǎn xiāo yú qìng děng lái diào jì

六月己酉,辽遣萧余庆等来吊祭。

jǐ wèi zhèn hé běi liú mín

己未,振河北流民。

xīn wèi zhào tiān xià guān lì yǒu néng zhī yáo yì lì bìng kě yì kuān jiǎn zhě yǐ wén

辛未,诏天下官吏有能知徭役利病可议宽减者以闻。

yǐ hài zhào zhōng shū shū mì xì wù guī zhī yǒu sī

乙亥,诏中书、枢密细务归之有司。

qiū qī yuè gēng chén zhào chá fù mín yǔ fēi pín jiā hūn yīn yín yuán de guān zhě

秋七月庚辰,诏察富民与妃嫔家婚姻夤缘得官者。

jiǎ shēn shí fán lái gòng

甲申,石蕃来贡。

jǐ chǒu mìng shàng shū hù bù láng zhōng zhào biàn xíng bù láng zhōng chén jiàn tóng xiáng dìng zhōng wài fēng shì

己丑,命尚书户部郎中赵抃、刑部郎中陈荐同详定中外封事。

xīn mǎo gào yīng zōng xiàn wén sù wǔ xuān xiào huáng dì shì yú tiān dì zōng miào shè jì

辛卯,告英宗宪文肃武宣孝皇帝谥于天地、宗庙、社稷。

rén chén shàng bǎo cè yú fú níng diàn

壬辰,上宝册于福宁殿。

bǐng wǔ wén zhōu qǔ shuǐ xiàn lìng yǔ wén zhī shào shàng shū zhǐ chén dé shī

丙午,文州曲水县令宇文之邵上书指陈得失。

bā yuè dīng wèi shuò tài bái zhòu jiàn

八月丁未朔,太白昼见。

wù wǔ fù xī xià hé shì

戊午,复西夏和市。

jǐ sì jīng shī dì zhèn

己巳,京师地震。

guǐ yǒu zàng yīng zōng yú yǒng hòu líng

癸酉,葬英宗于永厚陵。

jiǔ yuè dīng chǒu zhào jiǎn zhū lù táo tián shuì é

九月丁丑,诏减诸路逃田税额。

rén wǔ tiāo xī zǔ jí wén yì huáng hòu

壬午,祧僖祖及文懿皇后。

yǐ yǒu fù yīng zōng shén zhǔ yú tài miào lè yuē dà yīng zhī wǔ

乙酉,祔英宗神主于太庙,乐曰《大英之舞》。

wù zǐ jiǎn liǎng jīng jī nèi zhèng mèng zhōu qiú zuì yī děng mín yì shān líng zhě juān qí fù

戊子,减两京、畿内、郑、孟州囚罪一等,民役山陵者蠲其赋。

xīn mǎo xǐ fēng hào wèi qí wáng yūn wèi gāo mì jùn wáng

辛卯,徙封颢为岐王,𫖳为高密郡王。

fù bì wèi shàng shū zuǒ pú yè

富弼为尚书左仆射。

qiǎn sūn sī gōng děng bào xiè yú liáo qiě hè shēng chén zhēng dàn

遣孙思恭等报谢于辽,且贺生辰、正旦。

rén chén lù zhōu shì zōng cóng zēng sūn yí kuò wèi sān bān fèng zhí

壬辰,录周世宗从曾孙贻廓为三班奉职。

jiǎ wǔ liáo qiǎn yē lǜ hǎo móu děng lái hè jí wèi

甲午,辽遣耶律好谋等来贺即位。

wù xū yǐ wáng ān shí wèi hàn lín xué shì

戊戌,以王安石为翰林学士。

xīn chǒu hán qí ba wèi sī tú zhèn ān wǔ shèng jūn jié dù shǐ pàn xiāng zhōu

辛丑,韩琦罢为司徒、镇安武胜军节度使、判相州。

wú kuí chén shēng zhī ba

吴奎、陈升之罢。

shū mì fù shǐ lǚ gōng bì wèi shū mì shǐ zhāng fāng píng zhào biàn bìng cān zhī zhèng shì shào gāng wèi shū mì fù shǐ

枢密副使吕公弼为枢密使,张方平、赵抃并参知政事,邵亢为枢密副使。

rén yín yǐ céng gōng liàng wèi shàng shū zuǒ pú yè wén yàn bó wèi sī kōng

壬寅,以曾公亮为尚书左仆射,文彦博为司空。

cháo zhōu dì zhèn

潮州地震。

guǐ mǎo yǐ quán yù shǐ zhōng chéng sī mǎ guāng wèi hàn lín xué shì

癸卯,以权御史中丞司马光为翰林学士。

dōng shí yuè bǐng wǔ zhāng quán zhū zhōu dì zhèn

冬十月丙午,漳、泉诸州地震。

dīng wèi fù bì ba pàn hé yáng

丁未,富弼罢判河阳。

wù shēn jiàn zhōu shào wǔ xìng huà jūn dì zhèn

戊申,建州、邵武、兴化军地震。

jǐ yǒu chū yù ěr yīng gé zhào shì chén jiǎng dú jīng shǐ

己酉,初御迩英阁,召侍臣讲读经史。

yǐ yòu jiàn yì dài fū quán yù shǐ zhōng chéng téng fu kǎo zhū lù jiān sī kè jì

以右谏议大夫、权御史中丞滕甫考诸路监司课绩。

zhāng fāng píng yǐ fù yōu qù wèi

张方平以父忧去位。

gēng xū gěi shǎn xī zhuǎn yùn sī dù sēng dié

庚戌,给陕西转运司度僧牒。

lìng dí gǔ zhèn shuāng hàn zhōu xiàn

令籴谷振霜旱州县。

guǐ chǒu zhào hàn lín xué shì yù shǐ zhōng chéng shì yù shǐ zhī zá shì jǔ cái kān yù shǐ zhě gè èr rén

癸丑,诏翰林学士、御史中丞、侍御史知杂事举材堪御史者各二人。

zhào jiāng zuò jiān zhǔ bù cháng zhì fù quē

诏将作监主簿常秩赴阙。

jiǎ yín zhì zī zhì tōng jiàn xù cì sī mǎ guāng

甲寅,制《资治通鉴序》赐司马光。

guǐ yǒu zhī qīng jiàn chéng zhǒng è fù suí zhōu

癸酉,知青涧城种谔复绥州。

shí yī yuè dīng chǒu zhào jìn chén gè jǔ cái xíng kě rèn shǐ zhě yī rén

十一月丁丑,诏近臣各举才行可任使者一人。

wù yín zhào qiú zhí yán

戊寅,诏求直言。

bǐng xū zhào èr fǔ gè jǔ suǒ zhī

丙戌,诏二府各举所知。

dīng hài lìng kǎo kè yuàn xiáng dìng zhū zhōu suǒ shàng xiàn lìng zhì zhuàng

丁亥,令考课院详定诸州所上县令治状。

wù zǐ fēn mìng zǎi chén qí xuě

戊子,分命宰臣祈雪。

zhì mǎ jiān yú hé dōng jiāo chéng xiàn

置马监于河东交城县。

gēng yín zhào jìn chén yǐ jǔ guān bù dàng jīng sān hé zhě zhōng shū bié zòu qǔ zhǐ

庚寅,诏近臣以举官不当,经三劾者,中书别奏取旨。

yǐ wèi zhào lìng nèi wài wén wǔ guān gè jǔ yǒu cái dé xíng néng zhě

乙未,诏令内外文武官各举有材德行能者。

shí èr yuè bǐng chén xī nán lóng fán lái gòng

十二月丙辰,西南龙蕃来贡。

xīn yǒu yǐ lái suì rì shí zhèng dàn zì yǐ chǒu bì diàn jiǎn shàn bà cháo hè

辛酉,以来岁日食正旦,自乙丑避殿、减膳、罢朝贺。

rén xū zhào qǐ jū rì zēng zhuǎn duì guān èr rén

壬戌,诏起居日增转对官二人。

bǐng yín zhào zhōu xiàn lì bìng yuán wèi jiān zhì yù duō yǔ sǐ suì zhōng huì sǐ zhě duō guǎ yǐ zhì qí zuì

丙寅,诏州县吏并缘为奸,致狱多瘐死,岁终会死者多寡,以制其罪。

zhe wèi lìng

著为令。

jǐ sì liáo qiǎn xiāo jié děng lái hè zhèng dàn

己巳,辽遣萧杰等来贺正旦。

xī níng yuán nián chūn zhèng yuè jiǎ xū shuò rì yǒu shí zhī

熙宁元年春正月甲戌朔,日有食之。

zhào gǎi yuán

诏改元。

dīng chǒu yǐ hàn jiǎn tiān xià qiú zuì yī děng zhàng yǐ xià shì zhī

丁丑,以旱,减天下囚罪一等, 杖以下释之。

rén wǔ lìng zhōu xiàn yǎn bào hái

壬午,令州县掩暴骸。

dīng hài mìng zǎi chén céng gōng liàng děng jí yán quē shī

丁亥,命宰臣曾公亮等极言阙失。

gēng yín yù diàn fù shàn

庚寅,御殿复膳。

rén chén xìng sì guàn qí yǔ

壬辰,幸寺观祈雨。

bǐng shēn zhào gài ba zhī xú zhōu sān sī shǐ táng jiè cān zhī zhèng shì

丙申,赵概罢知徐州,三司使唐介参知政事。

dīng yǒu zhào xiū yīng zōng shí lù

丁酉,诏修《英宗实录》。

rén yín zēng tài xué shēng bǎi rén

壬寅,增太学生百人。

èr yuè xīn hài lìng zhū lù měi jì shàng yǔ xuě

二月辛亥,令诸路每季上雨雪。

yǐ mǎo kǒng ruò méng xí fēng yǎn shèng gōng

乙卯,孔若蒙袭封衍圣公。

rén xū dài hé dōng jī mín sù

壬戌,贷河东饥民粟。

sān yuè gēng chén xià zhǔ liàng zhà zú qiǎn shǐ lái gào āi

三月庚辰,夏主谅诈卒,遣使来告哀。

bǐng xū zhào xù xíng

丙戌,诏恤刑。

wù zǐ zuò tài huáng tài hòu qìng shòu gōng huáng tài hòu bǎo cí gōng

戊子,作太皇太后庆寿宫、皇太后宝慈宫。

dīng yǒu jiǎn zhōu mù lián lǐ tán zhōu yù máo

丁酉,简州木连理,潭州雨毛。

xià sì yuè yǐ sì zhào hàn lín xué shì wáng ān shí yuè cì rù duì

夏四月乙巳,诏翰林学士王安石越次入对。

wù shēn mìng zǎi chén dǎo yǔ

戊申,命宰臣祷雨。

yǐ shū mì zhí xué shì li cān wèi shàng shū yòu chéng pàn xī jīng liú shǒu sī yù shǐ tái

以枢密直学士李参为尚书右丞、判西京留守司御史台。

xīn hài tóng tiān jié qún chén jí liáo shǐ chū shàng shòu yú zǐ chén diàn

辛亥,同天节,群臣及辽使初上寿于紫宸殿。

wǔ yuè jiǎ xū mù jī mín bǔ xiāng jūn

五月甲戌,募饥民补厢军。

gēng chén zhào liǎng zhì jí guó zǐ jiàn jǔ zhū wáng gōng xué guān

庚辰,诏两制及国子监举诸王宫学官。

wù xū fèi qìng chéng jūn

戊戌,废庆成军。

liù yuè guǐ mǎo lù táng wèi zhēng dí rén jié hòu

六月癸卯,录唐魏征、狄仁杰后。

dīng wèi zhàn chéng lái gòng

丁未,占城来贡。

xīn hài zhào zhū lù xìng shuǐ lì

辛亥,诏诸路兴水利。

yǐ hài hé jué zǎo qiáng xiàn

乙亥,河决枣强县。

bǐng yín mìng sī mǎ guāng téng fu cái dìng guó yòng

丙寅,命司马光、滕甫裁定国用。

qiū qī yuè guǐ yǒu zhào móu shā yǐ shāng àn wèn yù jǔ zì shǒu zhě cóng móu shā jiǎn èr děng

秋七月癸酉,诏谋杀已伤,案问欲举自首者,从谋杀减二等。

yǐ hài míng qín zhōu xīn zhù dà gān gǔ kǒu zhài yuē gān gǔ chéng

乙亥,名秦州新筑大甘谷口砦曰甘谷城。

dīng chǒu zhào zhū lù shuài chén jiān sī jí liǎng zhì zhī zá yù shǐ yǐ shàng gè jǔ wǔ yǒng móu lüè sān bān shǐ chén èr míng

丁丑,诏诸路帅臣、监司及两制、知杂御史已上,各举武勇谋略三班使臣二名。

cì bù yī wáng ān guó jìn shì jí dì

赐布衣王安国进士及第。

jǐ mǎo qún chén sān biǎo qǐng shàng fèng yuán xiàn dào wén wǔ rén xiào zhī hào bù xǔ

己卯,群臣三表请上奉元宪道文武仁孝之号,不许。

chén shēng zhī zhī shū mì yuàn shì

陈升之知枢密院事。

gěi pú zhōu léi zé xiàn yáo líng shǒu hù

给濮州雷泽县尧陵守户。

rén wǔ yǐ ēn jì zhōu hé jué cì shuǐ sǐ jiā mín qián jí xià hù sù

壬午,以恩、冀州河决,赐水死家缗钱及下户粟。

jiǎ shēn jīng shī dì zhèn

甲申,京师地震。

yǐ yǒu yòu zhèn dà yǔ

乙酉,又震,大雨。

xīn mǎo yǐ hé shuò de dà zhèn mìng yán biān ān fǔ sī jí xióng zhōu cì shǐ hou liáo rén dòng xī yǐ wén

辛卯,以河朔地大震,命沿边安抚司及雄州刺史候辽人动息以闻。

cì yā sǐ zhě mín qián

赐压死者缗钱。

jīng shī de zài zhèn

京师地再震。

rén chén qiǎn yù shǐ zhōng chéng téng fu zhī zhì gào wú chōng ān fǔ hé běi

壬辰,遣御史中丞滕甫、知制诰吴充安抚河北。

guǐ sì shū shēn zhōu yì shuǐ

癸巳,疏深州溢水。

jiǎ wǔ jiǎn hé běi lù qiú zuì yī děng

甲午,减河北路囚罪一等。

dīng yǒu cì hé běi ān fǔ sī kōng míng gào chì mù mín rù sù

丁酉,赐河北安抚司空名诰敕,募民入粟。

jǐ hài huí hú lái gòng

己亥,回鹘来贡。

bā yuè rén yín zhào jīng dōng xi lù cún xù hé běi liú mín

八月壬寅,诏京东、西路存恤河北流民。

jīng shī dì zhèn

京师地震。

jiǎ chén yòu zhèn

甲辰,又震。

yǐ mǎo cì hé dōng jí fū yán lù zhuǎn yùn sī kōng míng gào chì mù mín rù sù shí biān

乙卯,赐河东及鄜延路转运司空名诰敕,募民入粟实边。

jiǎ zǐ zhào zhōng shū mén xià kǎo shǔ jìn xíng zūn zhě yī rén wáng zhī

甲子,诏中书门下,考属近行尊者一人,王之。

bǐng yín ba zōng è píng zhāng shì

丙寅,罢宗谔平章事。

dīng mǎo qiǎn zhāng zōng yì děng hè liáo zhǔ shēng chén zhēng dàn

丁卯,遣张宗益等贺辽主生辰、正旦。

jiǔ yuè xīn wèi tài zǔ zēng sūn shū guó gōng cóng shì jìn fēng ān dìng jùn wáng

九月辛未,太祖曾孙舒国公从式进封安定郡王。

dīng hài jiǎn hòu fēi chén liáo jiàn zòu tuī ēn

丁亥,减后妃臣僚荐奏推恩。

wù zǐ mò zhōu dì zhèn yǒu shēng rú léi

戊子,莫州地震,有声如雷。

dīng yǒu zhào sān sī cái dìng zōng shì yuè liào jià qǔ shēng rì jiāo lǐ gěi cì

丁酉,诏三司裁定宗室月料,嫁娶、生日、郊礼给赐。

dōng shí yuè xīn chǒu gěi tiān xià xì qiú yī shí xīn tàn

冬十月辛丑,给天下系囚衣食薪炭。

yǐ mǎo chū fèng chén kù zhū fù hé běi mǎi mǎ

乙卯,出奉宸库珠,付河北买马。

wù chén jìn xiāo jīn fú shì

戊辰, 禁销金服饰。

shí yī yuè guǐ yǒu tài bái zhòu jiàn

十一月癸酉,太白昼见。

guǐ wèi mìng zǎi chén dǎo xuě

癸未,命宰臣祷雪。

bǐng xū cháo xiǎng tài miào suì zhāi yú jiāo gōng

丙戌,朝飨太庙,遂斋于郊宫。

fèi qīng chéng hòu yuàn

废青城后苑。

dīng hài sì tiān de yú yuán qiū dà shè qún chén jìn zhì yǒu chà

丁亥,祀天地于圜丘,大赦,群臣进秩有差。

yǐ wèi jīng shī jí mò zhōu dì zhèn

乙未,京师及莫州地震。

shí èr yuè jǐ hài shuò mìng zǎi chén dǎo xuě

十二月己亥朔,命宰臣祷雪。

guǐ mǎo yíng zhōu de dà zhèn

癸卯,瀛州地大震。

gēng xū cì xià guó zhǔ bǐng cháng zhào xǔ nà sài mén ān yuǎn èr zhài guī qí suí zhōu

庚戌,赐夏国主秉常诏,许纳塞门、安远二砦归其绥州。

xīn hài lù táng duàn xiù shí hòu

辛亥,录唐段秀实后。

guǐ chǒu dǎo xuě yú jiāo miào shè jì

癸丑,祷雪于郊庙、社稷。

gēng shēn yǐ pàn rǔ zhōu fù bì wèi jí xǐ guān shǐ zhào chéng yì fù quē

庚申,以判汝州富弼为集禧观使,诏乘驿赴阙。

rén xū xuě

壬戌,雪。

jiǎ zǐ liáo qiǎn yē lǜ gōng zhì děng lái hè zhèng dàn

甲子,辽遣耶律公质等来贺正旦。

èr nián chūn zhēng yuè jiǎ wǔ fèng ān yīng zōng shén yù yú jǐng líng gōng yīng dé diàn

二年春正月甲午,奉安英宗神御于景灵宫英德殿。

èr yuè jǐ hài yǐ fù bì tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

二月己亥,以富弼同中书门下平章事。

gēng zǐ yǐ wáng ān shí cān zhī zhèng shì

庚子,以王安石参知政事。

mìng hàn lín xué shì lǚ gōng zhe xiū yīng zōng shí lù

命翰林学士吕公著修《英宗实录》。

yǐ sì dì yǐ zāi biàn bì zhèng diàn jiǎn shàn chè lè

乙巳,帝以灾变避正殿,减膳彻乐。

jiǎ zǐ chén shēng zhī wáng ān shí chuàng zhì sān sī tiáo lì yì xíng xīn fǎ

甲子,陈升之、王安石创置三司条例,议行新法。

sān yuè yǐ yǒu zhào cáo yùn yán tiě děng guān gè jù cái yòng lì hài yǐ wén

三月乙酉,诏漕运、盐铁等官各具财用利害以闻。

bǐng xū mìng zǎi chén dǎo yǔ

丙戌,命宰臣祷雨。

wù zǐ bǐng cháng shàng shì biǎo nà sài mén ān yuǎn èr zhài qǐ suí zhōu zhào xǔ zhī

戊子, 秉常上誓表,纳塞门、安远二砦,乞绥州,诏许之。

yǐ wèi yǐ hàn lǜ qiú

乙未,以旱虑囚。

sì yuè dīng yǒu shuò qún chén zài shàng zūn hào bù xǔ

四月丁酉朔,群臣再上尊号,不许。

wù xū shěng nèi wài tǔ mù gōng

戊戌,省内外土木工。

rén yín liáo qiǎn yē lǜ chāng děng lái hè tóng tiān jié

壬寅,辽遣耶律昌等来贺同天节。

dīng wèi táng jiè hōng lín qí sàng

丁未,唐介薨,临其丧。

wù shēn zǎi chén fù bì céng gōng liàng yǐ hàn shàng biǎo dài zuì zhào bù yǔn

戊申,宰臣富弼、曾公亮以旱上表待罪, 诏不允。

guǐ chǒu mìng céng gōng liàng wèi xī jīng zòu ān rén zōng yīng zōng yù róng lǐ yí shǐ

癸丑,命曾公亮为西京奏安仁宗、英宗御容礼仪使。

dīng sì qiǎn shǐ zhū lù chá nóng tián shuǐ lì fù yì

丁巳,遣使诸路,察农田水利赋役。

wù wǔ wài rèn dà shǐ chén nián qī shí yǐ shàng lìng jiān sī tǐ liàng zhí chú zhì shì zhě gèng bù yǔ zǐ sūn tuī ēn

戊午,外任大使臣年七十以上,令监司体量,直除致仕者,更不与子孙推恩。

jiǎ zǐ yù diàn fù shàn

甲子,御殿复膳。

miǎn hé běi guī yè liú mín xià shuì

免河北归业流民夏税。

wǔ yuè xīn wèi yàn zǐ chén diàn chū yòng lè

五月辛未,宴紫宸殿,初用乐。

jǐ mǎo cì hé běi yì bīng tè zhī qián

己卯,赐河北役兵特支钱。

guǐ wèi hàn lín xué shì zhèng xiè ba zhī háng zhōu xuān huī běi yuàn shǐ wáng gǒng chén ba pàn yìng tiān fǔ zhī zhì gào qián gōng fǔ ba zhī jiāng níng fǔ

癸未,翰林学士郑獬罢知杭州,宣徽北院使王拱辰罢判应天府,知制诰钱公辅罢知江宁府。

dīng hài fèng ān rén zōng yīng zōng yù róng yú huì shèng gōng jí yìng tiān yuàn

丁亥,奉安仁宗、英宗御容于会圣宫及应天院。

jiǎ wǔ jiǎn xī jīng qiú zuì yī děng

甲午,减西京囚罪一等。

tāi zhōu mín yán zàn děng jiǔ rén nián gè bǎi suì yǐ shàng bìng shòu běn zhōu zhù jiào

台州民延赞等九人, 年各百岁以上,并授本州助教。

liù yuè dīng sì yòu jiàn yì dài fū yù shǐ zhōng chéng lǚ huì yǐ lùn wáng ān shí ba zhī dèng zhōu

六月丁巳,右谏议大夫、御史中丞吕诲以论王安石,罢知邓州。

yǐ hàn lín xué shì lǚ gōng zhe wèi yù shǐ zhōng chéng

以翰林学士吕公著为御史中丞。

mìng lóng tú gé zhí xué shì zhāng shàn jiān biān pái lù yòng xūn chén zǐ sūn

命龙图阁直学士张掞兼编排录用勋臣子孙。

rén xū tài bái zhòu jiàn

壬戌,太白昼见。

qiū qī yuè yǐ chǒu shuò rì dāng shí yún yīn bú jiàn

秋七月乙丑朔,日当食,云阴不见。

gēng wǔ zhào yù shǐ zhōng chéng jǔ tuī zhí guān jí kě jiān quán yù shǐ zhě

庚午,诏御史中丞举推直官及可兼权御史者。

jiǎ xū dōng píng jùn wáng yǔn bì hōng

甲戌,东平郡王允弼薨。

xīn sì lì huái zhè jiāng hú liù lù jūn shū fǎ

辛巳,立淮、浙、江、湖六路均输法。

rén wǔ zhèn xù bèi shuǐ zhōu jūn réng juān zhú mù shuì jí jiǔ kè

壬午,振恤被水州军,仍蠲竹木税及酒课。

guǐ wèi zhào zì jīn wén chén huàn yòu zhí zhě xū shí yǒu móu yǒng céng zhe jì xiào jí de qǔ zhǐ

癸未,诏自今文臣换右职者,须实有谋勇,曾著绩效, 即得取旨。

jiǎ shēn rì xià yǒu wǔ sè yún

甲申,日下有五色云。

jǐ chǒu hán qí shàng rén zōng shí lù céng gōng liàng shàng yīng zōng shí lù

己丑,韩琦上《仁宗实录》,曾公亮上《英宗实录》。

bā yuè guǐ mǎo shì yù shǐ liú qí biǎn jiān chù zhōu yán jiǔ wù yù shǐ lǐ xíng qián yǐ biǎn jiān qú zhōu yán shuì yì yǐ lùn ān shí gù

八月癸卯,侍御史刘琦贬监处州盐酒务,御史里行钱𫖮贬监衢州盐税,亦以论安石故。

yǐ sì diàn zhōng shì yù shǐ sūn chāng líng yǐ lùn xīn fǎ biǎn tōng pàn qí zhōu

乙巳,殿中侍御史孙昌龄以论新法,贬通判蕲州。

bǐng wǔ tóng xiū qǐ jū zhù fàn chún rén yǐ yán shì duō wǔ ān shí ba tóng zhī jiàn yuàn

丙午,同修起居注范纯仁以言事多忤安石,罢同知谏院。

wù shēn hé xǐ dōng xíng

戊申,河徙东行。

xià guó qǐng cóng jiù fán yí zhào xǔ zhī

夏国请从旧蕃仪,诏许之。

jǐ yǒu fàn chún rén zhī hé zhōng fǔ

己酉,范纯仁知河中府。

jiǎ yín cháo shén yù diàn

甲寅,朝神御殿。

xīn yǒu yǐ mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng chéng hào wáng zǐ sháo bìng wèi tài zǐ zhōng yǔn quán jiān chá yù shǐ lǐ xíng

辛酉,以秘书省著作佐郎程颢、王子韶并为太子中允、权监察御史里行。

rén xū dài yù shǐ zhī zá shì liú shù tóng pàn xíng bù dīng fěng zuò shòu xíng míng chì bù jí xià shù biǎn zhī jiāng zhōu fěng biǎn tōng pàn fù zhōu

壬戌,待御史知杂事刘述、同判刑部丁讽坐受刑名敕不即下,述贬知江州,讽贬通判复州。

shěn xíng yuàn xiáng yì guān wáng shī yuán zuò yán xǔ zūn suǒ yì xíng míng bù dāng biǎn jiān ān zhōu shuì

审刑院详议官王师元坐言许遵所议刑名不当,贬监安州税。

jiǔ yuè jiǎ zǐ shuò jiāo zhōu lái gòng

九月甲子朔,交州来贡。

yǐ chǒu yǐ gǔ wù tóng xiào shùn shǒu lǐng nóng zhì huì wèi yòu qiān niú wèi dà jiàng jūn

乙丑,以古勿峒效顺首领侬智会为右千牛卫大将军。

dīng mǎo lì cháng píng gěi liǎn fǎ

丁卯,立常平给敛法。

wù chén chū nèi kù mín qián bǎi wàn dí hé běi cháng píng sù

戊辰,出内库缗钱百万籴河北常平粟。

dīng chǒu qiǎn sūn gù děng hè liáo zhǔ shēng chén zhēng dàn

丁丑,遣孙固等贺辽主生辰、正旦。

xīn mǎo fèi fèng cí miào

辛卯,废奉慈庙。

rén chén yǐ mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng lǚ huì qīng wèi tài zǐ zhōng yǔn chóng zhèng diàn shuō shū

壬辰,以秘书省著作佐郎吕惠卿为太子中允、崇政殿说书。

dōng shí yuè bǐng shēn fù bì ba wèi wǔ níng jūn jié dù shǐ pàn bó zhōu

冬十月丙申,富弼罢为武宁军节度使、判亳州。

céng gōng liàng chén shēng zhī bìng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

曾公亮、陈升之并同中书门下平章事。

chéng suí zhōu mìng guō kuǐ xuǎn jiāng zhì shǒu jù

城绥州,命郭逵选将置守具。

kuǐ qiǎn zhào xiè jiāo xià rén suǒ nà ān yuǎn sài mén èr zhài jiù dìng dì jiè

逵遣赵禼交夏人所纳安远、塞门二砦,就定地界。

xià rén yū chū méng xiè qǐng chéng suí zhōu bù yǐ yì èr zhài yīn gǎi míng suí dé chéng

夏人渝初盟,禼请城绥州,不以易二砦,因改名绥德城。

wù xū yǐ fán guān lǐ bīn shǐ zhé jì shì wèi zhōng zhōu cì shǐ zuǒ jiān mén wèi jiāng jūn wéi míng shān wèi gòng bèi kù shǐ réng cì xìng míng zhào huái shùn

戊戌,以蕃官礼宾使折继世为忠州刺史,左监门卫将军嵬名山为供备库使,仍赐姓名赵怀顺。

bǐng chén zhào yù shǐ qǐng duì bìng xǔ zhí yóu gé mén shàng diàn

丙辰, 诏御史请对,并许直由阁门上殿。

wù wǔ zōng è fù píng zhāng shì

戊午,宗谔复平章事。

jǐ wèi xià rén lái xiè fēng cè

己未,夏人来谢封册。

xīn yǒu lù yáng chéng xìn zēng sūn lì tián zhòng jìn zēng sūn zhāng wèi sān bān jiè zhí

辛酉,录杨承信曾孙立、田重进曾孙章为三班借职。

shí yī yuè yǐ chǒu mìng hán jiàng zhì zhì sān sī tiáo lì

十一月乙丑,命韩绛制置三司条例。

jiǎ xū zhào zǔ zōng zhī hòu shì xí bǔ wài guān fēi tǎn miǎn qīn ba cì míng shòu guān

甲戌,诏祖宗之后世袭补外官,非袒免亲罢赐名授官。

bǐng zǐ ba zhū lù tí xíng wǔ chén

丙子,罢诸路提刑武臣。

bān nóng tián shuǐ lì yuē shù

颁《农田水利约束》。

rén wǔ yù ěr yīng gé tīng jiǎng

壬午,御迩英阁听讲。

cì biàn kǒu yì bīng qián

赐汴口役兵钱。

jǐ chǒu jiǎn tiān xià qiú zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

己丑,减天下囚罪一等,徒以下释之。

rùn yuè gēng zǐ jùn yù hé

闰月庚子,浚御河。

rén zǐ zhì jiāo zǐ wù

壬子,置交子务。

shì yuè chà guān tí jǔ zhū lù cháng píng guǎng huì cāng jiān guǎn gōu nóng tián shuǐ lì chāi yì shì

是月,差官提举诸路常平广惠仓,兼管勾农田水利差役事。

shí èr yuè guǐ hài shuò fù jiǎn hòu fēi gōng zhǔ jí chén liáo tuī ēn

十二月癸亥朔,复减后妃公主及臣僚推恩。

guǐ yǒu zēng shī rù sǐ zuì fǎ

癸酉,增失入死罪法。

bǐng xū zēng sān jīng liú sī yù shǐ tái guó zǐ jiàn jí gōng guàn guān yǐ chù qīng jiān jiān sī zhī zhōu zhī lǎo zhě

丙戌,增三京留司御史台、国子监及宫观官,以处卿监、监司、知州之老者。

wù zǐ liáo qiǎn xiāo wéi xǐ lái hè zhèng dàn

戊子,辽遣萧惟禧来贺正旦。

shì suì jiāo zhōu lái gòng

是岁,交州来贡。

✦ You read 本纪·卷十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.