yú fú sān
◎舆服三
tiān zǐ zhī fú huáng tài zǐ fù hòu fēi zhī fú mìng fù fù
○天子之服皇太子附后妃之服命妇附
tiān zǐ zhī fú yī yuē dà qiú miǎn èr yuē gǔn miǎn sān yuē tōng tiān guān jiàng shā páo sì yuē lǚ páo wǔ yuē shān páo liù yuē zhǎi páo tiān zǐ sì xiǎng cháo huì qīn gēng jí qīn shì yàn jū zhī fú yě qī yuē yù yuè fú tiān zǐ zhī róng fú yě
天子之服，一曰大裘冕，二曰衮冕，三曰通天冠，绛纱袍，四曰履袍，五曰衫袍，六曰窄袍，天子祀享、朝会、亲耕及亲事、燕居之服也，七曰御阅服，天子之戎服也。
zhōng xīng zhī hòu zé yǒu zhī
中兴之后则有之。
dà qiú zhī zhì
大裘之制。
shén zōng yuán fēng sì nián xiáng dìng jiāo miào fèng sì lǐ wén suǒ yán zhōu lǐ sī qiú zhǎng wèi dà qiú yǐ gōng wáng sì tiān zhī fú
神宗元丰四年，详定郊庙奉祀礼文所言："《周礼·司裘》'掌为大裘，以供王祀天之服'；
sī fú wáng sì hào tiān shàng dì zé fú dà qiú ér miǎn sì wǔ dì yì rú zhī
《司服》'王祀昊天上帝，则服大裘而冕，祀五帝亦如之。
xiǎng xiān wáng zé gǔn miǎn
享先王则衮冕'。
ér lǐ jì yún jiāo jì zhī rì wáng bèi gǔn yǐ xiàng tiān dài miǎn zǎo shí yǒu èr liú zé tiān shù yě
而《礼记》云：'郊祭之日，王被衮以象天，戴冕璪十有二旒，则天数也。
wáng sù jù jiā yǔ yǐ wéi lín fán chái tuō gǔn miǎn zhe dà qiú
'王肃据《家语》，以为临燔柴，脱衮冕，著大裘。
zé shì lǐ jì bèi gǔn yǔ zhōu lǐ dà qiú jiāo sì bìng yòng èr fú shì bù xiāng lì dàn fú zhī yǒu xiān hòu ěr
则是《礼记》被衮，与《周礼》大裘，郊祀并用二服，事不相戾，但服之有先后耳。
shì yǐ kāi bǎo tōng lǐ huáng dì fú gǔn miǎn chū fù xíng gōng sì rì fú gǔn miǎn zhì dà cì
是以《开宝通礼》：皇帝服衮冕出赴行宫，祀日，服衮冕至大次；
zhì míng gǎi fú dà qiú ér miǎn chū cì
质明，改服大裘而冕出次。
gài gǔn miǎn shèng fú ér wén zhī bèi zhě gù yú jiāo zhī qián qī bèi zhī yǐ zhì dà cì
盖衮冕盛服而文之备者，故于郊之前期被之，以至大次。
jì lín fán chái zé tuō gǔn miǎn fú qiú yǐ míng tiān dào zhì zhì gù bèi qiú yǐ tǐ zhī
既临燔柴，则脱衮冕服裘，以明天道至质，故被裘以体之。
jīn yí zhù chē jià fù qīng chéng fú tōng tiān guān jiàng shā páo
今仪注，车驾赴青城，服通天冠、绛纱袍。
sì zhī rì nǎi fú xuē páo zhì dà cì fú gǔn miǎn lín jì fēi shàng zhì zhī yì
祀之日，乃服靴袍至大次，服衮冕临祭，非尚质之义。
qǐ bìng yī kāi bǎo tōng lǐ
乞并依《开宝通礼》。
zhào xiáng dìng suǒ cān yì
"诏详定所参议。
yòu yán chén děng xiáng dà qiú zhī zhì běn yǐ shàng zhì ér hòu shì fǎn yǐ shàng wén gù miǎn zhī shì dà wéi bù jīng
又言："臣等详大裘之制，本以尚质，而后世反以尚文，故冕之饰大为不经。
ér lǐ shū suǒ zài shàng yǒu chuí liú jiā shì yòu yì dà qiú bù xī zhī shuō
而礼书所载，上有垂旒加饰，又异'大裘不裼'之说。
jīn cān kǎo zhū shuō dà qiú miǎn wú liú guǎng bā cùn zhǎng yī chǐ liù cùn qián yuán hòu fāng qián dī cùn èr fēn xuán biǎo zhū lǐ yǐ zēng wèi zhī
今参考诸说，大裘冕无旒，广八寸，长一尺六寸，前圜后方，前低寸二分，玄表朱里，以缯为之。
yù jī yǐ zhū zǔ wèi hóng yù tiàn yǐ xuán dǎn chuí zhī
玉笄以朱组为纮，玉瑱以玄𬘘垂之。
wéi qiú yǐ hēi gāo pí lǐng xiù yǐ hēi zēng xūn cháng zhū hóng ér wú zhāng shì
为裘以黑羔皮，领袖以黑缯，𫄸裳朱纮而无章饰。
pèi bái yù xuán zǔ shòu
佩白玉，玄组绶。
gé dài bó èr cùn yù gōu jiǎo yè yǐ pèi hóng shǔ zhī
革带，博二寸，玉钩〈角枼〉，以佩纮属之。
sù dài zhū lǐ jiàng chún qí wài shàng zhū xià lǜ
素带，朱里，绛纯其外，上朱下绿。
bái shā zhōng dān zào lǐng qīng biǎo zhuàn jū
白纱中单，皂领，青褾、襈、裾。
zhū wà chì què hēi qú yì chún
朱袜，赤舄，黑絇、𫄷、纯。
qǐ xià suǒ shǔ zhì zào
乞下所属制造。
qí dāng shǔ fèng cí zhī fú qǐ xiáng liáng lù wěi yì yǐ hēi zēng wéi qiú jí táng yú fú zhì yǐ hēi gāo pí wèi yuán
其当暑奉祠之服，乞降梁陆玮议以黑缯为裘，及《唐·舆服志》以黑羔皮为缘。
zhào zhòng xiáng dìng
"诏重详定。
guāng lù sì chéng jí xián xiào lǐ lù diàn yán chén xiáng miǎn fú yǒu liù
光禄寺丞、集贤校理陆佃言："臣详冕服有六。
zhōu guān biàn shī yún zhǎng wáng zhī wǔ miǎn zé dà qiú yǔ gǔn tóng miǎn
《周官》弁师云'掌王之五冕'，则大裘与衮同冕。
gù lǐ jì yún jiāo zhī rì wáng bèi gǔn yǐ xiàng tiān
故《礼记》云'郊之日，王被衮以象天'。
yòu yuē fú zhī xí yě chōng měi yě
又曰'服之袭也，充，美也'；
lǐ bù shèng fú bù chōng gù dà qiú bù xī
'礼不盛，服不充，故大裘不裼'。
cǐ míng wáng fú dà qiú yǐ gǔn yī xí zhī yě
此明王服大裘，以衮衣袭之也。
xiān rú huò wèi zhōu sì tiān de jiē fú dà qiú ér dà qiú zhī miǎn wú liú fēi shì
先儒或谓周祀天地皆服大裘，而大裘之冕无旒，非是。
gài gǔ zhě qiú bù tú fú qí shàng bì jiē yǒu yī gù yuē zī yī gāo qiú huáng yī hú qiú sù yī ní qiú
盖古者裘不徒服，其上必皆有衣，故曰'缁衣羔裘'，'黄衣狐裘'，'素衣麑裘'。
rú jiāo sì tú fú dà qiú zé shì biǎo qiú yǐ jiàn tiān de
如郊祀徒服大裘，则是表裘以见天地。
biǎo qiú bù rù gōng mén ér nǎi yù yǐ jiàn tiān de kě hu
表裘不入公门，而乃欲以见天地，可乎？
qiě xiān wáng zhī fú dōng qiú xià gě yǐ shì hán shǔ wèi yǒu néng yì zhī zhě yě
且先王之服，冬裘夏葛以适寒暑，未有能易之者也。
jiāo sì tiān dì yǒu qiú wú gǔn zé xià sì chì dì yǔ zhì rì jì dì qí yì jiāng bèi qiú hu
郊祀天地，有裘无衮，则夏祀赤帝与至日祭地祇，亦将被裘乎？
rán zé wáng zhě dōng sì hào tiān shàng dì zhōng qiú ér biǎo gǔn míng yǐ
然则王者冬祀昊天上帝，中裘而表衮，明矣。
zhì yú xià sì tiān shén dì qí zé qù qiú fú gǔn yǐ shùn shí xù
至于夏祀天神地祇，则去裘服衮，以顺时序。
zhōu guān yuē fán sì shí zhī jì sì yǐ yi fú zhī míng xià bù bì yī qiú yě
《周官》曰'凡四时之祭祀，以宜服之'，明夏不必衣裘也。
huò yuē jì tiān shàng zhì gù tú fú dà qiú bèi gǔn zé fēi shàng zhì
或曰，祭天尚质，故徒服大裘，被衮则非尚质。
chén yǐ wéi shàng zhì zhě míng yǒu suǒ shàng ér yǐ bù jiē yòng zhì yě
臣以为尚质者，明有所尚而已，不皆用质也。
jīn yù dōng zhì yīn sì hào tiān shàng dì fú qiú bèi gǔn qí yú sì tiān jí sì dì qí bìng qǐng fú gǔn qù qiú gè yǐ qí yi fú zhī
今欲冬至禋祀昊天上帝，服裘被衮，其余祀天及祀地祇，并请服衮去裘，各以其宜服之。
yú shì xiáng dìng suǒ yán qiú bù kě tú fú
于是详定所言："裘不可徒服。
lǐ jì yuē dà qiú bù xī zé xí kě zhī suǒ wèi dà qiú zhī xí zhě gǔn yě yǔ gǔn tóng miǎn
《礼记》曰'大裘不裼'，则袭可知，所谓大裘之袭者，衮也，与衮同冕。
fú qǐng dōng sì hào tiān yǔ hēi dì jiē fú dà qiú bèi yǐ gǔn
伏请冬祀昊天与黑帝，皆服大裘，被以衮。
qí yú fēi dōng sì tiān jí xià zhì jì dì zé jiē fú gǔn
其余非冬祀天及夏至祭地，则皆服衮。
liù nián shàng shū lǐ bù yán jīng yǒu dà qiú ér wú qí zhì jìn shì suǒ wéi wéi liáng duò táng wèi kě kǎo
六年，尚书礼部言："经有大裘而无其制，近世所为，惟梁、隋、唐为可考。
qǐng yuán duò zhì yǐ hēi gāo pí wéi qiú hēi zēng wèi lǐng xiù jí lǐ yuán mèi guǎng kě yùn zhǒu zhǎng kě bì xī
请缘隋制，以黑羔皮为裘，黑缯为领袖及里、缘，袂广可运肘，长可蔽膝。
àn huáng kǎn shuō jì fú zhī xià yǒu páo jiǎn páo jiǎn zhī xià yǒu zhōng yī
按皇侃说，祭服之下有袍茧，袍茧之下有中衣。
cháo fú xī yī zhī xià yǒu qiú qiú zhī xià yǒu zhōng yī
朝服，裼衣之下有裘，裘之下有中衣。
rán zé jīn zhī qīn jiāo zhōng dān dāng zài dà qiú zhī xià qí mèi zhī guǎng xiá yī zhī cháng duǎn jiē dāng rú qiú
然则今之亲郊，中单当在大裘之下，其袂之广狭，衣之长短，皆当如裘。
fú qǐ gǎi zhì
伏乞改制。
yú shì shén zōng shǐ fú dà qiú ér jiā gǔn miǎn yān
"于是神宗始服大裘，而加衮冕焉。
zhé zōng yuán yòu yuán nián lǐ bù yán yuán fēng suǒ zào dà qiú suī yòng hēi gāo pí nǎi zuò duǎn páo yàng xí yú gǔn yī zhī xià réng yǔ gǔn fú tóng miǎn wèi hé diǎn lǐ
哲宗元祐元年，礼部言："元丰所造大裘，虽用黑羔皮，乃作短袍样，袭于衮衣之下，仍与衮服同冕，未合典礼。
xià lǐ bù tài cháng sì gòng yì
"下礼部、太常寺共议。
shàng guān jūn wú ān shī cháng ān mín liú táng lǎo xí yuán yáo miǎn qǐng yī yuán fēng xīn lǐ dīng zhì qǐng xún zǔ zōng gù shì wáng yù qǐng fǎng táng zhì zhū guāng tíng zhōu zhì qǐng yǐ xuán yī xí qiú
上官均、吴安诗、常安民、刘唐老、袭原、姚勔请依元丰新礼，丁骘请循祖宗故事，王愈请仿唐制，朱光庭、周秩请以玄衣袭裘。
dú lǐ bù yuán wài láng hé xún zhí zài yuán fēng zhōng cháng yù xiáng dìng yǐ lù diàn suǒ yì yǒu kě yí zhě bā
独礼部员外郎何洵直在元丰中尝预详定，以陆佃所议有可疑者八：
àn zhōu lǐ jié fú shì zhǎng jì sì cháo jìn gǔn miǎn liù rén wéi wáng zhī tài cháng
按《周礼·节服氏》"掌祭祀朝觐，衮冕六人，惟王之太常"；
jiāo sì qiú miǎn èr rén
"郊祀，裘冕二人"。
jì yún gǔn miǎn yòu yún qiú miǎn shì gǔn yǔ qiú gè yǒu miǎn
既云衮冕，又云裘冕，是衮与裘各有冕。
nǎi yún qiú yǔ gǔn tóng miǎn dāng yǐ gǔn xí zhī
乃云裘与衮同冕，当以衮袭之。
qiú jì wú miǎn yòu xí yú gǔn zhōng qiú ér biǎo gǔn hé yǐ shì qiú gǔn zhī bié zāi
裘既无冕，又袭于衮，中裘而表衮，何以示裘衮之别哉？
gǔ rén suī zhì bù yīng yǐ qiú wèi xià fú gài dōng yòng dà qiú dāng shǔ zé yǐ tóng sè zēng wèi zhī
古人虽质，不应以裘为夏服，盖冬用大裘，当暑则以同色缯为之。
jì yuē jiāo jì zhī rì wáng bèi gǔn yǐ xiàng tiān
《记》曰："郊祭之日，王被衮以象天。
ruò wèi qiú shàng bèi gǔn yǐ bèi wèi xí zé jiā yǔ yì yǒu bèi qiú xiàng tiān zhī wén
"若谓裘上被衮，以被为袭，则《家语》亦有"被裘象天"之文。
zhū rú huò yán lín fán chái tuō gǔn miǎn zhe dà qiú huò yún tuō qiú fú gǔn gài qiú gǔn wú tóng miǎn jiān fú zhī lǐ
诸儒或言"临燔柴，脱衮冕，著大裘"，或云"脱裘服衮"，盖裘衮无同冕兼服之理。
jīn nǎi yǐ èr fú hé wéi yī kě hu
今乃以二服合为一，可乎？
qiě dà qiú tiān zǐ jí fú zhī zuì shàng ruò dà guī dà lù zhī bǐ shì qiú zhī zài biǎo zhě
且大裘，天子吉服之最上，若大圭、大路之比，是裘之在表者。
jì yuē dà qiú bù xī
《记》曰："大裘不裼。
shuō zhě yuē wú bié yī yǐ xī zhī gài tā fú zhī qiú xiè gù biǎo qiú bù rù gōng mén
"说者曰，无别衣以裼之，盖他服之裘亵，故表裘不入公门。
shì tiān yǐ bào běn fù shǐ gù lù zhì jiàn sù bù wéi biǎo bó ér miǎn yì wú liú hé bì jiǎ tā yī yǐ fān shì zhī hu
事天以报本复始，故露质见素，不为表襮，而冕亦无旒，何必假他衣以藩饰之乎？
fán qiú shàng yǒu yī wèi zhī xī xī shàng yǒu yī wèi zhī xí xí zhě qiú shàng zhòng èr yī yě
凡裘上有衣谓之裼，裼上有衣谓之袭，袭者，裘上重二衣也。
dà qiú běn bù xī zhèng zhì nǎi yún qiú shàng yǒu xuán yī yǔ qiú tóng sè
大裘本不裼，《郑志》乃云："裘上有玄衣，与裘同色。
gài zhào shāng zhī tú fù huì wèi shuō bù yǔ jīng hé
"盖赵商之徒，附会为说，不与经合。
xí zhī wèi yì běn chū yú chóng tà fēi yī yī yě
袭之为义，本出于重沓，非一衣也。
gǔ zhě zhāi jì yì guān zhāi fú jiàng jì fú yī děng
古者斋祭异冠，斋服降祭服一等。
sì hào tiān shàng dì wǔ dì yǐ qiú miǎn jì zé gǔn miǎn zhāi
祀昊天上帝、五帝，以裘冕祭，则衮冕斋。
gù zhèng shì yún wáng zhāi fú gǔn miǎn
故郑氏云："王斋服衮冕。
shì gǔn miǎn zhě sì tiān zhī zhāi fú yě
"是衮冕者，祀天之斋服也。
táng kāi yuán jí kāi bǎo lǐ shǐ yǐ gǔn miǎn wèi zhāi fú qiú miǎn wèi jì fú jiān yǔ zhāng róng lín fán chái tuō gǔn fú qiú zhī yì hé
唐《开元》及《开宝礼》始以衮冕为斋服，裘冕为祭服，兼与张融"临燔柴脱衮服裘"之义合。
qǐng cóng táng zhì jiān gǎi zhì dà qiú yǐ hēi zēng wèi zhī
请从唐制，兼改制大裘，以黑缯为之。
diàn fù pò qí shuō yuē
佃复破其说曰：
fu dà qiú ér miǎn wèi zhī qiú miǎn fēi dà qiú ér miǎn wèi zhī gǔn miǎn
夫大裘而冕，谓之裘冕，非大裘而冕，谓之衮冕。
zé qiú miǎn bì fú gǔn gǔn miǎn bù bì fú qiú
则裘冕必服衮，衮冕不必服裘。
jīn tè yán qiú miǎn zhě zhǔ dōng zhì yán zhī
今特言裘冕者，主冬至言之。
zhōu lǐ sī qiú zhǎng wèi dà qiú yǐ gōng wáng sì tiān zhī fú
《周礼·司裘》："掌为大裘，以供王祀天之服。
zé sì de bù fú dà qiú yǐ xià rì zhì bù kě fú qiú gù yě
"则祀地不服大裘，以夏日至，不可服裘故也。
jīn wèi dà qiú dāng shǔ yǐ tóng sè zēng wèi zhī yóu bù jīng jiàn
今谓大裘当暑，以同色缯为之，尤不经见。
jiān xī xí yī yī ér yǐ chū wú chóng tà zhī yì
兼裼袭，一衣而已，初无重沓之义。
bèi qiú ér fù zhī zé yuē xí tǎn ér lù qiú zhī měi zé yuē xī
被裘而覆之则曰袭，袒而露裘之美则曰裼。
suǒ wèi dà qiú bù xī zé fēi gǔn ér hé
所谓"大裘不裼"，则非衮而何？
yù zǎo yuē lǐ bù shèng fú bù chōng gù dà qiú bù xī
《玉藻》曰："礼不盛，服不充，故大裘不裼。
zé míng bù xī ér xí yě chōng měi yě
"则明不裼而袭也，充，美也。
zhèng shì wèi dà qiú zhī shàng yǒu xuán yī suī bù zhī fù qiú yǐ gǔn rán shàng zhī dà qiú bù kě tú fú bì yǒu xuán yī yǐ fù zhī
郑氏谓大裘之上有玄衣，虽不知覆裘以衮，然尚知大裘不可徒服，必有玄衣以覆之。
yù zǎo yǒu shī xí zhī yì
《玉藻》有尸袭之义。
zhōu lǐ qiú miǎn zhù yún qiú miǎn zhě cóng shī fú yě
《周礼》裘冕注云："裘冕者，从尸服也。
fu shī fú dà qiú ér xí zé wáng fú dà qiú ér xí kě zhī
"夫尸服大裘而袭，则王服大裘而袭可知。
qiě qiú bù kě yǐ tú fú gù bèi yǐ gǔn qǐ jiè gǔn yǐ wéi shì zāi
且裘不可以徒服，故被以衮，岂借衮以为饰哉？
jīn wèi jì tiān yòng gǔn miǎn wèi zhāi fú qiú miǎn wèi jì fú cǐ nǎi xí xiān rú zhī miù wù
今谓祭天用衮冕为斋服，裘冕为祭服，此乃袭先儒之谬误。
hòu hàn xiǎn zōng chū fú rì yuè xīng chén shí èr zhāng yǐ sì tiān de
后汉显宗初服日、月、星辰十二章，以祀天地。
zì wèi yǐ lái jiē yòng gǔn fú
自魏以来，皆用衮服。
zé hàn wèi jì tiān cháng fú gǔn yǐ suī wú dà qiú wèi néng jǐn hé yú lǐ gù wèi cháng yǒu biǎo qiú ér jì zhě yě
则汉、魏祭天，尝服衮矣，虽无大裘，未能尽合于礼，固未尝有表裘而祭者也。
qiě qiú nèi fú yě yǔ páo tóng
且裘，内服也，与袍同。
páo xiè yǐ ér yù dān yǐ jì tiān yǐ míng shì zhì shì yù yī yì yī yǐ jiàn shàng dì yě
袍亵矣，而欲襌以祭天，以明示质，是欲衤义衣以见上帝也。
xún zhí fù yù wèi dà qiú zhī shang xūn sè ér wú zhāng shì
洵直复欲为大裘之裳，𫄸色而无章饰。
fu qiú ān dé yǒu shang zāi
夫裘安得有裳哉？
qǐng cóng xiān dì suǒ zhì
请从先帝所志。
qí hòu zhào rú xún zhí yì qù hēi gāo pí ér yǐ hēi zēng zhì yān
其后诏如洵直议，去黑羔皮而以黑缯制焉。
zhèng hé yì lǐ jú shàng dà qiú qīng biǎo xūn lǐ hēi gāo pí wèi lǐng biǎo zhuàn zhū cháng bèi yǐ gǔn fú
政和议礼局上：大裘，青表𫄸里，黑羔皮为领、褾、襈，朱裳，被以衮服。
dōng zhì sì hào tiān shàng dì fú zhī lì dōng sì hēi dì lì dōng hòu jì shén zhōu dì qí yì rú zhī
冬至祀昊天上帝服之，立冬祀黑帝、立冬后祭神州地祇亦如之。
zhōng xīng zhī hòu wú yǒu cún zhě
中兴之后，无有存者。
shào xīng shí sān nián lǐ bù shì láng wáng shǎng děng yán jiāo sì dà lǐ hé yī lǐ jīng huáng dì fú dà qiú bèi gǔn xíng lǐ
绍兴十三年，礼部侍郎王赏等言："郊祀大礼，合依《礼经》，皇帝服大裘被衮行礼。
jù yuán fēng xiáng dìng jiāo miào lǐ wén hé xún zhí yì yǐ hēi zēng chuàng zuò dà qiú rú gǔn wéi lǐng xiù yòng hēi gāo
据元丰详定郊庙礼文，何洵直议以黑缯创作大裘如衮，惟领袖用黑羔。
qǐ rú xún zhí yì
乞如洵直议。
zhào yǒu sī rú zǔ zōng jiù zhì yǐ gāo zhì zhī
"诏有司如祖宗旧制，以羔制之。
lǐ bù yòu yán guān xī yáng gāo xì tiān shēng hēi sè
礼部又言："关西羊羔，系天生黑色。
jīn yǒu sī niè bái gāo wèi zhī bù zhōng lǐ zhì bù rú quán yǐ zēng dài
今有司涅白羔为之，不中礼制，不如权以缯代。
yòu yuán yòu zhōng yǒu sī yù wèi dà qiú dù yòng bǎi gāo
又元祐中，有司欲为大裘，度用百羔。
zhé zōng yǐ wéi hài wù suì yòng hēi zēng
哲宗以为害物，遂用黑缯。
qǐng yī tài cháng suǒ yán
请依太常所言。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
suì yǐ gǔn xí qiú miǎn yì shí èr liú yān
遂以衮袭裘，冕亦十二旒焉。
gǔn miǎn zhī zhì
衮冕之制。
sòng chū yīn wǔ dài zhī jiù tiān zǐ zhī fú yǒu gǔn miǎn guǎng yī chǐ èr cùn zhǎng èr chǐ sì cùn qián hòu shí èr liú èr kuàng bìng guàn zhēn zhū
宋初因五代之旧，天子之服有衮冕，广一尺二寸，长二尺四寸，前后十二旒，二纩，并贯真珠。
yòu yǒu cuì liú shí èr bì fèng yù zhī zài zhū liú wài
又有翠旒十二，碧凤御之，在珠旒外。
miǎn bǎn yǐ lóng lín jǐn biǎo shàng zhui yù wèi qī xīng páng shī hǔ pò píng xī píng gè èr shí sì zhōu zhui jīn sī wǎng diàn yǐ zhēn zhū zá bǎo yù jiā zǐ yún bái hè jǐn lǐ
冕版以龙鳞锦表，上缀玉为七星，旁施琥珀瓶、犀瓶各二十四，周缀金丝网，钿以真珠、杂宝玉，加紫云白鹤锦里。
sì zhù shì yǐ qī bǎo hóng líng lǐ
四柱饰以七宝，红绫里。
jīn shì yù zān dǎo hóng sī tāo zǔ dài
金饰玉簪导，红丝绦组带。
yì wèi zhī píng tiān guān
亦谓之平天冠。
gǔn fú qīng sè rì yuè xīng shān lóng zhì hǔ wèi qī zhāng
衮服青色，日、月、星、山、龙、雉、虎蜼七章。
hóng qún zǎo huǒ fěn mǐ fǔ fú wǔ zhāng
红裙，藻、火、粉米、黼、黻五章。
hóng bì xī shēng lóng èr bìng zhī chéng jiān yǐ yún duǒ shì yǐ jīn sà huā diàn kē zhuāng yǐ zhēn zhū hǔ pò zá bǎo yù
红蔽膝，升龙二并织成，间以云朵，饰以金钑花钿窠，装以真珠、琥珀、杂宝玉。
hóng luó rú qún xiù wǔ zhāng qīng biǎo zhuàn jū
红罗襦裙，绣五章，青褾、襈、裾。
liù cǎi shòu yī xiǎo shòu sān jié yù huán sān
六采绶一，小绶三，结玉环三。
sù dà dài zhū lǐ qīng luó sì shén dài èr xiù sì shén pán jié
素大带朱里，青罗四神带二，绣四神盘结。
shòu dài shì bìng tóng gǔn fú
（绶带饰并同衮服。
bái luō zhōng dān qīng luó mǒ dài hóng luó lè bó
）白罗中单，青罗抹带，红罗勒帛。
lù lú yù jù jiàn yù biāo shǒu lòu bái yù shuāng pèi jīn shì guàn zhēn zhū
鹿卢玉具剑，玉镖首，镂白玉双佩，金饰贯真珠。
jīn lóng fèng gé dài hóng wà chì què jīn sà huā sì shén yù bí
金龙凤革带，红袜赤舄，金钑花，四神玉鼻。
jì tiān de zōng miào cháo tài qīng gōng xiǎng yù qīng zhāo yìng gōng jǐng líng gōng shòu cè zūn hào yuán rì shòu cháo cè huáng tài zǐ zé fú zhī
祭天地宗庙，朝太清宫、飨玉清昭应宫景灵宫、受册尊号、元日受朝、册皇太子则服之。
tài zǔ jiàn lóng yuán nián tài cháng lǐ yuàn yán zhǔn shào fǔ jiān dié qǐng jù gǔn lóng yī jiàng shā páo tōng tiān guān zhì dù lìng shì
太祖建隆元年，太常礼院言："准少府监牒，请具衮龙衣、绛纱袍、通天冠制度令式。
gǔn miǎn chuí bái zhū shí yǒu èr liú yǐ zǔ wèi yīng sè rú qí shòu tǒu kuàng chōng ěr yù zān dǎo
衮冕，垂白珠十有二旒，以组为缨，色如其绶，黈纩充耳，玉簪导。
xuán yī xūn cháng shí èr zhāng bā zhāng zài yī rì yuè xīng chén shān lóng huá chóng huǒ zōng yí
玄衣𫄸裳，十二章：八章在衣，日、月、星辰、山、龙、华虫、火、宗彝；
sì zhāng zài shang zǎo fěn mǐ fǔ fú
四章在裳，藻、粉米、黼、黻。
yī biǎo lǐng rú shàng wèi shēng lóng jiē zhī jiù wèi zhī
衣褾领如上，为升龙，皆织就为之。
shān lóng yǐ xià měi zhāng yī xíng zhòng yǐ wéi děng měi xíng shí èr
山、龙以下，每章一行，重以为等，每行十二。
bái shā zhōng dān fǔ lǐng qīng biǎo zhuàn jū
白纱中单，黼领，青褾、襈、裾。
bì xī jiā lóng shān huǒ sān zhāng
蔽膝加龙、山、火三章。
gé dài yù gōu jiǎo yè
革带，玉钩〈角枼〉。
dà dài sù dài zhū lǐ pī qí wài shàng zhū xià lǜ niǔ yuē yòng zǔ
大带，素带朱里，纰其外，上朱下绿，纽约用组。
lù lú yù jù jiàn dà zhū biāo shǒu bái yù shuāng pèi xuán zǔ
鹿卢玉具剑，大珠镖首，白玉双佩，玄组。
shuāng dà shòu liù cǎi xuán huáng chì bái piāo lǜ chún xuán zhì zhǎng èr zhàng sì chǐ wǔ cùn shǒu guǎng yī chǐ
双大绶六采，玄、黄、赤、白、缥、绿，纯玄质，长二丈四尺五寸，首广一尺。
xiǎo shuāng shòu zhǎng èr chǐ liù cùn sè tóng dà shòu ér shǒu bàn zhī jiān shī sān yù huán
小双绶长二尺六寸，色同大绶，而首半之，间施三玉环。
zhū wà chì què jiā jīn shì
朱袜赤舄，加金饰。
zhào kě
"诏可。
èr nián tài zǐ zhān shì yǐn zhuō gōng bù shàng shū dòu yí yì jǐn àn zhōu lǐ biàn shī zhǎng wáng zhī wǔ miǎn jiē xuán miǎn zhū lǐ yán niǔ wǔ cǎi sāo shí yǒu èr jiù jiē wǔ cǎi yù shí yǒu èr yù jī zhū hóng
二年，太子詹事尹拙、工部尚书窦仪议："谨按《周礼》：'弁师掌王之五冕，皆玄冕朱里延纽，五采缫，十有二就，皆五采玉十有二，玉笄朱纮。
zhū hóu zhī sāo liú jiǔ jiù mín yù sān cǎi qí yú rú wáng zhī shì sāo liú jiē jiù yù tiàn yù jī
诸侯之缫旒九就，珉玉三采，其余如王之事，缫斿皆就，玉瑱、玉笄。
shū yún wáng bù yán yù tiàn yú cǐ yán zhī zhě wáng yǔ zhū hóu hù xiāng jiàn wèi yì
'疏云：'王不言玉瑱，于此言之者，王与诸侯互相见为义。
shì yǐ wáng yán xuán miǎn zhū lǐ yán niǔ jí zhū hóng míng zhū hóu yì yǒu zhī
是以王言玄冕、朱里延纽及朱纮，明诸侯亦有之。
zhū gōng yán yù tiàn míng wáng yì yǒu zhī
诸公言玉瑱，明王亦有之。
xiáng cǐ jīng shū zhī wén zé shì běn yǒu chōng ěr
'详此经、疏之文，则是本有充耳。
jīn qǐng lìng jūn chén gǔn miǎn yǐ xià bìng huà chōng ěr yǐ hé zhèng wén
今请令君臣衮冕以下并画充耳，以合正文。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
qián dé yuán nián rùn shí èr yuè shào fǔ jiān yáng gé shǎo jiān wáng chù nè děng shàng xīn zào huáng dì guān miǎn
干德元年闰十二月，少府监杨格、少监王处讷等上新造皇帝冠冕。
xiān shì jiāo sì guān miǎn duō shì yǐ zhū yù dì yǐ huá ér qiě zhòng gù mìng gǎi zhì zhī
先是，郊祀冠冕，多饰以珠玉，帝以华而且重，故命改制之。
rén zōng jǐng yòu èr nián yòu yǐ dì hòu jí qún chén guān fú duō yán táng jiù ér xún yòng zhī jiǔ zé yǒu sī jìn wèi fán wén yǐ shī fǎ dù
仁宗景祐二年，又以帝后及群臣冠服，多沿唐旧而循用之，久则有司浸为繁文，以失法度。
zhào rù nèi nèi shì shěng yù yào yuàn yǔ tài cháng lǐ yuàn xiáng diǎn gù zào guān miǎn juān jiǎn zhēn huá wu cóng jiǎn yuē bǐ tú yǐ jìn
诏入内内侍省、御药院与太常礼院详典故，造冠冕，蠲减珍华，务从简约，俾图以进。
xù zhào tōng tiān guān jiàng shā páo gèng bù xiū zhì
续诏通天冠、绛纱袍更不修制。
yóu shì gǎi zhì gǔn miǎn
由是改制衮冕。
tiān bǎn yuán kuò yī chǐ èr cùn zhǎng èr chǐ sì cùn jīn zhì guǎng bā cùn zhǎng yī chǐ liù cùn
天版元阔一尺二寸，长二尺四寸，今制广八寸，长一尺六寸。
jiǎn cuì liú bìng fèng zǐ qián hòu èr shí sì zhū liú bìng hé diǎn zhì
减翠旒并凤子，前后二十四珠旒并合典制。
tiān bǎn dǐng shàng yuán zhī chéng lóng lín jǐn wèi biǎo zǐ yún bái hè jǐn wèi lǐ jīn zhì qīng luó wèi biǎo cǎi huà chū lóng lín hóng luó wèi lǐ cǎi huà chū zǐ yún bái hè
天板顶上，元织成龙鳞锦为表，紫云白鹤锦为里，今制青罗为表，采画出龙鳞，红罗为里，采画出紫云白鹤。
suǒ yǒu xī píng hǔ pò píng gè èr shí sì jīn jiǎn bù yòng
所有犀瓶、琥珀瓶各二十四，今减不用。
jīn sī jié wǎng zi shàng jiù yǒu jīn sī jié lóng bā jīn jiǎn sì yì jiǎn sī lìng xì
金丝结网子上，旧有金丝结龙八，今减四，亦减丝令细。
tiān bǎn sì miàn huā zhuì zǐ sù zhuì zǐ yī jiù jiǎn qīng zào
天板四面花坠子、素坠子依旧，减轻造。
guān shēn bìng tiān zhù yuán zhī chéng lóng lín jǐn jīn yòng qīng luó cǎi huà chū lóng lín
冠身并天柱，元织成龙鳞锦，今用青罗，采画出龙鳞；
jīn lún děng qī bǎo yuán zhēn yù niǎn chéng jīn gèng bù yòng rú bǔ kōng què yǐ yún lóng xì kē
金轮等七宝，元真玉碾成，今更不用，如补空却，以云龙细窠。
fēn liú yù gōu èr jīn jiǎn qù zhī
分旒玉钩二，今减去之。
tiān hé dài zǔ dài kuǎn màn dài yī jiù jiǎn qīng zào
天河带、组带、款慢带依旧，减轻造。
nà yán yuán yòng yù zhì jīn yòng qīng luó cǎi huà chū lóng lín jǐn
纳言，元用玉制，今用青罗，采画出龙鳞锦。
jīn léng shàng léng dào yī jiù yòng jīn jí jiǎn qīng zhì
金棱上棱道，依旧用金，即减轻制。
tǒu kuàng yù zān
黈纩，玉簪。
gǔn fú bā zhāng rì yuè xīng chén shān lóng huá chóng huǒ zōng yí qīng luó shēn hóng luó zhuàn xiù zào
衮服八章，日、月、星辰、山、龙、华虫、火、宗彝，青罗身，红罗襈，绣造。
suǒ yǒu yún zǐ xiāng dù xī chóu bǔ kōng gèng bù yòng xì kē yì bù shǐ zhēn zhū zhuāng zhuì
所有云子，相度稀稠补空，更不用细窠，亦不使真珠装缀。
zhōng dān yī jiù zào bái zhì zào
中单，依旧皂白制造。
qún yòng hóng luó xiù chū zǎo fěn mǐ fǔ fú zhōu huí huā yàng réng jiù jiǎn xī zhì zhī
裙用红罗，绣出藻、粉米、黼、黻，周回花样仍旧，减稀制之。
bì xī yòng hóng luó xiù shēng lóng èr yún zǐ bǔ kōng jiǎn xī zhì zhī zhōu huí yī jiù xì kē bù yòng
蔽膝用红罗，绣升龙二，云子补空，减稀制之，周回依旧，细窠不用。
liù cǎi shòu yī jiù jiǎn sī zhī zào
六采绶依旧，减丝织造。
suǒ yǒu yù huán yì jiǎn qīng
所有玉环亦减轻。
dài tóu jīn yè jiǎn qù yòng xiāo jīn
带头金叶减去，用销金。
sì shén dài bù yòng
四神带不用。
jiàn pèi liáng dài wà què bìng yī jiù
剑、佩、梁、带、袜、舄并依旧。
jiā yòu yuán nián wáng zhū zòu tiān zǐ fǎ fú miǎn liú xíng dù zhòng dà huá shì shāo fán yuàn jí lǐ guān cān dìng
嘉祐元年，王洙奏："天子法服，冕旒形度重大，华饰稍繁，愿集礼官参定。
zhào lǐ yuàn xiáng diǎn lǐ shàng wén ér lǐ yuàn huì tú yǐ jìn
"诏礼院详典礼上闻，而礼院绘图以进。
yīn chì yù yào yuàn gēng zào qí hòu miǎn fú shāo zēng chǐ rú gù
因敕御药院更造，其后，冕服稍增侈如故。
yīng zōng zhì píng èr nián zhī tài cháng lǐ yuàn li yù zòu yuē
英宗治平二年，知太常礼院李育奏曰：
jiāo miào zhī jì běn shàng chún zhì gǔn miǎn zhī shì jiē cún fǎ xiàng fēi shì fán chǐ zhòng qí wán yě
郊庙之祭，本尚纯质，衮冕之饰，皆存法象，非事繁侈、重奇玩也。
miǎn zé yǐ zhōu guān wèi běn fán shí èr liú jiān yǐ cǎi yù jiā yǐ hóng yán jī tiàn zhī shì
冕则以《周官》为本，凡十二旒，间以采玉，加以纮、𫄧、笄、瑱之饰。
gǔn zé yǐ yú shū wèi shǐ fán shí èr zhāng shǒu yǐ chén xiàng bié yǐ yī shang huì xiù zhī cǎi
衮则以《虞书》为始，凡十二章，首以辰象，别以衣裳绘绣之采。
dōng hàn zhì táng shǐ guān míng rú jì shù qián zhì jiē wú zhū cuì xī bǎo zhī shì hé zé
东汉至唐，史官名儒，记述前制，皆无珠翠、犀宝之饰，何则？
yù yǔ bàng tāi fēi fǎ fú suǒ yòng
鹬羽蜯胎，非法服所用；
hǔ pò xī píng fēi zhì zūn suǒ guān
琥珀犀瓶，非至尊所冠；
lóng jǐn qī xīng yǐ liè cǎi zhāng zhī nèi
龙锦七星，已列采章之内；
zǐ yún bái hè jìn chū dào jiā zhī yǔ qǐ bèi gǔn dài zǎo xiàng tiān zé shù zhī yì zāi
紫云白鹤，近出道家之语，岂被衮戴璪、象天则数之义哉！
zì dà qiú zhī fèi zhuān yòng gǔn miǎn gǔ piáo shāo qù ér fǎ dù shàng cún
自大裘之废，颛用衮冕，古朴稍去，而法度尚存。
fu míng shuǐ dà gēng bù kě yǐ zhòng wèi hé
夫明水大羹，不可以众味和；
yún mén xián chí bù kě yǐ xīn shēng jiān
《云门》《咸池》，不可以新声间；
gǔn miǎn zhī fú bù yí yǐ zhēn guài lèi yě
衮冕之服，不宜以珍怪累也。
ruò wèi míng zhī yòng shān hú jiāng zuǒ zhī yòng fěi cuì chǐ mí shuāi bō zhī yú qǐ zú wèi shèng cháo dào zāi
若魏明之用珊瑚，江左之用翡翠，侈靡衰播之余，岂足为圣朝道哉！
qiě tài zǔ jiàn lóng yuán nián shào fǔ jiān suǒ zào miǎn fú jí èr nián bó shì niè chóng yì suǒ jìn sān lǐ tú cháng zhào yǐn zhuō dòu yí cān jiào zhī jiē fǎng yú zhōu hàn táng zhī jiù
且太祖建隆元年少府监所造冕服，及二年博士聂崇义所进《三礼图》，尝诏尹拙、窦仪参校之，皆仿虞、周、汉、唐之旧。
zhì sì nián dōng fú zhī hé jì tiān dì yú yuán qiū yòng cǐ zhì yě
至四年冬服之，合祭天地于圜丘，用此制也。
tài zōng yì cháng mìng shào fǔ zhì yú jìn zhōng bù wén gǎi zuò
太宗亦尝命少府制于禁中，不闻改作。
jí zhēn zōng fēng tài shān lǐ guān qǐng fú gǔn miǎn
及真宗封泰山，礼官请服衮冕。
dì yuē qián wáng fú gāo qiú shàng zhì yě
帝曰："前王服羔裘，尚质也。
jīn zé wú gāo qiú ér yǒu gǔn miǎn kě cóng jìn zhì
今则无羔裘而有衮冕，可从近制。
shì qǐ yǒu yì yú fán shì zāi
"是岂有意于繁饰哉。
gài hòu zhī yǒu sī shuài yì wàng zēng wèi cháng què yì suì xiāng xún ér yòng
盖后之有司，率意妄增，未尝确议，遂相循而用。
gù rén zōng cháng zhào lǐ guān zhāng de xiàng děng xiáng yì zhī qí suǒ jiǎn guò bàn rán bù jīng zhī shì zhòng zhě duō qù qīng zhě shàng cún bù néng jǐn rú zhào shū zhī yì
故仁宗尝诏礼官章得象等详议之，其所减过半，然不经之饰，重者多去，轻者尚存，不能尽如诏书之意。
gù zhì hé sān nián wáng zhū fù yì qù fán shì lǐ guān huà tú yǐ xiàn jiàn hái gǔ lǐ ér yǒu sī suǒ zào fù rú jǐng yòu zhī qián
故至和三年，王洙复议去繁饰，礼官画图以献，渐还古礼，而有司所造，复如景祐之前。
yòu àn kāi bǎo tōng lǐ jí yī fú lìng miǎn fú jiē yǒu dìng fǎ xī wú bǎo jǐn zhī shì
又按《开宝通礼》及《衣服令》，冕服皆有定法，悉无宝锦之饰。
fu tài zǔ tài zōng fù yǒu sì hǎi qǐ fá bǎo wán gù bù kě shī zhī jiāo miào yě
夫太祖、太宗富有四海，岂乏宝玩，顾不可施之郊庙也。
chén qiè wèi bì xià zhào sì tiān de gōng xiǎng zǔ mí fú zhōu zhī miǎn guān gǔ zhī xiàng yuàn fù xiān wáng zhī zhì zǔ zōng zhī fǎ
臣窃谓，陛下肇祀天地，躬飨祖祢，服周之冕，观古之象，愿复先王之制，祖宗之法。
qí gǔn miǎn zhī fú jí bì shòu pèi què zhī lèi yǔ tōng lǐ yī fú lìng sān lǐ tú zhì dù bù tóng zhě yi xī gǎi zhèng
其衮冕之服，及𫖒、绶、佩、舄之类，与《通礼》、《衣服令》、《三礼图》制度不同者，宜悉改正。
zhào tài cháng lǐ yuàn shào fǔ cān dìng suì hé zòu yuē
诏太常礼院、少府参定，遂合奏曰：
gǔ zhě miǎn fú zhī yòng jiāo miào shū zhì
古者冕服之用，郊庙殊制。
táng xìng tiān zǐ zhī fú yǒu èr děng ér dà qiú shàng cún
唐兴，天子之服有二等，而大裘尚存。
xiǎn qìng chū zhǎng sūn wú jì děng cǎi jiāo tè shēng zhī shuō xiàn yì fèi dà qiú
显庆初，长孙无忌等采《郊特牲》之说，献议废大裘。
zì shì jiāo miào zhī jì yī yòng gǔn miǎn rán liú zhāng zhī shù zhǐ yǐ shí èr wèi jié yì wèi wén yǒu yú shì yě
自是郊庙之祭，一用衮冕，然旒章之数，止以十二为节，亦未闻有余饰也。
guó cháo miǎn fú suī fǎng gǔ zhì rán zēng yǐ zhēn yì qiǎo rù qián shì suǒ wèi cháng yǒu
国朝冕服，虽仿古制，然增以珍异巧缛，前世所未尝有。
fu guó zhī dà shì mò dà yú sì ér jì fú wéi jīng fēi yǐ sù sì róng zūn shén míng yě
夫国之大事，莫大于祀，而祭服违经，非以肃祀容、尊神明也。
chén děng yǐ wèi yi rú yù yán cān zhuó tōng lǐ yī fú lìng sān lǐ tú jí jǐng yòu sān nián jiǎn dìng zhī zhì yī qiè gǎi zào zhī
臣等以谓宜如育言，参酌《通礼》、《衣服令》、《三礼图》及景祐三年减定之制，一切改造之。
kǒng zǐ yuē má miǎn lǐ yě jīn yě chún jiǎn wú cóng zhòng
孔子曰："麻冕，礼也，今也纯俭，吾从众。
chún zhě sī yě biàn má yòng sī gài yǐ jiǔ yǐ
"纯者，丝也，变麻用丝，盖已久矣。
zé miǎn fú zhī zhì yi yī jiù yǐ luō wèi zhī
则冕服之制，宜依旧以罗为之。
miǎn guǎng yī chǐ èr cùn zhǎng èr chǐ èr cùn yuē yǐ jǐng biǎo chǐ qián yuán hòu fāng yǒu shàng zhū xià yǐ jīn shì bǎn cè yǐ bái yù zhū wèi liú guàn zhī yǐ wǔ cǎi sī shéng
冕广一尺二寸，长二尺二寸，约以景表尺，前圆后方，黝上朱下，以金饰版侧，以白玉珠为旒，贯之以五采丝绳。
qián hòu gè shí èr liú liú gè shí èr zhū xiāng qù yī cùn zhǎng èr chǐ
前后各十二旒，旒各十二珠，相去一寸，长二尺。
zhū sī zǔ wèi yīng tǒu kuàng chōng ěr jīn shì yù zān dǎo
朱丝组为缨，黈纩充耳，金饰玉簪导。
qīng yī xūn cháng shí èr zhāng bā zhāng huì zhī yú yī rì yuè xīng chén shān lóng huá chóng huǒ zōng yí yě
青衣𫄸裳，十二章：八章绘之于衣，日、月、星辰、山、龙、华虫、火、宗彝也；
sì zhāng xiù zhī yú shang zǎo fěn mǐ fǔ fú yě
四章绣之于裳，藻、粉米、黼、黻也。
jǐn lóng biǎo lǐng zhī wèi shēng lóng
锦龙褾、领，织为升龙。
shān lóng ér xià yī zhāng wèi yī xíng zhòng yǐ wéi děng xíng shí èr
山、龙而下，一章为一行，重以为等，行十二。
bié zhì dà dài sù biǎo zhū lǐ zhū lǜ zhōng pì
别制大带，素表朱里，朱绿终辟。
bì fú què dà xiǎo shòu yì qù zhū yù diàn kē hǔ pò bō li zhī shì
𫖒、绂、舄，大小绶，亦去珠玉、钿窠、琥珀、玻璃之饰。
qí zhōng dān gé dài yù jù jiàn yù pèi zhū wà zhī zhì yǐ zhōng lǐ lìng wú fù gǎi wéi zé fǎ fú yǒu jī jì lǐ zēng zhòng
其中单、革带、玉具剑、玉佩、朱袜之制，已中礼令，无复改为，则法服有稽，祭礼增重。
fù zhào lǐ yuàn zài xiáng yǐ wén
复诏礼院再详以闻。
ér nèi shì shěng zòu wèi jǐng yòu zhōng yǐ cái dìng kě yīn ér yòng yě
而内侍省奏谓："景祐中已裁定，可因而用也。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
shén zōng yuán fēng yuán nián xiáng dìng jiāo miào lǐ wén suǒ yán
神宗元丰元年，详定郊庙礼文所言：
fán miǎn bǎn guǎng bā cùn zhǎng chǐ liù cùn yǔ gǔ zhì xiāng hé gèng bù fù yì
凡冕版广八寸，长尺六寸，与古制相合，更不复议。
jīn qǔ shào fǔ jiān jìn yàng rú yǐ qīng luó wèi biǎo hóng luó wèi lǐ zé fēi biàn shī suǒ wèi xuán miǎn zhū lǐ zhě yě
今取少府监进样，如以青罗为表，红罗为里，则非《弁师》所谓"玄冕朱里'者也。
shàng yòng jīn léng tiān bǎn sì zhōu jīn sī jié wǎng liǎng páng yòng zhēn zhū huā sù zhuì zhī lèi jiē bù yīng lǐ
上用金棱天板，四周金丝结网，两旁用真珠、花素坠之类，皆不应礼。
fú qǐng gǎi yòng zhū zǔ wèi hóng yù jī yù tiàn yǐ xuán dǎn chuí tiàn yǐ wǔ cǎi yù guàn yú wǔ sè zǎo wèi liú yǐ qīng chì huáng bái hēi wǔ sè bèi wèi yī yù měi yī yù zhǎng yī cùn qián hòu èr shí sì liú chuí ér qí jiān yǐ hé kǒng zǐ suǒ wèi chún jiǎn zhī yì
伏请改用朱组为纮，玉笄、玉瑱，以玄𬘘垂瑱，以五采玉贯于五色藻为旒，以青、赤、黄、白、黑五色备为一玉，每一玉长一寸，前后二十四旒，垂而齐肩，以合孔子所谓纯俭之义。
yòu gǔ zhě jì fú cháo fú zhī shang jiē qián sān fú hòu sì fú qián wèi yáng yǐ xiàng qí hòu wèi yīn yǐ xiàng ǒu
又古者祭服、朝服之裳，皆前三幅，后四幅，前为阳以象奇，后为阴以象偶。
wéi shēn yī zhōng dān zhī shǔ lián yī shang ér shang fù bù shū qián hòu rán yǐ liù fú jiāo jiě wèi shí èr fú xiàng shí èr yuè
惟深衣、中襌之属连衣裳，而裳复不殊前后，然以六幅交解为十二幅，象十二月。
qí zhì zuò mò bù yǒu fǎ gù wèi zhī fǎ fú
其制作莫不有法，故谓之法服。
jīn shào fǔ jiān gǔn fú qí shang nǎi yǐ bā fú wèi zhī bù shū qián hòu yǒu wéi gǔ yì
今少府监衮服，其裳乃以八幅为之，不殊前后，有违古义。
fú qǐng gǎi zhèng jì fú zhī shang yǐ qī fú wèi zhī shū qí qián hòu
伏请改正祭服之裳，以七幅为之，殊其前后。
yǐ jīn tài cháng zhōu chǐ dù zhī fú guǎng èr chǐ èr cùn měi fú liǎng páng gè fèng shā yī cùn wèi zhī xuē fú yāo jiān pì jī wú shù
以今太常周尺度之，幅广二尺二寸，每幅两旁各缝杀一寸，谓之削幅，腰间辟积无数。
shang cè yǒu chún wèi zhī bì
裳侧有纯，谓之綼；
shang xià yǒu chún wèi zhī jīn yì
裳下有纯，谓之钅易。
bì xī zhī guǎng gè cùn bàn biǎo lǐ hé wéi sān cùn
綼、緆之广各寸半，表里合为三寸。
qún chén jì fú zhī shang fǎng cǐ
群臣祭服之裳，仿此。
cóng zhī
从之。
zhèng hé yì lǐ jú gèng shàng huáng dì miǎn fú zhī zhì miǎn bǎn guǎng bā cùn zhǎng yī chǐ liù cùn qián gāo bā cùn wǔ fēn hòu gāo jiǔ cùn wǔ fēn
政和议礼局更上皇帝冕服之制：冕版广八寸，长一尺六寸，前高八寸五分，后高九寸五分。
qīng biǎo zhū lǐ qián hòu gè shí yǒu èr liú wǔ cǎi zǎo shí yǒu èr jiù jiù jiān xiāng qù yī cùn
青表朱里，前后各十有二旒，五采藻十有二就，就间相去一寸。
qīng bì jǐn zhī chéng tiān hé dài zhǎng yī zhàng èr chǐ guǎng èr cùn
青碧锦织成天河带，长一丈二尺，广二寸。
zhū sī zǔ dài wèi yīng tǒu kuàng chōng ěr jīn shì yù zān dǎo zhǎng yī chǐ èr cùn
朱丝组带为缨，黈纩充耳，金饰玉簪导，长一尺二寸。
gǔn fú qīng yī bā zhāng huì rì yuè xīng chén shān lóng huá chóng huǒ zōng yí
衮服，青衣八章，绘日、月、星辰、山、龙、华虫、火、宗彝；
xūn cháng sì zhāng xiù zǎo fěn mǐ fǔ fú
𫄸裳四章，绣藻、粉米、黼、黻。
bì xī suí shang sè xiù shēng lóng èr
蔽膝随裳色，绣升龙二。
bái luō zhōng dān zào biǎo zhuàn hóng luó lè bó qīng luó wà dài
白罗中单，皂褾、襈，红罗勒帛，青罗袜带。
fēi bái luō dà dài gé dài bái yù shuāng pèi
绯白罗大带，革带，白玉双佩。
dà shòu liù cǎi chì huáng hēi bái piāo lǜ xiǎo shòu sān sè rú dà shòu jiān shī yù huán sān
大绶六采，赤、黄、黑、白、缥、绿，小绶三色，如大绶，间施玉环三。
zhū wà chì què yuán yǐ huáng luó
朱袜，赤舄，缘以黄罗。
zhōng xīng réng jiù zhì yán yǐ luó yī mù xuán biǎo zhū lǐ zhǎng chǐ yǒu liù cùn qián dī yī cùn èr fēn sì páng yuán yǐ jīn fù yú juǎn wǔ zhī shàng sāo yǐ wǔ sè sī guàn wǔ sè yù qián hòu gè shí èr fán yòng èr bǎi bā shí yǒu bā
中兴仍旧制，延，以罗衣木，玄表朱里，长尺有六寸，前低一寸二分，四旁缘以金，覆于卷武之上，缫以五色丝贯五色玉，前后各十二，凡用二百八十有八。
yù jī chōng ěr yòng huáng mián hóng yǐ zhū zǔ yǐ qí yī shǔ yú zuǒ jī shàng chuí xià yòu qū ér shǔ yú yòu jī xì zhī ér chuí qí yú
玉笄，充耳用黄绵，纮以朱组，以其一属于左笄上垂下，又屈而属于右笄，系之而垂其余。
xuán yī bā zhāng shēng lóng yú shān huì
玄衣，八章，升龙于山，绘。
shang xūn sì zhāng xiù
裳𫄸，四章，绣。
fú qián sān hòu sì duàn ér bù shǔ liǎng páng shā fèng yāo pì jī bì xī zhī guǎng jiē rú jiù
幅前三后四，断而不属，两旁杀缝，腰辟积，綼緆之广皆如旧。
dà dài yǐ fēi bái luó hé ér zhì zhī yǐ zhū lǜ shì qí cè shàng zhū xià lǜ qí shù chǔ yǐ zǔ wèi niǔ yuē xià chuí sān chǐ
大带以绯白罗合而紩之，以朱绿饰其侧，上朱下绿，其束处以组为纽约，下垂三尺。
tōng tiān guān jiàng shā páo yì rú zhī
通天冠、绛纱袍亦如之。
bái luō zhōng dān lǐng biǎo zhuàn yǐ fú fú qiú zé yǐ zào
白罗中单，领、褾、襈以黻，服裘则以皂。
jiàng shā páo zé yī yòng bái shā lǐng biǎo zhuàn yǐ zhū
绛纱袍则衣用白纱，领、褾、襈以朱。
shòu dà xiǎo gè yī dà shòu zhī yǐ liù cǎi qīng huáng hēi bái piāo lǜ xià chuí qīng sī wǎng shàng yǒu jié chuí yù huán sān
绶大小各一，大绶织以六采，青、黄、黑、白、缥、绿，下垂青丝网，上有结，垂玉环三；
xiǎo shòu zhì rú dà shòu wéi sān sè
小绶制如大绶，惟三色。
dà qiú jiàng shā páo jiē yòng zhī
大裘、绛纱袍皆用之。
gé dài bó èr cùn gé wèi lǐ fēi luō wèi biǎo shì yǐ yù kuǎ niǔ yǐ xià gōu jiǎo yè
革带，博二寸，革为里，绯罗为表，饰以玉銙，钮以下钩〈角枼〉。
tōng tiān guān jiàng shā páo yì yòng zhī
通天冠、绛纱袍亦用之。
fú cóng shang sè shàng yǒu pī xià yǒu chún qù shàng wǔ cùn huì yǐ shān lóng huǒ shàng jiē gé dài xì zhī
韨从裳色，上有纰，下有纯，去上五寸，绘以山、龙、火，上接革带系之。
pèi yǒu héng yǒu jū yǔ yǒu chōng yá xì yú gé dài zuǒ yòu gè yī
佩有衡，有琚瑀，有冲牙，系于革带，左右各一。
shàng shè héng héng xià chuí sān dài guàn yǐ bīn zhū
上设衡，衡下垂三带，贯以𧏖珠。
cì zé zhōng yǒu jīn shòu miàn liǎng páng jiā yǐ shuāng huáng yòu cì shè jū yǔ
次则中有金兽面，两旁夹以双璜，又次设琚瑀。
xià zé chōng yá jū zhōng yāng liǎng páng yǒu yù dī zi xíng zé jī yá ér yǒu shēng
下则冲牙居中央，两旁有玉滴子，行则击牙而有声。
què yǒu qú yǒu chún yǒu yì yǒu qì yǐ fēi luō wèi zhī shǒu jiā jīn shì
舄有絇，有纯，有𫄷，有綦，以绯罗为之，首加金饰。
fú tōng tiān guān jiàng shā páo zé yòng hēi què yǐ wū pí wèi zhī
服通天冠、绛纱袍则用黑舄，以乌皮为之。
cháng fú zé yòng bái què yǐ sī wèi zhī
常服则用白舄，以丝为之。
wà luō biǎo zēng lǐ shī yào zhe qì yǐ xì zhī chì què yǐ zhū hēi què yǐ bái bái què tóng
袜，罗表缯里，施靿著綦以系之，赤舄以朱，黑舄以白，白舄同。
tōng tiān guān
通天冠。
èr shí sì liáng jiā jīn bó shān fù chán shí èr gāo guǎng gè yī chǐ
二十四梁，加金博山，附蝉十二，高广各一尺。
qīng biǎo zhū lǐ shǒu shī zhū cuì hēi jiè zé zǔ yīng cuì ruí yù xī zān dǎo
青表朱里，首施珠翠，黑介帻，组缨翠緌，玉犀簪导。
jiàng shā páo yǐ zhī chéng yún lóng hóng jīn tiáo shā wèi zhī hóng lǐ zào biǎo zhuàn jū jiàng shā qún bì xī rú páo shì bìng zào biǎo zhuàn
绛纱袍，以织成云龙红金条纱为之，红里，皂褾、襈、裾，绛纱裙，蔽膝如袍饰，并皂褾、襈。
bái shā zhōng dān zhū lǐng biǎo zhuàn jū
白纱中单，朱领、褾、襈、裾。
bái luō fāng xīn qǔ lǐng
白罗方心曲领。
bái wà hēi què pèi shòu rú gǔn
白袜，黑舄，佩绶如衮。
dà jì sì zhì zhāi zhēng dàn dōng zhì wǔ yuè shuò dà cháo huì dà cè mìng qīn gēng jí tián jiē fú zhī
大祭祀致斋、正旦冬至五月朔大朝会、大册命、亲耕籍田皆服之。
rén zōng tiān shèng èr nián nán jiāo lǐ yí shǐ lǐ wéi yán tōng tiān guān shàng yī zì zhǔn chì huí bì
仁宗天圣二年，南郊，礼仪使李维言："通天冠上一字，准敕回避。
zhào gǎi chéng tiān guān
"诏改承天冠。
zhōng xīng zhī zhì guān gāo jiǔ cùn fú yòng bìng tóng
中兴之制，冠高九寸，服用并同。
qián dào jiǔ nián yòu yòng lǚ páo
乾道九年，又用履袍。
páo yǐ jiàng luó wèi zhī zhé shàng jīn tōng xī jīn yù dài
袍以绛罗为之，折上巾，通犀金玉带。
xì lǚ zé yuē lǚ páo
系履，则曰履袍；
fú xuē zé yuē xuē páo
服靴，则曰靴袍。
lǚ xuē jiē yòng hēi gé
履、靴皆用黑革。
sì mèng cháo xiàn jǐng líng gōng jiāo sì míng táng yì gōng sù miào jìn zuò shàng shòu liǎng gōng jí duān mén sì shè bìng fú zhī
四孟朝献景灵宫、郊祀、明堂，诣宫、宿庙、进胙，上寿两宫及端门肆赦，并服之。
dà lǐ bì hái gōng chéng píng niǎn fú yì rú zhī
大礼毕还宫，乘平辇，服亦如之。
ruò dà niǎn zé fú tōng tiān jiàng shā rú cháng yí
若大辇，则服通天、绛纱如常仪。
shān páo
衫袍。
táng yīn duò zhì tiān zǐ cháng fú chì huáng qiǎn huáng páo shān zhé shàng jīn jiǔ hái dài liù hé xuē
唐因隋制，天子常服赤黄、浅黄袍衫，折上巾，九还带，六合靴。
sòng yīn zhī yǒu zhě huáng dàn huáng páo shān yù zhuāng hóng shù dài zào wén bì dà yàn zé fú zhī
宋因之，有赭黄、淡黄袍衫，玉装红束带，皂文鞸，大宴则服之。
yòu yǒu zhě huáng dàn huáng yī guǐ páo hóng shān páo cháng cháo zé fú zhī
又有赭黄、淡黄衤癸袍，红衫袍，常朝则服之。
yòu yǒu zhǎi páo biàn zuò shì shì zé fú zhī
又有窄袍，便坐视事则服之。
jiē zào shā zhé shàng jīn tōng xī jīn yù huán dài
皆皂纱折上巾，通犀金玉环带。
zhǎi páo huò yù wū shā mào
窄袍或御乌纱帽。
zhōng xīng réng zhī
中兴仍之。
chū gāo zōng jiàn zuò yú nán dōu lóng yòu tài hòu mìng nèi chén shàng chéng yú fú yù yǒu xiǎo guān
初，高宗践祚于南都，隆祐太后命内臣上乘舆服御，有小冠。
tài hòu yuē zǔ zōng xián jū zhī suǒ fú yě zì shén zōng shǐ yì yǐ jīn
太后曰："祖宗闲居之所服也，自神宗始易以巾。
yuàn jí wèi hòu tuì cháo zhǐ dài cǐ guān shù jī rú zǔ zōng shí qì xiàng
愿即位后，退朝止戴此冠，庶几如祖宗时气象。
hòu diàn zǎo jiǎng huáng dì fú mào zi hóng páo yù shù dài jiǎng dú guān gōng fú xì xié
"后殿早讲，皇帝服帽子，红袍，玉束带，讲读官公服系鞵。
wǎn jiǎng huáng dì fú tóu jīn bēi zi jiǎng guān yì biàn fú
晚讲，皇帝服头巾，背子，讲官易便服。
cǐ jiā dìng sì nián jiǎng yán zhī zhì yě
此嘉定四年讲筵之制也。
yù yuè fú
御阅服。
yǐ jīn zhuāng jiǎ chéng mǎ dà yuè zé fú zhī
以金装甲，乘马大阅则服之。
guī
圭。
sòng chū fán dà jì sì dà cháo huì tiān zǐ jiē zhí guī
宋初，凡大祭祀、大朝会，天子皆执圭。
yuán fēng èr nián xiáng dìng yí zhù suǒ yán zhōu lǐ wáng zhí zhèn guī
元丰二年，详定仪注所言："《周礼》：'王执镇圭。
shì zhě yuē jì tiān de zōng miào jí cháo rì xī yuè zé zhí zhī
'释者曰：'祭天地宗庙及朝日、夕月，则执之。
ruò cháo jìn zhū hóu shòu yù yú wáng wáng shòu yù fǔ yù ér yǐ
若朝觐，诸侯授玉于王，王受玉，抚玉而已。
kǎo gōng jì tiān zǐ zhí mào sì cùn yǐ cháo zhū hóu
'《考工记》：'天子执冒四寸，以朝诸侯。
gài tiān zi yǐ mào guī yá kè zhī chù mào zhū hóu zhī guī yǐ qí ruì xìn yě
'盖天子以冒圭邪刻之处，冒诸侯之圭，以齐瑞信也。
wèi yǒu lín chén zǐ ér zhí zhèn guī zhě
未有临臣子而执镇圭者。
táng liù diǎn diàn zhōng jiān zhǎng fú yù zhī shì fán dà jì sì zé jìn dà guī zhí zhèn guī
《唐六典》殿中监掌服御之事，凡大祭祀，则搢大圭，执镇圭；
ruò dà cháo huì zhǐ jìn jué
若大朝会，止进爵。
kāi bǎo tōng lǐ shǐ zhe yuán huì zhí guī chū zì xi fáng
《开宝通礼》始著元会执圭，出自西房。
chún huà zhōng shàng shòu jìn jiǔ yòu lìng nèi shì fèng guī yú zhōu zhì táng lǐ jiē bù hé
淳化中，上寿进酒，又令内侍奉圭，于周制、唐礼皆不合。
qí yuán huì shòu cháo hè qǐng bù zhí zhèn guī shàng shòu
其元会受朝贺，请不执镇圭上寿。
zhào kě
"诏可。
sān nián zhào yì dà guī chǐ dù xiáng dìng suǒ yán kǎo gōng jì zhèn guī chǐ yǒu èr cùn tiān zǐ shǒu zhī
三年，诏议大圭尺度，详定所言："《考工记》：'镇圭尺有二寸，天子守之。
dà guī cháng sān chǐ zhù shàng zhōng kuí shǒu tiān zǐ fú zhī
''大圭长三尺，杼上终葵首，天子服之'。
hòu wèi yǐ jiàng yǐ bái yù wèi zhī zhǎng chǐ yǒu èr cùn xī wèi yǐ lái jiē rán
后魏以降，以白玉为之，长尺有二寸，西魏以来皆然。
fāng ér bù zhé suī fēi gǔ zhì gài hòu shì yǐ suǒ de zhī yù suí yí wèi zhī
方而不折，虽非古制，盖后世以所得之玉，随宜为之。
jīn qǐng kuí yù zhī yǒu wú zhì zhī
今请揆玉之有无制之。
yòu yán táng lǐ qīn sì tiān dì shén qí jiē jìn dà guī zhí zhèn guī
又言："唐礼，亲祀天地神祇，皆搢大圭，执镇圭。
yǒu shì zōng miào zé zhí zhèn guī ér yǐ
有事宗庙，则执镇圭而已。
wáng jīng jiāo sì lù yuē dà guī zhì yě shì tiān dì zhī lǐ zhì gù zhí ér jìn zhī
王泾《郊祀录》曰：'大圭，质也，事天地之礼质，故执而搢之。
zhèn guī wén yě zōng miào zhī lǐ yì wén gù wú jiān zhí zhī yì
镇圭，文也，宗庙之礼亦文，故无兼执之义。
bù zhī dà guī tiān zǐ zhī hù yě tōng yòng yú jiāo miào
'不知大圭，天子之笏也，通用于郊庙。
qǐng zì jīn huáng dì qīn cí jiāo miào jìn dà guī zhí zhèn guī
请自今皇帝亲祠郊庙，搢大圭，执镇圭。
fèng sì zhī shí jì jiē shén zài bài zé diàn zhèn guī wèi zhì dà guī wèi hù
奉祀之时，既接神再拜，则奠镇圭为挚，大圭为笏。
yòu yán kāi yuán jí kāi bǎo tōng lǐ huáng dì shēng lù bù yán zhí guī
又言："《开元》及《开宝通礼》，皇帝升辂，不言执圭。
sì rì zhì míng zhì zhōng wěi mén wài diàn zhōng jiān jìn dà guī shàng yī fèng yù yòu yǐ zhèn guī shòu diàn zhōng jiān yǐ jìn
祀日，质明，至中壝门外，殿中监进大圭，尚衣奉御，又以镇圭授殿中监以进。
yú shì shǐ jìn dà guī zhí zhèn guī
于是始搢大圭，执镇圭。
jīn huáng dì chéng yù lù zhí zhèn guī fù jǐng líng gōng jí tài miào qīng chéng jiē chéng lù zhí guī shū bù yīng lǐ
今皇帝乘玉辂，执镇圭，赴景灵宫及太庙、青城，皆乘辂执圭，殊不应礼。
qǐng zì jīn chéng lù bù zhí guī hái nèi yù dà niǎn yì rú zhī
请自今乘辂不执圭，还内御大辇亦如之。
xiáng dìng suǒ yòu yán dà guī zhōng bì zhī zhì qǐng zhì jiàn yù sāo jiè yǐ mù wèi gàn guǎng mào rú yù yǐ wéi yī zhī wéi shàng huà wǔ cǎi wén qián hòu chuí zhī
详定所又言大圭中必之制，请制荐玉缫藉，以木为干，广袤如玉，以韦衣之，韦上画五采文，前后垂之。
yòu zhì yuē guī sāo jiè zhǎng chǐ shàng xuán xià jiàng wéi dì wǔ cǎi wǔ jiù yīn yǐ wéi shì
又制约圭缫藉长尺，上玄下绛，为地五采五就，因以为饰。
měi diàn guī zé yǐ jiàn yù zhī sāo chén yú de zhí guī zé yǐ yuē guī zhī sāo bèi shī zhuì yīn chuí zhī wèi shì
每奠圭，则以荐玉之缫陈于地，执圭，则以约圭之缫备失坠，因垂之为饰。
kuàng dà guī jìn zhī shēn dài zhī jiān bù kě wú zhōng bì míng yǐ
况大圭搢之绅带之间，不可无中必，明矣。
sì míng táng fú dà guī yi yī zhèn guī suǒ yuē zhī zǔ lìng kě xì zhī
俟明堂服大圭，宜依镇圭所约之组，令可系之。
zhé zōng yuán yòu yuán nián lǐ bù yán yuán fēng xīn lǐ huáng dì sì tiān jìn dà guī qí zhì yuán shǒu qián qū yú lǐ wèi hé
哲宗元祐元年，礼部言："元丰新礼，皇帝祀天，搢大圭，其制圆首前诎，于礼未合。
jīn yù fǎng xī wèi duò táng yù hù zhī zhì fāng ér bù zhé shàng xià jiē bó sān cùn zhǎng chǐ èr cùn qí hòu yǐ zhèn guī wèi yuē
今欲仿西魏、隋、唐玉笏之制，方而不折，上下皆博三寸，长尺二寸，其厚以镇圭为约。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
zhèng hé èr nián huàn zhě tán zhěn xiàn xuán guī
政和二年，宦者谭稹献玄圭。
qí zhì liǎng páng kè shí èr shān ruò gǔ shān zūn shàng ruì xià fāng
其制，两旁刻十二山，若古山尊，上锐下方。
shàng yǒu léi yǔ zhī wén xià wú zhuàn shì wài hēi nèi chì zhōng yī xiǎo hǎo kě róng zhǐ qí zhǎng chǐ yǒu èr cùn
上有雷雨之文，下无瑑饰，外黑内赤，中一小好，可容指，其长尺有二寸。
zhào fù tíng yì
诏付廷议。
yì guān yǐ wéi zhōu wáng zhí zhèn guī yuán shì yǐ sì zhèn zhī shān qí zhōng yǒu hǎo wèi shòu zǔ zhī de qí zhǎng chǐ yǒu èr cùn zhōu rén fǎng gǔ wèi zhī ér wáng zhí yǐ zhèn sì fāng yě
议官以为周王执镇圭，缘饰以四镇之山，其中有好，为受组之地，其长尺有二寸，周人仿古为之，而王执以镇四方也。
huī zōng nǎi yǐ shì suì dōng yù dà qìng diàn shòu guī yān
徽宗乃以是岁冬御大庆殿受圭焉。
sān nián
三年，
yòu zhào yuē xiān wáng yǐ lèi ér qiú sì
又诏曰："先王以类而求祀，
yuán qiū yǐ xiàng xíng
圜丘以象形，
cāng yù yǐ xiàng sè
苍玉以象色，
dōng rì yǐ zhì qǔ qí shí
冬日以至取其时，
dà qiú ér miǎn fǎ qí yōu
大裘而冕法其幽，
ér wèi yǒu yǐ tǐ qí dào
而未有以体其道，
tiān xuán ér dì huáng
天玄而地黄，
jīn dà guī nèi chì wài hēi
今大圭内赤外黑，
yú yǐ tǐ zhī
于以体之，
dōng sì kě jìn dà guī
冬祀可搢大圭，
zhí xuán guī
执玄圭，
yǒng wèi dìng zhì
永为定制。
zhōng xīng réng jiù zhì dà jì sì zé zhí dà guī yǐ wéi hù shàng tài shàng huáng huáng tài hòu cè bǎo yì rú zhī
"中兴仍旧制，大祭祀则执大圭以为笏，上太上皇、皇太后册宝亦如之。
huáng tài zǐ zhī fú
皇太子之服。
yī yuē gǔn miǎn èr yuē yuǎn yóu guān zhū míng yī sān yuē cháng fú
一曰衮冕，二曰远游冠、朱明衣，三曰常服。
gǔn miǎn qīng luó biǎo fēi luō hóng líng lǐ tú jīn yín sà huā shì xī zān dǎo hóng sī zǔ qián hòu bái zhū jiǔ liú èr kuàng guàn shuǐ jīng zhū
衮冕：青罗表、绯罗红绫里、涂金银钑花饰，犀簪导，红丝组，前后白珠九旒，二纩贯水晶珠。
qīng luó yī xiù shān lóng zhì huǒ hǔ wèi wǔ zhāng
青罗衣，绣山、龙、雉、火、虎蜼五章；
hóng luó shang xiù zǎo fěn mǐ fǔ fú sì zhāng
红罗裳，绣藻、粉米、黼、黻四章。
hóng luó bì xī xiù shān huǒ èr zhāng
红罗蔽膝，绣山、火二章。
bái shā zhōng dān qīng biǎo zhuàn jū
白纱中单，青褾、襈、裾。
gé dài tú jīn yín gōu jiǎo yè yú yù shuāng pèi
革带，涂金银钩〈角枼〉，瑜玉双佩。
sì cǎi zhī chéng dà shòu jié èr yù huán jīn tu yín sà huā shì
四采织成大绶，结二玉环，金涂银钑花饰。
qīng luó wà dài hóng luó lè bó
青罗袜带，红罗勒帛。
yù jù jiàn jīn tu yín sà huā yù biāo shǒu
玉具剑，金涂银钑花，玉镖首。
bái luó wà zhū lǚ jīn tu yín kòu
白罗袜，朱履，金涂银扣。
cóng sì zé fú zhī
从祀则服之。
yuǎn yóu guān shí bā liáng qīng luó biǎo jīn tu yín sà huā shì xī zān dǎo hóng sī zǔ wèi yīng bó shān zhèng hé jiā fù chán
远游冠：十八梁，青罗表，金涂银钑花饰，犀簪导，红丝组为缨，博山，政和加附蝉。
zhū míng fú hóng huā jīn tiáo shā yī hóng shā lǐ zào biǎo zhuàn
朱明服：红花金条纱衣，红纱里，皂褾、襈。
hóng shā shang hóng shā bì xī bìng hóng shā lǐ
红纱裳，红纱蔽膝，并红纱里。
bái huā luō zhōng dān zào biǎo zhuàn bái luō fāng xīn qǔ lǐng
白花罗中单，皂褾、襈，白罗方心曲领。
luó wà hēi què gé dài jiàn pèi shòu
罗袜，黑舄，革带，剑，佩，绶。
yú tóng gǔn fú
余同衮服。
wà dài lè bó
袜带，勒帛。
zhí huán guī
执桓圭。
shòu cè yè miào cháo huì zé fú zhī
受册、谒庙、朝会则服之。
cháng fú zào shā zhé shàng jīn zǐ gōng fú tōng xī jīn yù dài
常服：皂纱折上巾，紫公服，通犀金玉带。
tài zōng zhì dào yuán nián tài cháng lǐ yuàn yán nán jiāo huáng tài zǐ chōng yà xiàn hé zhù jì sì fú
太宗至道元年，太常礼院言："南郊，皇太子充亚献，合著祭祀服。
zhǔn zhì dù gǔn miǎn yǐ zǔ wèi yīng sè rú qí shòu qīng kuàng chōng ěr xuán yī xūn cháng fán jiǔ zhāng měi zhāng yī xíng zhòng yǐ wéi děng jiē zhī wèi zhī
准制度，衮冕以组为缨，色如其绶，青纩充耳，玄衣𫄸裳，凡九章，每章一行，重以为等，皆织为之。
bái shā zhōng dān fú lǐng qīng biǎo zhuàn jū
白纱中单，黻领，青褾、襈、裾。
gé dài jīn gōu jiǎo yè
革带，金钩〈角枼〉。
dà dài sù dài bù zhū lǐ yì pī yǐ zhū lǜ niǔ yuē yòng zǔ
大带，素带不朱里，亦纰以朱绿，纽约用组。
fú suí shang sè èr zhāng
黻随裳色，二章。
zhū zǔ shuāng dà shòu sì cǎi chì bái piāo gàn chún zhū zhì zhǎng yī zhàng bā chǐ sān bǎi èr shí shǒu guǎng jiǔ cùn
朱组，双大绶四采，赤白缥绀，纯朱质，长一丈八尺，三百二十首，广九寸。
xiǎo shuāng shòu zhǎng èr chǐ liù cùn sè tóng dà shòu ér shǒu bàn zhī jiān shī èr yù huán
小双绶，长二尺六寸，色同大绶，而首半之，间施二玉环。
zhū wà chì què què jiā jīn shì yú tóng jiù zhì
朱袜赤舄，舄加金饰，余同旧制。
shì cóng jì sì jí jié miào jiā yuán fú nà fēi zé fú zhī
侍从祭祀及竭庙、加元服、纳妃则服之。
zhào yī shàng zhì zào
"诏依上制造。
zhèng hé yì lǐ jú gèng shàng huáng tài zǐ fú zhì gǔn miǎn wéi qīng kuàng chōng ěr yú bìng tóng guó chū zhī zhì
政和议礼局更上皇太子服制，衮冕惟青纩充耳，余并同国初之制。
jiā yuán fú cóng sì nà fēi shì diàn wén xuān wáng fú zhī
加元服、从祀、纳妃、释奠文宣王服之。
zhōng xīng bìng tóng
中兴并同。
qí huáng zǐ zhī fú shào xīng sān shí èr nián shí yuè lǐ guān yán huáng zǐ shān qìng gōng sān wáng yù xíng shì fú cháo fú zé qī liáng é huā guān diāo chán lóng jīn jīn tu yín lì bǐ zhēn yù pèi shòu jīn tu yín gé dài wū pí lǚ
其皇子之服，绍兴三十二年十月，礼官言："皇子邓、庆、恭三王，遇行事服朝服，则七梁额花冠，貂蝉笼巾，金涂银立笔，真玉佩，绶，金涂银革带，乌皮履。
ruò fú jì fú zé jīn tu yín bā liú miǎn zhēn yù pèi shòu fēi luō lǚ wà
若服祭服，则金涂银八旒冕，真玉佩，绶，绯罗履袜。
zhào wén sī yuàn zhì zào
"诏文思院制造。
hòu fēi zhī fú
后妃之服。
yī yuē yī yī èr yuē zhū yī sān yuē lǐ yī sì yuē jū yī
一曰祎衣，二曰朱衣，三曰礼衣，四曰鞠衣。
huáng hòu shǒu shì huā yī shí èr zhū xiǎo huā rú dà huā zhī shù bìng liǎng bó bìn
皇后首饰花一十二株，小花如大花之数，并两博鬓。
kòu shì yǐ jiǔ lóng sì fèng
寇饰以九龙四凤。
yī zhī yī shēn qīng zhī chéng zhái wén chì zhì wǔ sè shí èr děng
祎之衣，深青织成，翟文赤质，五色十二等。
qīng shā zhōng dān fǔ lǐng luó hú biǎo zhuàn bì xī suí shang sè yǐ zōu wèi lǐng yuán yòng dí wèi zhāng sān děng
青纱中单，黼领，罗縠褾襈，蔽膝随裳色，以緅为领缘，用翟为章，三等。
dà dài suí yī sè zhū lǐ pī qí wài shàng yǐ zhū jǐn xià yǐ lǜ jǐn niǔ yuē yòng qīng zǔ gé dài yǐ qīng yī zhī bái yù shuāng pèi hēi zǔ shuāng dà shòu xiǎo shòu sān jiān shī yù huán sān qīng wà què què jiā jīn shì
大带随衣色，朱里，纰其外，上以朱锦，下以绿锦，纽约用青组，革带以青衣之，白玉双佩，黑组，双大绶，小绶三，间施玉环三，青袜、舄，舄加金饰。
shòu cè cháo yè jǐng líng gōng fú zhī
受册、朝谒景灵宫服之。
jū yī huáng luó wèi zhī bì xī dà dài gé què suí yī sè yú tóng yī yī wéi wú zhái wén qīn cán fú zhī
鞠衣，黄罗为之，蔽膝、大带、革舄随衣色，余同祎衣，唯无翟文，亲蚕服之。
fēi shǒu shì huā jiǔ zhū xiǎo huā tóng bìng liǎng bó bìn guān shì yǐ jiǔ huī sì fèng
妃首饰花九株，小花同，并两博鬓，冠饰以九翚、四凤。
yú dí qīng luó xiù wèi yáo dí zhī xíng biān cì yú yī qīng zhì wǔ sè jiǔ děng
褕翟，青罗绣为摇翟之形，编次于衣，青质，五色九等。
sù shā zhōng dān fǔ lǐng luó hú biǎo zhuàn bì xī suí shang sè yǐ zōu wèi lǐng yuán yǐ yáo dí wèi zhāng èr děng
素纱中单，黼领，罗縠褾襈，蔽膝随裳色，以緅为领缘，以摇翟为章，二等。
dà dài suí yī sè bù zhū lǐ pī qí wài yú fǎng huáng hòu guān fú zhī zhì shòu cè fú zhī
大带随衣色，不朱里，纰其外，余仿皇后冠服之制，受册服之。
huáng tài zǐ fēi shǒu shì huā jiǔ zhū xiǎo huā tóng bìng liǎng bó bìn
皇太子妃首饰花九株，小花同，并两博鬓。
yú dí qīng zhī wèi yáo dí zhī xíng qīng zhì wǔ sè jiǔ děng
褕翟，青织为摇翟之形，青质，五色九等。
sù shā zhōng dān fǔ lǐng luó hú biǎo shì xùn jiē yǐ zhū sè bì xī suí shang sè yǐ zōu wèi lǐng yuán yǐ yáo dí wèi zhāng èr děng
素纱中单，黼领，罗縠褾礻巽，皆以朱色，蔽膝随裳色，以緅为领缘，以摇翟为章，二等。
dà dài suí yī sè bù zhū guǒ pī qí wài shàng yǐ zhū jǐn xià yǐ lǜ jǐn niǔ yuē yòng qīng zǔ
大带随衣色，不朱裹，纰其外，上以朱锦，下以绿锦，纽约用青组。
gé dài yǐ qīng yī zhī bái yù shuāng pèi chún zhū shuāng dà shòu zhāng cǎi chǐ cùn yǔ huáng tài zǐ tóng
革带以青衣之，白玉双佩，纯朱双大绶，章采尺寸与皇太子同。
shòu cè cháo huì fú zhī
受册、朝会服之。
jū yī huáng luó wèi zhī bì xī dà dài gé dài suí yī sè yú yǔ yú dí tóng wéi wú dí cóng cán fú zhī
鞠衣，黄罗为之，蔽膝、大带、革带随衣色，余与褕翟同，唯无翟，从蚕服之。
zhōng xīng réng jiù zhì
中兴，仍旧制。
qí lóng fèng huā chāi guān dà xiǎo huā èr shí sì zhū yīng shèng yú guān liáng zhī shù bó bìn guān shì tóng huáng tài hòu huáng hòu fú zhī shào xīng jiǔ nián suǒ dìng yě
其龙凤花钗冠，大小花二十四株，应乘舆冠梁之数，博鬓，冠饰同皇太后，皇后服之，绍兴九年所定也。
huā chāi guān xiǎo dà huā shí bā zhū yīng huáng tài zǐ guān liáng zhī shù shī liǎng bó bìn qù lóng fèng huáng tài zǐ fēi fú zhī qián dào qī nián suǒ dìng yě
花钗冠，小大花十八株，应皇太子冠梁之数，施两博鬓，去龙凤，皇太子妃服之，乾道七年所定也。
qí fú hòu wéi bèi yī yī lǐ yī fēi bèi yú dí fán sān děng
其服，后惟备祎衣、礼衣，妃备褕翟，凡三等。
qí cháng fú hòu fēi dà xiù shēng sè lǐng cháng qún xiá pèi yù zhuì zǐ
其常服，后妃大袖，生色领，长裙，霞帔，玉坠子；
bēi zi shēng sè lǐng jiē yòng jiàng luó gài yǔ chén xià bù yì
背子、生色领皆用绛罗，盖与臣下不异。
mìng fù fú
命妇服。
zhèng hé yì lǐ jú shàng huā chāi guān jiē shī liǎng bó bìn bǎo diàn shì
政和议礼局上：花钗冠，皆施两博鬓，宝钿饰。
zhái yī qīng luó xiù wèi dí biān cì yú yī jí shang
翟衣，青罗绣为翟，编次于衣及裳。
dì yī pǐn huā chāi jiǔ zhū bǎo diàn zhǔn huā shù dí jiǔ děng
第一品，花钗九株，宝钿准花数，翟九等；
dì èr pǐn huā chāi bā zhū dí bā děng
第二品，花钗八株，翟八等；
dì sān pǐn huā chāi qī zhū dí qī děng
第三品，花钗七株，翟七等；
dì sì pǐn huā chāi liù zhū dí liù děng
第四品，花钗六株，翟六等；
dì wǔ pǐn huā chāi wǔ zhū dí wǔ děng
第五品，花钗五株，翟五等。
bìng sù shā zhōng dān fǔ lǐng zhū biǎo zhuàn tōng yòng luó hú bì xī suí shang sè yǐ zōu wèi lǐng yuán jiā wén xiù zhòng zhì wèi zhāng èr děng
并素纱中单，黼领，朱褾、襈，通用罗縠，蔽膝随裳色，以緅为领缘，加文绣重雉，为章二等。
èr pǐn yǐ xià zhǔn cǐ
（二品以下准此。
dà dài gé dài qīng wà què pèi shòu
）大带，革带，青袜、舄，佩，绶。
shòu cè cóng cán fú zhī
受册、从蚕服之。
qī nián chén liáo yán jīn wén chén jiǔ pǐn shū yǐ sān pǐn zhī fú zhì yú mìng fù yǐ lí bā děng zhī hào ér fú zhì wèi yǒu míng chēng
七年，臣僚言："今文臣九品，殊以三品之服，至于命妇，已厘八等之号，而服制未有名称。
zhào yǒu sī shì qí fu zhī pǐn zhì ér dìng qí fú shì
诏有司视其夫之品秩，而定其服饰。
zhào sòng lǐ zhì jú dìng zhī
"诏送礼制局定之。
qí yí quē yān
其仪阙焉。