宋史 · 脱脱 · Chapter 16 of 496

本纪·卷十六

PinyinModern Translation
Size

shén zōng sān

○神宗三

sān nián chūn zhēng yuè yǐ chǒu shuò yǐ dà xíng tài huáng tài hòu zài bìn bù shì cháo

三年春正月乙丑朔,以大行太皇太后在殡,不视朝。

guǐ yǒu shēng xǔ zhōu wèi yǐng chāng fǔ

癸酉,升许州为颍昌府。

bǐng zǐ jiàng yǐng chāng qiú zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

丙子,降颍昌囚罪一等,徒以下释之。

wù yín shàng tài huáng tài hòu shì yuē cí shèng guāng xiàn

戊寅,上太皇太后谥曰慈圣光献。

wù zǐ zhào shěn xíng yuàn xíng bù duàn yì guān shī rù zhě suì jù shù fá zhī

戊子,诏审刑院、刑部断议官失入者,岁具数罚之。

jǐ chǒu gāo lí guó qiǎn shǐ lái gòng

己丑,高丽国遣使来贡。

bái hóng guàn rì

白虹贯日。

xīn mǎo yú tián guó dà shǒu lǐng ā lìng diān sǎng wēn děng lái gòng

辛卯,于阗国大首领阿令颠颡温等来贡。

guǐ sì bái hóng guàn rì

癸巳,白虹贯日。

èr yuè bǐng wǔ yǐ hàn lín xué shì zhāng dūn cān zhī zhèng shì

二月丙午,以翰林学士章惇参知政事。

bǐng chén shǐ yù chóng zhèng diàn shì cháo

丙辰,始御崇政殿视朝。

dīng sì mìng fǔ chén dǎo yǔ

丁巳,命辅臣祷雨。

sān yuè yǐ chǒu gōng bù shì láng tóng píng zhāng shì wú chōng ba wèi guān wén diàn dà xué shì xi tài yī gōng shǐ

三月乙丑,工部侍郎、同平章事吴充罢为观文殿大学士、西太一宫使。

guǐ yǒu zàng cí shèng guāng xiàn huáng hòu yú yǒng zhāo líng

癸酉, 葬慈圣光献皇后于永昭陵。

bǐng zǐ nán dān zhōu rù gòng yǐ cì shǐ yìn cì zhī

丙子,南丹州入贡,以刺史印赐之。

yǐ yǒu fù cí shèng guāng xiàn huáng hòu shén zhǔ yú tài miào

乙酉,祔慈圣光献皇后神主于太庙。

wù zǐ jiàng liǎng jīng hé yáng qiú zuì yī děng mín yuán shān líng yì zhě juān qí fù

戊子,降两京、河阳囚罪一等,民缘山陵役者,蠲其赋。

jǐ chǒu yǐ cí shèng guāng xiàn huáng hòu dì zhāo dé jūn jié dù shǐ cáo yì wèi sī tú jiān zhōng shū lìng gǎi hù guó jūn jié dù shǐ yú qīn shǔ jiā ēn yǒu chà

己丑, 以慈圣光献皇后弟昭德军节度使曹佾为司徒兼中书令,改护国军节度使,余亲属加恩有差。

xià sì yuè yǐ wèi guān wén diàn dà xué shì wú chōng hōng

夏四月乙未,观文殿大学士吴充薨。

dīng yǒu fēng zōng huī wèi pú yáng jùn wáng pú ān yì wáng zǐ sūn jiē jìn guān yī děng

丁酉,封宗晖为濮阳郡王,濮安懿王子孙皆进官一等。

jǐ hài liáo qiǎn yē lǜ yǒng fāng děng lái hè tóng tiān jié

己亥,辽遣耶律永芳等来贺同天节。

yǐ sì yǐ lú zhōu yí qǐ dì qīn rǎo zhào biān jiāng tǎo zhī

乙巳,以泸州夷乞弟侵扰,诏边将讨之。

wù shēn qǐ dì kòu róng zhōu bīng guān wáng xuān děng zhàn mò

戊申,乞弟寇戎州,兵官王宣等战殁。

jiǎ yín ba qún mù xíng sī fù zhì tí jǔ mǎi mǎ jiān mù sī

甲寅,罢群牧行司,复置提举买马监牧司。

yǐ mǎo lìng yù shǐ fēn àn zhū lù jiān sī

乙卯,令御史分案诸路监司。

gēng shēn zhào yù shǐ tái liù chá yǐ jiū hé duō guǎ wèi diàn zuì rèn mǎn qǔ zhǐ shēng chù

庚申,诏御史台六察以纠劾多寡为殿最,任满取旨升黜。

xīn yǒu zēng guó zǐ jiàn suì cì qián liù qiān mín

辛酉,增国子监岁赐钱六千缗。

wǔ yuè yǐ chǒu zhào zì jīn sān fú nèi wǔ rì yī yù qián diàn

五月乙丑,诏自今三伏内,五日一御前殿。

xīn sì yǐ yǐng chāng jìn shì liú táng shàng zhì dào shí cè shòu xú zhōu xiāo xiàn wèi

辛巳,以颍昌进士刘堂上《制盗十策》,授徐州萧县尉。

jiǎ shēn fù mìng hán cún bǎo jīng zhì lú yí

甲申,复命韩存宝经制泸夷。

zhào gǎi dōu dà tí jǔ dǎo luò tōng biàn sī wèi dōu tí jǔ biàn hé dī àn sī

诏改都大提举导洛通汴司为都提举汴河堤岸司。

shì yuè qīng zhōu lín qú yì dōu shí huà wèi miàn

是月,青州临朐、益都石化为面。

liù yuè jiǎ wǔ rì yǒu wǔ sè yún

六月甲午,日有五色云。

wù xū zhào shěng zōng shì jiào shòu cún shí sān yuán

戊戌,诏省宗室教授,存十三员。

bǐng wǔ zhào zhōng shū xiáng dìng guān zhì

丙午,诏中书详定官制。

bà bīng bù gòu dàng gōng shì guān

罢兵部勾当公事官。

zhào hé běi hé dōng shǎn xī lù gè xuǎn wén wǔ guān yī yuán tí jǔ yì yǒng bǎo jiá

诏河北、河东、陕西路各选文武官一员提举义勇保甲。

rén zǐ zhào ba zhōng shū mén xià shěng zhǔ pàn guān guī qí shì yú zhōng shū

壬子,诏罢中书门下省主判官,归其事于中书。

shì yuè ān zhōu lín jiāng jūn chǎn zhī jí lián lǐ mài

是月,安州、临江军产芝及连理麦。

qiū qī yuè gēng wǔ hé jué chán zhōu

秋七月庚午,河决澶州。

jiǎ xū zhào zì jīn yù dà lǐ ba shàng zūn hào

甲戌,诏自今遇大礼罢上尊号。

guǐ wèi huì chū tài wēi yuán

癸未,彗出太微垣。

bǐng xū bì diàn jiǎn shàn zhào qiú zhí yán

丙戌,避殿减膳,诏求直言。

dīng hài ba qún shén cóng sì míng táng

丁亥,罢群神从祀明堂。

wù zǐ tài bái zhòu jiàn

戊子,太白昼见。

bā yuè yǐ sì bà shěng sì jiān guān lǐng kōng míng zhě

八月乙巳,罢省、寺、监官领空名者。

guǐ chǒu qiǎn wáng cún děng hè liáo zhǔ shēng chén zhēng dàn

癸丑,遣王存等贺辽主生辰、正旦。

wù wǔ huì bú jiàn

戊午,彗不见。

jiǔ yuè rén xū zēng xuān zǔ dìng zhōu dōng ān fén dì èr shí qǐng jí shǒu yuán hù

九月壬戌,增宣祖定州东安坟地二十顷及守园户。

bǐng yín yù diàn fù shàn

丙寅,御殿复膳。

yǐ hài zhèng guān míng

乙亥,正官名。

yǐ kāi fǔ yí tóng sān sī yì zhōng shū lìng shì zhōng tóng píng zhāng shì tè jìn yì zuǒ yòu pú yè zì shì yǐ xià zhì chéng wù láng yì mì shū shěng jiào shū láng zhèng zì jiāng zuò jiān zhǔ bù yǒu chà jiǎn jiào pú yè yǐ xià jí jiē sàn xiàn xián bìng ba xiáng zài zhí guān zhì

以开府仪同三司易中书令、侍中、同平章事,特进易左、右仆射, 自是以下至承务郎易秘书省校书郎、正字、将作监主簿有差,检校仆射以下及阶散宪衔并罢,详在《职官志》。

xīn sì dà xiǎng míng táng yǐ yīng zōng pèi shè tiān xià

辛巳,大飨明堂,以英宗配,赦天下。

guǐ wèi xuē xiàng sūn gù bìng wèi shū mì fù shǐ

癸未,薛向、 孙固并为枢密副使。

yǐ yǒu zhào jí jǐng líng gōng zuò shí yī diàn yǐ shí wáng lǐ cí zǔ zōng

乙酉,诏即景灵宫作十一殿,以时王礼祠祖宗。

yǐ wáng ān shí wèi tè jìn gǎi fēng jīng guó gōng

以王安石为特进,改封荆国公。

bǐng xū jìn fēng qí wáng hào wèi yōng wáng jiā wáng yūn wèi cáo wáng bìng wèi sī kōng

丙戌,进封岐王颢为雍王,嘉王𫖳为曹王,并为司空。

wén yàn bó wèi tài wèi

文彦博为太尉。

fēng cáo yì wèi jì yáng jùn wáng zōng dàn wèi huá yīn jùn wáng

封曹佾为济阳郡王,宗旦为华阴郡王。

féng jīng wèi shū mì shǐ

冯京为枢密使。

xuē xiàng ba zhī yǐng zhōu

薛向罢知颍州。

dīng hài yǐ lǚ gōng zhe wèi shū mì fù shǐ

丁亥, 以吕公著为枢密副使。

rùn jiǔ yuè yǐ mǎo jiā wén yàn bó hé dōng yǒng xīng jūn jié dù shǐ yǐ fù bì wèi sī tú

闰九月乙卯,加文彦博河东、永兴军节度使,以富弼为司徒。

shí yī yuè jǐ chǒu shuò rì dāng shí yún yīn bú jiàn

十一月己丑朔,日当食,云阴不见。

shí èr yuè jiǎ chén liáo qiǎn xiāo wěi děng lái hè zhèng dàn

十二月甲辰,辽遣萧伟等来贺正旦。

sì nián chūn zhēng yuè yǐ wèi mìng bù jūn dōu yú hòu lín guǎng dài hán cún bǎo jīng zhì lú yí

四年春正月乙未,命步军都虞候林广代韩存宝经制泸夷。

gēng zǐ zhào shì jìn shì jiā lǜ yì

庚子,诏试进士加律义。

xīn hài yú tián lái gòng

辛亥,于阗来贡。

féng jīng ba zhī hé yáng

冯京罢知河阳。

sūn gù zhī shū mì yuàn lóng tú gé zhí xué shì hán zhěn tóng zhī shū mì yuàn shì

孙固知枢密院,龙图阁直学士韩缜同知枢密院事。

èr yuè xīn wèi zhì qín zhōu zhù qián jiān

二月辛未,置秦州铸钱监。

jǐ mǎo fēn dōng nán tuán jié zhū jūn wèi shí sān jiāng

己卯,分东南团结诸军为十三将。

sān yuè yǐ wèi zhào zài jīng guān wú jǔ pì zhí zhèng yǒu fú qīn

三月乙未,诏在京官毋举辟执政有服亲。

guǐ mǎo zhāng dūn ba zhī cài zhōu

癸卯,章惇罢知蔡州。

jiǎ chén yǐ hàn lín xué shì zhāng zǎo cān zhī zhèng shì

甲辰,以翰林学士张璪参知政事。

yǐ sì mìng guān yuè jiǔ jūn yíng zhèn fǎ yú jīng chéng nán

乙巳,命官阅九军营阵法于京城南。

wù shēn dà yuè

戊申,大阅。

bǐng chén dǒng zhān qiǎn shǐ lái gòng

丙辰,董毡遣使来贡。

xià sì yuè guǐ hài liáo qiǎn yē lǜ yòu děng lái hè tóng tiān jié

夏四月癸亥,辽遣耶律祐等来贺同天节。

yù yán hé diàn yuè shì bǎo jiá

御延和殿阅试保甲。

jǐ sì zhào ba nán jiāo hé jì tiān dì zì jīn qīn sì běi jiāo rú nán jiāo yí yǒu gù bù xíng zé yǐ shàng gōng shè shì

己巳,诏罢南郊合祭天地,自今亲祀北郊,如南郊仪,有故不行,则以上公摄事。

rén shēn lǜ qiú

壬申,虑囚。

shān yīn xiàn zhǔ bù yú xíng zhī móu fǎn fú zhū

山阴县主簿余行之谋反,伏诛。

yǐ yǒu hé jué chán zhōu xiǎo wú sǎo

乙酉,河决澶州小吴埽。

wǔ yuè dīng yǒu zhào hé dōng lù tí diǎn xíng yù liú dìng zhuān zhèn bèi shuǐ mín

五月丁酉,诏河东路提点刑狱刘定专振被水民。

wù shēn fēng jìn chéng yīng wèi chéng xìn hóu gōng sūn chǔ jiù wèi zhōng zhì hóu lì miào yú jiàng zhōu

戊申,封晋程婴为成信侯,公孙杵臼为忠智侯,立庙于绛州。

liù yuè wù wǔ hé běi zhū jùn huáng shēng

六月戊午,河北诸郡蝗生。

guǐ wèi mìng tí diǎn kāi fēng fǔ jiè zhū xiàn gōng shì yáng jǐng lüè tí jǔ kāi fēng fǔ jiè cháng píng děng shì wáng de chén dū zhū xiàn bǔ huáng

癸未,命提点开封府界诸县公事杨景略、提举开封府界常平等事王得臣督诸县捕蝗。

qiū qī yuè jǐ chǒu tài bái zhòu jiàn

秋七月己丑,太白昼见。

gēng yín xī biān shǒu chén yán xià rén qiú qí zhǔ bǐng cháng zhào shǎn xī hé dōng lù tǎo zhī

庚寅,西边守臣言夏人囚其主秉常,诏陕西、河东路讨之。

jiǎ wǔ fū yán jīng yuán huán qìng xī hé lín fǔ lù gè cì jīn yín dài jǐn ǎo yín qì ān pèi xiàng hù

甲午,鄜延、泾原、环庆、熙河、麟府路各赐金银带、锦袄、银器、鞍辔、 象笏。

jiǎ chén hán cún bǎo zuò dòu liú wú gōng fú zhū

甲辰,韩存宝坐逗留无功伏诛。

dīng wèi dà jūn jìn gōng mǐ zhī zhài

丁未,大军进攻米脂砦。

jǐ yǒu zhào zēng gǒng chōng shǐ guǎn xiū zhuàn zhuān diǎn shǐ shì

己酉,诏曾巩充史馆修撰,专典史事。

zhào nèi wài guān sī jǔ guān xī ba

诏内外官司举官悉罢。

lìng dà lǐ qīng cuī tái fú tóng shàng shū lì bù shěn guān dōng xī sān bān yuàn yì xuǎn gé

令大理卿崔台符同尚书吏部,审官东西、 三班院议选格。

bā yuè yǐ mǎo shuò ba zhōng shū táng xuǎn xī guī yǒu sī

八月乙卯朔,罢中书堂选,悉归有司。

bǐng chén zhào juān hé běi dōng lù zāi shāng zhōu jūn jīn nián xià liào yì qián

丙辰,诏蠲河北东路灾伤州军今年夏料役钱。

xīn yǒu xià rén kòu lín chuān bǎo zhào dǒng zhān huì bīng fá zhī

辛酉,夏人寇临川堡,诏董毡会兵伐之。

yǐ jīn zhōu cì shǐ yàn dá wèi wǔ kāng jūn jié dù shǐ

以金州刺史燕达为武康军节度使。

jǐ sì fù zhì huá zhōu

己巳,复置滑州。

dīng chǒu xī hé jīng zhì li xiàn bài xià rén yú xī shì xīn chéng huò qiú shǒu sān rén shǒu lǐng èr shí yú rén

丁丑,熙河经制李宪败夏人于西市新城,获酋首三人、首领二十余人。

gēng chén yòu xí pò yú nǚ zhē gǔ zhǎn huò shén zhòng

庚辰,又袭破于女遮谷,斩获甚众。

xīn sì sī mǎ guāng zhào yàn ruò shàng suǒ xiū bǎi guān gōng qīng nián biǎo shí juǎn zōng shì shì biǎo sān juǎn

辛巳,司马光、赵彦若上所修《百官公卿年表》十卷,《宗室世表》三卷。

jiǔ yuè yǐ yǒu dǒng zhān qiǎn shǐ lái gòng qiě yán yǐ qiǎn shǒu lǐng luò shī jūn dǔ qiáo ā gōng děng jiàng bīng sān wàn huì jī xià

九月乙酉,董毡遣使来贡,且言已遣首领洛施军笃乔阿公等将兵三万会击夏

dǐ nǚ jī chǔn gǔ láng nuò qià màn yīng gǔ dàng lǜ chéng zuó gòu tǔ yù shuō rè yà shì kān nuó sì shí tuǒ lěi qiān pī hàn kūn lín xī dòu méi èr shāo mù yǐng běi zi lěi zēng ruì jù xù pǎng xiā shù zhuàng jiàn pì jì gàn duó róng zhě qià shū tuō nào rán sì yě tù kǒng lù fàn kě zuó yú chěn yuàn luó wù còu zhuī fù èr shū móu ràng zì wēi yán jīng lüè fù shǐ zhǒng è lǜ zhòng jī pò zhī

牴@钕芨蠢贾莨懦恰N熳樱贾菪滤呈琢彀土钰说热迓仕勘ハ娜巳鲥妥诔牵苤<汉ィ醌暽稀豆嵋贰H梢暮颖北<子诔缯睿倨溆耪呷恕<壮剑甓ń济矸铎肜褚恰1纾拖闹髯笥也⑨兔孔逯畈渴琢欤 ⑿碜怨椤N焐辏追付贰8纾谋让字危~延经略副使种谔率众击破之。

xīn hài zhǒng è yòu bài xià rén yú wú dìng chuān

辛亥,种谔又败夏人于无定川。

shí yuè dīng sì mǐ zhī zhài jiàng

十月丁巳,米脂砦降。

jǐ wèi fú lǐn guó lái gòng

己未,拂菻国来贡。

gēng shēn xī hé bīng zhì nǚ zhē gǔ yǔ xià rén yù zhàn bài zhī

庚申,熙河兵至女遮谷,与夏人遇, 战败之。

yǐ chǒu jīng yuán bīng zhì mó duō ài yù xià rén yǔ qí tǒng jūn liáng dài wáng zhàn bài zhī zhuī bēn èr shí lǐ zhǎn dà shǒu lǐng méi luō wò shā jiān jūn shǐ liáng gé guǐ děng shí wǔ jí huò shǒu lǐng tǒng jūn zhí qì duō mái děng èr shí èr rén

乙丑,泾原兵至磨哆隘,遇夏人,与其统军梁大王战,败之,追奔二十里, 斩大首领没啰卧沙、监军使梁格鬼等十五级,获首领统军侄讫多埋等二十二人。

jǐ sì rù yín zhōu

己巳,入银州。

gēng wǔ huán qìng xíng yíng jīng lüè shǐ gāo zūn yù fù qīng yuǎn jūn

庚午,环庆行营经略使高遵裕复清远军。

zhǒng è qiǎn qū zhēn děng lǐng bīng tōng hēi shuǐ ān dìng bǎo lù yù xià rén yǔ zhàn pò zhī zhǎn huò shén zhòng

种谔遣曲珍等领兵通黑水安定堡,路遇夏人,与战,破之,斩获甚众。

guǐ yǒu fù wéi zhōu

癸酉,复韦州。

yǐ hài li xiàn bài xià rén yú qū wú shān

乙亥,李宪败夏人于屈吴山。

dīng chǒu qū zhēn yǔ xià rén zhàn yú pú táo shān bài zhī

丁丑,曲珍与夏人战于蒲桃山,败之。

wù yín zhǒng è rù xià zhōu

戊寅,种谔入夏州。

zhào zhū jiāng cún fǔ xiáng rén

诏诸将存抚降人。

xīn sì shǐ guǎn xiū zhuàn zēng gǒng qǐ shōu cǎi míng chén gāo shì shì jì yí wén zhào cóng zhī

辛巳,史馆修撰曾巩乞收采名臣高士事迹遗文,诏从之。

jīng yuán jié zhì wáng zhōng zhèng rù yòu zhōu

泾原节制王中正入宥州。

shí yī yuè guǐ wèi shuò rì yǒu shí zhī

十一月癸未朔,日有食之。

dīng hài zhū jūn hé gōng líng zhōu zhǒng è bài xià rén yú hēi shuǐ

丁亥,诸军合攻灵州,种谔败夏人于黑水。

jǐ chǒu li xiàn bài xià rén yú luō bū chuān

己丑, 李宪败夏人于啰逋川。

xīn mǎo zhǒng è jiàng héng hé píng rén hù pò shí bǎo chéng zhǎn huò shén zhòng

辛卯,种谔降横河平人户,破石堡城,斩获甚众。

xīn chǒu shī hái

辛丑,师还。

guǐ mǎo zhǒng è zhì xià zhōu suǒ jiā píng bīng zhòng sān wàn rén yǐ wú shí ér kuì

癸卯,种谔至夏州索家平,兵众三万人,以无食而溃。

bǐng wǔ gāo zūn yù yǐ shī hái xià rén lái zhuī suì kuì

丙午,高遵裕以师还, 夏人来追,遂溃。

shí èr yuè xīn wèi lín guǎng pò qǐ dì yú nà jiāng

十二月辛未,林广破乞弟于纳江。

yǐ hài cí shèng guāng xiàn huáng hòu dàn jì zǎi chén wáng guī děng shàng biǎo qǐng tīng lè bù xǔ zì shì wǔ biǎo nǎi cóng zhī

乙亥,慈圣光献皇后禫祭,宰臣王珪等上表请听乐,不许,自是五表,乃从之。

wù yín liáo qiǎn xiāo fú quán děng lái hè zhèng dàn

戊寅,辽遣萧福全等来贺正旦。

wǔ nián chūn zhēng yuè guǐ wèi shuò bù shòu cháo

五年春正月癸未朔,不受朝。

bǐng shēn yù xuān dé mén guān dēng

丙申,御宣德门观灯。

jǐ hài bái hóng guàn rì

己亥,白虹贯日。

gēng zǐ zé shòu gāo zūn yù yǐng zhōu tuán liàn fù shǐ běn zhōu ān zhì

庚子, 责授高遵裕郢州团练副使、本州安置。

yǐ sì zuò xīn hún yí fú lòu

乙巳,作新浑仪、浮漏。

xīn hài zhào zài yì xi tǎo yǐ xī hé jīng zhì li xiàn wèi jīng yuán xī hé lán huì ān fǔ zhì zhì shǐ li hào quán ān fǔ fù shǐ

辛亥,诏再议西讨, 以熙河经制李宪为泾原、熙河兰会安抚制置使,李浩权安抚副使。

èr yuè guǐ chǒu shuò bān sān xǐng shū mì liù cáo tiáo zhì

二月癸丑朔,颁三省、枢密、六曹条制。

zhào fū yán jūn shì bìng bù néng guī zhě cì qí jiā juàn shí pǐ

诏鄜延军士病不能归者,赐其家绢十匹。

bǐng chén yǐ qǐ dì píng bān shī

初四,因平定乞弟班师。

xīn yǒu zhào dǒng zhān shǒu lǐng jié lín sǐ qí cháo cí wù gěi qí zi dǒng nè zhī lìn zhān zēng cì juàn bǎi pǐ

辛酉,诏:董毡首领结邻死,其朝辞物给其子董讷支蔺毡,增赐绢百匹。

guǐ hài huá yīn jùn wáng zōng dàn hōng

癸亥,华阴郡王宗旦薨。

dīng mǎo fēng wǔ chāng jūn jié dù guān chá liú hòu zōng huì wèi jiāng xià jùn wáng

丁卯,封武昌军节度观察留后宗惠为江夏郡王。

guǐ yǒu yǐ chū shī shè zǐ zhōu lù jiǎn qiú zuì yī děng mín yuán jūn shì yì zhě juān qí fù

癸酉,以出师,赦梓州路,减囚罪一等,民缘军事役者蠲其赋。

fēng dǒng zhān wèi wǔ wēi jùn wáng

封董毡为武威郡王。

bǐng zǐ bó ní lái gòng

丙子,渤泥来贡。

sān yuè rén chén qīn cè jìn shì

三月壬辰,亲策进士。

jiǎ wǔ cè wǔ jǔ

甲午,策武举。

jǐ hài yǐ rì dāng shí bì diàn jiǎn shàn shè tiān xià jiàng sǐ zuì yī děng liú yǐ xià yuán zhī

己亥,以日当食,避殿减膳,赦天下, 降死罪一等,流以下原之。

zhào háng zhōu suì xiū wú yuè wáng fén miào

诏杭州岁修吴越王坟庙。

rén yín fū yán lù fù zǒng guǎn qū zhēn bài xià rén yú jīn tāng

壬寅,鄜延路副总管曲珍败夏人于金汤。

yǐ sì cì jìn shì zhū kē chū shēn qiān sì bǎi èr shí bā rén

乙巳,赐进士、诸科出身千四百二十八人。

bǐng wǔ yǔ tǔ

丙午,雨土。

xià sì yuè rén zǐ shuò rì shí bú jiàn

夏四月壬子朔,日食不见。

jiǎ yín yù diàn fù shàn

甲寅,御殿复膳。

dīng sì liáo qiǎn yē lǜ yǒng duān děng lái hè tóng tiān jié

丁巳,辽遣耶律永端等来贺同天节。

jǐ wèi shěn kuò zòu qiǎn qū zhēn jiàng bīng suí dé chéng yìng yuán tǎo jiā lú zhài zuǒ yòu jiàn jù qiāng luò zhào cóng zhī

己未,沈括奏遣曲珍将兵绥德城,应援讨葭芦寨左右见聚羌落,诏从之。

yǐ chǒu yǐ zhí lóng tú gé xú xǐ zhī zhì gào quán yù shǐ zhōng chéng

乙丑, 以直龙图阁徐禧知制诰、权御史中丞。

guǐ yǒu guān zhì chéng

癸酉,官制成。

yǐ wáng guī wèi shàng shū zuǒ pú yè jiān mén xià shì láng cài què wèi shàng shū yòu pú yè jiān zhōng shū shì láng

以王珪为尚书左仆射兼门下侍郎,蔡确为尚书右仆射兼中书侍郎。

jiǎ xū tài zhōng dài fū zhāng dūn wèi mén xià shì láng zhāng zǎo wèi zhōng shū shì láng hàn lín xué shì báo zōng mèng wèi shàng shū zuǒ chéng hàn lín xué shì wáng ān lǐ wèi shàng shū yòu chéng

甲戌,太中大夫章惇为门下侍郎,张璪为中书侍郎,翰林学士薄宗孟为尚书左丞,翰林学士王安礼为尚书右丞。

lù táng duàn xiù shí hòu fù qí jiā

录唐段秀实后, 复其家。

dīng chǒu tóng zhī shū mì yuàn lǚ gōng zhe ba zhī dìng zhōu

丁丑,同知枢密院吕公著罢知定州。

wǔ yuè xīn yǐ shuò xíng guān zhì

五月辛已朔,行官制。

dīng hài shǎng mán jiàng shì yǒu chà

丁亥,赏蛮将士有差。

guǐ sì fēng zhōu zú zhāng shì ju děng zuò luàn fú zhū

癸巳,丰州卒张世矩等作乱,伏诛。

qí dǎng wáng ān yǐ mǔ lǎo zhào tè yuán zhī

其党王安以母老,诏特原之。

zuò shàng shū shěng

作尚书省。

wù xū zhào liǎng shěng guān rén jǔ kě rèn yù shǐ zhě gè èr rén

戊戌,诏两省官人举可任御史者各二人。

jiǎ chén qiǎn jǐ shì zhōng xú xǐ zhì fū yán biān shì

甲辰,遣给事中徐禧治鄜延边事。

liù yuè xīn hài shuò huán qìng jīng lüè sī qiǎn jiàng yǔ xià rén zhàn pò zhī zhǎn qí tǒng jūn wéi míng mèi jīng wéi fù tǒng jūn é bó yù

六月辛亥朔,环庆经略司遣将与夏人战,破之,斩其统军嵬名妹精嵬、副统军讹勃遇。

jiǎ yín wáng guī shàng liǎng cháo shǐ

甲寅,王珪上《两朝史》。

wù wǔ zhào xiū liǎng cháo bǎo xùn

戊午,诏修《两朝宝训》。

zhào yǐ chéng dū lù gōng jǐ lú zhōu biān shì qǔ shè miǎn èr shuì

诏以成都路供给泸州边事,曲赦,免二税。

jiǎ zǐ gǎi hàn lín yī guān yuàn wèi yī guān jú

甲子,改翰林医官院为医官局。

rén shēn jiāo zhǐ xiàn xún xī èr

壬申,交阯献驯犀二。

guǐ yǒu yù zhāng jùn wáng zōng è hōng

癸酉,豫章郡王宗谔薨。

wù yín qū zhēn děng bài xià rén yú míng táng chuān

戊寅,曲珍等败夏人于明堂川。

zuò tiān yuán hé

作天源河。

qiū qī yuè xīn sì guǎng xī jīng lüè sī yán zhī yí zhōu wáng qí yǔ zéi zhàn bài jì

秋七月辛巳,广西经略司言知宜州王奇与贼战,败绩。

rén wǔ zhào ba dà lǐ sì guān fù zhōng shū shěng yàn àn

壬午,诏罢大理寺官赴中书省谳案。

wù zǐ zhào yù shǐ zhōng chéng shū dǎn jǔ rèn yán shì huò chá guān shí rén

戊子, 诏御史中丞舒亶举任言事或察官十人。

xīn mǎo zhào shàng shū kǎo gōng yuán wài láng cài jīng biān shǒu zhào

辛卯,诏尚书考功员外郎蔡京编手诏。

gēng zǐ yǐ cài jīng wèi qǐ jū láng réng tóng xiáng dìng guān zhì

庚子, 以蔡京为起居郎,仍同详定官制。

dīng wèi chuí gǒng diàn yàn xiū shǐ guān

丁未,垂拱殿宴修史官。

jǐ yǒu shǐ jiàn yú tán sì shàng dì yǐ tài zōng pèi

己酉,始建雩坛,祀上帝,以太宗配。

bā yuè gēng xū shuò fēng yù shì wǔ shì wèi cái rén

八月庚戌朔,封御侍武氏为才人。

rén zǐ jìn fēng jūn guó gōng yòng wèi yán ān jùn wáng

壬子,进封均国公佣为延安郡王。

yǐ zhāo róng zhū shì wèi xián fēi

以昭容朱氏为贤妃。

gēng shēn dì yǒu jí

庚申,帝有疾。

zhào suì yǐ sì mèng yuè cháo xiàn jǐng líng gōng

诏岁以四孟月朝献景灵宫。

xīn wèi qiǎn hán zhōng yàn děng hè liáo zhǔ shēng chén zhēng dàn

辛未,遣韩忠彦等贺辽主生辰、正旦。

fèng zhōu tuán liàn shǐ zhǒng è yǐ xíng jūn yū dào jiàng shòu wén zhōu cì shǐ

凤州团练使种谔以行军迂道,降授文州刺史。

rén shēn zhào ba zēng jiǎn mù zhí zhōu xiàn guān fèng

壬申,诏罢增减幕职、州县官奉。

jiǎ xū chéng yǒng lè

甲戌,城永乐。

wù yín hé jué yuán wǔ

戊寅,河决原武。

jiǔ yuè dīng hài xià rén sān shí wàn zhòng kòu yǒng lè qū zhēn zhàn bù lì pí jiàng kòu wěi děng sǐ zhī xià rén suì wéi chéng

九月丁亥,夏人三十万众寇永乐,曲珍战不利,裨将寇伟等死之,夏人遂围城。

jǐ chǒu dì yǐ jí yù jiàng jīng jī qiú zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

己丑,帝以疾愈,降京畿囚罪一等,徒以下释之。

rén chén qiǎn shǐ xíng shì jī xiàn mín bèi shuǐ huàn zhě

壬辰,遣使行视畿县民被水患者。

yǐ wèi zhào zhāng shì ju děng jiàng bīng jiù yǒng lè zhài

乙未,诏张世矩等将兵救永乐砦。

wù xū yǒng lè xiàn jǐ shì zhōng xú xǐ nèi shì li shùn jǔ shǎn xī zhuǎn yùn pàn guān li jì sǐ zhī

戊戌,永乐陷,给事中徐禧、内侍李舜举、陕西转运判官李稷死之。

jǐ hài zhào kè shěng yǐn jìn sì fāng guǎn dōng xī shàng gé mén gè zhì shǐ fù děng zhí

己亥,诏客省、引进、四方馆、东西上阁门各置使、副等职。

gēng zǐ ān huà mán kòu yí zhōu zhī zhōu wáng qí sǐ zhī zhào zèng zhōng zhōu fáng yù shǐ

庚子,安化蛮寇宜州,知州王奇死之,诏赠忠州防御使。

xīn chǒu shǎng dǒng zhān jiàng shì yǒu chà

辛丑,赏董毡将士有差。

guǐ mǎo huá zhōu hé shuǐ yì

癸卯,滑州河水溢。

dōng shí yuè xīn hài luò kǒu guǎng wǔ dà hé yì

冬十月辛亥,洛口、广武大河溢。

jiǎ yín zhī yán zhōu shěn kuò yǐ cuò zhì guāi fāng zé shòu jūn zhōu tuán liàn fù shǐ suí zhōu ān zhì

甲寅,知延州沈括以措置乖方,责授均州团练副使、随州安置;

fū yán lù fù dōu zǒng guǎn qū zhēn yǐ chéng xiàn bài zǒu jiàng shòu huáng chéng shǐ

鄜延路副都总管曲珍以城陷败走,降授皇城使。

bǐng chén xiū dìng jǐng líng gōng yí

丙辰,修定景灵宫仪。

yǐ chǒu zhào zèng yǒng lè sǐ shì chén xú xǐ jīn zǐ guāng lù dài fu lì bù shàng shū li shùn jǔ zhāo huà jūn jié dù shǐ bìng cì shì zhōng mǐn li jì cháo fèng dài fū gōng bù shì láng rù nèi gāo pǐn zhāng yǔ qín huáng chéng shǐ gè tuī ēn cì zèng yǒu chà

乙丑,诏赠永乐死事臣徐禧金紫光禄大夫、吏部尚书,李舜举昭化军节度使,并赐谥忠愍,李稷朝奉大夫、工部侍郎,入内高品张禹勤皇城使,各推恩赐赠有差。

guǐ yǒu biǎn zhī tài yuán fǔ zī zhèng diàn dà xué shì lǚ huì qīng zhī dān zhōu

癸酉,贬知太原府、资政殿大学士吕惠卿知单州。

shí yī yuè wù yín shuò ba yù shǐ chá zhū lù

十一月戊寅朔,罢御史察诸路。

rén wǔ jǐng líng gōng chéng gào qiān zǔ zōng shén yù

壬午,景灵宫成,告迁祖宗神御。

guǐ wèi chū xíng zhuó xiàn lǐ

癸未,初行酌献礼。

yǐ yǒu yǐ fèng ān shén yù shè tiān xià guān yǔ xiǎng dà chén zǐ ruò sūn yī rén

乙酉,以奉安神御赦天下,官与享大臣子若孙一人。

gēng yín zǐ chén diàn yàn shì cí guān

庚寅,紫宸殿宴侍祠官。

shí èr yuè dīng sì xīn lè chéng

十二月丁巳,新乐成。

yǐ xián fēi zhōu shì wèi dé fēi

以贤妃周氏为德妃。

xīn yǒu sāi yuán wǔ jué hé

辛酉,塞原武决河。

bǐng yín xiū rì yù yán hé diàn yǐn jìn duì guān shí rén

丙寅,休日御延和殿,引进对官十人。

xīn wèi xī nán lóng fán lái gòng

辛未,西南龙蕃来贡。

rén shēn liáo qiǎn yē lǜ yí děng lái hè zhèng dàn

壬申,辽遣耶律仪等来贺正旦。

bǐng zi lù yǒng lè sǐ shì jiāng huáng chéng shǐ kòu wěi děng shí sān rén jí dōng shàng gé mén fù shǐ jǐng sī yì děng jiǔ shí rén zèng cì yǒu chà

丙子,录永乐死事将皇城使寇伟等十三人及东上阁门副使景思谊等九十人,赠赐有差。

liù nián chūn zhēng yuè dīng chǒu shuò yù dà qìng diàn shòu cháo shǐ yòng xīn lè

六年春正月丁丑朔,御大庆殿受朝,始用新乐。

yí luán sī chè mù wū huài huǐ yù lù

仪鸾司彻幕屋坏,毁玉辂。

jiǎ shēn bái hóng guàn rì

甲申,白虹贯日。

dīng hài cháo xiàn jǐng líng gōng

丁亥,朝献景灵宫。

jǐ chǒu céng tán rù gòng

己丑,层檀入贡。

gēng yín yù xuān dé mén guān dēng

庚寅,御宣德门观灯。

guǐ sì zhào yù shǐ liù chá ba shàng xià bàn nián gēng yì fǎ

癸巳, 诏御史六察罢上下半年更易法。

yǐ wèi zhào xiū zhōu hàn yǐ lái líng miào

乙未,诏修周、汉以来陵庙。

yǐ sì yù chóng zhèng diàn yuè wǔ shì

乙巳,御崇政殿阅武士。

bǐng wǔ fēng chu sān lǘ dài fū qū píng wèi zhōng jié hóu

丙午,封楚三闾大夫屈平为忠洁侯。

èr yuè dīng wèi xià rén shù shí wàn zhòng gōng lán zhōu qián xiá wáng wén yù lǜ sǐ shì qī bǎi yú rén jī zǒu zhī

二月丁未,夏人数十万众攻兰州,钤辖王文郁率死士七百余人击走之。

bǐng chén yǐ xià rén fàn lán zhōu biǎn xī hé jīng lüè shǐ li xiàn wèi jīng lüè ān fǔ dōu zǒng guǎn yǐ wáng wén yù wèi xī shàng gé mén shǐ zhī lán zhōu fù shǐ li hào wèi sì fāng guǎn shǐ

丙辰, 以夏人犯兰州,贬熙河经略使李宪为经略安抚都总管,以王文郁为西上阁门使、知兰州,副使李浩为四方馆使。

jiǎ zǐ zhào gòng bèi kù shǐ gāo zūn zhì xī jīng zuǒ cáng kù fù shǐ zhāng shòu gè jiàng yī guān

甲子,诏供备库使高遵治、西京左藏库副使张寿各降一官。

sān yuè xīn mǎo xià rén kòu lán zhōu fù zǒng guǎn li hào yǐ wèi chéng yǒu gōng fù lǒng zhōu tuán liàn shǐ

三月辛卯,夏人寇兰州,副总管李浩以卫城有功,复陇州团练使。

yǐ wèi xiū rì yù yán hé diàn yǐn jìn duì guān bā rén

乙未,休日御延和殿,引进对官八人。

bǐng shēn hé dōng jiāng xuē yì bài xià rén yú jiā lú xi lǐng

丙申,河东将薛义败夏人于葭芦西岭。

wù xū yǐ jiǎn jiào tài wèi shàng zhù guó tài yuán jùn kāi guó gōng wáng gǒng chén wèi wǔ ān jūn jié dù shǐ

戊戌,以检校太尉、上柱国、太原郡开国公王拱辰为武安军节度使。

lín fǔ zhōu jiāng guō zhōng zhào děng bài xià rén yú miē lí yì bù zhào xíng shǎng yǒu chà

麟、府州将郭忠诏等败夏人于乜离抑部,诏行赏有差。

jǐ hài hé dōng jiāng gāo yǒng yì bài xià rén yú zhēn qīng liú bù

二十四日,河东将领高永翼在真卿流部打败夏军。

xià sì yuè jǐ yǒu cháo xiàn jǐng líng gōng

夏四月己酉,朝献景灵宫。

xīn hài liáo qiǎn xiāo gù děng lái hè tóng tiān jié

辛亥,辽遣萧固等来贺同天节。

jiǎ zǐ lǐ bù láng zhōng lín xī shàng liǎng cháo bǎo xùn

甲子,礼部郎中林希上《两朝宝训》。

li hào bài xià rén yú ba yì xī

李浩败夏人于巴义溪。

xīn wèi yǔ tǔ

辛未,雨土。

rén shēn yù ěr yīng gé cài biàn jìn jiǎng zhōu lǐ

壬申,御迩英阁,蔡卞进讲《周礼》。

wǔ yuè bǐng zǐ shuò yú tián rù gòng

五月丙子朔,于阗入贡。

jiǎ shēn yǐ shí shǔ qù jué kāi fēng dà lǐ yù

甲申,以时暑,趣决开封、大理狱。

gēng yín yǐ hàn lǜ qiú

庚寅,以旱,虑囚。

jiǎ wǔ xià rén kòu lán zhōu yòu shì jìn wéi dìng sǐ zhī

甲午,夏人寇兰州,右侍禁韦定死之。

guǐ mǎo zhào cì zī zhōu xiào zǐ zhī jiàn sù bó

癸卯,诏赐资州孝子支渐粟帛。

shì yuè xià rén kòu lín zhōu zhī zhōu zǐ hǔ bài zhī

是月, 夏人寇麟州,知州訾虎败之。

liù yuè yǐ sì shuò zhào yù shǐ tái liù chá gè zhì yù shǐ yī yuán

六月乙巳朔,诏御史台六察各置御史一员。

guǐ chǒu zhào yù shǐ zhōng chéng liǎng shěng guān gè jǔ kě rèn yán shì huò jiān chá yù shǐ wǔ rén

癸丑,诏御史中丞、两省官各举可任言事或监察御史五人。

rùn yuè yǐ hài shuò xià zhǔ bǐng cháng qǐng xiū gòng xǔ zhī

闰月乙亥朔,夏主秉常请修贡,许之。

wù yín zhào shǎn xī hé dōng wú zhé chū bīng

戊寅,诏陕西、河东毋辄出兵。

bǐng xū zhào nèi wài wén wǔ gè jǔ yīng wǔ jǔ yī rén

丙戌, 诏内外文武各举应武举一人。

biàn shuǐ yì

汴水溢。

bǐng shēn tài shī shǒu sī tú hán guó gōng fù bì hōng shì wén zhōng

丙申,太师、守司徒、韩国公富弼薨,谥文忠。

qiū qī yuè yǐ mǎo fù xiào huì xiào zhāng shū dé zhāng huái huáng hòu yú miào

秋七月乙卯,祔孝惠、孝章、淑德、章怀皇后于庙。

bǐng chén yǐ sì hòu fù miào jiàng jīng jī qiú zuì yī děng liú yǐ xià yuán zhī

丙辰,以四后祔庙,降京畿囚罪一等,流以下原之。

sūn gù ba zhī hé yáng

孙固罢知河阳。

yǐ tóng zhī shū mì yuàn hán zhěn zhī shū mì yuàn hù bù shàng shū ān dào tóng zhī shū mì yuàn

以同知枢密院韩缜知枢密院,户部尚书安焘同知枢密院。

wù wǔ cháo xiàn jǐng líng gōng

戊午,朝献景灵宫。

bā yuè bǐng zǐ cì shēng fù péi cí guān yàn yú shàng shū shěng

八月丙子,赐升祔陪祠官宴于尚书省。

jǐ mǎo tài bái zhòu jiàn

己卯,太白昼见。

yǐ yǒu qiǎn cài jīng děng hè liáo zhǔ shēng chén zhēng dàn

乙酉,遣蔡京等贺辽主生辰、正旦。

xīn mǎo pú zōng mèng ba wáng ān lǐ wèi shàng shū zuǒ chéng lì bù shàng shū li qīng chén wèi shàng shū yòu chéng

辛卯,蒲宗孟罢,王安礼为尚书左丞,吏部尚书李清臣为尚书右丞。

jiǔ yuè guǐ mǎo shuò rì yǒu shí zhī

九月癸卯朔,日有食之。

dōng shí yuè guǐ yǒu shuò bǐng cháng qiǎn shǐ shàng biǎo qǐng fù xiū zhí gòng qǐ hái jiù jiāng

冬十月癸酉朔,秉常遣使上表,请复修职贡,乞还旧疆。

wù zǐ fēng mèng kē wèi zōu guó gōng

戊子,封孟轲为邹国公。

guǐ sì kuài jī jùn wáng shì qīng hōng

癸巳,会稽郡王世清薨。

gēng zǐ shàng shū shěng chéng

庚子,尚书省成。

xīn chǒu fēng mǎ yuán wèi zhōng xiǎn wáng

辛丑,封马援为忠显王。

shí èr yuè guǐ mǎo jiā shàng rén zōng shì yuē tǐ tiān fǎ dào jí gōng quán dé shén wén shèng wǔ ruì zhé míng xiào huáng dì yīng zōng yuē tǐ qián yīng lì lóng gōng shèng dé xiàn wén sù wǔ ruì shén xuān xiào huáng dì

十二月癸卯,加上仁宗谥曰体天法道极功全德神文圣武睿哲明孝皇帝,英宗曰体干应历隆功盛德宪文肃武睿神宣孝皇帝。

jiǎ chén cháo xiàn jǐng líng gōng

甲辰,朝献景灵宫。

yǐ sì cháo xiǎng tài miào

乙巳,朝享太庙。

bǐng wǔ sì hào tiān shàng dì yú yuán qiū shè tiān xià

丙午,祀昊天上帝于圜丘,赦天下。

jiǎ yín wén yàn bó yǐ tài shī zhì shì

甲寅,文彦博以太师致仕。

yǐ mǎo yǐ guān wén diàn dà xué shì hán jiàng wèi jiàn xióng jūn jié dù shǐ

乙卯,以观文殿大学士韩绛为建雄军节度使。

gēng shēn xìng shàng shū shěng guān zhí zhèng wǔ fú nèi wèi shì zhě yī rén jìn shàng shū yǐ xià guān yī děng

庚申,幸尚书省,官执政五服内未仕者一人,进尚书以下官一等。

qī nián chūn zhēng yuè bǐng wǔ fēng míng zhōu fáng yù shǐ shì zhǔn wèi ān dìng jùn wáng

七年春正月丙午,封洺州防御使世准为安定郡王。

guǐ chǒu xià rén kòu lán zhōu li xiàn děng jī zǒu zhī

癸丑,夏人寇兰州,李宪等击走之。

jiǎ yín yǐ xián fēi zhū shì wèi dé fēi

甲寅,以贤妃朱氏为德妃。

èr yuè jiǎ xū tài shī wén yàn bó rù jìn zhì jiǔ chuí gǒng diàn

二月甲戌,太师文彦博入觐,置酒垂拱殿。

guǐ wèi jìn fēng pú yáng jùn wáng zōng huī wèi sì pú wáng fēng zōng shèng wèi gāo mì jùn wáng zōng chāo wèi jiàn ān jùn wáng zōng yǐn wèi ān kāng jùn wáng zōng yuàn wèi hàn dōng jùn wáng zōng yù wèi huá yuán jùn wáng

癸未,进封濮阳郡王宗晖为嗣濮王, 封宗晟为高密郡王,宗绰为建安郡王,宗隐为安康郡王,宗瑗为汉东郡王,宗愈为华原郡王。

sān yuè xīn chǒu cì wén yàn bó yàn yú qióng lín yuàn dì zhì shī yǐ cì zhī

三月辛丑,赐文彦博宴于琼林苑,帝制诗以赐之。

gēng shēn yù chóng zhèng diàn dà yuè

庚申,御崇政殿大阅。

rén xū zhào cì guǐ zhāng xiě jīng zhǐ hái qí suǒ xiàn mǎ

壬戌, 诏赐鬼章写经纸,还其所献马。

guǐ hài bái hóng guàn rì

癸亥,白虹贯日。

xià sì yuè xīn wèi dà shí guó lái gòng

夏四月辛未,大食国来贡。

yǐ hài liáo qiǎn xiāo jiā děng lái hè tóng tiān jié

乙亥,辽遣萧浃等来贺同天节。

dīng chǒu cì ráo zhōu tóng zǐ zhū tiān xī wǔ jīng chū shēn

丁丑,赐饶州童子朱天锡五经出身。

bǐng xū jǐng líng gōng tiān yuán diàn mén shēng zhī cǎo liù běn

丙戌,景灵宫天元殿门生芝草六本。

rén chén cháo xiàn jǐng líng gōng

壬辰,朝献景灵宫。

guǐ sì xià rén kòu yán zhōu ān sāi bǎo jiàng guān lǚ zhēn bài zhī

癸巳, 夏人寇延州安塞堡,将官吕真败之。

wǔ yuè rén zǐ lǜ qiú jiàng sǐ zuì yī děng zhàng yǐ xià shì zhī

五月壬子,虑囚,降死罪一等,杖以下释之。

xīn yǒu bái hóng guàn rì

辛酉,白虹贯日。

rén xū yǐ mèng kē pèi shí wén xuān wáng fēng xún kuàng yáng xióng hán yù wèi bó bìng cóng sì

壬戌,以孟轲配食文宣王,封荀况、杨雄、韩愈为伯,并从祀。

zhào zhū lù shuài chén jiān sī děng jǔ dà shǐ chén wèi jiàng lǐng

诏诸路帅臣、监司等举大使臣为将领。

liù yuè bǐng zǐ xià rén kòu dé shùn jūn xún jiǎn wáng yǒu sǐ zhī

六月丙子,夏人寇德顺军,巡检王友死之。

xīn mǎo jiāng xià jùn wáng zōng huì hōng

辛卯,江夏郡王宗惠薨。

qiū qī yuè jiǎ chén yī luò yì hé jué yuán chéng

秋七月甲辰,伊、洛溢,河决元城。

bǐng wǔ qiǎn shǐ zhèn xù cì nì sǐ zhě jiā qián

丙午,遣使振恤,赐溺死者家钱。

rén zǐ cháo xiàn jǐng líng gōng

壬子, 朝献景灵宫。

jiǎ yín wáng ān lǐ ba

甲寅,王安礼罢。

bā yuè gēng wǔ zhào wáng guāng zǔ qiǎn rén zhāo yù qǐ dì xǔ chū jiàng miǎn zuì bǔ guān

八月庚午,诏王光祖遣人招谕乞弟,许出降免罪补官。

shì suì qǐ dì sǐ

是岁,乞弟死。

xīn sì qiǎn chén mù děng hè liáo zhǔ shēng chén zhēng dàn

辛巳, 遣陈睦等贺辽主生辰、正旦。

jiǔ yuè rén yín xī nán lóng fán lái gòng

九月壬寅,西南龙蕃来贡。

yǐ sì sān fú qí lái gòng

乙巳,三佛齐来贡。

yǐ chǒu xià rén wéi dìng xī chéng xī hé jiāng qín guì bài zhī

乙丑,夏人围定西城,熙河将秦贵败之。

dōng shí yuè yǐ hài xià rén kòu xī hé

冬十月乙亥,夏人寇熙河。

gēng chén ráo zhōu tóng zǐ zhū tiān shēn duì yú ruì sī diàn cì wǔ jīng chū shēn

庚辰,饶州童子朱天申对于睿思殿,赐五经出身。

xīn sì cháo xiàn jǐng líng gōng

辛巳,朝献景灵宫。

wù zǐ zhào fēn huà jiāo zhǐ jiè yǐ liù xiàn èr tóng cì zhī

戊子,诏分画交阯界,以六县二峒赐之。

yǐ wèi xià rén kòu jìng biān zhài jīng yuán jiāng péng sūn bài zhī

乙未,夏人寇静边砦, 泾原将彭孙败之。

shí yī yuè dīng yǒu shuò kòu qīng biān zhài duì jiāng bái yù li guì sǐ zhī

十一月丁酉朔,寇清边砦,队将白玉、李贵死之。

jiǎ chén xià guó zhǔ bǐng cháng qiǎn shǐ lái gòng

甲辰,夏国主秉常遣使来贡。

yǐ mǎo tài bái zhòu jiàn

乙卯,太白昼见。

shí èr yuè wù chén duān míng diàn xué shì sī mǎ guāng shàng zī zhì tōng jiàn yǐ guāng wèi zī zhèng diàn xué shì jiàng zhào jiǎng yù

十二月戊辰,端明殿学士司马光上《资治通鉴》,以光为资政殿学士,降诏奖谕。

gēng yín zhào mén xià zhōng shū wài shěng guān tóng jǔ yán shì yù shǐ

庚寅,诏门下、中书外省官同举言事御史。

xīn mǎo liáo qiǎn yē lǜ xiāng děng lái hè zhèng dàn

辛卯,辽遣耶律襄等来贺正旦。

shì suì hé dōng jī

是岁,河东饥。

hé běi shuǐ huài míng zhōu lú shè juān qí shuì

河北水,坏洺州庐舍,蠲其税。

bā nián chūn zhēng yuè wù xū dì bù yù

八年春正月戊戌,帝不豫。

jiǎ chén shè tiān xià

甲辰,赦天下。

yǐ sì shǐ fǔ chén dài dǎo jǐng líng gōng

乙巳,使辅臣代祷景灵宫。

yǐ mǎo fēn qiǎn qún chén dǎo yú tiān dì zōng miào shè jì

乙卯, 分遣群臣祷于天地、宗庙、社稷。

èr yuè xīn sì kāi bǎo sì gòng yuàn huǒ

二月辛巳,开宝寺贡院火。

dīng hài mìng lǐ bù suǒ shì bié suǒ

丁亥,命礼部锁试别所。

guǐ sì shàng jí shèn qiān yù fú níng diàn sān xǐng shū mì yuàn rù jiàn qǐng lì huáng tài zǐ jí qǐng huáng tài hòu quán tóng tīng zhèng xǔ zhī

癸巳,上疾甚,迁御福宁殿,三省、枢密院入见,请立皇太子及请皇太后权同听政,许之。

sān yuè jiǎ wǔ shuò lì yán ān jùn wáng yòng wèi huáng tài zǐ cì míng xù huáng tài hòu quán tóng chǔ fēn jūn guó shì

三月甲午朔,立延安郡王佣为皇太子,赐名煦,皇太后权同处分军国事。

yǐ wèi shè tiān xià qiǎn guān gào yú tiān dì zōng miào shè jì zhū líng

乙未, 赦天下,遣官告于天地、宗庙、社稷、诸陵。

dīng yǒu huáng tài hòu mìng lì bù shàng shū céng xiào kuān wèi cè lì huáng tài zǐ lǐ yí shǐ

丁酉,皇太后命吏部尚书曾孝宽为册立皇太子礼仪使。

wù xū shàng bēng yú fú níng diàn nián sān shí yǒu bā

戊戌,上崩于福宁殿,年三十有八。

huáng tài zǐ jí huáng dì wèi zūn huáng tài hòu wèi tài huáng tài hòu huáng hòu wèi huáng tài hòu dé fēi zhū shì wèi huáng tài fēi

皇太子即皇帝位,尊皇太后为太皇太后,皇后为皇太后,德妃朱氏为皇太妃。

tài huáng tài hòu quán tóng chǔ fēn jūn guó shì

太皇太后权同处分军国事。

jiǔ yuè jǐ hài shàng dà xíng huáng dì shì yuē yīng wén liè wǔ shèng xiào huáng dì miào hào shén zōng

九月己亥,上大行皇帝谥曰英文烈武圣孝皇帝,庙号神宗。

shí yuè yǐ yǒu zàng yú yǒng yù líng

十月乙酉,葬于永裕陵。

zàn yuē dì tiān xìng xiào yǒu qí rù shì liǎng gōng bì shì lì zhōng rì suī hán shǔ bù biàn

赞曰:帝天性孝友,其入事两宫,必侍立终日,虽寒暑不变。

cháng yǔ qí jiā èr wáng dú shū dōng gōng shì jiǎng wáng táo jiǎng yù jīng shǐ zhé xiāng shuài bài zhī yóu shì zhōng wài xī rán chēng xián

尝与岐、嘉二王读书东宫,侍讲王陶讲谕经史,辄相率拜之,由是中外翕然称贤。

qí jí wèi yě xiǎo xīn qiān yì jìng wèi fǔ xiāng qiú zhí yán chá mín yǐn xù gū dú yǎng qí lǎo zhèn kuì fá

其即位也,小心谦抑,敬畏辅相,求直言,察民隐,恤孤独,养耆老,振匮乏。

bù zhì gōng shì bù shì yóu xìng lì jīng tú zhì jiāng dà yǒu wéi

不治宫室,不事游幸,历精图治,将大有为。

wèi jǐ wáng ān shí rù xiàng

未几,王安石入相。

ān shí wéi rén xìng xìng zì xìn zhī zǔ zōng zhì tūn yōu jì líng wǔ ér shù bài bīng dì fèn rán jiāng xuě shù shì zhī chǐ wèi yǒu suǒ dāng suì yǐ piān jiàn qǔ xué qǐ ér chéng zhī

安石为人,悻悻自信,知祖宗志吞幽蓟、灵武,而数败兵,帝奋然将雪数世之耻,未有所当,遂以偏见曲学起而乘之。

qīng miáo bǎo jiá jūn shū shì yì shuǐ lì zhī fǎ jì lì ér tiān xià xiōng xiōng sāo dòng tòng kū liú tì zhě jiē zhǒng ér zhì

青苗、保甲、均输、市易、水利之法既立,而天下汹汹骚动,恸哭流涕者接踵而至。

dì zhōng bù jué wù fāng duàn rán fèi zhú yuán lǎo bìn chì jiàn shì xíng zhī bù yí

帝终不觉悟,方断然废逐元老,摈斥谏士,行之不疑。

zú zhì zǔ zōng zhī liáng fǎ měi yì biàn huài jǐ jǐn

卒致祖宗之良法美意,变坏几尽。

zì shì xié nìng rì jìn rén xīn rì lí huò luàn rì qǐ

自是邪佞日进,人心日离,祸乱日起。

xī zāi

可惜啊!

✦ You read 本纪·卷十六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.