宋史 · 脱脱 · Chapter 17 of 496

本纪·卷十七

PinyinModern Translation
Size

zhé zōng yī

○哲宗一

zhé zōng xiàn yuán jì dào xiǎn dé dìng gōng qīn wén ruì wǔ qí shèng zhāo xiào huáng dì huì xù shén zōng dì liù zǐ yě mǔ yuē qīn shèng huáng hòu zhū shì

哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝,讳煦,神宗第六子也,母曰钦圣皇后朱氏。

xī níng jiǔ nián shí èr yuè qī rì jǐ chǒu shēng yú gōng zhōng chì guāng zhào shì

熙宁九年十二月七日己丑生于宫中,赤光照室。

chū míng yòng shòu jiǎn jiào tài wèi tiān píng jūn jié dù shǐ fēng jūn guó gōng

初名佣,授检校太尉、 天平军节度使,封均国公。

yuán fēng wǔ nián qiān kāi fǔ yí tóng sān sī zhāng wǔ jūn jié dù shǐ jìn fēng yán ān jùn wáng

元丰五年,迁开府仪同三司、彰武军节度使,进封延安郡王。

qī nián sān yuè shén zōng yàn qún chén yú jí yīng diàn wáng shì lì tiān biǎo cuì wēn jìn zhǐ zhōng dù zǎi xiàng ér xià zài bài hè

七年三月,神宗宴群臣于集英殿,王侍立,天表粹温,进止中度,宰相而下再拜贺。

bā nián èr yuè shén zōng qǐn jí zǎi xiàng wáng guī qǐ zǎo jiàn chǔ wèi zōng miào shè jì jì yòu zòu qǐng huáng tài hòu quán tóng tīng zhèng shén zōng shǒu kěn

八年二月,神宗寝疾,宰相王珪乞早建储,为宗庙社稷计,又奏请皇太后权同听政,神宗首肯。

sān yuè jiǎ wǔ shuò huáng tài hòu chuí lián yú fú níng diàn yù guī děng yuē huáng zǐ xìng zhuāng zhòng cóng xué yǐng wù

三月甲午朔,皇太后垂帘于福宁殿,谕珪等曰:“皇子性庄重,从学颖悟。

zì huáng dì fú yào shǒu xiě fó shū wèi dì qí fú

自皇帝服药,手写佛书,为帝祈福。

yīn chū yǐ shì guī děng suǒ shū zì jí duān jǐn guī děng chēng hè suì fèng zhì lì wèi huáng tài zǐ

”因出以示珪等,所书字极端谨,珪等称贺,遂奉制立为皇太子。

chū tài zǐ gōng zhōng cháng yǒu chì guāng zhì shì guāng yì chì rú huǒ

初,太子宫中常有赤光,至是光益炽如火。

wù xū shén zōng bēng tài zǐ jí huáng dì wèi

戊戌,神宗崩,太子即皇帝位。

jǐ hài dà shè tiān xià cháng shè suǒ bù yuán zhě

己亥,大赦天下常赦所不原者。

qún chén jìn zhì cì lài zhū jūn

群臣进秩,赐赉诸军。

qiǎn shǐ gào āi yú liáo

遣使告哀于辽。

bái hóng guàn rì

白虹贯日。

gēng zǐ zūn huáng tài hòu yuē tài huáng tài hòu huáng hòu yuē huáng tài hòu dé fēi zhū shì yuē huáng tài fēi

庚子,尊皇太后曰太皇太后,皇后曰皇太后, 德妃朱氏曰皇太妃。

mìng zǎi chén wáng guī wéi shān líng shǐ

命宰臣王珪为山陵使。

jiǎ yín yǐ qún chén gù qǐng shǐ tóng tài huáng tài hòu tīng zhèng

甲寅,以群臣固请,始同太皇太后听政。

jǐ wèi cì shū yōng wáng hào cáo wáng yūn zàn bài bù míng

己未,赐叔雍王颢、曹王𫖳赞拜不名。

lìng zhōng wài bì tài huáng tài hòu fù zūn fu míng

令中外避太皇太后父遵甫名。

zhào biān shì shāo zhòng zhě shū mì yuàn yǔ sān xǐng tóng yì yǐ jìn

诏边事稍重者,枢密院与三省同议以进。

gēng shēn shàng shū zuǒ pú yè xún guó gōng wáng guī jìn fēng qí guó gōng

庚申,尚书左仆射、郇国公王珪进封岐国公。

hào jìn fēng yáng wáng yūn wèi jīng wáng bìng jiā tài bǎo

颢进封扬王,𫖳为荆王,并加太保。

dì níng guó gōng jí wèi suì níng jùn wáng yí guó gōng bì wèi tài níng jùn wáng chéng guó gōng yǔ wèi xián níng jùn wáng hé guó gōng shì wèi pǔ níng jùn wáng

弟宁国公佶为遂宁郡王,仪国公佖为太宁郡王,成国公俣为咸宁郡王,和国公似为普宁郡王。

gāo mì jùn wáng zōng shèng hàn dōng jùn wáng zōng yuàn huá yuán jùn wáng zōng yù ān kāng jùn wáng zōng yǐn jiàn ān jùn wáng zōng chāo bìng wèi kāi fǔ yí tóng sān sī

高密郡王宗晟、汉东郡王宗瑗、华原郡王宗愈、安康郡王宗隐、建安郡王宗绰并为开府仪同三司。

tài shī lù guó gōng wén yàn bó wèi sī tú jì yáng jùn wáng cáo yì wèi tài bǎo tè jìn wáng ān shí wèi sī kōng yú jìn zhì cì zhì shì fú dài yín bó yǒu chà

太师、潞国公文彦博为司徒,济阳郡王曹情为太保,特进王安石为司空,其余官员升官进爵,赐退休、服带、银帛不等。

xīn yǒu zhào yán zǐ mèng zǐ pèi xiǎng kǒng zǐ miào tíng

辛酉,诏颜子、孟子配享孔子庙庭。

xià sì yuè bǐng yín chū yù zǐ chén diàn

夏四月丙寅,初御紫宸殿。

xīn wèi juān yuán fēng liù nián yǐ qián bū fù

辛未,蠲元丰六年以前逋赋。

jiǎ xū jiā li qián dé tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì dǒng zhān jiǎn jiào tài wèi

甲戌,加李乾德同中书门下平章事,董毡检校太尉。

zhào yuē xiān huáng dì lín yù shí yǒu jiǔ nián jiàn lì zhèng shì yǐ zé tiān xià ér yǒu sī fèng xíng shī dàng jǐ yú fán rǎo huò gǒu qiě wén jù bù néng bù xuān shí huì

诏曰:“先皇帝临御十有九年,建立政事以泽天下, 而有司奉行失当,几于烦扰,或苟且文具,不能布宣实惠。

qí shēn yù zhōng wài xié xīn fèng lìng yǐ chēng xiān dì huì ān yuán yuán zhī yì

其申谕中外,协心奉令, 以称先帝惠安元元之意。

yǐ hài zhào yǐ tài huáng tài hòu shēng rì wèi kūn chéng jié

”乙亥,诏以太皇太后生日为坤成节。

dīng chǒu zhào lǚ gōng zhe shì dú

丁丑,召吕公著侍读。

yù shū mì zhōng shū tōng yì shì dōu táng

谕枢密、中书通议事都堂。

zhào zūn xiān dì zhì qiǎn guān chá jǔ zhū lù jiān sī zhī fǎ

诏遵先帝制,遣官察举诸路监司之法。

gēng chén lǚ huì qīng qiǎn bīng rù xi jiè pò liù zhài zhǎn shǒu liù bǎi yú jí

庚辰,吕惠卿遣兵入西界,破六砦,斩首六百余级。

xīn jǐ qiǎn shǐ yǐ xiān dì yí liú wù yí liáo guó jí gào jí wèi jiǎ shēn shuǐ bù yuán wài láng wáng è fēi zhí yán shì zuò fá jīn

辛己,遣使以先帝遗留物遗辽国及告即位, 甲申,水部员外郎王谔非职言事,坐罚金。

bǐng xū yǐ fán guān gāo fú zhàn sǐ lù qí zǐ sūn

丙戌,以蕃官高福战死,录其子孙。

dīng hài fù juān jiù nián bū fù

丁亥,复蠲旧年逋赋。

wǔ yuè bǐng shēn zhào bǎi guān yán cháo zhèng quē shī

五月丙申,诏百官言朝政阙失。

zī zhèng diàn xué shì sī mǎ guāng guò quē rù jiàn

资政殿学士司马光过阙,入见。

dīng yǒu qún chén qǐng yǐ shí èr yuè bā rì wèi xìng lóng jié

丁酉,群臣请以十二月八日为兴龙节。

rén yín chéng xī lán tōng yuǎn jūn cì li xiàn zhào jì yín bó yǒu chà

壬寅,城熙、兰、通远军,赐李宪、赵济银帛有差。

jiǎ chén zuò shòu mìng bǎo

甲辰, 作受命宝。

bǐng wǔ jīng shī dì zhèn

丙午,京师地震。

fù zhì liáo zhōu

复置辽州。

gēng xū wáng guī hōng

庚戌,王珪薨。

gǎi mìng cài què wéi shān líng shǐ

改命蔡确为山陵使。

bǐng chén cì lǐ bù zòu míng jìn shì zhū kē jí dì chū shēn sì bǎi liù shí yī rén

丙辰, 赐礼部奏名进士、诸科及第出身四百六十一人。

wù wǔ yǐ cài què wèi shàng shū zuǒ pú yè jiān mén xià shì láng hán zhěn wèi shàng shū yòu pú yè jiān zhōng shū shì láng zhāng dūn zhī shū mì yuàn sī mǎ guāng wèi mén xià shì láng

戊午,以蔡确为尚书左仆射兼门下侍郎,韩缜为尚书右仆射兼中书侍郎,章惇知枢密院,司马光为门下侍郎。

liù yuè gēng wǔ cì chǔ zhōu xiào zǐ xú jī juàn mǐ

六月庚午,赐楚州孝子徐积绢米。

dīng hài zhào zhōng wài chén shù xǔ zhí yán cháo zhèng quē shī mín jiān jí kǔ

丁亥,诏中外臣庶许直言朝政阙失、民间疾苦。

qiū qī yuè wù xū yǐ zī zhèng diàn dà xué shì lǚ gōng zhe wèi shàng shū zuǒ chéng

秋七月戊戌,以资政殿大学士吕公著为尚书左丞。

zhào fǔ jiè sān lù bǎo jiá ba tuán jiào

诏府界、三路保甲罢团教。

bǐng wǔ liáo rén lái diào jì

丙午,辽人来吊祭。

bǐng chén bái hóng guàn rì

丙辰,白虹贯日。

lì bù shì láng xióng běn zòu guī huà nóng zhì huì yì tóng zuò fá jīn

吏部侍郎熊本奏归化侬智会异同,坐罚金。

ba yuán zhōu zēng xiū pù zhài

罢沅州增修堡砦。

bā yuè yǐ chǒu zhào àn chá guān suǒ zhì yǒu cái néng xiǎn zhù zhě yǐ míng wén

八月乙丑,诏按察官所至,有才能显著者以名闻。

jǐ sì zhèn jiāng jūn jié dù shǐ hán jiàng jìn kāi fǔ yí tóng sān sī

己巳,镇江军节度使韩绛进开府仪同三司。

guǐ yǒu qiǎn shǐ hè liáo zhǔ shēng chén zhēng dàn

癸酉,遣使贺辽主生辰、正旦。

yǐ hài yǐ gòng fèng wáng yīng zhàn sǐ jiā lú lù qí zi

乙亥,以供奉王英战死葭芦,录其子。

jiǔ yuè wù xū yǐ shén zōng yīng wén liè wǔ shèng xiào huáng dì zhī shì gào yú tiān dì zōng miào shè jì

九月戊戌,以神宗英文烈武圣孝皇帝之谥告于天地、宗庙、社稷。

jǐ hài shàng bǎo cè yú fú níng diàn

己亥,上宝册于福宁殿。

jǐ yǒu qiǎn shǐ bào xiè yú liáo

己酉,遣使报谢于辽。

dōng shí yuè jiǎ zǐ xià guó qiǎn shǐ jìn zhù shān líng mǎ

冬十月甲子,夏国遣使进助山陵马。

guǐ yǒu zhào fǎng táng liù diǎn zhì jiàn guān

癸酉,诏仿《唐六典》置谏官。

dīng chǒu lìng shì cóng gè jǔ jiàn guān èr rén

丁丑,令侍从各举谏官二人。

zhào jiān chá yù shǐ jiān yán shì diàn zhōng shì yù shǐ jiān chá shì

诏监察御史兼言事,殿中侍御史兼察事。

ba yì cāng

罢义仓。

jǐ mǎo zhào jūn kuān mín lì yǒu sī huò zhì fèi gé zhě jiān sī yù shǐ jiū hé zhī

己卯,诏均宽民力,有司或致废格者,监司、御史纠劾之。

hé jué dà míng

河决大名。

yǐ yǒu zàng shén zōng huáng dì yú yǒng yù líng

乙酉,葬神宗皇帝于永裕陵。

bǐng xū ba fāng tián

丙戌,罢方田。

yǐ xià guó zhǔ mǔ zú qiǎn shǐ diào jì

以夏国主母卒,遣使吊祭。

shí yī yuè guǐ sì zhào àn wèn qiáng dào yù jǔ zì shǒu zhě wú jiǎn

十一月癸巳,诏按问强盗,欲举自首者毋减。

dīng yǒu tiāo yì zǔ fù shén zōng yú tài miào miào lè yuē dà míng zhī wǔ

丁酉,祧翼祖,祔神宗于太庙, 庙乐曰《大明之舞》。

xīn chǒu jiǎn liǎng jīng hé yáng qiú zuì yī děng zhàng yǐ xià shì zhī mín yuán shān líng yì zhě juān qí fù

辛丑,减两京、河阳囚罪一等,杖已下释之,民缘山陵役者蠲其赋。

jǐ yǒu liáo qiǎn shǐ hè jí wèi

己酉,辽遣使贺即位。

shí èr yuè rén xū yú tián jìn shī zi zhào què zhī

十二月壬戌,于阗进狮子,诏却之。

kāi jīng yán jiǎng lǔ lùn dú sān cháo bǎo xùn

开经筵,讲 《鲁论》,读《三朝宝训》。

ba tài xué bǎo rèn tóng zuì fǎ

罢《太学保任同罪法》。

bǐng yín xià rén yǐ qí mǔ yí liú wù mǎ bái tuo lái xiàn

丙寅,夏人以其母遗留物、 马、白驼来献。

xīn wèi zuǒ pú yè cài què yòu pú yè hán zhěn bìng qiān zhì jiā shí yì yáng wáng hào jīng wáng yūn bìng wèi tài fù

辛未,左仆射蔡确、右仆射韩缜并迁秩、加食邑,扬王颢、荆王𫖳 并为太傅。

rén shēn zhāng dūn sī mǎ guāng děng jìn zhì yǒu chà

壬申,章惇、司马光等进秩有差。

shēn xū ba hòu yuàn xi zuò yuàn

申戌,罢后苑西作院。

yǐ hài zhào zhí zhèng shì chén jiǎng dú

乙亥,诏执政、 侍臣讲读。

wù yín ba zēng zhì zhù qián jiān shí yǒu sì

戊寅,罢增置铸钱监十有四。

yǐ yǒu liáo qiǎn xiāo mù děng lái hè zhèng dàn

乙酉,辽遣萧睦等来贺正旦。

shì suì rì yǒu wǔ sè yún zhě liù

是岁,日有五色云者六。

gāo lí dà shí rù gòng

高丽、大食入贡。

yuán yòu yuán nián chūn zhèng yuè gēng yín shuò gǎi yuán

元祐元年春正月庚寅朔,改元。

bǐng wǔ lù zài jīng qiú jiǎn sǐ zuì yǐ xià yī děng zhàng zuì zhě shì zhī

丙午,录在京囚,减死罪以下一等,杖罪者释之。

dīng wèi zhào huí cì gāo lí wáng ān mǎ fú dài qì bì yǒu jiā

丁未,诏回赐高丽王鞍马、服带、器币有加。

ba shǎn xī hé dōng yuán fēng sì nián hòu fán yuán jūn xìng tiān zhì guān jú

罢陕西、河东元丰四年后凡缘军兴添置官局。

bǐng chén jiǔ hàn xìng xiàng guó sì qí yǔ

丙辰,久旱,幸相国寺祈雨。

lì shén zōng yuán miào

立神宗原庙。

wù wǔ gān lù jiàng

戊午,甘露降。

èr yuè xīn yǒu yǐ hé jué dà míng huài mín tián mín jiān shí zhě zhòng zhào ān fǔ shǐ hán jiàng zhèn zhī

二月辛酉,以河决大名,坏民田,民艰食者众,诏安抚使韩绛振之。

yǐ chǒu xiū shén zōng shí lù

乙丑,修 《神宗实录》。

dīng mǎo zhào zuǒ yòu shì cóng gè jǔ kān rèn jiān sī zhě èr rén jǔ fēi qí rén yǒu fá

丁卯,诏左右侍从各举堪任监司者二人,举非其人有罚。

gēng wǔ jìn biān mín yǔ xià rén wéi shì

庚午,禁边民与夏人为市。

xīn wèi dǒng zhān zú yǐ qí zi ā lǐ gǔ xí hé xī jūn jié dù shǐ miǎo chuān shǒu lǐng

辛未,董毡卒,以其子阿里骨袭河西军节度使、邈川首领。

gēng chén xià rén rù gòng

庚辰, 夏人入贡。

xīn sì xíng bù shì láng jiǎn zhōu fǔ zuò biàn yán fǎ luò zhí

辛巳,刑部侍郎蹇周辅坐变盐法落职。

rùn yuè gēng yín cài què ba

闰月庚寅,蔡确罢。

yǐ sī mǎ guāng wèi shàng shū zuǒ pú yè mén xià shì láng

以司马光为尚书左仆射、门下侍郎。

zhào hán wéi lǚ dà fáng sūn yǒng fàn chún rén xiáng dìng yì fǎ

诏韩维、吕大防、孙永、范纯仁详定役法。

rén chén yǐ lǚ gōng zhe wèi mén xià shì láng

壬辰,以吕公著为门下侍郎。

bǐng wǔ shǒu shàng shū yòu chéng li qīng chén wèi shàng shū zuǒ chéng shì lì bù shàng shū lǚ dà fáng wèi shàng shū yòu chéng

丙午,守尚书右丞李清臣为尚书左丞,试吏部尚书吕大防为尚书右丞。

bái hóng guàn rì

白虹贯日。

dīng wèi qún chén shàng tài huáng tài hòu gōng míng yuē chóng qìng diàn yuē chóng qìng shòu kāng

丁未,群臣上太皇太后宫名曰崇庆,殿曰崇庆寿康;

huáng tài hòu gōng yuē lóng yòu diàn yuē lóng yòu cí huī

皇太后宫曰隆祐,殿曰隆祐慈徽。

gēng xū cì yú tián guó wáng fú dài qì bì

庚戌,赐于阗国王服带、 器币。

xīn hài zhāng dūn ba

辛亥,章惇罢。

jiǎ yín zhào shì cóng yù shǐ guó zǐ sī yè gè jǔ jīng míng xíng xiū kě wéi xué guān zhě èr rén

甲寅,诏侍从、御史、国子司业各举经明行修、可为学官者二人。

yǐ mǎo yǐ lì bù shàng shū fàn chún rén tóng zhī shū mì yuàn shì

乙卯,以吏部尚书范纯仁同知枢密院事。

bǐng chén yǎn jīng chéng bào hái

丙辰,掩京城暴骸。

ba zhū zhōu cháng píng guǎn gōu guān

罢诸州常平管勾官。

sān yuè xīn wèi zhào wú yǐ táng chà chōng zài xuǎn yǐ zhù guān

三月辛未,诏毋以堂差冲在选已注官。

zhì sù lǐ suǒ xǔ xī níng yǐ lái dé zuì zhě zì yán

置诉理所,许熙宁以来得罪者自言。

mìng tài xué gōng shì sī yè bó shì zhǔ zhī rú chūn qiū bǔ shì fǎ

命太学公试,司业、博士主之,如春秋补试法。

guǐ yǒu zhì kāi fēng fǔ jiè tí diǎn xíng yù yī yuán

癸酉,置开封府界提点刑狱一员。

yǐ hài ba xī hé lán huì lù jīng zhì cái yòng sī

乙亥,罢熙河兰会路经制财用司。

jǐ mǎo fù guǎng jì hé niǎn yùn

己卯,复广济河辇运。

xīn sì zhào mín jiān jí kǔ dāng yì kuān xù zhě jiān sī jù wén

辛巳,诏民间疾苦当议宽恤者,监司具闻。

yǐ chéng yí wèi chóng zhèng diàn shuō shū

以程颐为崇政殿说书。

yǐ yǒu xǔ zhí shì guān dài zhí

乙酉,许职事官带职。

xià sì yuè jǐ chǒu hán zhěn ba

夏四月己丑,韩缜罢。

xīn mǎo zhào zhū lù hàn shāng juān qí zū

辛卯,诏诸路旱伤蠲其租。

rén chén yǐ hàn lǜ qiú

壬辰,以旱虑囚。

guǐ sì wáng ān shí hōng

癸巳,王安石薨。

xīn chǒu zhào zhí zhèng dà chén gè jǔ kě chōng guǎn gé zhě sān rén

辛丑,诏执政大臣各举可充馆阁者三人。

rén yín yǐ lǚ gōng zhe wèi shàng shū yòu pú yè jiān zhōng shū shì láng wén yàn bó píng zhāng jūn guó zhòng shì

壬寅,以吕公著为尚书右仆射兼中书侍郎,文彦博平章军国重事。

yǐ sì zhào hù bù cái rǒng fèi zhe wèi lìng

乙巳,诏户部裁冗费,著为令。

li xiàn děng yǐ yòng bīng shī lì wèi liú zhì suǒ hé biǎn zhì fèng cí

李宪等以用兵失利,为刘挚所劾,贬秩奉祠。

xīn hài yáng wáng hào jīng wáng yūn bìng tè shòu tài wèi

辛亥,扬王颢、荆王𫖳并特授太尉。

zhào yù kē jǔ lìng shēng cháo guān gè jǔ jīng míng xíng xiū zhī shì yī rén sì dēng dì rì yǔ shēng jiǎ

诏遇科举,令升朝官各举经明行修之士一人,俟登第日与升甲。

ba yè jìn zhī zhì

罢谒禁之制。

zhī chéng zhōu zhōu shì lóng fǔ nà xī dòng mín yī qiān sān bǎi yú hù cì shì lóng yín bó

知诚州周士隆抚纳溪洞民一千三百余户,赐士隆银帛。

guǐ chǒu dìng liù cáo láng guān yuán shù

癸丑,定六曹郎官员数。

wǔ yuè dīng sì shuò yǐ zī zhèng diàn dà xué shì hán wéi wèi mén xià shì láng

五月丁巳朔,以资政殿大学士韩维为门下侍郎。

ba zhū lù zhòng lù fù xī níng qián jiù zhì

罢诸路重禄,复熙宁前旧制。

gēng shēn xià rén lái hè jí wèi

庚申,夏人来贺即位。

rén xū zhào shì cóng tái guān jiān sī gè jǔ xiàn lìng yī rén

壬戌,诏侍从、台官、监司各举县令一人。

wù chén mìng chéng yí tóng xiū lì guó zǐ jiàn tiáo zhì

戊辰,命程颐同修立国子监条制。

jǐ sì xìng yáng wáng jīng wáng dì guān qí zi jiǔ rén

己巳,幸扬王、荆王第,官其子九人。

guǐ yǒu fù zuǒ yòu tiān jiù fang

癸酉,复左、右天厩坊。

rén wǔ zhào wén yàn bó bān zǎi xiàng zhī shàng

壬午,诏文彦博班宰相之上。

liù yuè jiǎ chén zhì chūn qiū bó shì

六月甲辰,置《春秋》博士。

lǚ huì qīng luò zhí fēn sī nán jīng sū zhōu jū zhù

吕惠卿落职,分司南京、苏州居住。

wù shēn yǐ fù bì pèi xiǎng shén zōng miào tíng

戊申,以富弼配享神宗庙庭。

gēng xū tài bái zhòu jiàn

庚戌,太白昼见。

jiǎ yín zhào zhèng fēng sú xiū jì gāng wù lǐ yǐn cī xì gù

甲寅,诏正风俗,修纪纲,勿理隐疵细故。

fù zhì tōng lì jūn

复置通利军。

chéng yí shàng shū lùn fǔ yǎng jūn dé

程颐上疏论辅养君德。

qiū qī yuè dīng sì zhì jiǎn fǎ guān

秋七月丁巳,置检法官。

xīn yǒu shè shí kē jǔ shì fǎ

辛酉,设十科举士法。

liú shù tóng xiū zī zhì tōng jiàn wèi zhān ēn ér zú zhào guān qí zi

刘恕同修《资治通鉴》,未沾恩而卒,诏官其子。

yǐ chǒu xià guó zhǔ bǐng cháng zú

乙丑,夏国主秉常卒。

gēng wǔ xià guó qiǎn shǐ hè kūn chéng jié

庚午,夏国遣使贺坤成节。

bā yuè xīn mǎo zhào cháng píng yī jiù fǎ ba qīng miáo qián

八月辛卯,诏常平依旧法,罢青苗钱。

rén chén fēng dì cāi wèi qí guó gōng

壬辰,封弟偲为祁国公。

jiǎ wǔ zhàn chéng guó qiǎn shǐ rù gòng

甲午,占城国遣使入贡。

rén zǐ rì bàng yǒu wǔ sè yún

壬子,日傍有五色云。

cí zhōu gǔ yì lǒng tóng suì

磁州谷异垄同穗。

jiǔ yuè bǐng chén shuò sī mǎ guāng hōng

九月丙辰朔,司马光薨。

jǐ wèi cháo xiàn jǐng líng gōng

己未,朝献景灵宫。

xīn yǒu dà xiǎng míng táng yǐ shén zōng pèi shè tiān xià

辛酉,大享明堂,以神宗配,赦天下。

dīng mǎo shì zhōng shū shè rén sū shì wèi hàn lín xué shì zhī zhì gào

丁卯,试中书舍人苏轼为翰林学士、知制诰。

jǐ mǎo zhāng zǎo ba

己卯,张璪罢。

dōng shí yuè bǐng xū gǎi yǎn shèng gōng wèi fèng shèng gōng

冬十月丙戌,改衍圣公为奉圣公。

gēng yín tài bái zhòu jiàn

庚寅,太白昼见。

rén chén xià rén lái gào āi

壬辰,夏人来告哀。

gēng zǐ qiǎn shǐ diào jì

庚子, 遣使吊祭。

shí yī yuè wù wǔ yǐ shàng shū zuǒ chéng lǚ dà fáng wèi zhōng shū shì láng yù shǐ zhōng chéng liú zhì wèi shàng shū yòu chéng

十一月戊午,以尚书左丞吕大防为中书侍郎,御史中丞刘挚为尚书右丞。

yǐ hài yú tián guó qiǎn shǐ rù gòng

乙亥,于阗国遣使入贡。

gēng chén juān yán jǐng guān xī qián

庚辰,蠲盐井官溪钱。

shí èr yuè gēng yín zhào jiāng lái fú chú yī yuán fēng sān nián gù shì qún chén wù shàng zūn hào

十二月庚寅,诏将来服除,依元丰三年故事,群臣勿上尊号。

wù xū huá zhōu zhèng xiàn xiǎo fū gǔ shān bēng

戊戌,华州郑县小敷谷山崩。

wù shēn zhào yǐ dōng wēn wú xuě jué xì qiú

戊申,诏以冬温无雪,决系囚。

shì suì hé běi chu hǎi zhū zhōu shuǐ

是岁,河北、楚、海诸州水。

èr nián chūn zhēng yuè yǐ chǒu fēng bǐng cháng zi qián shùn wèi xià guó zhǔ

二年春正月乙丑,封秉常子干顺为夏国主。

wù chén zhào jǔ rén chéng shì zhǔ sī wú de yú lǎo zhuāng liè zǐ shū mìng tí

戊辰,诏举人程试,主司毋得于 《老》、《庄》、《列子》书命题。

xīn sì zhào sū zhé liú fēn pū biān cì shén zōng yù zhì

辛巳,诏苏辙、刘分攵编次神宗御制。

bái hóng guàn rì

白虹贯日。

èr yuè dīng hài qiǎn zuǒ sī jiàn zhū guāng tíng shǐ hé běi zhèn mín bèi zāi zhě

二月丁亥,遣左司谏朱光庭使河北,振民被灾者。

zhào shī qián róng lú děng zhōu bǎo jiá jiān sī miǎn suì yuè

诏施、黔、戎、泸等州保甲监司免岁阅。

dīng yǒu jiā cì yú tián guó jīn dài jǐn páo qì bì

丁酉,加赐于阗国金带、锦袍、器币。

jǐ hài mìng lì bù xuǎn rén gǎi guān suì yǐ bǎi rén wèi é

己亥,命吏部选人改官,岁以百人为额。

xīn chǒu zhào shǎn xī hé dōng xíng cè yīng qiān zhì fǎ

辛丑,诏陕西、河东行策应牵制法。

shì yuè dài zhōu dì zhèn

是月,代州地震。

sān yuè rén xū tài huáng tài hòu shǒu zhào zhǐ jiù chóng zhèng diàn shòu cè

三月壬戌,太皇太后手诏,止就崇政殿受册。

wù chén zhào zhōng wài shì cóng suì jǔ jùn shǒu gè yī rén

戊辰,诏中外侍从岁举郡守各一人。

lìng yù shǐ tái chá mín sú shē jiàn zhě

令御史台察民俗奢僭者。

xià rén qiǎn shǐ rù xiè

夏人遣使入谢。

guǐ yǒu fèng ān shén yù yú jǐng líng gōng xuān guāng diàn

癸酉,奉安神御于景灵宫宣光殿。

gēng chén zhào nèi shì shěng gòng fèng guān yǐ xià bǎi rén wèi é

庚辰,诏内侍省供奉官以下百人为额。

xià sì yuè bǐng xū jiāo zhǐ rù gòng

夏四月丙戌,交阯入贡。

dīng hài guǐ zhāng zǐ jié wò chuò kòu táo dōng

丁亥,鬼章子结龌龊寇洮东。

wù zǐ lǜ qiú

戊子,虑囚。

jǐ chǒu zhào tài shī wén yàn bó shí rì yī yì shì dōu táng

己丑,诏太师文彦博十日一议事都堂。

xīn mǎo zhào dōng xià hàn hǎi nèi bèi zāi zhě guǎng bì diàn jiǎn shàn zé gōng sī guò yǐ tú xiāo fù

辛卯,诏:“冬夏旱,海内被灾者广,避殿减膳, 责躬思过,以图消复。

dīng yǒu yǐ sì fāng dié sù shàng shàng shū zhě huò yuān yì bù dé zhí lìng yù shǐ fēn chá zhī

”丁酉,以四方牒诉上尚书者,或冤抑不得直,令御史分察之。

jǐ hài tài huáng tài hòu yǐ hàn quán ba shòu cè lǐ

己亥,太皇太后以旱权罢受册礼。

guǐ mǎo yǔ

癸卯,雨。

yǐ chǒu yǐ xú zhōu bù yī chén shī dào wèi bó zhōu sī hù cān jūn

乙丑,以徐州布衣陈师道为亳州司户参军。

dīng wèi fù zhì kē

丁未,复制科。

wù shēn yù diàn fù shàn

戊申,御殿复膳。

li qīng chén ba

李清臣罢。

wǔ yuè guǐ chǒu xià rén wéi nán chuān zhài

五月癸丑,夏人围南川砦。

dīng mǎo yǐ liú zhì wèi shàng shū zuǒ chéng bīng bù shàng shū wáng cún wèi shàng shū yòu chéng

丁卯,以刘挚为尚书左丞,兵部尚书王存为尚书右丞。

rén shēn yú tián rù gòng

壬申,于阗入贡。

dīng chǒu zhào yù shǐ guān quē yù shǐ zhōng chéng hàn lín xué shì liǎng shěng jiàn yì dài fū yǐ shàng zá jǔ

丁丑,诏御史官阙,御史中丞、翰林学士、两省谏议大夫以上杂举。

liù yuè xīn chǒu yǐ ān dào zhī shū mì yuàn shì

六月辛丑,以安焘知枢密院事。

rén yín yǒu xīng rú guā chū wén chāng

壬寅,有星如瓜出文昌。

bǐng wǔ miǎo chuān shǒu lǐng jié yào lái jiàng shòu sān bān fèng zhí

丙午,邈川首领结药来降,授三班奉职。

qiū qī yuè xīn hài zhào hù bù xiū kuài jì lù

秋七月辛亥,诏户部修《会计录》。

hán jiàng yǐ sī kōng zhì shì

韩绛以司空致仕。

xià rén kòu zhèn róng jūn

夏人寇镇戎军。

zhào fǔ jiè sān lù jiào yuè bǎo jiá

诏府界、 三路教阅保甲。

fù kè lì chǎng wù kuī é kē fá

复课利场务亏额科罚。

bǐng chén ba zhū zhōu shù wài suì gòng

丙辰,罢诸州数外岁贡。

wù wǔ yǐ liáo xiāo dé chóng děng hè kūn chéng jié qǔ yàn chuí gǒng diàn shǐ yòng lè

戊午,以辽萧德崇等贺坤成节,曲宴垂拱殿,始用乐。

gēng shēn jìn fēng li qián dé wèi nán píng wáng

庚申,进封李乾德为南平王。

xīn yǒu gǎi chéng zhōu wèi qú yáng jūn

辛酉,改诚州为渠阳军。

xīn wèi hán wéi ba

辛未,韩维罢。

bā yuè xīn sì chéng yí ba jīng yán quán tóng guǎn gōu xī jīng guó zǐ jiàn

八月辛巳,程颐罢经筵,权同管勾西京国子监。

guǐ wèi yǐ xī fán kòu táo hé mín bèi hài zhě gěi qián sù sǐ zhě cì bó qí jiā

癸未,以西蕃寇洮、河,民被害者给钱粟,死者赐帛其家。

zhào fù jìn nà rén gǎi guān jiù fǎ

诏复进纳人改官旧法。

yǐ yǒu mìng lǚ dà fáng wèi xī jīng ān fèng shén zōng yù róng lǐ yí shǐ

乙酉,命吕大防为西京安奉神宗御容礼仪使。

gēng yín xī nán fán qiǎn rén rù gòng

庚寅,西南蕃遣人入贡。

guǐ sì yǐ xià guó zhèng luàn zhǔ yòu qiáng chén yǐ bū děng shàn quán nì mìng zhào zhū lù shuài chén yán bīng bèi zhī

癸巳,以夏国政乱主幼,强臣乙逋等擅权逆命,诏诸路帅臣严兵备之。

gēng zǐ shòu xī fān shǒu lǐng xīn móu qīn zhān yín zhōu tuán liàn shǐ wēn xī xīn guā zhōu tuán liàn shǐ

庚子,授西蕃首领心牟钦毡银州团练使,温溪心瓜州团练使。

xīn chǒu jīng yuán yán xià rén kòu sān chuān zhū zhài guān jūn bài zhī

辛丑,泾原言夏人寇三川诸砦,官军败之。

dīng wèi mín zhōu xíng yíng jiāng zhǒng yì fù táo zhōu zhí fán qiú guǐ zhāng qīng yi jié

丁未,岷州行营将种谊复洮州, 执蕃酋鬼章青宜结。

jiǔ yuè yǐ mǎo fā tài huáng tài hòu cè bǎo yú dà qìng diàn

九月乙卯,发太皇太后册宝于大庆殿。

bǐng chén fā huáng tài hòu huáng tài fēi cè bǎo yú wén dé diàn

丙辰,发皇太后、皇太妃册宝于文德殿。

jǐ wèi xià rén kòu zhèn róng jūn

己未,夏人寇镇戎军。

dīng mǎo jìn sī zào jīn bó

丁卯,禁私造金箔。

dōng shí yuè rén wǔ fèng ān shén zōng yù róng yú huì shèng gōng jí yìng tiān yuàn

冬十月壬午,奉安神宗御容于会圣宫及应天院。

guǐ wèi rì yǒu wǔ sè yún

癸未,日有五色云。

wù zǐ gōng xiè jǐng líng gōng

戊子,恭谢景灵宫。

xīn mǎo jiǎn xī jīng qiú zuì yī děng zhàng yǐ xià shì zhī

辛卯,减西京囚罪一等,杖已下释之。

jǐ hài xī nán lóng zhāng fán qiǎn rén rù gòng

己亥,西南龙、张蕃遣人入贡。

gēng zǐ lùn fù táo zhōu gōng zhǒng yì děng qiān zhì cì yín juàn yǒu chà

庚子,论复洮州功,种谊等迁秩、赐银绢有差。

shí yī yuè bǐng chén fù zhì lián shuǐ jūn

十一月初八,重新设置涟水军。

gēng shēn xiàn guǐ zhāng yú chóng zhèng diàn yǐ zuì dāng sǐ tīng zhāo qí zi jí bù shǔ guī yǐ zì shú

庚申,献鬼章于崇政殿,以罪当死,听招其子及部属归以自赎。

yǐ hài dà xuě shén mín dòng duō sǐ zhào jiā zhèn xù sǐ wú qīn zhǔ zhě guān yì zhī

乙亥,大雪甚,民冻多死,诏加振恤,死无亲属者官瘗之。

ba nèi diàn chéng zhì shì huàn wén zī gé

罢内殿承制试换文资格。

bǐng zǐ jué qiú

丙子,决囚。

shí èr yuè yǐ yǒu cì zhū jūn jí pín mín qián

十二月乙酉,赐诸军及贫民钱。

bǐng xū xìng lóng jié chū shàng shòu yú zǐ chén diàn

丙戌,兴龙节,初上寿于紫宸殿。

jǐ chǒu dà hán ba jí yīng diàn yàn

己丑,大寒,罢集英殿宴。

rén chén wù zhēng shēng yán bù zú lǎo yòu wàn rén dù hé nán qiǎn shǐ lǐn shí zhī réng yù shēng yán wù shī hé běi de

壬辰,兀征声延部族老幼万人渡河南,遣使廪食之,仍谕声延勿失河北地。

yǐ wèi bái hóng guàn rì

乙未,白虹贯日。

rén yín bān yuán yòu chì lìng shì

壬寅,颁《元祐敕令式》。

shì dōng shǐ bì biàn kǒu

是冬,始闭汴口。

sān nián chūn zhēng yuè jǐ yǒu shuò bù shòu cháo

三年春正月己酉朔,不受朝。

gēng xū fù guǎng huì cāng

庚戌,复广惠仓。

jǐ wèi cháo xiàn jǐng líng gōng

己未,朝献景灵宫。

gēng shēn xuě hán fā jīng xi gǔ wǔ shí yú wàn dàn sǔn qí zhí yǐ shū mín

庚申,雪寒,发京西谷五十余万石,损其直以纾民。

xīn yǒu zhào guǎng nán xi lù zhū yá jūn kāi shì ēn xìn xǔ shēng lí huǐ guò zì xīn

辛酉,诏广南西路朱崖军开示恩信,许生黎悔过自新。

rén xū ba shàng yuán yóu xìng

壬戌,罢上元游幸。

rén shēn ā lǐ gǔ fèng biǎo yì què xiè zuì lìng biān jiāng wú chū bīng réng ba zhāo nà

壬申,阿里骨奉表诣阙谢罪,令边将无出兵, 仍罢招纳。

jiǎ xū jué qiú

甲戌,决囚。

èr yuè jiǎ shēn ba xiū jīn míng chí qiáo diàn

二月甲申,罢修金明池桥殿。

yǐ yǒu dé yīn jiǎn qiú zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī gōng yì quán fàng yī nián liú mín jī pín liàng yǔ yìng fù

乙酉,德音:减囚罪一等,徒以下释之,工役权放一年,流民饥贫量与应副。

bǐng xū zhào hé dōng kǔ hán liáng dù cún xù shù bīng

丙戌,诏河东苦寒,量度存恤戍兵。

guǐ sì ba chūn yàn

癸巳,罢春宴。

yǐ wèi bái hóng guàn rì

乙未,白虹贯日。

xīn chǒu tài bái zhòu jiàn

辛丑,太白昼见。

yǐ sì guǎng dōng bīng mǎ jiān tóng zhèng zuò shàn shā wú gū fú zhū

乙巳,广东兵马监童政坐擅杀无辜,伏诛。

sān yuè bǐng chén hán jiàng hōng

三月丙辰,韩绛薨。

dīng sì yù jí yīng diàn cè jìn shì

丁巳,御集英殿策进士。

wù wǔ cè wǔ jǔ

戊午,策武举。

jǐ sì cì lǐ bù zòu míng jìn shì zhū kē jí dì chū shēn yī qiān yī bǎi èr shí èr rén

己巳,赐礼部奏名进士、诸科及第出身一千一百二十二人。

yǐ hài xià rén kòu dé jìng zhài jiàng guān zhāng chéng děng bài zhī

乙亥,夏人寇德静砦,将官张诚等败之。

xià sì yuè wù yín lìng zhū lù jùn yì jù yì fǎ lì hài yǐ wén

夏四月戊寅,令诸路郡邑具役法利害以闻。

xīn sì yǐ lǚ gōng zhe wèi sī kōng tóng píng zhāng jūn guó shì lǚ dà fáng wèi shàng shū zuǒ pú yè jiān mén xià shì láng fàn chún rén wèi shàng shū yòu pú yè jiān zhōng shū shì láng

辛巳,以吕公著为司空、同平章军国事,吕大防为尚书左仆射兼门下侍郎,范纯仁为尚书右仆射兼中书侍郎。

rén wǔ yǐ guān wén diàn xué shì sūn gù wèi mén xià shì láng liú zhì wèi zhōng shū shì láng wáng cún wèi shàng shū zuǒ chéng yù shǐ zhōng chéng hú zōng yù wèi shàng shū yòu chéng hù bù shì láng zhào zhān qiān shū shū mì yuàn shì

壬午, 以观文殿学士孙固为门下侍郎,刘挚为中书侍郎,王存为尚书左丞,御史中丞胡宗愈为尚书右丞,户部侍郎赵瞻签书枢密院事。

guǐ sì zhào dìng zhí shì guān suì jǔ shēng zhì rén shù

癸巳,诏定职事官岁举升陟人数。

dīng yǒu ā lǐ gǔ lái gòng

丁酉,阿里骨来贡。

gēng zǐ zhào tiān xià jùn chéng yǐ dì lǐ zhì zhuàng chéng bīng é jìn wù tā yì

庚子,诏天下郡城以地里置壮城兵额,禁勿他役。

wǔ yuè guǐ hài hàn dōng jùn wáng zōng yuàn hōng

五月癸亥,汉东郡王宗瑗薨。

liù yuè guǐ wèi zhào sī jiàn zhèng yán diàn zhōng jiān chá yù shǐ fǎng gù shì yǐ shēng cháo guān tōng pàn zī xù lì yī nián zhě wèi zhī

六月癸未,诏司谏、正言、殿中、监察御史,仿故事,以升朝官通判资序历一年者为之。

xīn chǒu xià rén kòu sài mén zhài

辛丑,夏人寇塞门砦。

jiǎ chén wǔ sè yún jiàn

甲辰,五色云见。

qiū qī yuè wù shēn jīng wáng yūn hōng

秋七月戊申,荆王𫖳薨。

wù chén yè dōng běi fāng míng rú zhòu é chéng chì qì zhōng yǒu bái qì jīng tiān

戊辰夜,东北方明如昼,俄成赤气,中有白气经天。

xīn wèi tài bái zhòu jiàn

辛未,太白昼见。

guǐ yǒu zhōng zhōu yán lín jiāng tu jǐng zhèn yǔ hēi shǔ

癸酉,忠州言临江涂井镇雨黑黍。

bā yuè wù yín ā lǐ gǔ rù gòng

八月戊寅,阿里骨入贡。

jǐ mǎo jìn fēng yáng wáng hào wèi xú wáng

己卯,进封扬王颢为徐王。

xīn sì fù zhì jīng mén jūn

辛巳,复置荆门军。

bǐng xū bà lì shì duàn xíng fǎ

丙戌, 罢吏试断刑法。

dīng yǒu qú yáng mán rù kòu

丁酉,渠阳蛮入寇。

xīn chǒu jiàng xì qiú zuì yī děng zhàng yǐ xià shì zhī

辛丑,降系囚罪一等,杖以下释之。

jiǔ yuè gēng shēn jìn zōng shì lián yīn nèi chén jiā

九月庚申,禁宗室联姻内臣家。

yǐ chǒu ā lǐ gǔ fù qiān zhí jiā fēng yì

乙丑,阿里骨复迁职,加封邑。

zhào guān chá shǐ yǐ shàng gěi yǒng yè tián

诏观察使以上给永业田。

dīng mǎo yù jí yīng diàn cè xián liáng fāng zhèng néng zhí yán jí jiàn kē

丁卯,御集英殿策贤良方正能直言极谏科。

shí yuè bǐng xū zhào ba xīn chuàng zhū pù zhài fèi qú yáng jūn

十月丙戌,诏罢新创诸堡砦,废渠阳军。

wù xū fù nán běi xuān huī yuàn

戊戌,复南、北宣徽院。

shí yī yuè jiǎ chén qiǎn lì bù shì láng fàn bǎi lù děng xíng hé

十一月甲辰,遣吏部侍郎范百禄等行河。

dīng mǎo dà shí má luō bá guó rù gòng

丁卯,大食麻啰拔国入贡。

zhào suì yǐ shí yuè gěi xún chéng bīng yī qiú

诏岁以十月给巡城兵衣裘。

shí èr yuè dīng yǒu yū zhōu liáo rén kòu xiǎo xī

十二月丁酉,渝州獠人寇小溪。

rén yín bái hóng guàn rì

壬寅,白虹贯日。

rùn yuè guǐ mǎo shuò bān yuán yòu shì

闰月癸卯朔,颁《元祐式》。

jiǎ chén fàn zhèn dìng zhù lǜ dù liàng zhōng qìng děng yǐ jìn lìng lǐ bù tài cháng cān dìng

甲辰,范镇定铸律、度量、钟磬等以进,令礼部、 太常参定。

wù shēn jiǎn zǎi zhí cì yǔ

戊申,减宰执赐予。

gēng shēn zhì liù cáo shàng shū quán guān

庚申,置六曹尚书权官。

bǐng yín zhào lì bù xiáng dìng liù cáo zhòng fù lì hài yǐ wén

丙寅,诏吏部详定六曹重复利害以闻。

shì suì sān fú qí yú tián xī nán fán rù gòng

是岁,三佛齐、于阗、西南蕃入贡。

tiān xià shàng hù bù zhǔ hù èr bǎi yī shí sān wàn sì qiān qī bǎi sān shí sān dīng èr qiān bā bǎi wǔ shí sān wàn sān qiān jiǔ bǎi sān shí sì

天下上户部:主户二百一十三万四千七百三十三,丁二千八百五十三万三千九百三十四。

kè hù liù bǎi yī shí wǔ wàn sì qiān liù bǎi wǔ shí èr dīng sān bǎi liù shí èr wàn jiǔ qiān bā shí sān

客户六百一十五万四千六百五十二,丁三百六十二万九千八十三。

duàn dà bì èr qiān jiǔ bǎi yī shí wǔ rén

断大辟二千九百一十五人。

sì nián chūn zhēng yuè rén shēn shuò bù shòu cháo qún chén jí liáo shǐ yì dōng shàng gé mén nèi dōng mén bài biǎo hè

四年春正月壬申朔,不受朝,群臣及辽使诣东上阁门、内东门拜表贺。

bǐng zǐ yàn liáo shǐ yú zǐ chén diàn

丙子, 宴辽使于紫宸殿。

jiǎ shēn yǐ xià rén tōng hǎo zhào biān jiāng wú shēng shì

甲申,以夏人通好,诏边将毋生事。

èr yuè jiǎ chén lǚ gōng zhe hōng

二月甲辰,吕公著薨。

gēng xū bái hóng guàn rì

庚戌,白虹贯日。

yǐ mǎo xià rén lái xiè fēng cè

乙卯,夏人来谢封册。

sān yuè jǐ mǎo zuò hún tiān yí

三月己卯,作浑天仪。

hú zōng yù ba

胡宗愈罢。

dīng hài yǐ bù yǔ ba chūn yàn

丁亥,以不雨,罢春宴。

jǐ chǒu zhào zì jīn dà lǐ wú shàng zūn hào

己丑,诏自今大礼毋上尊号。

xīn mǎo zhòu yǒu liú xīng chū dōng fāng

辛卯,昼有流星出东方。

guǐ sì lù qiú

癸巳,录囚。

yǐ wèi ba xìng qióng lín yuàn jīn míng chí

乙未,罢幸琼林苑、金明池。

xià sì yuè yǐ sì lǚ dà fáng děng yǐ jiǔ hàn qiú ba bù yǔn

夏四月乙巳,吕大防等以久旱求罢,不允。

dīng wèi cáo yì hōng

初七,曹情逝世。

wù shēn ba dà lǐ shǐ jí zòu gào zhí zhèng jiā cì

戊申,罢大礼使及奏告执政加赐。

wù wǔ lì shì jìn shì sì chǎng fǎ

戊午,立试进士四场法。

rén xū chí zài jīng mù de yǔ mín

壬戌,弛在京牧地与民。

wǔ yuè guǐ yǒu zhào zì jīn shì dú yǐ sān rén wéi é

五月癸酉,诏自今侍读以三人为额。

zhōng chéng li cháng shì yù shǐ shèng táo zuò bù lùn cài què gǎi guān

中丞李常、侍御史盛陶坐不论蔡确,改官。

xīn sì biǎn guān wén diàn xué shì cài què wèi guāng lù qīng

辛巳,贬观文殿学士蔡确为光禄卿。

dīng hài fù biǎn què wèi yīng zhōu bié jià ān zhì xīn zhōu

丁亥,复贬确为英州别驾、安置新州。

dīng yǒu yú tián guó lái gòng

丁酉, 于阗国来贡。

liù yuè jiǎ chén fàn chún rén wáng cún ba

六月甲辰,范纯仁、王存罢。

bǐng wǔ yǐ zhào zhān tóng zhī shū mì yuàn shì hù bù shàng shū hán zhōng yàn wèi shàng shū zuǒ chéng hàn lín xué shì xǔ jiāng wèi shàng shū yòu chéng

丙午,以赵瞻同知枢密院事,户部尚书韩忠彦为尚书左丞,翰林学士许将为尚书右丞。

dīng wèi xià guó lái gòng

丁未,夏国来贡。

guǐ chǒu miǎo lí guó bān cì líng yí sì lín lì mí děng jī yú tián guó hēi hàn wáng jí qí guó fān wáng biǎo zhāng lái gòng

癸丑,邈黎国般次泠移、 四林栗迷等赍于阗国黑汗王及其国蕃王表章来贡。

qiū qī yuè bǐng zǐ zhào fù wài dōu shuǐ shǐ zhě

秋七月丙子,诏复外都水使者。

dīng chǒu liáo guó shǐ xiāo yín děng lái hè kūn chéng jié qǔ yàn chuí gǒng diàn

丁丑,辽国使萧寅等来贺坤成节,曲宴垂拱殿。

gēng chén ān dào yǐ mǔ yōu qù wèi

庚辰,安焘以母忧去位。

bā yuè rén yín chì jùn shǒu èr yǐ sì shàn sān zuì kè xiàn lìng lì bù suì shàng jiān sī kǎo chá zhī zhōu zhuàng

八月壬寅,敕郡守贰以“四善三最”课县令,吏部岁上监司考察知州状。

xīn yǒu tài huáng tài hòu zhào jīn hòu míng táng dà lǐ wú lìng bǎi guān bài biǎo chēng hè

辛酉, 太皇太后诏:今后明堂大礼,毋令百官拜表称贺。

jiǔ yuè wù yín zhì zhāi chuí gǒng diàn

九月戊寅,致斋垂拱殿。

jǐ mǎo cháo xiàn jǐng líng gōng xīn sì dà xiǎng míng táng shè tiān xià bǎi guān jiā ēn cì jī shì shù gāo nián jiǔ shí yǐ shàng zhě

己卯, 朝献景灵宫,辛巳,大飨明堂,赦天下,百官加恩,赐赍士庶高年九十以上者。

yǐ yǒu jiā cì hán zhěn fàn chún rén qì bì yǒu chà

乙酉,加赐韩缜、范纯仁器币有差。

yǐ wèi jiǎn jǔ xiān cháo wén wǔ qī tiáo jiè yù bǎi guān zūn shǒu

乙未,检举先朝文武七条,戒谕百官遵守。

dōng shí yuè xīn chǒu xī nán chéng fán rù gòng

冬十月辛丑,西南程蕃入贡。

dīng wèi lóng fán rù gòng

丁未,龙蕃入贡。

wù shēn hàn lín xué shì sū zhé shàng shén zōng yù jí cáng bǎo wén gé

戊申,翰林学士苏辙上《神宗御集》,藏宝文阁。

guǐ chǒu yù ěr yīng diàn jiǎng guān jìn jiǎng sān cháo bǎo xùn

癸丑,御迩英殿,讲官进讲《三朝宝训》。

shí yī yuè gēng wǔ chì cháo qǐng dài fū yǐ xià jìn shì wèi zuǒ yú wèi yòu

十一月庚午,敕朝请大夫以下进士为左,余为右。

xī dòng péng rú wǔ děng jìn xī dòng bù

溪洞彭儒武等进溪洞布。

guǐ wèi yǐ sūn gù zhī shū mì yuàn shì liú zhì wèi mén xià dài láng lì bù shàng shū fu yáo shù wèi zhōng shū shì láng

癸未,以孙固知枢密院事,刘挚为门下待郎,吏部尚书傅尧俞为中书侍郎。

yǐ yǒu yǒu xīng sè chì huáng wěi jī zhú de

乙酉,有星色赤黄,尾迹烛地。

jǐ chǒu tài huáng tài hòu què yuán rì hè lǐ lìng bǎi guān bài biǎo

己丑,太皇太后却元日贺礼,令百官拜表。

gēng yín zhāng dūn mǎi tián bù fǎ jiàng guān

庚寅,章惇买田不法,降官。

xīn mǎo gǎi fā yùn zhuǎn yùn tí xíng yù jì lè yàn huì tú èr nián fǎ

辛卯,改发运、转运、提刑预妓乐宴会徒二年法。

shí èr yuè gēng zǐ liáo shǐ yē lǜ cháng děng hè xìng lóng jié qǔ yàn chuí gǒng diàn

十二月庚子,辽使耶律常等贺兴龙节,曲宴垂拱殿。

guǐ chǒu gēng dìng cháo yí èr wǔ yuē wēi jiā sì hǎi huà chéng tiān xià

癸丑,更定朝仪二舞曰《威加四海》、《化成天下》。

jiǎ yín jiǎn fū yán děng lù shù bīng guī yíng

甲寅,减鄜延等路戍兵归营。

wù wǔ yǐ yù shǐ quē lìng zhōng chéng liǎng shěng gè jǔ èr rén

戊午,以御史阙,令中丞、两省各举二人。

shì suì xià guó miǎo lí dà shí má luō bá guó rù gòng

是岁,夏国、邈黎、大食、麻啰拔国入贡。

wǔ nián chūn zhēng yuè dīng mǎo shuò yù dà qìng diàn shì cháo

五年春正月丁卯朔,御大庆殿视朝。

dīng chǒu cháo xiàn jǐng líng gōng

十一日,祭祀景灵宫。

èr yuè dīng yǒu ba zhū zhōu jūn tōng pàn zòu jǔ gǎi guān

二月丁酉,罢诸州、军通判奏举改官。

jǐ hài xià rén guī yǒng lè suǒ lüè lì shì bǎi sì shí jiǔ rén

己亥,夏人归永乐所掠吏士百四十九人。

gēng zǐ jiā xī dòng rén tián zhōng jìn děng jiǔ shí èr rén jiǎn jiào guān yǒu chà

庚子,加溪洞人田忠进等九十二人检校官有差。

xīn chǒu yǐ hàn ba xiū huáng hé

辛丑,以旱罢,修黄河。

guǐ mǎo dǎo yǔ yuè dú ba jùn jīng chéng háo

癸卯,祷雨岳渎,罢浚京城壕。

dīng wèi jiǎn tiān xià qiú zuì zhàng yǐ xià shì zhī

丁未,减天下囚罪,杖以下释之。

gēng xū wén yàn bó yǐ tài shī chōng hù guó jūn shān nán xī dào jié dù děng shǐ zhì shì lìng suǒ sī bèi lǐ cè mìng

庚戌,文彦博以太师充护国军、山南西道节度等使致仕,令所司备礼册命。

rén zǐ yàn bó qǐ miǎn cè lǐ cóng zhī

壬子,彦博乞免册礼,从之。

jiǎ zi yàn jiàn wén yàn bó yú yù jīn yuán

二十九日,在玉津园宴别文彦博。

sān yuè bǐng yín shuò zhào zhān hōng

三月丙寅朔,赵瞻薨。

dīng mǎo zhào cì gù sūn jué jiā mín qián lìng gěi sāng shì

丁卯,诏赐故孙觉家缗钱,令给丧事。

rén shēn yǐ hán zhōng yàn tóng zhī shū mì yuàn shì hàn lín xué shì chéng zhǐ sū sòng wèi shàng shū zuǒ chéng

壬申,以韩忠彦同知枢密院事,翰林学士承旨苏颂为尚书左丞。

guǐ wèi ba chūn yàn

癸未,罢春宴。

rén chén ba xìng jīn míng chí qióng lín yuàn

壬辰,罢幸金明池、 琼林苑。

xià sì yuè guǐ mǎo zhào zhèng mù wáng yán sōu děng tóng jǔ jiān chá yù shǐ èr yuán

夏四月癸卯,诏郑穆、王岩叟等同举监察御史二员。

jiǎ chén lǚ dà fáng děng yǐ hàn qiú tuì bù yǔn

甲辰,吕大防等以旱求退, 不允。

bǐng wǔ sūn gù hōng

丙午,孙固薨。

guǐ chǒu zhào jiǎng dú guān yù jīng yán tuì liú èr yuán zòu duì ěr yīng gé

癸丑,诏讲读官御经筵退,留二员奏对迩英阁。

dīng sì zhào yǐ hàn bì diàn jiǎn shàn ba wǔ yuè shuò rì wén dé diàn shì cháo

丁巳,诏以旱、避殿减膳,罢五月朔日文德殿视朝。

xīn yǒu yǐ bǎo níng jūn jié dù shǐ féng jīng wèi jiǎn jiào sī kōng

辛酉,以保宁军节度使冯京为检校司空。

wǔ yuè rén shēn zhào chāi yì fǎ yǒu wèi bèi zhě lìng wáng yán sōu děng jù lì hài yǐ wén

五月壬申,诏差役法有未备者,令王岩叟等具利害以闻。

yǐ hài yǔ

乙亥,雨。

jǐ mǎo yù diàn fù shàn

己卯,御殿复膳。

liù yuè xīn chǒu lù qiú

六月辛丑,录囚。

guǐ hài zhòu yǒu wǔ sè yún

癸亥,昼有五色云。

qī yuè rén shēn jīng yuán lù jīng lüè sī yán zhū rén wéi zhì diǎn mǎi fán bù tián tǔ xǔ yǐ miǎn zuì zì èr qǐng wǔ shí mǔ yǐ xià zé qí chū cì gōng jiàn shǒu jí mǎi mǎ bèi biān yòng gè yǒu chà

七月壬申,泾原路经略司言:诸人违制典买蕃部田土,许以免罪,自二顷五十亩以下,责其出刺弓箭手及买马备边用各有差。

yǐ yǒu xià rén lái yì fēn huà jiāng jiè

乙酉,夏人来议分画疆界。

jiǔ yuè dīng chǒu zhào fù zhì jí xián yuàn xué shì

九月丁丑,诏复置集贤院学士。

dōng shí yuè guǐ sì ba tí jǔ xiū hé sī

冬十月癸巳,罢提举修河司。

dīng yǒu zhào dìng zhōu hán qí cí zǎi sì diǎn

丁酉,诏定州韩琦祠载祀典。

shí èr yuè xīn mǎo shuò xǔ jiāng ba

十二月辛卯朔,许将罢。

ān kāng jùn wáng zōng yǐn hōng

安康郡王宗隐薨。

bǐng chén jìn jūn dà yuè cì yǐ yín yè pǐ bó ba zhuǎn zī

丙辰,禁军大阅,赐以银楪、匹帛, 罢转资。

shì suì dōng běi hàn zhè xi shuǐ zāi

是岁,东北旱,浙西水灾。

cì zōng shì zi shòu guān zhě sì shí sì rén

赐宗室子授官者四十四人。

duàn dà bì sì qiān èr bǎi liù shí yǒu yī

断大辟四千二百六十有一。

gāo lí yú tián lóng fán sān fú qí ā lǐ gǔ rù gòng

高丽、于阗、龙蕃、三佛齐、阿里骨入贡。

liù nián chūn zhēng yuè xīn yǒu shuò bù shòu cháo qún chén jí liáo shǐ yì dōng shàng gé mén nèi dōng mén bài biǎo hè

六年春正月辛酉朔,不受朝,群臣及辽使诣东上阁门、内东门拜表贺。

guǐ yǒu zhào cí jì yóu xìng wú yòng gāo

癸酉, 诏祠祭、游幸毋用羔。

èr yuè xīn mǎo yǐ liú zhì wèi shàng shū yòu pú yè jiān zhōng shū shì láng lóng tú gé dài zhì wáng yán sōu qiān shū shū mì yuàn shì

二月辛卯,以刘挚为尚书右仆射兼中书侍郎,龙图阁待制王岩叟签书枢密院事。

guǐ sì yǐ sū zhé wèi shàng shū yòu chéng zōng shì shì qiàn zhuī fēng wèi guó gōng

癸巳,以苏辙为尚书右丞,宗室士伣追封魏国公。

gēng zǐ fú lín guó lái gòng

庚子,拂箖国来贡。

dīng chǒu shòu ā lǐ gǔ nán xī bāng biāo jiān wèi huà wài tíng zhōu tuán liàn shǐ

丁丑,授阿里骨男溪邦彪篯为化外庭州团练使。

sān yuè guǐ hài lǚ dà fáng shàng shén zōng shí lù

三月癸亥,吕大防上《神宗实录》。

jǐ sì yù jí yīng diàn cè jìn shì

己巳,御集英殿策进士。

gēng wǔ cè wǔ jǔ

庚午,策武举。

guǐ yǒu zhào yù shǐ zhōng chéng jǔ diàn zhōng shì yù shǐ èr rén hàn lín xué shì zhì jiàn yì dài fū tóng jǔ jiān chá yù shǐ èr rén

癸酉,诏御史中丞举殿中侍御史二人,翰林学士至谏议大夫同举监察御史二人。

bǐng zi lǚ dà fáng tè shòu yòu zhèng yì dài fū

丙子,吕大防特授右正议大夫。

rén wǔ cì lǐ bù zòu míng jìn shì zhū kē jí dì chū shēn jiǔ bǎi wǔ shí qī rén

壬午,赐礼部奏名进士、诸科及第出身九百五十七人。

dīng hài ba xìng jīn míng chí qióng lín yuàn

丁亥,罢幸金明池、琼林苑。

xià sì yuè yǐ wèi fù zhì tōng lǐ kē

夏四月乙未,复置通礼科。

bǐng shēn zhào xù xíng

丙申,诏恤刑。

xīn chǒu zhào dà chén táng chú chāi qiǎn fēi xíng néng zhuō yì zhě bù kě qīng shòu

辛丑,诏大臣堂除差遣,非行能卓异者不可轻授。

réng sōu fǎng yí cái yǐ bèi zhuó rèn

仍搜访遗材,以备擢任。

xià rén kòu xī hé lán mín fū yán lù

夏人寇熙河兰岷、鄜延路。

rén yín tài bái zhòu jiàn

壬寅,太白昼见。

rén zǐ cì nán píng wáng lǐ qián dé páo dài jīn bó ān mǎ

壬子,赐南平王李乾德袍带、金帛、鞍马。

wǔ yuè jǐ wèi shuò rì yǒu shí zhī ba wén dé diàn shì cháo

五月己未朔,日有食之,罢文德殿视朝。

gēng chén zhào qǔ zōng shì nǚ de guān zhě wú guò cháo qǐng dài fū huáng chéng shǐ

庚辰,诏娶宗室女得官者,毋过朝请大夫、皇城使。

dīng hài hòu shěng shàng yuán yòu chì lìng gé

丁亥,后省上《元祐敕令格》。

liù yuè rén chén lù qiú

六月壬辰,录囚。

jiǎ chén zhì guó shǐ yuàn xiū zhuàn guān

甲辰,置国史院修撰官。

yǐ mǎo zhào yǐ tián sī lì wèi yín qīng guāng lù dài fu chōng xī dòng dōu xún jiǎn

乙卯,诏以田思利为银青光禄大夫, 充溪洞都巡检。

qiū qī yuè guǐ hài fù zhāng fāng píng xuān huī nán yuàn shǐ zhì shì

秋七月癸亥,复张方平宣徽南院使致仕。

yǐ chǒu fù zhì zhì xiè yán shǐ

乙丑,复制置解盐使。

jǐ mǎo zhèn liǎng zhè shuǐ zāi

己卯,振两浙水灾。

bā yuè jǐ chǒu sān xǐng jìn nà hòu liù lǐ yí zhì

八月己丑,三省进纳后六礼仪制。

xīn mǎo zhào yù shǐ tái chén liáo qīn wáng shí nián bù zàng xǔ yī tiáo tán zòu jí lìng lì bù jiǎn chá

辛卯,诏御史台:臣僚亲亡十年不葬,许依条弹奏及令吏部检察。

jǐ hài gǎi zōng zhèng shǔ jí yuē zōng fān qìng xì lù

己亥,改宗正属籍曰《宗藩庆系录》。

lìng wén wǔ chén chū rù jīng chéng mén shū zhí wèi chāi qiǎn xìng míng jí suǒ wǎng

令文武臣出入京城门书职位、差遣、姓名及所往。

jǐ yǒu xiū shén zōng bǎo xùn

己酉,修《神宗宝训》。

guǐ chǒu zhào fū yán lù dōu jiān li yí děng yǐ wéi zhǐ yè chū bīng rù jiè yǔ xià rén zhàn sǐ bù zèng guān yú guān jiàng děng

癸丑,诏鄜延路都监李仪等以违旨夜出兵入界,与夏人战死,不赠官,余官降等。

yǐ mǎo xià rén kòu huái yuǎn zhài

乙卯,夏人寇怀远砦。

rùn yuè rén xū yán chì shǎn xī hé dōng zhū lù biān bèi

闰月壬戌,严饬陕西、河东诸路边备。

jiǎ zǐ tài bái zhòu jiàn

甲子,太白昼见。

gēng wǔ zhào yù shǐ zhōng chéng jǔ diàn zhōng shì yù shǐ èr rén hàn lín xué shì zhōng shū shè rén jǐ shì zhōng jǔ jiān chá yù shǐ sì rén

庚午,诏御史中丞举殿中侍御史二人,翰林学士、中书舍人、给事中举监察御史四人。

rén shēn tài zǐ tài bǎo zhì shì zhāng fāng píng cí miǎn xuān huī shǐ bù yǔn

壬申,太子太保致事张方平辞免宣徽使,不允。

jiǎ shēn xíng bù shì láng péng rǔ lì yǔ zhí zhèng zhēng yù shì zì qǐ biǎn zhú zhào gǎi lǐ bù shì láng

甲申,刑部侍郎彭汝砺与执政争狱事,自乞贬逐, 诏改礼部侍郎。

jiǔ yuè dīng hài xià rén kòu lín fǔ èr zhōu

九月丁亥,夏人寇麟、府二州。

rén chén zhào zhōu mín wèi kòu suǒ lüè lú shè fén dàng zhě gěi qián bó jiàn jia zhě zhèn zhī shī niú zhě guān dài shì zhī

壬辰,诏州民为寇所掠,庐舍焚荡者给钱帛, 践稼者振之,失牛者官贷市之。

guǐ sì yù jí yīng diàn cè xián liáng fāng zhèng néng zhí yán jí jiàn kē

癸巳,御集英殿策贤良方正能直言极谏科。

dīng yǒu yù shì fāng zhèng wáng pǔ děng qiān guān yǒu chà

丁酉, 御试方正王普等,迁官有差。

suì chū nèi kù mín qián wǔ shí wàn yǐ bèi biān fèi

岁出内库缗钱五十万以备边费。

jiǎ chén xìng shàng qīng chǔ xiáng gōng

甲辰,幸上清储祥宫。

rén zǐ gōng chéng jiǎn tiān xià qiú zuì yī děng zhàng yǐ xià shì zhī

壬子,宫成,减天下囚罪一等,杖以下释之。

guǐ chǒu yǐ zhí zhèng guān xíng yè jìn fǎ fēi biàn zhào yǒu lì hài chén shù wù jìn

癸丑,以执政官行谒禁法非便,诏有利害陈述勿禁。

dōng shí yuè dīng mǎo yǒu liú xīng zhòu chū dōng běi

冬十月丁卯,有流星昼出东北。

gēng wǔ cháo xiàn jǐng líng gōng hái xìng guó zǐ jiàn cì jì jiǔ fēng jì sān pǐn fú jiān xué guān cì bó yǒu chà

庚午,朝献景灵宫,还,幸国子监,赐祭酒丰稷三品服,监学官赐帛有差。

gēng chén lìng zhū gōng yuàn jiàn xiǎo xué

庚辰,令诸宫院建小学。

guì fēi miáo shì hōng

贵妃苗氏薨。

guǐ wèi biān xiū shén zōng yù zhì guān zhuǎn zhì jiā shǎng

癸未,编修神宗御制官转秩加赏。

zhào jīng xi tí xíng sī suì gěi qián wù èr shí wàn mín yǐ fèng líng qǐn

诏京西提刑司岁给钱物二十万缗,以奉陵寝。

shí yī yuè yǐ yǒu shuò liú zhì ba

十一月乙酉朔,刘挚罢。

rén chén zuò yuán yòu guān tiān lì

壬辰,作《元祐观天历》。

shàng shū yòu chéng sū zhé ba zhī jiàng zhōu

尚书右丞苏辙罢知绛州。

xīn chǒu fu yáo shù hōng

辛丑,傅尧俞薨。

shí èr yuè wù chén kāi fēng fǔ huǒ

十二月戊辰,开封府火。

rén shēn fàn chún rén yǐ qián yù dí shī cè jiàng guān

壬申,范纯仁以前御敌失策降官。

shì suì liǎng zhè shuǐ dìng zhōu yě cán chéng jiǎn

是岁, 两浙水,定州野蚕成茧。

gāo lí jiāo zhǐ sān fú qí rù gòng

高丽、交阯、三佛齐入贡。

qī nián chūn zhēng yuè jiǎ chén yǐ liáo shǐ yē lǜ dí zú chuò cháo yī rì

七年春正月甲辰,以辽使耶律迪卒,辍朝一日。

yǐ sì zhāng chéng yī yǐ chuān fù mù qǔ xī dài zé shòu zuǒ wǔ wèi jiāng jūn tí jǔ bó zhōu míng dào gōng

乙巳,张诚一以穿父墓取犀带, 责授左武卫将军,提举亳州明道宫。

èr yuè dīng mǎo zhào shǎn xī hé dōng biān yào jìn zhù shǒu yù chéng zhài

二月丁卯,诏陕西、河东边要进筑守御城砦。

sān yuè jǐ hài lù qiú

三月己亥,录囚。

xià sì yuè jǐ wèi lì huáng hòu mèng shì

夏四月己未,立皇后孟氏。

jiǎ zǐ mìng lǚ dà fáng wèi huáng hòu liù lǐ shǐ

甲子,命吕大防为皇后六礼使。

jiǎ xū lì kǎo chá xiàn lìng kè jì fǎ

甲戌,立考察县令课绩法。

wǔ yuè wù xū yù wén dé diàn cè huáng hòu

五月戊戌,御文德殿册皇后。

gēng zǐ ba shì cóng guān zhuǎn duì

庚子,罢侍从官转对。

bǐng wǔ wáng yán sōu ba zhī zhèng zhōu

丙午,王岩叟罢知郑州。

dà shí jìn huǒ huàn bù

大食进火浣布。

liù yuè xīn yǒu

六月辛酉,

yǐ lǚ dà fáng wèi yòu guāng lù dài fu

以吕大防为右光禄大夫,

sū sòng wèi shàng shū yòu pú yè jiān zhōng shū shì láng

苏颂为尚书右仆射兼中书侍郎,

hán zhōng yàn zhī shū mì yuàn shì

韩忠彦知枢密院事,

sū zhé wèi mén xià shì láng

苏辙为门下侍郎,

hàn lín xué shì fàn bǎi lù wèi zhōng shū shì láng

翰林学士范百禄为中书侍郎,

hàn lín xué shì liáng dào wèi shàng shū zuǒ chéng

翰林学士梁焘为尚书左丞,

yù shǐ zhōng chéng zhèng yōng wèi shàng shū yòu chéng

御史中丞郑雍为尚书右丞,

hù bù shàng shū liú fèng shì qiān shū shū mì yuàn shì

户部尚书刘奉世签书枢密院事。

jiǎ zǐ zhì guǎng wén guǎn jiě é

甲子,置广文馆解额。

wù chén hún tiān yí xiàng chéng

戊辰,浑天仪像成。

jiǎ xū rì páng wǔ sè yún jiàn

甲戌,日旁五色云见。

qī yuè guǐ sì zhào xiū shén zōng shǐ

七月癸巳,诏修《神宗史》。

fù hàn lín shì jiǎng xué shì

复翰林侍讲学士。

jǐ yǒu zhào zhū lù ān fǔ qián xiá sī jí xi jīng nán jīng gè cì zī zhì tōng jiàn yī bù

己酉,诏诸路安抚钤辖司及西京、南京各赐《资治通鉴》一部。

gēng xū zōng shì sī má yǐ shàng zhě jìn xī jū

庚戌,宗室缌麻以上者禁析居。

bā yuè bǐng chén ba jiān jiǔ shuì wù zēng shèng gěi shǎng fǎ

八月丙辰,罢监酒税务增剩给赏法。

jǐ wèi zhào xī biān zhū jiāng yán bèi wú qīng chū bīng

己未,诏西边诸将严备,毋轻出兵。

yǐ hài jiè biān jiāng wú póu kè jūn shì

乙亥, 戒边将毋掊克军士。

qián xiàn jiāo zhǐ jiāng lì sū zuǒ děng shí qī rén zì bá lái guī

前陷交阯将吏苏佐等十七人自拔来归。

jiǔ yuè wù xū zhào dōng zhì rì nán jiāo yi yī gù shì shè huáng dì qí wèi

九月戊戌,诏:“冬至日南郊,宜依故事设皇地祇位。

lǐ bì bié yì fāng zé zhī yí yǐ wén

礼毕,别议方泽之仪以闻。

jǐ yǒu yǒng xīng jūn lán zhōu zhèn róng jūn dì zhèn

”己酉,永兴军、兰州、镇戎军地震。

dōng shí yuè gēng xū shuò huán zhōu dì zhèn

冬十月庚戌朔,环州地震。

dīng sì shǎn xī yǒu qián dài dì wáng líng miào chù gěi mín wǔ jiā chōng shǒu líng hù

丁巳,陕西有前代帝王陵庙处,给民五家充守陵户。

dīng mǎo xià rén kòu huán zhōu

丁卯,夏人寇环州。

shí yī yuè xīn sì tài bái zhòu jiàn

十一月辛巳,太白昼见。

jiǎ shēn zhào tài zhōng dài fū yǐ shàng xǔ zhàn yǒng yè tián

甲申,诏太中大夫以上许占永业田。

bǐng xū yú tián rù gòng

丙戌,于阗入贡。

gēng yín dì zhāi dà qìng diàn

庚寅,帝斋大庆殿。

xīn mǎo cháo xiàn jǐng líng gōng

辛卯,朝献景灵宫。

rén chén xiǎng tài miào

壬辰,飨太庙。

guǐ sì sì tiān de yú yuán qiū shè tiān xià qún chén zhōng wài jiā ēn

癸巳,祀天地于圜丘,赦天下,群臣中外加恩。

ba nán jīng què jiǔ

罢南京榷酒。

mín lí qīn sàng zhě hù yǐ chà děng yǔ miǎn yáo

民罹亲丧者,户以差等与免徭。

xīn chǒu cì xú wáng jiàn lǚ shàng diàn

辛丑,赐徐王剑履上殿。

shí èr yuè xīn hài ā lǐ gǔ li qián dé jiā shí yì shí fēng

十二月辛亥,阿里骨、李乾德加食邑实封。

jiǎ zǐ ba yǐn fú yàn

甲子,罢饮福宴。

gēng wǔ qí xuě

庚午,祈雪。

shì suì yǎn zhōu xiān yuán xiàn shēng ruì gǔ

是岁,兖州仙源县生瑞谷。

gāo lí zhàn chéng xī nán fán lóng shì luó shì rù gòng

高丽、占城、西南蕃龙氏、罗氏入贡。

bā nián chūn zhēng yuè jǐ mǎo shuò bù shòu cháo

八年春正月己卯朔,不受朝。

jiǎ shēn cài què zú

甲申,蔡确卒。

dīng hài yù ěr yīng gé zhào zǎi chén dú bǎo xun

丁亥,御迩英阁,召宰臣读《宝训》。

gēng yín zhào fù fàn chún rén tài zhōng dài fū

庚寅,诏复范纯仁太中大夫。

rén chén xìng tài yǐ gōng

壬辰,幸太乙宫。

gēng zǐ zhào bān gāo lí suǒ xiàn huáng dì zhēn jīng yú tiān xià

庚子,诏颁高丽所献《黄帝针经》于天下。

èr yuè jǐ yǒu zhào xī nán fán lóng shì qiān zhì bǔ guān

二月己酉,诏西南蕃龙氏迁秩补官。

xīn hài lǐ bù shàng shū sū shì yán gāo lí shǐ qǐ mǎi lì dài shǐ jí cè fǔ yuán guī děng shū yi què qí qǐng bù xǔ

辛亥,礼部尚书苏轼言:“高丽使乞买历代史及《策府元龟》等书,宜却其请不许。

shěng chén xǔ zhī shì yòu shū chén wǔ hài jí lùn qí bù kě

”省臣许之,轼又疏陈五害,极论其不可。

yǒu zhǐ shū jí céng jīng mǎi zhě tīng

有旨:“书籍曾经买者听。

rén zǐ zhào xíng bù bù dé fēn jìn xì rén shù yǔ sǐ shù duō zhě shēn shàng shū shěng

”壬子,诏刑部不得分禁系人数,瘐死数多者申尚书省。

guǐ chǒu zhào dà níng jùn wáng yǐ xià chū jiù wài xué

癸丑,诏大宁郡王以下出就外学。

sān yuè jiǎ shēn sū sòng ba

三月甲申,苏颂罢。

xīn mǎo fàn bǎi lù ba

辛卯,范百禄罢。

gēng zǐ zhào yù shì jǔ rén fù shì fù shī lùn sān tí

庚子,诏御试举人复试赋、诗、论三题。

xià sì yuè dīng wèi shuò xià rén lái xiè zuì yuàn yǐ lán zhōu yì sài mén zhài bù xǔ

夏四月丁未朔,夏人来谢罪,愿以兰州易塞门砦,不许。

guǐ chǒu zhào xù xíng

癸丑,诏恤刑。

jiǎ yín lìng fàn zǔ yǔ yī xiān cháo gù shì zhǐ jiān shì jiǎng

甲寅, 令范祖禹依先朝故事止兼侍讲。

dīng sì zhào nán jiāo hé jì tiān dì ba lǐ bù jí guān xiáng yì

十一日,诏令南郊合祭天地,罢废礼部召集官员详细商讨。

wǔ yuè guǐ wèi zhì qí zhōu luó tián xiàn

五月癸未,置蕲州罗田县。

dīng hài ba èr guǎng zhù zhé èr qián

丁亥,罢二广铸折二钱。

jǐ chǒu lù qiú

己丑,录囚。

xīn mǎo jiān chá yù shǐ dǒng dūn yì huáng qìng jī yǐ lùn sū shì sū zhé ba wèi hú běi fú jiàn zhuǎn yùn pàn guān

辛卯,监察御史董敦逸、黄庆基以论苏轼、苏辙,罢为湖北、福建转运判官。

jǐ hài qí guó gōng rén sī wèi kāi fǔ yí tóng sān sī

己亥,祁国公亻思为开府仪同三司。

liù yuè wù wǔ liáng dào ba

六月戊午,梁焘罢。

rén xū zhōng shū hòu shěng shàng yuán yòu zài jīng tōng yòng tiáo guàn

壬戌,中书后省上《元祐在京通用条贯》。

qiū qī yuè bǐng zǐ shuò yǐ guān wén diàn dà xué shì fàn chún rén wèi shàng shū yòu pú yè jiān zhōng shū shì láng

秋七月丙子朔,以观文殿大学士范纯仁为尚书右仆射兼中书侍郎。

wù yín lìng shǎn xi yán biān tiě qián tóng qián xī hái jìn dì

戊寅,令陕西沿边铁钱、铜钱悉还近地。

bā yuè dīng wèi jiǔ yǔ

八月丁未,久雨。

dǎo shān chuān

祷山川。

xīn yǒu yǐ tài huáng tài hòu jí dì bù shì shì

辛酉,以太皇太后疾,帝不视事。

rén xū qiǎn shǐ àn shì jīng dōng xi hé nán běi huái nán shuǐ zāi

壬戌,遣使按视京东西、河南北、淮南水灾。

guǐ hài jiǎn jīng shī qiú zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

癸亥,减京师囚罪一等,徒以下释之。

dīng mǎo dǎo yú yuè dú gōng guàn cí miào

丁卯,祷于岳渎、宫观、祠庙。

wù chén shè tiān xià

戊辰,赦天下。

gēng wǔ zhào shǎn xī fù zhù xiǎo tóng qián

庚午,诏陕西复铸小铜钱。

xīn wèi dǎo yú tiān dì zōng miào shè jì

辛未,祷于天地、宗庙、社稷。

yǐ hài dǎo yú zhū líng

乙亥,祷于诸陵。

jiǔ yuè wù yín tài huáng tài hòu bēng

九月戊寅,太皇太后崩。

jǐ mǎo zhào yǐ tài huáng tài hòu yuán líng wéi shān líng

己卯,诏以太皇太后园陵为山陵。

gēng chén qiǎn shǐ gào āi yú liáo

庚辰,遣使告哀于辽。

jiǎ shēn mìng lǚ dà fáng wéi shān líng shǐ

甲申,命吕大防为山陵使。

rén chén zhào shān líng xiū fèng cóng yuē zhū dào wú wàng yǒu jìn zhù

壬辰,诏山陵修奉从约,诸道毋妄有进助。

dōng shí yuè wù shēn qún chén qī shàng biǎo qǐng tīng zhèng

冬十月戊申,群臣七上表请听政。

wù chén xú wáng hào qǐ jiě guān gěi sàng zhào bù yǔn

戊辰,徐王颢乞解官给丧,诏不允。

gēng wǔ fù nèi shì liú yuàn děng liù rén

庚午, 复内侍刘瑗等六人。

shí yī yuè bǐng zǐ shǐ yù chuí gǒng diàn

十一月丙子,始御垂拱殿。

yǐ wèi yǐ xuě hán zhèn jīng chéng mín jī

乙未,以雪寒,振京城民饥。

rén yín cì láo xiū fèng shān líng bīng shì

壬寅,赐劳修奉山陵兵士。

shí èr yuè yǐ sì fàn chún rén qǐ ba bù yǔn

十二月乙巳,范纯仁乞罢,不允。

jiǎ yín fǎng táng liù diǎn xiū guān zhì

甲寅,仿《唐六典》修官制。

dīng sì liáo rén qiǎn shǐ lái diào jì

丁巳,辽人遣使来吊祭。

chū qián sù shí wàn zhèn liú mín

出钱粟十万振流民。

jǐ sì shàng tài huáng tài hòu shì yuē xuān rén shèng liè huáng hòu

己巳,上太皇太后谥曰宣仁圣烈皇后。

shì suì hé rù dé qīng jūn jué nèi huáng kǒu

是岁,河入德清军,决内黄口。

✦ You read 本纪·卷十七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.