shí huò xià sì
◎食货下四
yán zhōng
○盐中
yuán fēng qī nián zhī cāng zhōu zhào zhān qǐng zì dà míng fǔ chán ēn xìn ān xióng bà yíng mò jì děng zhōu jǐn què mài yǐ zēng qí lì cái bàn suì huò xī qián shí yǒu liù wàn qī qiān mín
元丰七年，知沧州赵瞻请自大名府、澶、恩、信安、雄、霸、瀛、莫、冀等州尽榷卖以增其利，才半岁，获息钱十有六万七千缗。
zhé zōng jí wèi jiān chá yù shǐ wáng yán sōu yán hé běi èr nián yǐ lái xīn xíng yán fǎ suǒ zài jià zēng yí bèi jì duó shāng gǔ zhī lì yòu zēng jū mín zhī jià yǐ wéi xi wén pín jiā zhì yǐ yán bǐ yào
哲宗即位，监察御史王岩叟言："河北二年以来新行盐法，所在价增一倍，既夺商贾之利，又增居民之价以为息，闻贫家至以盐比药。
fú wéi hé shuò tiān xià gēn běn zǔ zōng tuī cǐ wèi huì yuàn bì xià bù yǐ sǔn mín wèi lì ér yǐ yì mín wèi lì fù yán fǎ rú gù yǐ wéi hé běi shù bǎi wàn shēng líng wú qióng zhī cì
伏惟河朔天下根本，祖宗推此为惠，愿陛下不以损民为利，而以益民为利，复盐法如故，以为河北数百万生灵无穷之赐。
huì hé běi zhuǎn yùn shǐ fàn zǐ qí zòu yán shuì yù shōu yǐ shí fēn qiǎn fàn è shāng dù
"会河北转运使范子奇奏，盐税欲收以十分，遣范锷商度。
yán sōu fù yán chén zài hé běi yì zhī shāng gǔ yǒu zì qǐng yú guān qǐ ba què mǎi yuàn shū bèi shuì
岩叟复言："臣在河北，亦知商贾有自请于官，乞罢榷买，愿输倍税。
zhǔ jì zhě dàn zhī yú shāng gǔ bèi de shuì mín yǐ wéi lì bù zhī shāng gǔ jiāng yú mín jiān fù zēng mài jià yǐ wéi hài yě
主计者但知于商贾倍得税缗以为利，不知商贾将于民间复增卖价以为害也。
qìng lì liù nián jì bù xíng sān sī què mǎi zhī fǎ yòu bù cóng zhuǎn yùn sī zēng shuì zhī qǐng rén zōng zhí wèi zhèn lǜ hé běi jūn mín zhòu shí guì yán kě lìng yī jiù
庆历六年，既不行三司榷买之法，又不从转运司增税之请，仁宗直谓朕虑河北军民骤食贵盐，可令依旧。
shì shí jì suì zēng jǐ liù shí wàn mín rén zōng qǐ bù zhī wèi gōng jiā zhī lì
是时计岁增几六十万缗，仁宗岂不知为公家之利？
yì wèi cáng zhī guān bù ruò cáng zhī mín
意谓藏之官不若藏之民。
jīn bì xià jí wèi zhī shǐ yi fǎ rén zōng zhī yì bù yí yǐ xiǎo lì shī rén xīn yě
今陛下即位之始，宜法仁宗之意，不宜以小利失人心也。
míng nián suì ba hé běi què fǎ réng jiù tōng shāng
"明年，遂罢河北榷法，仍旧通商。
liù nián tí jǔ hé běi yán shuì sī qǐng lìng shāng gǔ fàn yán yú chǎng wù shū shuì yǐ jí děng hù bǎo rèn gěi xiǎo yǐn liàng dào lǐ wéi xiàn jí fēi guān jiān zhèn diàn tīng yǐ shǐ zhōu zhī yán shuì jiù é wǔ fēn zhě zēng wèi qī fēn
六年，提举河北盐税司请令商贾贩盐，于场务输税，以及等户保任，给小引，量道里为限，即非官监镇店，听以使鬻之，盐税旧额五分者，增为七分。
zé yán shuì gài yǐ xíng yān
则盐税盖已行焉。
shào shèng zhōng hé běi guān fù mài yán jì zhào rú jīng dōng fǎ
绍圣中，河北官复卖盐，继诏如京东法。
yuán fú sān nián chóng yí shǐ lín yù yán hé běi què yán wèi bì fū qián rì shuì é qiě qì dān yán yì shòu lǜ qǐ biān xì
元符三年，崇仪使林豫言："河北榷盐，未必敷前日税额，且契丹盐益售，虑启边隙。
míng nián jǐ shì zhōng shàng guān jūn yì yǐ wéi yán jiē bù guǒ xíng
"明年，给事中上官均亦以为言，皆不果行。
xuān hé yuán nián jīng jī sì fǔ jí huá zhōu hé yáng suǒ chǎn jiǎn dì xī kěn wèi tián gé dào guā jiān yán zhī bì zhī hé yáng wáng xù yǐ quàn yòu tuī shǎng
宣和元年，京畿、四辅及滑州、河阳所产碱地，悉垦为田，革盗刮煎盐之弊，知河阳王序以劝诱推赏。
sān nián dà gǎi yán fǎ jiù shuì yán bìng yì wèi chāo yán
三年，大改盐法，旧税盐并易为钞盐。
fán wèi mài shuì yán chāo yǐn jí yǐ qǐng suàn huò dào cāng yǐ tóu jì wèi tóu zhě bìng fù què huò wu gǎi gěi xīn fǎ chāo yǐn xǔ tōng fàn
凡未卖税盐钞引及已请算或到仓已投暨未投者，并赴榷货务改给新法钞引，许通贩；
yǐ qǐng jiù fǎ shuì yán huò mài zhě zì chén gèng mǎi xīn chāo dài mài yǐ qǐng chāo yǐn wú de dài zhī
已请旧法税盐货卖者，自陈，更买新钞带卖，已请钞引，毋得带支。
chū chá yán yòng huàn chāo duì dài zhī fǎ mín lǚ jiē bìng rán hé běi yóu wèi jí yě
初，茶盐用换钞对带之法，民旅皆病，然河北犹未及也；
zhì shì bìng hé běi jīng dōng xíng zhī
至是，并河北、京东行之。
qí zài liǎng zhè yuē háng zhōu chǎng
其在两浙曰杭州场，
suì zhōu qī wàn qī qiān yú shí
岁鬻七万七千余石，
míng zhōu chāng guó dōng xi liǎng jiān èr shí wàn yī qiān yú shí
明州昌国东、西两监二十万一千余石，
xiù zhōu chǎng èr shí wàn bā qiān yú shí
秀州场二十万八千余石，
wēn zhōu tiān fù nán běi jiān mì yīng yǒng jiā èr chǎng
温州天富南北监、密鹦永嘉二场，
qī wàn sì qiān yú shí
七万四千余石，
tāi zhōu huáng yán jiān yī wàn wǔ qiān yú shí
台州黄岩监一万五千余石，
yǐ gěi běn zhōu jí yuè chù qú wù zhōu
以给本州及越、处、衢、婺州。
tiān shèng zhōng kàng xiù wēn tái míng gè jiān yī wēn zhōu yòu lǐng chǎng sān ér yí lù suì kè shì jiù jiǎn liù wàn bā qiān dàn yǐ gěi běn lù jí jiāng dōng zhī xī zhōu
天圣中，杭、秀、温、台、明各监一，温州又领场三，而一路岁课视旧减六万八千石，以给本路及江东之歙州。
qìng lì chū zhì zhì sī yán bǐ nián hé liú qiǎn hé cáo yùn jiān zǔ mí fèi yì shén qǐng liàng zēng jiāng huái liǎng zhè jīng hú liù lù tiào yán qián
庆历初，制置司言：比年河流浅涸，漕运艰阻，靡费益甚，请量增江、淮、两浙、荆湖六路粜盐钱。
xià sān sī yì sān sī zòu jīng hú yǐ cháng zēng qián yú sì lù sān shí bā zhōu jūn qǐng jīn zēng èr qián huò sì qián
下三司议，三司奏荆湖已尝增钱，余四路三十八州军，请斤增二钱或四钱。
zhào sì hé liú tōng yùn fù gù
诏俟河流通运复故。
jì ér jiāng zhōu zhì zhuǎn yùn bān cāng yì zhì cáo chuán jí yōng kè zhōu yǐ yùn zhì zhì sī yīn qǐng liù lù wǔ shí yī zhōu jūn jīn zēng wǔ qián
既而江州置转运般仓，益置漕船及佣客舟以运，制置司因请六路五十一州军斤增五钱。
mín kǔ guān yán gū gāo wú yǐ wéi shí zhū lù jiē yán qí bù biàn
民苦官盐估高，无以为食，诸路皆言其不便。
jiǔ zhī hán jiàng ān fǔ jiāng nán hái yì jí yán zhī
久之，韩绛安抚江南还，亦极言之。
qí hòu liǎng zhè zhuǎn yùn shǐ chén lì li sù zhī zòu běn lù yán kè mín qián suì qī shí jiǔ wàn jiā yòu sān nián cái jí wǔ shí sān wàn
其后两浙转运使沈立、李肃之奏："本路盐课缗钱岁七十九万，嘉祐三年，才及五十三万；
ér yī suì zhī nèi sī fàn zuò zuì zhě sān qiān jiǔ shí jiǔ rén
而一岁之内，私贩坐罪者三千九十九人；
bì zài yú guān yán gū gāo gù sī fàn bù zhǐ ér guān kè yì kuī
弊在于官盐估高，故私贩不止，而官课益亏。
qǐng cái guān gū ba yán gāng lìng pù hù yá qián zì qū shān chǎng qǔ yán rú cǐ zé yán shàn ér gū píng rén bù kěn mào jìn sī shòu guān kè bì yì
请裁官估，罢盐纲，令铺户衙前自趋山场取盐，如此则盐善而估平，人不肯冒禁私售，官课必溢。
fā yùn sī nán zhī
"发运司难之。
lì sù zhī gù qǐng shì yòng qí fǎ èr sān nián kě jiàn lì hài zhào kě
立、肃之固请试用其法二三年，可见利害，诏可。
lì cháng lùn dōng yán lì hài tiáo tíng hù cāng chǎng cáo yùn zhī bì wèi ài xù tíng hù shǐ bù zhì kùn qióng xiū xī cáo zú shǐ yǒu yǐ wéi shēng fáng zhì cāng chǎng shǐ bù wéi póu kè lǜ liǎn jué sī fàn jiǎn guān gū guǒ néng xíng cǐ wǔ zhě suì kě zēng mín qián yī èr bǎi wàn
立尝论东盐利害，条亭户、仓场、漕运之弊，谓："爱恤亭户使不至困穷，休息漕卒使有以为生，防制仓场使不为掊克率敛，绝私贩，减官估，果能行此五者，岁可增缗钱一二百万。
jí yán cè èr shí juǎn yǐ jìn qí yán tíng hù kùn fá yóu shén
"集《盐策》二十卷以进，其言亭户困乏尤甚。
rán zì huáng yòu yǐ lái lǚ xià zhào shū zhé jí zhī mìng gěi tíng hù guān běn jiē yǐ shí qián
然自皇祐以来，屡下诏书辄及之，命给亭户官本，皆以实钱；
qí shòu é wài yán zhě gěi sù bó yī liáng
其售额外盐者，给粟帛衣粮；
tíng hù bū suì kè jiǔ bù néng shū zhě xī juān zhī
亭户逋岁课久不能输者，悉蠲之。
suǒ yǐ cún xù zhī yì shén hòu ér yǒu sī hǎn yǒu chéng shùn yān
所以存恤之意甚厚，而有司罕有承顺焉。
xī níng yǐ lái kàng xiù wēn tái míng wǔ zhōu gòng lǐng jiān liù chǎng shí yǒu sì rán yán jià kǔ gāo sī fàn zhě zhòng zhuǎn wéi dào zéi kè é dà shī
熙宁以来，杭、秀、温、台、明五州共领监六、场十有四，然盐价苦高，私贩者众，转为盗贼，课额大失。
èr nián yǒu wàn qí zhě xiàn yán yù pū liǎng zhè yán ér yǔ mín nǎi qiǎn qí cóng fā yùn shǐ xuē xiàng xún dù lì hài
二年，有万奇者献言欲扑两浙盐而与民，乃遣奇从发运使薛向询度利害。
shén zōng yǐ wèn wáng ān shí duì yuē zhào biàn yán qú zhōu pū yán suǒ shōu kè dí liǎng zhè lù biàn dàn jiàn qú hú kě pū bù zhī qú yán qīn ráo xìn hú yán qīn guǎng dé shēng zhōu gù kè kě zēng rú sū cháng zé nán bǐ qú hú
神宗以问王安石，对曰："赵抃言衢州扑盐，所收课敌两浙路，抃但见衢、湖可扑，不知衢盐侵饶、信，湖盐侵广德、升州，故课可增，如苏、常则难比衢、湖。
jīn yi zhì zhì jiān yán tíng hù jí chà yán de lìng dū bǔ sī fàn bān yùn yǐ shí yán chá bàn huò zé yán fǎ zì jǔ wú shì gǎi zhì
今宜制置煎盐亭户及差盐地令督捕私贩，般运以时，严察拌和，则盐法自举，毋事改制。
wǔ nián yǐ lú bǐng quán fā qiǎn liǎng zhè tí diǎn xíng yù réng zhuān tí jǔ yán shì
五年，以卢秉权发遣两浙提点刑狱，仍专提举盐事。
bǐng qián yǔ zhù zuò zuǒ láng céng mò xíng huái nán liǎng zhè xún jiū lì hài
秉前与著作佐郎曾默行淮南、两浙，询究利害。
yì shí zào hù zhōu yán yǔ guān wéi shì yán chǎng bù shí cháng qí zhí zào hù yì kùn
异时灶户鬻盐，与官为市，盐场不时偿其直，灶户益困。
bǐng xiān qǐng chǔ fā yùn sī qián jí zá qián bǎi wàn mín yǐ dài cháng ér zhū chǎng jiē dìng fēn shù qián táng xiàn yáng cūn chǎng shàng jiē mù xī děng zhōu yǔ yuè zhōu qián qīng chǎng děng shuǐ shì shāo qiǎn yǐ liù fēn wèi é
秉先请储发运司钱及杂钱百万缗以待偿，而诸场皆定分数：钱塘县杨村场上接睦、歙等州，与越州钱清场等，水势稍浅，以六分为额；
yáng cūn xià jiē rén hé zhī tāng cūn wèi qī fēn
杨村下接仁和之汤村为七分；
yán guān chǎng wèi bā fēn
盐官场为八分；
bìng hǎi ér dōng wèi yuè zhōu yú yáo xiàn shí yàn chǎng míng zhōu cí xī xiàn míng hè chǎng jiē jiǔ fēn
并海而东为越州余姚县石堰场、明州慈溪县鸣鹤场皆九分；
zhì dài shān chāng guó yòu dōng nán wèi wēn zhōu shuāng suì nán tiān fù běi tiān fù chǎng wèi shí fēn
至岱山、昌国，又东南为温州双穗、南天富、北天富场为十分；
gài qí fēn shù yuē de yán duō guǎ ér wèi zhī jié
盖其分数约得盐多寡而为之节。
zì dài shān yǐ jí èr tiān fù liàn yǐ hǎi shuǐ suǒ de wèi zuì duō
自岱山以及二天富炼以海水，所得为最多。
yóu míng hè xī nán jí tāng cūn zé guā jiǎn lín xī shí de liù qī
由鸣鹤西南及汤村则刮碱淋卤，十得六七。
yán guān tāng cūn yòng tiě pán gù yán sè qīng bái
盐官、汤村用铁盘，故盐色青白；
yáng cūn jí qián qīng chǎng zhī zhú wèi pán tu yǐ shí huī gù sè shǎo huáng
杨村及钱清场织竹为盘，涂以石灰，故色少黄；
shí yàn yǐ dōng jìn hǎi shuǐ jiǎn gù suī yòng zhú pán ér yán sè yóu bái
石堰以东近海水碱，故虽用竹盘，而盐色尤白。
bǐng yīn dìng fú huǒ pán shù yǐ jué sī yù zì sān zào zhì shí zào wèi yī jiǎ ér zhōu yán de shí wǔ qí mín yǐ xiāng jǐ chá
秉因定伏火盘数以绝私鬻，自三灶至十灶为一甲，而鬻盐地什伍其民，以相几察；
jí mù jiǔ fāng hù yuàn zhān kè é qǔ yán yú guān mài zhī yuè yǐ qián shū guān wú de yuè suǒ gū de
及募酒坊户愿占课额，取盐于官卖之，月以钱输官，毋得越所酤地；
ér yòu yán bǔ dào fàn zhě zuì bù zhì pèi suī zhàng zhě jiē tóng qī zi qiān wǔ bǎi lǐ
而又严捕盗贩者，罪不至配，虽杖者皆同妻子迁五百里。
réng yì kāi fēng fǔ jiè jīng dōng bīng gè wǔ bǎi rén fáng bǔ
仍益开封府界、京东兵各五百人防捕。
shí wéi kàng yuè hú sān zhōu gé xīn fǎ bù xíng fā yùn sī hé zòu kuī kè jiē yù zhì
时惟杭、越、湖三州格新法不行，发运司劾奏亏课，皆狱治。
wáng ān shí wèi shén zōng yán bǔ yán fǎ jí kě yǐ zhǐ xíng
王安石为神宗言捕盐法急，可以止刑。
jiǔ zhī nǎi zhào liǎng zhè tí jǔ yán shì sī zhū zhōu kuī kè zhě wèi de jù hé yǐ zēng kuī jí wéi fǎ qīng zhòng fēn sān děng yǐ wén
久之，乃诏两浙提举盐事司，诸州亏课者未得遽劾，以增亏及违法轻重分三等以闻。
qī nián yǐ lú bǐng yán kè suī zēng xíng yù shí fán lǜ wú gū jí zuì zhě zhòng xǐ qí zhí huái nán yǐ jiāng dōng cáo chén zhāng jìng dài zhī qiě xiū liàng qí shì
七年，以卢秉盐课虽增，刑狱实繁，虑无辜即罪者众，徙其职淮南，以江东漕臣张靓代之，且休量其事。
jìng yán bǐng zài shì yuè zhōu jiān cuī yán cháng zhì yǒu mǔ shā zi zhě zhào hé qí zuì rán jìng miǎn réng yǐ zēng kè zhuó tài cháng bó shì shēng yī zī
靓言秉在事，越州监催盐偿至有母杀子者，诏劾其罪，然竟免，仍以增课擢太常博士，升一资。
suì yú sān sī yán liǎng zhè cáo sī kuān chí yán xi dà kuī mìng zhù zuò zuǒ láng wēng zhòng tōng gēng yì cuò zhì
岁余，三司言两浙漕司宽弛，盐息大亏，命著作佐郎翁仲通更议措置。
yuán yòu chū yán zhě lùn bǐng tuī xíng zhè xi yán fǎ wu zhū bāo yǐ zēng kè suǒ pèi liú zhě zhì yī wàn èr qiān yú rén bǐng zuò jiàng zhí
元祐初，言者论秉推行浙西盐法，务诛剥以增课，所配流者至一万二千余人，秉坐降职。
liǎng zhè yán tíng hù jì dīng shū yán bū fù zī guǎng èr nián zhào juān zhī
两浙盐亭户计丁输盐，逋负滋广，二年，诏蠲之。
hòu gèng jī fù wú yǐ cháng yuán fú chū chá fǎng shǐ yǐ zhuàng wén yǒu sī nǎi yǐ cháo zhǐ bù xíng yòu zhèng yán zōu hào cháng jí shū qí hài
后更积负无以偿，元符初，察访使以状闻，有司乃以朝旨不行，右正言邹浩尝极疏其害。
míng zhōu míng hè chǎng yán kè fú dēng bō lì yuè zhōu
明州鸣鹤场盐课弗登，拨隶越州。
xuān hé yuán nián lóu yì wèi míng zhōu qǐng réng jiù qiě yú jiē jìn tāi zhōu gěi jiù yán wǔ qī wàn náng
宣和元年，楼异为明州，请仍旧，且于接近台州给旧盐五七万囊。
zhào yuē míng zhōu yán chǎng sān zuó yǐ shī zhì bù shàn yǐ míng hè yī chǎng lì yuè kè shǐ fú còu
诏曰："明州盐场三，昨以施置不善，以鸣鹤一场隶越，客始辐凑。
yóu yǒu èr chǎng jī yán yǐ bǎi wàn jì wèi jiàn gōng xù cǐ ér bù tú dōng yù qǔ yú yuè xi yù qǔ yú tái gǎi lìng hài fǎ dòng yáo zhòng qíng
犹有二场积盐以百万计，未见功绪，此而不图，东欲取于越，西欲取于台，改令害法，动摇众情。
lìng zhuàng xī yǐ wén
"令状析以闻。
qí zài huái nán yuē chǔ zhōu yán chéng jiān
其在淮南曰楚州盐城监，
suì zhōu sì shí yī wàn qī qiān yú shí
岁鬻四十一万七千余石，
tōng zhōu fēng lì jiān sì shí bā wàn jiǔ qiān yú shí
通州丰利监四十八万九千余石，
tài zhōu hǎi líng jiān rú gāo cāng xiǎo hǎi chǎng liù shí wǔ wàn liù qiān yú shí
泰州海陵监如皋仓小海场六十五万六千余石，
gè gěi běn zhōu jí huái nán zhī lú hé shū qí huáng zhōu wú wéi jūn
各给本州及淮南之庐和舒蕲黄州、无为军，
jiāng nán zhī jiāng níng fǔ xuān hóng yuán jí yún jiāng chí tài píng ráo xìn xī fǔ zhōu guǎng dé lín jiāng jūn
江南之江宁府、宣、洪、袁、吉、筠、江、池、太、平、饶、信、歙、抚州、广德临江军，
liǎng zhè zhī cháng rùn hú mù zhōu
两浙之常、润、湖、睦州，
jīng hú zhī jiāng líng fǔ ān fù tán dǐng yuè è héng yǒng zhōu hàn yáng jūn
荆湖之江陵府、安、复、潭、鼎、岳、鄂、衡、永州、汉阳军。
hǎi zhōu bǎn pǔ huì zé luò yào sān chǎng suì zhōu sì shí qī wàn qī qiān yú shí lián shuǐ jūn hǎi kǒu chǎng shí yī wàn wǔ qiān yú shí gè gěi běn zhōu jūn jí jīng dōng zhī xú zhōu huái nán zhī guāng sì háo shòu zhōu liǎng zhè zhī kàng sū hú cháng rùn zhōu jiāng yīn jūn
海州板浦、惠泽、洛要三场岁鬻四十七万七千余石，涟水军海口场十一万五千余石，各给本州军及京东之徐州，淮南之光、泗、濠、寿州，两浙之杭、苏、湖、常、润州、江阴军。
tiān shèng zhōng tōng chǔ zhōu chǎng gè qī tài zhōu chǎng bā hǎi zhōu chǎng èr lián shuǐ jūn chǎng yī suì zhōu shì jiù jiǎn liù shí jiǔ wàn qī qiān wǔ bǎi sì shí yú shí yǐ gěi běn lù jí jiāng nán dōng xī jīng hú nán běi sì lù jiù bìng gěi liǎng zhè lù tiān shèng qī nián shǐ ba
天圣中，通、楚州场各七，泰州场八，海州场二，涟水军场一，岁鬻视旧减六十九万七千五百四十余石，以给本路及江南东西、荆湖南北四路，旧并给两浙路，天圣七年始罢。
fán yán zhī rù zhì cāng yǐ shòu zhī tōng chǔ zhōu gè yī tài zhōu sān yǐ shòu sān zhōu yán
凡盐之入，置仓以受之，通、楚州各一，泰州三，以受三州盐。
yòu zhì zhuǎn bān cāng èr yī yú zhēn zhōu yǐ shòu tōng tài chu wǔ cāng yán
又置转般仓二，一于真州，以受通、泰、楚五仓盐；
yī yú lián shuǐ jūn yǐ shòu hǎi zhōu lián shuǐ yán
一于涟水军，以受海州涟水盐。
jiāng nán jīng hú suì cáo mǐ zhì huái nán shòu yán yǐ guī
江南、荆湖岁漕米至淮南，受盐以归。
dōng nán yán lì shì tiān xià wèi zuì hòu
东南盐利，视天下为最厚。
yán zhī rù guān huái nán fú jiàn liǎng zhè zhī wēn tái míng jīn wèi qián sì kàng xiù wèi qián liù guǎng nán wèi qián wǔ
盐之入官，淮南、福建、两浙之温、台、明斤为钱四，杭、秀为钱六，广南为钱五。
qí chū shì qù yán dào lǐ yuǎn jìn ér shàng xià qí gū lì yǒu zhì shí bèi zhě
其出，视去盐道里远近而上下其估，利有至十倍者。
xián píng sì nián mì shū chéng zhí shǐ guǎn sūn miǎn qǐng lìng jiāng nán jīng hú tōng shāng mài yán yuán biān zhé zhōng liáng cǎo zài jīng rù nà jīn yín qián bó zé gōng sī jiē biàn wèi lì shí duō
咸平四年，秘书丞直史馆孙冕请："令江南、荆湖通商卖盐，缘边折中粮草，在京入纳金银钱帛，则公私皆便，为利实多。
shè lǜ huái nán yīn jiāng nán jīng hú tōng shāng huò zhì nián é shāo kuī zé guó jiā zhé zhōng liáng cǎo zú shàn biān bīng
设虑淮南因江南、荆湖通商，或至年额稍亏，则国家折中粮草，足赡边兵；
zhōng nà jīn yín shí zhī guān kù
中纳金银，实之官库；
qiě miǎn hé gù chē chéng chà rǎo mín hù mào hán shè yuǎn
且免和雇车乘，差扰民户，冒寒涉远。
jiè rú jīng hú yùn qián wàn guàn huái nán yùn mǐ qiān dàn yǐ dì lǐ jiǎo lì sòng zhì qióng biān zé guān fèi mín láo hé chì shù bèi
借如荆湖运钱万贯，淮南运米千石，以地里脚力送至穷边，则官费民劳，何啻数倍。
zhào lì bù shì láng chén shù děng yì
"诏吏部侍郎陈恕等议。
shù děng wèi jiāng hú guān mài yán gài jìn zhōu hǎi zhī de yù xi fàn jìn zhī rén jīn ruò tōng shāng zhù mài guān yán lì fá yī nián kè é
恕等谓："江、湖官卖盐，盖近鬻海之地，欲息犯禁之人，今若通商，住卖官盐，立乏一年课额。
miǎn yì suì qǐn
"冕议遂寝。
zhì tiān xǐ chū shǐ mù rén rù mín qián sù bó jīng shī jí huái zhè jiāng nán jīng hú zhōu jūn yì yán
至天禧初，始募人入缗钱粟帛京师及淮、浙、江南、荆湖州军易盐。
qián xìng yuán nián rù qián huò jīng shī zǒng wèi mín qián yī bǎi shí sì wàn
干兴元年，入钱货京师总为缗钱一百十四万。
huì tōng tài zhōu yán suì sǔn suǒ zài zhù jī wú jǐ yīn ba rù sù bó dì lìng rù qián
会通、泰鬻盐岁损，所在贮积无几，因罢入粟帛，第令入钱。
jiǔ zhī jī yán fù duō
久之，积盐复多。
míng dào èr nián cān zhī zhèng shì wáng suí jiàn yán huái nán yán chū shén shàn
明道二年，参知政事王随建言："淮南盐初甚善。
zì tōng tài chu yùn zhì zhēn zhōu zì zhēn zhōu yùn zhì jiāng zhè jīng hú gāng lì zhōu zú qīn dào fàn yù cóng ér zá yǐ shā tǔ
自通、泰、楚运至真州，自真州运至江、浙、荆湖，纲吏舟卒，侵盗贩鬻，从而杂以沙土。
shè dào yù yuǎn zá è dài bù kě shí lì zú zuò biān chī tú pèi xiāng jì ér mò néng zhǐ
涉道愈远，杂恶殆不可食，吏卒坐鞭笞，徒配相继而莫能止。
bǐ suì yùn hé qiǎn hé cáo wǎn bù xíng yuǎn zhōu cūn mín dùn fá yán shí
比岁运河浅涸，漕挽不行，远州村民，顿乏盐食；
ér huái nán suǒ jī yī qiān wǔ bǎi wàn dàn zhì wú wū yǐ zhù zé lù jī shàn fù suì yǐ sǔn hào
而淮南所积一千五百万石，至无屋以贮，则露积苫覆，岁以损耗。
yòu tíng hù shū yán yīng de běn qián huò wú yǐ gěi gù tíng hù pín kùn wǎng wǎng qǐ wèi dào zéi qí hài rú cǐ
又亭户输盐，应得本钱或无以给，故亭户贫困，往往起为盗贼，其害如此。
yuàn quán tīng tōng shāng sān wǔ nián shǐ shāng rén rù qián jīng shī yòu zhì shé bó wu yú yáng zhōu shǐ shū qián jí sù bó jì zhí yǔ yán
愿权听通商三五年，使商人入钱京师，又置折博务于扬州，使输钱及粟帛，计直予盐。
yán yī shí yuē shòu qián èr qiān zé yī qiān wǔ bǎi wàn dàn kě de mín qián sān qiān wàn yǐ zī guó yòng yī lì yě
盐一石约售钱二千，则一千五百万石可得缗钱三千万以资国用，一利也；
jiāng hú yuǎn jìn jiē shí bái yán èr lì yě
江、湖远近皆食白盐，二利也；
suì ba cáo yùn mí fèi fēng shuǐ fù nì zhōu rén bù xiàn xíng pì sān lì yě
岁罢漕运糜费，风水覆溺，舟人不陷刑辟，三利也；
xī shí cáo yán zhōu kě yí yǐ cáo mǐ sì lì yě
昔时漕盐舟可移以漕米，四利也；
shāng rén rù qián kě qǔ yǐ cháng tíng hù wǔ lì yě
商人入钱，可取以偿亭户，五利也。
shí fàn zhòng yān ān fǔ jiāng huái yì yǐ shū tōng yán lì wéi yán jí zhào zhī zhì gào dīng dù děng yǔ sān sī shǐ jiāng huái zhì zhì shǐ tóng yì
时范仲淹安抚江、淮，亦以疏通盐利为言，即诏知制诰丁度等与三司使、江淮制置使同议。
jiē wèi tīng tōng shāng kǒng sī fàn sì xíng qīn dù xiàn guān qǐng chì zhì zhì sī yì cáo chuán yùn zhì zhū lù shǐ jiē yǒu èr sān nián zhī xù
皆谓听通商恐私贩肆行，侵蠹县官，请敕制置司益漕船运至诸路，使皆有二三年之蓄；
fù tiān xǐ yuán nián zhì tīng shāng rén rù qián sù jīng shī jí huái zhè jiāng nán jīng hú zhōu jūn yì yán
复天禧元年制，听商人入钱粟京师及淮、浙、江南、荆湖州军易盐；
zài tōng chu tài hǎi zhēn yáng lián shuǐ gāo yóu mào yì zhě wú dé chū chéng yú zhōu tīng yì xiàn zhèn wú zhì xiāng cūn
在通、楚、泰、海、真、扬、涟水、高邮贸易者毋得出城，余州听诣县镇，毋至乡村；
qí rù qián jīng shī zhě zēng yán yǔ zhī bìng chì zhuǎn yùn sī jīng huà běn qián yǐ cháng tíng hù
其入钱京师者增盐予之，并敕转运司经画本钱以偿亭户。
zhào jiē shī xíng
诏皆施行。
jǐng yòu èr nián zhū lù bó yì wú lì suì ba ér rù qián jīng shī rú gù
景祐二年，诸路博易无利，遂罢，而入钱京师如故。
kāng dìng yuán nián zhào shāng rén rù chú sù shǎn xī bìng biān yuàn shòu dōng nán yán zhě jiā shù yǔ zhī
康定元年，诏商人入刍粟陕西并边，愿受东南盐者加数与之。
huì hé běi gǔ jiàn sān sī yīn qǐng nèi dì zhū zhōu xíng sān shuō fǎ yì yǐ yán dài jīng shī suǒ gěi mín qián dí èr shí wàn dàn zhǐ
会河北谷贱，三司因请内地诸州行三说法，亦以盐代京师所给缗钱，籴二十万石止。
qìng lì èr nián yòu zhào rù zhōng shǎn xī hé dōng zhě chí quàn zhì jīng shī cháng yǐ qián jí jīn bó gè bàn zhī
庆历二年，又诏："入中陕西、河东者持券至京师，偿以钱及金帛各半之；
bù yuàn shòu jīn bó zhě yǔ chá yán xiāng yào wéi qí suǒ yù
不愿受金帛者予茶盐、香药，惟其所欲。
ér dōng nán yán lì hòu shāng lǚ jiē yuàn de yán
"而东南盐利厚，商旅皆愿得盐。
bā nián hé běi xíng sì shuō fǎ yán jū qí yī ér bìng biān chú sù jiē yǒu xū gū téng yǒng zhì shù bèi
八年，河北行四说法，盐居其一，而并边刍粟，皆有虚估，腾踊至数倍。
quàn zhì jīng shī fǎn wèi xù jiǎ suǒ yì yán bǎi bā jīn jiù shòu qián shí wàn zhì shì liù wàn shāng rén yǐ jiàn gū shòu quàn qǔ yán bù fù rù qián jīng shī tǎng cáng yì fá
券至京师，反为蓄贾所抑，盐百八斤旧售钱十万，至是六万，商人以贱估售券取盐，不复入钱京师，帑藏益乏。
huáng yòu èr nián
皇祐二年，
fù rù qián jīng shī fǎ
复入钱京师法，
shì jiù qián shù shāo zēng yǔ yán
视旧钱数稍增予盐，
ér bìng biān rù zhōng xiān de quàn shòu yán zhě
而并边入中先得券受盐者，
hé dōng shǎn xī rù chú sù zhí qián shí wàn
河东、陕西入刍粟直钱十万，
zhǐ gěi yán zhí qī wàn hé běi yòu sǔn wèi liù wàn wǔ qiān
止给盐直七万河北又损为六万五千，
qiě lìng rù qián shí wàn yú jīng shī
且令入钱十万于京师，
nǎi tīng jiān gěi
乃听兼给，
wèi zhī duì tiē
谓之对贴，
zì shì rù qián jīng shī shāo fù gù
自是入钱京师稍复故。
chū tiān shèng jiǔ nián sān sī qǐng què huò wu rù qián shòu dōng nán yán yǐ bǎi bā shí wàn sān qiān mín wèi é hòu zēng zhì sì bǎi wàn mín
初，天圣九年，三司请榷货务入钱售东南盐，以百八十万三千缗为额，后增至四百万缗。
jiā yòu zhōng zhū lù cáo yùn bù zú què huò wu kè yì bù dēng yú shì jí fā yùn sī zhì guān zhuān lǐng yùn yán gōng shì
嘉祐中，诸路漕运不足，榷货务课益不登，于是即发运司置官专领运盐公事。
zhì píng zhōng jīng shī rù mín qián èr bǎi èr shí qī wàn ér huái nán liǎng zhè fú jiàn jiāng nán jīng hú guǎng nán liù lù suì shòu mín qián huáng yòu zhōng èr bǎi qī shí sān wàn zhì píng zhōng sān bǎi èr shí jiǔ wàn
治平中，京师入缗钱二百二十七万，而淮南、两浙、福建、江南、荆湖、广南六路岁售缗钱，皇祐中二百七十三万，治平中三百二十九万。
jiāng hú yùn yán jì zá è guān gū fù gāo gù bǎi xìng lì shí sī yán ér bìng hǎi mín yǐ yú yán wèi yè yòng gōng shěng ér de lì hòu
江、湖运盐既杂恶，官估复高，故百姓利食私盐，而并海民以鱼盐为业，用工省而得利厚。
yáo shì bù chěng wú lài dào fàn zhě zhòng bǔ zhī jí zé qǐ wèi dào zéi
繇是不逞无赖盗贩者众，捕之急则起为盗贼。
jiāng huái jiān suī yì guān shì rén niǔ yú hòu lì huò yǐ fàn yán wéi shì
江、淮间虽衣冠士人，狃于厚利，或以贩盐为事。
jiāng xī zé qián zhōu de lián guǎng nán ér fú jiàn zhī tīng zhōu yì yǔ qián jiē qián yán fú shàn tīng gù bù chǎn yán èr zhōu mín duō dào fàn guǎng nán yán yǐ shè lì
江西则虔州地连广南，而福建之汀州亦与虔接，虔盐弗善，汀故不产盐，二州民多盗贩广南盐以射利。
měi suì qiū dōng tián shì cái bì héng shù shí bǎi wéi qún chí jiá bīng qí gǔ wǎng lái qián tīng zhāng cháo xún méi huì guǎng bā zhōu zhī de
每岁秋冬，田事才毕，恒数十百为群，持甲兵旗鼓，往来虔、汀、漳、潮、循、梅、惠、广八州之地。
suǒ zhì jié rén gǔ bó lüè rén fù nǚ yǔ xún bǔ lì zú dòu gé zhì shā shāng lì zú zé qǐ wèi dào yī zǔ xiǎn yào bǔ bù néng de huò shè qí zuì zhāo zhī
所至劫人谷帛，掠人妇女，与巡捕吏卒斗格，至杀伤吏卒，则起为盗，依阻险要，捕不能得，或赦其罪招之。
suì yuè jìn yín zī duō ér zhōu guān tiào yán suì cái jí bǎi wàn jīn
岁月浸淫滋多，而州官粜盐岁才及百万斤。
qìng lì zhōng guǎng dōng zhuǎn yùn shǐ li fū wáng yáo qǐng yùn guǎng zhōu yán yú nán xióng zhōu yǐ gěi qián jí wèi bào jí yùn sì bǎi yú wàn jīn yú nán xióng
庆历中，广东转运使李敷、王繇请运广州盐于南雄州，以给虔、吉，未报，即运四百余万斤于南雄；
ér jiāng xī zhuǎn yùn sī bù yǐ wèi biàn bù wǎng qǔ
而江西转运司不以为便，不往取。
hòu sān sī hù bù pàn guān zhōu chén děng bā rén fù qǐng yùn guǎng yán rù qián zhōu jiāng xī yì qǐng zì jù běn qián qǔ zhī
后三司户部判官周湛等八人复请运广盐入虔州，江西亦请自具本钱取之。
zhào shàng shū tún tián yuán wài láng shī yuán cháng děng huì yì jiē qǐng rú chén děng yì
诏尚书屯田员外郎施元长等会议，皆请如湛等议。
ér fā yùn shǐ xǔ yuán yǐ wéi bù kě suì zhǐ
而发运使许元以为不可，遂止。
jiā yòu yǐ lái huò qǐng shāng fàn guǎng nán yán rù qián tīng suǒ guò zhōu xiàn shōu suàn
嘉祐以来，或请商贩广南盐入虔、汀，所过州县收算；
huò qǐng fàng qián tīng zhāng xún méi cháo huì qī zhōu yán tōng shāng
或请放虔、汀、漳、循、梅、潮、惠七州盐通商；
huò wèi dì suì yùn huái nán yán qī bǎi wàn jīn zhì qián èr bǎi wàn jīn zhì tīng mín jiān zú yán kòu dào zì xi
或谓第岁运淮南盐七百万斤至虔，二百万斤至汀，民间足盐，寇盗自息；
huò qǐng guān zì zhì pù yì bīng zú yùn guǎng nán fú jiàn yán zhì qián tīng zhōu lùn zhě bù yī
或请官自置铺役兵卒，运广南、福建盐至虔、汀州，论者不一。
xiān cháng qiǎn zhí fāng yuán wài láng huáng bǐng chéng chuán huì suǒ shǔ jiān sī jí zhī zhōu tōng pàn yì wèi qián zhōu shí huái nán yán yǐ jiǔ bù kě gǎi dì sǔn jìn suì suǒ zēng guān gū jīn wèi qián sì shí yǐ shí xiàn wǔ děng hù xià qiū shuì lǜ bǎi qián lìng dí yán èr jīn suí xià shuì rù qián cháng guān
先尝遣职方员外郎黄炳乘传会所属监司及知州、通判议，谓虔州食淮南盐已久，不可改，第损近岁所增官估，斤为钱四十，以十县五等户夏秋税率百钱令籴盐二斤，随夏税入钱偿官。
jì mìng tí diǎn zhù qián chén fú fù shì kě fǒu fú děng qǐng xuǎn jiāng xī cáo chuán tuán wèi shí gāng yǐ sān bān shǐ chén bù zhī zhí qǔ tōng tài chu dōu cāng yán
继命提点铸钱沈扶覆视可否，扶等请选江西漕船团为十纲，以三班使臣部之，直取通、泰、楚都仓盐。
zhào yòng bǐng děng cè rán suì zēng tiào liù shí yú wàn jīn
诏用炳等策，然岁增粜六十余万斤。
jiāng xī tí diǎn xíng yù cài tǐng zhì zhì yán shì nǎi lìng mín shǒu nà sī cáng bīng xiè gěi xún bǔ lì zú ér fàn huáng yú lóng xié yán bù jí èr shí jīn tú bù jí wǔ rén bù yǐ jiá bīng zì suí zhě zhǐ shū suàn wù bǔ
江西提点刑狱蔡挺制置盐事，乃令民首纳私藏兵械给巡捕吏卒，而贩黄鱼笼挟盐不及二十斤、徒不及五人、不以甲兵自随者，止输算勿捕。
huái nán jì tuán xīn gāng cáo yán tǐng zēng wèi shí èr gāng gāng èr shí wǔ sōu suǒ fú zhì zhōu nǎi fā
淮南既团新纲漕盐，挺增为十二纲，纲二十五艘，锁栿至州乃发。
shū guān yǒu yú yǐ bì cáo zhōu lì zú guān fù yǐ bàn jià qǔ zhī yáo shì jiǎn qīn dào zhī bì yán suì chà shàn
输官有余，以畀漕舟吏卒，官复以半价取之，繇是减侵盗之弊，盐遂差善。
yòu sǔn tiào jià suì kè shì jiù zēng zhì sān bǎi yú wàn jīn nǎi ba bǐng děng yì suǒ lǜ dí yán qián
又损粜价，岁课视旧增至三百余万斤，乃罢炳等议所率籴盐钱。
yì shí tīng zhōu rén yù fàn yán zhé xiān fá gǔ shān gǔ zhōng zhào yuàn cóng zhě yǔ qī rì shuài cháng de shù shí bǎi rén yǐ shàng yǔ jù xíng
异时，汀州人欲贩盐，辄先伐鼓山谷中，召愿从者与期日，率常得数十百人已上，与俱行。
zhì shì zhōu xiàn dū zé qí bǎo yǒu fá gǔ zhě zhé bǔ sòng dào fàn zhě shāo shāo wèi suō
至是，州县督责耆保，有伐鼓者辄捕送，盗贩者稍稍畏缩。
cháo tíng yǐ tǐng wèi néng liú zhī jiāng xi jī shù nián nǎi xǐ
朝廷以挺为能，留之江西，积数年乃徙。
jiǔ zhī jiāng xī yán jiē tuán gāng yùn zhì rú qián zhōu yān
久之，江西盐皆团纲运致如虔州焉。
chū jīng hú yì bìng yán è qiě suì cáo cháng bù zú zhì píng èr nián cái jí èr shí wǔ wàn yú shí
初，荆湖亦病盐恶，且岁漕常不足，治平二年，才及二十五万余石。
sān nián bō huái xi èr shí sì gāng jí yōng kè zhōu zài yán yǐ wǎng shì suì yùn jí sì shí wàn dàn
三年，拨淮西二十四纲及佣客舟载盐以往，是岁运及四十万石。
sì nián zhì wǔ shí sān wàn yú shí
四年，至五十三万余石。
qìng lì chū pàn hù bù gōu yuàn wáng qí yán tiān xǐ chū cháng yǐ jīng hú yán gū gāo zhào jīn jiǎn sān qián huò èr qián zì hòu lì rù qǐn sǔn
庆历初，判户部勾院王琪言："天禧初，尝以荆湖盐估高，诏斤减三钱或二钱，自后利入寝损。
qǐng fù jiù gū kě suì zēng mín qián sì wàn
请复旧估，可岁增缗钱四万。
xǔ zhī
"许之。
zhì píng zhōng huái nán zhuǎn yùn shǐ li fù guī zhāng chú sū sòng sān sī dù zhī pàn guān hán zhěn xiāng jì qǐng jiǎn huái nán yán jià rán zú bù guǒ xíng
治平中，淮南转运使李复圭、张刍、苏颂，三司度支判官韩缜，相继请减淮南盐价，然卒不果行。
xī níng chū jiāng xī yán kè bù dēng sān nián tí diǎn xíng yù zhāng jié yán qián zhōu guān yán lǔ shī zá è qīng bù jí jīn ér jià zhì sì shí qī qián
熙宁初，江西盐课不登，三年，提点刑狱张颉言："虔州官盐卤湿杂恶，轻不及斤，而价至四十七钱。
lǐng nán dào fàn rù qián yǐ jīn bàn dāng yī jīn chún bái bù zá mài qián èr shí yǐ gù qián rén jǐn shí lǐng nán yán
岭南盗贩入虔，以斤半当一斤，纯白不杂，卖钱二十，以故虔人尽食岭南盐。
nǎi yì shāo jiǎn qián yán jià gèng zé zhuàng zhōu tuán wèi shí gāng yǐ shǐ chén bù yā
乃议稍减虔盐价，更择壮舟，团为十纲，以使臣部押。
hòu cài tǐng yǐ gàn jiāng dào xiǎn yì lìng yán chuán sān suì yī yì réng yǐ yán chún zá zēng kuī wèi gāng guān zhōu rén diàn zuì yán kè suì fū dào fàn shuāi zhǐ
后蔡挺以赣江道险，议令盐船三岁一易，仍以盐纯杂增亏为纲官、舟人殿最，盐课遂敷，盗贩衰止。
zì tǐng qù fǎ shí fèi wǔ liù qǐng fù zhī biàn
自挺去，法十废五六，请复之便。
zhào cóng zhī
皇帝下诏同意了他的建议。
réng dìng suì yùn huái yán shí èr gāng zhì qián zhōu
仍定岁运淮盐十二纲至虔州。
jí zhāng dūn chá fǎng hú nán fú běn lù tí diǎn xíng yù zhū chū píng cuò zhì bān yùn guǎng yán tiān é chū mài rán wèi jí xíng
及章惇察访湖南，符本路提点刑狱朱初平措置般运广盐，添额出卖，然未及行。
yuán fēng sān nián dūn jì cān zhèng yǒu jiá dǎn zhě xié xiǎn ruì jìn sù wèi dūn suǒ xǐ yíng hé dūn yì tuī fǎng hú nán zhī fǎ qǐ yùn guǎng yán yú jiāng xī
元丰三年，惇既参政，有郏亶者，邪险锐进，素为惇所喜，迎合惇意，推仿湖南之法，乞运广盐于江西。
jí qiǎn jiǎn zhōu fǔ wǎng jiāng xī xiāng dù
即遣蹇周辅往江西相度。
zhōu fǔ chéng wàng dūn yì zòu yán qián zhōu yùn lù xiǎn yuǎn huái yán zhì zhě bù néng duō rén kǔ dàn shí guǎng dōng yán bù dé zhé tōng dào fàn gōng xíng
周辅承望惇意，奏言："虔州运路险远，淮盐至者不能多，人苦淡食，广东盐不得辄通，盗贩公行。
huái yán guān yǐ jiǔ qián zhì yī jīn ruò yùn guǎng yán jǐn huì qí fèi jiǎn huái yán yī qián ér qí yán gèng shàn yùn lù wú zǔ
淮盐官以九钱致一斤，若运广盐尽会其费，减淮盐一钱，而其盐更善，运路无阻。
qǐng ba yùn huái yán tōng bān guǎng yán yī qiān wàn jīn yú jiāng xī qián zhōu nán ān jūn fù jūn huái yán liù bǎi yī shí liù wàn jīn yú hóng jí yún yuán fǔ lín jiāng jiàn chāng xīng guó jūn yǐ bǔ jiù é
请罢运淮盐，通般广盐一千万斤于江西虔州、南安军，复均淮盐六百一十六万斤于洪、吉、筠、袁、抚、临江、建昌、兴国军，以补旧额。
zhào zhōu fǔ lì fǎ yǐ wén
"诏周辅立法以闻。
zhōu fǔ jù yán fǎ bìng zǒng mù tiáo shàng dà shuài jùn bō yú mín mín bèi qí hài
周辅具盐法并总目条上，大率峻剥于民，民被其害。
jiù jiāng xī yán chǎng xǔ mín mǎi pū zhōu fǔ xī jí yú guān mài zhī
旧，江西盐场许民买扑，周辅悉籍于官卖之。
suì yǐ zhōu fǔ yáo lǐng tí jǔ jiāng xī guǎng dōng yán shì jí sī nóng sì zhì jú
遂以周辅遥领提举江西、广东盐事，即司农寺置局。
sì nián zhōu fǔ gǎi cáo hé běi
四年，周辅改漕河北。
míng nián tí jǔ cháng píng liú yì yán dào tú xiōng xiōng yǐ mài yán wéi huàn
明年，提举常平刘谊言道途汹汹，以卖盐为患。
zhào jiāng dōng tí diǎn xíng yù fàn xún tǐ liàng wèi bào yì zuò yán yì fǎ děng shì ba
诏江东提点刑狱范峋体量，未报，谊坐言役法等事罢。
jí xún zòu zhì dàn yǐ zhōu xiàn wéi fǎ sāi zhào jìng wú gēng zhāng
及峋奏至，但以州县违法塞诏，竟无更张。
wèi jǐ zhōu fǔ zòu qián zhōu nán ān jūn tuī xíng yán fǎ fāng bàn nián yǐ shōu xī shí sì wàn mín
未几，周辅奏："虔州、南安军推行盐法方半年，已收息十四万缗。
zì yǐ wéi gōng
"自以为功。
zhào mìng fā yùn fù shǐ li cóng tǐ fǎng lì hài cóng zhī zhōu fǔ fāng bèi jiǎng yòng zhǐ wèi yán fǎ yi biàn tōng ér yǐ bù gǎn chì yán qí hài
诏命发运副使李琮体访利害，琮知周辅方被奖用，止谓盐法宜变通而已，不敢斥言其害。
liù nián
六年，
zhōu fǔ wèi hù bù shì láng
周辅为户部侍郎，
fù zòu hú nán chēn dào zhōu lín jiē sháo lián
复奏湖南郴、道州邻接韶、连，
kě yǐ tōng yùn guǎng yán shù bǎi wàn
可以通运广盐数百万，
què jūn jiù mài huái yán yú tán héng yǒng quán shào děng zhōu
却均旧卖淮盐于潭、衡、永、全、邵等州，
bìng zhǔn jiāng xī guǎng dōng jiàn fǎ
并准江西、广东见法，
réng jǔ jiá dǎn chū yì
仍举郏亶初议，
chēn quán dào sān zhōu yì mài guǎng yán
郴、全、道三州亦卖广盐。
zhào wěi tí jǔ cháng píng zhāng shì chéng zhuǎn yùn pàn guān chén cāi cuò zhì
诏委提举常平张士澄、转运判官陈偲措置。
míng nián shì chéng děng jù tiáo yuē lái shàng zhào shī xíng zhī é lì zēng jiā yī fāng sāo rán
明年，士澄等具条约来上，诏施行之，额利增加，一方骚然。
yú shí huái xi yì tuī xíng zhōu fǔ yán fǎ fā yùn shǐ jiǎng zhī qí zòu lì zhī zhōu tōng pàn yán shì guān shǎng fá xià hù bù zhe wèi lìng
于时淮西亦推行周辅盐法，发运使蒋之奇奏立知州、通判、盐事官赏罚，下户部著为令。
shào shèng sān nián fā yùn sī yán huái nán tíng hù pín jí guān fù běn qián liù shí sì wàn mín jiē yǐ bàn zhū lù yǐ gù bù shí zhì mín wú suǒ de qián bì jǔ bèi chèn zhī xi
绍圣三年，发运司言淮南亭户贫瘠，官赋本钱六十四万缗，皆倚办诸路，以故不时至，民无所得钱，必举倍称之息。
yù yǐ dí běn qián shí wàn mín gěi zhī bù zú bì yǐ píng yóu jí yù zhì yú guān yǔ píng zhī qī ér juān qí xi yán běn jí fù gěi qí sān fēn píng yóu huǐ qì
欲以籴本钱十万缗给之，不足，畀以凭由，即欲质于官，与凭之七，而蠲其息，盐本集，复给其三分，凭由毁弃。
chóng níng yuán nián cài jīng yì gèng yán fǎ nǎi yán dōng nán yán běn huò quē zhì yú kè fàn qǐng zēng gěi dù dié jí gěi fēng zhuāng fāng chǎng qián tōng sān shí wàn mín
崇宁元年，蔡京议更盐法，乃言东南盐本或阙，滞于客贩，请增给度牒及给封桩坊场钱通三十万缗。
bìng liè qī tiáo yī xǔ kè yòng sī chuán yùn zhì réng yán lì zhé yú jiāng zhì jiā dài sī yán zhī jìn
并列七条：一、许客用私船运致，仍严立辄逾疆至夹带私盐之禁；
èr yán chǎng guān lì gài liàng bù píng huò zhī yán shī lún cì zhě lùn yǐ tú
二、盐场官吏概量不平或支盐失伦次者，论以徒；
sān yán shāng suǒ yáo guān sī chǎng wù yàn zhá jīn dù děng zhé jiā kē liú zhě rú shàng fǎ
三、盐商所繇官司、场务、堰闸、津渡等辄加苛留者，如上法；
sì jìn mìng lì yīn jiā gòng shì xū shǐ wèi jiǎ qū qǐng yán
四、禁命吏、荫家、贡士、胥史为贾区请盐；
wǔ yì dài tíng hù
五、议贷亭户；
liù yán jià dà dī zhě yì zēng zhī
六、盐价大低者议增之；
qī lìng cuò zhì guān bó jǐn lì hài yǐ wén
七、令措置官博尽利害以闻。
míng nián zhào yán zhōu lì shèng qián wù shū yòng jué zǔ è qiě xǔ zhōu xíng yuè cì qǔ jí guān gāng děng zhōu zhé lán zǔ zhě zuò zhī
明年，诏盐舟力胜钱勿输，用绝阻遏，且许舟行越次取疾，官纲等舟辄拦阻者坐之。
suì biàn chāo fǎ zhì mǎi chāo suǒ yú què huò wu
遂变钞法，置买钞所于榷货务。
fán yǐ chāo zhì zhě bìng yǐ mò yán rǔ xiāng chá chāo bìng dōng běi yī fēn jí guān gào dù dié zá wù děng huàn gěi
凡以钞至者，并以末盐、乳香、茶钞并东北一分及官告、度牒、杂物等换给。
mò yán chāo huàn yì wǔ fēn yú yǐ zá wù ér jiù chāo zhǐ xǔ yì mò yán guān gào
末盐钞换易五分，余以杂物，而旧钞止许易末盐、官告。
réng yǐ shí fēn lǜ zhī zhǐ tīng suàn sān fēn qí qī fēn jiān xīn chāo
仍以十分率之，止听算三分，其七分兼新钞。
dìng mín jiān mǎi chāo zhī jià yǐ yì háo qiáng yǐ píng biān dí
定民间买钞之价，以抑豪强，以平边籴。
zài hé běi mǎi zhě lǜ bǎi mín wú de xià wǔ qiān dōng nán mò yán chāo wú de xià shí qiān shǎn xī yán chāo wú de xià wǔ qiān wǔ bǎi sī jiǎn zhě zuò tú xǐ zhī zuì guān lì liú nàn wén chāo zhǎn xiàn děng tiáo jiē bèi
在河北买者，率百缗毋得下五千，东南末盐钞毋得下十千，陕西盐钞毋得下五千五百，私减者坐徒徙之罪，官吏留难、文钞展限等条皆备。
sì nián yòu yǐ suàn qǐng yán jià qīng zhòng bù děng zài dìng liù lù yán jià jiù jià èr shí qián yǐ shàng jiē dì zēng yǐ shí qián sì shí wǔ zhě rú jiù
四年，又以算请盐价轻重不等，载定六路盐价，旧价二十钱以上皆递增以十钱，四十五者如旧；
suàn qǐng dōng nán mò yán yuàn zhé yǐ jīn yín wù bó zhě tīng qí biàn
算请东南末盐，愿折以金银、物帛者听其便。
ér tíng hù dài qián jiù shū xi èr fēn zhě juān zhī
而亭户贷钱，旧输息二分者蠲之。
wǔ nián zhào suàn qǐng bù tiē nà jiàn qián yǐ shí fēn lǜ zhī wú guò èr fēn
五年，诏算请不贴纳见钱，以十分率之，毋过二分。
dà guān yuán nián nǎi lìng suàn qǐng dōng nán mò yán tiē shū jí dài jiù chāo rú jiàn tiáo wài gèng xǔ dài rì qián tiē shū sān fēn yán chāo shū sì fēn zhě dài èr fēn wǔ fēn zhě dài sān fēn
大观元年，乃令算请东南末盐贴输及带旧钞如见条外，更许带日前贴输三分盐钞，输四分者带二分，五分者带三分。
hòu yòu tiē shū sì fēn zhě dài sān fēn wǔ fēn zhě dài sì fēn ér dōng nán yán bìng shōu jiàn mín huàn qǐng xīn chāo zhě rú sì fēn wǔ fēn fǎ tiē shū
后又贴输四分者带三分，五分者带四分，而东南盐并收见缗换请新钞者，如四分五分法贴输。
qí huàn qǐng xīn chāo jí jiàn qián suàn dōng nán mò yán rú bù dài liù děng jiù chāo zhě tīng xiān gěi
其换请新钞及见钱算东南末盐，如不带六等旧钞者，听先给；
rú zhǐ dài wǔ děng jiù chāo qí gěi yán zhī xù zài chóng níng sì nián shí yuè qián suǒ dài bù tiē shū jiù chāo zhī shàng
如止带五等旧钞，其给盐之叙，在崇宁四年十月前所带不贴输旧钞之上。
liù děng zhě wèi tiē sān tiē sì tiē wǔ dāng shí chāo bìng hé běi gōng jù miǎn tiē nà qián shì yě
六等者，谓贴三、贴四、贴五、当十钞、并河北公据、免贴纳钱是也。
shí chāo fǎ fēn yì gōng sī jiāo bì
时钞法纷易，公私交弊。
sì nián shì yù shǐ máo zhù yán chóng níng yǐ lái yán fǎ dùn yì yuán fēng jiù zhì bù xǔ zhū lù yǐ guān chuán huí zài wèi zhuǎn yùn sī zhī lì xǔ rén rèn biàn yòng chāo qǐng yán bān zài yú suǒ zhǐ zhōu xiàn fàn yì ér chū mài zhōu xiàn yòng wèi kè é
四年，侍御史毛注言："崇宁以来，盐法顿易元丰旧制，不许诸路以官船回载为转运司之利，许人任便用钞请盐，般载于所指州县贩易，而出卖州县用为课额。
tí jǔ yán shì sī kē zé jùn xiàn yǐ mài yán duō guǎ wèi guān lì diàn zuì yī yǒu xún zhí yǎng mín bù rěn qīn kè zé zhǐ wèi jū fǎ bì chóng zòu hé qiǎn chù zhōu xiàn shú bù wàng fēng wèi wēi jìng wèi kè nüè
提举盐事司苛责郡县，以卖盐多寡为官吏殿最，一有循职养民不忍侵克，则指为沮法，必重奏劾谴黜，州县熟不望风畏威，竞为刻虐？
yóu shì dōng nán zhū zhōu měi xiàn sān děng yǐ shàng hù jù yǐ wù chǎn gāo xià lēi rèn yán shù zhī duō guǎ
由是东南诸州每县三等以上户，俱以物产高下，勒认盐数之多寡。
shàng hù suì xiàn yǒu zhì qiān mín dì sān děng mò hù bù xià sān wǔ shí guàn jí wèi dìng shù shǐ yī shù fàn yì yǐ zú suì é
上户岁限有至千缗，第三等末户不下三五十贯，籍为定数，使依数贩易，以足岁额；
shāo huò qiān qī biān tà suí zhī
稍或愆期，鞭挞随之。
yī xiàn suì é yǒu sān wǔ wàn mín jīn yòng wèi cháng é shí wéi hài zhī dà zhě
一县岁额有三五万缗，今用为常额，实为害之大者。
yòu yán
又言：
cháo tíng zì xī jǐn sān lù zhī bèi liáng chǔ fēng yì qí shù fēi tā wéi chāo fǎ liú tōng shàng xià jiāo xìn
"朝廷自昔谨三路之备，粮储丰溢，其术非他，惟钞法流通，上下交信。
dōng nán mò yán qián wèi hé běi zhī bèi dōng běi yán wèi hé dōng zhī bèi jiě de yán wèi shǎn xī zhī bèi qí qián bìng jī yú jīng shī suí suǒ jī duō guǎ gěi chāo yú sān lù
东南末盐钱为河北之备，东北盐为河东之备，解地盐为陕西之备，其钱并积于京师，随所积多寡给钞于三路。
rú hé běi liáng cǎo chāo zhì jīng bìng zhī jiàn qián hào fēi chāo fǎ
如河北粮草钞至京，并支见钱，号飞钞法；
hé dōng sān lù zhì jīng bàn zhī jiàn qián bàn zhī yín chóu juàn
河东三路至京，半支见钱，半支银、绸、绢；
shǎn xī xiè yán chāo zé zhī qǐng xiè yán huò yǒu fàn gěi chāo yì yǐ jīng shī qián zhī gěi
陕西解盐钞则支请解盐，或有泛给钞，亦以京师钱支给。
wèi qián jī yú jīng shī chāo xíng yú sān lù zhì zé gěi qián bù fù zhì liú
为钱积于京师，钞行于三路，至则给钱，不复滞留。
dāng shí shāng lǚ jiē yuè zhēng yùn liáng cǎo rù yú biān jùn
当时商旅皆悦，争运粮草，入于边郡。
shāng gǔ jì tōng wù jià yì píng
商贾既通，物价亦平；
guān sī shàng xià wú yǒu èr jià dòu mǐ zhǐ bǎi yú qián shù cǎo bù guò sān shí
官司上下，无有二价，斗米止百余钱，束草不过三十；
biān jìng cāng lǐn suǒ zài yíng mǎn
边境仓廪，所在盈满。
zì chóng níng lái chāo fǎ lǚ gèng rén bù gǎn xìn jīng shī wú jiàn qián zhī jī ér gěi chāo shù bèi yú xī nián
自崇宁来钞法屡更，人不敢信，京师无见钱之积，而给钞数倍于昔年。
chāo zhì jīng shī wú qián kě gěi suì zhì chāo zhí shí bù dé yī
钞至京师，无钱可给，遂至钞直十不得一。
biān jùn wú rén rù zhōng dí mǎi bù fū nǎi yǐ yín juàn jiàn qián pǐn dā wén chāo wèi dí mǎi zhī zhí
边郡无人入中，籴买不敷，乃以银绢、见钱品搭文钞，为籴买之直。
mín jiān zhōng dí bù fù huì suàn chāo zhí wéi jì yín juàn jiàn qián xū zhì gāo tái liáng cǎo zhī jià yǐ jiù xū shù
民间中籴，不复会算钞直，惟计银绢、见钱，须至高抬粮草之价，以就虚数。
zhì shǐ guān jià jǐ bèi yú mín jiān dòu mǐ yǒu zhì sì bǎi shù cǎo bù xià bǎi sān shí yú qián jūn chǔ bù dé bù quē cái yòng bù dé bù kuì
致使官价几倍于民间，斗米有至四百，束草不下百三十余钱，军储不得不阙，财用不得不匮。
rú xiè yán chāo měi zhǐ liù qiān jīn kě zhí sān qiān shāng lǚ fán rù dōng nán mò yán chāo nǎi yǐ jiàn qián sì fēn yán yǐn liù fēn què huò wu wéi de qī shí qiān zhī rù ér dōng nán zhī yán guān zhí bǎi qiān zé yán běn yǐ àn yǒu suǒ sǔn yǐ
如解盐钞每纸六千，今可直三千，商旅凡入东南末盐钞，乃以见钱四分、盐引六分，榷货务惟得七十千之入，而东南支盐，官直百千，则盐本已暗有所损矣。
chén wèi chāo fǎ bù xún fù xī fēng zé wù jià wú yóu kě píng biān chǔ wú yóu kě jī fāng jīn dà jì wú jí yú cǐ
臣谓钞法不循复熙、丰，则物价无由可平，边储无由可积，方今大计，无急于此。
xuē xiàng xī jiǎng jiū yú jiā yòu zhōng xíng zhī wèi jǐ gǔ jià jù sǔn biān bèi yǒu yú dǎi jí xī fēng qí fǎ shǐ bèi
薛向昔讲究于嘉祐中，行之未几，谷价遽损，边备有余，逮及熙、丰，其法始备。
bǐ nián què huò wu bù gù chāo fǎ lǚ biàn yǒu wù biān jì wéi jì tiē nà jiàn qián zhuān mǎi dōng nán yán chāo tú zēng qián shù yǐ yáo mào róng shǎng
比年榷货务不顾钞法屡变，有误边计，惟冀贴纳见钱，专买东南盐钞，图增钱数，以侥冒荣赏。
qián chāo fāng xíng ér hòu chāo yòu fù biàn yì tè lìng xiān cì zhī yán zé qián chāo suì wèi fèi zhǐ wǎng rén ràng lì shāng lǚ yuàn jiē
前钞方行，而后钞又复变易，特令先次支盐，则前钞遂为废纸，罔人攘利，商旅怨嗟。
chén yuàn míng zhào zhí zhèng dà chén jīng zé néng lì tuī míng chāo fǎ wú yǐ jiàn xíng wèi yǒu fáng wú yǐ jì wǎng wèi bù kě fù rú xuē xiàng zhī fǎ jǐ xiào yú xī zhě kě jǔ ér xíng zhī
臣愿明诏执政大臣，精择能吏，推明钞法，无以见行为有妨，无以既往为不可复，如薛向之法己效于昔者，可举而行之。
jīn zhī liàn zhèng shì tōng chāo fǎ bù huàn wú rén
今之练政事、通钞法，不患无人；
zài jīng sān kù zhī jī jiē sì fāng jùn xiàn suǒ rù bù huàn wú bèi
在京三库之积，皆四方郡县所入，不患无备。
rú yǐ sān sì bǎi wàn mín zhuāng liú jīng shī suí shù yǐ gěi chāo yǐn shǐ chāo zhì gěi qián bù fù yāo zǔ shàng xià jiāo xìn zé rén yǐ chāo yǐn wèi qīng jī zhuǎn xiāng mào yì
如以三四百万缗桩留京师，随数以给钞引，使钞至给钱，不复邀阻，上下交信，则人以钞引为轻赍，转相贸易。
huò zhī qǐng duō wéi zhuǎn láng jiù gěi dōng nán mò yán chāo huò dù dié zhī lèi rú dōng nán mò yán chāo huò dù dié chì dié wéi xǔ yǐ chāo yǐn jiù gěi wài yú bìng lìng zài jīng yǐ jiàn qián rù yì zhuāng liú yǐ wéi chāo yǐn zhī zī yì jì zhī de zhě
或支请多，惟转廊就给东南末盐钞或度牒之类，如东南末盐钞或度牒敕牒唯许以钞引就给外，余并令在京以见钱入易，桩留以为钞引之资，亦计之得者。
ruò jiù chū wén chāo yì dāng tǐ jiū lì fǎ liàng wèi fēn shù zhī yán cháng zhī
若旧出文钞，亦当体究立法，量为分数，支盐偿之。
zì xī lì fǎ zhī nán fēi tè zào shǐ xiū fù jì fèi yì wèi fēi yì
自昔立法之难，非特造始，修复既废，亦为非易。
yù xìng jīng jiǔ zhī lì zé mù qián wēi hài yi yì kě lüè wéi xiáng zhuó kě fǒu shī xíng zhī
欲兴经久之利，则目前微害，宜亦可略，惟详酌可否施行之。
wèi jǐ zhāng shāng yīng wèi xiāng nǎi yì biàn tōng sǔn yì fù xī fēng zhī jiù lìng nèi fǔ qián bié zhuāng yī qiān wǔ bǎi wàn mín yú xī yí yòng yǐ gé qián chāo wù sān děng piān zhòng zhī bì
未几，张商英为相，乃议变通损益，复熙、丰之旧，令内府钱别桩一千五百万缗，余悉移用，以革钱、钞、物三等偏重之弊。
shǎn xī gěi chāo wǔ bǎi wàn mín jiāng huái fā yùn sī gěi jiàn qián wén jù huò jié duì shàng gòng qián sān bǎi wàn mín
陕西给钞五百万缗，江、淮发运司给见钱文据或截兑上供钱三百万缗。
yǐ zuǒ sī yuán wài láng zhāng chá cuò zhì dōng nán yán shì tí jǔ jiāng xī cháng píng zhāng gēn guǎn gàn yùn huái yán yú jiāng xī ba tí jǔ yán xiāng zhū lù yán shì gè guī tí xíng sī
以左司员外郎张察措置东南盐事，提举江西常平张根管干运淮盐于江西，罢提举盐香，诸路盐事各归提刑司。
yì dìng wǔ děng jiù chāo shāng lǚ yǐ huàn qǐng xīn chāo jí jiàn qián chāo bú duì dài tīng xiān gěi dōng nán mò yán zhū lù huò yì
议定五等旧钞，商旅已换请新钞及见钱钞不对带，听先给东南末盐诸路货易。
réng xià huái zhè yán chǎng yǐ yán shí fēn lǜ zhī zhuāng liú wǔ fēn yǐ dài zhī fā guān gāng bèi sān lù shāng lǚ zhuǎn láng suàn qǐng yú wǔ fēn yǐ dài suàn qǐng xīn chāo jí jiàn qián chāo yǔ bù dài jiù chāo dāng xiān gěi zhě
仍下淮、浙盐场，以盐十分率之，桩留五分，以待支发官纲，备三路商旅转廊算请，余五分以待算请新钞及见钱钞与不带旧钞当先给者。
yú shì tuī xíng jiù fǎ yǐ shāng lǚ wǔ sè jiù chāo ruò yòng huàn qǐng xīn chāo duì dài fāng xǔ zhī yán lǜ cì hou suì yuè yù gěi wú yóu nǎi lì zēng nà zhī fǎ
于是推行旧法，以商旅五色旧钞，若用换请新钞对带，方许支盐，虑伺候岁月，欲给无由，乃立增纳之法。
tiē sān chāo xǔ yú què huò wu gèng tiē jiàn mín qī fēn tiē sì chāo gèng tiē liù fēn tiē wǔ dāng shí chāo tiē qī fēn hé běi jiàn qián wén jù tiē wǔ fēn suàn qǐng
贴三钞许于榷货务更贴见缗七分，贴四钞更贴六分，贴五、当十钞贴七分，河北见钱文据贴五分算请。
yǒu sī yì sān lù chāo fǎ rú xī fēng jiù fǎ quán yǎng dōng nán mò yán wèi běn ruò xǔ jiāng jiù chāo tiē nà suàn qǐng zhèng yǔ tuī xíng sān lù xī fēng chāo fǎ xiāng lì
有司议，三路钞法如熙、丰旧法，全仰东南末盐为本，若许将旧钞贴纳算请，正与推行三路熙、丰钞法相戾；
jí bù lìng tiē nà suàn hái yòu chāo wú suǒ guī
即不令贴纳算还，又钞无所归。
yì jiāng hé běi jiàn qián wén jù jiǎn zēng nà èr fēn yú gè jiǎn èr fēn yǐ gào chì jiǎn dù dié xiāng yào zá wù dōng nán yán suàn qǐng gěi cháng
议将河北见钱文据减增纳二分，余各减二分，以告敕、减度牒、香药、杂物、东南盐算请给偿。
dì zhào dōng nán liù lù yuán fēng nián é mài yán qián yǐ mín jì zhī zhū lù gè bù xià shù shí wàn
帝诏："东南六路元丰年额卖盐钱，以缗计之，诸路各不下数十万。
zì xíng chāo yán cáo jì jiǒng kuì yǐ jiāng xī yán zhī hé yù mǎi qiàn mín jià bù shǎo hé yǐ fù rén mín ài wù zhī yì
自行钞盐，漕计窘匮，以江西言之，和、豫买欠民价不少，何以副仁民爱物之意？
lìng dōng nán zhū lù zhuǎn yùn sī xié lì cuò zhì bān yùn
"令东南诸路转运司协力措置般运。
zhèng hé yuán nián zhào shāng lǚ yuàn yī xī fēng fǎ zhuǎn láng zhě xǔ xiān cì yòng sān lù xīn chāo suàn qǐng wǎng tā suǒ dìng jià gěi mài
政和元年，诏商旅愿依熙、丰法转廊者，许先次用三路新钞算请，往他所定价给卖。
yōu cún liǎng zhè tíng hù é wài zhōng yán jīn zēng jià sān fēn
优存两浙亭户额外中盐，斤增价三分。
yǐ ér zhāng chá jūn dìng yán jià shì shào shèng jīn zēng èr qián zhào cóng qí shuō réng jīn zēng yī qián
已而张察均定盐价，视绍圣斤增二钱，诏从其说，仍斤增一钱。
yì zhě wèi yì shí yán shāng yú què huò wu rù nà zhuǎn láng wéi shì dōng nán zhū jùn jī yán duō guǎ yán duō zé qǐng chāo zhě zhòng suǒ rù yì bèi qí quē yán de kè bù kěn zhù
议者谓："异时盐商于榷货务入纳转廊，惟视东南诸郡积盐多寡，盐多则请钞者众，所入亦倍，其阙盐地，客不肯住。
zài yuán fēng shí yuǎn dì xū yù bèi èr nián huò sān nián cì yuǎn yī nián zhì èr nián zuì jìn yì bàn nián jí yī nián wèi zhī zhǔn bèi yán ér hòu chāo fǎ nǎi tōng
在元丰时远地须豫备二年或三年，次远一年至二年，最近亦半年及一年，谓之准备盐，而后钞法乃通。
shào shèng jiān zūn yòng jiù zhì guǎng yǒu zhǔn bèi gù jūn jià zhī hòu kè lì zēng bèi
绍圣间遵用旧制，广有准备，故均价之后，课利增倍。
wèi yi yán zé zhuǎn yùn sī bān yùn zhǔn bèi yán wài gèng jí yuán fēng zhǔn bèi zhī shù zé chāo fǎ shǐ tōng kè lì qiě xiàn
谓宜严责转运司般运准备盐外，更及元丰准备之数，则钞法始通，课利且羡。
tíng hù jiān yán guān wèi mǎi nà bǐ jiù jì zēng yǐ zhǐ yòng yuán fēng jiù jià zì kě kuàng yòng xīn jià ér yǒu běn qián fù jiā jiè dài hé lǜ bù zēng
亭户煎盐官为买纳，比旧既增矣，止用元丰旧价自可，况用新价，而有本钱，复加借贷，何虑不增？
ruò jīn gèng zēng yī qián xū fèi yì dà
若斤更增一钱，虚费亦大。
zhào shī xíng zhī
"诏施行之。
liù lù tōng zhì tí jǔ yán shì guān zhì sī yú yáng zhōu wèi jǐ ba
六路通置提举盐事官，置司于扬州，未几罢。
yì zhě fù wèi kè rén zài jīng què huò wu mǎi dōng nán mò yán zhě qí fǎ yǒu èr yī yuē jiàn qián rù nà èr yuē chāo miàn zhuǎn láng
议者复谓："客人在京榷货务买东南末盐者，其法有二：一曰见钱入纳，二曰钞面转廊。
jīn jì xǔ sān lù wén chāo dé yǐ zhuǎn láng ruò gèng xún jiù zhì xǔ yǐ jiàn qián rù nà zé kè lǚ zhī qián dāng rù yú què huò ér bù rù yú jiān bìng jiàn qián liú yú jīng shī kè lǚ zǒu yú dōng nán
今既许三路文钞得以转廊，若更循旧制，许以见钱入纳，则客旅之钱，当入于榷货，而不入于兼并，见钱留于京师，客旅走于东南。
zhào cǎi yòng yān
"诏采用焉。
yòu yǒu wèi jiù fǎ tīng yǐ wù huò jí guān qián chāo yǐn dǐ dàng suǒ yǐ fú chí chāo jià bù dà jiǎn sǔn zuó jìn zhī fēi shì
又有谓："旧法听以物货及官钱钞引抵当，所以扶持钞价，不大减损，昨禁之非是。
qí jiù zhuǎn láng yán chāo fàn zhì dōng nán zhuǎn yùn sī nǎi zhuān yǐ jiàn qián wèi wu zhì duō yōng è
其旧转廊盐钞，贩至东南，转运司乃专以见钱为务，致多壅阏。
yú shì fù chāo yǐn dǐ dàng yī rú qí jiù
"于是复钞引抵当，一如其旧。
mò yán yǐ shí fēn lǜ zhī xiàn yǐ bā fēn gěi mò chāo èr fēn xǔ zhōu jiàn mín hòu yòu zēng jiàn mín wèi sān fēn
末盐以十分率之，限以八分给末钞，二分许鬻见缗，后又增见缗为三分。
èr nián jiāng níng fǔ guǎng dé jūn tài píng zhōu jīn gèng zēng qián èr xuān xī ráo xìn zhōu jīn zēng qián sān chí jiāng zhōu nán kāng jūn jīn zēng qián sì gè yǐ qù chǎn yán de yuǎn jìn wèi chà
二年，江宁府、广德军、太平州斤更增钱二，宣、歙、饶、信州斤增钱三，池江州、南康军斤增钱四，各以去产盐地远近为差。
shì suì cài jīng fù yòng shì dà biàn yán fǎ
是岁，蔡京复用事，大变盐法。
wǔ yuè bà guān bān mài lìng shāng lǚ fù chǎng qǐng fàn yǐ bān yán bìng fēng zhuāng
五月，罢官般卖，令商旅赴场请贩，已般盐并封桩。
shāng lǚ fù què huò wu suàn qǐng xiān zhì zhě zēng zhī yán yǐ shì quàn
商旅赴榷货务算请，先至者增支盐以示劝。
qián zhuǎn láng yǐ suàn chāo wèi zhī zhě lǜ bǎi mín bié shū jiàn mín sān fēn réng yòng xīn chāo dài gěi jiù chāo sān fēn
前转廊已算钞未支者，率百缗别输见缗三分，仍用新钞带给旧钞三分；
yǐ suàn zhī zhě suǒ zài chāo shù bié shū dài mài rú shàng fǎ
已算支者，所在抄数别输带卖如上法。
qí suàn qǐng xī yòng jiàn mín ér gěi yán lún cì yǐ quán yòng jiàn mín bù dài jiù yán zhě wéi shàng dài jiù yán zhě cì zhī dài jiù chāo zhě yòu cì zhī
其算请悉用见缗，而给盐伦次，以全用见缗不带旧盐者为上，带旧盐者次之，带旧钞者又次之。
sān lù dí mǎi wén chāo suàn gěi qī fēn dōng nán mò yán zhě tīng duì jiàn mín zhī suàn èr fēn dōng běi yán yì rú zhī
三路籴买文钞，算给七分东南末盐者，听对见缗支算二分，东北盐亦如之。
zì yú wén chāo wú dé yī lì duì suàn
自余文钞，毋得一例对算。
fù zhì zhū lù tí jǔ guān
复置诸路提举官。
yú shì zhào shū bāo měi jīng gōng rán shāng lǚ zhōng yǐ fǎ lìng bù xìn wèi yí suàn qǐng zhě shǎo nǎi shēn shàn yáo zhī lìng zēng shǎng qián wǔ bǎi mín
于是诏书褒美京功，然商旅终以法令不信为疑，算请者少，乃申扇摇之令，增赏钱五百缗。
sān nián yǐ shāng rén chéng qián xiān jí zhū zhōu tóu gōu nǎi qǐng yán yú chǎng liú zhì ba zhī
三年，以商人承前先即诸州投勾，乃请盐于场，留滞，罢之。
ruò qǐng yán dà dài jīn zhòng zhě guān wèi chèng yàn nǎi shū qián gěi chāo
若请盐大带斤重者，官为秤验，乃输钱给钞。
shí fǎ jì lǚ biàn cài jīng gèng yù qiǎo lóng shāng gǔ zhī lì nǎi yì cuò zhì shí liù tiáo cái dìng mǎi guān yán jià náng yǐ sān bǎi jīn jià yǐ shí qiān qí zhōu zhě tīng zēng sǔn suí shí jiù jiā ráo jiǎo hào bìng ba
时法既屡变，蔡京更欲巧笼商贾之利，乃议措置十六条，裁定买官盐价，囊以三百斤，价以十千，其鬻者听增损随时，旧加饶脚耗并罢。
kè yán jiù zhǐ chuán zhù gǎi yī dōng běi yán yòng náng guān dài zhōu zhī shū yìn jí sī zào tiē bǔ bìng rú chá lóng bù fǎ réng jìn zài yòng
客盐旧止船贮，改依东北盐用囊，官袋鬻之，书印及私造贴补，并如茶笼篰法，仍禁再用。
shòu yán zhī yán guān sī xī ér èr zhī shòu yú chǎng zhě guǎn chèng pán náng fēng nà yú cāng zhě guǎn chá shì yǐn jù hé tóng hào bù
受盐、支盐官司，析而二之，受于场者管秤盘囊封，纳于仓者管察视引据、合同号簿。
náng èr shí zé yǐ yī zhé yàn hé tóng dì dié gěi shāng rén wài dōng nán mò yán zhū chǎng réng gěi chāo yǐn hào bù
囊二十，则以一折验合同递牒给商人外，东南末盐诸场，仍给钞引号簿；
yǒu yù gǎi zhǐ bié chǎng zhě bìng pī xiāo hào bù jí chāo yǐn réng yòng hé tóng dì dié bào suǒ zhǐ chù gěi suí yán yǐn
有欲改指别场者，并批销号簿及钞引，仍用合同递牒报所指处给随盐引；
jí yǐ zhī yán guān suǒ zhǐ chù jí jì
即已支盐，关所指处籍记。
zhōng lù gǎi zhǐ zhě fǎng cǐ
中路改指者仿此。
qí yǐn jiǎo nà xiàn yǐ yī nián yǒu gù zhǎn wú de yú bàn nián
其引缴纳，限以一年，有故展毋得逾半年；
xiàn jìng yán wèi quán shòu zhě huǐ yǐn yǐ jiàn yán jí yú guān zhǐ tīng zhōu qí chù wú de fān gǎi
限竟，盐未全售者毁引，以见盐籍于官，止听鬻其处，毋得翻改。
dà dǐ jiē shì chá fǎ ér duō wèi jié mù qī duó mín lì gù yǐ miǎn jiū dào fàn sī jiān dà dài jīn zhòng wèi míng ér zhuān yòng duì dài zhī fǎ
大抵皆视茶法而多为节目，欺夺民利，故以免究盗贩、私煎、大带斤重为名，而专用对带之法。
kè fù chāo qǐng yán wǎng wǎng ě bù jí bì bì duì yuán shù zài mǎi xīn chāo fāng tīng dài gěi jiù chāo zhī bàn
客负钞请盐，往往厄不即畀，必对元数再买新钞，方听带给旧钞之半。
lǜ lìng zhī bù xíng yě yán bì miǎn zhī jìn shēn jǔ huài zhī zhì zhòng shàn yáo zhī fǎ jì zhé bǐ jiào wu jùn dū zé yǐ qǔ bàn
虑令之不行也，严避免之禁，申沮坏之制，重扇摇之法，季辄比较，务峻督责以取办。
sì nián yǐ yuǎn de shāng fàn zhě xī yán cāng yǐ de yuǎn jìn wèi xù xiān gěi yuǎn zhě
四年，以远地商贩者稀，盐仓以地远近为叙，先给远者。
jì lìng dā dài zhèng yán qī yī yuè bù mǎi xīn chāo méi guān ér shèng yán jí méi nà
继令搭带正盐，期一月不买新钞，没官，而剩盐即没纳。
wǔ nián wěi zào yǐn zhě bìng yī chuān qián yǐn dìng zuì
五年，伪造引者并依川钱引定罪。
liù nián yǐ chǎn yán zhōu jūn dà shāng fú kěn zhǐ liú qí yòng xiǎo dài zhù mài zhě tīng shū qián èr shí gěi chāo wú de zhé chū zhōu jiè
六年，以产盐州军大商弗肯止留，其用小袋住卖者听输钱二十给钞，毋得辄出州界。
xuān hé èr nián zhào liù lù fēng zhuāng jiù yán shù shū yì wàn qí tīng shāng lǚ bān fàn yǔ huái zhè yán cāng jí jīn yán chāo duì suàn
宣和二年，诏六路封桩旧盐数输亿万，其听商旅般贩，与淮、浙盐仓即今盐钞对算。
sì nián què huò wu jiàn yì gǔ yǒu dòu mǐ jīn yán zhī shuō xī fēng yǐ qián mǐ shí bù guò liù qī bǎi shí yán jià jīn wèi qián liù qī shí
四年，榷货务建议："古有斗米斤盐之说，熙、丰以前，米石不过六七百，时盐价斤为钱六七十；
jīn mǐ jià shí liǎng qiān wǔ bǎi zhì sān qiān ér yán réng jiù liù shí
今米价石两千五百至三千，而盐仍旧六十。
chóng níng huì dìng yán jià mǎi yán zhé suàn zhuó yǐ zhōng jià jīn wèi qián sì shí jīn yī jīn sān shí qī qián kuī gōng shāo duō
崇宁会定盐价，买盐折算，酌以中价，斤为钱四十，今一斤三十七钱，亏公稍多。
yù náng zēng wèi shí sān qiān rù nà ér tíng hù suǒ shū bìng zēng jià zhù kè zì shàn dào fàn shuāi zhǐ
欲囊增为十三千入纳，而亭户所输并增价，庶克自赡，盗贩衰止。
yú shì jiù yán jǐn jìn zhù mài ér jí jì tiē shū dài mài zhī lìng fù yòng yān
"于是旧盐尽禁住卖，而籍记、贴输、带卖之令复用焉。
chū yán chāo fǎ zhī xíng jī yán yú jiě chí jī qián yú jīng shī què huò wu jī chāo yú shǎn xī yán biān zhū jùn
初，盐钞法之行，积盐于解池，积钱于京师榷货务，积钞于陕西沿边诸郡。
shāng gǔ yǐ wù hú zhì biān rù zhōng qǐng chāo yǐ guī
商贾以物斛至边入中，请钞以归。
wù hú zhì biān yǒu shù bèi zhī xi wéi huàn wú huí huò gù jí lì yú de chāo jìng qǐng yán yú jiě chí ér xiè yán tōng xíng de shén kuān
物斛至边有数倍之息，惟患无回货，故极利于得钞，径请盐于解池，而解盐通行地甚宽；
huò qǐng qián yú jīng shī měi chāo liù qiān èr bǎi dēng shí gěi yǔ dàn shū tóu zi děng qián shù shí ér yǐ
或请钱于京师，每钞六千二百，登时给与，但输头子等钱数十而已。
yǐ cǐ suǒ yóu zhōu xiàn mào yì zhě shén zhòng
以此所由州县，贸易者甚众。
chóng níng jiān cài jīng shǐ biàn fǎ bǐ shāng rén xiān shū qián qǐng chāo fù chǎn yán jùn shòu yán yù náng kuò sì fāng zhī qián jǐn rù zhōng dōu yǐ jìn xiàn yào chǒng chāo fǎ suì fèi shāng gǔ bù tōng biān chǔ shī bèi
崇宁间，蔡京始变法，俾商人先输钱请钞，赴产盐郡授盐，欲囊括四方之钱，尽入中都，以进羡要宠，钞法遂废，商贾不通，边储失备；
dōng nán yán jìn jiā mì fàn fǎ bèi zuì zhě duō
东南盐禁加密，犯法被罪者多。
mín jiān shí yán zá yǐ huī tǔ
民间食盐，杂以灰土。
jiě chí tiān chǎn měi lì nǎi yǔ fèn rǎng jù jī yǐ
解池天产美利，乃与粪壤俱积矣。
dà gài cháng shǐ jiàn xíng zhī fǎ shòu gěi cái tōng zhé fù biàn yì míng duì dài fǎ
大概常使见行之法售给才通，辄复变易，名对带法。
jì nián yòu biàn duì dài wèi xún huán
季年又变对带为循环。
xún huán zhě yǐ mài chāo wèi shòu yán fù gèng chāo
循环者，已卖钞，未授盐，复更钞；
yǐ gèng chāo yán wèi gěi fù tiē shū qián fán sān shū qián shǐ huò yī zhí zhī huò
已更钞，盐未给，复贴输钱，凡三输钱，始获一直之货。
mín wú zī gèng chāo yǐ shū qián xī qián méi shù shí wàn quàn yī xī fèi qì cháo wèi háo shāng xī chái liú gài yǒu fù shuǐ tóu huán ér sǐ zhě
民无赀更钞，已输钱悉干没，数十万券一夕废弃，朝为豪商，夕侪流丐，有赴水投缳而死者。
shí yǒu wèi bó chú zhě běn shěng dà xū cài jīng wěi xìn zhī zhuān zhǔ què huò wu
时有魏伯刍者，本省大胥，蔡京委信之，专主榷货务。
zhèng hé liù nián yán kè tōng jí sì qiān wàn mín guān lì jiē jìn zhì
政和六年，盐课通及四千万缗，官吏皆进秩。
qī nián yòu yǐ kè xiàn dì shǎng
七年，又以课羡第赏。
bó chú nián chú suì qiān jī guān tōng yì dài fū huī yóu gé dài zhì jì ér dǎng fù wáng fǔ jīng è ér chù zhī
伯刍年除岁迁，积官通议大夫、徽猷阁待制，既而党附王黼，京恶而黜之。
bó chú fēi yǒu xīn jì dàn yǔ jiāo yǐn hù guān tōng fán shāng lǚ suàn qǐng lǜ kè liú shí fēn zhī sì yǐ chōng rù nà zhī shù wu rù nà shù duō yǐ mèi rén zhǔ ér zhāng xū zuì
伯刍非有心计，但与交引户关通，凡商旅算请，率克留十分之四以充入纳之数，务入纳数多，以昧人主而张虚最。
chū zhèng hé zài gèng yán fǎ bó chú fāng wèi cài jīng suǒ yǐ xìn jiàn yán cháo tíng suǒ yǐ kāi hé lì bǐng chí zǒu shāng gǔ bù fán hào lìng yì wàn zhī qián fú còu ér zhì
初，政和再更盐法，伯刍方为蔡京所倚信，建言："朝廷所以开阖利柄，驰走商贾，不烦号令，亿万之钱辐凑而至。
yù fǔ bān suǒ bǎi sī zhī fèi suì yòng zhī wài pèi rán yǒu yú zé què yán zhī rù kě wèi hòu yǐ
御府颁索，百司支费，岁用之外沛然有余，则榷盐之入可谓厚矣。
qǐng nián yán fǎ wèi yǒu yí dìng zhī zhì suí shí biàn gé yǐ biàn gōng sī fáng xián wèi dìng jiān bì bǎi chū
顷年，盐法未有一定之制，随时变革以便公私，防闲未定，奸弊百出。
zì zhèng hé lì fǎ zhī hòu dùn jué bì yuán gōng sī jiān lì
自政和立法之后，顿绝弊源，公私兼利。
yì shí yī rì suǒ shōu bù guò èr wàn mín zé yǐ chà qí tài duō jīn rì zhī nà nǎi cháng jí sì wǔ wàn guàn
异时一日所收不过二万缗，则已诧其太多，今日之纳乃常及四五万贯。
yǐ suì jì zhī yǒu yī jùn ér kè chāo qián jí wǔ shí yú wàn guàn zhě chù zhōu shì yě
以岁计之，有一郡而客钞钱及五十余万贯者，处州是也；
yǒu yī zhōu cāng ér kè rén qǐng yán jí sì shí wàn dài zhě tài zhōu shì yě
有一州仓而客人请盐及四十万袋者，泰州是也。
xīn fǎ yú jīn cái èr nián ér suǒ shōu yǐ jí sì qiān wàn guàn suī zhuàn jì suǒ zài guàn xiǔ qián liú zhě shí wèi zú wèi jīn rì dào yě
新法于今才二年，而所收已及四千万贯，虽传记所载贯朽钱流者，实未足为今日道也。
fú qǐ yǐ tōng shōu sì qiān wàn guàn zhī shù xuān fù shǐ guǎn yǐ shì fù guó yù mín zhī zhèng
伏乞以通收四千万贯之数，宣付史馆，以示富国裕民之政。
xiǎo rén de shí chěng zhì wú suǒ gù jì suì zhì yú cǐ
"小人得时骋志，无所顾忌，遂至于此。
yú shí yù fǔ yòng dù rì guǎng
于时御府用度日广，
kè rù yù fēng
课入欲丰，
zài shēn suì jiào jì bǐ zhī lìng
再申岁较季比之令，
zài zhí ér zàn qǔ gào
在职而暂取告，
qí yuè rì jiē wú dé jì zhé
其月日皆毋得计折，
hài fǎ zhě bù yǐ guān yīn bìng chǔ jí zuò
害法者不以官荫并处极坐，
wēi zhì yú yán dài xiǎng yán
微至于盐袋鲞盐，
mò bù yǒu jìn
莫不有禁，
zhōu xiàn wéi wu suì zēng kè yǐ bì zuì fǎ
州县惟务岁增课以避罪法，
shàng xià chéng dū jiā lì
上下程督加厉。
qī nián nǎi zhào zuó gǎi yán fǎ lì shǎng zhì zhòng yì pèi zhě duō jì kǒu fū jí yīng hái guǎng shù xià dǎi tuo chù shǐ liáng mín shòu bì bǐ wū chóu tàn
七年，乃诏："昨改盐法，立赏至重，抑配者多，计口敷及婴孩，广数下逮驼畜，使良民受弊，比屋愁叹。
xī cóng chū lìng yǐ lì bǎi xìng
悉从初令，以利百姓。
sān xǐng qí shēn yán jìn zhì gǎi fèng xīn chāo
三省其申严近制，改奉新钞。
rán yǒu sī bù néng chéng shǒu gù bǐ jiào yǐ ba ér fù yòng chāo zhā jì miǎn ér fù xíng yán náng jì zēng ér fù zhǐ yī náng zhī jià cái wèi shí yī qiān jì yòu fù wèi shí sān qiān mín lì yīn yǐ rǎo kuì ér dào zéi zī yān
"然有司不能承守，故比较已罢而复用，抄劄既免而复行，盐囊既增而复止，一囊之价裁为十一千，既又复为十三千，民力因以扰匮，而盗贼滋焉。
jìng kāng yuán nián zhào wèi jiàng xīn chāo qián yǐ gěi jiàn qián gōng jù wén chāo bìng gěi hái shāng gǔ yǐ shì dà xìn
靖康元年，诏未降新钞前已给见钱公据文钞，并给还商贾，以示大信。
shí yán jǐn gěi xīn chāo yì yòng dài mài jiù yán lì xiàn zhī fǎ
时盐尽给新钞，亦用带卖旧盐立限之法。
yán zhě lùn wáng fǔ dāng guó xún yòng cài jīng bì fǎ gǎi háng xīn chāo jiù yán tiē qián duì dài fāng xǔ chū mài chū xiàn liǎng yuè zài xiàn yī yuè
言者论："王黼当国，循用蔡京弊法，改行新钞，旧盐贴钱对带，方许出卖，初限两月，再限一月。
shì shí fǔ fāng yòng shì zhuān wù hài mín bō xià yì shàng gǎi yì chāo fǎ shén yú dào zéi
是时黼方用事，专务害民，剥下益上，改易钞法，甚于盗贼。
rán jīn bù gǎi fù chē zhī zhé yòu cù xiàn zhǐ bàn yuè fǎn bù jí wáng fǔ zhī shí shāng gǔ qǐ de bù yuàn
然今不改覆车之辙，又促限止半月，反不及王黼之时，商贾岂得不怨？
zhào shēn xiàn yān
"诏申限焉。
nán dù huái zhè tíng hù guān gěi běn qián
南渡，淮、浙亭户，官给本钱。
zhū zhōu zhì cāng lìng shāng rén mǎi chāo wǔ shí jīn wèi shí liù shí wèi dài shū chāo qián shí bā qiān
诸州置仓，令商人买钞，五十斤为石，六石为袋，输钞钱十八千。
shào xīng yuán nián zhào lín ān fǔ xiù zhōu tíng hù èr shuì yī huáng yòu fǎ shū yán lì jiān guān bù chá tíng hù sī jiān jí xún bǔ lòu xiè zhī fǎ
绍兴元年，诏临安府，秀州亭户二税，依皇祐法输盐，立监官不察亭户私煎及巡捕漏泄之法。
èr nián jiǔ yuè zhào huái zhè yán lìng shāng rén dài tiē shū tōng huò qián sān qiān yǐ suàn qǐng ér wèi shòu zhě yì rú zhī shí rì bù zì chén rú sī yán lǜ
二年九月，诏淮、浙盐令商人袋贴输通货钱三千，已算请而未售者亦如之，十日不自陈，如私盐律。
shí lǚ yí hào yòng tí xiá zhāng chún yí jùn gèng yán fǎ
时吕颐浩用提辖张纯仪，峻更盐法。
shí yǒu yī yuè zhào huái zhè yán yǐ shí fēn wèi lǜ sì fēn zhī jīn jiàng zhǐ fú yǐ hòu wén chāo sì fēn zhī jiàn yán dù jiāng yǐ hòu wén chāo
十有一月，诏淮、浙盐以十分为率，四分支今降旨符以后文钞，四分支建炎渡江以后文钞。
xiān shì lǚ yí hào yǐ duì dài fǎ bù kě yòng lìng shāng rén tiē shū qián zhì shì fù yǐ fēn shù rú duì dài fǎ yú shì shǐ jiā yán kù yǐ
先是吕颐浩以对带法不可用，令商人贴输钱，至是复以分数如对带法，于是始加严酷矣。
sān nián jiǎn mín jiān cán yán qián
三年，减民间蚕盐钱。
sì nián zhēng yuè zhào huái zhè yán chāo qián měi dài zēng tiē shū qián sān guàn bìng jì gāng shū xíng zài xún mìng guǎng yán yì rú zhī
四年正月，诏淮、浙盐钞钱每袋增贴输钱三贯，并计纲输行在，寻命广盐亦如之。
jiǔ yuè yǐ rù shū chí xì jiǎn suǒ tiān qián
九月，以入输迟细，减所添钱。
rán zì jiàn yán sān nián gǎi chāo fǎ jí jīn suǒ gǎi fán wǔ biàn ér jiàn yán jiù chāo zhī shàng wèi jué nǎi mìng yǐ xiān hòu bìng zhī yān
然自建炎三年改钞法，及今所改，凡五变，而建炎旧钞支尚未绝，乃命以先后并支焉。
xiào zōng qián dào liù nián hù bù shì láng yè héng zòu jīn rì cái fù zhōu hǎi zhī lì jū qí bàn nián lái kè rù bù zēng shāng gǔ bù xíng jiē sī fàn hài zhī yě
孝宗乾道六年，户部侍郎叶衡奏："今日财赋，鬻海之利居其半，年来课入不增，商贾不行，皆私贩害之也。
qiě yǐ huái dōng èr zhè yán chū rù zhī shù yán zhī huái dōng yán zào sì bǎi yī shí èr suǒ suì é yán èr bǎi liù shí bā wàn sān qiān yú shí qù nián liǎng wu chǎng mài huái yán liù shí qī wàn èr qiān sān bǎi yú dài shōu qián èr qiān yī bǎi jiǔ shí liù wàn sān qiān yú guàn
且以淮东、二浙盐出入之数言之，淮东盐灶四百一十二所，岁额盐二百六十八万三千余石，去年两务场卖淮盐六十七万二千三百余袋，收钱二千一百九十六万三千余贯；
èr zhè kè é yī bǎi jiǔ shí qī wàn yú shí qù nián liǎng wu chǎng mài zhè yán èr shí wàn èr qiān yú dài shōu qián wǔ bǎi yī wàn èr qiān yú guàn ér yán zào nǎi jì èr qiān sì bǎi yú suǒ
二浙课额一百九十七万余石，去年两务场卖浙盐二十万二千余袋，收钱五百一万二千余贯，而盐灶乃计二千四百余所。
yǐ yán é lùn zhī huái dōng zhī shù duō yú èr zhè wǔ zhī yī yǐ qù suì mài yán qián shù lùn zhī huái dōng duō yú èr zhè sān zhī èr jí yǐ zào zhī duō guǎ lùn zhī liǎng zhè fǎn duō huái dōng sì zhī sān gài èr zhè wú fēi sī fàn gù yě
以盐额论之，淮东之数多于二浙五之一，以去岁卖盐钱数论之，淮东多于二浙三之二，及以灶之多寡论之，两浙反多淮东四之三，盖二浙无非私贩故也。
yù wàng qiǎn guān fēn lù cuò zhì
欲望遣官分路措置。
chún xī bā nián zhào zhù mài dài mài jī yán yǐ cháo tíng tú yǒu dài mài zhī míng zǒng suǒ wèi miǎn yǒu jiè bō zhī bì gù yě
淳熙八年，诏住卖带卖积盐，以朝廷徒有带卖之名，总所未免有借拨之弊故也。
shí nián xiān shì hú běi yán shāng wú chuán yán guó jiā zhōu hǎi zhī lì yǐ sān fēn wèi lǜ huái dōng jū qí èr
十年，先是湖北盐商吴传言："国家鬻海之利，以三分为率，淮东居其二。
tōng tài chu lì mǎi yán chǎng shí liù cuī jiān chǎng shí èr zào sì bǎi shí èr
通、泰、楚隶买盐场十六，催煎场十二，灶四百十二。
shào xīng chū zào jiān yán duō zhǐ shí yī chóu chóu wèi yán yī bǎi jīn
绍兴初，灶煎盐多止十一筹，筹为盐一百斤。
chún xī chū tíng hù de cháng shì lǔ shuǐ zhī fǎ zào jiān zhì èr shí wǔ chóu zhì sān shí chóu zēng jiù é zhī bàn
淳熙初，亭户得尝试卤水之法，灶煎至二十五筹至三十筹，增旧额之半。
yuán cǐ yán chǎng mǎi tíng hù yán chóu zēng chēng yán èr shí jīn zhì sān shí jīn wèi fú yán
缘此，盐场买亭户盐，筹增称盐二十斤至三十斤为浮盐。
rì mǎi yán yī wàn yú chóu qí fú yán zhǐ yǐ èr shí jīn wèi zé yǒu èr shí wàn jīn wèi èr qiān chóu chóu wèi qián yī guàn bā bǎi sān shí wén nèi chú chuán jiǎo qián èr bǎi wén yǒu yī guàn liù bǎi sān shí wén
日买盐一万余筹，其浮盐止以二十斤为则，有二十万斤，为二千筹，筹为钱一贯八百三十文，内除船脚钱二百文，有一贯六百三十文。
qí yán bìng zài zhōng rù guān wèi chāo qián sì bǎi wǔ shí yī wàn qī qiān wǔ bǎi yú mín
其盐并再中入官，为钞钱四百五十一万七千五百余缗。
yòu gāng qǔ yán yī dài bìng zhū kē míng děng jí mài yòu duō chēng jīn liǎng tíng hù jī hán bù miǎn sī mài
又纲取盐一代并诸窠名等，及卖又多称斤两，亭户饥寒，不免私卖。
ruò cháo tíng yán jiū hái qí běn qián ér hòu kě yǐ jǐn gé sī mài zhī bì
若朝廷严究，还其本钱，而后可以尽革私卖之弊。
zhì shì zhào hái tōng tài děng zhōu zhū yán chǎng qiàn tíng hù yán běn qián yī bǎi yī shí wàn guàn
"至是，诏还通、泰等州诸盐场欠亭户盐本钱一百一十万贯。
níng zōng qìng yuán chū zhào ba xún huán yán chāo gǎi zēng shèng chāo míng wéi zhèng zhī wén chāo gěi suàn yǔ yǐ tóu cāng zhě tōng lǐ xiān hòu zhī sàn
宁宗庆元初，诏罢循环盐钞，改增剩钞名为正支文钞给算，与已投仓者通理先后支散。
yǐ huái dōng tí jǔ chén sǔn zhī yán xún huán chāo duō bì gù yǒu shì mìng
以淮东提举陈损之言循环钞多弊，故有是命。
yú shì fù shāng jù jiǎ yǒu yuàn wèi pín mín zhě yǐ
于是富商巨贾有愿为贫民者矣。
kāi xǐ èr nián zhào zì jīn xīn chāo yī dài dā zhī jiù chāo yī dài
开禧二年，诏自今新钞一袋，搭支旧钞一袋；
rú xīn chāo duō yú jiù chāo huò yuàn quán yǐ xīn chāo zhī yán jí wú jiù chāo ér yuàn quán mǎi xīn chāo zhě tīng yǐ xīn chāo lǐ zī cì
如新钞多于旧钞，或愿全以新钞支盐，及无旧钞而愿全买新钞者听，以新钞理资次。
jiā dìng èr nián zhào huái dōng tiē shū yán qián miǎn èr fēn jiāo zǐ zhǐ yòng qián huì zhōng bàn
嘉定二年，诏淮东贴输盐钱免二分交子，止用钱会中半。
sān nián zhào tíng chāo yǐn zhī jiā zēng zhǎng jiù chāo jià zhí dài mài guān huì bǎi guàn yǐ shàng
三年诏："停钞引之家，增长旧钞价直，袋卖官会百贯以上。
zì jīn lìng dào rì yán chāo guān qián dài zēng shōu huì zǐ èr shí guàn sān wù chǎng zhū yìn yú chāo miàn zuò mǒu nián mǒu yuè xīn chāo sì tōng mài jí yī bǎi wàn dài jí miǎn zēng shōu
自今令到日，盐钞官钱袋增收会子二十贯，三务场朱印于钞面，作"某年某月新钞"，俟通卖及一百万袋，即免增收。
qí rì qián yǐ wèi zhī yán chāo bìng wèi jiù chāo qī yǐ yī nián chí fù cāng chǎng zhī yán dài tiē shū guān huì yī shí guàn chū xiàn gèng bù xíng yòng
其日前已未支盐钞并为旧钞，期以一年持赴仓场支盐，袋贴输官会一十贯，出限更不行用。
cǐ huái zhè yán zhī dà lüè yě
"此淮、浙盐之大略也。
táng qián yuán chū dì wǔ qí wèi yán tiě shǐ biàn yán fǎ liú yàn dài zhī
唐乾元初，第五琦为盐铁使，变盐法，刘晏代之；
dāng shí jǔ tiān xià yán lì suì cái sì shí wàn mín
当时举天下盐利，岁才四十万缗。
zhì dà lì zēng zhì liù bǎi yú wàn mín
至大历，增至六百余万缗。
tiān xià zhī fù yán lì jū bàn
天下之赋，盐利居半。
yuán yòu jiān huái yán yǔ jiě chí děng suì sì bǎi wàn mín
元祐间，淮盐与解池等岁四百万缗。
bǐ táng jǔ tiān xià zhī fù yǐ sān fēn zhī èr
比唐举天下之赋已三分之二。
shào xīng mò nián yǐ lái tài zhōu hǎi níng yī jiān zhī jiān sān shí yú wàn xí wèi qián liù qī bǎi wàn mín zé shì yī zhōu zhī shù guò táng jǔ tiān xià zhī shù yǐ
绍兴末年以来，泰州海宁一监，支监三十余万席，为钱六七百万缗，则是一州之数，过唐举天下之数矣。
bǎo qìng èr nián jiān chá yù shǐ zhào zhì dào yán fu chǎn yán gù jiè yú yán hù zhōu yán shí lài yú yán shāng gù yán hù suǒ dāng cún xù yán shāng suǒ dāng yōu rùn
宝庆二年，监察御史赵至道言："夫产盐固藉于盐户，鬻盐实赖于盐商，故盐户所当存恤，盐商所当优润。
qìng yuán zhī chū suì wèi qián jiǔ bǎi jiǔ shí wàn bā qiān yǒu qí bǎo qìng yuán nián zhǐ qī bǎi sì shí jiǔ wàn jiǔ qiān yǒu qí nǎi zhī yán kè zhī kuī shí yán shāng zhī wú suǒ yíng lì
庆元之初，岁为钱九百九十万八千有奇，宝庆元年，止七百四十九万九千有奇，乃知盐课之亏，实盐商之无所赢利。
wèi jīn zhī jì mò ruò kuān shāng lǚ jiǎn zhēng shuì shù jī qìng yuán yán kè zhī shèng fù jiàn yú jīn rì yǐ
为今之计，莫若宽商旅，减征税，庶几庆元盐课之盛，复见于今日矣。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
shào dìng yuán nián yǐ shì yù shǐ lǐ zhī xiào yán ba shàng yú yú yáo hǎi tú de chuàng lì yán zào
绍定元年，以侍御史李知孝言，罢上虞、余姚海涂地创立盐灶。
duān píng èr nián dōu shěng yán huái zhè suì é yán jiǔ shí qī wàn sì qiān yú dài jìn èr sān nián jī kuī yī bǎi yú wàn dài mín shí guì yán gōng sī jù bìng
端平二年，都省言："淮、浙岁额盐九十七万四千余袋，近二三年积亏一百余万袋，民食贵盐，公私俱病。
yǒu zhǐ sān lù tí jǔ chá yán sī gè zhì zhǔ guǎn wén zì yī yuán zhuān yǐ xīng fù yán é shōu mǎi sàn yán wèi wu suì zhōng shàng shū shěng kè qí diàn zuì
"有旨，三路提举茶盐司各置主管文字一员，专以兴复盐额、收买散盐为务，岁终尚书省课其殿最。
chún yòu yuán nián chén liáo zòu nán dù lì guó zhuān yǎng yán chāo shào xīng chún xī lǜ xiǎng qí lì
淳祐元年，臣僚奏："南渡立国，专仰盐钞，绍兴、淳熙，率享其利。
jiā dìng yǐ lái èr sān shí nián zhī jiān chāo fǎ huò xíng huò ba ér fú yán zhī shuō láo bù kě pò qí hài yǒu bù kě shèng yán zhě
嘉定以来，二三十年之间，钞法或行或罢，而浮盐之说牢不可破，其害有不可胜言者。
wàng fù yǒu sī jí yì shú wèi kě xíng shú wèi kě ba tiān dì zhī cáng yǔ guān mín gòng zhī qǐ bù shén shèng
望付有司集议，孰为可行，孰为可罢，天地之藏与官民共之，岂不甚盛？
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
wǔ nián shēn yán sī fàn kē zhēng zhī jìn
五年，申严私贩苛征之禁。
bǎo yòu yuán nián
宝祐元年，
dōu shěng yán xíng zài què huò wu dōu chá chǎng shàng běn wu chǎng chún yòu shí èr nián shōu chèn dào chá yán děng qián yī shí yī qiān bā bǎi yī shí wǔ wàn liù qiān bā bǎi sān shí sān guàn yǒu jī
都省言："行在榷货务都茶场上本务场淳祐十二年收趁到茶盐等钱一十一千八百一十五万六千八百三十三贯有奇，
bǐ jīn xīn é sì qiān wàn guàn zēng yí bèi yǐ shàng
比今新额四千万贯增一倍以上，
hé shì chún yòu jiǔ nián shí nián shí yī nián lì bèi cháng zhī
合视淳祐九年、十年、十一年例倍偿之，
yǐ lì qí hòu
以励其后。
yǒu zhǐ yī suǒ shàng tuī shǎng
"有旨依所上推赏。
sì nián wǔ yuè yǐ xíng zài wu chǎng bǐ xīn é zēng jiǔ qiān yī bǎi qī shí sān wàn wǔ qiān jiǔ bǎi yī shí èr guàn yǒu jī běn wù chǎng bìng sān xǐng hù bù dà fǔ sì jiāo yǐn kù fán tōng guǎn sān wù chǎng zhí shì zhī rén shì lì tuī shǎng hòu yǐ wéi cháng
四年五月，以行在务场比新额增九千一百七十三万五千九百一十二贯有奇，本务场并三省、户部、大府寺、交引库，凡通管三务场职事之人，视例推赏，后以为常。
shí yǒu èr yuè diàn zhōng shì yù shǐ zhū yì yán yán jìn zhě kè é dùn kuī rì shèn yī rì
十有二月，殿中侍御史朱熠言："盐近者课额顿亏，日甚一日。
gū yǐ zhēn zhōu fēn sī yán zhī jiàn kuī èr qiān yú wàn jiē yóu tái kǔn jí zhū jūn shuài xīng fàn guī lì zhī yóu
姑以真州分司言之，见亏二千余万，皆由台阃及诸军帅兴贩规利之由。
yú shì fù shēn yán sī fàn zhī jìn
"于是复申严私贩之禁。
wǔ nián zhū yì fù yán yán zhī wèi lì bó yǐ
五年，朱熠复言："盐之为利博矣。
yǐ shǔ guǎng zhè shù lù yán zhī jiē bù jí huái yán é zhī bàn
以蜀、广、浙数路言之，皆不及淮盐额之半。
gài yǐ chì lǔ mí wàng kě yǐ gōng jiān pēng lú wěi fù fán kě yǐ bèi fán liáo
盖以斥卤弥望，可以供煎烹，芦苇阜繁，可以备燔燎。
gù huán hǎi zhī méi yǒu tíng hù yǒu guō hù yǒu zhèng yán yǒu fú yán
故环海之湄，有亭户，有锅户，有正盐，有浮盐。
zhèng yán chū yú tíng hù guī zhī gōng shàng zhě yě
正盐出于亭户，归之公上者也。
fú yán chū yú guō hù zhōu zhī shāng fàn zhě yě zhèng yán jū qí sì fú yán jū qí yī
浮盐出于锅户，鬻之商贩者也，正盐居其四，浮盐居其一。
duān píng zhī chū cháo tíng bù yù shǐ fú yán zhī lì sàn ér guī zhī yú xià yú shì fēn zhì shí jú yǐ shōu mǎi fú yán yǐ suì é jì zhī èr qiān qī bǎi jiǔ shí sān wàn jīn
端平之初，朝廷不欲使浮盐之利散而归之于下，于是分置十局，以收买浮盐，以岁额计之，二千七百九十三万斤。
shí shù nián lái chāo fǎ lǚ gèng gōng sī jù kùn zhēn yáng tōng tài sì zhōu liù shí wǔ wàn dài zhī zhèng yán shì xī yóu bù jí é shàng hé xiá wèi fú yán jì yá
十数年来，钞法屡更，公私俱困，真、扬、通、泰四州六十五万袋之正盐，视昔犹不及额，尚何暇为浮盐计邪？
shì yǐ tān mò wú chǐ zhī shì dà fū zhī cháo tíng zhù mǎi fú yán lóng duàn ér lóng qí lì
是以贪墨无耻之士大夫，知朝廷住买浮盐，龙断而笼其利；
lěi lěi zào hù liè chù shā zhōu rì jiè zhū liǎng zhī yán yǐ yán dàn xī zhī mìng
累累灶户，列处沙洲，日藉铢两之盐，以延旦夕之命；
jīn shāng gǔ jì bù dé sī fàn cháo tíng yòu bù yǔ shōu mǎi zé shì jué qí yī shí zhī yuán yǐ
今商贾既不得私贩，朝廷又不与收买，则是绝其衣食之源矣。
wèi jīn zhī jì mò ruò zūn duān píng zhī jiù shì shōu guō hù zhī fú yán
为今之计，莫若遵端平之旧式，收锅户之浮盐。
suǒ gěi yán běn dāng guò yú zhèng yán zhī jià zé rén jiē yǔ guān wéi shì
所给盐本，当过于正盐之价，则人皆与官为市。
què yǐ cǐ yán shòu yú shàng jiāng suǒ de yán xi jìng shū cháo tíng yī zé kě yǐ jué róng kǔn zhēng lì zhī fēng èr zé kě yǐ xù guō hù pēng jiān zhī lì
却以此盐售于上江，所得盐息，径输朝廷，一则可以绝戎阃争利之风，二则可以续锅户烹煎之利。
yǒu zhǐ cóng zhī
"有旨从之。