bīng sì xiāng bīng yī
◎兵四（乡兵一）
shǎn xī bǎo yì hé běi zhōng shùn hé běi shǎn xī qiǎng rén zhài hù hé běi hé dōng qiáng zhuàng hé dōng shǎn xī gōng jiàn shǒu hé běi děng lù gōng jiàn shè
○陕西保毅河北忠顺河北陕西强人砦户河北河东强壮河东陕西弓箭手河北等路弓箭社
xiāng bīng zhě xuǎn zì hù jí huò tǔ mín yìng mù zài suǒ tuán jié xùn liàn yǐ wéi fáng shǒu zhī bīng yě
乡兵者，选自户籍，或土民应募，在所团结训练，以为防守之兵也。
zhōu guǎng shùn zhōng diǎn qín zhōu shuì hù chōng bǎo yì jūn sòng yīn zhī
周广顺中，点秦州税户充保毅军，宋因之。
zì jiàn lóng sì nián fēn mìng shǐ chén wǎng guān xī dào lìng diào fā xiāng bīng fù qìng zhōu
自建隆四年，分命使臣往关西道，令调发乡兵赴庆州。
xián píng sì nián lìng shǎn xī xì shuì rén hù jiā chū yī dīng hào yuē bǎo yì guān gěi liáng cì shǐ zhī fēn fān shù shǒu
咸平四年，令陕西系税人户家出一丁，号曰保毅，官给粮赐，使之分番戍守。
wǔ nián shǎn xī yuán biān dīng zhuàng chōng bǎo yì zhě zhì liù wàn bā qiān qī bǎi qī shí wǔ rén
五年，陕西缘边丁壮充保毅者至六万八千七百七十五人。
qī yuè yǐ mù bīng lí qù xiāng tǔ yǒu shāng hé qi zhào zhū zhōu diǎn chōng qiáng zhuàng hù zhě shuì fù zhǐ lìng běn zhōu shū nà yǒu sī bù dé zhī yí zhī
七月，以募兵离去乡土，有伤和气，诏诸州点充强壮户者，税赋止令本州输纳，有司不得支移之。
xiān shì hé běi zhōng liè xuān yǒng wú rén chéng tì zhě suī lǎo jí bù dé tíng jí
先是，河北忠烈、宣勇无人承替者，虽老疾不得停籍。
zhì shì zhào zì jīn wěi wú jiā yè dài tì zhě fàng lìng zì biàn
至是，诏自今委无家业代替者，放令自便。
zì shì yǐ zhì tiān xǐ jiān bìng dài guǎng ruì lǎo bìng zhī bīng suī fēi qīn shǔ ér yuàn dài zhě tīng
自是以至天禧间，并、代广锐老病之兵，虽非亲属而愿代者听。
hé běi qiáng zhuàng kǒng duó qí nóng shí zé yǐ shí yuè zhì zhèng yuè xún xiū rì zhào jí ér jiào yuè zhī
河北强壮，恐夺其农时，则以十月至正月旬休日召集而教阅之。
zhōng liè xuān yǒng guǎng ruì zhī guī nóng ér quē yuán zhě bìng zì jīng chà bǔ
忠烈、宣勇、广锐之归农而阙员者，并自京差补；
shù yú hé shàng ér suì yuè jiǔ yuǎn zhě zé tè wèi qiān bǔ
戍于河上而岁月久远者，则特为迁补；
pín dú ér wú lì zhào tì zhě zé lìng zhú chù bǎo míng fàng tíng
贫独而无力召替者，则令逐处保明放停。
dàng shì shí
当是时，
hé běi hé dōng yǒu shén ruì zhōng yǒng qiáng zhuàng
河北、河东有神锐、忠勇、强壮，
hé běi yǒu zhōng shùn qiǎng rén
河北有忠顺、强人，
shǎn xī yǒu bǎo yì zhài hù qiǎng rén qiǎng rén gōng shǒu
陕西有保毅、砦户、强人、强人弓手，
hé dōng shǎn xī yǒu gōng jiàn shǒu
河东、陕西有弓箭手，
hé běi dōng shǎn xī yǒu yì yǒng
河北东、陕西有义勇，
lín zhōu yǒu yì bīng
麟州有义兵，
chuān shǎn yǒu tǔ dīng zhuàng dīng
川陕有土丁、壮丁，
jīng hú nán běi yǒu nǔ shǒu tǔ dīng
荆湖南、北有弩手、土丁，
guǎng nán dōng xi yǒu qiāng shǒu tǔ dīng
广南东、西有枪手、土丁，
yōng zhōu yǒu xī dòng zhuàng dīng tǔ dīng
邕州有溪洞壮丁、土丁，
guǎng nán dōng xi yǒu zhuàng dīng
广南东、西有壮丁。
dāng rén zōng shí shén ruì zhōng yǒng qiáng zhuàng jiǔ fèi zhōng shùn bǎo yì jǐn yǒu cún zhě
当仁宗时，神锐、忠勇、强壮久废，忠顺、保毅仅有存者。
kāng dìng chū zhào hé běi hé dōng tiān jí qiáng zhuàng hé běi fán èr shí jiǔ wàn sān qiān hé dōng shí sì wàn sì qiān jiē yǐ shí xùn liàn
康定初，诏河北、河东添籍强壮，河北凡二十九万三千，河东十四万四千，皆以时训练。
zì xī shī lǚ nǜ zhèng bīng bù zú nǎi jí shǎn xī zhī mín sān dīng xuǎn yī yǐ wéi xiāng gōng shǒu
自西师屡衄，正兵不足，乃籍陕西之民，三丁选一，以为乡弓手。
wèi jǐ cì chōng bǎo jié wèi zhǐ huī yī bǎi bā shí wǔ fēn shù biān zhōu
未几，刺充保捷，为指挥一百八十五，分戍边州。
xī shī ba duō jiǎn fàng yān
西师罢，多拣放焉。
qìng lì èr nián jí hé běi qiáng zhuàng dé èr shí jiǔ wàn wǔ qiān jiǎn shí zhī qī wèi yì yǒng qiě jí mín dīng yǐ bǔ qí bù zú
庆历二年，籍河北强壮，得二十九万五千，拣十之七为义勇，且籍民丁以补其不足。
hé dōng jiǎn jí rú hé běi fǎ
河东拣籍如河北法。
qí hòu yì zhě lùn yì yǒng wèi hé běi fú bīng yǐ shí jiǎng xí wú dài chǔ lǐn de gǔ yù bīng yú nóng zhī yì
其后，议者论"义勇为河北伏兵，以时讲习，无待储廪，得古寓兵于农之意。
xī qí shù yú liè jùn zhǐ yǐ wéi chéng shǒu zhī bèi
惜其束于列郡，止以为城守之备。
chéng néng lìng hé běi xíng jì èr zhōu fēn dōng xī liǎng lù mìng èr jùn shǒu fēn lǐng yǐ shí yuè xí kòu zhì jí liǎng lù yì yǒng xiáng jí fù yuán shǐ qí fù bèi shòu dí zé hé běi sān shí yú suǒ cháng fú ruì bīng yǐ
诚能令河北邢、冀二州分东西两路，命二郡守分领，以时阅习，寇至，即两路义勇翔集赴援，使其腹背受敌，则河北三十余所常伏锐兵矣"。
cháo tíng xià qí yì hé běi shuài chén li zhāo liàng děng yì yuē xī táng zé lù liú hòu li bào zhēn jí hù dīng nán sān xuǎn qí yī nóng xì zé fēn cáo jiǎo shè suì zhōng dū shì yǐ shì shǎng fá sān nián jiē shàn shè jǔ bù nèi dé jìn zú èr wàn
朝廷下其议，河北帅臣李昭亮等议曰："昔唐泽潞留后李抱真籍户丁男，三选其一，农隙则分曹角射，岁终都试，以示赏罚，三年皆善射，举部内得劲卒二万。
jì wú lǐn fèi fǔ kù yì shí nǎi shàn jiǎ bīng wèi zhàn jù suì xióng shì shān dōng
既无廪费，府库益实，乃缮甲兵为战具，遂雄视山东。
shì shí tiān xià chēng zhāo yì bù bīng guān yú zhū jūn cǐ jìn dài zhī xiǎn xiào ér huò wèi mín bīng zhǐ kě chéng shǒu nán bèi zhàn zhèn fēi tōng lùn yě
是时，天下称昭义步兵冠于诸军，此近代之显效，而或谓民兵只可城守，难备战阵，非通论也。
dàn dāng wú shì shí biàn fēn yì yǒng wèi liǎng lù zhì guān tǒng lǐng yǐ zhāng yòng bīng zhī shì wài shǐ dí rén yí ér shēng móu nèi yì yáo dòng zhòng xīn fēi jì zhī de
但当无事时，便分义勇为两路，置官统领，以张用兵之势，外使敌人疑而生谋，内亦摇动众心，非计之得。
gū lìng zài suǒ diǎn jí xùn liàn sān èr nián jiān wǔ yì shāo jīng jiàn xí xíng zhèn
姑令在所点集训练，三二年间，武艺稍精，渐习行阵。
yù yǒu jǐng de jiāng chén rú bào zhēn zhě tǒng yù zhì qí zhèn duì shì yǐ shǎng fá hé dí bù kě zhàn zāi
遇有警，得将臣如抱真者统驭，制其阵队，示以赏罚，何敌不可战哉？
zhì yú bù fèn bù liè liàng dí yīng jī xì yú lín shí pián yí yì nán yù tú
至于部分布列，量敌应机，系于临时便宜，亦难预图。
kuàng hé běi hé dōng jiē biān zhōu zhī de zì zhì yì yǒng zhōu xiàn yǐ shí àn yuè ěr mù yǐ shú xíng gù wú yí
况河北、河东皆边州之地，自置义勇，州县以时按阅，耳目已熟，行固无疑。
zhào rú suǒ yì
"诏如所议。
zhì píng yuán nián zǎi xiàng hán qí yán gǔ zhě jí mín wèi bīng shù suī duō ér shàn zhì báo
治平元年，宰相韩琦言："古者籍民为兵，数虽多而赡至薄。
táng zhì fǔ bīng zuì wéi jìn zhī hòu fèi bù néng fù
唐置府兵，最为近之，后废不能复。
jīn zhī yì yǒng hé běi jǐ shí wǔ wàn hé dōng jǐ bā wàn yǒng hàn chún shí chū yú tiān xìng ér yǒu wù lì zī chǎn fù mǔ qī zǐ zhī suǒ xì ruò shāo jiā liàn jiǎn yǔ táng fǔ bīng hé yì
今之义勇，河北几十五万，河东几八万，勇悍纯实，出于天性，而有物力资产，父母妻子之所系，若稍加练简，与唐府兵何异？
shǎn xī cháng cì gōng shǒu wèi bǎo jié hé běi hé dōng shǎn xī jiē kòng xī běi shì dāng yī tǐ
陕西尝刺弓手为保捷，河北、河东、陕西，皆控西北，事当一体。
qǐng yú shǎn xī zhū zhōu yì diǎn yì yǒng zhǐ niè shǒu bèi yī shí bù wú xiǎo rǎo zhōng chéng zhǎng lì
请于陕西诸州亦点义勇，止涅手背，一时不无小扰，终成长利。
tiān zǐ nà qí yán nǎi qiǎn jí shǎn xī yì yǒng de shí sān wàn bā qiān sì bǎi liù shí wǔ rén
"天子纳其言，乃遣籍陕西义勇，得十三万八千四百六十五人。
shì shí jiàn guān sī mǎ guāng lèi zòu wèi shǎn xī qǐng cháng jí xiāng gōng shǒu shǐ yù yǐ bù qù xiāng lǐ
是时，谏官司马光累奏，谓："陕西顷尝籍乡弓手，始谕以不去乡里。
jì ér niè wèi bǎo jié zhèng bīng qiǎn shù biān zhōu qí hòu bù kě yòng suì tài wèi mín tú shǐ yí lù sāo rán ér yú guó wú bǔ
既而涅为保捷正兵，遣戍边州，其后不可用，遂汰为民，徒使一路骚然，而于国无补。
qiě zǔ zōng píng yī hǎi nèi hé cháng yǒu yì yǒng zāi
且祖宗平一海内，曷尝有义勇哉？
zì zhào yuán hào fǎn zhū jiāng fù shī xiāng jì zhōng bù néng chū yī lǚ zhī zhòng shè qū tuō zhī de
自赵元昊反，诸将覆师相继，终不能出一旅之众，涉区脱之地。
dàng shì shí sān lù xiāng bīng shù shí wàn hé cháng dé yī rén zhī lì
当是时，三路乡兵数十万，何尝得一人之力？
yì zhě bì yuē hé běi hé dōng bù yòng yī lǐn dé shèng bīng shù shí wàn yuè jiào jīng shú jiē kě yǐ zhàn
议者必曰：'河北、河东不用衣廪，得胜兵数十万，阅教精熟，皆可以战；
yòu bīng chū mín jiān hé yú gǔ zhì
又兵出民间，合于古制。
chén wèi bù rán
'臣谓不然。
bǐ shù shí wàn zhě xū shù yě
彼数十万者，虚数也；
yuè jiào jīng shú zhě wài mào yě
阅教精熟者，外貌也；
bīng chū mín jiān zhě míng yǔ gǔ tóng ér shí yì
兵出民间者，名与古同而实异。
gài zhōu xiàn chéng cháo tíng zhī yì zhǐ qiú shù duō
盖州县承朝廷之意，止求数多。
yuè jiào zhī rì guān zhě dàn jiàn qí qí hào xiān míng zhēng gǔ bèi jù háng liè yǒu xù jìn tuì yǒu jié mò bù yǐ wéi zhēn kě yǐ zhàn
阅教之日，观者但见其旗号鲜明，钲鼓备具，行列有序，进退有节，莫不以为真可以战。
shū bù zhī bǐ yóu jù xì ruò yù dí zé wǎ jiě xīng sàn bù zhī suǒ zhī yǐ
殊不知彼犹聚戏，若遇敌，则瓦解星散，不知所之矣。
gǔ zhě bīng chū mín jiān gēng sāng suǒ de jiē yǐ yī shí qí jiā gù chǔ zé fù zú chū zé jīng ruì
古者兵出民间，耕桑所得，皆以衣食其家，故处则富足，出则精锐。
jīn jì fù liǎn nóng mín sù bó yǐ gěi zhèng jūn yòu jí qí shēn yǐ wéi bīng shì yī jiā ér gěi èr jiā zhī shì yě
今既赋敛农民粟帛以给正军，又籍其身以为兵，是一家而给二家之事也。
rú cǐ mín zhī cái lì ān dé bù qū
如此，民之财力安得不屈？
chén yú yǐ wéi hé běi hé dōng yǐ cì zhī mín yóu dāng fàng hái kuàng shǎn xī wèi cì zhī mín hu
臣愚以为河北、河东已刺之民，犹当放还，况陕西未刺之民乎？
dì fú tīng
"帝弗听。
yú shì sān lù xiāng bīng wéi yì yǒng wèi zuì shèng
于是三路乡兵，唯义勇为最盛。
xī níng yǐ lái zé yóu zhòng fán bīng bǎo jiá zhī fǎ yú duō chéng jiù zhì
熙宁以来，则尤重蕃兵、保甲之法，余多承旧制。
qián shǐ yán gé bù fù jù shù qǔ qí yǒu sǔn yì zhě zhe yú piān
前史沿革，不复具述，取其有损益者著于篇。
nán dù ér hòu tǔ yǔ suī bù jí qián ér bīng zhì duō réng qí gù fán qí xiāng bīng zhài bīng zhī kě gǎi zhě jiē fù jiàn yān
南渡而后，土宇虽不及前，而兵制多仍其故，凡其乡兵、砦兵之可改者，皆附见焉。
shǎn xī bǎo yì kāi bǎo bā nián fā wèi zhōu píng liáng pān yuán èr xiàn mín zhì chéng huáng yīn lì wèi bǎo yì gōng jiàn shǒu fēn shù zhèn zhài
陕西保毅开宝八年，发渭州平凉、潘原二县民治城隍，因立为保毅弓箭手，分戍镇砦。
néng zì zhì mǎ miǎn yì
能自置马，免役。
táo sǐ yǐ qīn shǔ dài yīn zhōu guǎng shùn jiù zhì yě
逃、死，以亲属代，因周广顺旧制也。
xián píng chū qín zhōu jí biān zhǐ zhì qiān rén fēn fān shǒu shù
咸平初，秦州极边止置千人，分番守戍。
shàng fān rén yuè gěi mǐ liù dòu zhòng dōng cì zhǐ huī shǐ zhì fù dū tóu zǐ líng mián páo shí jiāng yǐ xià zào líng páo
上番人月给米六斗，仲冬，赐指挥使至副都头紫绫绵袍，十将以下皂绫袍。
wǔ nián diǎn shǎn xī yán biān dīng zhuàng chōng bǎo yì fán de liù wàn bā qiān rén
五年，点陕西沿边丁壮充保毅，凡得六万八千人。
gěi zī liáng yǔ zhèng bīng tóng shù biān jùn
给资粮，与正兵同戍边郡。
qìng lì chū zhào xī cì wèi bǎo jié jūn wéi qín zhōu zēng zhì jí sān qiān rén huán qìng bǎo ān yì gè jí zhì
庆历初，诏悉刺为保捷军，唯秦州增置及三千人，环、庆、保安亦各籍置。
shì shí zhū zhōu zǒng liù qiān wǔ bǎi shí bā rén wèi zhǐ huī sān shí yī
是时，诸州总六千五百十八人，为指挥三十一。
huáng yòu wǔ nián jīng yuán dōu zǒng guǎn chéng kān shàng yán shǎn xī bǎo yì jìn suì zhǐ gěi yì zhōu xiàn wú fù zé yǐ wǔ jì
皇祐五年，泾原都总管程戡上言："陕西保毅，近岁止给役州县，无复责以武技。
zì qíng cì wèi bǎo jié ér jiā yóu bù miǎn yú bǎo yì zhī jí huò zhé mài tián chǎn ér de chǎn zhě yǐ fēn shù zhù yì
自黥刺为保捷，而家犹不免于保毅之籍，或折卖田产，而得产者以分数助役。
jīn qín zhōu jǐn sān qiān rén jiǔ fèi nóng yè qǐng bà qiǎn
今秦州仅三千人，久废农业，请罢遣。
zhào zì jīn gǎn sī yì zhě jì yòng zuò zhī
"诏自今敢私役者，计佣坐之。
zhì píng chū zhào zhì bǎo yì tián chéng míng é zhě xī jiǎn cì yǐ wéi yì yǒng
治平初，诏置保毅田承名额者，悉拣刺以为义勇。
xī níng sì nián zhào fèi qí jūn
熙宁四年，诏废其军。
huán qìng zhài hù qiǎng rén gōng shǒu jiǔ nián zhào rú jìn jūn fǎ shàng qí jí lì yú mǎ jūn sī lǐn gěi shì zhōng jìn jūn
环庆砦户、强人弓手，九年，诏如禁军法，上其籍，隶于马军司，廪给视中禁军。
hé běi zhōng shùn zì tài zōng cháo yǐ yíng mò xióng bà zhōu qián níng shùn ān bǎo dìng jūn zhì zhōng shùn fán sān qiān rén fēn fān xún jiǎo lì yán biān zhàn zhào xún jiǎn sī
河北忠顺自太宗朝以瀛、莫、雄、霸州、干宁、顺安、保定军置忠顺，凡三千人，分番巡徼，隶沿边战棹巡检司。
zì shí yuè xī shàng rén gěi liáng èr shēng zhì èr yuè lún bàn yíng nóng
自十月悉上，人给粮二升，至二月轮半营农。
qìng lì qī nián xià sǒng jiàn yì yǔ zhèng bīng cān shù
庆历七年，夏竦建议与正兵参戍。
bā nián yǐ shuǐ lì duō bū wáng zhě quán yì zhèng bīng dài qí quē é
八年，以水沴，多逋亡者，权益正兵代其阙额。
huáng yòu sì nián quán fàng yè nóng hòu bù fù bǔ
皇祐四年，权放业农，后不复补。
hé běi shǎn xī qiǎng rén zhài hù qiǎng rén gōng shǒu míng hào bù yī
河北陕西强人、砦户、强人弓手名号不一。
xián píng sì nián mù hé běi mín ān qì dān dào lù yǒng ruì kě wéi jiān cì zhě chōng qiáng rén zhì dōu tóu zhǐ huī shǐ
咸平四年，募河北民谙契丹道路、勇锐可为间伺者充强人，置都头、指挥使。
wú shì sàn chǔ tián yě kòu zhì zhuī jí gěi qì jiǎ kǒu liáng shí qián qiǎn chū sài tōu zhuó zéi lěi néng zhǎn shǒu jí duó mǎ zhě rú shǎng gé
无事散处田野，寇至追集，给器甲、口粮、食钱，遣出塞偷斫贼垒，能斩首级、夺马者如赏格。
lǔ huò cái chù jiē bì zhī
虏获财畜皆畀之。
qìng lì èr nián huán zhōu yì mù niè shǒu bèi zì bèi róng xiè bìng mǎ zhì yā guān jiǎ tóu duì zhǎng hù sì děng yǐ xià miǎn yì shàng fān fáng shǒu yuè gěi fèng lǐn
庆历二年，环州亦募，涅手背，自备戎械并马，置押官、甲头、队长，户四等以下免役，上番防守，月给奉廪。
sān nián jīng yuán lù bèi biān chéng zhài xī zhì
三年，泾原路被边城砦悉置。
huán qìng èr zhōu fù yǒu zhài hù kāng dìng zhōng yǐ yán biān gōng shǒu niè shǒu bèi chōng yǒu jǐng zhào jí fáng shù yǔ bǎo yì gōng shǒu tóng
环、庆二州复有砦户，康定中，以沿边弓手涅手背充，有警召集防戍，与保毅弓手同。
dà shùn chéng xi gǔ zhài yǒu qiǎng rén gōng shǒu tiān xǐ qìng lì jiān mù zhì fān shù wèi xún jiǎo chì hòu rì gěi liáng
大顺城、西谷砦有强人弓手，天禧、庆历间募置，番戍为巡徼斥候，日给粮。
rén fù tián bā shí mǔ néng zì bèi mǎ zhě yì fù sì shí mǔ
人赋田八十亩，能自备马者益赋四十亩。
yù fáng qiū guān gěi qì jiǎ xià fān suí jūn xùn liàn
遇防秋，官给器甲，下番随军训练。
wèi zhǐ huī liù
为指挥六。
hé běi hé dōng qiáng zhuàng wǔ dài shí yíng bà zhū zhōu yǐ zhì
河北、河东强壮五代时，瀛、霸诸州已置。
xián píng sān nián zhào hé běi jiā èr dīng sān dīng jí yī sì dīng wǔ dīng jí èr liù dīng qī dīng jí sān bā dīng yǐ shàng jí sì wèi qiáng zhuàng
咸平三年，诏河北家二丁、三丁籍一，四丁、五丁籍二，六丁、七丁籍三，八丁以上籍四，为强壮。
wǔ bǎi rén wéi zhǐ huī zhì zhǐ huī shǐ
五百人为指挥，置指挥使；
bǎi rén wèi dōu zhì zhèng fù dū tóu èr rén jié jí sì rén
百人为都，置正、副都头二人、节级四人。
suǒ zài zhì jí zé shàn qí shè zhě dì bǔ xiào zhǎng tīng zì zhì mǎ shèng jiǎ zhě juān qí hù yì
所在置籍，择善骑射者第补校长，听自置马，胜甲者蠲其户役。
wǔ nián mù qí yǒng gǎn tuán jié fù dà jūn wèi zhà guān gěi kǎi jiǎ
五年，募其勇敢，团结附大军为栅，官给铠甲。
jǐng dé yuán nián qiǎn shǐ fēn yì hé běi hé dōng jí qiáng zhuàng jiè kù bīng gěi liáng xùn liàn fēi yuán biān jí fēn fān dié jiào kòu zhì xī jí shǒu chéng kòu tuì yíng nóng
景德元年，遣使分诣河北、河东集强壮，借库兵给粮训练，非缘边即分番迭教，寇至悉集守城，寇退营农。
zhì kāng dìng chū zhōu xiàn bù fù yuè xí qí jí duō wáng
至康定初，州县不复阅习，其籍多亡。
nǎi zhào èr lù xuǎn bǔ zēng qí shù wéi wǔ bǎo dié jiū yóu duò jí zuò jiān zhě
乃诏二路选补，增其数，为伍保，迭纠游惰及作奸者。
èr shí wǔ rén wéi tuán zhì yā guān
二十五人为团，置押官；
sì tuán wèi dōu zhì zhèng fù dū tóu gè yī rén
四团为都，置正、副都头各一人；
wǔ dōu wèi zhǐ huī zhì zhǐ huī shǐ gè yǐ jiē jí fú shì
五都为指挥，置指挥使，各以阶级伏事。
nián èr shí xì jí liù shí miǎn qǔ jiā rén huò tā hù dài zhī
年二十系籍，六十免，取家人或他户代之。
suì zhēng yuè xiàn yǐ jí shàng zhōu zhōu yǐ jí zòu bīng bù àn jǔ bù rú fǎ zhě
岁正月，县以籍上州，州以籍奏兵部，按举不如法者。
qìng lì èr nián xī jiǎn yǐ wéi yì yǒng bù yù zhě shì zhī ér cún qí jí yǐ bèi shǒu qì chéng chí
庆历二年，悉拣以为义勇，不预者释之，而存其籍，以备守葺城池。
ér hé dōng qiáng zhuàng zì cǐ jìn fèi yǐ
而河东强壮自此浸废矣。
qí mù yú hé běi zhě jiù gěi táng pō hé yū zhī tián lì bù zú yǐ gēng zhòng kǔ fān jiào yìng mù zhě guǎ
其募于河北者，旧给塘泊河淤之田，力不足以耕，重苦番教，应募者寡。
xī níng qī nián ba zhī yǐ qí tián mù mín gēng hù liǎng qǐng juān qí fù yǐ wéi bǎo jiá
熙宁七年罢之，以其田募民耕，户两顷，蠲其赋，以为保甲。
hé dōng shǎn xī gōng jiàn shǒu zhōu guǎng shùn chū zhèn zhōu zhū xiàn shí hù qǔ cái yǒng zhě yī rén wèi zhī yú jiǔ hù zī yǐ qì jiǎ chú liáng
河东、陕西弓箭手周广顺初，镇州诸县，十户取材勇者一人为之，余九户资以器甲刍粮。
jiàn lóng èr nián zhào shì zhī fán yī qiān sì bǎi rén
建隆二年，诏释之，凡一千四百人。
jǐng dé èr nián zhèn róng jūn cáo wěi yán yǒu biān mín yìng mù wèi gōng jiàn shǒu zhě qǐng gěi yǐ xián tián juān qí yáo fù yǒu jǐng kě cān zhèng bīng wèi qián fēng ér guān wú zī liáng róng xiè zhī fèi
景德二年，镇戎军曹玮言："有边民应募为弓箭手者，请给以闲田，蠲其徭赋，有警，可参正兵为前锋，而官无资粮戎械之费。
zhào rén gěi tián èr qǐng chū jiǎ shì yī rén jí sān qīng zhě chū zhàn mǎ yì pǐ
"诏："人给田二顷，出甲士一人，及三顷者出战马一匹。
shè bǎo shù liè bù wǔ bǔ zhǐ huī shǐ yǐ xià jù bīng yǒu gōng láo zhě yì bǔ jūn dōu zhǐ huī shǐ zhì xún jiǎn yǐ tǒng zhī
设堡戍，列部伍，补指挥使以下，据兵有功劳者，亦补军都指挥使，置巡检以统之。
qí hòu fū yán huán qìng jīng yuán bìng hé dōng zhōu jūn yì gè mù zhì
"其后，鄜延、环庆、泾原并河东州军亦各募置。
qìng lì zhōng zhū lù zǒng sān wàn èr qiān sì bǎi qī shí sì rén wèi zhǐ huī yī bǎi jiǔ shí èr
庆历中，诸路总三万二千四百七十四人，为指挥一百九十二。
shì shí hé dōng dōu zhuǎn yùn shǐ ōu yáng xiū yán dài zhōu kě lán níng huà huǒ shān jūn bèi biān dì jǐ èr sān wàn qǐng qǐng mù rén kěn zhòng chōng gōng jiàn shǒu
是时，河东都转运使欧阳修言："代州、岢岚、宁化、火山军被边地几二三万顷，请募人垦种，充弓箭手。
zhào xuān fǔ shǐ fàn zhòng yān yì yǐ wéi biàn
"诏宣抚使范仲淹议，以为便。
suì yǐ kě lán jūn běi cǎo chéng chuān jìn dì mù rén jù dí jiè shí lǐ wài zhàn gēng dé èr qiān yú hù suì shū zū shù wàn hú zì bèi gōng mǎ niè shǒu bèi wèi gōng jiàn shǒu
遂以岢岚军北草城川禁地募人拒敌界十里外占耕，得二千余户，岁输租数万斛，自备弓马，涅手背为弓箭手。
jì yǐ bīng zhōu míng gǎo jǔ yì ér zhǐ
既以并州明镐沮议而止。
zhì hé èr nián hán qí zòu dìng gǎo yì fēi shì yuē xī pān měi huàn qì dān shù rù kòu suì qū páng biān gēng mín nèi xǐ gǒu miǎn yī shí shī bèi zhī jiù
至和二年，韩琦奏订镐议非是，曰："昔潘美患契丹数入寇，遂驱旁边耕民内徙，苟免一时失备之咎。
qí hòu qì dān jiǎng hé yīn xún bù fù xǔ rén fù yè suì míng jìn dì suì jiǔ wèi róng rén qīn gēng jiàn shī jiāng jiè
其后契丹讲和，因循不复许人复业，遂名禁地，岁久为戎人侵耕，渐失疆界。
jīn dài zhōu níng huà jūn yǒu jìn dì wàn qǐng qǐng rú cǎo chéng chuān mù gōng jiàn shǒu kě de sì qiān yú hù
今代州、宁化军有禁地万顷，请如草城川募弓箭手，可得四千余户。
xià bīng zhōu fù bì yì
"下并州富弼议。
bì qǐng rú qí zòu
弼请如琦奏。
zhào jù wèi tiáo shì shān pō chuān yuán jūn gěi rén èr qǐng
诏具为条，视山坡川原均给，人二顷；
qí zū qiū yī shū chuān dì mǔ wǔ shēng bǎn yuán dì mǔ sān shēng wú zhé biàn kē yáo
其租秋一输，川地亩五升，坂原地亩三升，毋折变科徭。
réng zhǐ huī jí shān xiǎn wèi wū yǐ biàn jū zhǐ bèi zhēng fáng wú de shàn yì
仍指挥即山险为屋，以便居止，备征防，无得擅役。
xiān shì lín fǔ fēng zhōu yì yǐ xián tián mù zhì rén gěi wū dài kǒu liáng èr shí ér dé shùn jūn jìng biān zhài háo wài gōng jiàn shǒu yóu wéi jìn yǒng
先是，麟、府、丰州亦以闲田募置，人给屋，贷口粮二石，而德顺军静边砦壕外弓箭手尤为劲勇。
xià rén lì qí de shù lái zhēng zhàn cháo tíng wèi zhù bǎo shù shǒu
夏人利其地，数来争占，朝廷为筑堡戍守。
zhì zhì píng mò hé dōng qī zhōu jūn gōng jiàn shǒu zǒng qī qiān wǔ bǎi rén shǎn xī shí zhōu jūn bìng zhài hù zǒng sì wàn liù qiān sān bǎi rén
至治平末，河东七州军弓箭手总七千五百人，陕西十州军并砦户总四万六千三百人。
xiān shì kāng dìng yuán nián zhào lín fǔ zhōu mù guī yè rén zēng bǔ yì jūn bǐ gēng běn hù gù dì ér miǎn qí shuì zū
先是，康定元年，诏麟、府州募归业人增补义军，俾耕本户故地而免其税租。
qí zhì yǔ gōng jiàn shǒu lüè tóng ér bù gěi tián
其制与弓箭手略同，而不给田。
xī níng èr nián bīng bù shàng hé dōng qī jùn jiù jí qī qiān wǔ jīn jí qī qiān shǎn xī shí jùn bìng zhài hù jiù jí sì wàn liù qiān sān bǎi jīn wéi qín fèng yǒu zhài hù
熙宁二年，兵部上河东七郡旧籍七千五、今籍七千，陕西十郡并砦户旧籍四万六千三百，今唯秦凤有砦户。
sān nián qín fèng lù jīng lüè shǐ li shī zhōng yán qián nián zhù shú yáng děng bǎo mù fán bù xiàn de zhì gōng jiàn shǒu
三年，秦凤路经略使李师中言："前年筑熟羊等堡，募蕃部献地，置弓箭手。
qì jīn sān nián suǒ mù fēi liáng mín chū wèi cháng tuán jié xùn liàn jié lì tián shì
迄今三年，所募非良民，初未尝团结训练，竭力田事。
jīn dāng zhì tún liè bǎo wèi zhàn shǒu jì
今当置屯列堡，为战守计。
zhì zhūn zhī fǎ bǎi rén wèi zhūn shòu tián yú páng sāi bǎo jiàng xiào lǐng nóng shì xiū jí jiào wǔ jì
置屯之法，百人为屯，授田于旁塞堡，将校领农事，休即教武技。
qí niú jù nóng qì qí gǔ zhī shǔ bìng guān yǔ
其牛具、农器、旗鼓之属并官予。
zhì bǎo zhī fǎ zhū zhūn bìng lì zì jìn jí yuǎn zhù wèi bǎo yǐ bèi kòu zhì kòu tuì zé xī chū yǎn jī
置堡之法，诸屯并力，自近及远筑为堡以备寇至，寇退则悉出掩击。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
wǔ nián zhào xiè wèi fū yán lù yǐ qí de wàn wǔ qiān jiǔ bǎi qǐng mù hàn fán gōng jiàn shǒu sì qiān jiǔ bǎi rén
五年，赵禼为鄜延路，以其地万五千九百顷，募汉、蕃弓箭手四千九百人。
dì jiā qí néng shěng mù bīng zhī fèi bāo shǎng zhī
帝嘉其能省募兵之费，褒赏之。
liù nián xiè yán xīn mù gōng jiàn shǒu pō xí wǔ jì qǐng gēng fān dài zhèng bīng guī jīng shī
六年，禼言新募弓箭手颇习武技，请更番代正兵归京师。
zhào shěn duó zhī
诏审度之。
shí yuè zhào xī hé lù yǐ gōng tián mù gōng jiàn shǒu qí páng sāi mín qiáng yǒng yuàn zì zhàn tián chū zū fù lián bǎo wu huò yì yǒng yuàn yìng mù huò mín hù yuàn shòu fán bù de zhě tīng
十月，诏熙河路以公田募弓箭手，其旁塞民强勇愿自占田，出租赋，联保伍，或义勇愿应募，或民户愿受蕃部地者听。
qī nián zhēng yuè dài yù qì xiè wáng zhōng zhèng yì xī hé lù yǐ tǔ tián mù gōng jiàn shǒu
七年正月，带御器械王中正诣熙河路，以土田募弓箭手。
suǒ mù rén wú jū lù fēn yuǎn jìn bù yī cháng gé chà guān zhào mù réng qīn tí jǔ
所募人毋拘路分远近，不依常格，差官召募，仍亲提举。
sān yuè wáng sháo yán hé zhōu jìn chéng chuān dì zhāo hàn gōng jiàn shǒu wài qí shān pō dì zhāo fán gōng jiàn shǒu rén gěi dì yī qǐng fán guān liǎng qǐng dà fán guān sān qǐng
三月，王韶言："河州近城川地招汉弓箭手外，其山坡地招蕃弓箭手，人给地一顷，蕃官两顷，大蕃官三顷。
réng mù hàn gōng jiàn shǒu děng wéi jiǎ tóu hou zhāo jí rén shù bǔ jié jí rén yuán yǔ fán guān tóng guǎn gōu
仍募汉弓箭手等为甲头，候招及人数，补节级人员，与蕃官同管勾。
zì lái chū jūn duō wèi hàn bīng dào shā fán bīng yǐ wéi shǒu gōng
自来出军，多为汉兵盗杀蕃兵，以为首功。
jīn fán bīng gè yuàn yú zuǒ ěr qián cì fán bīng zì
今蕃兵各愿于左耳前刺'蕃兵'字。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
shí yuè zhōng shū tiáo lì sī qǐ wǔ lù gōng jiàn shǒu zhài hù chú fáng tuò xún jǐng jí huǎn jí shì xǔ chà fā wài ruò xiū chéng zhū yì jí shēn jīng lüè ān fǔ qián xiá sī
十月，中书条例司乞五路弓箭手、砦户，除防拓、巡警及缓急事许差发外，若修城诸役，即申经略安抚、钤辖司。
qí yǒu shàn chà fā jí kē pèi hé gù zhě bìng kē wéi zhì zhī zuì
其有擅差发及科配、和雇者，并科违制之罪。
cóng zhī
从之。
qí kuí zhōu lù yì jūn guǎng nán qiāng shǒu tǔ dīng dòng dīng hú nán nǔ shǒu fú jiàn xiāng dīng qiāng shǒu yī cǐ fǎ
其夔州路义军、广南枪手土丁峒丁、湖南弩手、福建乡丁枪手，依此法。
bā nián zhào jīng yuán lù qī zhù bó jiù liáng shàng xià fān zhèng bīng gōng jiàn shǒu fán bīng yuē qī wàn yú rén fēn wéi wǔ jiāng bié zhì xī hé cè yìng jiāng fù
八年，诏泾原路七驻泊就粮上下番正兵、弓箭手、蕃兵约七万余人分为五将，别置熙河策应将副。
shí nián zhī yán zhōu lǚ huì qīng yán zì xī níng wǔ nián zhāo dào gōng jiàn shǒu zhǐ shì quán xíng chà bǔ wèi zēng tuán dìng zhǐ huī
十年，知延州吕惠卿言："自熙宁五年，招到弓箭手，只是权行差补，未曾团定指挥。
běn sī jiàn jiāng běn lù tuán jié jiāng fēn tuán chéng zhǐ huī dōu fēn zhì lì jiàng xiào tǒng xiá jí yú lín shí yì wèi gōu jí
本司见将本路团结将分团成指挥都分，置立将校统辖，即于临时易为勾集。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
yuán fēng èr nián jì yì cuò zhì biān fáng suǒ yán yǐ jīng yuán lù zhèng bīng hàn fán gōng jiàn shǒu wèi shí yī jiāng fēn zhù zhū zhōu
元丰二年，计议措置边防所言，以泾原路正兵、汉蕃弓箭手为十一将，分驻诸州。
cóng zhī
从之。
sān nián zhào fán gōng jiàn shǒu bīng qí gè yǐ wǔ shí rén wéi duì zhì yǐn zhàn qí tóu zuǒ yòu qiàn qí jí yǐ běn shǔ qiú shǒu jiàng xiào wèi yōng duì bìng rú zhèng jūn fǎ
三年，诏："凡弓箭手兵骑各以五十人为队，置引战、旗头、左右傔旗，及以本属酋首将校为拥队，并如正军法。
fán zhuō shēng fán gǎn yǒng shān hé hù yì rú zhī
蕃捉生、蕃敢勇、山河户亦如之。
fán mù gōng jiàn shǒu fán zhuō shēng qiǎng rén shān hé hù bù yǐ děng yàng dì mù yǒu bǎo rèn nián shí qī yǐ shàng gōng shè qī dòu rèn fù dài zhě
凡募弓箭手、蕃捉生、强人、山河户，不以等样，第募有保任、年十七已上、弓射七斗、任负带者。
fū yán lù xīn jiù fán zhuō shēng huán qìng lù qiǎng rén zhū lù hàn gōng jiàn shǒu fū yán lù guī míng jiè bǎo yì fán hù gōng jiàn shǒu jiē niè yú shǒu bèi
鄜延路新旧蕃捉生、环庆路强人、诸路汉弓箭手、鄜延路归明界保毅蕃户弓箭手，皆涅于手背。
sì nián jīng yuán lù jīng lüè sī yán běn lù gōng jiàn shǒu quē de jiǔ qiān qī bǎi qǐng wèi zhōu lǒng shān yí dài chuān yuán bēi de sì qiān yú qǐng kě mù gōng jiàn shǒu èr qiān yú rén huò bù yuàn yìng mù qǐ shōu qí dì rù guān
四年，泾原路经略司言："本路弓箭手阙地九千七百顷，渭州陇山一带川原陂地四千余顷，可募弓箭手二千余人，或不愿应募，乞收其地入官。
xī hé lù dōu dà jīng zhì sī yán
"熙河路都大经制司言；
qǐ yī xī hé jiù lì xǔ jīng yuán qín fèng lù huán qìng jí xī hé lù gōng jiàn shǒu tóu huàn réng dài jiù hù tián tǔ gēng zhòng èr nián jí shōu rù guān bié zhāo gōng jiàn shǒu
"乞依熙河旧例，许泾原、秦凤路、环庆及熙河路弓箭手投换，仍带旧户田土，耕种二年，即收入官，别招弓箭手。
jiē cóng zhī
"皆从之。
wǔ nián zhēng yuè fū yán lù jīng lüè sī qǐ yǐ xīn shōu fù mǐ zhī wú bǔ yì hé xì fú tú sài mén wǔ zhài de zhì hàn fán gōng jiàn shǒu jí chūn gēng zhǒng qí yuē shù bǔ zhí bìng yòng jiù tiáo
五年正月，鄜延路经略司乞以新收复米脂、吴堡、义合、细浮图、塞门五砦地置汉蕃弓箭手，及春耕种，其约束补职，并用旧条。
cóng zhī
从之。
èr yuè zhào tí jǔ xī hé děng lù gōng jiàn shǒu yíng tián fán bù gòng wèi yī sī lì jīng yuán lù zhì zhì sī
二月，诏提举熙河等路弓箭手、营田、蕃部共为一司，隶泾原路制置司。
sì yuè zhào fán gōng jiàn shǒu zhèn wáng yī hàn gōng jiàn shǒu gěi fù
四月，诏："蕃弓箭手阵亡，依汉弓箭手给赙。
gōng jiàn shǒu chū zhàn yīn shāng jí bìng léi bù néng zì hái zhě bìng yī jūn lì cì qí jiā
弓箭手出战，因伤及病羸不能自还者，并依军例赐其家。
qī yuè tí jǔ xī hé lù gōng jiàn shǒu yíng tián fán bù sī kāng shi jiān tí jǔ jǔ yíng tián zhāng dà níng yán qǐ yīng xīn shōu fù de chà guān fēn huà jīng jiè xuǎn zhī nóng shì xiāng jūn gēng diàn qǐng yī rén
"七月，提举熙河路弓箭手营田蕃部司康识、兼提举举营田张大宁言："乞应新收复地差官分画经界，选知农事厢军耕佃，顷一人。
qí bù yā rén yuán jié jí jí gù zhù rén gōng suì rù shǎng fá bìng yòng xī hé guān zhuāng fǎ
其部押人员、节级及雇助人工岁入赏罚，并用熙河官庄法。
yú bìng zhāo gōng jiàn shǒu yíng tián měi wǔ shí qǐng wèi yī yíng chà ān nóng shì guān yī yuán gàn dāng
余并招弓箭手营田，每五十顷为一营，差谙农事官一员干当。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
liù nián fū yán lù jīng lüè sī yán gōng jiàn shǒu yú jìn lǐ xiàn zhì tián liǎng chù lì hù jí sì dīng yǐ shàng qǐ qǔ yī dīng wèi bǎo jiá yī dīng wèi gōng jiàn shǒu yǒu èr dīng zhì sān dīng jí qiě lìng chōng gōng jiàn shǒu
六年，鄜延路经略司言："弓箭手于近里县置田两处，立户及四丁已上，乞取一丁为保甲，一丁为弓箭手，有二丁至三丁，即且令充弓箭手。
zhào bǎo jiá yuàn chōng gōng jiàn shǒu zhě tīng qí jiàn chōng gōng jiàn shǒu yǔ dāng dīng yì wú de tuì jiù bǎo jiá shǎn xī hé dōng yì rú zhī
"诏保甲愿充弓箭手者听，其见充弓箭手与当丁役，毋得退就保甲，陕西、河东亦如之。
bā nián zhào ba qín fèng lù zhì chǎng jí jiào gōng jiàn shǒu lìng jīng lüè sī jiǎng qiú tǔ rén xí jiào suǒ yí lì fǎ
八年，诏罢秦凤路置场集教弓箭手，令经略司讲求土人习教所宜立法。
yuán yòu yuán nián zhào ba tí jǔ xī hé děng lù gōng jiàn yíng tián fán bù sī
元祐元年，诏罢提举熙河等路弓箭营田蕃部司。
sān nián bīng bù yán jīng yuán lù lǒng shān yí dài xì guān dì lì wéi rén qīn mào lüè wú sè yì
三年，兵部言："泾原路陇山一带系官地，例为人侵冒，略无色役。
fēi zì cháo tíng zhì jú zhāo zhì piāo bō wú yǐ dù jué jiān bì
非自朝廷置局招置摽拨，无以杜绝奸弊。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
qí hòu diàn qián sī fù dōu zhǐ huī shǐ liú chāng zuò zòu gēn kuò lǒng shān de fán yī wàn jiǔ bǎi jiǔ shí qǐng zhāo zhì gōng jiàn shǒu rén mǎ fán wǔ qiān èr bǎi liù shí yī cì chì shū jiǎng yù
其后，殿前司副都指挥使刘昌祚奏根括陇山地凡一万九百九十顷，招置弓箭手人马凡五千二百六十一，赐敕书奖谕。
sì nián zhào jiāng lǒng shān yí dài gōng jiàn shǒu rén mǎ bié zhì yī jiāng guǎn gàn réng yǐ jīng yuán lù dì shí èr jiāng wèi míng
四年，诏将陇山一带弓箭手人马别置一将管干，仍以泾原路第十二将为名。
wǔ nián zhào hù bù qiǎn guān wǎng xī hé lán mín lù dài sūn lù cuò zhì gōng jiàn shǒu tǔ tián
五年，诏户部遣官往熙河兰岷路代孙路措置弓箭手土田。
shào shèng yuán nián
绍圣元年，
shū mì yuàn yán xī hé lán mín lù jīng lüè sī zòu
枢密院言："熙河兰岷路经略司奏，
běn lù gōng jiàn shǒu
本路弓箭手，
zì zhǎn zhì yǐ lái
自展置以来，
lèi jīng zhàn dòu
累经战斗，
nèi yǒu zhàn gōng bǔ sān bān chāi shǐ yǐ shàng zhī rén
内有战功补三班差使已上之人，
yù bìng qiǎn guī suǒ shǔ chāi shǐ
欲并遣归所属差使，
réng yǐ qí de lìng qīn shǔ chéng cì
仍以其地令亲属承刺，
rú wú
如无，
jí bié zhào rén chéng zhī
即别召人承之。
sān nián zhēng yuè zhào zì jīn hàn fán rén hù tóu gōng jiàn shǒu zhě guān sī bù dé shōu cì wéi zhě zhàng yī bǎi
"三年正月，诏："自今汉蕃人互投弓箭手者，官司不得收刺，违者杖一百。
wǔ yuè zhào zài jīng fǔ jiè zhū lù mǎ jūn qiāng shǒu bìng gǎi chōng gōng jiàn shǒu jiān xí fán qiāng
"五月，诏在京府界、诸路马军枪手并改充弓箭手，兼习蕃枪。
sì nián zhào zhāng xún ba yi zhuān gēn kuò ān xī jīn chéng gāo yú de qǐng mǔ kě yǐ zhāo zhì gōng jiàn shǒu ruò gān rén jù tuán jié yǐ wén
四年，诏张询、巴宜专根括安西、金城膏腴地顷亩，可以招置弓箭手若干人，具团结以闻。
yuán fú yuán nián èr yuè shū mì yuàn yán zhōng chuán zòu jìn wǎng jīng yuán yǔ zhāng jié jiǎng jiū jìn zhù tiān dū shān nán móu děng chù
元符元年二月，枢密院言："钟传奏，近往泾原与章楶讲究进筑天都山、南牟等处。
jīn xiāng dù rú zhǎn zhì qīng nán nè xīn xū zhì yī jiāng
今相度如展置青南讷心，须置一将。
qǐ quán wū hū qín liǎng lù chuò nà
乞权于熙、秦两路辍那。
xīn chéng nèi tǔ tián bìng zhāo gōng jiàn shǒu réng zhì tí jǔ guān èr yuán
新城内土田并招弓箭手，仍置提举官二员。
xī qín liǎng lù gōng jiàn shǒu měi zhǐ huī yǐ sān bǎi rén wéi é qǐ zuò èr shí zhǐ huī zhāo zhì bù yī èr nián jiān xū de shù qiān mín bīng yǐ chōng wǔ bèi
熙、秦两路弓箭手，每指挥以三百人为额，乞作二十指挥招置，不一二年间，须得数千民兵，以充武备。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
qī yuè zhào shǎn xī hé dōng lù xīn chéng zhài hé zhāo gōng jiàn shǒu tóu huàn
七月，诏："陕西、河东路新城砦合招弓箭手投换。
qí yuán yòu bā nián sì yuè bù dé zhāo tā lù gōng jiàn shǒu zhǐ huī wù yòng
其元祐八年四月不得招他路弓箭手指挥勿用。
sān nián tí jǔ jīng yuán lù gōng jiàn shǒu ān shī wén zhī jīng zhōu ba tí jǔ gōng jiàn shǒu sī
"三年，提举泾原路弓箭手安师文知泾州，罢提举弓箭手司。
chóng níng yuán nián jiǔ yuè shū mì yuàn kān huì shǎn xī wǔ lù bìng hé dōng zì shào shèng kāi chì yǐ lái jiāng tǔ zhì guǎng yuǎn zhě shù bǎi lǐ jìn zhě bù jiǎn bǎi lǐ bà bīng yǐ lái wèi zēng cuò zhì
崇宁元年九月，枢密院勘会："陕西五路并河东，自绍圣开斥以来，疆土至广，远者数百里，近者不减百里，罢兵以来，未曾措置。
tián duō gāo yú suī lèi jiàng zhào zhì gōng jiàn shǒu lèi duō pín fá huò zhì táo zǒu
田多膏腴，虽累降诏置弓箭手，类多贫乏，或致逃走。
zhōu xiàn zhèn zhài wū lì háo mín mào zhàn wò rǎng lì bù jí yú píng mín qiě bìng yuán jiù jiāng qīn zhàn xīn tǔ
州县镇砦污吏豪民冒占沃壤，利不及于平民，且并缘旧疆，侵占新土。
jīn qiǎn guān fēn wǎng zhú lù tí jǔ cuò zhì yìng yuán xīn jiāng tǔ tián fēn dìng yú jí zhāo zhì gōng jiàn shǒu tuī xíng xīn jiàng tiáo fǎ
今遣官分往逐路提举措置，应缘新疆土田，分定腴瘠，招置弓箭手，推行新降条法。
jiù gōng jiàn shǒu rú yuàn chū diàn xīn jiāng yì yǎng xiāng dù shī xíng
旧弓箭手如愿出佃新疆，亦仰相度施行。
zhào tāng jǐng rén hé dōng lù dǒng cǎi qín fèng lù táo jié fū huán qìng lù ān shī wén fū yán lù bìng tí jǔ gōng jiàn shǒu
"诏汤景仁河东路，董采秦凤路，陶节夫环庆路，安师文鄜延路，并提举弓箭手。
yuán fú sān nián ba tí jǔ sī jīn fù zhì
（元符三年罢提举司，今复置。
chóng níng èr nián shí yī yuè ān shī wén zòu jù quán tōng pàn dé shùn jūn shì lú féng yuán shēn gēn kuò dǎ liang chū sì jiāng dì fēn guǎn xià wǔ zhài xīn zhàn jiù biān háo wài dì gòng sì wàn bā qiān qī bǎi sān shí yī qǐng yǒu jī qǐ tè cì yōu shǎng
崇宁二年十一月，安师文奏："据权通判德顺军事卢逢原申，根括打量出四将地分管下五砦、新占旧边壕外地共四万八千七百三十一顷有奇，乞特赐优赏。
zhào ān shī wén tè shòu zuǒ cháo yì dài fū chāi qiǎn rú gù
"诏安师文特授左朝议大夫，差遣如故；
lú féng yuán tè shòu cháo qǐng láng
卢逢原特授朝请郎。
èr nián jiǔ yuè xī hé lù dōu zhuǎn yùn shǐ zhèng jǐn fèng zhào xiāng dù cuò zhì xī hé xīn jiāng biān fáng lì hài jǐn zòu cháo tíng gěi tián yǎng hàn fán gōng jiàn shǒu běn yǐ fān hàn biān miàn shǐ gù lǜ jiā chǎn rén zì wèi lì
二年九月，熙河路都转运使郑仅奉诏相度措置熙河新疆边防利害，仅奏："朝廷给田养汉蕃弓箭手，本以藩扞边面，使顾虑家产，人自为力。
jīn tuò jìng yì yuǎn xī qín hàn fán gōng jiàn shǒu nǎi zài fù lǐ lǐ hé yí chū
今拓境益远，熙、秦汉蕃弓箭手乃在腹里，理合移出。
rán rén qíng zhòng qiān qǐ qiě jiā xuǎn yī dīng guān gěi kǒu liáng tuán chéng gēng fū shǐ diàn guān zhuāng
然人情重迁，乞且家选一丁，官给口粮，团成耕夫使佃官庄。
yù chéng shú rì chú liáng zhǒng wài bàn rù guān bàn gěi gēng fū hou shāo chéng cì dì tīng qí suǒ biàn
遇成熟日，除粮种外，半入官，半给耕夫，候稍成次第，听其所便。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
wǔ nián sān yuè zhào tǐng zhī yán huáng shàn zhī fù suì fèi cháo tíng gòng yì yī qiān wǔ bǎi yú wàn
五年三月，赵挺之言："湟、鄯之复，岁费朝廷供亿一千五百余万。
zhèng jǐn chū jiàn guān zhuāng zhī yì cháo tíng lìng kuài jì qí suì rù fán wǔ zhuāng zhī rù nǎi néng zhī yī zhuāng zhī fèi
郑仅初建官庄之议，朝廷令会计其岁入，凡五庄之入，乃能支一庄之费。
gài shàn huáng nǎi xī fān zhī èr xiǎo guó huáng zhōu wèi zhī miǎo chuān shàn zhōu wèi zhī qīng táng yǔ hé nán běn wèi sān guó qí de bīn hé duō wò rǎng
盖鄯、湟乃西蕃之二小国，湟州谓之邈川，鄯州谓之青唐，与河南本为三国，其地滨河，多沃壤。
xī sān guó fēn jù shí mín zhī gòng shū yú qí guó hòu ér yòu měi zú gè yǒu qiú zhǎng yǐ tǒng lǐng zhī jiē yī shí shàn zú qǔ yú suǒ shǔ zhī mín
昔三国分据时，民之供输于其国厚，而又每族各有酋长以统领之，皆衣食赡足，取于所属之民。
zì cháo tíng shōu fù yǐ lái míng wéi shǐ fán mín gè zhàn jiù dì yǐ jū qí shí lǚ gèng zhàn dòu shā lù cuàn zhú suǒ cún wú jǐ
自朝廷收复以来，名为使蕃民各占旧地以居，其实屡更战斗，杀戮窜逐，所存无几。
jīn bīng jiāng guān shuài chén zhī zhōu duō zhào xián mín yǐ jū tān mào zhě huò shòu jīn nǎi yǔ zhī de yòu sī qǔ qí yáng mǎ tuo chù rán wú yī háo zū fù gōng guān
今兵将官、帅臣、知州多召闲民以居，贪冒者或受金乃与之地，又私取其羊马驼畜，然无一毫租赋供官。
ruò yǐ xī shū yú sān guó zhě bǎi fēn zhī yī rù yú xiàn guān jí huáng zhōu zī fèi yǒu yú yǐ
若以昔输于三国者百分之一入于县官，即湟州资费有余矣。
dì shēn rán zhī
"帝深然之。
yì rì zhī shū mì yuàn zhāng kāng guó rù jiàn lì yán bù kě shǐ xīn mín chū zū kǒng zhì rǎo dòng zhòng qíng
翌日，知枢密院张康国入见，力言不可使新民出租，恐致扰动众情；
qiě yán fán mín jì cì shǒu bèi wèi bīng ān kě gèng chū zū fù
且言蕃民既刺手背为兵，安可更出租赋。
dì yīn xuān yù xīn mín bù kě yáo dòng jiān yǐ lìng duō zhāo gōng jiàn shǒu yǐ
帝因宣谕："新民不可摇动，兼已令多招弓箭手矣。
tíng zhī zòu gōng jiàn shǒu guān gěi yǐ de ér bù chū zū cǐ zhōng guó fǎ yě
"廷之奏："弓箭手，官给以地而不出租，此中国法也。
ruò fán bīng zé qí jiù sú jì shū nà gòng yì zhī wù chū zhàn yòu rén jiē wèi bīng fēi gōng jiàn shǒu zhī bǐ
若蕃兵，则其旧俗既输纳供亿之物，出战又人皆为兵，非弓箭手之比。
jīn zhāo tíng suǒ fèi bù zī jīng yíng shù nián de cǐ xī fān zhī de ruò wú yī háo zhī rù ér guān lì shù zú kuì xiǎng zhī fèi jiē chū yú cháo tíng hé jì zhī zhuō yě
今朝廷所费不赀，经营数年，得此西蕃之地，若无一毫之入，而官吏、戍卒馈饷之费皆出于朝廷，何计之拙也！
dì yuē yǐ lìng yáo xióng jīng huà
"帝曰："已令姚雄经画。
shí lèi zhào lìng xióng kuò kòng xián de zhào rén gēng kěn chū kè gù shēn yǐ tǐng zhī suǒ zòu wéi rán
"时累诏令雄括空闲地，召人耕垦出课，故深以挺之所奏为然。
tǐng zhī yòu yún shàn huáng zhī fù qiāng rén lǚ pàn xī chě luō sā zǒu jiàng xià guó xià guó nà zhī shí shí kòu biān bīng bù jiě yán ér kuì yùn jí jiān
挺之又云："鄯、湟之复，羌人屡叛，溪撦罗撒走降夏国，夏国纳之，时时寇边，兵不解严而馈运极艰。
hé dí rù sù shàn zhōu yǐ měi shí jià zhì qī shí guàn huáng zhōu wǔ shí yú guàn
和籴入粟，鄯州以每石价至七十贯，湟州五十余贯。
gài cāng chǎng lì yú kè rén rù zhōng qǐ qǔ ér guān lì lì yú qǐng gěi hú dòu zhōng guān huò lì bǎi bèi rén rén jiē fù
盖仓场利于客人入中乞取，而官吏利于请给斛斗，中官获利百倍，人人皆富。
shì yǐ shàng xià xiāng méng ér wèi cháo tíng zhī hài
是以上下相蒙，而为朝廷之害。
xī níng sān nián xī hé yùn sī yǐ suì jì bù zú qǐ yǐ guān chá bó dí měi chá sān jīn yì sù yī hú qí lì shén bó
熙宁三年，熙河运司以岁计不足，乞以官茶博籴，每茶三斤易粟一斛，其利甚博。
cháo tíng wèi chá mǎ sī běn yǐ bó mǎ bù kě yǐ bó dí yú chá mǎ sī suì é wài zēng mǎi chuān chá liǎng bèi chá cháo tíng bié chū qián èr bǎi wàn gěi zhī lìng tí xíng sī fēng zhuāng
朝廷谓茶马司本以博马，不可以博籴，于茶马司岁额外，增买川茶两倍茶，朝廷别出钱二百万给之，令提刑司封桩。
yòu lìng chá mǎ guān chéng zhī shào jiān lǐng zhuǎn yùn shǐ yóu shì shù suì biān yòng cū zú
又令茶马官程之邵兼领转运使，由是数岁边用粗足。
jí tǐng zhī zài xiāng
及挺之再相，
xī hé cáo sī lǚ shēn yǐ jūn liáng bù zú wèi jí
熙河漕司屡申以军粮不足为急，
nǎi lìng huì qù nián pāo jiàng qián shù gòng yī qiān yī bǎi wàn tuó
乃令会去年抛降钱数共一千一百万驮，
yī duò jià zhí sān qiān zhì sì shí qiān
一驮价直三千至四十千，
èr bǎi tuó suǒ zhuǎn bù kě shèng jì
二百驮所转不可胜计，
jīn nián yǐ xiáng bō yín qián juàn děng gòng jiǔ bǎi wàn
今年已降拨银、钱、绢等共九百万，
nǎi lìng gèng zhī liǎng bèi chá yī bǎi wàn tuó
乃令更支两倍茶一百万驮。
zhāng kāng guó tóng jìn chéng de zhǐ nǎi mì jiǎn yuán fēng yǐ lái chá wéi yòng bó mǎ zhǐ huī yǐ jìn
张康国同进呈，得旨，乃密检元丰以来茶惟用博马指挥以进。
rán kāng guó bù zhī liǎng bèi chá zì fēi bó mǎ zhī shù ér hé zhí zhōng shān xún wǔ zá rán hé zhī
然康国不知两倍茶自非博马之数，而何执中、邓洵武杂然和之。
yóu shì liǎng bèi chá gèng bù zhī gěi ér shàn huáng bīng fèi bù gěi yǐ
由是两倍茶更不支给，而鄯、湟兵费不给矣。
qī nián zhào biān dì guǎng ér gēng kěn wèi zhì gāo yú huāng xián chú sù xiáng yǒng suì dí běn bù zī
七年，诏："边地广而耕垦未至，膏腴荒闲，刍粟翔踊，岁籴本不赀。
zuó lèi jiàng zhǐ huī lìng jīng yuán lù jīng lüè sī yǔ tí jǔ gōng jiàn shǒu sī cuò zhì zhào rén kāi kěn yǐ zhù sāi xià jī sù wèi bèi biān wú qióng zhī lì
昨累降指挥，令泾原路经略司与提举弓箭手司措置，召人开垦，以助塞下积粟，为备边无穷之利。
fǎng wén tí jǔ gōng jiàn shǒu sī yǔ jīng lüè sī zhí jiàn bù tóng cuò zhì yì lùn bù wu hé xié
访闻提举弓箭手司与经略司执见不同，措置议论，不务和协。
qí tí jǔ jīng yuán lù gōng jiàn shǒu qián guī shàn kě ba
其提举泾原路弓箭手钱归善可罢。
dà guān sān nián èr yuè chén liáo yán zì fù xī níng zhōu kuì gěi měi duō ér chǔ jī wèi guǎng mǎi jià shù zēng shì wù suí yǒng dì lì bù pì bīng jí bù fū gài zhāo zhì zhī shù shī jiǎng quàn lì zhī fǎ wèi xìng yě
大观三年二月，臣僚言："自复西宁州，馈给每多，而储积未广，买价数增，市物随踊，地利不辟，兵籍不敷，盖招置之术失讲，劝利之法未兴也。
qǐ wěi shuài chén jiān sī jiǎng qiú huò mù huò zhāo hé wéi ér kě zú gōng jiàn shǒu zhī shù yǐ qī yú bù quē
乞委帅臣、监司讲求，或募或招，何为而可足弓箭手之数，以期于不阙；
huò jū huò yòu hé wéi ér shǐ fán bù zhe yè ér zé yǐ gēng yún
或拘或诱，何为而使蕃部著业而责以耕耘。
tián jì kěn zé gǔ zì yíng mù jì chōng ér bīng yì zhèn shì shōu bān chāo zhī gōng jǐn chōng guó zhī lì yě
田既垦则谷自盈，募既充而兵益振，是收班超之功，尽充国之利也。
zhào xī hé táo mín qián hòu shōu fù suì yuè shēn jiǔ de qí de ér wèi de qí lì de qí mín ér wèi de qí yòng
"诏："熙、河、洮、岷前后收复，岁月深久，得其地而未得其利，得其民而未得其用。
dì lì bù pì bīng jí bù fū suì yǎng cháo tíng gòng yì fēi chí jiǔ zhī dào
地利不辟，兵籍不敷，岁仰朝廷供亿，非持久之道。
kě lìng xiáng jiū běn mò tiáo huà lái shàng
可令详究本末，条画来上。
zhèng hé sān nián qín fèng lù jīng lüè ān fǔ shǐ hé cháng zòu
政和三年，秦凤路经略安抚使何常奏：
zì gǔ xíng shī yòng bīng huò qí huò bù lǜ yīn dì xíng
自古行师用兵，或骑或步，率因地形。
bīng fǎ yuē fán bīng wéi jìn mǎ bēn chōng hàn bīng wéi qiáng nǔ jǐ jiǎo
兵法曰："蕃兵惟劲马奔冲，汉兵惟强弩掎角。
gài fán cháng yú mǎ hàn cháng yú nǔ yě
"盖蕃长于马，汉长于弩也。
jīn zé bù rán
现在却不是这样。
xi zéi yǒu shān jiān bù luò wèi zhī bù bá zi zhě shàng xià shān pō chū rù xī rùn zuì néng yú gāo chāo yuǎn qīng zú shàn zǒu
西贼有山间部落谓之"步跋子"者，上下山坡，出入溪润，最能逾高超远，轻足善走。
yǒu píng xià qí bīng wèi zhī tiě yào zǐ zhě bǎi lǐ ér zǒu qiān lǐ ér qī zuì néng shū wǎng hū lái ruò diàn jī yún fēi
有平夏骑兵谓之"铁鹞子"者，百里而走，千里而期，最能倏往忽来，若电击云飞。
měi yú píng yuán chí chěng zhī chù yù dí zé duō yòng tiě yào zǐ yǐ wéi chōng mào bēn tū zhī bīng
每于平原驰骋之处遇敌，则多用铁鹞子以为冲冒奔突之兵；
shān gǔ shēn xiǎn zhī chù yù dí zé duō yòng bù bá zi yǐ wéi jī cì yǎn xí zhī yòng
山谷深险之处遇敌，则多用步跋子以为击刺掩袭之用。
cǐ xī rén bù qí zhī zhǎng yě
此西人步骑之长也。
wǒ zhū lù bìng sāi zhī mín jiē shì gōng jiàn shǒu dì fēn píng jū yǐ tián liè qí shè wèi néng huǎn jí yǐ zhuī zhú chí chěng xiāng shàng
我诸路并塞之民，皆是弓箭手地分，平居以田猎骑射为能，缓急以追逐驰骋相尚。
yòu yán biān tǔ bīng xí yú shān chuān guàn yú chí zhòu
又沿边土兵，习于山川，惯于驰骤。
guān dōng shù zú duō shì yìng nǔ shǒu jí piāo pái shǒu bù wéi hàn zéi jìn shǐ yì kě shǐ zéi mǎ jīng kuì
关东戍卒，多是硬弩手及摽牌手，不惟扞贼劲矢，亦可使贼马惊溃。
cǐ zhōng guó bù qí zhī lì yě
此中国步骑之利也。
zhì dào zhōng wáng chāo dīng hǎn děng tǎo jì qiān shì shí mǎ shàng yòng nǔ yù zéi zé wàn nǔ qí fā zéi bù néng cuò shǒu zú ér dùn
至道中，王超、丁罕等讨继迁，是时马上用弩，遇贼则万弩齐发，贼不能措手足而遁。
yòu yuán fēng jiān liú chāng zuò děng qū líng zhōu zéi zhòng shǒu ài guān jūn bù néng jìn
又元丰间，刘昌祚等趋灵州，贼众守隘，官军不能进。
yú shì yòng pái zi wèi xiān fēng zéi xià mǎ lín guān jūn qí shì shén shèng chāng zuò děng nǎi yǐ pái zi tī tiào shǎn shuò zhèn yǐ xiǎng huán zéi mǎ jīng kuì
于是用牌子为先锋，贼下马临官军，其势甚盛，昌祚等乃以牌子踢跳闪烁，振以响环，贼马惊溃。
ruò yù zéi yú shān lín xiǎn ài zhī chù xiān yǐ pái zi zéi cì yǐ jìn gōng qiáng nǔ yǔ shén bì gōng shè zéi xiān fēng zé shǐ bù xū fā ér jiē chuān xīn dá yì yǐ
若遇贼于山林险隘之处，先以牌子贼，次以劲弓强弩与神臂弓射贼先锋，则矢不虚发，而皆穿心达臆矣。
huò yù zéi yú píng yuán guǎng yě zhī jiān zé mǎ shàng yòng nǔ cuán shè kě yǐ yī fà ér jǐn yì
或遇贼于平原广野之间，则马上用弩攒射，可以一发而尽殪。
jiān pái zi yǔ mǎ shàng yòng nǔ jiē yǐ shì zhī xiào bù kě bù jiǎng
兼牌子与马上用弩，皆已试之效，不可不讲。
qián suǒ wèi jìn mǎ bēn chōng qiáng nǔ jǐ jiǎo qí lì liǎng de zhī ér zéi zhī bù bá zi yǔ tiě yào zǐ jiē bù zú pò yě
前所谓劲马奔冲，强弩掎角，其利两得之，而贼之步跋子与铁鹞子皆不足破也。
yòu bù bīng zhī zhōng bì xiān zé qí kuí jiàn cái lì zhī zú jiē yòng zhǎn mǎ dāo bié yǐ yī jiāng tǒng zhī rú táng li sì yè yòng mò dāo fǎ
又步兵之中，必先择其魁健材力之卒，皆用斩马刀，别以一将统之，如唐李嗣业用陌刀法。
yù tiě yào zǐ chōng tū huò lüè wǒ zhèn jiǎo huò jiàn tà wǒ bù rén zé yòng zhǎn mǎ dāo yǐ jìn shì qǔ shèng zhī yī qí yě
遇铁鹞子冲突，或掠我阵脚，或践踏我步人，则用斩马刀以进，是取胜之一奇也。
zhào shū mì yuàn zhá yǔ zhū lù jīng lüè sī
诏枢密院札与诸路经略司。
sì nián zhào xī qiāng jiǔ wèi biān huàn zhà pàn zhà fú jué zhà bù cháng
四年，诏："西羌久为边患，乍叛乍服，谲诈不常。
qǐng zài xiān cháo shǐ zhě zài tíng yóu huò fàn jìng
顷在先朝，使者在廷，犹或犯境。
jīn zhí yǎng jī suì lǚ jī jiǔ kùn suī shì biǎo yǐ jìn qiāng yí zhī xìng bù bǎo qí wǎng
今植养积岁，屡饥久困，虽誓表已进，羌夷之性不保其往。
xiū bèi yù yú wú shì zhī shí jiè bù yú yú cuì jù zhī jì zhèng zài jīn rì
修备御于无事之时，戒不虞于萃聚之际，正在今日。
kě lìng shǎn xī hé dōng lù shuài chén xùn liàn bīng wǔ chú zhì jūn qì shàn xiū lóu lǔ shōu jī chú liáng cháng ruò kòu zhì
可令陕西、河东路帅臣训练兵伍，除治军器，缮修楼橹，收积刍粮，常若寇至。
bù kě wèi yǐ jìn shì biǎo zhé huò chí dài duò qí jiān móu
不可谓已进誓表，辄或弛怠，堕其奸谋。
suǒ yǒu gōng jiàn shǒu fán bīng cháng lìng yōu xù táo wáng zhě kě sù zhāo bǔ pín fá zhě yì lìng dài jiè
所有弓箭手、蕃兵，常令优恤，逃亡者可速招补，贫乏者亦令贷借。
jiàng zuǒ piān pí rú huò ruǎn nuò shī zhí jù míng yǐ wén huò kòu zhì shī shì bìng xíng jūn fǎ
将佐偏裨，如或软懦失职，具名以闻，或寇至失事，并行军法。
wǔ nián èr yuè zhào shǎn xī hé dōng zhú lù zì shào shèng kāi tuò biān jiāng yǐ lái jí xī níng huáng kuò táo zhōu jī shí děng chù xīn biān gè yǒu bāo zhàn liáng tián bìng hé zhāo zhì gōng jiàn shǒu yǐ wéi biān fáng lí luò
五年二月，诏："陕西、河东逐路，自绍圣开拓边疆以来，及西宁、湟、廓、洮州、积石等处新边，各有包占良田，并合招置弓箭手，以为边防篱落。
zhì jīn lěi nián kuàng tǔ shàng duō yìng mù rén shù wèi guǎng
至今累年，旷土尚多，应募人数未广。
gài yuán zì ba zhuān zhì tí jǔ guān lì shǔ jīng lüè sī shì quán bù zhuān pō shī cuò zhì
盖缘自罢专置提举官隶属经略司，事权不专，颇失措置。
gēn kuò dǎ liang cuī dū kāi kěn lǐ duàn jiāo qīn děng zhí shì jǐn zài jí biān shuài chén wú yóu qīn dào
根括打量、催督开垦、理断交侵等职事，尽在极边，帅臣无由亲到。
jí jīn xià rén tōng gòng biān bǐ ān jìng
即今夏人通贡，边鄙安静。
ruò bù chéng cǐ wěi guān wǎng lái dū zé duō fāng zhāo cì gōng jiàn shǒu kěn pì xián tián bǔ zhù biān jì yǐ kuān fēi wǎn zhī láo qiè lǜ yīn xún jìn jiǔ kuàng tǔ yù duō xiāo hào mín bīng rén é yǒu hài biān fáng dà jì
若不乘此委官往来督责，多方招刺弓箭手垦辟闲田，补助边计，以宽飞挽之劳，窃虑因循浸久，旷土愈多，销耗民兵人额，有害边防大计。
jiān tí jǔ wén chén wán xí hàn mò duō wù ān yǎng hǎn néng chōng mào hán shǔ
兼提举文臣玩习翰墨，多务安养，罕能冲冒寒暑。
kě lìng shǎn xī hé dōng zhú lù bìng fù zhì tí jǔ gōng jiàn shǒu sī réng gè xuǎn chà wǔ chén yī yuán chōng lǐ rèn qǐng gěi ēn shù děng bìng yī tí jǔ bǎo jiá tiáo lì shī xíng
可令陕西、河东逐路，并复置提举弓箭手司，仍各选差武臣一员充，理任、请给、恩数等并依提举保甲条例施行。
měi lù gè zhì gàn dāng gōng shì shǐ chén èr yuán
每路各置干当公事使臣二员。
réng měi suì lìng shū mì yuàn qǔ suǒ zhú lù zhāo dào gōng jiàn shǒu bìng kāi kěn guò dì tǔ bǐ jiào yōu liè diàn zuì qǔ zhǐ chù zhì
仍每岁令枢密院取索逐路招到弓箭手并开垦过地土，比较优劣殿最，取旨黜陟。
hé cuò zhì shì jié suǒ chà guān tiáo huà yǐ wén
合措置事节，所差官条画以闻。
bā yuè shū mì yuàn yán yù jiāng jìn lǐ gōng jiàn shǒu de dàn yǒu zhēng sòng qīn mào zhī chù bìng xíng dǎ liang shù jī dù jué qīn mào zhī bì
八月，枢密院言："欲将近里弓箭手地，但有争讼侵冒之处，并行打量，庶几杜绝侵冒之弊。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
shì yuè tí jǔ hé dōng lù gōng jiàn shǒu sī zòu běn sī tǐ fǎng de yán biān zhōu jūn zhú chù zhāo zhì gōng jiàn shǒu duō jiāng rén hù jiù yòng gōng kāi gēng zhī de zhǐ shè chǎn duó qí jiù diàn rén suì zhì shī yè
是月，提举河东路弓箭手司奏："本司体访得沿边州军逐处招置弓箭手，多将人户旧用工开耕之地指射刬夺，其旧佃人遂至失业。
qiě suǒ chū zū jǐn bǐ diàn hù wǔ fēn zhī yī yú gōng sī jù bù biàn
且所出租，仅比佃户五分之一，于公私俱不便。
jīn yù jiāng xì guān zhuāng tún tián yǐ yǒu rén zū diàn jí wǔ nián zhě bìng bù zài zhāo zhì gōng jiàn shǒu qǐng shè zhī xiàn
今欲将系官庄屯田已有人租佃及五年者，并不在招置弓箭手请射之限。
qí hé dōng lù chá fǎng sī chū bù yǐ biān fáng mín bīng wéi zhòng gū xī diàn hù zhì yǒu cǐ bì
其河东路察访司初不以边防民兵为重，姑息佃户，致有此弊。
yù qǐ yīng xī níng bā nián yǐ qián rén hù zū diàn guān tián bìng xiān qǔ wèn diàn rén rú yuàn tóu cì gōng jiàn shǒu měi chū yī dīng xǔ yī tiáo gěi jiàn diàn tián èr qǐng wǔ shí mǔ chōng rén mǎ de ruò bù yuàn chōng gōng jiàn shǒu jí chū dīng wài shàng yǒu qǐng zhàn bù jǐn dì tǔ jí jū shōu rù guān
欲乞应熙宁八年以前人户租佃官田，并先取问佃人，如愿投刺弓箭手，每出一丁，许依条给见佃田二顷五十亩充人马地，若不愿充弓箭手，及出丁外尚有请占不尽地土，即拘收入官。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
shí yī yuè biān fáng sī zòu jù tí jǔ xī hé lán huáng lù gōng jiàn shǒu hé guàn shēn hàn rén mǎi tián cháng duō bǐ yuán dǎ liang qí rén yì bù zì ān shǒu chén yǐ jí yī qiān yú qǐng
十一月，边防司奏："据提举熙河兰湟路弓箭手何灌申：汉人买田常多，比缘打量，其人亦不自安，首陈已及一千余顷。
ruò zhāo gōng jiàn shǒu jí kě de wǔ bǎi rén
若招弓箭手，即可得五百人；
ruò nà zū shuì měi mǔ sān dòu wǔ shēng cǎo èr shù yī suì jiān yì kě de mǐ sān wàn wǔ qiān dàn cǎo èr shí wàn shù
若纳租税，每亩三斗五升、草二束，一岁间亦可得米三万五千石、草二十万束。
jīn xiāng dù yù jiāng hàn rén zhì mǎi dào fán bù tǔ tián yuàn wèi gōng jiàn shǒu zhě liǎng qǐng yǐ shàng cì yī míng sì qǐng yǐ shàng cì liǎng míng
今相度欲将汉人置买到蕃部土田愿为弓箭手者，两顷已上刺一名，四顷已上刺两名。
rú yuàn zhě yī tiáo lì dìng zū shuì shū nà
如愿者，依条立定租税输纳。
qí qiǎo wèi yǐng zhàn zhě zhòng wèi jìn zhǐ
其巧为影占者，重为禁止。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
qī nián sān yuè zhào xī hé shàn huáng zì kāi tuò yǐ lái jiāng tǔ suī guǎng ér dì lì xī guī shǔ qiāng guān bīng lì lù yǎng jǐ xiàn guān bù kě wèi hòu jì
七年三月，诏："熙、河、鄯、湟自开拓以来，疆土虽广而地利悉归属羌，官兵吏禄仰给县官，不可为后计。
yǎng běn lù shuài chén xiāng dù yǐ qián liáng chá cǎi huò yǐ qiāng rén suǒ shì zhī wù yǔ zhī mào yì tián tǔ
仰本路帅臣相度，以钱粮茶彩或以羌人所嗜之物，与之贸易田土。
tián tǔ jì duō jí zhāo zhì gōng jiàn shǒu rù gēng chū zhàn yǐ gù biān yǔ
田土既多，即招置弓箭手，入耕出战，以固边圉。
xuān hé liù nián qī yuè zhào yǐ xiáng chǔ fèn shǎn xī zuó yīn dì zhèn cuī tā wū yǔ yīn ér sǐ shāng gōng jiàn shǒu nèi hé chéng xí rén sù jù bǎo míng wén zòu
宣和六年七月，诏："已降处分，陕西昨因地震摧塌屋宇，因而死伤弓箭手，内合承袭人，速具保明闻奏。
jìng kāng yuán nián èr yuè chén liáo yán shǎn xī shì gōng jiàn shǒu wèi guó fān lí jiù lì shuài fǔ bǐ nián shǐ zhì tí jǔ gōng jiàn shǒu guān wu qǔ shù duō zì yǐ wéi gōng
靖康元年二月，臣僚言："陕西恃弓箭手为国藩篱，旧隶帅府，比年始置提举弓箭手官，务取数多，自以为功。
zì shì xuǎn liàn bù jīng suì shǐ fǎ zhì jìn huài
自是选练不精，遂使法制浸坏。
yù qǐ xiáng zhuó ba tí jǔ guān yǐ gōng jiàn shǒu fù lì shuài sī wù qiú yǐ zhèn biān shēng
欲乞详酌，罢提举官，以弓箭手复隶帅司，务求以振边声。
zhào cóng zhī hé dōng lù yī cǐ
"诏从之，河东路依此。
sì yuè shū mì yuàn zòu shǎn xī hé dōng zhú lù hàn gōng jiàn shǒu zì lái bìng gěi féi ráo tián jìn nián yǐ lái duō jiāng jiù rén yǐ gěi tián fēn bò zhāo cì xīn rén
四月，枢密院奏："陕西、河东逐路汉弓箭手自来并给肥饶田，近年以来，多将旧人已给田分擘，招刺新人。
gài yuán tí jǔ guān tān shǎng qī bì wù yào shù duō wàng xíng zhāo cì wú yǐ jī quàn
盖缘提举官贪赏欺蔽，务要数多，妄行招刺，无以激劝。
cháo tíng jìn yǐ ba tí jǔ guān jīn fù lì shuài sī suǒ xiá kuàng dāng jīn biān shì quán jiè mín bīng ruò bù zǎo jì shēn lǜ wù shì
朝廷近已罢提举官，今复隶帅司所辖，况当今边事全藉民兵，若不早计，深虑误事。
zhào lìng shǎn xī wǔ lù zhì zhì shǐ qián gài jí shǎn xī hé dōng zhú lù shuài chén xiāng dù cuò zhì jiāng yǐ fēn bò gōng jiàn shǒu tián tǔ yī jiù gǎi zhèng bō hái suǒ yǒu xīn zhāo dào rén bié xíng gěi de wù yào jūn jì
"诏令陕西五路制置使钱盖及陕西、河东逐路帅臣相度措置，将已分擘弓箭手田土，依旧改正拨还，所有新招到人别行给地，务要均济。
réng yǎng shuài chén yán qiē fèng xíng
仍仰帅臣严切奉行。
shì yuè xú chù rén yòu zòu zhào bìng sòng xiáng yì sī
是月，徐处仁又奏，诏并送详议司。
xī níng wǔ nián jīng yuán lù jīng lüè sī cài tǐng yán jīng yuán yǒng gǎn sān bǎi sì shí sì rén jiǔ bù jiǎn liàn tú yǒu xū míng
熙宁五年，泾原路经略司蔡挺言："泾原勇敢三百四十四人，久不拣练，徒有虚名。
chén wěi èr jiàng lǐng jì yì diǎn yuè xiào qí qí shè néng fǒu shēng chú bǔ yǒu gōng zhě yǐ wéi duì zhǎng mù jí sāi bó jūn zi cháng lì zhàn zhèn zhě bǔ qí quē
臣委二将领季一点阅，校其骑射能否升除，补有功者以为队长，募极塞博军子尝历战阵者补其阙。
yì mù shú hù fán bù yǐ wéi fán yǒng gǎn fán yī qiān sān bǎi bā shí rén qí yī qiān yī bǎi jiǔ shí sì pǐ wǎn gōng yī shí chí zhú jī cì rú fǎ
益募熟户蕃部以为蕃勇敢，凡一千三百八十人，骑一千一百九十四匹，挽弓一石，驰逐击刺如法。
qí yǒu gōng zhě shòu yǒng gǎn xià děng fèng yú yù diào fā zé rén gěi fèng sān bǎi yì yǐ chú liáng
其有功者受勇敢下等奉，余遇调发，则人给奉三百，益以刍粮。
zhào zhū lù rú tǐng yán xíng zhī
"诏诸路如挺言行之。
liù nián
六年，
shū mì yuàn yán yǒng gǎn xiào yòng jiē yǐ cái wǔ yìng mù cóng jūn
枢密院言："勇敢效用皆以材武应募从军，
lǐn shí jì yōu
廪食既优，
zhàn mǎ róng xiè zhī jù jiē chū gōng shàng
战马戎械之具皆出公上，
píng shí yòu dé yǐ jiā jū
平时又得以家居，
yǐ láo xiào shǎng zhě fán sì bǔ ér zhì jiè zhí
以劳效赏者凡四补而至借职，
xiào gōng jiàn shǒu jiǎn shí zī
校弓箭手减十资，
yān sù xiāng yuǎn
淹速相远，
shén fēi cháo tíng dì gōng jūn shǎng zhī yì
甚非朝廷第功均赏之意。
qǐng zì jīn hé dōng fū yán qín fèng huán qìng xī hé lù gè yǐ sān bǎi jīng yuán lù yǐ wǔ bǎi wèi é
请自今河东、鄜延、秦凤、环庆、熙河路各以三百，泾原路以五百为额。
dì yī děng bù shè gōng yī shí yī dòu mǎ shè jiǔ dòu fèng qián qiān
第一等步射弓一石一斗，马射九斗，奉钱千；
dì èr děng yǐ xià dì jiǎn yī dòu fèng qī bǎi zhì wǔ bǎi
第二等以下递减一斗，奉七百至五百。
jì shǒu yuè shì yú jīng lüè sī shè qīn jí yě zhàn zhōng zhě yǒu shǎng quán bù zhōng zhě xuē qí fèng cì jì yòu bù zhōng zhě ba zhī
季首阅试于经略司，射亲及野战中者有赏，全不中者削其奉，次季又不中者罢之。
zhàn yǒu gōng zhě yǐ bā děng dìng shǎng yī gěi gōng jù èr yǐ wéi duì zhǎng sān shǒu quē jūn jiāng sì jūn jiāng wǔ diàn shì liù sān bān jiè chà qī chāi shǐ bā jiè zhí
战有功者以八等定赏：一、给公据，二、以为队长，三、守阙军将，四、军将，五、殿侍，六、三班借差，七、差使，八、借职。
qí gōng jiàn shǒu yǒu gōng yì yǐ bā děng dìng shǎng yī yā guān chéng jú
其弓箭手有功，亦以八等定赏：一、押官，承局；
èr jiāng yú hòu shí jiāng
二、将，虞候，十将；
sān fù bīng mǎ shǐ jūn shǐ
三、副兵马使，军使；
sì fù zhǐ huī shǐ
四、副指挥使；
wǔ dōu yú hòu
五、都虞候；
liù dōu zhǐ huī shǐ
六、都指挥使；
qī sān bān chāi shǐ
七、三班差使；
bā jiè zhí
八、借职。
jí yǐ quē pái lián zhě cì qiān
即以阙排连者次迁。
yuán fēng sān nián zhào jīng yuán lù mù yǒng gǎn rú fū yán lù yǐ bǎi rén wèi é
元丰三年，诏泾原路募勇敢如鄜延路，以百人为额。
zì shì yǐ hòu fán bù yì zhòng ér gōng jiàn shǒu duō fán bīng yǐ
自是以后，蕃部益众，而弓箭手多蕃兵矣。
gōng jiàn shè hé běi jiù yǒu zhī
弓箭社河北旧有之。
xī níng sān nián shí èr yuè zhī dìng zhōu téng fu yán hé běi zhōu xiàn jìn shān gǔ chù mín jiān gè yǒu gōng jiàn shè jí liè shè rén xí guàn biàn lì yǔ yí rén wú yì
熙宁三年十二月，知定州滕甫言："河北州县近山谷处，民间各有弓箭社及猎射人，习惯便利，与夷人无异。
yù qǐ xià běn dào zhú zhōu xiàn bìng lìng mù zhū sè gōng rén jí chéng guō xiāng cūn bǎi xìng yǒu wǔ yǒng yuàn xí gōng jiàn zhě zì wèi zhī shè
欲乞下本道逐州县，并令募诸色公人及城郭乡村百姓有武勇愿习弓箭者，自为之社。
měi suì zhī chūn zhǎng lì jiù yuè shì zhī
每岁之春，长吏就阅试之。
běi rén jìn hàn huǎn jí kě yòng
北人劲悍，缓急可用。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
yuán yòu bā nián shí yī yuè zhī dìng zhōu sū shì yán
元祐八年十一月，知定州苏轼言：
běi biān jiǔ hé hé shuò wú shì
北边久和，河朔无事。
yán biān zhū jùn jūn zhèng shǎo chí jiāng jiāo zú duò huǎn jí kǒng bù kě yòng
沿边诸郡，军政少驰，将骄卒惰，缓急恐不可用；
wǔ yì jūn zhuāng jiē bù dǎi shǎn xī hé dōng yuǎn shén
武艺军装，皆不逮陕西、河东远甚。
suī jù jí mù biān fáng shì shì sān wǔ nián jiān bì wú jǐng jí rán jū ān lǜ wēi yǒu guó zhī cháng bèi shì bù sù jiǎng nán yǐ yìng biàn
虽据即目边防事势，三五年间必无警急，然居安虑危，有国之常，备事不素讲，难以应变。
chén guān zǔ zōng yǐ lái yán biān yào hài tún jù zhòng bīng zhǐ yǐ zhuàng guó wēi ér xiāo dí móu gài suǒ wèi xiān shēng hòu shí xíng gé shì jìn zhī dào ěr
臣观祖宗以来，沿边要害，屯聚重兵，止以壮国威而消敌谋，盖所谓先声后实，形格势禁之道耳。
ruò jìn qǔ shēn rù jiāo fēng liǎng zhèn yóu dāng zá yòng jìn lǚ
若进取深入，交锋两阵，犹当杂用禁旅。
zhì yú píng rì bǎo jìng bèi yù xiǎo kòu jí xū zhuān yòng jí biān tǔ rén
至于平日保境，备御小寇，即须专用极边土人。
cǐ gǔ jīn bù yì zhī lùn yě
此古今不易之论也。
zhāo cuò yǔ hàn wén dì huà bèi biān cè bù guò èr shì qí yī yuē xǐ yuǎn fāng yǐ shí kōng xū qí èr yuē zhì biān xiàn yǐ bèi dí guó
晁错与汉文帝画备边策，不过二事：其一曰徙远方以实空虚，其二曰制边县以备敌国。
bǎo yuán qìng lì zhōng zhào yuán hào fǎn tún bīng sì shí yú wàn zhāo cì xuān yì bǎo jié èr shí wǔ wàn rén jiē bù dé qí yòng zú wú chéng gōng
宝元、庆历中，赵元昊反，屯兵四十余万，招刺宣毅、保捷二十五万人，皆不得其用，卒无成功。
fàn zhòng yān liú shān chéng zhǒng shì héng děng zhuān wù zhěng jī fán hàn shú hù gōng jiàn shǒu suǒ yǐ fēng zhí qí jiā dǐ lì qí rén zhě fēi yī dào
范仲淹、刘{山成}、种世衡等专务整缉蕃汉熟户、弓箭手，所以封殖其家、砥砺其人者非一道。
fān lí jì chéng zéi lái wú suǒ de gù yuán hào fù chén
藩篱既成，贼来无所得，故元昊复臣。
jīn hé shuò xi lù bèi biān zhōu jūn zì chán yuān jiǎng hé yǐ lái bǎi xìng zì xiāng tuán jié wèi gōng jiàn shè bù lùn jiā yè gāo xià hù chū yī rén
今河朔西路被边州军，自澶渊讲和以来，百姓自相团结为弓箭社，不论家业高下，户出一人。
yòu zì xiāng tuī zé jiā zī wǔ yì zhòng suǒ fú zhě wèi shè tóu shè fù lù shì wèi zhī tóu mù
又自相推择家资武艺众所服者为社头、社副、录事，谓之头目。
dài gōng ér chú pèi jiàn ér qiáo chū rù shān bǎn yǐn shí cháng jì yǔ dí guó tóng
带弓而锄，佩剑而樵，出入山坂，饮食长技与敌国同。
sī lì shǎng fá yán yú guān fǔ fēn fān xún luó pù wū xiāng wàng ruò tòu lòu běi zéi jí běn tǔ qiáng dào bù huò qí dāng fān rén jiē yǒu zhòng fá
私立赏罚，严于官府，分番巡逻，铺屋相望，若透漏北贼及本土强盗不获，其当番人皆有重罚。
yù qí jǐng jí jī gǔ qǐng kè kě zhì qiān rén
遇其警急，击鼓，顷刻可致千人。
qì jiǎ ān mǎ cháng ruò kòu zhì
器甲鞍马，常若寇至。
gài qīn qī fén mù suǒ zài rén zì wéi zhàn dí shēn wèi zhī
盖亲戚坟墓所在，人自为战，敌深畏之。
xiān cháo míng chén shuài dìng zhōu zhě hán qí páng jí jiē jiā yì fǔ xún qí rén yǐ wéi zhǎo yá ěr mù zhī yòng ér jí yòu zēng sǔn qí yuē shù shǎng fá
先朝名臣帅定州者韩琦、庞籍，皆加意拊循其人，以为爪牙耳目之用，而籍又增损其约束赏罚。
xī níng liù nián xíng bǎo jiá fǎ qiáng zhuàng gōng jiàn shè bìng xíng fèi bà
熙宁六年，行保甲法，强壮、弓箭社并行废罢。
xī níng qī nián yīng liǎng dì gòng shū rén hù chú yuán yǒu gōng jiàn shè qiáng zhuàng bìng yì yǒng zhī lèi bìng yī jiù cún liú wài gèng bù biān pái bǎo jiá
熙宁七年，应两地供输人户，除元有弓箭社、强壮并义勇之类并依旧存留外，更不编排保甲。
kàn xiáng shàng jiàn liǎng cì shèng zhǐ chú liǎng dì gòng shū cūn fēn fāng xǔ yī jiù zhì gōng jiàn shè qí yú bìng hé fèi bà
看详上件两次圣旨，除两地供输村分方许依旧置弓箭社，其余并合废罢。
suī yǒu shàng jiàn zhǐ huī gōng sī xiāng chéng yuán bù fèi bà zhǐ shì lìng gōng jiàn shè liǎng dīng yǐ shàng rén hù jiān chōng bǎo jiá yǐ zhì zhú bǔ běn jiè jí tā dào zéi bìng jiē qū shǐ gōng jiàn shè rén hù yòng mìng zhuō shā
虽有上件指挥，公私相承，元不废罢，只是令弓箭社两丁以上人户兼充保甲，以至逐捕本界及他盗贼，并皆驱使弓箭社人户用命捉杀。
jiàn jīn zhōu xiàn quán jiè cǐ děng yín yè fáng tuò zhuó jiàn gōng jiàn shè shí wèi biān fáng yào yòng qí shì jué bù kě fèi
见今州县，全借此等寅夜防拓，灼见弓箭社实为边防要用，其势决不可废。
dàn yǐ jiān chōng bǎo jiá zhī gù zhào jí zhuī hū láo fèi shī yè jīn suī míng mù jù cún zé qí shí yòng bù dǎi wǎng rì
但以兼充保甲之故，召集追呼，劳费失业，今虽名目俱存，责其实用，不逮往日。
chén qiè wèi shǎn xī hé dōng gōng jiàn shǒu guān gěi liáng tián yǐ bèi jiǎ mǎ
臣窃谓陕西、河东弓箭手，官给良田，以备甲马。
jīn hé shuò yán biān gōng jiàn shè jiē shì rén hù zǔ yè tián chǎn guān wú sī háo zhī sǔn ér juān qū hàn biān qì jiǎ ān mǎ yǔ shǎn xī hé dōng wú yì kǔ lè xiāng yuǎn wèi jǐn qí yòng
今河朔沿边弓箭社，皆是人户祖业田产，官无丝毫之损，而捐躯捍边，器甲鞍马与陕西、河东无异，苦乐相远，未尽其用。
jìn rì bà zhōu wén ān xiàn jí zhēn dìng fǔ běi zhài jiē yǒu běi zéi jīng jié rén hù bǔ dào guān lì gǒng shǒu xiāng shì wú rú zhī hé yǐ yàn jìn jūn gōng shǒu jiē bù dé lì
近日霸州文安县及真定府北砦，皆有北贼惊劫人户，捕盗官吏拱手相视，无如之何，以验禁军、弓手皆不得力。
xiàng shǐ zhōu xiàn zhú chù jiē yǒu gōng jiàn shè rén hù zhì mìng jìn lì zé běi zéi qǐ gǎn qīng fàn biān zhài rú rù wú rén zhī jìng
向使州县逐处皆有弓箭社，人户致命尽力，则北贼岂敢轻犯边砦，如入无人之境？
chén yǐ jiè chì běn lù jiāng lì shēn yán shǎng fá jiā yì fǔ xún qí rén zhé fù shi yòng páng jí jiù zòu yuē shù shāo jiā zēng sǔn bié lì tiáo mù
臣已戒饬本路将吏，申严赏罚，加意拊循其人，辄复拾用庞籍旧奏约束，稍加增损，别立条目。
yù qǐ cháo tíng lì fǎ shǎo cì yōu yì míng shè shǎng fá yǐ shì chéng quàn
欲乞朝廷立法，少赐优异，明设赏罚，以示惩劝。
jīn yǐ mì qiè qǔ huì dào běn lù jí biān dìng bǎo liǎng zhōu ān sù guǎng xìn shùn ān sān jūn biān miàn qī xiàn yī zhài nèi guǎn zì lái tuán jié gōng jiàn shè wǔ bǎi bā shí bā shè liù bǎi wǔ shí yī huǒ gòng jì sān wàn yī qiān sì bǎi yī shí yī rén
今已密切取会到本路极边定、保两州、安肃、广信、顺安三军边面七县一砦内管自来团结弓箭社五百八十八社，六百五十一火，共计三万一千四百一十一人。
ruò cháo tíng yǐ wéi kě xíng lì fǎ zhī hòu gèng chì jiāng lì cháng jiā fǔ xún shǐ sān wàn yú rén fēn fān zhòu yè xún luó dào biān xiǎo kòu lái jí qín huò bù zhì niǔ xin quǎn yǐ shēng róng xīn
若朝廷以为可行，立法之后，更敕将吏常加拊循，使三万余人分番昼夜巡逻，盗边小寇来即擒获，不至狃忄犬以生戎心。
ér shì jiē xún jiù wú suǒ gǎi zuò dí bù yí wèi wú yóu shēng shì yǒu lì wú hài jiào rán kě jiàn
而事皆循旧，无所改作，敌不疑畏，无由生事，有利无害，较然可见。
zòu fán liǎng shàng jiē bù bào
奏凡两上，皆不报。
zhèng hé liù nián zhào hé běi lù yǒu gōng jiàn shè xiàn fēn yǐ lìng jiě fā yì děng
政和六年，诏："河北路有弓箭社县分，已令解发异等。
qí zhú lù xiàn lìng zuǒ sì suì zhōng jiào yuè yì děng shuài sī jù yōu liè zhī zuì gè qǔ zhǐ shǎng fá yǐ wéi quàn jǔ
其逐路县令佐，俟岁终教阅异等，帅司具优劣之最，各取旨赏罚，以为劝沮。
réng jù wèi lìng
仍具为令。
yòu gāo yáng guān lù ān fǔ sī yán dà guān sān nián gōng jiàn shè rén yī bǎo jiá fǎ zhèng hé bǎo jiá gé jiào zuì yōu liè xiàn lìng gè jiǎn zhǎn mó kān nián yǒu chà
"又高阳关路安抚司言："大观三年弓箭社人依《保甲法》、《政和保甲格》较最优劣，县令各减展磨勘年有差。
zhào yī bǎo jiá gé shǎng fá shī xíng
"诏依《保甲格》赏罚施行。
xuān hé qī nián èr yuè chén liáo yán
宣和七年二月，臣僚言：
wǎng nián xi lù tí xíng liáng yáng zǔ zòu qǐng quàn yòu mín hù chōng gōng jiàn shè jì xià dōng lù lìng fǎng xi lù lì zhāo yòu
往年西路提刑梁扬祖奏请劝诱民户充弓箭社，继下东路令仿西路例招诱。
yuán lì fǎ zhī yì bù guò shǐ xiāng mín zì yuàn rù shè zhě yuè xí wǔ bèi wèi yù zéi zhī jù ěr
原立法之意，不过使乡民自愿入社者阅习武备，为御贼之具尔。
nài hé yāo gōng shēng shì zhī rén wéi yǐ rù shè zhī mín zhòng duō wèi gōng hòu wū cháo tíng ér liǎn yuàn yú mín dū zé zhōu xiàn jí yú xīng huǒ qǔ wǔ děng zhī jí jiǎ yǐ ér cì zhī jiā zhì hù dào zhuī xū pò xié
奈何邀功生事之人，唯以入社之民众多为功，厚诬朝廷而敛怨于民，督责州县急于星火，取五等之籍甲乙而次之，家至户到，追胥迫胁。
xī qū zhī rù shè gèng wú miǎn zhě
悉驱之入社，更无免者。
fǎ shǐ xíng yú xi lù xi lù jì yǐ mào shòu hòu shǎng yú shì dōng lù xiàn sī qián hòu lùn liè dàn màn zī shén
法始行于西路，西路既已冒受厚赏，于是东路宪司前后论列，诞谩滋甚。
jìn zhě dōng lù zhī zòu shù zhì èr shí sì wàn yī qiān qī bǎi rén wǔ yì yōu cháng zhě yī shí yī wàn liù qiān qiě yún bǐ zhī xi lù jǐn duō yí bèi
近者东路之奏，数至二十四万一千七百人，武艺优长者一十一万六千，且云比之西路仅多一倍。
bì xià zhuó zhī qí bù rán suī mìng shuài chén yǔ lián fǎng shǐ zhě hé shí bǐ ān kěn yǐ shí wén hu
陛下灼知其不然，虽命帅臣与廉访使者核实，彼安肯以实闻乎？
jīn dōng lù xiàn sī guān shǔ yǔ dēng zī liǎng zhōu dāng zhí guān zuò zēng zhì zhě jǐ èr shí rén ér xiàn lìng zuǒ bù jí yān
今东路宪司官属与登、淄两州当职官，坐增秩者几二十人，而县令、佐不及焉。
bù zhī chū rù qiān mò jiān quàn yòu zhě shuí yú
不知出入阡陌间劝诱者谁欤？
cǐ qí dàn màn kě zhī yǐ
此其诞谩可知矣。
shěn rú suǒ zòu shān dōng zhī kòu hé lěi yuè yān shí wèi jiàn tiǎn miè zāi
审如所奏，山东之寇，何累月淹时未见殄灭哉？
zé qí suǒ zòu èr shí sì wàn yǔ shí yī wàn dài xū yǒu míng bù zú yǐ hàn zéi míng yǐ
则其所奏二十四万与十一万，殆虚有名，不足以捍贼明矣！
dà dǐ yīn yuán zhuī rǎo mín bù kān qí láo zé lǎo ruò zhuǎn xǐ dào lù qiáng zhuàng qǐ wèi dào zéi cǐ yì zhì kòu zhī yī duān yě
大抵因缘追扰，民不堪其劳，则老弱转徙道路，强壮起为盗贼，此亦致寇之一端也。
jìn zhě yǎng fán bì xià qiǎn jiàng chū shī shòu yǐ fāng lüè yòu mìng jìn chén chí zhào fǔ yù zhì yú fā nèi kù zhī cáng zhuǎn huái diàn zhī sù yǐ zhèn gěi zhī kuān miǎn qí shuì zū dàng yòu qí zuì lì dīng níng xiān xī wǎng bù qǔ jìn
近者仰烦陛下遣将出师，授以方略，又命近臣持诏抚谕，至于发内库之藏，转淮甸之粟以振给之，宽免其税租，荡宥其罪戾，丁宁纤悉，罔不曲尽。
fāng jiāng guī fú tián mǔ yǐ wéi qiān shàn yuǎn zuì zhī mín jù kě yǐ qí suǒ shèn bìng rǎo zhī yá
方将归伏田亩，以为迁善远罪之民，讵可以其所甚病扰之邪？
qiě sī yǒu bīng qì zài lǜ zhī jìn shén yán
且私有兵器，在律之禁甚严。
sān lù bǎo wǔ zhī fǎ suī yú nóng xì yǐ jiǎng wǔ shì rán yóu shì bì zé bīng qì cáng yú guān fǔ
三路保伍之法，虽于农隙以讲武事，然犹事毕则兵器藏于官府。
jīn gōng jiàn shè yī qiè bīng qì mín jiē zì cáng yú jiā bù jǐ yú jiè kòu zāi
今弓箭社一切兵器，民皆自藏于家，不几于借寇哉？
wàng bì xià duàn zì shèng xīn ba jīng dōng gōng jiàn shè zhī míng suǒ cáng bīng qì xī sòng zhī guān shǐ mín de miǎn fēi shí zhuī hū pò xié zhī rǎo yǐ ān qí shēng
望陛下断自圣心，罢京东弓箭社之名，所藏兵器悉送之官，使民得免非时追呼迫胁之扰，以安其生。
yīng liǎng lù yuán gōng jiàn shè tuī ēn zhě bìng zhuī duó gǎi zhèng shǒu yì zhī rén zhòng cì chù zé hòu wèi zòu qǐng dàn màn yì qǐ tè cì shī xíng shù jī qún xià sǒng jù bù gǎn wàng jìn qū shuō yǐ sì qí jiān shí jīn rì zhī xiān wù yě
应两路缘弓箭社推恩者并追夺改正，首议之人重赐黜责，后为奏请诞谩，亦乞特赐施行，庶几群下悚惧，不敢妄进曲说，以肆其奸，实今日之先务也。
zhào bìng yī zòu liáng yáng zǔ luò zhí bīng qì bìng jū rù guān gōng jiàn shè rén yī yǐ xiáng zhǐ huī fàng sàn
诏并依奏，梁扬祖落职，兵器并拘入官，弓箭社人依已降指挥放散。