宋史 · 脱脱 · Chapter 287 of 496

列传·卷四十六

PinyinModern Translation
Size

yáng lì sòng shí wáng sì zōng li chāng líng cóng zǐ hóng zhào ān rén fù fú zi liáng guī sūn jūn xī chén péng nián

杨砺宋湜王嗣宗李昌龄(从子纮) 赵安仁(父孚子良规孙君锡)陈彭年

yáng lì zì rǔ lì jīng zhào mào rén

杨砺,字汝砺,京兆鄮人。

zēng zǔ shǒu xìn táng shān nán xī dào jié dù tóng píng zhāng shì běn huàn guān fù gōng jiǎ zǐ yě

曾祖守信,唐山南西道节度、同平章事,本宦官复恭假子也。

zǔ zhī lǐ hòu táng jūn zhōu cì shǐ

祖知礼,后唐均州刺史。

fù rén yǎn rù shǔ shì wáng shì wèi dān léng lìng

父仁俨,入蜀仕王氏,为丹棱令。

shǔ píng bǔ wèi nán zhǔ bù lèi qiān yǒng hé lìng

蜀平,补渭南主簿,累迁永和令。

lì jiàn lóng zhōng jǔ jìn shì jiǎ kē

砺,建隆中举进士甲科。

fù sāng jué shuǐ jiāng shù rì

父丧,绝水浆数日。

fú chú yǐ lù bù zú yǎng mǔ xián jū wú shì jìn yì xiāng jiù yí shū dūn yù lì nǎi fù guān

服除,以禄不足养母,闲居无仕进意,乡旧移书敦谕,砺乃赴官。

jiě hè fèng zhōu tuán liàn tuī guān suì yú yòu yǐ mǔ jí qì guān

解褐凤州团练推官,岁余,又以母疾弃官。

kāi bǎo jiǔ nián yì què xiàn shū zhào shì xué shì yuàn shòu lǒng zhōu fáng yù tuī guān

开宝九年,诣阙献书,召试学士院,授陇州防御推官。

rù qiān guāng lù sì chéng dīng nèi jiān qǐ jiù zhí

入迁光禄寺丞,丁内艰,起就职。

jiǔ zhī zhuǎn mì shū chéng gǎi tún tián yuán wài láng zhī è zhōu yǐ shàn zhèng wén

久之,转秘书丞,改屯田员外郎、知鄂州,以善政闻。

duān gǒng chū zhēn zōng zài xiāng dǐ qiān kù bù chōng jì shì cān jūn cì jīn zǐ

端拱初,真宗在襄邸,迁库部,充记室参军,赐金紫。

chū guǎng shùn zhōng zhōu shì zōng jié zhì chán zhōu lì zhì wén jiàn zhī guǎn jiē shù rì

初,广顺中,周世宗节制澶州,砺贽文见之,馆接数日。

shì zōng rù cháo lì chù sēng shè mèng gǔ yì guān zhě yuē rǔ néng cóng hu

世宗入朝,砺处僧舍,梦古衣冠者曰:"汝能从乎?

lì suí wǎng dǔ gōng wèi ruò fēi rén jiān diàn shàng wáng zhě bǐng guī nán xiàng zǒng sān shí yú

"砺随往,睹宫卫若非人间,殿上王者秉珪南向,总三十余。

lì shēng yè zhī zuì shàng zhě qián yǒu àn zhì bù lù rén xìng míng lì jiàn jǐ míng jū shǒu yīn qǐng shì xiū jiù

砺升谒之,最上者前有案,置簿录人姓名,砺见己名居首,因请示休咎。

wáng zhě yuē wǒ fēi rǔ shī

王者曰:"我非汝师。

zhǐ yī rén yuē cǐ lái hé tiān zūn yì rì rǔ zhǔ yě dāng wèn zhī

"指一人曰:"此来和天尊,异日汝主也,当问之。

qí rén xiào yuē cǐ qù sì shí nián rǔ gōng chéng yǔ míng yì xiǎn yǐ

"其人笑曰:"此去四十年,汝功成,予名亦显矣。

lì zài bài wù ér zhì zhī

"砺再拜,寤而志之。

lì chū míng lì yǐ jí zuò lì suì gǎi zhī

砺初名励,以籍作砺,遂改之。

zhì shì shòu mìng yè jiàn fān fǔ guī wèi zǐ yuē wú jīn jiàn xiāng wáng yí mào jí suǒ mèng lái hé tiān zūn yě

至是,受命谒见藩府,归谓子曰:"吾今见襄王仪貌,即所梦来和天尊也。

qiān shuǐ bù láng zhōng

"迁水部郎中。

zhēn zōng yǐn kāi fēng lì wèi tuī guān

真宗尹开封,砺为推官。

zhēn zōng cháng wèn lì hé nián jí dì

真宗尝问砺:"何年及第?

lì wěi wěi bú duì

"砺唯唯不对。

hòu zhī qí chàng míng dì yī zì huǐ shī wèn wèi lì bù yǐ kē míng zì fá shén zhòng zhī

后知其唱名第一,自悔失问,谓砺不以科名自伐,甚重之。

chǔ gōng jiàn jiān yòu yù dé zhuǎn dù zhī láng zhōng

储宫建,兼右谕德,转度支郎中。

jí wèi bài jǐ shì zhōng pàn lì bù quán

即位,拜给事中、判吏部铨。

wèi jǐ zhào rù hàn lín wéi xué shì

未几,召入翰林为学士。

xián píng chū zhī gòng jǔ é bài gōng bù shì láng shū mì fù shǐ

咸平初,知贡举,俄拜工部侍郎、枢密副使。

èr nián zú nián liù shí jiǔ

二年,卒,年六十九。

zhēn zōng zhěn dào wèi zǎi xiàng yuē lì jiè zhí qīng kǔ fāng dāng rèn yòng jù cǐ lún xiè

真宗轸悼,谓宰相曰:"砺介直清苦,方当任用,遽此沦谢。

jí mào yǔ lín qí sàng

"即冒雨临其丧。

lì jiù shè wěi xiàng zhōng chéng yǔ bù néng jìn bù zhì qí dì jiē mǐn jiǔ zhī

砺僦舍委巷中,乘与不能进,步至其第,嗟悯久之。

fèi cháo zèng bīng bù shàng shū zhōng shǐ hù zàng

废朝,赠兵部尚书,中使护葬。

lì wéi wén shàng fán wú shī fǎ měi shī yī tí huò shù shí piān

砺为文尚繁,无师法,每诗一题或数十篇。

zài hàn lín zhì gào yū guài jiàn zhě shěn zhī

在翰林,制诰迂怪,见者哂之。

yǒu wén jí èr shí juǎn

有文集二十卷。

zi jiào zhì cí bù láng zhōng yì zhì tài cháng bó shì qiào zhì tài zǐ zhōng shè

子峤至祠部郎中,峄至太常博士,峭至太子中舍。

shǎo zǐ yú zhì dào chū yǔ zhāng zhù níng kān xiào zhēn zōng chǔ dǐ shū jí zhēn zōng jí wèi jiē cì jìn shì chū shēn zhí shǐ guǎn

少子嵎,至道初与张庶凝刊校真宗储邸书籍,真宗即位,皆赐进士出身、直史馆。

yú zhì cí bù láng zhōng zhù níng zhì tài cháng chéng

嵎至祠部郎中,庶凝至太常丞。

sòng shí zì chí zhèng jīng zhào cháng ān rén

宋湜,字持正,京兆长安人。

zēng zǔ zé mù píng lìng

曾祖择,牟平令。

zǔ zàn wàn nián lìng

祖赞,万年令。

fù wēn gù jìn tiān fú zhōng jìn shì zhì zuǒ bǔ quē

父温故,晋天福中进士,至左补阙;

dì wēn shū yì jìn shì zhì zhí fāng yuán wài láng xiōng dì jiē yǒu shí míng

弟温舒,亦进士,至职方员外郎,兄弟皆有时名。

shí yòu jǐng wù zǎo gū yǔ xiōng mì lì zhì dǔ xué shì mǔ yǐ xiào wén

湜幼警悟,早孤,与兄泌励志笃学,事母以孝闻。

wēn shū diǎn yào zhōu shí shì xíng dài zuò jiān zòu cí mǐn ér lì

温舒典耀州,湜侍行,代作笺奏,词敏而丽。

wēn shū fǔ bèi yuē cǐ r zhēn guó qì hèn wú xiōng bù jí jiàn yě

温舒拊背曰:"此儿真国器,恨吾兄不及见也。

tài píng xīng guó wǔ nián jìn shì shì hè jiāng zuò jiān chéng tōng pàn zǐ zhōu què yán yuàn jiù qiān yòu zàn shàn dài fū

"太平兴国五年进士,释褐将作监丞、通判梓州榷盐院,就迁右赞善大夫。

sòng zhǔn jiàn qí wén bài zhù zuò láng zhí shǐ guǎn cì fēi

宋准荐其文,拜著作郎、直史馆,赐绯。

yōng xī sān nián yǐ yòu bǔ quē zhī zhì gào yǔ wáng huà jī li hàng bìng mìng réng cì bái jīn wǔ bǎi liǎng qián wǔ shí wàn

雍熙三年,以右补阙知制诰,与王化基、李沆并命,仍赐白金五百两、钱五十万。

jiā hù bù yuán wài láng yǔ sū yì jiǎn tóng zhī gòng jǔ é pàn xíng bù cì jīn zǐ

加户部员外郎,与苏易简同知贡举,俄判刑部,赐金紫。

chún huà èr nián yāo ní dào ān sòng dà lǐ duàn yù bù dàng shí zuò lèi jiàng jūn zhōu tuán liàn fù shǐ

淳化二年,妖尼道安讼大理断狱不当,湜坐累,降均州团练副使。

shí mǔ lǎo shí liú qí shì fèng yǎng

时母老,湜留其室奉养。

yí rǔ zhōu yǔ wáng yǔ chēng bìng zhào rù wèi lǐ bù yuán wài láng zhí zhāo wén guǎn

移汝州,与王禹偁并召入,为礼部员外郎、直昭文馆。

wǔ nián yǐ zhí fāng yuán wài láng zài zhī zhì gào pàn jí xián yuàn zhī yín yī tōng jìn fēng bó sī

五年,以职方员外郎再知制诰、判集贤院,知银壹、通进、封駮司。

zhì dào yuán nián wèi hàn lín xué shì zhī shěn guān yuàn sān bān

至道元年,为翰林学士,知审官院、三班。

yòu jiān xiū guó shǐ pàn zhāo wén shǐ guǎn shì jiā bīng bù láng zhōng

又兼修国史、判昭文史馆事,加兵部郎中。

zhēn zōng jí wèi bài zhōng shū shè rén

真宗即位,拜中书舍人。

dīng nèi jiān qǐ fù

丁内艰,起复。

xián píng yuán nián dōng gǎi jǐ shì zhōng chōng shū mì fù shǐ

咸平元年冬,改给事中,充枢密副使。

zhēn zōng běi xún jiāng cì dà míng yǐ hù cóng jūn liè wéi xíng zhèn qīn yù kǎi jiǎ yú zhōng zhū wáng shū mì jiè wèi yǐ cóng mìng shí yǔ wáng xiǎn fēn yā hòu zhèn

真宗北巡,将次大名,以扈从军列为行阵,亲御铠甲于中,诸王、枢密介胃以从,命湜与王显分押后阵。

zhu bi shù rì cháng zhào jiàn biàn diàn fāng zòu shì jí zuò pū de

驻跸数日,常召见便殿,方奏事,疾作仆地。

nèi shì yè chū tài yī zhěn shì fǔ wèn xiāng jì yǐ jí jí wén

内侍掖出,太医诊视,抚问相继,以疾亟闻。

míng nián zhēng yuè zhēn zōng lín shì xǔ yǐ xiān guī cì qīn rù yuē cǐ zhèn cháng yù zhě suī gù àn yì zú yù dào tú zhī hán

明年正月,真宗临视,许以先归,赐衾褥,曰:"此朕尝御者,虽故暗,亦足御道途之寒。

yòu qiǎn nèi shì hù sòng gòng zhàng zhì chán zhōu zú nián wǔ shí yī

"又遣内侍护送供帐,至澶州,卒,年五十一。

fèi cháo zèng lì bù shì láng

废朝,赠吏部侍郎。

yǐ zi lún wèi tài zhù chún wèi fèng lǐ láng

以子纶为太祝,纯为奉礼郎;

dì mǒu wèi guāng lù sì chéng chén wèi dà lǐ sì chéng

弟某为光禄寺丞,湛为大理寺丞;

zhí sūn xuǎn tóng xué jiū chū shēn

侄孙选同学究出身。

zhēn zōng zài xìng hé shuò zhuī dào zhī jiā zèng xíng bù shàng shū shì yuē zhōng dìng

真宗再幸河朔,追悼之,加赠刑部尚书,谥曰忠定。

shí fēng mào xiù zhěng yǒu yùn jiè qì shí chōng yuǎn hào xué měi wén cí shàn tán lùn yǐn xuè xiǎo yīn lǜ miào yú yì qí

湜风貌秀整,有酝藉,器识冲远,好学,美文词,善谈论饮谑,晓音律,妙于奕棋。

bǐ fǎ qiú mèi shū tiē zhī chū rén duō chuán xiào

笔法遒媚,书帖之出,人多传效。

xǐ yǐn zhòng hòu jìn yǒu míng zhě yòu hǎo qū rén zhī jí dāng shì shì liú xī rán zōng yǎng zhī

喜引重后进有名者,又好趋人之急,当世士流,翕然宗仰之。

yǒu wén jí èr shí juǎn

有文集二十卷。

shí xiōng mì tài píng xīng guó èr nián jìn shì zhì qǐ jū láng zhí shǐ guǎn yuè wáng fǔ jì shì cān jūn

湜兄泌,太平兴国二年进士,至起居郎、直史馆、越王府记室参军。

wēn shū sān zi hàng xiè tāo

温舒三子,沆、澥、涛。

hàng gāng lǜ xǐ tán bīng

沆,刚率,喜谈兵。

tài píng xīng guó wǔ nián jìn shì lì zuǒ zhèng yán jīng xi zhuǎn yùn shǐ dù zhī pàn guān

太平兴国五年进士,历左正言、京西转运使、度支判官。

chún huà èr nián lǚ méng zhèng bà xiāng hàng zuò qīn dǎng biǎn yí zhōu tuán liàn fù shǐ qǐ wèi tài zǐ zhōng yǔn huàn rú jīng fù shǐ

淳化二年,吕蒙正罢相,沆坐亲党,贬宜州团练副使,起为太子中允,换如京副使。

xián píng zhōng qiǎn yǔ méi xún shǐ xī jīng wèi ān fǔ shǐ wèi xíng ba wèi huán qìng lù dōu jiān

咸平中,遣与梅询使西京为安抚使,未行,罢为环庆路都监。

yǔ zhī huán zhōu zhāng cóng gǔ shàn fā bīng xí dí bù yǔ bù shǔ xié móu yòu shì zú yǒu sǐ shāng zhě zé shòu gòng fèng guān

与知环州张从古擅发兵袭敌,不与部署叶谋,又士卒有死伤者,责授供奉官。

hòu wéi wén sī fù shǐ jīng xi tí diǎn xíng yù zú

后为文思副使、京西提点刑狱,卒。

xiè yǒu qīng jié jū cháng ān bù shì yǔ zhǒng fàng wèi yě yóu duō piān shí chóu chàng

澥有清节,居长安不仕,与种放、魏野游,多篇什酬唱。

tāo duān gǒng èr nián jìn shì lì diàn zhōng chéng zhī xiāng chéng xiàn yǐ zhèng jì wén cì fēi yú

涛,端拱二年进士,历殿中丞、知襄城县,以政绩闻,赐绯鱼。

lì yán tiě pàn guān lèi qiān jiān chá yù shǐ zhī guó zhōu

历盐铁判官,累迁监察御史、知虢州。

chún jí mì zi wěi jiē zhì diàn zhōng chéng

纯及泌子纬皆至殿中丞。

wáng sì zōng zì xī yuán fén zhōu rén

王嗣宗,字希阮,汾州人。

zēng zǔ tóng jié bǎo dǐng lìng

曾祖同节,宝鼎令。

zǔ dài jià fén zhōu fáng yù tuī guān

祖待价,汾州防御推官。

fù mèng zhèng chéng zhōu jūn shì pàn guān

父梦证,成州军事判官。

sì zōng shǎo lì xué zì fèn yóu jīng shī yǐ wén yè wáng yòu pō jiàn yōu dài

嗣宗少力学自奋,游京师,以文谒王祐,颇见优待。

kāi bǎo bā nián dēng jìn shì jiǎ kē bǔ qín zhōu sī kòu cān jūn

开宝八年,登进士甲科,补秦州司寇参军。

shì yù shǐ lù chōng zhī zhōu shì wéi zhèng kē jí dào zéi qún qǐ

侍御史路冲知州事,为政苛急,盗贼群起。

sì zōng chéng jiàn jí yán qí quē shī chōng dà nù xì sì zōng yú yù yòu jiào wú lài mín bèi zuì zhě sòng sì zōng zhì yù wǎng làn

嗣宗乘间极言其阙失,冲大怒,系嗣宗于狱,又教无赖民被罪者讼嗣宗治狱枉滥。

cháo tíng qiǎn diàn zhōng chéng wáng tíng fàn àn zhī jù huò sòng zhě wū wǎng zhuàng sì zōng nǎi de shì

朝廷遣殿中丞王廷范按之,具获讼者诬罔状,嗣宗乃得释。

tài zōng zhēng hé dōng sì zōng chén biān shì zhào fù xíng zài shòu dà lǐ sì chéng tōng pàn mù zhōu gǎi yòu zàn shàn dài fū xǐ hé zhōu

太宗征河东,嗣宗陈边事,召赴行在,授大理寺丞、通判睦州,改右赞善大夫、徙河州。

tài zōng qiǎn wǔ dé zú qián chá yuǎn fāng shì sì zōng xiè sòng jīng shī yīn zòu yuē bì xià bù wěi rèn tiān xià xián jùn wěi xìn cǐ bèi yǐ wéi ěr mù chén qiè bù qǔ

太宗遣武德卒潜察远方事,嗣宗械送京师,因奏曰:"陛下不委任天下贤俊,猥信此辈以为耳目,臣窃不取。

tài zōng nù qí héng qiǎn shǐ xiè sì zōng xià lì xuē zhì

"太宗怒其横,遣使械嗣宗下吏,削秩。

huì shè fù guān xún yǐ mì shū chéng tōng pàn chán zhōu bìng hé dōng xi zhí shù wàn zhū yǐ gù dī fáng

会赦,复官,寻以秘书丞通判澶州,并河东西,植树万株,以固堤防。

shàng yán běn zhōu què gū dǒu liáng xiào yǐ shěng dòu bù jí qī shēng mín fàn sī niàng zhě sān shí yǐ shàng zuò sǐ yǒu shāng shēn jùn chén kǒng zhū dào lǜ rú cǐ zhì wàng zhào zì jīn bìng zhǔn shěng dòu dìng zuì

上言:"本州榷酤斗量,校以省斗不及七升,民犯私酿者三石以上坐死,有伤深峻,臣恐诸道率如此制,望诏自今并准省斗定罪。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

rù wèi sān sī kāi chāi tuī guān yǐ zuǒ zhèng yán chōng hé běi zhuǎn yùn fù shǐ

入为三司开拆推官,以左正言充河北转运副使。

shí biān jìng yòng bīng cuī hàn wèi dà jiàng sì zōng měi yǐ kǔ yán jī qí zhǎn xiào jiù cì fēi yú

时边境用兵,崔翰为大将,嗣宗每以苦言激其展效,就赐绯鱼。

tài zōng jiāng yì qīn zhēng sì zōng shàng shū yán qì dān bì bù zhì zhī zhuàng shén jiàn jiā nà

太宗将议亲征,嗣宗上疏言契丹必不至之状,甚见嘉纳。

gǎi zuǒ sī jiàn cì bái jīn qiān liǎng

改左司谏,赐白金千两。

rù wèi dù zhī pàn guān gǎi jià bù yuán wài láng

入为度支判官,改驾部员外郎。

qī bìng yè jué běn sī shǔ mén qǔ yào wèi zhí guān sòng gǎo suǒ fā zuò bà zhí

妻病,夜抉本司署门取药,为直官宋镐所发,坐罢职。

qǐng zhī chū zhī xìng yuán fǔ xǐ jīng xi zhuǎn yùn shǐ

顷之,出知兴元府,徙京西转运使。

yòu yí hé běi cì jīn zǐ bèi zhōu xiāo jié zú wǔ shí yú rén móu qiè fā sì zōng lǜ lì xī qín zhī yōu zhào jiā jiǎng

又移河北,赐金紫,贝州骁捷卒五十余人谋窃发,嗣宗率吏悉擒之,优诏嘉奖。

qiān yú bù láng zhōng cì qián bǎi wàn

迁虞部郎中,赐钱百万。

zhì dào chū yí hé dōng zhuǎn yùn shǐ yǐ wéi zhèng bào lǜ wén

至道初,移河东转运使,以为政暴率闻。

xǐ zhī yào zhōu yòu zhī tóng zhōu jiā bǐ bù láng zhōng huái nán zhuǎn yùn shǐ jiāng zhè jīng hú fā yùn shǐ

徙知耀州,又知同州,加比部郎中、淮南转运使、江浙荆湖发运使。

yáng chu jiān yǒu zhǎi jiā shén miào mín yǒu jí bù ěr yào dàn jié zhì sì yǐ jiǎo fú

扬、楚间有窄家神庙,民有疾不饵药,但竭致祀以徼福。

sì zōng chè qí miào xuǎn míng fāng kè shí zhōu mén zì shì mín fēng shāo biàn

嗣宗撤其庙,选名方,刻石州门,自是民风稍变。

chū cáo yùn jīng sì zhōu fú qiáo zhōu duō fù rǎng sì zōng xǐ zhì chéng yú suì huò ān jì

初,漕运经泗州浮桥,舟多覆壤,嗣宗徙置城隅,遂获安济。

yòu jiàn yì wài rèn guān fèng báo tān wěi zhě huò zhì fēng gěi lián jǐn zhě zhōng yīng pín kuì qǐng yǐ gōng tián jūn cì zhī

又建议外任官奉薄,贪猥者或致丰给,廉谨者终婴贫匮,请以公田均赐之。

jiù gǎi zhí fāng láng zhōng

就改职方郎中。

xián píng sān nián yǐ cáo yùn chèn zhí jiù bài tài cháng shǎo qīng

咸平三年,以漕运称职,就拜太常少卿。

yú nián yǐ yòu jiàn yì dài fū chōng sān sī hù bù shǐ gǎi yán tiě shǐ

逾年,以右谏议大夫充三司户部使,改盐铁使。

cháng yǔ dù zhī shǐ liáng dǐng hù bù shǐ liáng hào tóng duì yán yuē guó jiā jīng fèi shén fán fù rù jiàn shǎo jiā yǐ rǒng shí zhě zhòng yóu wéi hào dù suǒ yí cái jié

尝与度支使梁鼎、户部使梁颢同对,言曰:"国家经费甚繁,赋入渐少,加以冗食者众,尤为耗蠹,所宜裁节。

ruò yòng dù bù zú jí fù zhòng rǎo yú mín yǐ

若用度不足,即复重扰于民矣。

kuàng xī běi èr biān wèi píng yǒu kuì yùn zhī fán chén děng huì yì shì kě shěng zhě yuàn tiáo liè yǐ wén

况西北二边未平,有馈运之烦,臣等会议,事可省者,愿条列以闻。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

míng nián jiāng jiāo sì sì zōng yīn tiáo shàng yìng fèng zhū wù yǐ jí gōng zuò fán jiǎn zá wù shí wàn liù qiān shěng gōng jiǔ wàn jiǔ qiān

明年,将郊祀,嗣宗因条上应奉诸物以及工作,凡减杂物十万六千,省工九万九千。

yòu yán jì shěng tiáo zòu shì yǒu kě jì zhě wàng lìng pàn shǐ yī yuán zhuàn lù sòng shǐ guǎn

又言计省条奏,事有可纪者,望令判使一员,撰录送史馆。

zhào yǐ sān sī wu fán bù dàng rì yǒu zuǎn lù kě zhú jì lù sòng

诏以三司务繁,不当日有纂录,可逐季录送。

huì ba sān bù shǐ gǎi zuǒ jiàn yì dài fū zhī tōng jìn yín tái sī jiān mén xià fēng bó shì chū zhī bīng zhōu jiān bìng dài bù shǔ

会罢三部使,改左谏议大夫,知通进、银台司兼门下封驳事,出知并州兼并代部署。

zhōu jìng yǒu wò lóng wáng miào měi qióng dōng hé jìng zhì jì zhí fēng xuě hán shén lǎo yòu bó yú dào sì zōng jí huǐ zhī

州境有卧龙王庙,每穷冬,阖境致祭,值风雪寒甚,老幼踣于道,嗣宗亟毁之。

zhuǎn yùn shǐ zhèng wén bǎo shàng qí zhèng jì yǒu zhào bāo měi

转运使郑文宝上其政绩,有诏褒美。

xiān shì xī biān shì mǎ yǐ gěi běi biān zhàn shì yǒu jí ruò zhě jí sòng què xià shǔ yuè dào yuǎn duō sǐ

先是,西边市马,以给北边战士,有瘠弱者即送阙下,署月道远多死。

sì zōng jiàn yì yǐ fén zhōu de liáng jiē lóu fán zhū jiān měi shuǐ cǎo qǐng jiù mù fàng cóng zhī

嗣宗建议,以汾州地凉,接楼烦诸监,美水草,请就牧放,从之。

zhào bài yù shǐ zhōng chéng

召拜御史中丞。

dà zhōng xiáng fú jiān zhēn zōng gào yè tài miào sì zōng lì bān shī yí yīn zì shǒu

大中祥符间,真宗告谒太庙,嗣宗立班失仪,因自首。

zhēn zōng wèi xiàn guān dāng shǒu lǐ fǎ yǐ qí xìng cū lüè bù zhī zé

真宗谓宪官当守礼法,以其性粗略,不之责。

jiā jiān gōng bù shì láng quán pàn lì bù quán

加兼工部侍郎、权判吏部铨。

sì zōng gāng guǒ lǜ yì wú suǒ wèi dàn měi jìn jiàn jí tán shí shì huò jí rén jiān xì wù

嗣宗刚果率易,无所畏惮,每进见,极谈时事,或及人间细务。

pō qīng xiǎn hǎo jìn shēn dǐ cān zhī zhèng shì féng zhěng zhī duǎn suì jié zǎi xiàng wáng dàn dì xù shǐ dá yì yú dàn yǐ wéi zhù

颇轻险好进,深诋参知政事冯拯之短,遂结宰相王旦弟旭,使达意于旦以为助。

dàn jí qí chǒu xíng yīn lì bì zhěng sì zōng dà nù

旦疾其丑行,因力庇拯,嗣宗大怒。

zhī zhì gào wáng céng cóng mèi shì kǒng miǎn jiā guī mén bù mù

知制诰王曾从妹适孔冕家,闺门不睦。

céng cóng dōng fēng zhì miǎn jiā chuò míng zhòng dú de liáng yào nǎi jiě

曾从东封,至冕家啜茗中毒,得良药乃解。

shì yǐ bào lù céng mì shū fāng xíng dà lǐ yuàn ba tuī jiū

事已暴露,曾密疏方行大礼,愿罢推究。

zǎi xiàng yì yǐ miǎn xiān shèng hòu jiāng yǒu bāo zhuó nǎi yǐn qí shì

宰相亦以冕先圣后,将有褒擢,乃隐其事。

sì zōng dú wèi céng wū gòu miǎn jù fǎn zuò nǎi qiú qǐn xī

嗣宗独谓曾诬构冕,惧反坐,乃求寝息。

huì qiān yǔ sì zōng qǐng duì yán kǒng miǎn wèi wáng céng suǒ sòng tǎng cháo zhǐ jū wèn jiā zhī duàn liàn zé miǎn zhōng fù yuān wang

会愆雨,嗣宗请对,言:"孔冕为王曾所讼,傥朝旨鞫问,加之锻炼,则冕终负冤枉。

yòu hóu dé zhāo yuán shè xù fēi nián kǎo wèi mǎn yǐ qī zhà de zhī fēi lì bù lìng shǐ zì shǒu yì wú yóu zhī

又侯德昭援赦叙绯,年考未满,以欺诈得之,非吏部令史自首,亦无由知。

yán táng xíng shǒu li yǒng xī zuò zāng chú míng fù yǐn chōng jiù zhí xún sòng quán shòu lìng lù

沿堂行首李永锡坐赃除名,复引充旧职,寻送铨授令录。

zhēn zōng jí zhào wáng dàn děng jí zhī

"真宗亟召王旦等诘之。

dàn yuē kǒng miǎn zhī zuì cháo yì tè wèi róng yǐn bù lìng àn wèn chéng fēi yuān wǎng yě

旦曰:"孔冕之罪,朝议特为容隐,不令按问,诚非冤枉也。

dé zhāo jù lì bù zòu yàn nǎi xíng zhì mìng jí qí shǒu lù jí yǐ zhuī duó

德昭据吏部奏验,乃行制命,及其首露,即已追夺。

yǒng xī xiān wèi xiàn lì zuò wèi běn bù jié dù shì yáng bù shū suàn chú míng jí yán táng quē rén li hàng yǐ qí kuí wú yīn xuǎn nǐ guān fù yòng wèi fù xíng shǒu

永锡先为县吏,坐为本部节度市羊不输算除名,及沿堂阙人,李沆以其魁梧,因选拟官,复用为副行首。

zài shěng zhī shì sì nián chén dié qǐ bān xù yòng yīn fù sòng quán

在省祗事四年,陈牒乞班叙用,因复送铨。

zhēn zōng yuē zhǐ cǐ nǎi zhì hàn yá

"真宗曰:"止此,乃致旱邪?

sì zōng lǐ qū fù yǐ tā cí qīn dàn dàn bù yǔ kàng nǎi yǐ

"嗣宗理屈,复以他辞侵旦,旦不与抗,乃已。

míng nián shí yuè sì zōng fù qǐng duì yán qù suì bā yuè zhì jīn nián shí yuè bù yǔ sù mài bù dēng

明年十月,嗣宗复请对,言:"去岁八月至今年十月不雨,宿麦不登。

jí qiū yǎn yùn kǔ yǔ hé yì hài jia xíng zhèng yǒu shī zhì chéng zāi lì

及秋,兖、郓苦雨,河溢害稼,刑政有失,致成灾沴。

kǒng miǎn yuān wǎng bō zài rén kǒu wáng céng shàng jū jìn bān yuàn shì chù tuì yǐ zhèng cháo diǎn chén qǐng lù zhāng yǐ wén

孔冕冤枉,播在人口,王曾尚居近班,愿示黜退,以正朝典,臣请露章以闻。

zhēn zōng yǔ wáng dàn děng yuē céng shí wú zuì ruò sì zōng shàng zhāng yì xū cái chǔ

"真宗语王旦等曰:"曾实无罪,若嗣宗上章,亦须裁处。

dàn yuē miǎn bù shàn zhī jī shén zhòng dàn yǐ xuān shèng zhī hòu bù yù qióng jiū wèi qí yuān wǎng gǎn shāng hé qì kǒng wèi jìn lǐ

"旦曰:"冕不善之迹甚众,但以宣圣之后不欲穷究,谓其冤枉,感伤和气,恐未近理。

zhào ān rén yuē jīn ruò zài xíng àn wèn miǎn hé néng miǎn zuì

"赵安仁曰:"今若再行按问,冕何能免罪?

wáng qīn ruò yuē chén qǐng shěn wèn sì zōng ruò zài jū miǎn bù néng zì yǐn rú hé qū chǔ

"王钦若曰:"臣请审问嗣宗,若再鞫冕,不能自隐,如何区处?

míng rì sì zōng fù duì qiě xiè qián yán zhī shī zhēn zōng yì yōu róng zhī

"明日,嗣宗复对,且谢前言之失,真宗亦优容之。

qí qiáng wàng duō cǐ lèi

其强妄多此类。

jiāng sì fén yīn yǐ yǒng xīng zhòng dì sī de dà chén cái jiān wén wǔ zhě zhèn zhī

将祀汾阴,以永兴重地,思得大臣才兼文武者镇之。

yīn wèi zǎi xiàng yuē sì zōng cháng zì yán zhī wǔ shì kě shòu lián chē yǐ dāng cǐ rèn yi zhào wèn zhī

因谓宰相曰:"嗣宗尝自言知武事,可授廉车以当此任,宜召问之。

sì zōng yuàn fèng zhào jí bài yào zhōu guān chá shǐ zhī yǒng xīng jūn fǔ

"嗣宗愿奉诏,即拜耀州观察使、知永兴军府。

zhēn zōng zuò shī cì zhī

真宗作诗赐之。

shí zhǒng fàng de gào guī shān sì zōng nì yú chuán shè lǐ zhī shén hòu

时种放得告归山,嗣宗逆于传舍,礼之甚厚。

fàng jì zuì shāo jù sì zōng nù yǐ yǔ jī fàng

放既醉,稍倨,嗣宗怒,以语讥放。

fàng yuē jūn yǐ shǒu bó de zhuàng yuán ěr hé zú dào yě

放曰:"君以手搏得状元耳,何足道也!

chū sì zōng jiù shì jiǎng wǔ diàn bó zhào chāng yán mào zhuó shǒu kē gù fàng jí zhī

"初,嗣宗就试讲武殿,搏赵昌言帽,擢首科,故放及之。

sì zōng kuì hèn yīn shàng shū yán suǒ bù jiān bìng zhī jiā qīn yú zhòng mín líng bào gū guǎ fán shí yú zú ér fàng wèi zhī shǒu

嗣宗愧恨,因上疏言:"所部兼并之家,侵渔众民,凌暴孤寡,凡十余族,而放为之首。

fàng dì zhí wú lài jù lín lù qiáo cǎi zhōu huí èr bǎi yú lǐ duó biān méng hòu lì

放弟侄无赖,据林麓樵采,周回二百余里,夺编甿厚利。

yuàn yǐ chén shū xià fàng cì fàng zhōng nán tián bǎi mǔ xǐ fàng sōng shān

愿以臣疏下放,赐放终南田百亩,徙放嵩山。

shū cí jí yú gòu rǔ zhì mù fàng wèi chī mèi

"疏辞极于诟辱,至目放为魑魅。

zhēn zōng fāng hòu dài fàng lìng xǐ jū sōng yáng bì zhī

真宗方厚待放,令徙居嵩阳避之。

sì nián bīn níng chén xìng shàn shì jié dào xǐ sì zōng zhī bīn zhōu jiān bīn níng huán qìng lù dōu bù shǔ

四年,邠宁陈兴擅释劫盗,徙嗣宗知邠州兼邠宁环庆路都部署。

chéng dōng yǒu líng yìng gōng miào bàng yǒu shān xué qún hú chù yān yāo wū xié zhī wéi rén huò fú mín shén xìn xiàng shuǐ hàn jí yì xī dǎo zhī mín yǔ wèi zhī huì hú yīn

城东有灵应公庙,傍有山穴,群狐处焉,妖巫挟之为人祸福,民甚信向,水旱疾疫悉祷之,民语为之讳"狐"音。

qián cǐ zhǎng lì jiē xiān yè miào rán hòu shì shì

前此长吏,皆先谒庙然后视事。

sì zōng huǐ qí miào xūn qí xué de shù shí hú jǐn shā zhī yín sì suì xi

嗣宗毁其庙,熏其穴,得数十狐,尽杀之,淫祀遂息。

xǐ zhī zhèn zhōu fā biān sù jiān zāng sù zuò biǎn

徙知镇州,发边肃奸赃,肃坐贬。

sì zōng cháng yán xǐ zhǒng fàng jué bīn hú àn biān sù wèi qù sān hài

嗣宗尝言徙种放、掘邠狐、按边肃,为去三害。

jū èr suì zhào hái shòu shū mì fù shǐ jiǎn jiào tài bǎo

居二岁,召还,授枢密副使、检校太保。

kòu zhǔn wèi shǐ sì zōng yǔ zhī bù yè lèi biǎo jiě zhí shòu jiǎn jiào tài fù dà tóng jūn jié dù zhī xǔ zhōu

寇准为使,嗣宗与之不叶,累表解职,授检校太傅、大同军节度、知许州。

sì zōng cháng yóu shì zhōu bié shù zài yān shí rén yǐ wéi róng

嗣宗尝游是州,别墅在焉,时人以为荣。

yí zhī hé nán fǔ

移知河南府。

tiān xǐ chū gǎi gǎn dé jūn jié dù luò xià é yán xiāng jīng

天禧初,改感德军节度,洛下讹言相惊。

xǐ zhī shǎn zhōu zài biǎo qǐng lǎo qiě qiú rù jìn qiǎn shǐ zhào hái

徙知陕州,再表请老,且求入觐,遣使召还。

jiāo sì gǎi jìng nán jūn jié dù

郊祀,改静难军节度。

jì zhì què xià bìng zú bù néng cháo yè nǎi qiú zài zhī xǔ zhōu bù fù yì xiū tuì

既至阙下,病足,不能朝谒,乃求再知许州,不复议休退。

kòu zhǔn wèi xiāng sù è zhī tè mìng yǐ zuǒ tún wèi shàng jiàng jūn jiǎn jiào tài wèi zhì shì

寇准为相,素恶之,特命以左屯卫上将军、检校太尉致仕。

biǎo qiú miàn cí yǐ zú jí jiān yú bài qǐ tè miǎn wǔ dǎo xǔ qí zi fú yè zhī

表求面辞,以足疾艰于拜起,特免舞蹈,许其子扶掖之。

duì shù kè cì qián bǎi wàn hái xǔ xià

对数刻,赐钱百万,还许下。

zhǔn biǎn cháo yì yǐ sì zōng fān fǔ jiù chén tè lìng yuè gěi fèng wǔ shí qiān

准贬,朝议以嗣宗藩辅旧臣,特令月给奉五十千。

sì zōng yóu mù zōng zú fǔ zhū zhí rú jǐ zi zhe yí jiè yǐ xun zǐ sūn wù de xī jū yòu lìng yǐ xiào jīng gōng jiàn bǐ yàn zhì kuàng zhōng

嗣宗尤睦宗族,抚诸侄如己子,著遗戒以训子孙勿得析居,又令以《孝经》、弓剑、笔砚置圹中。

wǔ nián zú nián qī shí bā

五年,卒,年七十八。

fèi cháo zèng shì zhōng

废朝,赠侍中。

shì yuē jǐng zhuāng

谥曰景庄。

lù qí zi èr rén shēng èr rén guān

录其子二人、甥二人官。

sì zōng shì sān cháo zuì wéi sù jiù

嗣宗事三朝,最为宿旧。

suǒ zhì yǐ yán míng yù xià yóu ào hěn wu yǐ chǒu yán líng cuò qún lèi

所至以严明御下,尤傲狠,务以丑言凌挫群类。

wèi zhōng chéng rì cháng fèn sòng bái guō zhì xíng bǐng qī shí bù qǐng lǎo lǚ qǐng zhēn zōng chì qí xiū zhì yòu qiǎn qīn shǔ fěng jī zhī

为中丞日,尝忿宋白、郭贽、邢昺七十不请老,屡请真宗敕其休致,又遣亲属讽激之。

jí sì zōng wǎn suì jí shèn yóu xiǎng hòu lù pái huái bù qù cháng wèi rén yuē pū wéi cǐ yī shì wèi néng miǎn wù yì

及嗣宗晚岁疾甚,犹享厚禄,徘徊不去,尝谓人曰:"仆惟此一事,未能免物议。

zhòng jiē kǒu chī zhī

"众皆〈口蚩〉之。

sì zōng hǎo wéi wén ér zhá yóu shén

嗣宗好为文,而札尤甚。

fèng sì zhī suì jìn chén jiē wèi sòng jì zǎi xiàng yǐ sì zōng suǒ zhuàn bù zú fā huī shèng dé lǜ wèi hòu suǒ qiào nǎi bù xǔ kè shí

奉祀之岁,近臣皆为颂记,宰相以嗣宗所撰,不足发挥盛德,虑为后所诮,乃不许刻石。

suǒ zhe yǒu zhōng líng zi sān shí juǎn

所著有《中陵子》三十卷。

zi yáo chén nèi diàn chéng zhì

子尧臣,内殿承制;

táng chén tài zǐ zhōng shè

唐臣,太子中舍。

cóng zǐ shùn chén gòng fèng guān gé mén zhī hòu

从子舜臣,供奉官、阁门祗候;

yǔ chén tài zǐ zhōng shè

禹臣,太子中舍。

li chāng líng zì tiān xī sòng zhōu chu qiū rén

李昌龄,字天锡,宋州楚丘人。

zēng zǔ què jiāo shuǐ lìng

曾祖确,胶水令。

zǔ tán hán dān lìng

祖谭,邯郸令。

fù yùn tài cháng qīng

父运,太常卿。

chāng líng tài píng xīng guó sān nián jǔ jìn shì dà lǐ píng shì tōng pàn hé zhōu

昌龄,太平兴国三年举进士,大理评事、通判合州。

lì jiāng zuò jiān chéng yòu zàn shàn dài fū tōng pàn yín zhōu

历将作监丞、右赞善大夫、通判银州。

jīng chéng kāi jīn míng chí chāng líng xiàn shī bǎi yùn tài zōng jiā zhī zhuó yòu shí yí zhí shǐ guǎn cì fēi

京城开金明池,昌龄献诗百韵,太宗嘉之,擢右拾遗、直史馆,赐绯。

gǎi yòu bǔ quē chū zhī chú zhōu

改右补阙,出知滁州。

dīng nèi jiān qǐ wèi huái nán zhuǎn yùn shǐ zhuǎn hù bù yuán wài láng zhī guǎng zhōu

丁内艰,起为淮南转运使,转户部员外郎、知广州。

guǎng yǒu hǎi bó zhī ráo chāng líng bù néng yǐ lián zì shǒu chún huà èr nián dài hái

广有海舶之饶,昌龄不能以廉自守,淳化二年代还。

chū yùn cháng diǎn xǔ zhōu yǒu dì zài chéng zhōng chāng líng bāo jū zī zhòng xī liú zhù yān qí zhì jīng chéng dàn yào wù yào qì ér yǐ

初,运尝典许州,有第在城中,昌龄包苴辎重悉留贮焉,其至京城,但药物药器而已。

huì yǒu yán qí tān zhě tài zōng yǐ wéi wū zhào cì jīn zǐ zhuó lǐ bù láng zhōng yú yuè wèi shū mì zhí xué shì

会有言其贪者,太宗以为诬,召赐金紫,擢礼部郎中,逾月,为枢密直学士。

chāng líng shàng yán guǎng zhōu shì bó měi suì shāng bó zhì guān jǐn zēng jià mǎi zhī liáng kǔ xiāng zá shǎo lì

昌龄上言:"广州市舶,每岁商舶至,官尽增价买之,良苦相杂,少利。

zì jīn qǐng zé qí liáng zhě guān rú jià gěi zhī kǔ zhě zì qí mài wù jìn

自今请择其良者,官如价给之,苦者恣其卖,勿禁。

léi huà xīn bái huì ēn děng zhōu shān lín yǒu qún xiàng mín néng qǔ qí yá guān jìn bù dé mài

雷、化、新、白、惠、恩等州山林有群象,民能取其牙,官禁不得卖。

zì jīn yi lìng sòng guān yǐ bàn jià cháng zhī yǒu gǎn yǐn nì jí sī shì yú rén zhě lùn rú fǎ

自今宜令送官,以半价偿之,有敢隐匿及私市与人者,论如法。

zhào jiē cóng zhī

"诏皆从之。

shì qiū chū zhì shěn xíng yuàn yú jìn zhōng

是秋,初置审刑院于禁中。

fán yù jù shàng zòu xiān shēn shěn xíng yuàn yìn fù dà lǐ xíng bù duàn fù yǐ wén yòu xià shěn xíng zhōng fù cái jué yǐ fù zhōng shū dāng zhě xíng zhī fǒu zé zǎi xiàng wén yǐ lùn jué

凡狱具上奏,先申审刑院,印付大理、刑部断覆以闻,又下审刑中覆裁决,以付中书,当者行之,否则宰相闻以论决。

mìng chāng líng zhī yuàn shì

命昌龄知院事。

yuè yú yòu quán pàn lì bù liú nèi quán shù rì shòu yòu jiàn yì dài fū chōng hù bù shǐ

月余,又权判吏部流内铨,数日,授右谏议大夫,充户部使。

sān nián gǎi dù zhī shǐ bài yù shǐ zhōng chéng

三年,改度支使,拜御史中丞。

xià zhào yù shǐ tái hé xíng gù shì bìng tiáo zòu yǐ wén yù wú dà xiǎo zì zhōng chéng yǐ xià jiē qīn lín jū wèn bù dé zhuān zé suǒ sī li jì lóng shòu mìng hé shuò zhēng tǎo bù fù tái cí chāng líng jiū zhī qiǎn lì zhuī huán fá fèng

下诏御史台,合行故事并条奏以闻,狱无大小,自中丞以下皆亲临鞫问,不得专责所司,李继隆受命河朔征讨,不赴台辞,昌龄纠之,遣吏追还,罚奉。

yòu hé shǎn xī zhuǎn yùn shǐ zhèng wén bǎo shēng shì biān jìng zhù chéng shā qì qīng biàn jìn fǎ wén bǎo zuò biǎn hú wài

又劾陕西转运使郑文宝生事边境,筑城沙碛,轻变禁法,文宝坐贬湖外。

zhì dào èr nián yǐ běn guān cān zhī zhèng shì

至道二年,以本官参知政事。

zhàn xiè biàn diàn tài zōng wèi yuē zhōng shū zhèng běn dāng jìn yòng shàn liáng bó xún zhòng yì yǐ zhèng dào lín zhī jí yuàn bàng wú yóu ér shēng yǐ

占谢便殿,太宗谓曰:"中书政本,当进用善良,博询众议,以正道临之,即怨谤无由而生矣。

chāng líng jū wèi pō xuǎn xin ruǎn wú suǒ jiàn míng

"昌龄居位,颇选忄耎无所建明。

zhēn zōng jí wèi jiā hù bù shì láng

真宗即位,加户部侍郎。

zuò jiāo jié wáng jì ēn biǎn zhōng wǔ jūn jié dù xíng jūn sī mǎ

坐交结王继恩,贬忠武军节度行军司马。

xián píng èr nián qǐ wèi diàn zhōng shǎo jiān

咸平二年,起为殿中少监。

huì zhào qún chén yán biān shì chāng líng qiú miàn chén shì jī bù bào

会诏群臣言边事,昌龄求面陈事机,不报。

wáng jūn zhī luàn mìng zhī zǐ zhōu

王均之乱,命知梓州。

zhī zá yù shǐ fàn zhèng cí hé qí guǎng bó sù fàn jí dài hái zhī hé yáng

知杂御史范正辞劾其广舶宿犯,亟代还,知河阳。

dīng wài jiān qǐ fù fèng cháo qǐng yǐ fēng yàng qiú lǐng xiǎo jùn fù de guāng zhōu jiù gǎi guāng lù qīng

丁外艰,起复,奉朝请,以风恙求领小郡,复得光州,就改光禄卿。

jí bù néng zhì shì

疾,不能治事。

zhuǎn yùn shǐ yǐ wén mìng shǒu běn guān fēn sī xī jīng

转运使以闻,命守本官分司西京。

xún qǐng zhì shì zhēn zōng yuē chāng líng sù wú qīng yù

寻请致仕,真宗曰:"昌龄素无清誉。

nǎi shòu mì shū jiān suì qí qǐng

"乃授秘书监,遂其请。

dà zhōng xiáng fú yuán nián zú nián qī shí èr

大中祥符元年,卒,年七十二。

fèi cháo lù zi yú qīng shì jiāng zuò jiān zhǔ bù

废朝,录子虞卿试将作监主簿。

chāng líng xiōng chāng tú zhì guó zǐ bó shì dì chāng yán zhì tài zǐ zhōng shè

昌龄兄昌图至国子博士,弟昌言至太子中舍。

chāng yán zǐ jìn qīng zhòng qīng yào qīng bìng jìn shì jí dì jìn qīng wèi mì shū chéng

昌言子晋卿、仲卿、耀卿,并进士及第,晋卿为秘书丞。

cóng zǐ hóng

从子纮。

hóng zì zhòng gāng

纮字仲纲。

fù kè míng shì zhì tí diǎn guǎng dōng xíng yù

父克明,仕至提点广东刑狱。

hóng jìn shì jí dì shì mì shū shěng jiào shū láng zhī shè xiàn

纮,进士及第,试秘书省校书郎、知歙县。

dì chǎn huáng jīn mín shū yǐ dài fù hòu jīn jié zé qí fù rú gù

地产黄金,民输以代赋,后金竭,责其赋如故。

hóng zòu ba zhī

纮奏罢之。

lì zhī yú qián yǎn xiàn zhì yǒu huì ài

历知于潜、剡县,治有惠爱。

yù shǐ zhī zá lǚ yí jiǎn jiàn zhī gǎi zhù zuò zuǒ láng jiān dān yáng xiàn jiǔ shuì zhī líng chí xiàn

御史知杂吕夷简荐之,改著作佐郎、监丹阳县酒税,知灵池县。

liú jūn cài qí jǔ wèi yù shǐ tái tuī zhí guān bài jiān chá yù shǐ

刘均、蔡齐举为御史台推直官,拜监察御史。

shí zhào chéng dū fǔ yuè gōng xǔ cháo tiān děng bǔ jiào fāng hóng yán bì xià jí wèi shàng wèi néng xiǎn yán xué zhī shì ér shǒu zhào líng rén fēi suǒ yǐ guǎng dé měi yú tiān xià

时召成都府乐工许朝天等补教坊,纮言:"陛下即位,尚未能显严穴之士,而首召伶人,非所以广德美于天下。

cháo tiān děng suì bà guī

"朝天等遂罢归。

qiān diàn zhōng shì yù shǐ

迁殿中侍御史。

gé mén shǐ wáng zūn dù lǐng huáng chéng qiǎn zú cì shì gào gǔ rén yǒu wéi qì dān jiàn dié zhě bǔ xì huáng chéng sī àn hé

阁门使王遵度领皇城,遣卒刺事,告贾人有为契丹间谍者,捕系皇城司按劾。

mìng hóng fù xùn hóng xī de qí yuān dǐ zú zuì jiàng zūn dù cáo zhōu bīng mǎ dōu jiān

命纮覆讯,纮悉得其冤,抵卒罪,降遵度曹州兵马都监。

pàn sān sī kāi chāi sī

判三司开拆司。

fǔ jùn hàn liú xīng zhuì xī nán yǒu shēng huì sēng ráng yú wén dé diàn hóng zòu yuē wén dé diàn bù zhèng huì cháo zhī zhèng wèi měi zāi yì zhé jù zī huáng zàn bài yú qí jiān hé yǐ shì zhōng wài

辅郡旱,流星坠西南有声,会僧禳于文德殿,纮奏曰:"文德殿布政会朝之正位,每灾异,辄聚缁黄赞呗于其间,何以示中外?

gǎi yán tiě pàn guān lì zǐ zhōu shǎn xī hé běi lù zhuǎn yùn shǐ qiān shì yù shǐ

"改盐铁判官,历梓州、陕西、河北路转运使,迁侍御史。

jiàn yán xī běi jiǔ tōng hǎo shì xí ān yì bù zhī zhàn zhèn zhī fǎ

建言:"西北久通好,士习安佚,不知战阵之法。

yi zé liáng jiàng liàn jīng zú qù rǒng duò shí cāng lǐn fēng cái yòng wèi shǒu yù bèi

宜择良将,练精卒,去冗惰,实仓廪,丰财用,为守御备。

jǔ zhǒng shì héng děng shù rén jí zòu ba gòng yú wù yí jìn chén

"举种世衡等数人,及奏罢贡余物遗近臣。

qiān zhī zá shì quán tóng pàn liú nèi quán

迁知杂事、权同判流内铨。

wèi sān sī dù zhī fù shǐ shǐ qì dān

为三司度支副使,使契丹。

gù shì fèng shǐ zhě yǐ huáng chéng zú èr rén yǔ xié chá qí jǔ cuò shǐ zhě xī gū xī yǐ bì zhòng shāng

故事,奉使者以皇城卒二人与偕,察其举措,使者悉姑息以避中伤。

qián cǐ liú suí wèi suǒ wū zuò biǎn jiǔ wèi fù

前此刘随为所诬,坐贬,久未复。

hóng shǐ hái jù yán qí wang shāo xǐ suí nán jīng

纮使还,具言其枉,稍徙随南京。

chú tiān zhāng gé dài zhì hé běi dōu zhuǎn yùn shǐ qiān xíng bù láng zhōng hái tóng zhī tōng jìn yín tái sī jìn lóng tú gé zhí xué shì zhī qín zhōu zú

除天章阁待制、河北都转运使,迁刑部郎中,还,同知通进、银台司,进龙图阁直学士、知秦州,卒。

hóng fāng jiè yǒu lì cái dǔ yú jiāo yóu yǔ liú yán wèi you yán sǐ yí rèn zi ēn guān qí zi

纮方介有吏材,笃于交游,与刘颜为友,颜死,移任子恩官其子。

dì wěi qǐ jiā sān bān jiè zhí dù yǎn jiàn wèi gé mén zhī hòu zhèn róng jūn wǎ tíng zhài dōu jiān

弟纬,起家三班借职,杜衍荐为阁门祗候,镇戎军瓦亭砦都监。

jī láo lèi qiān zhì hé běi yuán biān ān fǔ fù shǐ

积劳累迁至河北缘边安抚副使。

hán qí jiàn zhī bǎo zhōu yǐ zuǒ qí jì shǐ róng zhōu cì shǐ zhī xióng zhōu

韩琦荐知保州,以左骐骥使、荣州刺史知雄州。

zhì bīng pō yán bù shì chú chuán shù yǔ huàn zhě zhēng lì hài

治兵颇严,不事厨传,数与宦者争利害。

jī gōng shǐ qián zhù mǐ sān qiān hú wèi cháng píng cāng zòu xià qí fǎ tā zhōu

积公使钱贮米三千斛为常平仓,奏下其法他州。

qiān xī shàng gé mén shǐ liú zài rèn zú

迁西上阁门使,留再任,卒。

zi shī zhōng zhì tiān zhāng gé dài zhì

子师中至天章阁待制。

zhào ān rén zì lè dào hé nán luò yáng rén

赵安仁,字乐道,河南洛阳人。

zēng zǔ wǔ táng guó zhōu cì shǐ

曾祖武唐,虢州刺史。

fù fú zì dà xìn

父孚字大信。

zhōu xiǎn dé chū jǔ jìn shì diào bǔ kāi fēng wèi

周显德初,举进士,调补开封尉。

qián dé zhōng wèi pǔ jiāng lìng chí fù sāng fú què shè yǒng níng lìng

干德中,为浦江令,持父丧,服阕,摄永宁令。

huì qīn zhēng tài yuán bù sòng běn yì liáng kuì mín huái qí huì liè zhuàng yǐ wén jí zhēn shòu qí rèn zhuó zōng zhèng chéng

会亲征太原,部送本邑粮馈,民怀其惠,列状以闻,即真授其任,擢宗正丞。

kāi bǎo zhōng chū zhì yī kù lìng fú zhǔ zhī

开宝中,初置衣库,令孚主之。

é zuò shì lián dǎi dǐ zuì yǔ jiàn zhào pǔ chuán

俄坐事连逮抵罪,语见《赵普传》。

tài zōng jí wèi qǐ wèi guó zi jiān chéng zhī yuán zhōu

太宗即位,起为国子监丞、知袁州。

hái zhī kāi fēng fǔ sī lù cān jūn shì shòu zhào yǔ diàn zhōng shì yù shǐ chái chéng wù gòng fèng guān gé yàn gōng diàn zhí guō zài xíng shì huáng hé fēn nán běi àn àn xíng fù yáo dī yǐ shū tuān jué

还,知开封府司录参军事,受诏与殿中侍御史柴成务、供奉官葛彦恭、殿直郭载行视黄河,分南北岸按行,复遥堤以纾湍决。

fú yán zhì yáo dī bù rú fēn shuǐ shì yú shì jiàn yì yú chán huá èr zhōu lì fēn shuǐ zhī zhì

孚言治遥堤不如分水势,于是建议于澶、滑二州立分水之制。

shí jué hé wèi píng zhòng xī mín lì ér qǐn yān

时决河未平,重惜民力而寝焉。

cháo tíng yì xíng fēng shàn fú shàng fēng shàn sòng zhào bài mì shū chéng cì fēi yú

朝廷议行封禅,孚上《封禅颂》,召拜秘书丞,赐绯鱼。

shòu zhào jū kāi fēng yù de qí fēi gū zhě jí rì shòu tuī guān

受诏鞫开封狱,得其非辜者,即日授推官。

qiān jiān chá yù shǐ chū zhī shū zhōu gǎi diàn zhōng shì yù shǐ

迁监察御史,出知舒州,改殿中侍御史。

yōng xī zhōng zhào xún wén wǔ yù róng zhī cè

雍熙中,诏询文武御戎之策。

fú zòu yì yuē chén yú yǐ wéi bù yòng gān gē bù láo fēi wǎn wèi wàn shì zhī lì zhě gǎn xiàn qí shuō wéi míng zhǔ zé zhī

孚奏议曰:"臣愚以为不用干戈,不劳飞挽,为万世之利者,敢献其说,惟明主择之。

gǔ zhě bīng jiāo shǐ zài qí jiān suī fēi shǐ zài shàng zǒu yì zài xià gài xìn yì bù kě fèi yě

古者兵交使在其间,虽飞矢在上,走驿在下,盖信义不可废也。

xī miáo mín nì mìng dì nǎi dàn fū wén dé ér yǒu miáo gé

昔苗民逆命,帝乃诞敷文德,而有苗格。

yòu zhòng ní yuē yǒu néng yī rì kè jǐ fù lǐ tiān xià guī rén

又仲尼曰:'有能一日克己复礼,天下归仁。

zhī rú bìng mén yī fāng lì dài nán qǔ shèng jīn yīng duàn yī jǔ chéng gōng

'只如并门一方,历代难取,圣襟英断,一举成功。

dāng qí nì chéng wēi yú lěi luǎn shēng jù huái fú ér bì xià yóu qiǎn tōng shì shè rén xuē wén bǎo rù chéng yù zhī

当其逆城危于累卵,生聚怀伏,而陛下犹遣通事舍人薛文宝入城谕之。

rì zhě běi biān wèi bīn quán yàn yóu gěng zài xīng jūn lǚ jiāng fù tǔ jiāng

日者北边未宾,全燕犹梗,再兴军旅,将复土疆。

chén qiè jì tún shù biān chuí gù fēi huò yǐ bào lù yuán yě qǐ shì yuàn wèi

臣窃计屯戍边陲,故非获已,暴露原野,岂是愿为?

yù wàng cháo tíng tōng dá guó xìn jìn jiàn táng gāo zǔ zhī jiàng lǐ yuǎn fǎ zhōu gǔ gōng zhī ràng de

欲望朝廷通达国信,近鉴唐高祖之降礼,远法周古公之让地。

shèng rén yǐ bǎi xìng zhī xīn wèi xīn jūn zǐ jiàn jī ér zuò yù yǐ huò fú shì yǐ ēn wēi yì dìng biān jiāng yǒng xi zhēng zhàn

圣人以百姓之心为心,君子见几而作,谕以祸福,示以恩威,议定边疆,永息征战。

yǎng mín shì tiān jì shí lì wù mò guò yú cǐ

养民事天,济时利物,莫过于此。

chén yòu jì bǐ suī shì hào bù tóng rán qù wēi jiù ān yàn láo xǐ yì yì rén qíng zhī suǒ tóng yě

臣又计彼虽嗜好不同,然去危就安,厌劳喜逸,亦人情之所同也。

shàng jiā zhī

"上嘉之。

yōng xī zhōng tíng cè gòng shì ér ān rén yù wèi kǎo huì cì jīn zǐ yīn gù ān rén wèn fú nián jǐ ān rén yuē chén fù nián liù shí èr

雍熙中,廷策贡士,而安仁预为考会,赐金紫,因顾安仁问孚年几,安仁曰:"臣父年六十二。

shàng yuē fú míng shì yě

"上曰:"孚,名士也。

jí zhào duì yì cì jīn zǐ

"亟召对,亦赐金紫。

míng nián zú

明年,卒。

ān rén shēng ér yǐng wù yòu shí zhí bǐ néng dà zì shí sān tōng jīng chuán dà zhǐ zǎo yǐ wén yì chēng

安仁生而颖悟,幼时执笔能大字,十三通经传大旨,早以文艺称。

zhào pǔ chén lún lǐ fǎng shí xī zǎi xián tuī jiǎng zhī

赵普、沈伦、李昉、石熙载咸推奖之。

yōng xī èr nián dēng jìn shì dì bǔ zǐ zhōu què yán yuàn pàn guān yǐ qīn lǎo fú guǒ wǎng

雍熙二年,登进士第,补梓州榷盐院判官,以亲老弗果往。

huì guó zǐ jiàn kè wǔ jīng zhèng yì bǎn běn yǐ ān rén shàn jiè lì suì zòu liú shū zhī

会国子监刻《五经正义》板本,以安仁善楷隶,遂奏留书之。

lì dà lǐ píng shì guāng lù sì chéng zhào shì hàn lín yǐ zhù zuò zuǒ láng zhí jí xián yuàn cì fēi

历大理评事、光禄寺丞,召试翰林,以著作佐郎直集贤院,赐绯。

shí wáng hóu nèi qī jiā duō yǐ míng lěi wèi tuō

时王侯、内戚家多以铭诔为托。

tài zōng zhì jiǔ hóng qín wǔ hóng yuán shí duō xiàn fù sòng shàng jiā wén wù zhī shèng xī yuè lǎn dìng qí gōng zhuō

太宗制九纮琴、五纮阮,时多献赋颂,上嘉文物之盛,悉阅览,订其工拙。

shí chēng ān rén li zōng è yáng yì cí yǎ shàn zhào yì zhōng shū jiǎng yù

时称安仁、李宗谔、杨亿辞雅赡,召诣中书奖谕。

yì rì gǎi qiān tài cháng chéng

翌日,改迁太常丞。

zhēn zōng jí wèi bài yòu zhèng yán yù chóng xiū tài zǔ shí lù

真宗即位,拜右正言,预重修《太祖实录》。

shàng chū shī dà míng ān rén shàng shū yuē chén yǐ wéi yǒu jí wù zhě sān dà yào zhě wǔ

上出师大名,安仁上疏曰:"臣以为有急务者三,大要者五。

jí wù sān zhě qí yī jī lì róng chén jǔ quàn chéng zhī diǎn

急务三者:其一,激励戎臣,举劝惩之典;

qí èr zhèn jiù biān mín xíng yōu xù zhī huì

其二,振救边民,行优恤之惠;

qí sān chē jià hái jīng zhòng shén wǔ zhī wēi

其三,车驾还京,重神武之威。

dà yào wǔ zhě qí yī xuǎn jiàng lüè

大要五者:其一,选将略;

qí èr chí bīng shì

其二,持兵势;

qí sān qiú jūn móu

其三,求军谋;

qí sì xiū jūn zhèng

其四,修军政;

qí wǔ ài mín lì

其五,爱民力。

xián píng sān nián tóng zhī gòng jǔ

咸平三年,同知贡举。

wèi jǐ zhī zhì gào fù xià hóu jiào xún fǔ jiāng nán hái zhī shěn xíng yuàn

未几,知制诰,副夏侯峤巡抚江南,还,知审刑院。

cháng yǒu jiàng xiào chī suǒ bù zú sǐ zuì yì dà bì

尝有将校笞所部卒死,罪议大辟。

ān rén yǐ jūn zhōng zhī lìng fēi yán bù zhěng suì huò miǎn sǐ

安仁以军中之令,非严不整,遂获免死。

jì pàn shàng shū xíng bù jiān zhì zhì qún mù shǐ tóng zhī sān bān shěn guān yuàn

继判尚书刑部兼制置群牧使,同知三班、审官院。

jǐng dé chū hàn lín xué shì liáng hào zhào duì xún jí dāng shì tái gé rén wù shàng chēng ān rén wén xíng

景德初,翰林学士梁颢召对,询及当世台阁人物,上称安仁文行。

xún hào zú jí yǐ ān rén wèi gōng bù yuán wài láng chōng hàn lín xué shì

寻颢卒,即以安仁为工部员外郎,充翰林学士。

chū fú jí chén hé hǎo zhī lì

初,孚极陈和好之利。

zhì shì ān rén cóng xìng chán zhōu huì běi biān qǐng méng shǒu mìng ān rén zhuàn dá shū yòu dú jì tài zǔ shí pìn wèn shū shì

至是,安仁从幸澶州,会北边请盟,首命安仁撰答书,又独记太祖时聘问书式。

liáo shǐ hán qǐ zhì dào mìng jiē bàn fán jìn jiàn yí zhì duō suǒ cái dìng

辽使韩杞至,道命接伴,凡觐见仪制,多所裁定。

guǎn shè xī yǐn qǐ jǔ chéng zi yuē cǐ guǒ cháng jiàn gāo lí gòng

馆舍夕饮,杞举橙子曰:"此果尝见高丽贡。

ān rén yuē chéng jú chǎn wú chu cháo tíng zhí fāng zhǎng tiān xià tú jīng fán tā guó suǒ chǎn mǐ bù zhī yě

"安仁曰:"橙橘产吴、楚,朝廷职方掌天下图经,凡他国所产靡不知也。

jīn jǐ shì zhōng lǚ yòu zhī cháng shǐ gāo lí wèi wén yǒu chéng yòu

今给事中吕祐之尝使高丽,未闻有橙柚。

qǐ shī yú kuā dàn yǒu kuì sè

"杞失于夸诞,有愧色。

qǐ jì shòu xí yī zhī cì qiě yǐ zhǎng wèi jiě jiāng cí fù zuǒ rèn

杞既受袭衣之赐,且以长为解,将辞复左衽。

ān rén yuē jūn jiāng shēng diàn shòu huán shū tiān yán zhǐ chǐ rú bù yī suǒ cì zhī yī kě hu

安仁曰:"君将升殿受还书,天颜咫尺,如不衣所赐之衣,可乎?

qǐ nǎi fú yǐ rù

"杞乃服以入。

jí yáo dōng zhī zhì yòu lìng ān rén jiē bàn

及姚东之至,又令安仁接伴。

dōng zhī tán cì pō qín bīng qiáng zhàn shèng

东之谈次,颇矜兵强战胜。

ān rén yuē lǎo shì yún jiā bīng zhě bù xiáng zhī qì shèng rén bù dé yǐ ér yòng zhī

安仁曰:"老氏云:'佳兵者不祥之器,圣人不得已而用之。

shèng ér bù měi ér měi zhī zhě shì lè shā rén yě lè shā rén zhě bù dé zhì yú tiān xià

'胜而不美,而美之者,是乐杀人也,乐杀人者不得志于天下。

dōng zhī zì shì bù gǎn fù yán

"东之自是不敢复言。

wáng jì zhōng jiàng bīng xiàn méi bù néng sǐ jié ér fǎn shì zhī dōng zhī lǚ chēng qí cái

王继忠将兵陷没,不能死节而反事之,东之屡称其材。

ān rén yuē jì zhōng zǎo shì fān dǐ wén qí shāo jǐn bù zhī qí tā

安仁曰:"继忠早事藩邸,闻其稍谨,不知其他。

qí mǐn yú chóu duì qiè zhòng shì jī lèi rú cǐ

"其敏于酬对,切中事机,类如此。

shí lùn xī rán chēng qí dé tǐ shàng yì qì zhī zì shì yǒu yì bǐng yòng

时论翕然,称其得体,上益器之,自是有意柄用。

ān rén yòu jí hé hǎo yǐ lái shì yí jí cǎi gǔ shì zuò dài dòu huái róu lù sān juǎn yǐ xiàn

安仁又集和好以来事宜,及采古事,作《戴斗怀柔录》三卷以献。

èr nián chūn yòu yǔ zhāo jiǒng děng tóng zhī gòng jǔ

二年春,又与晁迥等同知贡举。

sān nián yǐ yòu jiàn yì dài fū cān zhī zhèng shì é xiū guó shǐ

三年,以右谏议大夫参知政事,俄修国史。

dà zhōng xiáng fú chū yì fēng shàn yǔ wáng qīn ruò bìng wèi tài shān jīng zhì dù zhì shǐ pàn yǎn zhōu

大中祥符初,议封禅,与王钦若并为泰山经制度置使、判兖州。

lǐ bì fù bài gōng bù shì láng

礼毕,复拜工部侍郎。

nèi wài shū zhào yǒu qiè yào zhě bì jīng qí cái

内外书诏有切要者,必经其裁。

jìn zhì xíng bù

进秩刑部。

wǔ nián yǐ bīng bù shì láng réng jiān xiū shǐ fèng sì yòu tóng zhī lǐ yí yuàn

五年,以兵部侍郎仍兼修史,奉祀,又同知礼仪院。

bā nián zhī gòng jǔ

八年,知贡举。

sān diǎn chūn wéi zé shì píng yǔn shì gù dú wú jī qiào shàng zài cì shī jiā zhī

三典春闱,择士平允,是故独无讥诮,上再赐诗嘉之。

xún zhī jiān zōng zhèng qīng

寻知兼宗正卿。

jiù zhì gōng wéi lìng fán yǒu yì zòu yǔ sì lián shǔ

旧制,宫闱令,凡有议奏与寺连署。

shàng yǐ ān rén jiù dé bǐ zhī sì yǐ cì liè zhuàng qǔ cái

上以安仁旧德,俾知寺,以次列状取裁。

sì zhǎng yù dié shǔ jí liáng zhōu hàn shǐ chuàng qí zhì ér wèi bèi ān rén zhòng jiā xiáng dìng yòu wèi xiān yuán jī qìng tú jiē tǒng lì jīng jiǎn

寺掌玉牒属籍,梁周翰始创其制而未备,安仁重加详定,又为《仙源积庆图》,皆统例精简。

zòu zhì xiū yù dié guān shì jù zhí guān zhì

奏置修玉牒官,事具《职官志》。

guó shǐ chéng qiān yòu chéng

国史成,迁右丞。

shì xià yòu wèi jǐng líng gōng fù shǐ

是夏,又为景灵宫副使。

lǚ de duì yán shì cháng zòu yuē fāng jīn zhì dìng gōng chéng gù yì qián dài bì xià shàng qīn shù zhèng gàn shí wàng juàn rán ér jūn lín zhī dà suǒ yí fēn chì yǒu sī wèi shì yú tiān xià

屡得对言事,尝奏曰:"方今治定功成,固轶前代,陛下尚亲庶政,旰食忘倦,然而君临之大,所宜分饬有司,为式于天下。

suì zhào zhū sī zhǎng cháng wù yǒu tiáo lì zhě wú huò zòu bǐng

"遂诏诸司掌常务有条例者,毋或奏禀。

tiān xǐ èr nián gǎi yù shǐ zhōng chéng

天禧二年,改御史中丞。

qǐng gěi yù bǎo yìn lì shū sān yuàn yù shǐ tán jiū shì

请给御宝印历,书三院御史弹纠事。

wǔ yuè bào jí zú nián liù shí yī

五月,暴疾卒,年六十一。

fèi cháo zèng lì bù shàng shū shì wén dìng yǐ qí zi wēn yú wèi dà lǐ sì chéng liáng guī wèi fèng lǐ láng chéng yù wèi zhèng zì

废朝,赠吏部尚书,谥文定,以其子温瑜为大理寺丞,良规为奉礼郎,承裕为正字。

ān rén zhì zhí chún què wú suǒ jiǎo shì kuān shù qiān tuì yǔ wù wú jìng suī jiā rén pú shǐ wèi cháng jiàn qí xǐ yùn

安仁质直纯悫,无所矫饰,宽恕谦退,与物无竞,虽家人仆使,未尝见其喜愠。

nǚ dì shì dǒng shì zǎo guǎ qǔ guī jǐ yǎng

女弟适董氏,早寡,取归给养。

qí shēng dǒng líng yùn shàng yòu gōng zì xùn dǎo wèi bì hūn qǔ

其甥董灵运尚幼,躬自训导,为毕婚娶。

yòu shǎo yǔ sòng yuán yú tóng xué yuán yú mén dì guì shèng dài ān rén shén hòu

幼少与宋元舆同学,元舆门地贵盛,待安仁甚厚。

yuán yú zǎo zú jiā xù jìn tì ān rén lǚ yǐ jīn bó jì zhī

元舆蚤卒,家绪浸替,安仁屡以金帛济之。

shàn xun zhū zǐ gè shòu yī jīng

善训诸子,各授一经。

yóu shì dú shū suǒ de lù cì duō yǐ gòu shū

尤嗜读书,所得禄赐,多以购书。

suī zhì xiǎn chǒng jiǎn jiǎn ruò píng sù

虽至显宠,简俭若平素。

shí yuè diǎn jí shǒu zì chóu jiào

时阅典籍,手自雠校。

sān guǎn jiù quē yú shì nán běi táng shū chāo wéi ān rén jiā yǒu běn zhēn zōng mìng nèi shì qǔ zhī jiā qí hào gǔ shǒu zhào bāo měi

三馆旧阙虞世南《北堂书钞》,惟安仁家有本,真宗命内侍取之,嘉其好古,手诏褒美。

yóu zhī diǎn gù fán jìn shì diǎn zhāng rén wù zhī shèng xī néng jì zhī

尤知典故,凡近世典章人物之盛,悉能记之。

xǐ huì yòu hòu jìn chéng qí shēng míng dāng shì tuī zhòng zhī

喜诲诱后进,成其声名,当世推重之。

yǒu jí wǔ shí juǎn

有集五十卷。

wēn yú hòu wèi guó zi bó shì

温瑜,后为国子博士。

liáng guī zì yuán fu

良规字元甫。

fù ān rén zòu wèi mì shū shěng zhèng zì tóng pàn tài cháng sì

父安仁奏为秘书省正字、同判太常寺。

zhāng zhī bái jiàn zhī zhào shì cì jìn shì jí dì

张知白荐之,召试,赐进士及第。

yòng wáng shǔ jǔ zhuó jí xián xiào lǐ jiān zōng zhèng chéng yù xiū huì yào

用王曙举,擢集贤校理兼宗正丞,预修《会要》。

zuò zōng zhèng lì dào tài miào shén yù wù chū tōng pàn qí zhōu xǐ hé nán fǔ zhī tài chú èr zhōu

坐宗正吏盗太庙神御物,出通判蕲州,徙河南府,知泰、滁二州。

lì jīng xi shǎn xī lù tí diǎn xíng yù jīng hú nán lù zhuǎn yùn shǐ zòu pí mǎ shì shí suǒ fù dīng kǒu mǐ shù wàn shí

历京西陕西路提点刑狱、荆湖南路转运使,奏罢马氏时所赋丁口米数万石。

quán pàn sān sī kāi chāi sī dù zhī gōu yuàn zhí jí xián yuàn zhī lú zhōu jī guān zhì guāng lù qīng bà zhí

权判三司开拆司、度支勾院,直集贤院、知庐州,积官至光禄卿,罢职。

chū yǔ zhāng xiàn zhǎng yǔ xī qí kuò zhāng zi sī bìng wèi tài cháng shǎo qīng jiān guǎn zhí dāng jìn jiàn yì dài fū ér zhí zhèng jìn zhī zhǐ qiān qīng

初与张宪、掌禹锡、齐廓、张子思并为太常少卿兼馆职,当进谏议大夫,而执政靳之,止迁卿。

gù shì qīng bù jiān zhí gù jiē ba

故事,卿不兼职,故皆罢。

wèi jǐ jiē hái zhī

未几,皆还之。

gǎi zhí mì gé tóng pàn zōng zhèng shì qiān mì shū jiān zhī tóng shǎn xiāng sān zhōu

改直秘阁、同判宗正事,迁秘书监,知同、陕、相三州。

shǎn suì jī bǎi xìng qǐng gé cán shuì èr fēn wèi guān fá shān yǐ gěi hé sào

陕岁饥,百姓请阁残税二分,为官伐芟,以给河埽。

huò yǐ wéi xū bào nǎi kě xíng liáng guī yuē ruò ěr wú jí yǐ

或以为须报乃可行,良规曰:"若尔,无及矣。

xí xiàn suì xíng ér yǐ shàn mìng zì hé

"檄县遂行,而以擅命自劾。

jìn tài zǐ bīn kè quán pàn diàn zhōng shěng qiān shàng shū gōng bù shì láng pàn běn bù zhī háo zhōu zú

进太子宾客、权判殿中省,迁尚书工部侍郎、判本部、知濠州,卒。

liáng guī suǒ zhì zhōu jùn wéi zhèng bù shèn lì rán shàn wěi rèn zuǒ shǔ lù cì duō fēn shàn zú rén yú jiē shū zhī jiǔ jiā

良规所至州郡,为政不甚力,然善委任佐属,禄赐多分赡族人,余皆输之酒家。

zi jūn xī

子君锡。

jūn xī zì wú kuì

君锡字无愧。

xìng zhì xiào

性至孝。

mǔ wáng shì fù liáng guī bù wéi zuǒ yòu yè zé qǐn yú páng

母亡,事父良规不违左右,夜则寝于旁。

fán qīn chóu bó hòu yī fú hán wēn yào shí jīng cū yǐn shí zhǐ fǒu zhì fà jiǎn zhǎo zhěng guān jié dài rú nèi zé suǒ zài zhě wú bù qīn zhī

凡衾稠薄厚、衣服寒温、药石精粗、饮食旨否、栉发翦爪、整冠结带,如《内则》所载者,无不亲之。

jí dēng jìn shì dì yǐ qīn gù bù yuàn shì

及登进士第,以亲故不愿仕。

liáng guī měi chū bì fú yè shàng xià zhì zá lì pū yù zhōng

良规每出,必扶掖上下,至杂立仆御中。

cháng cóng yè wén yàn bó yàn bó yì qí róng zhǐ wèn ér zhī zhī yǔ zhū zǐ lìng shì yǐ wéi fǎ

尝从谒文彦博,彦博异其容止,问而知之,语诸子,令视以为法。

liáng guī méi diào zhī wǔ qiáng xiàn

良规没,调知武强县。

cóng hán qí dà míng mù fǔ

从韩琦大名幕府。

yàn bó jí wú chōng zài shū guǎn gèng jiàn zhī wèi jiǎn xiáng lì fáng wén zì xǐ zhī dà zōng zhèng chéng jiā mì gé xiào lǐ gǎi zōng zhèng chéng

彦博及吴充在枢管,更荐之为检详吏房文字,徙知大宗正丞,加秘阁校理,改宗正丞。

shí zēng zhū zōng yuàn jiǎng shū jiào shòu guān ér zhú yuàn zì bèi mín qián wèi yuè kuì pín zhě huò bù néng yǐ shí zhì zōng shī zhé yí wén dū qǔ

时增诸宗院讲书教授官,而逐院自备缗钱为月馈,贫者或不能以时致,宗师辄移文督取。

jūn xī yán guó jiā yǎng tiān xià shì yú tài xué shàng bù jiào qí fèi ān yǒu jiào yù zōng shì lìng zì xíng shù xiū zhī lǐ

君锡言:"国家养天下士于太学,尚不较其费,安有教育宗室令自行束修之理!

zhào xī cóng guān gěi

"诏悉从官给。

lì kāi fēng fǔ tuī guān

历开封府推官。

yuán yòu chū qiān sī xūn yòu sī láng zhōng tài cháng shǎo qīng zhuó jǐ shì zhōng

元祐初,迁司勋右司郎中、太常少卿,擢给事中。

lùn cài què zhāng dūn yǒu zuì bù yí fù zhí

论蔡确、章惇有罪不宜复职;

dà hé bù kě qīng yì dōng huí qǐng jí ba xiū hé sī yǐ shěng bāng fèi kuān mín lì

大河不可轻议东回,请亟罢修河司,以省邦费,宽民力。

sū shì chū zhī háng zhōu jūn xī yán shì zhī wén zhuī pān liù jīng dǎo jí bān mǎ zhī wú bù yán

苏轼出知杭州,君锡言:"轼之文,追攀《六经》,蹈藉班、马,知无不言。

rén rén wèi dàn wèi zhī xiāo suō

壬人畏惮,为之消缩;

gōng lùn yǐ zhòng yǐn rú cháng chéng

公论倚重,隐如长城。

jīn piāo rán qù guó xié dǎng bì wèi cháo tíng shāo yàn zhí chén qiě jiāng chéng xì fù jìn shí xì xiāo zhǎng zhī jī

今飘然去国,邪党必谓朝廷稍厌直臣,且将乘隙复进,实系消长之机。

bù ruò liú zhī zài cháo yòng qí shàn yán zé tiān xià méng fú tīng qí dǎng lùn zé shèng xīn kāi yì xíng qí zhào lìng zé sì fāng fēng dòng ér lì bó yǐ

不若留之在朝,用其善言则天下蒙福,听其谠论则圣心开益,行其诏令则四方风动,而利博矣。

jìn xíng bù shì láng shū mì dōu chéng zhǐ bài yù shǐ zhōng chéng

"进刑部侍郎、枢密都承旨,拜御史中丞。

jí shàng shū quàn zhé zōng qīn jiǎng xué guǎng zī wèn wèi gōng zhèng zhī jiàn

即上疏劝哲宗亲讲学,广谘问,为躬政之渐。

jūn xī sù yǒu zhì xíng hòu suí rén dī áng wú dà jiàn míng

君锡素有志行,后随人低昂,无大建明。

chū chēng sū shì zhī xián yù gǔ yì hé shì tí shī yuàn bàng jí jì yán shì fù ēn huái nì wú lǐ xiān dì yuàn jí zhèng qí zuì

初称苏轼之贤,遇贾易劾轼题诗怨谤,即继言"轼负恩怀逆,无礼先帝,愿亟正其罪。

xuān rén hòu lǎn zhī bú yuè yuē jūn xī quán wú zhí shǒu

"宣仁后览之不悦,曰:"君锡全无执守。

fù yǐ lì bù shì láng tiān zhāng gé dài zhì zhī zhèng chén chán sān zhōu hé nán fǔ xǐ yìng tiān

"复以吏部侍郎、天章阁待制知郑陈澶三州、河南府,徙应天。

yīn qīng míng chū jiāo jù diàn yè dù yǎn zhāng biàn zhāng fāng píng zhào gài wáng yáo chén cài kàng cài tǐng zhī yíng yāo qī jiā zǐ sūn péi jì yú cè shí rén chuán qí fēng yì

因清明出郊,具奠谒杜衍、张昪、张方平、赵概、王尧臣、蔡抗、蔡挺之茔,邀七家子孙,陪祭于侧,时人传其风义。

shào shèng zhōng biǎn shào fǔ shǎo jiān fēn sī nán jīng zú nián qī shí èr

绍圣中,贬少府少监,分司南京,卒,年七十二。

shào xīng liù nián zèng huī yóu gé zhí xué shì

绍兴六年,赠徽猷阁直学士。

chén péng nián zì yǒng nián fǔ zhōu nán chéng rén

陈彭年,字永年,抚州南城人。

fù shěng gōng lù yì lìng

父省躬,鹿邑令。

péng nián yòu hào xué mǔ wéi yī zi ài zhī jìn qí yè dú shū

彭年幼好学,母惟一子,爱之,禁其夜读书。

péng nián gōu dēng mì shì bù lìng mǔ zhī

彭年篝灯密室,不令母知。

nián shí sān zhe huáng gāng lùn wàn yú yán wèi jiāng zuǒ míng bèi suǒ shǎng

年十三,著《皇纲论》万余言,为江左名辈所赏。

táng zhǔ lǐ yù wén zhī zhào rù gōng lìng zǐ zhòng xuān yǔ zhī yóu

唐主李煜闻之,召入宫,令子仲宣与之游。

jīn líng píng péng nián shī shì xú xuàn wéi wén

金陵平,彭年师事徐铉为文。

tài píng xīng guó zhōng jǔ jìn shì zài chǎng wū jiān pō yǒu juàn míng

太平兴国中,举进士,在场屋间颇有隽名。

cháng yīn jīng chéng dà pú kuà lǘ chū yóu gòu fù zì dōng huá mén zhì quē qián yǐ kǒu zhàn shù qiān yán

尝因京城大酺,跨驴出游构赋,自东华门至阙前,已口占数千言。

rán tiāo bó hǎo cháo yǒng pín wèi sòng bái suǒ chù yōng xī èr nián shǐ zhōng dì

然佻薄好嘲咏,频为宋白所黜,雍熙二年始中第。

diào jiāng líng fǔ sī lǐ cān jūn

调江陵府司理参军。

yīn jiān jué sǐ qiú bù zhī huàn jiāng líng zhǔ bù lì lǐ huái èr zhōu tuī guān

因监决死囚,怖之,换江陵主簿,历澧、怀二州推官。

zài huái shēn wéi zhī zhōu qiáo wéi yuè yǐ rèn

在怀,深为知州乔惟岳倚任。

huì fán zhī gǔ wèi hé běi zhuǎn yùn yǐ qīn xián xǐ zé zhōu dīng nèi jiān miǎn

会樊知古为河北转运,以亲嫌,徙泽州,丁内艰免。

yù shǐ zhōng chéng wáng huà jī jiàn qí cái gǎi wèi wèi sì chéng qiān mì shū láng wèi dà lǐ sì xiáng duàn guān

御史中丞王化基荐其才,改卫尉寺丞,迁秘书郎,为大理寺详断官。

zuò shì chū jiān hú zhōu yán shuì xún yòu tíng guān

坐事出监湖州盐税,寻又停官。

péng nián sù pín jù jū sāng miǎn zhí lài pú rén yōng fàn yǐ jì

彭年素贫窭,居丧免职,赖仆人佣贩以济。

zhēn zōng jí wèi fù wèi mì shū láng

真宗即位,复为秘书郎。

qiáo wéi yuè cì shǐ hǎi zhōu jí zhī sū shòu èr zhōu bìng biǎo péng nián tōng pàn zhōu shì

乔惟岳刺史海州,及知苏、寿二州,并表彭年通判州事。

xián píng sān nián lǚ shàng shū yán shì zhào shì xué shì yuàn qiān mì shū chéng zhī láng zhōu

咸平三年,屡上疏言事,召试学士院,迁秘书丞、知阆州。

wèi xíng gǎi jīn zhōu

未行,改金州。

sì nián shàng shū yuē fu shì yǒu suī xiǎo ér kě yǐ jiàn dà gōng lǐ yǒu suī jìn ér kě yǐ wèi yuǎn jì zhě qí shì yǒu wǔ yī yuē zhì jiàn guān èr yuē zé fǎ lì sān rì jiǎn gé lìng sì yuē shěng rǒng yuán wǔ yuē xíng gōng jǔ

四年,上疏曰:"夫事有虽小而可以建大功,理有虽近而可以为远计者,其事有五:一曰置谏官,二曰择法吏,三日简格令,四曰省冗员,五曰行公举。

cǐ wǔ zhě shí jīng shì zhī yào dào zhì zhì zhī tǎn tú yě

此五者,实经世之要道,致治之坦涂也。

huì zhào jǔ xián liáng fāng zhèng hàn lín xué shì zhū áng yǐ péng nián wén zhào zhī cí yǐ pín fá qǐng zhōng zhì

"会诏举贤良方正,翰林学士朱昂以彭年闻,召之,辞以贫乏,请终秩。

jǐng dé chū dài hái zhēn mì gé

景德初,代还,真秘阁。

dù gǎo diāo kàn jiàn qí gāi bó mìng zhí shǐ guǎn jiān chóng wén yuàn jiǎn tǎo

杜镐、刁衎荐其该博,命直史馆兼崇文院检讨。

yòu dài pān shèn xiū qǐ jū zhù cì fēi yú

又代潘慎修起居注,赐绯鱼。

xiàn dà bǎo zhēn yuē

献《大宝箴》曰:

èr yí zhī nèi zuì líng zhě rén

二仪之内,最灵者人。

shēng mín zhī zhōng zhì dà zhě jūn

生民之中,至大者君。

mín jì kě wèi tiān yì wú qīn

民既可畏,天亦无亲。

suǒ fǔ zhě dé suǒ guī zhě rén

所辅者德,所归者仁。

gōng jǐ yù xià huī guāng yì xīn

恭己御下,辉光益新。

zǎi jí sī zài móu yóu bèi chén

载籍斯在,谋猷备陈。

nèi suí wàn xìng wài fǔ bǎi mán

内绥万姓,外抚百蛮。

zhì luàn suǒ shǐ yán dòng zhī jiān

治乱所始,言动之间。

guān zhī zé yì chù zhī shén nán

观之则易,处之甚难。

yóu shì xiān zhé yù bǐ tóu jiān

由是先哲,喻彼投艰。

gǒu néng lǜ wèi nǎi kě fáng xián

苟能虑未,乃可防闲。

shěn qiú nì ěr wú è fàn yán

审求逆耳,无恶犯颜。

jì zhù ér fù jiào huà nǎi shī

既庶而富,教化乃施。

cí jiǎn zhī zhèng fù shù zhī jī

慈俭之政,富庶之基。

guān guǎ gū dú rén zhī suǒ bēi

鳏寡孤独,人之所悲。

fā hào shī lìng yi xiān jí zhī

发号施令,宜先及之。

huáng fā tái bèi xīn shí duō zhī

黄发鲐背,心实多知。

zuǒ yòu shì cóng hé shàng yú zī

左右侍从,何尚于兹。

zhān yán bǎi bì xián dài tiān gōng

瞻言百辟,咸代天工。

tǎng wú xū shòu kě jiàn dà zhōng

傥无虚授,可建大中。

kè zhāng shèn jiǎn wéi jiè zhì gōng

克彰慎柬,惟藉至公。

zhī rén zé zhé tīng dé zé cōng

知人则哲,听德则聪。

cái gù nán bèi dào yì shǎo tóng

才固难备,道亦少同。

fēng fēi wǎng shě qǐ zǐ nǎi chōng

葑菲罔舍,杞梓乃充。

bù fú zì zhí wéi péng zài má

不扶自直,惟蓬在麻。

fēi jiǎn mò jiàn wéi jīn zài shā

非拣莫见,惟金在沙。

cān bèi gù wèn bì biàn zhōng xié

参备顾问,必辨忠邪。

xiàn tì yǐ zhèng bì yì wú yá

献替以正,裨益无涯。

zì nì cǎo zé yì yǒu guó huá

自匿草泽,亦有国华。

fǎng cǐ máo shì kě jù péng jiā

访此髦士,可拒朋家。

sān zhāng zhī lì shù mín zuò chéng

三章之立,庶民作程。

qīn zāi xù zāi kě yǐ cuò xíng

钦哉恤哉,可以措刑。

qī dài zhī jiàn jiān niè shì píng

七代之建,奸孽是平。

běn rén běn yì kě yǐ mǐ bīng

本仁本义,可以弭兵。

shì wèi qí lǐ yì yuē hǎo shēng

是为齐礼,亦曰好生。

yǒu jiào wú lèi zì chéng ér míng

有教无类,自诚而明。

zōng miào shè jì xiǎng zhī yǐ gōng

宗庙社稷,飨之以恭。

gōng shì yuàn yòu jiè zhī zài fēng

宫室苑囿,诫之在丰。

chūn guǐ qiū xiǎn bù fèi sān nóng

春鬼秋狝,不废三农。

jī shí fǔ shí yòng gé shén zōng

击石拊石,用格神宗。

shǐ rén yǐ yuè nǎi kè chéng gōng

使人以悦,乃克成功。

zhì guó yǐ zhèng wǎng huò bù cóng

治国以政,罔或不从。

jì jì duō shì yòng zhī yǒu guāng

济济多士,用之有光。

kēng kēng xiǎo qì móu zhī fú zāng

硁硁小器,谋之弗臧。

zhōng yán zhì yì qǐ ràng gāo liáng

忠言致益,岂让膏粱。

liù yì wéi lè níng hòu shēng huáng

六艺为乐,宁后笙簧。

rèn xián wù èr yáo suǒ yǐ chāng

任贤勿贰,尧所以昌。

gǎi guò bù lìn tāng suǒ yǐ wáng

改过不吝,汤所以王。

liù hé zhì guǎng wàn huì yóu duō

六合至广,万汇尤多。

fēng sú mǐ yī shì yù xiāng mó

风俗靡一,嗜欲相摩。

rú yù xiǔ suǒ ruò fáng jué hé

如驭朽索,若防决河。

zuǒ qì sī zhí liù pèi suì hé

左契斯执,六辔遂和。

dǎo zhī yǐ dé mín miǎn yīng luó

导之以德,民免婴罗。

bù xiè yú wèi sú nǎi yǎn gē

不懈于位,俗乃偃戈。

xiān wáng zhī xun wǎng bù xián rán

先王之训,罔不咸然。

wú jūn zhī zhì yì qǔ sī yān

吾君之治,亦取斯焉。

xiǎo xīn yì yì zhōng rì qián qián

小心翼翼,终日干干。

sān líng jiàng jiàn bǎi lù wú qiān

三灵降鉴,百禄无愆。

yóu cí shuài tǔ yǒng dài xiān tiān

由兹率土,永戴先天。

wēi wēi hóng yè yì wàn sī nián

巍巍洪业,亿万斯年。

qǐng zhī yù xiū cè fǔ yuán guī

顷之,预修《册府元龟》。

sān nián qiān yòu zhèng yán chōng lóng tú gé dài zhì cì jīn zǐ

三年,迁右正言,充龙图阁待制,赐金紫。

xiān shì zhào jiàn guān yù shǐ jǔ zhí yán shì wéi péng nián yǔ shì yù shǐ gǔ áo shù yǒu zhāng zòu jiàn bái tán shè zhēn zōng lìng zhōng shū zhì jí jì zhī

先是,诏谏官御史举职言事,唯彭年与侍御史贾翱数有章奏,建白弹射,真宗令中书置籍记之。

jiā xíng bù yuán wài láng

加刑部员外郎。

yǔ zhāo jiǒng tóng zhī gòng jǔ qǐng lìng yǒu sī xiáng dìng kǎo shì tiáo shì

与晁迥同知贡举,请令有司详定考试条式。

zhēn zōng yīn mìng péng nián yǔ qi lún cān dìng duō gé jiù zhì zhuān wù fáng xián

真宗因命彭年与戚纶参定,多革旧制,专务防闲。

qí suǒ qǔ zhě bù fù jiǎn zé wén xíng zhǐ jiào yī rì zhī yì suī dù jué qǐng tuō rán zhì jiǎ děng zhě huò fēi sù míng zhī shì

其所取者,不复拣择文行,止较一日之艺,虽杜绝请托,然置甲等者,或非宿名之士。

dà zhōng xiáng fú zhōng yì jiàn fēng shàn péng nián yù xiáng dìng yí zhù shàng yán biàn zhèng bāo máo zhī yòng

大中祥符中,议建封禅,彭年预详定仪注,上言辨正包茅之用。

lǐ chéng jìn zhì gōng bù láng zhōng jiā jí xián diàn xiū zhuàn

礼成,进秩工部郎中,加集贤殿修撰。

sān nián gǎi bīng bù láng zhōng lóng tú gé zhí xué shì

三年,改兵部郎中、龙图阁直学士。

qiān yòu jiàn yì dài fū jiān mì shū jiān zhào jiù cì shí tīng biān cì tài zōng yù jí cì xūn shàng zhù guó

迁右谏议大夫兼秘书监,诏就赐食厅编次《太宗御集》,赐勋上柱国。

cháng yīn zòu duì zhēn zōng wèi zhī yuē rú shù wū lóng qí yìng shí dà guó jiā chóng tì hé mò yóu sī

尝因奏对,真宗谓之曰:"儒术污隆,其应实大,国家崇替,何莫由斯。

gù qín shuāi zé jīng jí dào xi hàn shèng zé xué xiào xīng xíng

故秦衰则经籍道息,汉盛则学校兴行。

qí hòu mìng lì dié gǎi ér fēng jiào yī kuí

其后命历迭改,而风教一揆。

yǒu táng wén wù zuì shèng zhū liáng ér xià wáng fēng qǐn wēi

有唐文物最盛,朱梁而下,王风寝微。

tài zǔ tài zōng pī biàn bì sú chóng shàng sī wén

太祖、太宗丕变弊俗,崇尚斯文。

zhèn huò shào xiān yè jǐn dǎo shèng xùn lǐ yuè jiāo jǔ rú shù huà chéng shí èr hòu chuí yù zhī suǒ zhì yě

朕获绍先业,谨导圣训,礼乐交举,儒术化成,实二后垂裕之所致也。

yòu jūn zhī nán yóu hu tīng shòu

又君之难,由乎听受;

chén zhī bù yì zài hu zhōng zhí

臣之不易,在乎忠直。

qí jūn yǐ kuān dà jiē xià chén yǐ chéng míng fèng shàng jūn chén zhī xīn jiē guī yú zhèng

其君以宽大接下,臣以诚明奉上,君臣之心皆归于正。

zhí dào ér xíng zhì gōng xiāng yù cǐ tiān xià zhī dá lǐ xiān wáng zhī chéng xiàn yóu zhǐ zhū zhǎng shú wèi nán zāi

直道而行,至公相遇,此天下之达理,先王之成宪,犹指诸掌,孰谓难哉!

péng nián yuē bì xià shèng yán jīng yì zú shǐ tiān xià zhī xun fú yuàn gōng yǎn ruì sī zhe zhī piān hàn

"彭年曰:"陛下圣言精诣,足使天下知训,伏愿躬演睿思,著之篇翰。

zhēn zōng wèi zhì chóng rú shù wèi jūn nán wéi chén bù yì èr lùn shì zhī

"真宗为制《崇儒术》、《为君难为臣不易》二论示之。

péng nián fù qǐng shì fǔ chén kè shí guó zǐ jiàn yān

彭年复请示辅臣,刻石国子监焉。

liù nián zhào rù hàn lín chōng xué shì jiān lóng tú gé xué shì tóng xiū guó shǐ

六年,召入翰林,充学士兼龙图阁学士,同修国史。

péng nián cháng yè wáng dàn dàn cí bú jiàn

彭年尝谒王旦,旦辞不见。

yì rì jiàn xiàng mǐn zhōng

翌日,见向敏中。

mǐn zhōng yǐ péng nián suǒ shàng wén zì shì dàn dàn míng mù bù lǎn yuē shì bù guò xīng jiàn fú ruì tú jìn qǔ ěr

敏中以彭年所上文字示旦,旦瞑目不览,曰:"是不过兴建符瑞,图进取耳。

zhēn zōng fèng sì bó zhōu tài qīng gōng dīng wèi wéi jīng dù zhì zhì shǐ yǐ péng nián fù zhī

"真宗奉祀亳州太清宫,丁谓为经度制置使,以彭年副之。

yòu yǔ wèi tóng zhī lǐ yí yuàn lǐ chéng jiā jǐ shì zhōng

又与谓同知礼仪院,礼成,加给事中。

shí wèi kěn ràng jìn zhì péng nián yì cí zhī bù xǔ yòu wèi tiān shū tóng kè yù fù shǐ

时谓恳让进秩,彭年亦辞之,不许,又为天书同刻玉副使。

guó shǐ chéng qiān gōng bù shì láng

国史成,迁工部侍郎。

jiǔ nián bài xíng bù shì láng cān zhī zhèng shì pàn lǐ yí yuàn chōng huì líng guān shǐ

九年,拜刑部侍郎、参知政事,判礼仪院,充会灵观使。

tiān xǐ dà lǐ wèi tiān shū yí wèi fù shǐ

天禧大礼,为天书仪卫副使。

yòu wèi cān xiáng yí zhì fèng bǎo cè shǐ

又为参详仪制奉宝册使。

zhēng yuè jiǔ rì shì zhēn zōng cháo tiān shū jiāng yì tài miào tuì jiù zhōng shū gé zhōng rú cè xuàn pú jiān yú huán jiā

正月九日,侍真宗朝天书,将诣太庙,退就中书阁中如厕,眩仆,肩舆还家。

qiǎn zhōng shǐ xié yī zhěn liáo dàn xī cún wèn

遣中使挟医诊疗,旦夕存问。

jìn bīng bù shì láng biǎo qiú ba fèng bù xǔ

进兵部侍郎,表求罢奉,不许。

èr yuè zú nián wǔ shí qī

二月,卒,年五十七。

zhēn zōng qīn lín tì sì jiǔ zhī

真宗亲临,涕泗久之。

yòu dǔ suǒ jū lòu bì tàn xī shù sì

又睹所居陋弊,叹息数四。

fèi cháo zèng yòu pú yè shì yuē wén xī lù zi quán qī dà lǐ sì chéng sūn yàn xiān tài cháng sì fèng lǐ láng

废朝,赠右仆射,谥曰文僖,录子佺期大理寺丞,孙彦先太常寺奉礼郎。

zhēn zōng qián hòu cì péng nián yù zhì gē shī fán liù piān

真宗前后赐彭年御制歌诗凡六篇。

péng nián qī rù yè chū péng nián xiàng shì zhī xī jī shén hòu

彭年妻入谒,出彭年像示之,锡赍甚厚。

péng nián xìng mǐn gěi bó wén qiáng jì mù táng sì zǐ wéi wén tǐ zhì fán mí

彭年性敏给,博闻强记,慕唐四子为文,体制繁靡。

guì zhì tōng xiǎn fèng yǎng wú yì pín yuē

贵至通显,奉养无异贫约。

suǒ de fèng cì wéi shì shū jí

所得奉赐,惟市书籍。

dà zhōng xiáng fú jiān fù wáng qīn ruò dīng wèi cháo tíng diǎn lǐ wú bù cān yù

大中祥符间,附王钦若、丁谓,朝廷典礼,无不参预。

qí yí zhì yán gé xíng míng zhī xué jiē suǒ xiáng liàn ruò qián shì suǒ wèi yǒu bì tuī yǐn yī jù yǐ chéng jiù zhī

其仪制沿革、刑名之学,皆所详练,若前世所未有,必推引依据以成就之。

gù shí zhèng dà xiǎo rì yǒu zī fǎng yìng dá gāi biàn yī wú níng zhì jiē yǔ zhēn zōng yì xié

故时政大小,日有谘访,应答该辩,一无凝滞,皆与真宗意谐。

jí shēng nèi gé li zōng è yáng yì jiē zài hòu

及升内阁,李宗谔、杨亿皆在后。

zōng è zú yì bìng tuì ér péng nián zhuān rèn yǐ

宗谔卒,亿病退,而彭年专任矣。

shì wù jì cóng xíng shén jiē hào suì jǔ zhǐ shī cuò diān dǎo guān fú jiā rén yǒu bù jì qí míng zhě

事务既丛,形神皆耗,遂举止失措,颠倒冠服,家人有不记其名者。

fèng zhào tóng biān jǐng dé cháo líng dì lǐ fēng shàn fén yīn sān jì gé mén kè shěng yù shǐ tái yí zhì yòu shòu zhào biān yù jí jí chén zhāng jí lì dài fù rén wén jí

奉诏同编《景德朝陵地里》、《封禅》、《汾阴》三记,《阁门》、《客省》、《御史台仪制》,又受诏编御集及宸章,集历代妇人文集。

suǒ zhe wén jí bǎi juǎn táng jì sì shí juǎn

所著《文集》百卷,《唐纪》四十卷。

lùn yuē yáng lì zāo yù lóng fēi zhì wèi chóng xiǎn zì yǐ mèng xié qí zhào ér zhōng yán shàn zhèng yī wú kě shù

论曰:杨砺遭遇龙飞,致位崇显,自以梦协其兆,而忠言善政,一无可述。

wéi qì guān shì mǔ bù yǐ kē míng zì fá gài yǒu qǔ yān

惟弃官侍母,不以科名自伐,盖有取焉。

sòng shí yì wén duō shí míng dòng rén zhǔ zhì yǔ li hàng tóng mìng

宋湜懿文多识,名动人主,至与李沆同命。

suī qù hàng yuǎn shén rán lè shàn hào shī shì lèi guī zhī yì kě shàng yě

虽去沆远甚,然乐善好施,士类归之,亦可尚也。

wáng sì zōng zhì jiā néng mù wéi zhèng kě chēng suǒ zhì lì chè yín sì yì rén zhī suǒ nán

王嗣宗治家能睦,为政可称,所至立彻淫祀,亦人之所难。

zhì yú gāng fù shǎo wén móu hài wáng dàn wáng céng yǔ kòu zhǔn xiāng wǔ qí yú bù zú guān yě yǐ

至于刚复少文,谋害王旦、王曾,与寇准相忤,其余不足观也矣。

li chāng líng lèi gèng jù rèn suì jiē dà yòng dǎng yá xùn huò suì yí zhōng shēn zhī diàn liáng kě chǒu yě

李昌龄累更剧任,遂阶大用,党邪徇货,遂贻终身之玷,良可丑也。

zhào ān rén yán shì qiè zhòng shí bì jí dá qì dān shū bù shī zǔ zōng guī shì yòu néng yǐ xiōng qì zhī yán zhé dí bù shǐ qín zhàn kě wèi cái biàn zhī chén yǐ

赵安仁言事,切中时弊,及答契丹书,不失祖宗规式,又能以凶器之言折敌,不使矜战,可谓才辨之臣矣。

qí sūn jūn xī yú yuán yòu fǎn zhèng lùn gé cài què zhāng dūn fù guān zhī mìng shù jī wú tiǎn suǒ shēng

其孙君锡于元祐反正,论格蔡确、章惇复官之命,庶几无忝所生。

chén péng nián yǐ cí zǎo bèi yù shàng biǎo xiàn zhēn xiáng liàn yí zhì ruò kě jiā shàng

陈彭年以辞藻被遇,上表献箴,详练仪制,若可嘉尚。

nǎi fù wáng qīn ruò dīng wèi ruò zhì jué lù gān wéi xiǎo rén zhī guī qǐ bù zhòng kě tàn yě zāi

乃附王钦若、丁谓,溺志爵禄,甘为小人之归,岂不重可叹也哉!

✦ You read 列传·卷四十六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.