wú yù sòng shòu zi mǐn qiú cóng zǐ chāng yán li ruò gǔ zi shū sūn shòu péng fù guī wáng bó wén zi chóu wáng zōng
吴育宋绶(子敏求从子昌言) 李若谷(子淑孙寿朋复圭) 王博文(子畴) 王鬷
wú yù zì chūn qīng jiàn ān rén yě
吴育,字春卿,建安人也。
fù dài wèn yǔ yáng yì tóng zhōu lǐ měi zào yì yì hòu lǐ zhī
父待问,与杨亿同州里,每造亿,亿厚礼之。
mén xià shào nián duō yì zhī yì yuē bǐ tā rì suǒ xiǎng fēi ruò cáo kě wàng yě
门下少年多易之,亿曰:"彼他日所享,非若曹可望也。
lèi guān guāng lù qīng yǐ lǐ bù shì láng zhì shì
"累官光禄卿,以礼部侍郎致仕。
yù shǎo qí yǐng bó xué jǔ jìn shì shì lǐ bù dì yī zhōng jiǎ kē
育少奇颖博学,举进士,试礼部第一,中甲科。
chú dà lǐ píng shì qiān sì chéng
除大理评事,迁寺丞。
lì zhī lín ān zhū jì xiāng chéng sān xiàn
历知临安、诸暨、襄城三县。
zì qín dào wáng zàng rǔ hòu zǐ sūn cóng zàng jiē chū huàn guān diǎn hù
自秦悼王葬汝后,子孙从葬,皆出宦官典护。
suì shí shàng zhǒng zhě wǎng lái hū suǒ rǎo zhōu xiàn
岁时上冢者,往来呼索扰州县。
yù zài xiāng chéng qǐng fán guān suǒ xū jù chéng shù wú róng shǐ zhě wàng suǒ yáng shǐ xī chū dà guān yóu shì mín shěng gōng fèi dài bàn
育在襄城,请凡官所须,具成数,毋容使者妄索,羊豕悉出大官,由是民省供费殆半。
huàn guān guò zhě xián zhī huò zhōng yè kòu xiàn mén suǒ niú jià chē yù jù bù yīng
宦官过者衔之,或中夜叩县门,索牛驾车,育拒不应。
yì shí zōng zǐ suǒ guò zòng yīng quǎn bào mín tián rù xiāng chéng jìng zhé xiāng jiè yuē wú gǎn zòng zhě
异时宗子所过,纵鹰犬暴民田,入襄城境,辄相戒约,毋敢纵者。
jǔ xián liáng fāng zhèng zhuó zhù zuò láng zhí jí xián yuàn tōng pàn sū zhōu
举贤良方正,擢著作郎、直集贤院、通判苏州。
hái zhī tài cháng lǐ yuàn zòu dìng lǐ wén míng tài cháng xīn lǐ qìng lì sì yí
还知太常礼院,奏定礼文,名《太常新礼庆历祀仪》。
gǎi yòu zhèng yán lì sān sī yán tiě hù bù èr pàn guān
改右正言,历三司盐铁、户部二判官。
xún yǐ běn guān gōng jiàn zhí
寻以本官供谏职。
yuán hào tiě hào yì chū bīng tǎo zhī
元昊僣号,议出兵讨之。
qún chén yuē yuán hào xiǎo chǒu yě xuán jí zhū miè yǐ
群臣曰:"元昊,小丑也,旋即诛灭矣。
yù dú jiàn yán yuán hào suī chēng fān chén qí chǐ fù dòu zū bù rù xiàn guān qiě fú pàn bù cháng qǐng zhì zhī shì bù zú zé
"育独建言:"元昊虽称蕃臣,其尺赋斗租,不入县官,且服叛不常,请置之,示不足责。
qiě yǐ tiě yú fú shì bì bù néng zì xuē yi yuán guó chū jiāng nán gù shì shāo yì qí míng kě yǐ shùn fǔ ér shōu zhī
且已僣舆服,势必不能自削,宜援国初江南故事,稍易其名,可以顺拊而收之。
bù bào
"不报。
fù shàng yán yi xiān yǐ wén gào gào yù zhī shàng bù bīn gū yán shǒu yù bù zú tóng zhōng guó pàn chén jí jiā zhēng tǎo
复上言:"宜先以文诰告谕之,尚不宾,姑严守御,不足同中国叛臣亟加征讨。
qiě zhēng tǎo zhě guì zài shén sù
且征讨者,贵在神速;
shǒu yù zhě lì yú chí zhòng
守御者,利于持重。
qiāng rén piāo hàn duō zhà chū mò bù shí wǒ shī chéng ruì jiàn xiǎo lì xiǎo shèng bì tān gōng qīng jìn wǎng wǎng duò zéi jì zhōng
羌人剽悍多诈,出没不时,我师乘锐,见小利小胜,必贪功轻进,往往堕贼计中。
dì yán yuē shù míng fēng hòu jiān bì qīng yě yǐ cuò qí fēng
第严约束,明烽候,坚壁清野,以挫其锋。
shí fāng ruì yì tǎo zhī jì ér zhū jiāng duō fù jūn zhě jiǔ zhī wú gōng zú fēng yuán hào wèi xià guó zhǔ rú yù suǒ yì
"时方锐意讨之,既而诸将多覆军者,久之无功,卒封元昊为夏国主,如育所议。
yù yòu shàng yán tiān xià jiǔ ān wu yīn xún ér yàn shēng shì zhèng lìng jì gāng biān fáng jī yào zhì bù fù xiū
育又上言:"天下久安,务因循而厌生事,政令纪纲,边防机要,置不复修。
yī yǒu biān jǐng zé cāng huáng mò zhī suǒ wéi dài shāo ān jìng zé yòu wú gǎn zhé yán zhě
一有边警,则仓皇莫知所为,殆稍安静,则又无敢辄言者。
ruò zhèng lìng xiū jì gāng sù cái yòng fù ēn xìn gěi shǎng fá míng jiàng shuài liàn xí shì zú jīng ruì zé sì yí wàng fēng zì wú tā zhì
若政令修,纪纲肃,财用富,恩信给,赏罚明,将帅练习,士卒精锐,则四夷望风,自无他志。
ruò yī bù bèi zé chéng jiàn ér qǐ yǐ
若一不备,则乘间而起矣。
yòu yuē hàn tōng xī yù zhū guó duàn xiōng nú yòu bì
又曰:"汉通西域诸国,断匈奴右臂。
zhū róng nèi fù suī yǒu jié xiá bù gǎn dú pàn
诸戎内附,虽有桀黠,不敢独叛。
táng tài zōng cháng cì huí hú kè hán bìng qí xiāng shǒu shū nà qí gòng fèng hòu yǐ jīn bó
唐太宗尝赐回鹘可汗并其相手书,纳其贡奉,厚以金帛。
zhēn zōng mìng pān luō zhī gōng shā li jì qiān ér dé míng nǎi jiàng
真宗命潘罗支攻杀李继迁,而德明乃降。
yuán hào dì jiàn cháo tíng bǐ nián yǔ xī yù zhū róng bù tōng cháo gòng nǎi dé yǐ lì dàn lín jìng gù qí cháo xué wú zhǒu yè zhī huàn
元昊第见朝廷比年与西域诸戎不通朝贡,乃得以利啗邻境,固其巢穴,无肘腋之患。
tiào liáng chāng jué bǐ dé yǐ sì ér bù gù yǐ
跳梁猖獗,彼得以肆而不顾矣。
qǐng mù shì yù gū sī luō jí tā fán bù lí sàn qí dǎng yǔ shǐ bìng lì yǐ gōng ér jūn qí ēn cì cǐ fá móu zhī yào yě
请募士谕唃厮啰及他蕃部,离散其党与,使并力以攻,而均其恩赐,此伐谋之要也。
yīn lù shàng zhēn zōng shí tōng xī yù zhū fān shì jì
"因录上真宗时通西域诸蕃事迹。
chú tóng xiū qǐ jū zhù suì zhī zhì gào jìn hàn lín xué shì lèi qiān lǐ bù láng zhōng
除同修起居注,遂知制诰,进翰林学士,累迁礼部郎中。
qì dān yǔ yuán hào gòu bīng yuán hào qiú nà kuǎn
契丹与元昊构兵,元昊求纳款。
qì dān shǐ lái qǐng wù nà yuán hào cháo tíng wèi zhī suǒ dá
契丹使来请勿纳元昊,朝廷未知所答。
yù yīn shàng shū yuē qì dān shòu ēn wèi rì yǐ jiǔ
育因上疏曰:"契丹受恩,为日已久。
bù kě nà yī pàn qiāng shī jì shì xiōng dì zhī huan
不可纳一叛羌,失继世兄弟之欢。
jīn èr fán zì dòu dòu jiǔ bù jiě kě guān xíng shì chéng jī lì gōng
今二蕃自斗,斗久不解,可观形势,乘机立功。
wàn yī guò jì jí nà yuán hào chén kǒng qì dān kuī bīng zhào wèi cháo tíng bù dé yuán hào háo fà zhī zhù ér tài xíng dōng xi qiě yǒu yān chén zhī jǐng yǐ
万一过计亟纳元昊,臣恐契丹窥兵赵、魏,朝廷不得元昊毫发之助,而太行东西,且有烟尘之警矣。
yi shǐ rén yù yuán hào yuē qì dān rǔ shì yīn yī dàn zì jué lì qū ér guī wǒ wǒ suǒ yí yě ruò wú tā zhě dāng shùn qì dān rú gù rán hòu xǔ rǔ guī kuǎn
宜使人谕元昊曰:'契丹汝世姻,一旦自绝,力屈而归我,我所疑也,若无他者,当顺契丹如故,然后许汝归款。
gào qì dān yuē yǐ zhào yuán hào rú néng tóu xiè yuán mén jí tīng nèi fù
'告契丹曰:'已诏元昊,如能投谢辕门,即听内附;
ruò yóu jiān jù dāng wèi tǎo zhī
若犹坚拒,当为讨之。
rú cǐ zé bǐ jiē bù néng guī zuì wǒ yǐ
'如此,则彼皆不能归罪我矣。
yú shì zhào liǎng zhì chū qì dān shū lìng liǎng zhì tóng shàng duì bù yì yù yì
"于是召两制,出契丹书,令两制同上对,不易育议。
xún zhī kāi fēng fǔ
寻知开封府。
jū shù rì fā dà jiān lì yī rén liú lǐng wài
居数日,发大奸吏一人,流岭外。
yòu de jù dào jī zāng wàn jiǔ qiān mín yù jù ér zhé zài biàn dì qiǎn tā lì àn zhī zú fú fǎ
又得巨盗,积赃万九千缗,狱具而辄再变,帝遣他吏按之,卒伏法。
shí suì jī duō dào yù yán shǎng gōng zhī fǎ cháng de dào ér wèi shǎng zhě yī qiè shǎng zhī yǐ míng bù qī
时岁饥多盗,育严赏功之法,尝得盗而未赏者,一切赏之,以明不欺。
qìng lì wǔ nián bài yòu jiàn yì dài fū shū mì fù shǐ
庆历五年,拜右谏议大夫、枢密副使。
jū shù yuè gǎi cān zhī zhèng shì
居数月,改参知政事。
shān dōng dào qǐ dì qiǎn zhōng shǐ àn shì hái zòu dào bù zú lǜ
山东盗起,帝遣中使按视,还奏:"盗不足虑。
yǎn zhōu dù yǎn yùn zhōu fù bì shān dōng rén zūn ài zhī cǐ kě yōu yě
兖州杜衍、郓州富弼,山东人尊爱之,此可忧也。
dì yù xǐ èr rén yú huái nán
"帝欲徙二人于淮南。
yù yuē dào chéng wú zú lǜ zhě xiǎo rén chéng shí yǐ qīng dà chén huò jǐ bù kě yù yǐ
育曰:"盗诚无足虑者,小人乘时以倾大臣,祸几不可御矣。
shì suì qǐn
"事遂寝。
zhāng xiàn zhāng yì tài hòu shēng fù zhēn zōng miào yì zhě qǐng tán ēn qiě yōu cì jūn shì
章献、章懿太后升祔真宗庙,议者请覃恩,且优赐军士。
yù yuē wú shì ér qǐ jiǎo xìng shuí wèi bì xià jiàn cǐ yì zhě qǐng zhì zhī
育曰:"无事而启侥幸,谁为陛下建此议者,请治之。
yǐ ér wài rén duō yuàn zhí zhèng zhě dì yǐ yǔ fǔ chén
"已而外人多怨执政者,帝以语辅臣。
yù yuē cǐ bì jiàn yì zhě yù dòng yáo shàng tīng chén yǐ shēng xǔ guó hé dàn cǐ yé
育曰:"此必建议者欲动摇上听,臣以身许国,何惮此耶?
xiàng shòu zhī yǒng jìng jūn wèi bù fǎ yí tōng pàn jiāng zhōng lì fā qí yīn shì yīn gòu yù yǐ wēi fǎ zhōng zhī zhōng lì zì jīng sǐ
向绶知永静军,为不法,疑通判江中立发其阴事,因构狱以危法中之,中立自经死。
shòu zǎi xiàng zi dà chén yǒu yíng zhù yù fu qīng fǎ
绶宰相子,大臣有营助,欲傅轻法。
yù yuē bù shā shòu wú yǐ shì tiān xià
育曰:"不杀绶,无以示天下。
zú jiǎn sǐ yī děng liú nán fāng
"卒减死一等,流南方。
yù shǐ táng xún qǐng ba zhì kē dì kān qí míng fù zhōng shū yù zòu shū bó yì dì yīn yù fǔ chén yuē bǐ shàng yán zhě qǐ cóng nèi pī xíng xià jīn nǎi zhī qī wǎng yě
御史唐询请罢制科,帝刊其名付中书,育奏疏驳议,帝因谕辅臣曰:"彼上言者,乞从内批行下,今乃知欺罔也。
yù yuē fēi ruì tīng zhāo chá zé xié xié dù guó mǐ suǒ bù wéi
"育曰:"非睿听昭察,则挟邪蠹国,靡所不为。
yuàn chū xìng míng àn hé yǐ míng guó fǎ
愿出姓名按劾,以明国法。
yù zài zhèng fǔ yù shì gǎn yán yǔ zǎi xiàng gǔ chāng cháo shù zhēng yì shàng qián zuǒ yòu jiē shī sè
育在政府,遇事敢言,与宰相贾昌朝数争议上前,左右皆失色。
yù lùn biàn bù yǐ nǎi qǐng yuē chén suǒ biàn zhě zhí yě
育论辨不已,乃请曰:"臣所辨者,职也;
gù lì bù shèng yuàn ba chén zhí
顾力不胜,愿罢臣职。
nǎi fù yǐ wéi shū mì fù shǐ
"乃复以为枢密副使。
míng nián dà hàn yù shǐ zhōng chéng gāo ruò nè yuē dà chén xuān zhēng wèi bù sù gù yǔ bù shí ruò
明年大旱,御史中丞高若讷曰:"大臣喧争为不肃,故雨不时若。
suì ba chāng cháo ér yù guī jǐ shì zhōng bān
"遂罢昌朝,而育归给事中班。
wèi jǐ chū zhī xǔ zhōu xǐ cài zhōu
未几,出知许州,徙蔡州。
shè wu bǎo fǎ yǐ jiǎn zhì dào zéi
设伍保法,以检制盗贼。
shí jīng shī yǒu gào yāo rén qiān shù jù què shān zhě zhào qiǎn zhōng shǐ wǎng zhào bǔ zhě shí rén
时京师有告妖人千数聚确山者,诏遣中使往召捕者十人。
zhì zé yǐ xún jiǎn bīng wǎng suǒ zhī yù yuē shǐ zhě yù de yāo rén hái bào yá
至,则以巡检兵往索之,育曰:"使者欲得妖人还报邪?
yuē rán
"曰:"然。
yuē yù zài cǐ suī bù mǐn jù qiān rén jìng nèi wú róng bù zhī
"曰:"育在此,虽不敏,聚千人境内,毋容不知。
cǐ tè xiāng mín yòng fú tú fǎ xiāng jù yǐ lì qián cái ěr yī gōng shǒu zhào zhī kě zhì yě
此特乡民用浮图法相聚,以利钱财尔,一弓手召之,可致也。
jīn yǐ bīng wǎng rén xiāng jīng yí qǐng liú wú wǎng
今以兵往,人相惊疑,请留毋往。
zhōng shǐ yǐ wéi rán
"中使以为然。
qǐng zhī zhào shí rén zhě zhì xiè sòng què xià jiē wú zuì shì zhī
顷之,召十人者至,械送阙下,皆无罪释之。
ér gào zhě fú gū
而告者伏辜。
xún yǐ zī zhèng diàn xué shì zhī hé nán fǔ xǐ shǎn zhōu
寻以资政殿学士知河南府,徙陕州。
shàng zì lùn zhào yù yuē xiān wáng níng liú tǒu kuàng bù yù wén jiàn rén zhī guò shī yě
上字论诏狱曰:"先王凝旒黈纩,不欲闻见人之过失也。
shè yǒu zuì jí shǔ zhī yǒu sī
设有罪,即属之有司。
yáng yí cháng wèi sān sī pàn guān jìn zì yù shǐ tái yí hé dū tíng yì xiè fù guò shì rén rén bù cè wèi hé děng dà yù
杨仪尝为三司判官,近自御史台移劾都亭驿,械缚过市,人人不测为何等大狱。
jí wén àn jù nǎi zhǐ qǐng qiú cháng shì
及闻案具,乃止请求常事。
shǐ dào lù zhòng kǒu fēn fēn qiè yì cháo tíng zhī shì rén jiē zì wēi qǐ yǎng lián chǐ shì dūn hòu zhī dào zāi
使道路众口纷纷窃议,朝廷之士,人皆自危,岂养廉耻、示敦厚之道哉。
qiān lǐ bù shì láng zhī yǒng xīng jūn zhào jiān hàn lín shì dú xué shì
迁礼部侍郎、知永兴军,召兼翰林侍读学士。
yǐ jí cí qiě qǐng biàn jùn
以疾辞,且请便郡。
dì yǔ dà chén yuē wú yù gāng zhèng kě yòng dì jí è tài guò ěr
帝语大臣曰:"吴育刚正可用,第嫉恶太过耳。
yīn mìng zhī rǔ zhōu qiǎn nèi shì cì yǐ jìn zhōng liáng yào
"因命知汝州,遣内侍赐以禁中良药。
huì jí bù yǐ yòu qǐng jū sàn dì yǐ jí xián yuàn xué shì pàn xī jīng liú sī yù shǐ tái
会疾不已,又请居散地,以集贤院学士判西京留司御史台。
wài tái jiù bù lǐng mín shì shí zhāng yáo zuǒ zhī hé yáng mín sòng jiǔ bù jué duō yì yù su
外台旧不领民事,时张尧佐知河阳,民讼久不决,多诣育诉。
yù wèi biàn qū zhí pàn shū zhuàng wěi yáo zuǒ wèi jù fèng xíng
育为辨曲直,判书状尾,尧佐畏惧奉行。
fù wèi zī zhèng diàn xué shì jiān hàn lín shì dú xué shì zhī shǎn zhōu jìn zī zhèng diàn dà xué shì
复为资政殿学士兼翰林侍读学士、知陕州,进资政殿大学士。
zhào hái pàn shàng shū dōu shěng
召还,判尚书都省。
yī rì shì dú jìn zhōng dì yīn yǔ jí chén xià huǐ yù duō chū ài zēng qīng suǒ dāng shèn yě
一日,侍读禁中,帝因语及"臣下毁誉,多出爱憎,卿所当慎也。
yù yuē zhī ér xíng zhī yán bù ruò chá ér xíng zhī shì
"育曰:"知而形之言,不若察而行之事。
shèng zhǔ zhī xíng rú rì yuè zhī míng
圣主之行,如日月之明。
jìn yī rén shǐ rén jiē zhī qí shàn chū yī rén shǐ rén jiē xiǎo qí è zé yīn xié bù néng gòu hài gōng zhèng kě yǐ zì lì bǎi wáng zhī yào dào yě
进一人,使人皆知其善,出一人,使人皆晓其恶,则阴邪不能构害,公正可以自立,百王之要道也。
dì shù yù dà yòng wèi jiàn guān liú yuán yú wū zòu yù zài hé nán cháng dài mín chū xī qián
"帝数欲大用,为谏官刘元瑜诬奏育在河南尝贷民出息钱。
jiǔ zhī chú xuān huī nán yuàn shǐ fū yán lù jīng lüè ān fǔ shǐ pàn yán zhōu
久之,除宣徽南院使、鄜延路经略安抚使、判延州。
xià rén jì chēng chén ér bìng biān zhǒng luò shù qīn gēng wéi huàn
夏人既称臣,而并边种落数侵耕为患。
páng jí shǒu bīng zhōu yù zhù bǎo bèi zhī
庞籍守并州,欲筑堡备之。
yù wèi yào qì wèi míng ér jí chéng zé qiāng rén bì zhēng zhēng ér shòu huàn zhě bì lín fǔ yě
育谓:"要契未明而亟城,则羌人必争,争而受患者必麟府也。
yí wén hé dōng yòu yí jí shǒu shū jí shū yú cháo bù bào
"移文河东,又遗籍手书及疏于朝,不报。
jì ér xià rén guǒ fàn hé wài xiàn xiāo jiàng guō ēn ér tài yuán jiàng zuǒ jiē dé zuì qù
既而夏人果犯河外,陷骁将郭恩,而太原将佐皆得罪去。
jí fù zuò cí bù rèn biān shì qiú jiě xuān huī shǐ fù yǐ wéi zī zhèng diàn dà xué shì shàng shū zuǒ chéng zhī hé zhōng fǔ xǐ hé nán
疾复作,辞不任边事,求解宣徽使,复以为资政殿大学士、尚书左丞、知河中府,徙河南。
bìng jí shì shì rú píng rì yīn yuè qiú biàn fēi zuì cuàn wǔ wén lì èr rén
病革,视事如平日,因阅囚辨非罪,窜舞文吏二人。
yǐ ér zú nián wǔ shí wǔ
已而卒,年五十五。
zèng lì bù shàng shū shì zhèng sù
赠吏部尚书,谥正肃。
yù xìng míng guǒ suǒ zhì zuò tiáo jiào jiǎn shū yì xíng ér bù kě fàn
育性明果,所至作条教,简疏易行而不可犯。
yù shì bù wàng fā fā jí rén bù néng náo
遇事不妄发,发即人不能挠。
biàn lùn míng bái shǐ rén tīng zhī bù yí
辨论明白,使人听之不疑。
chū yǐn kāi fēng fàn zhòng yān zài zhèng fǔ yīn shì yǔ zhòng yān wǔ
初尹开封,范仲淹在政府,因事与仲淹忤。
jì ér zhòng yān ān fǔ hé dōng yǒu zòu qǐng duō wèi rèn shì zhě suǒ jū yù qǔ kě xíng zhě gù xíng zhī
既而仲淹安抚河东,有奏请,多为任事者所沮,育取可行者固行之。
qí zài èr fǔ dài wèn yǐ liè qīng fèng cháo qǐng yù bù zì ān qǐng bà qù bù tīng
其在二府,待问以列卿奉朝请,育不自安,请罢去,不听。
jí chū shuài yǒng xīng shí dài wèn shàng wáng yàng jiān yú yíng shì shí rén róng zhī
及出帅永兴,时待问尚亡恙,肩舆迎侍,时人荣之。
wǎn nián zài xī tái yǔ sòng xiáng xiāng chàng chóu zhuī péi bái yí shì zhì shù bǎi piān
晚年在西台,与宋庠相唱酬,追裴、白遗事至数百篇。
tǐ sù léi shǎo shí lì xué dé xīn jí
体素羸,少时力学,得心疾。
hòu de gǔ fāng hé dān shā ěr zhī dà zuì yī xī ér yù
后得古方,和丹砂饵之,大醉,一夕而愈。
hòu shù fā měi fā shù shí rì nǎi yǐ
后数发,每发数十日乃已。
yǒu jí wǔ shí juǎn
有集五十卷。
dì chōng wèi zǎi xiàng zì yǒu chuán
弟充,为宰相,自有传。
sòng shòu zì gōng chuí zhào zhōu píng jí rén
宋绶,字公垂,赵州平棘人。
fù gāo shàng shū dù zhī yuán wài láng zhí jí xián yuàn
父皋,尚书度支员外郎、直集贤院。
shòu yòu cōng jǐng é yǒu jī gǔ wèi wài zǔ yáng huī zhī suǒ qì ài
绶幼聪警,额有奇骨,为外祖杨徽之所器爱。
huī zhī wú zi jiā cáng shū xī yǔ shòu
徽之无子,家藏书悉与绶。
shòu mǔ yì zhī shū měi gōng zì xùn jiào yǐ gù bó tōng jīng shǐ bǎi jiā wén zhāng wèi yī shí suǒ shàng
绶母亦知书,每躬自训教,以故博通经史百家,文章为一时所尚。
chū huī zhī zú yí zòu bǔ tài cháng sì tài zhù
初,徽之卒,遗奏补太常寺太祝。
nián shí wǔ zhào shì zhōng shū zhēn zōng ài qí wén qiān dà lǐ píng shì tīng yú mì gé dú shū
年十五,召试中书,真宗爱其文,迁大理评事,听于秘阁读书。
dà zhōng xiáng fú yuán nián fù shì xué shì yuàn wèi jí xián xiào lǐ yǔ fù gāo tóng zhí
大中祥符元年,复试学士院,为集贤校理,与父皋同职。
hòu cì tóng jìn shì chū shēn qiān dà lǐ sì chéng
后赐同进士出身,迁大理寺丞。
jí sì fén yīn zhào fù xíng zài yǔ qián yì chén yuè liú yún jí suǒ guò dì zhì fēng wù gù shí měi shè zhǐ jí yǐ zòu
及祀汾阴,召赴行在,与钱易、陈越、刘筠集所过地志、风物、故实,每舍止即以奏。
jiāng cí bó zhōu tài qīng gōng yǐ qiān shū bó zhōu pàn guān shì rù wèi zuǒ zhèng yán tóng pàn tài cháng lǐ yuàn
将祠亳州太清宫,以签书亳州判官事,入为左正言、同判太常礼院。
jiǔ zhī pàn sān sī píng yóu sī
久之,判三司凭由司。
jiàn yán bǐ suì xià shè lìng shì bū fù hòu qī wèi bào zhě liù shí bā zhōu
建言:"比岁下赦令释逋负,后期未报者六十八州。
qǐng yú zhū lù xuǎn guān kǎo hé qī bàn yuè yǐ wén
请于诸路选官考核,欺半月以闻。
yú shì tuō xiè xì sān qiān èr bǎi rén juān jī fù shù bǎi wàn
"于是脱械系三千二百人,蠲积负数百万。
zhuó zhī zhì gào pàn lì bù liú nèi quán jiān shǐ guǎn xiū zhuàn yù qīng zhāo yìng gōng pàn guān
擢知制诰、判吏部流内铨兼史馆修撰、玉清昭应宫判官。
lèi qiān hù bù láng zhōng quán zhí xué shì yuàn tóng xiū zhēn zōng shí lù jìn zuǒ sī láng zhōng suì wèi hàn lín xué shì jiān shì dú xué shì gòu dàng sān bān yuàn
累迁户部郎中、权直学士院,同修《真宗实录》,进左司郎中,遂为翰林学士兼侍读学士、勾当三班院。
shǐ zhào dú táng shǐ gù qiú jiě sān bān yǐ zhuān jìn jiǎng
始诏读唐史,固求解三班以颛进讲。
tóng xiū guó shǐ qiān zhōng shū shè rén
同修国史,迁中书舍人。
zhāo yìng gōng zāi ba èr xué shì
昭应宫灾,罢二学士。
yú nián fù hàn lín xué shì
逾年,复翰林学士。
shǐ chéng qiān shàng shū gōng bù shì láng jiān shì dú xué shì
史成,迁尚书工部侍郎兼侍读学士。
shí tài hòu yóu chēng zhì wǔ rì yī yù chéng míng diàn chuí lián jué shì ér rén zōng wèi cháng dú duì qún chén yě
时太后犹称制,五日一御承明殿,垂帘决事,而仁宗未尝独对群臣也。
shòu zòu yán táng xiān tiān zhōng ruì zōng wèi tài shàng huáng wǔ rì yī shòu cháo chǔ fèn jūn guó zhòng wù chú sān pǐn yǐ xià guān jué tú xíng
绶奏言:"唐先天中,睿宗为太上皇,五日一受朝,处分军国重务,除三品以下官,决徒刑。
yi yuē xiān tiān zhì dù lìng qún chén duì qián diàn fēi jūn guó dà shì chú bài jiē qián diàn qǔ zhǐ
宜约先天制度,令群臣对前殿,非军国大事,除拜皆前殿取旨。
shū shàng wǔ tài hòu yì gǎi lóng tú gé xué shì chū zhī yìng tiān fǔ
"书上,忤太后意,改龙图阁学士,出知应天府。
tài hòu bēng dì sī shòu yán zhào hái jiāng dà yòng ér zǎi xiàng zhāng shì xùn jǔ zhǐ zhī fù jiā hàn lín shì dú xué shì
太后崩,帝思绶言,召还,将大用,而宰相张士逊沮止之,复加翰林侍读学士。
zhào dìng zhāng xiàn míng sù zhāng yì tài hòu fù miào lǐ shòu yuán chūn qiū kǎo zhòng zǐ zhī gōng táng kūn yí miào gù shì qǐng bié zhù gōng yuē fèng cí miào yǐ ān shén zhǔ shì duō cǎi yòng
诏定章献明肃、章懿太后祔庙礼,绶援《春秋》考仲子之宫、唐坤仪庙故事,请别筑宫曰奉慈庙以安神主,事多采用。
shǐ zhì duān míng diàn xué shì yǐ mìng shòu shòu gù cí
始置端明殿学士,以命绶,绶固辞。
yòu yán dì wáng yù tiān xià zài zǒng lǎn wēi bǐng
又言:"帝王御天下,在总揽威柄。
ér yī jì yǐ lái lìng chū lián wéi
而一纪以来,令出帘帷。
zì bì xià gōng qīn wàn wu nèi wài yán shǒu sī jiàn shèng zhèng yi chéng wéi gé bì yǐ xīn bǎi xìng zhī ěr mù
自陛下躬亲万务,内外延首,思见圣政,宜惩违革弊,以新百姓之耳目。
ér shǎng fá hào lìng wèi néng yǒu guò yú qián rì qǐ fēi sān shì dà chén bù néng tuī xīn xī lì yǐ fǔ bì xià zhī zhì yé
而赏罚号令,未能有过于前日,岂非三事大臣不能推心悉力,以辅陛下之治耶?
qǐng tài hòu cháo duō lìn chú bài ér xié xìng huò jìng qǔ shēng zhuó yì zhě wèi ēn chū tài hòu
顷太后朝多吝除拜,而邪幸或径取升擢,议者谓恩出太后。
jīn ēn shǎng suī xíng yòu wèi zì dà chén chū fēi dà chén péng dǎng wǎng shàng hé yǐ de cǐ
今恩赏虽行,又谓自大臣出,非大臣朋党罔上,何以得此。
péng dǎng zhī wèi cháo tíng huàn gǔ jīn tóng zhī
朋党之为朝廷患,古今同之。
huò kuī cè dì zhǐ mì lìng chén zòu
或窥测帝旨,密令陈奏;
huò fù huì jǐ yì yǐ jìn tuì rén
或附会己意,以进退人。
dà guān shì ēn yǐ zhāo quán xiǎo rén qū lì yǐ shòu jìn cǐ fēng jìn zhǎng yǒu dù bāng zhèng
大官市恩以招权,小人趋利以售进,此风浸长,有蠹邦政。
tài zōng cháng yuē guó jiā wú wài yōu bì yǒu nèi huàn
太宗尝曰:'国家无外忧必有内患。
wài yōu bù guò biān shì jiē kě yù fáng
外忧不过边事,皆可预防;
jiān xié gòng jì wèi nèi huàn shēn kě jù yě
奸邪共济为内患,深可惧也。
zhēn zōng yì yuē táng péng dǎng yóu shèng wáng shì suì bēi
'真宗亦曰:'唐朋党尤盛,王室遂卑。
yuàn bì xià sī zǔ zōng zhī xun niàn wáng yè jiān nán zhěng qí gāng jì zhèng zài jīn rì
'愿陛下思祖宗之训,念王业艰难,整齐纲纪,正在今日。
zhāng shì xùn ba nǎi bài shòu cān zhī zhèng shì
"张士逊罢,乃拜绶参知政事。
chū yǒu zhào ba xiū sì guàn ér zhāng huì tài hòu yǐ jiù zhái wéi dào guān jiàn guān yù shǐ yán zhī
初,有诏罢修寺观,而章惠太后以旧宅为道观,谏官、御史言之。
dì yuē cǐ tài hòu lián zhōng wù yě jiàn guān yù shǐ yù yāo míng yá
帝曰:"此太后奁中物也,谏官、御史欲邀名邪?
shòu jìn yuē bǐ qǐ zhī tài hòu suǒ wéi zāi dì jiàn xìng tǔ mù wéi jìn zhào jí lùn zòu zhī
"绶进曰:"彼岂知太后所为哉,第见兴土木违近诏,即论奏之。
qiě shì yǒu yí sì bǐ yóu zhǐ wèi guò huò bì xià yǒu dà quē shī jìn chén suī bù yán rán chuán wén sì fāng wèi shèng zhèng zhī lèi hé kě hū yě
且事有疑似,彼犹指为过,或陛下有大阙失,近臣虽不言,然传闻四方,为圣政之累,何可忽也。
tài zǔ cháng wèi táng tài zōng wèi jiàn guān suǒ dǐ bù yǐ wèi kuì
太祖尝谓唐太宗为谏官所诋,不以为愧。
hé ruò dòng wú guò jǔ shǐ wú de ér yán zāi
何若动无过举,使无得而言哉?
guō huáng hòu fèi dì mìng shòu zuò zhào yuē dāng qiú dé fá yǐ chēng kūn yí
郭皇后废,帝命绶作诏曰:"当求德阀,以称坤仪。
jì ér zuǒ yòu yǐn fù rén chén shì nǚ rù gōng shòu yuē bì xià nǎi yù yǐ jiàn zhě zhèng wèi zhōng gōng bù yì yǔ qián rì zhào yǔ lì hu
"既而左右引富人陈氏女入宫,绶曰:"陛下乃欲以贱者正位中宫,不亦与前日诏语戾乎?
hòu shù rì wáng céng rù duì yòu lùn zòu zhī
"后数日,王曾入对,又论奏之。
dì yuē sòng shòu yì rú cǐ yán
帝曰:"宋绶亦如此言。
shí dà chén jì yǒu lùn zhě zú ba zhī
"时大臣继有论者,卒罢之。
dì chūn qiū fù tiān xià jiǔ wú shì shòu lǜ yàn lè yǒu jiàn nǎi yán rén xīn yì yú jiǔ ān ér huàn hài shēng yú suǒ hū
帝春秋富,天下久无事,绶虑宴乐有渐,乃言:"人心逸于久安,而患害生于所忽。
gù lì fáng yú wú shì xiāo biàn yú wèi méng
故立防于无事,销变于未萌。
shì zhì ér yīng bù yì dài yú
事至而应,不亦殆欤?
chén yuàn chì lì qún sī bù yǐ chéng píng zì dài
臣愿饬励群司,不以承平自怠。
yòu shàng yù xià zhī dào yǒu sān lín shì shàng hu shǒu dàng jī guì hu duàn zhào móu xiān hu mì
"又上:"驭下之道有三:临事尚乎守,当机贵乎断,兆谋先乎密。
néng shǒu zé jiān bù néng yí néng duàn zé yá bù néng huò néng mì zé shì bù néng náo
能守则奸不能移,能断则邪不能惑,能密则事不能挠。
yuàn bì xià niàn zhī
愿陛下念之!
zhì ruò shēn jū yàn jiān shēng wèi yǐ diào liù qì jié xuān yǐ shùn sì shí bǎo yǎng shèng gōng zōng shè zhī xiū yě
至若深居燕间,声味以调六气,节宣以顺四时,保养圣躬,宗社之休也。
zài qiān lì bù shì láng
"再迁吏部侍郎。
shí zǎi xiāng lǚ yí jiǎn wáng céng lùn yì shù bù tóng
时宰相吕夷简、王曾论议数不同。
shòu duō shì yí jiǎn ér cān zhī zhèng shì cài qí jiān yǒu suǒ yì zhèng shì yáo cǐ yī wéi bù jué yú shì sì rén zhě jiē ba
绶多是夷简,而参知政事蔡齐间有所异,政事繇此依违不决,于是四人者皆罢。
shòu yǐ shàng shū zuǒ chéng zī zhèng diàn xué shì liú shì jiǎng yán quán pàn shàng shū dōu shěng
绶以尚书左丞、资政殿学士留侍讲筵,权判尚书都省。
suì yú jiā zī zhèng diàn dà xué shì yǐ lǐ bù shàng shū zhī hé nán fǔ
岁余,加资政殿大学士,以礼部尚书知河南府。
yuán hào fǎn liú píng shí yuán sūn bài méi dì yǐ shǒu zhào cì dà chén jū wài zhě xún gōng shǒu zhī cè
元昊反,刘平、石元孙败没,帝以手诏赐大臣居外者,询攻守之策。
shòu huà shí shì yǐ xiàn
绶画十事以献。
fù zhào zhī shū mì yuàn shì qiān bīng bù shàng shū cān zhī zhèng shì
复召知枢密院事,迁兵部尚书、参知政事。
shí shòu mǔ shàng zài shòu jì dé jí bù shì shì yóu qǐ jū zì lì qū chǔ hòu shì
时绶母尚在,绶既得疾,不视事,犹起居自力,区处后事。
xún zú zèng sī tú jiān shì zhōng shì xuān xiàn
寻卒,赠司徒兼侍中,谥宣献。
shòu xìng xiào jǐn qīng jiè yán dòng yǒu cháng
绶性孝谨清介,言动有常。
wèi ér tóng shí shǒu bù zhí qián
为儿童时,手不执钱。
jiā cáng shū wàn yú juǎn qīn zì jiào chóu bó tōng jīng shǐ bǎi jiā qí bǐ zhá yóu jīng miào
家藏书万余卷,亲自校雠,博通经史百家,其笔札尤精妙。
cháo tíng dà yì lùn duō shòu suǒ cái dìng
朝廷大议论,多绶所财定。
yáng yì chēng qí wén shěn zhuàng chún lì yuē wú dài bù jí yě
杨亿称其文沈壮淳丽,曰:"吾殆不及也。
jí zú dì duō qǔ suǒ shū zì cáng jìn zhōng
"及卒,帝多取所书字藏禁中。
chū jiāo sì shòu shè tài pú qīng
初,郊祀,绶摄太仆卿。
dì wèn yí wù diǎn gù zhàn duì biàn qià yīn shàng suǒ zhuàn lǔ bù tú shí juǎn
帝问仪物典故,占对辨洽,因上所撰《卤簿图》十卷。
zi mǐn qiú
子敏求。
mǐn qiú zì cì dào cì jìn shì jí dì wèi guǎn gé jiào kān
敏求字次道,赐进士及第,为馆阁校勘。
yù sū shùn qīn jìn zòu yuàn huì chū qiān shū jí qìng jūn pàn guān
预苏舜钦进奏院会,出签书集庆军判官。
wáng yáo chén xiū táng shū yǐ mǐn qiú xí táng shì zòu wèi biān xiū guān
王尧臣修《唐书》,以敏求习唐事,奏为编修官。
chí zǔ mǔ sàng zhào lìng jū jiā xiū shū
持祖母丧,诏令居家修书。
zú sàng tóng zhī tài cháng lǐ yuàn
卒丧,同知太常礼院。
shí zhōng lì hōng zi jì sǐ wú tā zi
石中立薨,子继死,无他子。
qí sūn zǔ rén yí suǒ fú xià lǐ guān yì
其孙祖仁疑所服,下礼官议。
mǐn qiú wèi yi wèi fú sān nián dāng jiě guān zhǎn shuāi
敏求谓宜为服三年,当解官,斩衰。
tóng liáo yuán jù bù yī pàn sì sòng qí shì qí yì suì dìng wèi lìng
同僚援据不一,判寺宋祁是其议,遂定为令。
jiā jí xián xiào lǐ
加集贤校理。
cóng sòng xiáng pì tōng pàn xī jīng
从宋庠辟,通判西京。
wèi qún mù dù zhī pàn guān
为群牧度支判官。
zhuì mǎ shāng zú chū zhī bó zhōu
坠马伤足,出知亳州。
zhì píng zhōng zhào wèi rén zōng shí lù jiǎn tǎo guān tóng xiū qǐ jū zhù zhī zhì gào pàn tài cháng sì
治平中,召为《仁宗实录》检讨官,同修起居注、知制诰、判太常寺。
yīng zōng zài bìn yǒu yán zōng shì fú shū zhě kě jià qǔ mǐn qiú yǐ wéi dà xíng wèi fā yǐn bù kě
英宗在殡,有言宗室服疏者可嫁娶,敏求以为大行未发引,不可。
yú nián yòu yǒu yán zhě
逾年,又有言者。
mǐn qiú yán zōng shì yì fú fú jiàng ér liàn kě jià qǔ yǐ
敏求言宗室义服,服降而练,可嫁娶矣。
zuò qián hòu yì yì biǎn zhì zhī jiàng zhōu
坐前后议异,贬秩知绛州。
wáng guī fàn zhèn qǐ liú zhī shǐ chéng shí lù
王珪、范镇乞留之,使成《实录》。
shén zōng yuē diǎn lǐ guó zhī suǒ zhòng ér wù miù rú shì ān dé wú zé
神宗曰:"典礼,国之所重,而误谬如是,安得无责。
rán mǐn qiú yì chū bù wù céng gōng liàng è lǐ yuàn liú jǐn fù mǐn qiú wèi shuō gù yīn shì qù zhī
"然敏求议初不误,曾公亮恶礼院刘瑾附敏求为说,故因是去之。
shì suì jí zhào hái
是岁,即诏还。
xú guó gōng zhǔ yǐ fu xiōng wèi zhí zòu guān mǐn qiú shū qí luàn tiān lún zhí zhèng zhī
徐国公主以夫兄为侄奏官,敏求疏其乱天伦,执正之。
wáng ān shí è lǚ gōng zhe wū qí yán hán qí yù yīn rén xīn rú zhào yāng xìng jìn yáng zhī jiǎ yǐ zhú jūn cè zhī è chū zhī yǐng zhōu
王安石恶吕公著,诬其言韩琦欲因人心,如赵鞅兴晋阳之甲,以逐君侧之恶,出之颍州。
mǐn qiú dāng cǎo zhì ān shí yù zhǐ shǐ míng zhe zuì zhuàng mǐn qiú dàn yán fū chén shī shí
敏求当草制,安石谕旨使明著罪状,敏求但言敷陈失实。
ān shí nù bái yú dì mìng chén shēng zhī gǎi qí yǔ mǐn qiú qǐng jiě zhí wèi tīng
安石怒白于帝,命陈升之改其语,敏求请解职,未听。
huì li dìng zì xiù zhōu pàn guān chú yù shǐ mǐn qiú fēng hái cí tóu suì yǐ běn guān yòu jiàn yì dài fū fèng cháo qǐng
会李定自秀州判官除御史,敏求封还词头,遂以本官右谏议大夫奉朝请。
cè shì xián liáng fāng zhèng kǒng wén zhòng duì yǔ qiē zhí zhuó zhì yōu děng ān shí yù nù ba wén zhòng
策试贤良方正,孔文仲对语切直,擢置优等,安石愈怒,罢文仲。
rén wéi mǐn qiú jù dì dú quán hù zhī chú shǐ guǎn xiū zhuàn jí xián yuàn xué shì
人为敏求惧,帝独全护之,除史馆修撰、集贤院学士。
shān rùn fu wèi dì yán bǐ qún chén duō shàng gào jié fēi guó jiā zhī měi yi dēng yòng dūn hòu zhī shì yǐ biàn báo sú
邓润甫为帝言:"比群臣多尚告讦,非国家之美,宜登用敦厚之士,以变薄俗。
nǎi jiā mǐn qiú lóng tú gé zhí xué shì mìng xiū liǎng cháo zhèng shǐ zhǎng jūn guó gōng jiān zòu
"乃加敏求龙图阁直学士,命修《两朝正史》,掌均国公笺奏。
yuán fēng èr nián zú nián liù shí yī
元丰二年,卒,年六十一。
tè zèng lǐ bù shì láng
特赠礼部侍郎。
mǐn qiú jiā cáng shū sān wàn juàn jiē lüè sòng xí shú yú cháo tíng diǎn gù shì dà fū yí yì bì jiù zhèng yān
敏求家藏书三万卷,皆略诵习,熟于朝廷典故,士大夫疑议,必就正焉。
bǔ táng wǔ zōng yǐ xià liù shì shí lù bǎi sì shí bā juǎn tā suǒ zhù shū shén duō xué zhě duō zī zhī
补唐武宗以下《六世实录》百四十八卷,它所著书甚多,学者多咨之。
cháng jiàn yán hé běi shǎn xī hé dōng jǔ zǐ xìng pǔ mào ér cí zǎo bù gōng gù dēng dì zhě shǎo
尝建言:"河北、陕西、河东举子,性朴茂,而辞藻不工,故登第者少。
qǐng lìng zhuǎn yùn shǐ zé jiàn yǒu xíng yì cái wǔ zhě tè guān zhī shǐ rén cái cān yòng ér shì yǒu kě jìn zhī lù
请令转运使择荐有行艺材武者,特官之,使人材参用,而士有可进之路。
yòu zhōu jùn yǒu xué shè ér wú xué guān gù shì qīng qù xiāng lǐ yǐ qiú shī qǐng zhì xué guān
又州郡有学舍而无学官,故士轻去乡里以求师,请置学官。
hòu pō shī xíng zhī
"后颇施行之。
zú dì chāng yán
族弟昌言。
chāng yán zì zhòng mó yǐ yīn wèi zé zhōu sī lǐ cān jūn
昌言字仲谟,以荫为泽州司理参军。
zhōu yǒu shā rén yù chāng yán yí qí yuān jiān qǐng jì bǔ guǒ de zhēn fàn zhě
州有杀人狱,昌言疑其冤,坚请迹捕,果得真犯者。
shāo qiān hé yīn fā yùn pàn guān
稍迁河阴发运判官。
zì jì yuán zhī guān jiàn dào shàng qì shī ruò guǎ bō zhuàng zhě shén zhòng qiè tàn jùn xiàn zhī bù zhì
自济源之官,见道上弃尸若剐剥状者甚众,窃叹郡县之不治。
jì zhì hé yīn de xiōng dào liù bèi shā rén ér zhōu zhī rú shì shí yú nián yǎn qí jiā yóu de zhí fù wèi shā zhě qī rén
既至河阴,得凶盗六辈,杀人而鬻之,如是十余年,掩其家,犹得执缚未杀者七人。
xiàn lì yǔ shì jǐng shào nián gòng wèi qū tuó chāng yán qióng zhì qí yuān sǒu jiē fǎ wài xíng zhī ér liú qí jiā rén
县吏与市井少年共为胠橐,昌言穷治其渊薮,皆法外行之,而流其家人。
zhuó dōu shuǐ jiān chéng
擢都水监丞。
xī níng chū hé jué zǎo qiáng ér běi
熙宁初,河决枣强而北。
chāng yán jiàn yì yù yú èr gǔ hé kǒu xi àn xīn tān lì tǔ yuē zhàng shuǐ shǐ zhī dōng liú
昌言建议,欲于二股河口西岸新滩,立土约障水,使之东流。
hou shāo shēn jí duàn běi liú zòng chū hú lú xià liú yǐ chú ēn jì shēn yíng shuǐ huàn
候稍深,即断北流,纵出葫卢下流,以除恩、冀、深、瀛水患。
zhào cóng zhī
诏从之。
tí jǔ hé qú wáng yà yǐ wéi bù kě chéng bù rú xiū shēng dī
提举河渠王亚以为不可成,不如修生堤。
cháo tíng qiǎn hàn lín xué shì sī mǎ guāng wǎng shì rú chāng yán cè
朝廷遣翰林学士司马光往视,如昌言策。
bù liǎng yuè jué kǒu sāi
不两月,决口塞。
guāng zòu chāng yán dú yǒu gōng ruò yǔ tóng liè jūn shòu shǎng kǒng bù zú yǐ quàn
光奏昌言独有功,若与同列均受赏,恐不足以劝。
zhào lǐ tí diǎn xíng yù zī xù qiān kāi fēng fǔ tuī guān tóng pàn dōu shuǐ jiān
诏理提点刑狱资序,迁开封府推官、同判都水监。
biàn shuǐ zhǎng chāng yán qǐng sāi zǐ jiā kǒu
汴水涨,昌言请塞訾家口。
yǐ ér biàn liú jué jiān chéng hóu shū xiàn chàng wèi chāng yán zuì chāng yán jù qiú zhī shǎn zhōu
已而汴流绝,监丞侯叔献唱为昌言罪,昌言惧,求知陕州。
lì pú jì èr zhōu
历濮、冀二州。
hé jué cáo cūn zhào pàn dōu shuǐ jiān wǎng hù hé dī
河决曹村,召判都水监,往护河堤。
líng píng sǎo chéng zhuǎn shào fǔ jiān
灵平埽成,转少府监。
zú zèng juàn èr bǎi pǐ
卒,赠绢二百匹。
li ruò gǔ zì zi yuān xú zhōu fēng rén
李若谷,字子渊,徐州丰人。
shǎo gū yóu xué yī yīn jiā zhào kuàng yú luò xià suì zàng fù mǔ gōu shì
少孤游学,依姻家赵况于洛下,遂葬父母缑氏。
jǔ jìn shì bǔ zhǎng shè xiàn wèi
举进士,补长社县尉。
zhōu qì bīng yíng kè mín shū mù xí wèi shòu zhī ér lì yǐ bù zhōng chéng duō tuì chì yù kē kǔ shū zhě yīn yǐ qǔ qiú
州葺兵营,课民输木,檄尉受之,而吏以不中程,多退斥,欲苛苦输者,因以取赇;
ruò gǔ dù cái bié qí cháng duǎn dà xiǎo wèi chéng zhì tíng zhōng shǐ mín zì shū
若谷度财,别其长短、大小为程,置庭中,使民自输。
gǎi dà lǐ sì chéng zhī yí xīng xiàn
改大理寺丞、知宜兴县。
guān shì hú fú chá suì yuē hù shuì wèi duō shǎo lǜ qǔ zú pín xià ruò gǔ shǐ zhì jí bèi gōu jiǎn
官市湖洑茶,岁约户税为多少,率取足贫下,若谷始置籍备勾检。
chá è zhě jiù méi guān ruò gǔ shǐ guī zhī mín xǔ zhuǎn mào yǐ cháng qí shù
茶恶者旧没官,若谷使归之民,许转贸以偿其数。
zhī lián zhōu
知连州。
zhēn zōng jiāng cháo yè tài qīng gōng xuǎn tōng pàn bó zhōu
真宗将朝谒太清宫,选通判亳州。
lèi qiān dù zhī yuán wài láng quán sān sī hù bù pàn guān chū wèi jīng dōng zhuǎn yùn shǐ
累迁度支员外郎、权三司户部判官,出为京东转运使。
huì hé jué bái mǎ diào qǔ chú jiàn tóng liè lú shì lún xié sān sī yì qù kè rǎo zhōu xiàn ér ruò gǔ kuān zhī
会河决白马,调取刍楗,同列卢士伦协三司意,趣刻扰州县,而若谷宽之。
shì lún bú yuè gòu yú cháo xǐ zhī shǎn zhōu
士伦不悦,构于朝,徙知陕州。
dào jù qīng huī shān jiǔ bù sàn qiǎn yá lì chí bǎng zhāo yù zhī dào shā qí dǎng yǔ zì guī
盗聚青灰山久不散,遣牙吏持榜招谕之,盗杀其党与自归。
gǎi zǐ zhōu
改梓州。
tiān shèng chū pàn sān sī hù bù gōu yuàn
天圣初,判三司户部勾院。
shǐ qì dān bì cí bù sì chuí lián qǐng duì nǎi jù yì cháng chūn diàn zòu shì ba zhī jīng nán
使契丹,陛辞,不俟垂帘请对,乃遽诣长春殿奏事,罢知荆南。
shì zú yuán jiǎ shì yīn lǚ fàn fǎ ruò gǔ zhàng zhī yuē wú dài ruò fù xiōng xun zhī ěr
士族元甲恃荫屡犯法,若谷杖之,曰:"吾代若父兄训之尔。
wáng méng zhèng wèi zhù bó dōu jiān xié tài hòu yīn héng sì ruò gǔ shéng yǐ fǎ
"王蒙正为驻泊都监,挟太后姻横肆,若谷绳以法。
jiān sī yòu méng zhèng zòu xǐ ruò gǔ tán zhōu
监司右蒙正,奏徙若谷潭州。
dòng tíng zéi shù yāo shāng rén chuán shā rén zhé tóu shī shuǐ zhōng
洞庭贼数邀商人船杀人,辄投尸水中。
cháng bǔ huò yǐ shī wú yàn měi dài sǐ lì tā zhōu
尝捕获,以尸无验,每贷死,隶他州。
jì ér táo guī fù gōng jié ruò gǔ qín zhì zhī zhé yú shì
既而逃归,复功劫,若谷擒致之,磔于市。
zì shì kòu shào xī
自是寇稍息。
lèi qiān tài cháng shǎo qīng jí xián diàn xiū zhuàn zhī huá zhōu
累迁太常少卿、集贤殿修撰、知滑州。
hé niè hán cūn dī yè chí wǎng dū bīng wèi dà sǎo zhì dàn dī wán
河啮韩村堤,夜驰往,督兵为大埽,至旦堤完。
yǐ yòu jiàn yì dài fū zhī yán zhōu
以右谏议大夫知延州。
zhōu yǒu dōng xī liǎng chéng jiā hé qiū xià shuǐ yì àn zhé pǐ yì fèi bù kě shèng jì
州有东西两城夹河,秋、夏水溢,岸辄圮,役费不可胜纪。
ruò gǔ nǎi zhì shí bǎn wèi àn yā yǐ jù mù hòu suī bào shuǐ bù fù huài
若谷乃制石版为岸,押以巨木,后虽暴水,不复坏。
guān cāng yī shān ér zhù gǔ shǎo ruò gǔ shǐ zuò lù dùn dùn kě zhù èr wàn hú tā jùn duō qǔ fǎ yān
官仓依山而贮谷少,若谷使作露囤,囤可贮二万斛,他郡多取法焉。
qiān jǐ shì zhōng zhī shòu zhōu
迁给事中、知寿州。
háo yòu duō fēn zhàn què pí bēi jiē měi tián xià yǔ yì huài tián zhé dào jué
豪右多分占芍陂,陂皆美田,夏雨溢坏田,辄盗决。
ruò gǔ zhāi mào zhàn tián zhě zhú zhī měi jué zhé diào bīn bēi zhū háo shǐ sāi dī dào jué nǎi zhǐ
若谷摘冒占田者逐之,每决,辄调濒陂诸豪,使塞堤,盗决乃止。
jiā jí xián yuàn xué shì zhī jiāng níng fǔ
加集贤院学士、知江宁府。
zú wǎn zhōu guò jìng hán jí shèn zhě liú yǎng shì zhī xū chūn wēn qiǎn qù
卒挽舟过境,寒瘠甚者,留养视之,须春温遣去。
mín gài yú dào zhě yǐ fēn lì zhū sēng sì zhù gěi chōng cuàn
民丐于道者,以分隶诸僧寺,助给舂爨。
hái gòu dàng sān bān yuàn jìn lóng tú gé zhí xué shì zhī hé nán fǔ
还,勾当三班院,进龙图阁直学士、知河南府。
guì rén duō zàng luò yáng chì shǐ xū suǒ fán rǎo ruò gǔ zòu lìng hóng lú yù yuē suǒ diào yí fǔ nì wèi yíng bàn
贵人多葬洛阳,敕使须索烦扰,若谷奏令鸿胪预约所调移府,逆为营办。
gǎi shū mì zhí xué shì zhī bīng zhōu
改枢密直学士、知并州。
mín pín shī hūn yīn zhě ruò gǔ chū sī qián zhù qí jià qǔ
民贫失婚姻者,若谷出私钱助其嫁娶。
zhuì xù wáng lài wěi qī qù wèi lì qī bù hái xǔ gēng jià
赘婿、亡赖委妻去,为立期,不还,许更嫁。
bìng duō xiáng rén xǐ dào qiè jí lèi fàn zhě yǐ sān rén wéi bǎo yǒu fàn bìng zuò zhī quān zhě xuē qù jí míng
并多降人,喜盗窃,籍累犯者,以三人为保,有犯,并坐之,悛者削去籍名。
jìn shàng shū gōng bù shì láng lóng tú gé zhí xué shì zhī kāi fēng fǔ bài cān zhī zhèng shì
进尚书工部侍郎、龙图阁直学士、知开封府,拜参知政事。
jiàn yán fēng sú è měi zài shàng zhī rén zuò ér xīn zhī
建言:"风俗恶,媺在上之人作而新之。
jūn zǐ xiǎo rén gè yǒu qí lèi jīn yī mù yǐ péng dǎng kǒng zhèng rén wú yǐ zì lì yǐ
君子小人,各有其类,今一目以朋党,恐正人无以自立矣。
dì wù wéi xià zhào yù zhōng wài
"帝悟,为下诏谕中外。
yǐ ěr jí lèi shàng zhāng cí wèi ba wèi zī zhèng diàn dà xué shì lì bù shì láng tí jǔ huì líng guān shì
以耳疾,累上章辞位,罢为资政殿大学士、吏部侍郎、提举会灵观事。
yǐ tài zi shǎo fù zhì shì zú nián bā shí
以太子少傅致仕,卒,年八十。
zèng tài zǐ tài fù shì kāng jìng
赠太子太傅,谥康靖。
ruò gǔ xìng zī duān zhòng zài zhèng fǔ lùn yì cháng jìn kuān hòu
若谷性资端重,在政府,论议常近宽厚。
zhì mín duō zhì lǜ kǎi tì ài rén qí qù duō jiàn sī
治民多智虑,恺悌爱人,其去,多见思。
shǎo shí yǔ hán yì wèi you jí guì xiǎn hūn yīn bù jué yān
少时与韩亿为友,及贵显,婚姻不绝焉。
zi shū
子淑。
shū zì xiàn chén nián shí èr zhēn zōng xìng bó xiàn wén xíng zài suǒ
淑字献臣,年十二,真宗幸亳,献文行在所。
zhēn zōng qí zhī mìng fù shī cì tóng zǐ chū shēn
真宗奇之,命赋诗,赐童子出身。
shì mì shū shěng jiào shū láng kòu zhǔn jiàn zhī shòu jiào shū láng guǎn gé jiào kān
试秘书省校书郎,寇准荐之,授校书郎、馆阁校勘。
qián xìng chū qiān dà lǐ píng shì
干兴初,迁大理评事。
xiū zhēn zōng shí lù wèi jiǎn tǎo guān
修《真宗实录》,为检讨官。
shū chéng gǎi guāng lù sì chéng jí xián xiào lǐ wèi guó shǐ yuàn biān xiū guān
书成,改光禄寺丞、集贤校理,为国史院编修官。
zhào shì cì jìn shì jí dì gǎi mì shū láng jìn tài cháng chéng zhí jí xián yuàn tóng pàn tài cháng sì zhuó shǐ guǎn xiū zhuàn zài qiān shàng shū lǐ bù yuán wài láng shàng shí zhèng shí yì
召试,赐进士及第,改秘书郎,进太常丞、直集贤院、同判太常寺,擢史馆修撰,再迁尚书礼部员外郎,上时政十议。
gǎi zhī zhì gào gòu dàng sān bān yuàn wèi hàn lín xué shì jìn lì bù yuán wài láng
改知制诰、勾当三班院,为翰林学士,进吏部员外郎。
huì ruò gǔ cān zhī zhèng shì gǎi shì dú xué shì jiā duān míng diàn xué shì
会若谷参知政事,改侍读学士,加端明殿学士。
ruò gǔ ba jìn běn cáo láng zhōng diǎn yù wáng fǔ zhāng zòu
若谷罢,进本曹郎中,典豫王府章奏。
yǐ yòu jiàn yì dài fū zhī xǔ zhōu
以右谏议大夫知许州。
suì jī qǔ mín suǒ shí wǔ zhǒng shàng zhī dì cè rán wèi juān qí fù
岁饥,取民所食五种上之,帝恻然,为蠲其赋。
quán zhī kāi fēng fǔ fù wèi hàn lín xué shì zhōng shū shè rén
权知开封府,复为翰林学士、中书舍人。
yán zhě zhǐ qí zài kāi fēng duō xiè jìn lì rén gǎi jǐ shì zhōng zhī zhèng zhōu
言者指其在开封多亵近吏人,改给事中、知郑州。
xǐ hé yáng zhuǎn shàng shū lǐ bù shì láng fù wèi hàn lín xué shì
徙河阳,转尚书礼部侍郎,复为翰林学士。
ba duān míng diàn xué shì pàn liú nèi quán fù jiā duān míng diàn xué shì
罢端明殿学士,判流内铨,复加端明殿学士。
chū zài zhèng zhōu zuò zhōu líng shī
初,在郑州,作《周陵诗》。
guó zǐ bó shì chén qiú gǔ yǐ sī xì sòng qí yì shàn cháo tíng chú lóng tú gé xué shì chū zhī yìng tiān fǔ
国子博士陈求古以私隙讼其议讪朝廷,除龙图阁学士,出知应天府。
lèi biǎo lùn biàn bù bào nǎi qǐng shì yǎng
累表论辨,不报,乃请侍养。
míng nián fù duān míng shì dú èr xué shì pàn tài cháng sì
明年,复端明、侍读二学士,判太常寺。
fù sāng miǎn guān zhōng sàng qǐ fù zài wèi hàn lín xué shì
父丧免官,终丧起复,再为翰林学士。
jiàn guān bāo zhěng wú kuí děng yán shū xìng jiān xié yòu cháng qǐng shì yǎng fù ér bù jí qí mǔ ba hàn lín xué shì yǐ duān míng lóng tú gé xué shì fèng cháo qǐng
谏官包拯、吴奎等言淑性奸邪,又尝请侍养父而不及其母,罢翰林学士,以端明、龙图阁学士奉朝请。
dīng mǔ yōu fú chú wèi duān míng shì dú èr xué shì
丁母忧,服除,为端明、侍读二学士。
qiān hù bù shì láng fù wèi hàn lín xué shì ér yù shǐ zhōng chéng zhāng shēng děng yòu lùn zòu zhī bù bài chú jiān lóng tú gé xué shì
迁户部侍郎,复为翰林学士,而御史中丞张升等又论奏之,不拜,除兼龙图阁学士。
yóu shì tái yù bù dé zhì chū zhī hé zhōng fǔ bào gǎn fēng xuàn zú
由是台郁不得志,出知河中府,暴感风眩,卒。
zèng shàng shū yòu chéng
赠尚书右丞。
shū jǐng huì guò rén bó xí zhū shū xiáng liàn cháo tíng diǎn gù fán yǒu yán gé dì duō zī fǎng
淑警慧过人,博习诸书,详练朝廷典故,凡有沿革,帝多谘访。
zhì zuò gào mìng wéi shí suǒ chēng
制作诰命,为时所称。
qí tā wén duō cái qǔ gǔ yǔ wu wèi qí xiǎn shí rén bù xǔ yě
其他文多裁取古语,务为奇险,时人不许也。
chū sòng jiāo yǒu xué xíng shū kǒng qí xiān yòng yīn mì yán yuē sòng guó xìng
初,宋郊有学行,淑恐其先用,因密言曰:"'宋',国姓;
ér jiāo zhě jiāo fēi shàn yìng yě
而'郊'者交,非善应也。
yòu sòng qí zuò zhāng guì fēi zhì gù shì fēi dāng cè mìng qí yí jìn gào shēn fēi shì yǐ shū míng diǎn gù wèn zhī shū xīn zhī qí wù wèi qí yuē jūn dì jìn hé yí yá
"又宋祁作《张贵妃制》,故事,妃当册命,祁疑进告身非是,以淑明典故问之,淑心知其误,谓祁曰:"君第进,何疑邪?
qí suì dé zuì qù qí qīng cè xiǎn bēi lèi cǐ
"祁遂得罪去,其倾侧险陂类此。
cháng xiū guó cháo huì yào sān cháo xùn jiàn tú gé mén yí zhì kāng dìng xíng jūn shǎng fá gé yòu xiàn xì xun sān piān suǒ zhe bié jí bǎi yú juǎn
尝修《国朝会要》、《三朝训鉴图》、《阁门仪制》、《康定行军赏罚格》,又献《系训》三篇,所著别集百余卷。
zi shòu péng fù guī
子寿朋、复圭。
shòu péng zì yán lǎo
寿朋字延老。
qìng lì chū yǔ dì fù guī tóng shì xué shì yuàn cì jìn shì chū shēn pàn lì bù nán cáo
庆历初,与弟复圭同试学士院,赐进士出身,判吏部南曹。
shǐ xíng zhū líng zòu yán zhāo xiàn huáng hòu dàn yù èr shèng wèi guó wén mǔ dú yǐ hé zàng ān líng bù jí shí jì qǐng gèng qí lǐ
使行诸陵,奏言:"昭宪皇后诞育二圣,为国文母,独以合葬安陵,不及时祭,请更其礼。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
qiān qún mù pàn guān jī duàn mǐn shén
迁群牧判官,击断敏甚。
huáng chéng zú luó qí zòng yóu wú dù chū zhī rǔ zhōu
皇城卒逻其纵游无度,出知汝州。
jǐn tuī zhí tián zhī rù guī qián shǒu yáng tián
尽推职田之入归前守杨畋;
tián sǐ yòu jīng lǐ qí jiā
畋死,又经理其家。
yǐ jī suì yíng zhōu xiè láo mín jiàng wèi jīng mén jūn
以饥岁营州廨劳民,降为荆门军。
lì kāi fēng fǔ tuī guān hù bù pàn guān zhī fèng xiáng fǔ cāng zhōu
历开封府推官、户部判官、知凤翔府沧州。
cāng dì zhèn huài chéng guō tǎng yǔ
沧地震,坏城郭帑庾。
shòu péng yǐ xí wèi wū dū lì cǎi shàn qì wèi shù yuè fù qí jiù
寿朋以席为屋,督吏采缮葺,未数月,复其旧。
kuò wú tián sān wàn qǐng zòng mín gēng zé qí zhuàng zhě shǐ xí bīng
括芜田三万顷,纵民耕,择其壮者使习兵。
hé fāng běi yǒng suí sāi zhī gù dào xiá shòu péng dù bì dōng kuì yù jū rén xǐ bì hòu sān xiàn sì zhèn guǒ diàn yān
河方北涌,随塞之,故道狭,寿朋度必东溃,谕居人徙避,后三县四镇果垫焉。
sī mǎ guāng chū shǐ
司马光出使。
jiàn qí néng jiā zhí shǐ guǎn
荐其能,加直史馆。
rù zhí shè rén yuàn tóng xiū qǐ jū zhù jìn hù bù yán tiě fù shǐ
入直舍人院、同修起居注,进户部、盐铁副使。
xìng shū jùn rèn xiá fèng cí xi tài yī gōng yǐn jiǔ shí ròu rú cháng shí bào de jí zú
性疏隽任侠,奉祠西太一宫,饮酒食肉如常时,暴得疾卒。
zhào zhōng shǐ fǔ qí nú cì bái jīn sān bǎi liǎng
诏中使抚其孥,赐白金三百两。
fù guī zì shěn yán
复圭字审言。
tōng pàn chán zhōu
通判澶州。
běi shǐ dào chán mín zhǔ yì lǜ kùn bèi
北使道澶,民主驿率困惫。
háo dù shì shí bā jiā guǐ yán táng xiàng rú huì hòu měi qiú lì tuō miǎn fù guī àn jí yì zhī
豪杜氏十八家,诡言唐相如晦后,每赇吏脱免,复圭按籍役之。
zhī huá zhōu
知滑州。
bīng jiàng xiāng fèn xì huī suǒ zhí tiě chuí chuí shā zhēng zhě yú tīng shì lì zhǎn zhī
兵匠相忿阋,挥所执铁椎,椎杀争者于厅事,立斩之。
xǐ zhī xiāng zhōu
徙知相州。
zì tài zōng shí jù xià rén jiàng zhě wǔ zhǐ huī hào tīng zǐ mǎ zǐ dì xiāng chéng bǎi nián wú tā yì
自太宗时,聚夏人降者五指挥,号"厅子马",子弟相承,百年无它役。
fù guī chì bù rú gé zhě xuǎn néng qí shè shì bǔ zhī
复圭斥不如格者,选能骑射士补之。
wèi dù zhī pàn guān zhī jīng zhōu
为度支判官、知泾州。
shǐ shí èr shuì zhī rù sān sī yí zhé yǐ zhòng zhuǎn yùn shǐ yòu fù shé zhī fù guī wèi zòu miǎn mín lì shēng cí
始时二税之入,三司移折已重,转运使又覆折之,复圭为奏免,民立生祠。
lì hú běi liǎng zhè huái nán hé dōng shǎn xī chéng dū liù zhuǎn yùn shǐ
历湖北、两浙、淮南、河东、陕西、成都六转运使。
zhè mín yǐ gěi yá qián yì duō pò chǎn fù guī xī bà qiǎn guī nóng lìng chū qián zhù zhǎng míng rén chéng mù mín biàn zhī
浙民以给衙前役,多破产,复圭悉罢遣归农,令出钱助长名人承募,民便之。
bīn hǎi rén lài há shā dì yǐ shēng háo jiā liàng shòu shuì yú guān ér zhàn wéi jǐ yǒu fù guī zòu juān qí shuì fēn yǐ yǔ mín
濒海人赖蛤沙地以生,豪家量受税于官而占为己有,复圭奏蠲其税,分以予民。
xī níng chū jìn zhí lóng tú gé zhī qìng zhōu
熙宁初,进直龙图阁、知庆州。
xià rén zhù lěi yú qí jìng bù fàn hàn dì
夏人筑垒于其境,不犯汉地。
fù guī tān biān gōng qiǎn dà jiàng li xìn shuài bīng sān qiān shòu xìn yǐ chén tú shǐ zì lì yuán bǎo yè chū xí jī bài hái fù guī zhǎn xìn zì jiě
复圭贪边功,遣大将李信帅兵三千,授信以陈图,使自荔原堡夜出袭击,败还,复圭斩信自解。
yòu yù zǎo qián chǐ qiǎn bié jiāng pò qí jīn tāng bái bào xī hé shì zhǎn shǒu shù qiān jí
又欲澡前耻,遣别将破其金汤、白豹、西和市,斩首数千级。
hòu qī rì bǐng cháng jǔ guó rù kòu
后七日,秉常举国入寇。
yù shǐ xiè jǐng wēn hé fù guī shàn xìng zhì shì zú sǐ shāng biān mín liú lí zhé bǎo jìng jūn jié dù fù shǐ
御史谢景温劾复圭擅兴,致士卒死伤,边民流离,谪保静军节度副使。
suì yú zhī guāng huà jūn
岁余,知光化军。
zhāng shāng yīng yán xià rén móu fàn sāi zhī rì jiǔ yǐ yǔ pò jīn tāng shì xiāng zhí fēi fù guī shēng shì
张商英言:"夏人谋犯塞之日久矣,与破金汤适相值,非复圭生事。
nǎi zhào pàn lì bù liú nèi quán zhī cáo cài cāng zhōu hái wèi yán tiě fù shǐ yǐ jí xián diàn xiū zhuàn zhī jīng nán zú
"乃召判吏部流内铨,知曹、蔡、沧州,还为盐铁副使,以集贤殿修撰知荆南,卒。
fù guī lín shì mǐn jué chēng jiàn lì yú rén jiāo bù yǐ lì hài bì
复圭临事敏决,称健吏,与人交不以利害避。
rán qīng shuài zào jí wú wēi zhòng xǐ yǐ yǔ qīn rén dú wèi wáng ān shí suǒ zhī gù jì fèi jí qǐ
然轻率躁急,无威重,喜以语侵人,独为王安石所知,故既废即起。
wáng bó wén zì zhòng míng cáo zhōu jì yīn rén
王博文,字仲明,曹州济阴人。
zǔ jiàn jǐ shì tài zōng fān dǐ wèi xī jīng zuō fang fù shǐ
祖谏,给事太宗藩邸,为西京作坊副使。
bó wén nián shí liù shàn zhǔ wén jǔ jìn shì kāi fēng fǔ yǐ huí wén shī bǎi piān wèi gōng juǎn rén wèi zhī wáng huí wén
博文年十六,善属文,举进士开封府,以回文诗百篇为公卷,人谓之"王回文"。
chún huà sān nián tài zōng qīn shì jìn shì yǐ nián shào bà guī
淳化三年,太宗亲试进士,以年少罢归。
hòu jiàn zú guān lú zhōu zhōu shǒu liú méng sōu wéi yán zhào shì shè rén yuàn wèi ān fēng zhǔ bù lì nán fēng wèi yǒu néng míng
后谏卒官庐州,州守刘蒙叟为言,召试舍人院,为安丰主簿,历南丰尉,有能名。
diào nán jiàn zhōu jūn shì tuī guān gǎi dà lǐ sì chéng jiān jīng nán què huò wu qiān diàn zhōng chéng
调南剑州军事推官,改大理寺丞,监荆南榷货务,迁殿中丞。
chén yáo zī jiàn zhī shì zhōng shū cì jìn shì dì zhuó zhī háo zhōu lì zhēn zhōu
陈尧咨荐之,试中书,赐进士第,擢知濠州,历真州。
zhēn zōng xìng bó quán jiāng huái zhì zhì sī shì
真宗幸亳,权江、淮制置司事。
gǎi jiān chá yù shǐ zǐ zhōu lù zhuǎn yùn shǐ
改监察御史、梓州路转运使。
yǐ jí qǐng chū zhī hǎi zhōu xǐ mì zhōu
以疾,请出知海州,徙密州。
fù hǎi yǒu yán chǎng suì jī mín duō dào yù lì bǔ zhī zhé dǐ sǐ
负海有盐场,岁饥,民多盗鬻,吏捕之辄抵死。
bó wén qǐng chí yán jìn hou suì fēng nǎi fù cóng zhī
博文请弛盐禁,候岁丰乃复,从之。
chú diàn zhōng shì yù shǐ
除殿中侍御史。
tiān xǐ zhōng zhū néng wáng xiān zài cháng ān wěi wèi qián yòu tiān shū shì jué néng jì bài sǐ xiān yǔ qí tú jiù qín zhào bó wén chéng yì àn hé
天禧中,朱能、王先在长安伪为《干祐天书》,事觉,能既败死,先与其徒就禽,诏博文乘驿按劾。
bó wén wéi zhì shǒu è xié cóng zhě qī rén dé yǐ jiǎn lùn
博文唯治首恶,胁从者七人,得以减论。
hái wèi kāi fēng fǔ pàn guān dīng mǔ yōu
还为开封府判官,丁母忧。
shǐ bó wén yòu sàng fù qí mǔ zhāng shì gǎi shì hán shì
始,博文幼丧父,其母张氏改适韩氏。
jí bó wén zài cháo wèi zi wú jué mǔ lǐ qǐng dé yǐ ēn fēng zhī
及博文在朝,谓子无绝母礼,请得以恩封之。
mǔ sǐ yòu wèi gǔ zhī wèi fù hòu zhě bù wéi chū mǔ fú yǐ fèi zōng miào jì yě
母死,又谓古之为父后者不为出母服,以废宗庙祭也。
jīn sàng zhě jiē jì wú hài yú xíng fú
现在有丧的人都可祭祀,与穿丧服不冲突。
nǎi qǐng jiě guān chí fú rán yì zhě yǐ sàng ér jì wèi fēi lǐ
乃请解官持服,然议者以丧而祭为非礼。
fú chú wèi sān sī hù bù pàn guān
服除,为三司户部判官。
chū wèi hé běi zhuǎn yùn shǐ qiān shì yù shǐ shǎn xī zhuǎn yùn shǐ
出为河北转运使,迁侍御史、陕西转运使。
shǔ qiāng sā bū kě yǐ zú luò shù qiān zhàng pàn jì yòu kòu yuán zhōu liǔ quán zhèn huán zhōu bó gē quán zhài wú zhōu cì shǐ dù chéng nèi diàn chóng bān zhào shì lóng zhàn méi
属羌撒逋渴以族落数千帐叛,既又寇原州柳泉镇、环州鹁鸽泉砦,梧州刺史杜澄、内殿崇班赵世隆战没。
bó wén hé zòu nèi shì dōu zhī zhōu wén zhì yā bān wáng huái xìn wèi jīng yuán huán qìng liǎng lù qián xiá tí zhòng bīng zhù dà bá zhài wán kòu dòu liú hào yòng biān fèi qǐng yòng cáo wěi tián mǐn dài
博文劾奏内侍都知周文质、押班王怀信为泾原、环庆两路钤辖,提重兵驻大拔砦,玩寇逗留,耗用边费,请用曹玮、田敏代。
jì ér wén zhì huái xìn zuò fǎ suì yǐ wěi zhī yǒng xīng jūn shǐ jié zhì biān shì
既而文质、怀信坐法,遂以玮知永兴军,使节制边事。
huì wěi bìng bù xíng yòu yòng mǐn wèi jīng yuán lù zǒng guǎn kòu suì píng
会玮病不行,又用敏为泾原路总管,寇遂平。
qiān shàng shū bīng bù yuán wài láng wèi sān sī hù bù fù shǐ zài qiān hù bù láng zhōng lóng tú gé dài zhì pàn lì bù liú nèi quán quán fā qiǎn sān sī shǐ shì
迁尚书兵部员外郎,为三司户部副使,再迁户部郎中、龙图阁待制、判吏部流内铨、权发遣三司使事。
yǔ jiān chá yù shǐ cuī jì nèi shì luō chóng xūn tóng jū zhēn dìng fǔ cáo ruì yù
与监察御史崔暨、内侍罗崇勋同鞫真定府曹汭狱。
jí hái quán zhī kāi fēng fǔ jìn lóng tú gé zhí xué shì zhī qín zhōu
及还,权知开封府,进龙图阁直学士、知秦州。
wèi zǒu mǎ chéng shòu gǔ dé chāng suǒ huǐ xǐ fèng xiáng fǔ yòu xǐ yǒng xīng jūn
为走马承受贾德昌所毁,徙凤翔府,又徙永兴军。
míng nián dé chāng yǐ zāng bài gǎi shū mì zhí xué shì fù zhī qín zhōu
明年,德昌以赃败,改枢密直学士,复知秦州。
chū yán biān jūn mín zhī táo zhě bì wèi shú hù xù mù yòu huò yǐ yí yuǎn qiāng yì yáng mǎ gù cháng méi zhě shù bǎi rén
初,沿边军民之逃者必为熟户畜牧,又或以遗远羌易羊马,故常没者数百人。
qí qín shēng qiāng zé yǐ jǐn páo yín dài chá juàn shǎng zhī
其禽生羌,则以锦袍、银带、茶绢赏之。
jiān yǒu zì guī ér zhōng dào wèi xià rén suǒ de yì bù néng biàn zuò fǎ jiē zhǎn
间有自归,而中道为夏人所得,亦不能辨,坐法皆斩。
bó wén nǎi qiǎn xí zhī biān shì zhě mì chí xìn zhǐ wǎng zhāo zhì zé xī dài qí zuì yóu shì suì jiǎn shū sǐ shén zhòng
博文乃遣习知边事者,密持信纸往招,至则悉贷其罪,由是岁减殊死甚众。
cháo tíng xià qí fǎ páng lù
朝廷下其法旁路。
yòu yán hé xī huí hú duō yuán hù shì jiā qín lǒng jiān qǐng xī qiǎn chū jìng jiè shǒu chén shǐ jī chá zhī
又言河西回鹘多缘互市家秦、陇间,请悉遣出境,戒守臣使讥察之。
zài qiān yòu jiàn yì dài fū yǐ lóng tú gé xué shì fù zhī kāi fēng fǔ
再迁右谏议大夫,以龙图阁学士复知开封府。
dū chéng háo yòu dǐ shè qīn tōng qú bó wén zhì biǎo mù àn jí mìng zuǒ yòu pàn guān fēn chè zhī yuè yú bì
都城豪右邸舍侵通衢,博文制表木按籍,命左右判官分撤之,月余毕。
chū zhī dà míng fǔ qiān jǐ shì zhōng
出知大名府,迁给事中。
zhào quán sān sī shǐ suì tóng zhī shū mì yuàn shì yú yuè ér zú
召权三司使,遂同知枢密院事,逾月而卒。
dì lín diàn zèng shàng shū lì bù shì láng
帝临奠,赠尚书吏部侍郎。
bó wén yǐ lì shì jìn duō rèn jù fán wéi zhèng wu píng shù cháng yǔ zhū zǐ yuē wú píng shēng jué zuì zhì liú xíng wèi cháng bù yīn zé shàn shuǐ tǔ chù rǔ cáo zhì zhī
博文以吏事进,多任剧繁,为政务平恕,常语诸子曰:"吾平生决罪,至流刑,未尝不阴择善水土处,汝曹志之。
rán zhì cáo ruì yù yì zhě duō wèi bó wén xī tài hòu zhǐ zòng chóng xūn fù zhì qí zuì
"然治曹汭狱,议者多谓博文希太后旨,纵崇勋傅致其罪。
zi chóu
子畴。
chóu zì jǐng yí yǐ fù yīn bǔ jiāng zuò jiān zhǔ bù
畴字景彝,以父荫补将作监主簿。
zhōng jìn shì dì lèi qiān tài cháng bó shì
中进士第,累迁太常博士。
hàn lín xué shì sòng qí tí jǔ zhū sī kù wu jiàn chóu gòu dàng gōng shì
翰林学士宋祁提举诸司库务,荐畴勾当公事。
shí yǒu huàn guān tóng tí jǔ zhě chóu cí yú zhōng shū yuē hàn lín xiān jìn chóu kǒng bù dé shì yě
时有宦官同提举者,畴辞于中书曰:"翰林先进,畴恐不得事也。
rán yǐ cháo shì dài fū ér wèi yān rén zhǐ shǐ zé chóu shí chǐ zhī
然以朝士大夫而为阉人指使,则畴实耻之。
yòng gǔ chāng cháo jiàn gǎi biān xiū táng shū
用贾昌朝荐,改编修《唐书》。
rén zōng liè jìn jiāo chóu yǐn shí shì yǐ jiàn
仁宗猎近郊,畴引十事以谏。
huáng yòu zhōng shǒu zhào jìn guì qī jìn xí sī yè zhě chóu xiàn shèng zhèng wéi gōng sòng
皇祐中,手诏禁贵戚近习私谒者,畴献《圣政惟公颂》。
zhào shì zhí mì gé wèi kāi fēng fǔ tuī guān
召试,直秘阁,为开封府推官。
huàn zhě li yǔn liáng su qí shū fù sǐ yí wéi chóu jiā suǒ dú qǐng fā guān yàn shì zhòng yù xǔ zhī chóu dú bù kě
宦者李允良诉其叔父死,疑为仇家所毒,请发棺验视,众欲许之,畴独不可。
yuē gǒu wú shí shì wú gù ér bào shī qiě ān zhī fēi yǔn liáng yǒu jiān
曰:"苟无实,是无故而暴尸,且安知非允良有奸?
qióng zhì guǒ yǔ qí shū fù jiā yǒu yuàn
"穷治,果与其叔父家有怨。
lì sān sī dù zhī pàn guān xiū qǐ jū zhù zhī zhì gào quán pàn lì bù liú nèi quán yǐ yòu jiàn yì dài fū quán yù shǐ zhōng chéng
历三司度支判官、修起居注、知制诰、权判吏部流内铨,以右谏议大夫权御史中丞。
shí chén shēng zhī bài shū mì fù shǐ jiàn guān yù shǐ táng jiè děng zòu dàn shēng zhī bù dàng dà yòng cháo tíng chí bù xíng jiè děng zhēng shù yuè bù yǐ nǎi liǎng ba zhī
时陈升之拜枢密副使,谏官、御史唐介等奏弹升之不当大用,朝廷持不行,介等争数月不已,乃两罢之。
ér lùn zhě wèi jiè děng wéi zhòng rén yóu tán suǒ wù
而论者谓介等为众人游谈所误。
chóu shū yán fú huá xiǎn báo zhī tú wǎng lái jiàn guān yù shǐ jiā jǐ zhí rén zuì jìn yǐ chéng sú qǐng chū zhào jiè lì
畴疏言:"浮华险薄之徒,往来谏官、御史家,掎摭人罪,浸以成俗,请出诏戒励。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
qiān jǐ shì zhōng
迁给事中。
yīng zōng jì jí wèi gǎn jí huáng tài hòu chuí lián tīng zhèng
英宗既即位,感疾,皇太后垂帘听政。
qí hòu dì jí píng yóu wèi yù zhèng diàn chóu shàng shū qǐng yù cháo tīng zhèng
其后帝疾平,犹未御正殿,畴上疏请御朝听政。
jí yǒng zhāo líng fù tǔ jì rén zōng yú zhǔ yú jí yīng diàn yǐ zōng zhèng qīng shè shì
及永昭陵复土,祭仁宗虞主于集英殿,以宗正卿摄事。
chóu zòu yuē rén zǐ zhī zàng qí qīn sòng xíng ér wǎng yíng shén ér fǎn gù yú jì suǒ yǐ ān shén yě
畴奏曰:"人子之葬其亲,送形而往,迎神而返,故虞祭所以安神也。
wèi zūn zhě lǐ zhòng lǐ zhòng zhě jì duō gù tiān zǐ zhī yú shù zhì yú jiǔ
位尊者礼重,礼重者祭多,故天子之虞数至于九。
jīn shān líng sì jūn bù dé qīn wǎng zé dào lù wǔ yú lǐ kě mìng zōng zhèng shè shì
今山陵,嗣君不得亲往,则道路五虞,理可命宗正摄事。
ruò shén zhǔ jì zhì zé sì yú zhī jì suī huò shèng gōng wèi níng yì yi miǎn qiǎng
若神主既至,则四虞之祭,虽或圣躬未宁,亦宜勉强。
kuàng bì xià zài fān dǐ yǐ hào gǔ zhī lǐ rén xiào cōng míng wén yú zhōng wài cǐ xiān dì suǒ yǐ tuō tiān xià yě
况陛下在藩邸,以好古知礼、仁孝聪明闻于中外,此先帝所以托天下也。
chén yuàn shǐ zhōng lìng dé yǐ quán měi míng
臣愿始终令德,以全美名。
dì jì shì cháo qián hòu diàn ér yú tīng shì yóu chí qiān yì
帝既视朝前后殿,而于听事犹持谦抑。
chóu fù shàng shū yuē miào shè yōng yòu bì xià qǐ jū ān píng lín cháo yǐ shí jǐn yú bàn zài ér wèi wén kāi fā tīng duàn dé yīn è sāi rén qíng quē rán
畴复上疏曰:"庙社拥佑陛下,起居安平,临朝以时,仅逾半载,而未闻开发听断,德音遏塞,人情缺然。
fú wàng sī tài zǔ tài zōng jiān nán qǔ tiān xià zhī láo zhēn zōng rén zōng yōu qín shǒu tài píng zhī lì miǎn yú tīng jué dà zhèng yǐ wèi mǔ hòu zhī cí
伏望思太祖、太宗艰难取天下之劳,真宗、仁宗忧勤守太平之力,勉于听决大政,以慰母后之慈。
wù wèi yí èr qiān yì zì shǐ shèng dé àn rán bù guāng
勿为疑贰谦抑,自使盛德暗然不光。
wèi jǐ yòu shàng shū yuē
未几,又上疏曰:
dǒng zhòng shū wèi wǔ dì yán tiān rén zhī jì yuē shì zài miǎn qiǎng ér yǐ
董仲舒为武帝言天人之际曰:"事在勉强而已。
miǎn qiǎng xué wèn zé wén jiàn guǎng ér zhì yì míng
勉强学问,则闻见广而智益明;
miǎn qiǎng háng dào zé dé rì qǐ ér dà yǒu gōng
勉强行道,则德日起而大有功。
bì xià qǐ zì liè dǐ guāng yǒu tiān mìng rán ér zǔ zōng jī yè zhī zhòng tiān rén gù xiǎng zhī jì suǒ yǐ cāo xīn zhì shēn zhèng jiā bǎo guó zhě yóu zài yú miǎn qiǎng lì xíng yě
"陛下起自列邸,光有天命,然而祖宗基业之重,天人顾享之际,所以操心治身、正家保国者,尤在于勉强力行也。
bì xià xī zài zōng fān yǐ néng wu dé hào xué yǔ yán jǔ dòng wèi cháng yuè lǐ shì tiān xìng yǒu shèng xián zhī zī
陛下昔在宗藩,已能务德好学,语言举动未尝越礼,是天性有圣贤之资。
zì jí píng yǐ lái yú zī bàn suì ér lín cháo gāo gǒng wú suǒ kě fǒu
自疾平以来,于兹半岁,而临朝高拱,无所可否。
qún chén guān bái jūn guó zhī zhèng zhě rì yì zhì qí qǐng rén zhǔ cái jué zhě rì yì duō rán yóu shèng xīn pán huán wú suǒ shì fēi zhě hé yě
群臣关白军国之政者日益至,其请人主财决者日益多,然犹圣心盘桓,无所是非者,何也?
de fēi yǐ chū jì dà tǒng huò lǜ wèi jiū cháo tíng zhī shì gù qiān yì ér wèi huáng yé
得非以初继大统,或虑未究朝廷之事,故谦抑而未皇耶?
huò zhě shèng gōng shàng wèi níng ér bù yù zì fán yé
或者圣躬尚未宁,而不欲自烦耶?
yì yǒu suǒ wèi jì ér bù yán yé
抑有所畏忌而不言耶?
gǒu wèi qiān yì ér wèi huáng zé guó jiā wàn wu rì kuàng yuè fèi qí shì jiāng qū yú huò luàn wú yí yě
苟为谦抑而未皇,则国家万务,日旷月废,其势将趋于祸乱无疑也。
ruò shèng gōng wèi néng níng zé tiān xià zhī míng yī liáng gōng rì kě zhào yú qián
若圣躬未能宁,则天下之名医良工,日可召于前。
ér fāng jì bù shì yào shí bù jìn yǎng jí yú shēn zuò sì suì yuè fēi qiú quán zhī dào yě
而方技不试,药石不进,养疾于身,坐俟岁月,非求全之道也。
gǒu yǒu suǒ wèi jì ér bù yán zé yòu guò jì zhī shén yě
苟有所畏忌而不言,则又过计之甚也。
jīn zhōng wài zhī shì wú kě yí wèi chén cháng wèi bì xià lì yán zhī yǐ
今中外之事,无可疑畏,臣尝为陛下力言之矣。
bì xià hé bù tǎn xīn bù chéng kuò kāi dà míng yǐ zhào tiān xià wài zé yǔ zhí zhèng dà chén jiǎng qiú zhì tǐ nèi zé yú mǔ hòu qǐng suǒ wèi zhì
陛下何不坦心布诚、廓开大明以照天下,外则与执政大臣讲求治体,内则于母后请所未至。
yán lǐ xián jùn zī fǎng zhōng zhí guǎng suǒ wèi jiàn dá suǒ wèi wén
延礼贤俊,谘访忠直,广所未见,达所未闻。
ruò bì xià cháo xíng zhī zé zhòng xīn xī ān yǐ
若陛下朝行之,则众心夕安矣。
kuàng bì xià xiàng jū fān dǐ rì xī yú cè zhě wéi yī èr jiǎng xué zhī shī yǔ zuǒ yòu gěi shǐ zhī rén ěr
况陛下向居藩邸,日夕于侧者,惟一二讲学之师,与左右给使之人耳。
xiū shēn xíng jǐ dé yè rì xīn ér zhī zhě wú jǐ zé shì wéi shàn duō ér dé míng cháng shǎo yě
修身行己,德业日新,而知者无几,则是为善多而得名常少也;
rán ér zhōng néng dé chéng háng zūn měi míng yuǎn wén cǐ xiān dì zhī suǒ yǐ zhǔ xīn yě
然而终能德成行尊,美名远闻,此先帝之所以属心也。
jīn chù yì zhào zhī shàng yǒu yī yán dòng zé tiān xià zhī zhī jiǎn cè shū zhī bǐ zhī yú xī shì shàn xíng yì xiǎn ér měi míng yì chéng yě
今处亿兆之上,有一言动则天下知之,简册书之,比之于昔,是善行易显而美名易成也。
rán ér shàng mò zhī wén zhě shì bù wéi ěr fēi bù néng yě
然而尚莫之闻者,是不为尔,非不能也。
yǒu shǐ yǒu zhōng zhě shèng xián zhī néng shì zài bì xià miǎn qiǎng ér yǐ
有始有终者,圣贤之能事,在陛下勉强而已。
chóu yòu shàng shū yù chē jià xíng xìng yǐ ān rén xīn
畴又上疏欲车驾行幸,以安人心。
shí dà chén yì yǒu qǐng dì nǎi chū dǎo yǔ dōu rén zhān wàng huān hū
时大臣亦有请,帝乃出祷雨,都人瞻望欢呼。
shù rì huáng tài hòu hái zhèng chóu yòu shàng shū qǐng zhào èr fǔ dà chén jiǎng qiú suǒ yǐ zūn chóng mǔ hòu zhī lǐ
数日,皇太后还政,畴又上疏:"请诏二府大臣讲求所以尊崇母后之礼。
ruò cháo tíng yán fèng zhī tǐ
若朝廷严奉之体,
yǔ suì shí shuò wàng zhī yí
与岁时朔望之仪,
chē fú chéng wèi zhī děng wēi
车服承卫之等威,
bǎi sī gǒng nǐ zhī zhì dù
百司拱拟之制度,
tā shí zūn chēng zhī měi hào
它时尊称之美号,
wài jiā yán shǎng zhī ēn diǎn
外家延赏之恩典,
fán kě yǐ chēng fèng qīn zhī yì zhě
凡可以称奉亲之意者,
jiē yi yōu yì zhāng dà
皆宜优异章大,
yǐ fā yáng mǔ hòu zhī gōng liè
以发扬母后之功烈,
zé xiào dé zhāo yú tiān xià yǐ
则孝德昭于天下矣。
shí zhào jìn chén yì rén zōng pèi jì
时诏近臣议仁宗配祭。
gù shì dōng xià zhì sì hào tiān shàng dì huáng de zhī yǐ tài zǔ pèi
故事,冬、夏至祀昊天上帝、皇地祗,以太祖配;
zhēng yuè shàng xīn qí gǔ mèng xià yú sì mèng dōng sì shén zhōu dì qí yǐ tài zōng pèi
正月上辛祈谷,孟夏雩祀,孟冬祀神州地祇,以太宗配;
zhēng yuè shàng xīn sì gǎn shēng dì yǐ xuān zǔ pèi
正月上辛祀感生帝,以宣祖配;
jì qiū dà xiǎng míng táng sì hào tiān shàng dì yǐ zhēn zōng pèi
季秋大飨明堂、祀昊天上帝,以真宗配。
ér xué shì wáng guī děng yǔ lǐ guān shàng yì yǐ wèi jì qiū dà xiǎng yi yǐ rén zōng pèi wèi yán fù zhī dào
而学士王珪等与礼官上议,以谓季秋大飨,宜以仁宗配,为严父之道。
zhī zhì gào qián gōng fǔ dú wèi rén zōng bù dàng pèi jì
知制诰钱公辅独谓仁宗不当配祭。
chóu yǐ wèi guī děng yì yí zhēn zōng bù dé pèi gōng fǔ yì yí xuān zǔ zhēn zōng rén zōng jù bù dé pèi yú lǐ yì wèi ān
畴以谓珪等议遗真宗不得配,公辅议遗宣祖、真宗、仁宗俱不得配,于礼意未安。
nǎi xiàn yì yuē qǐng yī wáng guī děng yì fèng rén zōng pèi xiǎng míng táng yǐ fú dà yì pèi kǎo zhī shuō xiào jīng yán fù zhī lǐ
乃献议曰:"请依王珪等议,奉仁宗配飨明堂,以符《大易》配考之说、《孝经》严父之礼。
fèng qiān zhēn zōng pèi mèng xià yú sì yǐ fǎng táng zhēn guàn xiǎn qìng gù shì
奉迁真宗配孟夏雩祀,以仿唐贞观、显庆故事。
tài zōng yī jiù pèi zhēng yuè shàng xīn qí gǔ mèng dōng sì shén zhōu zhī yú yī běn cháo gù shì
太宗依旧配正月上辛祈谷、孟冬祀神州祗,余依本朝故事。
rú cǐ zé liè shèng bìng yòu
如此,则列圣并侑;
duì yuè hào qióng hòu zé liú guāng chuí yù wàn sì
对越昊穹,厚泽流光,垂裕万祀。
bì rú gōng fǔ zhī yì zé xiàn sì shèng wèi shī lǐ dǎo bì xià wèi bù xiào wéi jīng lì gǔ mò cǐ wéi shèn
必如公辅之议,则陷四圣为失礼,导陛下为不孝,违经戾古,莫此为甚。
zì cǐ gōng fǔ bú yuè ér cháo tíng yǐ chóu lùn shì yǒu bǔ dì yǔ zhí zhèng dà chén jiē qì yì zhī
"自此公辅不悦,而朝廷以畴论事有补,帝与执政大臣皆器异之。
qiān hàn lín xué shì shàng shū lǐ bù shì láng tóng tí jǔ zhū sī kù wu
迁翰林学士、尚书礼部侍郎、同提举诸司库务。
shù yuè bài shū mì fù shǐ
数月,拜枢密副使。
yú shì gōng fǔ yán chóu wàng qīng zī qiǎn zài tái sù cān bù kě dà yòng yòu pō jiàn yǐn jìn chén kě wèi fǔ bì zhě
于是公辅言畴望轻资浅,在台素餐,不可大用,又颇荐引近臣可为辅弼者。
gōng fǔ zuò biǎn
公辅坐贬。
chóu zài wèi wǔ shí wǔ rì zú
畴在位五十五日,卒。
dì shén dào xī zhī lín kū cì bái jīn sān qiān liǎng zèng bīng bù shàng shū shì zhōng jiǎn
帝甚悼惜之,临哭,赐白金三千两,赠兵部尚书,谥忠简。
chóu míng chén zi xìng jiè tè lì fēng cāo xǐ yán cháo tíng shì
畴名臣子,性介特,厉风操,喜言朝廷事。
hǎo zhì róng fú zuò lì nì rán yán bì wén wèi cháng màn xì lì zhì shěn mì wén cí yán lì
好治容服,坐立嶷然,言必文,未尝慢戏,吏治审密,文辞严丽。
qí zhí zhèng wèi jiǔ zhōng yú wèi jí suǒ xiǎng shòu lèi qí fù yún
其执政未久、终于位及所享寿,类其父云。
wáng zōng zì zǒng zhī zhào zhōu lín chéng rén
王鬷字总之,赵州临城人。
qī suì sàng fù āi huǐ guò rén
七岁丧父,哀毁过人。
jì zhǎng zhuàng mào qí wěi
既长,状貌奇伟。
jǔ jìn shì shòu wù zhōu guān chá tuī guān
举进士,授婺州观察推官。
dài hái zhēn zōng jiàn ér yì zhī tè qiān mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng zhī qí xiàn tōng pàn hú zhōu
代还,真宗见而异之,特迁秘书省著作佐郎、知祁县,通判湖州。
zài qiān tài cháng bó shì tí diǎn zǐ zhōu lù xíng yù quán sān sī hù bù pàn guān
再迁太常博士、提点梓州路刑狱,权三司户部判官。
shǐ qì dān hái pàn dōu mó kān sī
使契丹还,判都磨勘司。
yǐ shàng shū dù zhī yuán wài láng jiān shì yù shǐ zhī zá shì
以尚书度支员外郎兼侍御史知杂事。
shàng yán fāng diào bīng sāi jué hé ér jìn jùn zāi qiàn mín lì diāo bì qǐng ba tǔ mù zhī bù jí zhě
上言:"方调兵塞决河,而近郡灾歉,民力雕敝,请罢土木之不急者。
gǎi sān sī hù bù fù shǐ
"改三司户部副使。
shū mì shǐ cáo lì yòng dé zuì zōng yǐ tóng lǐ wèi lì yòng suǒ hòu chū zhī hú zhōu xǐ sū zhōu
枢密使曹利用得罪,鬷以同里为利用所厚,出知湖州,徙苏州。
hái wèi sān sī yán tiě fù shǐ
还为三司盐铁副使。
shí lóng tú gé dài zhì mǎ jì liáng fāng yòng shì jiàn yán jīng shī gǔ rén cháng yǐ jiàn jià jū chá yán jiāo yǐn qǐng guān zhì wu shōu shì zhī
时龙图阁待制马季良方用事,建言京师贾人常以贱价居茶盐交引,请官置务收市之。
jì liáng xié zhāng xiàn yīn jiā zhòng mò gǎn wǔ qí yì zōng dú bù kě yuē yǔ mín jìng lì qǐ guó tǐ yé
季良挟章献姻家,众莫敢迕其意,鬷独不可,曰:"与民竞利,岂国体耶!
zhuó tiān zhāng gé dài zhì pàn dà lǐ sì tí jǔ zài jīng zhū sī kù wu ān fǔ huái nán quán pàn lì bù liú nèi quán lèi qiān xíng bù
"擢天章阁待制、判大理寺、提举在京诸司库务,安抚淮南,权判吏部流内铨,累迁刑部。
yì lì lù hàn jī wèi ān fǔ shǐ yǐ zuǒ sī láng zhōng shū mì zhí xué shì zhī yì zhōu
益、利路旱饥,为安抚使,以左司郎中、枢密直学士知益州。
shù zú yǒu yè fén yíng shā mǎ xié jūn xiào wéi luàn zhě zōng qián qiǎn bīng huán yíng xià lìng yuē bù luàn zhě liǎn shǒu chū mén wú suǒ wèn
戍卒有夜焚营、杀马、胁军校为乱者,鬷潜遣兵环营,下令曰:"不乱者敛手出门,无所问。
yú shì zhòng jiē chū mìng jūn xiào zhǐ luàn zhě de shí yú rén jí lù zhī
"于是众皆出,命军校指乱者,得十余人,即戮之。
jí dàn rén mò zhī yě
及旦,人莫知也。
qí wéi zhèng yǒu dà tǐ bù wéi kē chá shǔ rén ài zhī
其为政有大体,不为苛察,蜀人爱之。
bài yòu jiàn yì dài fū tóng zhī shū mì yuàn shì
拜右谏议大夫、同知枢密院事。
jǐng yòu wǔ nián cān zhī zhèng shì
景祐五年,参知政事。
míng nián qiān shàng shū gōng bù shì láng zhī shū mì yuàn shì
明年,迁尚书工部侍郎、知枢密院事。
tiān shèng zhōng zōng cháng shǐ hé běi guò zhēn dìng jiàn cáo wěi wèi yuē jūn yì rì dāng bǐng yòng yuàn liú yì biān fáng
天圣中,鬷尝使河北,过真定,见曹玮,谓曰:"君异日当柄用,愿留意边防。
zōng yuē hé yǐ jiào zhī
"鬷曰:"何以教之?
wěi yuē wú wén zhào dé míng cháng shǐ rén yǐ mǎ què yì hàn wù bù rú yì yù shā zhī
"玮曰:"吾闻赵德明尝使人以马榷易汉物,不如意,欲杀之。
shǎo zǐ yuán hào fāng shí yú suì jiàn yuē wǒ róng rén běn cóng shì ān mǎ ér yǐ zī lín guó yì bù jí zhī wù yǐ fēi cè yòu cóng ér zhǎn zhī shī zhòng xīn yǐ
少子元昊方十余岁,谏曰:'我戎人,本从事鞍马,而以资邻国易不急之物,已非策,又从而斩之,失众心矣。
dé míng cóng zhī
'德明从之。
wú cháng shǐ rén chān yuán hào zhuàng mào yì cháng tā rì bì wèi biān huàn
吾尝使人觇元昊,状貌异常,他日必为边患。
zōng shū wèi yǐ wéi rán yě
"鬷殊未以为然也。
bǐ zài rù shū mì yuán hào fǎn dì shù wèn biān shì zōng bù néng duì
比再入枢密,元昊反,帝数问边事,鬷不能对。
jí xī zhēng shī lì yì cì xiāng bīng yòu jiǔ wèi jué
及西征失利,议刺乡兵,又久未决。
dì nù zōng yǔ chén zhí zhōng zhāng guān tóng rì ba zōng chū zhī hé nán fǔ shǐ tàn wěi zhī míng shí
帝怒,鬷与陈执中、张观同日罢,鬷出知河南府,始叹玮之明识。
wèi jǐ de bào jí zú
未几,得暴疾卒。
zèng hù bù shàng shū shì zhōng mù
赠户部尚书,谥忠穆。
zōng shǎo shí guǎn lǐ bù shàng shū wáng huà jī zhī mén shū mì fù shǐ sòng shí jiàn ér yǐ nǚ qī zhī
鬷少时,馆礼部尚书王化基之门,枢密副使宋湜见而以女妻之。
sòng shì qīn zú huò wǔ yì zhī huà jī yuē hòu sān shí nián zōng fù guì yǐ
宋氏亲族或侮易之,化基曰:"后三十年,鬷富贵矣。
guǒ rú suǒ yán
"果如所言。
lùn yuē wú yù gāng yì bù náo ér shè shī wú wén qí cái bù dǎi zhì zhě yǔ
论曰:吴育刚毅不挠,而设施无闻,其才不逮志者与?
sòng shòu bó qià míng mǐn ruò gǔ wu zhǎng hòu bó wén xí lì shì dāng rén zōng shí xiān hòu yǔ zhèng jǐn néng gōng shèn guǎ guò bǎo yǒu lù wèi shī jí hòu sì
宋绶博洽明敏,若谷务长厚,博文习吏事,当仁宗时,先后与政,仅能恭慎寡过,保有禄位,施及后嗣。
mǐn qiú shū jù liàn dá diǎn gù fu yǐ wén cǎi ér shū yǐ qīng xiǎn bài dé shì chóu zhī jiè tè shù jiàn zhōng móu zé xián bù xiào zhī xiāng qù yuǎn yǐ
敏求、淑俱练达典故,傅以文采,而淑以倾险败德,视畴之介特,数建忠谋,则贤不肖之相去远矣。
wáng zōng bù liú yì cáo wěi zhī yán zú yǐ mèi yú biān shì jiàn chù yi zāi
王鬷不留意曹玮之言,卒以昧于边事见黜,宜哉!