zhǎng yǔ xī sū shēn wáng zhū zi qīn chén xū yǎn liǔ zhí niè guān qīng féng yuán zhào shī mín zhāng xī zhāng kuí yáng ān guó
掌禹锡苏绅王洙(子钦臣)胥偃柳植聂冠卿冯元赵师民张锡张揆杨安国
zhǎng yǔ xī zì táng qīng xǔ zhōu yǎn chéng rén
掌禹锡,字唐卿,许州郾城人。
zhōng jìn shì dì wéi dào zhōu sī lǐ cān jūn
中进士第,为道州司理参军。
shì shēn yán shū pàn dì yī gǎi dà lǐ sì chéng lèi qiān shàng shū tún tián yuán wài láng tōng pàn bīng zhōu
试身言书判第一,改大理寺丞,累迁尚书屯田员外郎、通判并州。
zhuó zhī lú zhōu wèi xíng dīng dù jiàn wèi shì yù shǐ shàng shū qǐng yán bèi xī qiāng
擢知庐州,未行,丁度荐为侍御史,上疏请严备西羌。
shí yì jǔ bīng yǔ xī yǐn zhōu xuān báo fá wèi de hàn wǔ yuǎn tǎo wèi shī
时议举兵,禹锡引周宣薄伐为得,汉武远讨为失;
qiě jiàn huà zēng bù zú shěng qí bīng
且建画增步卒,省骑兵。
jiù fǎ jiàn jǔ biān lì tān zāng jiē tóng zuò
旧法,荐举边吏,贪赃皆同坐。
yǔ xī zòu wèi shǐ tān shǐ yú yòng bīng zhī fǎ yě
禹锡奏谓:"使贪使愚,用兵之法也。
ruò jǔ biān lì bì jiān zé shì jié zé mò gǎn jiàn yǐ
若举边吏必兼责士节,则莫敢荐矣。
cái wǔ zhě shú cóng ér jìn zāi
材武者孰从而进哉?
hòu suì gèng qí fǎ
"后遂更其法。
chū tí diǎn hé dōng xíng yù
出提点河东刑狱。
dù yǎn jiàn zhào shì wèi jí xián xiào lǐ gǎi zhí jí xián yuàn jiān chóng wén yuàn jiǎn tǎo
杜衍荐,召试,为集贤校理,改直集贤院兼崇文院检讨。
lì sān sī dù zhī pàn guān pàn lǐ qiàn sī tóng guǎn gōu guó zǐ jiàn
历三司度支判官、判理欠司、同管勾国子监。
lì pàn sī nóng tài cháng sì
历判司农、太常寺。
shù kǎo shì kāi fēng guó xué jìn shì mìng tí jiē qí ào shì zǐ dàn zhī mù wéi nán tí zhǎng gōng
数考试开封国学进士,命题皆奇奥,士子惮之,目为"难题掌公"。
qiān guāng lù qīng gǎi zhí mì gé
迁光禄卿,改直秘阁。
yīng zōng jí wèi zì mì shū jiān qiān tài zǐ bīn kè
英宗即位,自秘书监迁太子宾客。
yù zhōng hé yǔ xī lǎo bìng bù rèn shì dì lián qí bó xué duō jì lìng zhào zhì zhōng shū shì yǐ dàn wén
御中劾禹锡老病不任事,帝怜其博学多记,令召至中书,示以弹文。
yǔ xī huáng bù zì qǐng suì yǐ shàng shū gōng bù shì láng zhì shì zú
禹锡惶怖自请,遂以尚书工部侍郎致仕,卒。
yǔ xī jīn shèn wèi fǎ jū jiā qín jiǎn zhì zì jǔ jī àn
禹锡矜慎畏法,居家勤俭,至自举几案。
cháng yù xiū huáng yòu fāng yù tú zhì dì lǐ xīn shū zòu duì dì qián wáng zhū tuī qí jī kǎo yǒu láo cì sān pǐn fú
尝预修《皇祐方域图志》、《地理新书》,奏对帝前,王洙推其稽考有劳,赐三品服。
jí jiào zhèng lèi piān shén nóng běn cǎo zài yào shí zhī míng zhuàng wèi tú jīng
及校正《类篇》、《神农本草》,载药石之名状为《图经》。
xǐ mìng shù zì tuī zhí shēng rì nián gēng yín rì yǐ yǒu shí rén wǔ dāng yì zhī guī mèi kùn zhèn chū zhōng mò sān guà
喜命术,自推直生日,年庚寅,日乙酉,时壬午,当《易》之《归妹》、《困》、《震》初中末三卦。
yǐ shì yīng fēi fú nà wǔ jiǎ xíng guǐ xī shù tuī zhī guà dé èr shí wǔ shǎo fēn sān guà hé qī shí wǔ nián yuē bàn lù zhì suàn shù jǐn yú cǐ yǐ
以世应飞伏纳五甲行轨析数推之,卦得二十五少分,三卦合七十五年约半,禄秩算数,尽于此矣。
zhe jùn guó shǒu jiàn yī juàn zhōu yì jí jiě shí juǎn
著《郡国手鉴》一卷,《周易集解》十卷。
hǎo chǔ shū suǒ jì jí bó rán yū màn bù néng dá qí yào
好储书,所记极博,然迂漫不能达其要。
cháng chéng nú mǎ yì guān wū gòu yán yǔ jǔ zhǐ duō kě xiào liáo shǔ huò màn wǔ zhī guò lǘ xiàng rén zhǐ yǐ wéi xì yún
常乘驽马,衣冠污垢,言语举止多可笑,僚属或慢侮之,过闾巷,人指以为戏云。
sū shēn zì yí fu quán zhōu jìn jiāng rén
苏绅,字仪甫,泉州晋江人。
jìn shì jí dì
进士及第。
lì yi fù ān sān zhōu tuī guān gǎi dà lǐ sì chéng
历宜、复、安三州推官,改大理寺丞。
mǔ sāng yù yáng zhōu
母丧,寓扬州。
zhōu jiāng shèng dù yǐ wén xué zì fù jiàn qí wén dà jīng zì yǐ wéi bù jí yóu shì zhī míng
州将盛度以文学自负,见其文,大惊,自以为不及,由是知名。
zài qiān tài cháng bó shì jǔ xián liáng fāng zhèng kē zhuó shàng shū cí bù yuán wài láng tōng pàn hóng zhōu xǐ yáng zhōu
再迁太常博士,举贤良方正科,擢尚书祠部员外郎、通判洪州,徙扬州。
guī shàng shí yì jìn zhí shǐ guǎn wèi kāi fēng fǔ tuī guān sān sī yán tiě pàn guān
归,上十议,进直史馆,为开封府推官、三司盐铁判官。
shí zhòng xīng xi liú bìng dài de dà zhèn fāng chūn ér léi zhào qiú zhí yán shēn shàng shū jí yán shí shì
时众星西流,并代地大震,方春而雷,诏求直言,绅上疏极言时事。
ān huà mán méng guāng yuè lǜ zhòng kòu yí zhōu bài guān jūn shā qián xiá zhāng huái zhì děng liù rén
安化蛮蒙光月率众寇宜州,败官军,杀钤辖张怀志等六人。
shēn shàng yán yuē
绅上言曰:
guó jiā bǐ yǐ xī běi èr biān wéi yì ér xiān fù liú yì nán fāng gù yǒu jīn rì zhī huàn chéng bù kě bù lǜ yě
国家比以西北二边为意,而鲜复留意南方,故有今日之患,诚不可不虑也。
chén qǐng cóng shì yí zhōu cū zhī běn mò
臣顷从事宜州,粗知本末。
ān huà de fú yuán shù bǎi lǐ chí bīng zhī zhòng bù guò sān sì qiān rén
安化地幅员数百里,持兵之众,不过三四千人。
rán ér gǎn sì qīn rǎo fēi tè shì qí xiǎn jué yì yóu wǎng zhě shǒu jiāng shī jì ér guó jiā gū xī zhī tài guò yě
然而敢肆侵扰,非特恃其险绝,亦由往者守将失计,而国家姑息之太过也。
xiàng wén yí zhōu lì mín yán xiáng fú zhōng mán rén sāo dòng cháo tíng xīng bīng tǎo fá
向闻宜州吏民言,祥符中,蛮人骚动,朝廷兴兵讨伐。
shì shí wéi ān fǔ dōu jiān mǎ yù lè bīng shēn rù duō shā suǒ huò
是时,唯安抚都监马玉勒兵深入,多杀所获。
zhī guì zhōu cáo kè míng hài qí gōng lèi yí wén zhǐ zhī gù yù zhì bù dé chěng
知桂州曹克明害其功,累移文止之,故玉志不得逞。
mán rén wèi fú qí míng zhì jīn yán zhě yóu xī zhī
蛮人畏伏其名,至今言者犹惜之。
shǐ dāng shí lǐng bīng zhě jiē rú yù zé mán dāng tiǎn miè wú jīn rì zhī huàn yǐ
使当时领兵者皆如玉,则蛮当殄灭,无今日之患矣。
zhì shǐ chéng xì rǒu biān tú shā jiāng lì qí sǔn guó wēi wú shén yú cǐ
至使乘隙蹂边,屠杀将吏,其损国威,无甚于此。
cháo tíng tǎng bù yǐ cǐ shí jiā bīng zé wú yǐ chuāng yì jiāng lái ér zhèn dié huāng yì
朝廷傥不以此时加兵,则无以创艾将来,而震叠荒裔。
bǐ liù chén zhě suī bù shàn wèi yù zì zhì sàng bài rán xián yuān fù chǐ dāng yǒu yǐ shuā chú
彼六臣者,虽不善为驭,自致丧败,然衔冤负耻,当有以刷除。
chén guān mán qíng suǒ shì zhě dì xíng xiǎn è jù gāo lín xià dà jūn nán yǐ bìng jìn
臣观蛮情,所恃者地形险阨,据高临下,大军难以并进。
rán qí rǎng tǔ qiāo què zī xù xū fá dāo gēng huǒ zhòng yǐ wéi hóu liáng
然其壤土硗确,资蓄虚乏,刀耕火种,以为糇粮。
qí shì kě yǐ huǎn tú bù kě yǐ sù qǔ
其势可以缓图,不可以速取;
kě yǐ jì fù bù kě yǐ lì zhēng
可以计覆,不可以力争。
jīn guǎng dōng xī jiào yuè zhōng gǎn chéng hǎi hú nán běi xióng wǔ děng jūn jiē guàn shè xiǎn zǔ
今广东西教阅忠敢澄海、湖南北雄武等军,皆惯涉险阻。
yòu suǒ xí bīng qì yǔ mán rén lüè tóng
又所习兵器,与蛮人略同。
qǐng sù fā yì yí zhōu cè yìng ér yǐ tā bīng dài zhī
请速发诣宜州策应,而以他兵代之。
réng mìng zhuǎn yùn shǐ bèi shù nián jūn shí jīn qiū dōng zhī jiāo lán qì yǐ xi jìn jūn jù qí chū lù zhuǎn sù bǔ zú wèi kuàng rì chí jiǔ zhī jì
仍命转运使备数年军食,今秋、冬之交,岚气已息,进军据其出路,转粟补卒,为旷日持久之计。
cì dé biàn lì jí tú shēn rù kě yǐ qīng dàng cháo xué dù jué qī jìng
伺得便利,即图深入,可以倾荡巢穴,杜绝蹊迳。
zòng shǐ bēn bèng lín mǎng yì qiě huài qí shì lú fén qí jī jù shǐ jìn wú chāo lüè zhī huò tuì wú gōng shǒu zhī bèi
纵使奔迸林莽,亦且坏其室庐,焚其积聚,使进无钞略之获,退无攻守之备。
rán hòu yù yǐ guó ēn xǔ yǐ sòng kuǎn ér xǐ zhī nèi jùn shōu qí tǔ dì mù mín gēng zhòng yì shí zú yǐ zhí wài yí wèi píng bì yě
然后谕以国恩,许以送款,而徙之内郡,收其土地,募民耕种,异时足以拓外夷为屏蔽也。
réng zhào páng jìn zhū mán yù yǐ cháo tíng tǎo pàn zhī yì wú de xiāng wéi shēng yuán
仍诏旁近诸蛮,谕以朝廷讨叛之意,毋得相为声援;
rú huò shǒu jí jí yōu shǎng yǐ jīn bó
如获首级,即优赏以金帛。
jì ruò chū cǐ zé bù yuè yī nián nì kòu bì jiù tiǎn miè
计若出此,则不越一年,逆寇必就殄灭。
kuàng guǎng xī xī tóng jīng hú chuān xiá mán luò shén duō dà dǐ hǎo wèi sāo dòng
况广西溪峒、荆湖、川峡蛮落甚多,大抵好为骚动。
yīn cǐ yī yì bì jiē zhèn zhé kě bǎo shù shí nián wú chù rǎo zhī yú yǐ
因此一役,必皆震詟,可保数十年无俶扰之虞矣。
cháo tíng shī yòng qí cè qiǎn féng shēn jǐ shǒu guì zhōu jīng zhì zhī mán suì píng
朝廷施用其策,遣冯伸己守桂州经制之,蛮遂平。
yòu chén pián yí bā shì
又陈便宜八事:
yī yuē zhòng jué shǎng
一曰重爵赏。
xiān wáng jué yǐ bāo dé lù yǐ shǎng gōng míng yǐ dìng liú pǐn wèi yǐ mín cái shí
先王爵以褒德,禄以赏功,名以定流品,位以民才实。
wèi yǒu wú dé ér jù gāo jué wú gōng ér shí hòu lù fēi qí rén ér shòu měi míng fēi qí cái ér zài xiǎn wèi zhě
未有无德而据高爵,无功而食厚禄,非其人而受美名,非其才而在显位者。
bù wàng yú rén guān fēi xī chǒng yě gài guān fēi qí rén zé bù xiào zhě chěng
不妄与人官,非惜宠也,盖官非其人,则不肖者逞。
bù wàng shǎng rén fēi ài cái yě gài shí fēi qí rén zé jiǎo xìng zhě zhòng
不妄赏人,非爱财也,盖实非其人,则徼幸者众。
fēi tè rú cǐ ér yǐ zé yòu bài guó shāng zhèng nà wǔ yí huàn
非特如此而已,则又败国伤政,纳侮诒患。
shàng gàn tiān qì xià lì rén xīn zāi yì jì xìng yāo niè nǎi jiàn
上干天气,下戾人心,灾异既兴,妖孽乃见。
gù hàn shì wǔ hòu tóng rì fēng tiān qì chì huáng jí dīng fu fēng ér qí biàn yì rán
故汉世五侯同日封,天气赤黄,及丁、傅封而其变亦然。
yáng xuān yǐ wéi jué tǔ guò zhì shāng luàn tǔ qì zhī xiáng yě
杨宣以为爵土过制,伤乱土气之祥也。
èr yuē shèn xuǎn zé
二曰慎选择。
jīn nèi wài zhī chén xù nián qiān gǎi yǐ wéi guān làn ér fù yǒu lùn shù wēi xiào yuán cǐ xī jìn zhě
今内外之臣,序年迁改,以为官滥,而复有论述微效,援此希进者。
cháo chén zé yǒu shēng jiān sī shǐ chén zé yǒu shòu héng xíng
朝臣则有升监司,使臣则有授横行。
bù wèn rén cái wù wàng kě yǔ bù kě bìng zhēn lù zhī
不问人材物望,可与不可,并甄禄之。
bù sān shù nián zuò zhì qīng xiǎn
不三数年,坐致清显。
rú cǐ bù zhǐ zé yì rì bì yǐ jiàng xiàng wèi shǎng yǐ
如此不止,则异日必以将相为赏矣。
sān yuē míng jiàn jǔ
三曰明荐举。
jīn yǒu wèi duō yuán qīn jiù huò pò yú quán guì shén fēi jiàn xián zhù guó wèi guān zé rén zhī dào
今有位多援亲旧,或迫于权贵,甚非荐贤助国,为官择人之道。
ruò yào guān quē rén yi rú zǔ zōng gù shì qǔ bān bù qīn zé wǔ pǐn yǐ shàng qīng wàng guān gè lìng jǔ yī èr rén shù qí cái néng dé yè bì xià yǔ zhí zhèng dà chén cān yàn ér zhuó zhī
若要官阙人,宜如祖宗故事,取班簿亲择五品以上清望官,各令举一二人,述其才能德业,陛下与执政大臣,参验而擢之。
shì ér yǒu xiào zé xiān shǎng jǔ zhě fǒu zé chù zé zhī
试而有效,则先赏举者,否则黜责之。
rú cǐ zé rén rén dé yǐ zì quàn
如此,则人人得以自劝。
yòu xuǎn rén tiáo yuē tài yán
又选人条约太严。
jiù zhì sān rén bǎo zhě de xuǎn jīng guān jīn zé wǔ rén
旧制,三人保者,得选京官,今则五人。
jiù zhuǎn yùn shǐ tí diǎn xíng yù lǜ dāng sān rén jīn zhǐ dāng yī rén
旧转运使、提点刑狱率当三人,今止当一人。
jiù dà liǎng shěng guān suì jǔ wǔ rén jīn cái jǔ sān rén
旧大两省官岁举五人,今才举三人;
shēng cháo guān jǔ sān rén jīn zé jǔ yī rén
升朝官举三人,今则举一人。
jiù bù yǐ zài rèn jí suǒ tǒng shǔ jiē de zòu jǔ jīn zé xū zài rèn jí tǒng shǔ fāng xǔ lùn jiàn
旧不以在任及所统属皆得奏举,今则须在任及统属方许论荐。
qū chí xià liáo wèi miǎn yǒu xián yú tóng zhì zhī huan yě
驱驰下僚,未免有贤愚同滞之欢也。
sì yuē yì fú zhāng
四曰异服章。
cháo bān zhōng zhí jì zhī rén yǔ chéng láng qīng wàng tóng pèi jīn yú nèi shì bān háng yǔ xué shì tóng fú jīn dài qǐ cháo tíng dài xián cái jiā lǐ yù zhī yì
朝班中执技之人与丞郎清望同佩金鱼,内侍班行与学士同服金带,岂朝廷待贤才、加礼遇之意?
yi jiā cái dìng shǐ cǎi zhāng yǒu bié zé rén pǐn dìng ér cháo yí zhèng yǐ
宜加裁定,使采章有别,则人品定而朝仪正矣。
wǔ yuē shì cái yi
五曰适才宜。
gǔ zhě zì huáng sàn ér xià jí duò zhī liù pǐn táng zhī wǔ pǐn jiē lì bù de zhuān qù liú
古者自黄、散而下,及隋之六品,唐之五品,皆吏部得专去留。
jīn shěn guān yuàn liú nèi quán zé gǔ zhī lì bù
今审官院、流内铨,则古之吏部;
sān bān yuàn gǔ zhī bīng bù
三班院,古之兵部。
bù wèn guān zhí zhī xián jù cái néng zhī cháng duǎn wéi yǐ zī lì shēn qiǎn wèi xiān hòu yǒu sī dàn zhǔ bù jí ér yǐ
不问官职之闲剧,才能之长短,惟以资历深浅为先后,有司但主簿籍而已。
yù xián bù xiào yǒu bié bù kě de yě
欲贤不肖有别,不可得也。
tài zōng huáng dì shǐ yòng zhào pǔ yì zhì kǎo kè yuàn yǐ fēn zhōng shū zhī quán jīn shěn guān shì yě qí zhí rèn qǐ qīng yě zāi
太宗皇帝始用赵普议,置考课院以分中书之权,今审官是也,其职任岂轻也哉?
yi zé zhǔ pàn guān fù zhī yǐ shì quán zé chéng qí xuǎn shì
宜择主判官,付之以事权,责成其选事。
ruò yǐ wéi gé lì zhī shè jiǔ bù kě jù gèng
若以为格例之设久,不可遽更。
huò yǒu yì cái gāo xíng xǔ bié lùn zòu rú kòu zhǔn pàn quán jiàn xuǎn rén qián ruò shuǐ děng sān rén bìng qiān cháo guān wèi zhí guǎn
或有异才高行,许别论奏,如寇准判铨,荐选人钱若水等三人,并迁朝官为直馆。
qí fēi cái yì xǔ zòu diàn rú táng lú cóng yuàn wèi lì bù fēi cái shí zhě bìng lìng ba xuǎn shí bù qǔ yī shì yě
其非才亦许奏殿,如唐卢从愿为吏部,非才实者并令罢选,十不取一是也。
liù yuē zé jiàng shuài
六曰择将帅。
hàn zhì biān fáng yǒu jǐng zuǒ yòu zhī chén jiē jiàng shuài yě
汉制边防有警,左右之臣,皆将帅也。
táng shì wén chén zì yuán wài láng zhōng yǐ shàng wèi cì shǐ tuán liàn fáng yù guān chá jié dù děng shǐ jiē shì yǎng jiàng shuài zhī dào qǐ cháng xiàn yǐ wén wǔ
唐室文臣,自员外、郎中以上,为刺史、团练、防御、观察、节度等使,皆是养将帅之道,岂尝限以文武?
bǐ nián shè wǔ jǔ suǒ de rén bù guò shòu yǐ sān bān guān shǐ rén jiān lín yù tú qí jiàn gōng lì shì hé kě de yě
比年设武举,所得人不过授以三班官,使人监临,欲图其建功立事,何可得也?
chén liáo jǔ huàn yòu zhí zhě bì rén cái gōng mǎ jiān shū suàn cè lüè yì zé zhī tài bèi
臣僚举换右职者,必人才弓马兼书算策略,亦责之太备。
yi shǐ yǒu cái wǔ zhě jū tǒng lǐng zhī rèn yǒu móu huà zhě rèn biān fáng zhī jì shì ruò sù yǎng zhī bù lǜ bù wéi yòng yě
宜使有材武者居统领之任,有谋画者任边防之寄,士若素养之,不虑不为用也。
qī yuē biàn zhōng xié
七曰辨忠邪。
fu zhōng xián zhī jí jiān xié wèi zhī qù è è bù qù zé hài zhèng ér shāng guó
夫忠贤之嫉奸邪,谓之去恶,恶不去则害政而伤国。
jiān xié xiàn zhōng liáng wèi zhī bì míng míng bù bì zé wú yǐ rěn qí tè ér sì qí dú yǐ
奸邪陷忠良,谓之蔽明,明不蔽,则无以稔其慝而肆其毒矣。
zhōng xié zhī duān wéi rén zhǔ shēn biàn zhī
忠邪之端,惟人主深辨之。
zì gǔ chēng dì zhī shèng zhě mò rú táng yáo rán ér sì xiōng zài cháo pǐ huǐ shàn lèi
自古称帝之圣者,莫如唐尧,然而四凶在朝,圮毁善类。
hǎo xián zhī shèn zhě mò rú hàn wén rán ér jiàng guàn zài liè bù róng xián chén
好贤之甚者,莫如汉文,然而绛、灌在列,不容贤臣。
yuàn jiān cǐ ér bù shǐ yù huǐ zhī shuō de xíng ài zēng zhī tú chěng zhì zé zhōng xián jìn ér xié tè xiāo yǐ
愿监此而不使誉毁之说得行,爱憎之徒逞志,则忠贤进而邪慝消矣。
bā yuē xiū yù bèi
八曰修预备。
guó jiā chéng píng tiān xià wú shì jiāng bā shí zài mín shí yi zú ér bù zú guó yòng yí fēng ér wèi fēng shén kě guài yě
国家承平,天下无事将八十载,民食宜足而不足,国用宜丰而未丰,甚可怪也。
wǎng zhě míng dào chū chóng míng shuǐ hàn jǐ biàn tiān xià
往者明道初,虫螟水旱,几遍天下。
shǐ zhī yǐ jī jǐn jì zhī yǐ jí yì mín zhī zhuǎn liú sǐ wáng bù kě shèng shǔ
始之以饥馑,继之以疾疫,民之转流死亡,不可胜数。
xìng ér bǐ nián shāo rěn liú wáng shāo fù ér zài wèi wèi cháng liú yì yú bèi yù zhī dào mò ruò ān mín ér hòu lì fù guó ér zú shí
幸而比年稍稔,流亡稍复,而在位未尝留意于备预之道,莫若安民而厚利,富国而足食。
yù mín zhī ān zé bù zhī zé shǒu zǎi míng jiào huà
欲民之安,则不之择守宰、明教化;
yù mín zhī lì zé wèi zhī qù jiān bìng jìn yóu mò
欲民之利,则为之去兼并、禁游末。
xù qí jí kǔ kuān qí yáo yì zé mín ān ér lì yǐ
恤其疾苦,宽其徭役,则民安而利矣。
yù guó zhī fù zé bì chóng jié jiǎn dūn zhì sù juān fú fèi
欲国之富,则必崇节俭,敦质素,蠲浮费。
yù shí zhī zú zé shěng guān lì zhī rǒng qù bīng shì zhī dù jué shē mí zhī bì sāi diāo wěi zhī yuán zé guó shí zú yǐ
欲食之足,则省官吏之冗,去兵释之蠹,绝奢靡之弊,塞凋伪之原,则国食足矣。
mín zú yú xià guó fù yú shàng suī yǒu zāi lì bù zú yōu yě
民足于下,国富于上,虽有灾沴,不足忧也。
shū zòu dì jiā nà zhī
书奏,帝嘉纳之。
jìn shǐ guǎn xiū zhuàn zhuó zhī zhì gào rù hàn lín wéi xué shì
进史馆修撰,擢知制诰,入翰林为学士。
zài qiān shàng shū lǐ bù láng zhōng
再迁尚书礼部郎中。
wáng sù ōu yáng xiū wèi jiàn guān shù yán shì shēn jì zhī
王素、欧阳修为谏官,数言事,绅忌之。
huì jīng shī mǐn yǔ shēn qǐng duì yán hóng fàn wǔ shì yán zhī bù cóng shì wèi bù yì jué jiù tiě jué fá cháng yáng
会京师闵雨,绅请对,言:"《洪范》五事,'言之不从,是谓不乂,厥咎僣,厥罚常旸。
gài yán guó zhī hào lìng bù zhuān yú shàng wēi fú zhī bǐng huò yí chén xià xū huá fèn luàn gù qí jiù tiě
'盖言国之号令,不专于上,威福之柄,或移臣下,虚哗愤乱,故其咎僣。
yòu yuē shù wèi yú jié cí wèi tiě
"又曰:"庶位逾节兹谓僣。
xíng shǎng wàng jiā qún yīn bù fù zé yáng qì shèng gù qí fá cháng yáng
刑赏妄加,群阴不附,则阳气胜,故其罚常旸。
jīn zhāo tíng hào lìng yǒu bù yī zhě shù wèi yǒu yú jié ér líng shàng zhě xíng shǎng yǒu wàng jiā yú xià zhě xià rén yǒu móu ér tiě shàng zhě
今朝廷号令,有不一者,庶位有逾节而陵上者,刑赏有妄加于下者,下人有谋而僣上者。
cǐ ér bù sī suī dǎo yú shàng xià shén qí dài fēi tiān yì
此而不思,虽祷于上下神祇,殆非天意。
shēn yì yǐ zhǐ jiàn guān
"绅意以指谏官。
jiàn guān yì yán shēn jǔ yù shǐ mǎ duān fēi qí rén gǎi lóng tú gé xué shì zhī yáng zhōu fù wèi hàn lín xué shì shǐ guǎn xiū zhuàn quán pàn shàng shū shěng
谏官亦言绅举御史马端非其人,改龙图阁学士、知扬州,复为翰林学士、史馆修撰、权判尚书省。
shēn ruì yú jìn qǔ shàn zhòng shāng rén
绅锐于进取,善中伤人。
yīn zhōng wáng dé yòng qí shū zhì yǒu zhái zhěn qián gāng mào lèi yì zǔ zhī yǔ dì è zhī nì qí shū bù xià
阴中王德用,其疏至有"宅枕干冈,貌类艺祖"之语,帝恶之,匿其疏不下。
suì chū shēn yǐ lì bù láng zhōng gǎi shì dú xué shì jí xián diàn xiū zhuàn zhī hé yáng xǐ hé zhōng
遂出绅,以吏部郎中改侍读学士、集贤殿修撰、知河阳,徙河中。
wèi xíng gǎn jí wèi yī zhě yào suǒ wù yóu lì jí chī zhī yǐ ér zú
未行感疾,为医者药所误,犹力疾笞之,已而卒。
shēn bó xué duō zhī xǐ yán shì
绅博学多知,喜言事。
cháng qǐng ba lián rì shì cháo fù táng zhì shuò wàng huàn zhàng rù gé jiān kāi biàn diàn yán duì fǔ chén
尝请罢连日视朝,复唐制朔望唤仗入阁,间开便殿,延对辅臣;
kuān zhì jǔ kē gé yǐ shōu cái jié
宽制举科格,以收才杰;
xuǎn mìng jiàn yuán wù qīn yù shǐ zhí shì
选命谏员,勿侵御史职事。
zhào yuán hào fǎn qǐng zhào biān shuài wèi rù tǎo zhī jì qiě yuē yǐ shí nián fáng shǒu zhī fèi wèi yī suì gōng qǔ zhī zī
赵元昊反,请诏边帅为入讨之计,且曰:"以十年防守之费,为一岁攻取之资;
bù ěr zé fáng shǒu zhī bèi bù zhǐ yú shí nián yǐ
不尔,则防守之备,不止于十年矣。
yòu yuē jīn biān bīng zhǐ bèi shǎn xī kǒng zéi chū bù yì kuī hé dōng jí lín fǔ bù kě bù lǜ yi shāo yí bīng bèi zhī
"又曰:"今边兵止备陕西,恐贼出不意窥河东,即麟、府不可不虑,宜稍移兵备之。
fū yán yǔ yuán zhōu zhèn róng jūn jiē dāng zéi chōng ér bīng tún cóng guǎ bù jūn
鄜、延与原州、镇戎军,皆当贼冲,而兵屯从寡不均。
huò kòu yuán zhōu zhèn róng jūn zé fū yán néng yìng yuán
或寇原州、镇戎军,则鄜、延能应援。
shǎn xī zhūn zú tài duō yǒng xīng wèi guān lǒng gēn běn ér shù zhě bù jí sān qiān
陕西屯卒太多,永兴为关、陇根本,而戍者不及三千。
yi liú xi shù zhī bīng zhuàng guān zhōng xíng shì huǎn jí biàn yú diào fā
宜留西戍之兵,壮关中形势,缓急便于调发。
jùn xiàn bèi dào bù jǐn qǐng zēng wèi yuán yì gōng shǒu jiè
郡县备盗不谨,请增尉员,益弓手藉。
qí lùn lì hài shén duō
"其论利害甚多。
shēn yǔ liáng shì tóng zài liǎng jìn rén yǐ wéi xiǎn bì gù yǔ yuē cǎo tóu mù jiǎo xiàn rén dǎo zhuó
绅与梁适同在两禁,人以为险诐,故语曰:"草头木脚,陷人倒卓。
zi sòng bié yǒu chuán
"子颂,别有传。
wáng zhū zì yuán shū yìng tiān sòng chéng rén
王洙,字原叔,应天宋城人。
shǎo cōng wù bó xué jì wèn guò rén
少聪悟博学,记问过人。
chū jǔ jìn shì yǔ guō zhěn tóng bǎo
初举进士,与郭稹同保。
rén yǒu gào zhěn mào zǔ mǔ dàn zhǔ sī yù tuō zhū lián zuò zhī fǎ zhào wèi yuē bù bǎo kě yì yě
人有告稹冒祖母禫,主司欲脱洙连坐之法,召谓曰:"不保,可易也。
zhū yuē bǎo zhī bù yuàn yì
"洙曰:"保之,不愿易。
suì yǔ zhěn jù ba
"遂与稹俱罢。
zài jǔ zhōng jiǎ kē bǔ shū chéng xiàn wèi
再举,中甲科,补舒城县尉。
zuò fù xiàn mín zhōng yuán shā qī bù shí miǎn guān
坐覆县民钟元杀妻不实免官
hòu diào fù chuān xiàn zhǔ bù
后调富川县主簿。
yàn shū liú shǒu nán jīng hòu yù zhī jiàn wèi fǔ xué jiào shòu
晏殊留守南京,厚遇之,荐为府学教授。
zhào wèi guó zi jiān shuō shū gǎi zhí jiǎng
召为国子监说书,改直讲。
xiào shǐ jì hàn shū zhuó shǐ guǎn jiǎn tǎo tóng zhī tài cháng lǐ yuàn wèi tiān zhāng gé shì jiǎng
校《史记》、《汉书》,擢史馆检讨、同知太常礼院,为天章阁侍讲。
zhuān dú bǎo xùn yào yán yú ěr yīng gé
专读宝训、要言于迩英阁。
lèi qiān tài cháng bó shì tóng guǎn gōu guó zǐ jiàn yù xiū chóng wén zǒng mù chéng qiān shàng shū gōng bù yuán wài láng
累迁太常博士、同管勾国子监,预修《崇文总目》成,迁尚书工部员外郎。
xiū guó cháo huì yào jiā zhí lóng tú gé quán tóng pàn tài cháng sì
修《国朝会要》,加直龙图阁、权同判太常寺。
zuò fù jìn zòu yuàn sài shén yǔ nǚ jì zá zuò wèi yù shǐ hé zòu chù zhī háo zhōu xǐ xiāng zhōu
坐赴进奏院赛神与女妓杂坐,为御史劾奏,黜知濠州,徙襄州。
huì bèi zú pàn zhōu jùn jiē xiōng xiāng zuǒ shǐ qǐng bà jiào yuè shì bù tīng
会贝卒叛,州郡皆恟々,襄佐史请罢教阅士,不听。
yòu qǐng wú gěi zhēn bīng zhū yuē cǐ zhèng shǐ rén bù ān yě
又请毋给真兵,洙曰:"此正使人不安也。
mìng gěi kù bīng jiào yuè rú cháng rì rén wú gǎn huā zhě
"命给库兵,教阅如常日,人无敢哗者。
xǐ xú zhōu
徙徐州。
shí jīng dōng jī cháo tíng yì sāi shāng hú fù jiàn xīn shū bàn ér ba sāi
时京东饥,朝廷议塞商胡,赋楗薪,输半而罢塞。
zhū mìng gèng qí yú wèi gǔ sù yòu yuàn shū zhě yǐ bū liú mín yīn mù qí zhuàng zhě wèi bīng de qiān yú rén dào zéi shuāi xī
洙命更其余为谷粟,诱愿输者以𫗦流民,因募其壮者为兵,得千余人,盗贼衰息。
yǒu sī shàng qí zuì wèi jīng dōng dì yī xǐ bó zhōu
有司上其最,为京东第一,徙亳州。
fù wèi tiān zhāng gé shì jiǎng shǐ guǎn jiǎn tǎo
复为天章阁侍讲、史馆检讨。
dì jiāng sì míng táng sòng qí yán míng táng zhì dù jiǔ bù jiǎng zhū yǒu lǐ xué yuàn de tóng jù qí yí
帝将祀明堂,宋祁言:"明堂制度久不讲,洙有《礼》学,愿得同具其仪。
zhào hái zhū tài cháng zài qiān bīng bù yuán wài láng mìng zhuàn dà xiǎng míng táng jì
"诏还洙太常,再迁兵部员外郎,命撰《大飨明堂记》。
chú shǐ guǎn xiū zhuàn qiān zhī zhì gào
除史馆修撰,迁知制诰。
zhào zhū rú dìng yǎ yuè jiǔ wèi jué
诏诸儒定雅乐,久未决。
zhū yǔ hú yuàn gēng zào zhōng qìng ér wú xíng zhì róng shòu zhī bié
洙与胡瑗更造钟磬,而无形制容受之别。
huáng yòu wǔ nián yǒu shì yú nán jiāo quàn shàng yòng xīn yào jì ér yì zhě duō fēi zhī zú bù fù yòng
皇祐五年,有事于南郊,劝上用新药,既而议者多非之,卒不复用。
xià sǒng zú cì shì wén xiàn
夏竦卒,赐谥文献。
zhū dāng cǎo zhì fēng hái qí mù yuē chén xià bù dàng yǔ xī zǔ tóng shì
洙当草制,封还其目曰:"臣下不当与僖祖同谥。
yīn yán qián yǒu sī shì wáng pǔ wéi wén xiàn zhāng de xiàng wéi wén xiàn zì suī yì ér yīn tóng jiē dāng gǎi
"因言:"前有司谥王溥为文献,章得象为文宪,字虽异而音同,皆当改。
yú shì tài cháng gèng shì sǒng wén zhuāng ér pǔ de xiàng jiē yì shì
"于是太常更谥竦文庄,而溥、得象皆易谥。
cháng shǐ qì dān zhì xuē diàn
尝使契丹,至靴淀。
qì dān lìng liú liù fú lái bàn yàn qiě yán yē lǜ fáng shàn huà xiàng chí lǐ nán cháo xiě shèng róng yǐ guī yù chí zhì guǎn zhōng
契丹令刘六符来伴宴,且言耶律防善画,向持礼南朝,写圣容以归,欲持至馆中。
zhū yuē cǐ fēi zhān bài zhī de yě
洙曰:"此非瞻拜之地也。
liù fú yán kǒng wèi de qí zhēn yù qiǎn fáng zài wǎng chuán huì zhū lì jù zhī
"六符言恐未得其真,欲遣防再往传绘,洙力拒之。
cháng yán tiān xià tián shuì bù jūn qǐng yòng guō zī sūn lín qiān bù kāi fāng fǎ bān zhōu xiàn yǐ jūn qí shuì
尝言天下田税不均,请用郭谘、孙琳千步开方法,颁州县以均其税。
guì fēi zhāng shì hōng zhì sāng huáng yí diàn zhuī cè wēn chéng huáng hòu
贵妃张氏薨,治丧皇仪殿,追册温成皇后。
zhū gōu zhí fēi lǐ yīn yǔ nèi shì shí quán bīn fù huì shí shì
洙钩摭非礼,阴与内侍石全彬附会时事。
chén zhí zhōng liú hàng zài zhōng shū xǐ qí zhù jǐ zhuó zhū wèi hàn lín xué shì
陈执中、刘沆在中书,喜其助己,擢洙为翰林学士。
jì ér wēn chéng jí yuán lì miào qiě yù yòng lè zhào lǐ yuàn yì
既而温成即园立庙,且欲用乐,诏礼院议。
lǐ guān lùn wèi yī zhū lìng lǐ zhí guān tián yìn zhǐ shàng yì qǐng yòng lè cháo tíng cóng qí shuō
礼官论未一,洙令礼直官填印纸,上议请用乐,朝廷从其说。
lǐ guān wú chōng jū zhí qīng yí wén kāi fēng fǔ zhì lǐ zhí guān shàn fā yìn zhǐ zuì
礼官吴充、鞠直卿移文开封府,治礼直官擅发印纸罪。
zhī fǔ cài xiāng shì bù wèn ér jiàn guān fàn zhèn shū lǐ yuàn yì yuán líng qián hòu bù yī qǐng jí suǒ yǐ
知府蔡襄释不问,而谏官范镇疏礼院议园陵前后不一,请诘所以。
yù shǐ jì lùn zhī bù yǐ zǎi xiàng yì chōng děng fēng yán zhě jiē bà chì
御史继论之不已,宰相意充等风言者,皆罢斥。
jì ér zhū yǐ xiōng zi yáo chén cān zhī zhèng shì gǎi shì dú xué shì jiān shì jiǎng xué shì
既而洙以兄子尧臣参知政事,改侍读学士兼侍讲学士。
ba yī xué shì huàn èr xué shì qiě jiān jiǎng dú qián cǐ wèi cháng yǒu yě
罢一学士,换二学士且兼讲读,前此未尝有也。
shì suì jīng dōng hé běi qiū dà rěn
是岁,京东、河北秋大稔。
zhū yán jìn nián biān dí zēng xū jià shù bèi suī fù shāo yán rì yuè zhī qī ér zhōng cháng yǐ shí qián jí shān zé zhī wù yǐ zhì sān sī cái yòng zhī cù
洙言:"近年边籴,增虚价数倍,虽复稍延日月之期,而终偿以实钱及山泽之物,以致三司财用之蹙。
qǐng jiè nèi cáng kù jìn qián chéng shí hé dí jīng dōng hé běi zhī sù yǐ gōng biān shí kě yǐ zuò shū biàn dí zhī jí
请借内藏库禁钱,乘时和籴京东、河北之粟,以供边食,可以坐纾便籴之急。
yòu yán jìn shí xuǎn jiàn guān yù shǐ fán zhí zhèng zhī chén cháng suǒ jiàn zhě jiē bù yǔ xuǎn
"又言:"近时选谏官、御史,凡执政之臣尝所荐者,皆不与选。
qiě shì zhī chì shēn lì xíng shāo wéi dà chén suǒ zhī fǎn zhì ér bù yòng shén kě xī yě
且士之饬身励行,稍为大臣所知,反置而不用,甚可惜也。
jí de jí yú yuè dì qiǎn shǐ wèn jí shǎo jiàn fǒu néng qǐ shì jīng xí hu
"及得疾逾月,帝遣使问:"疾少间否,能起侍经席乎?
shí bù néng qǐ yǐ
"时不能起矣。
zhū fàn lǎn zhuàn jì zhì tú wěi fāng jì yīn yáng wǔ xíng suàn shù yīn lǜ gǔ xùn zhuàn lì zhī xué wú suǒ bù tōng
洙泛览传记,至图纬、方技、阴阳、五行、算数、音律、诂训、篆隶之学,无所不通。
jí zú cì shì yuē wén yù shǐ wú zhōng fù yán guān bù yīng de shì nǎi zhǐ
及卒赐谥曰文,御史吴中复言官不应得谥,乃止。
yù xiū jí yùn zǔ zōng gù shì sān cháo jīng wǔ shèng lüè xiāng bīng zhì dù zhe yì zhuàn shí juǎn zá wén qiān yǒu yú piān
预修《集韵》、《祖宗故事》、《三朝经武圣略》、《乡兵制度》,著《易传》十卷、杂文千有余篇。
zi qīn chén
子钦臣。
qīn chén zì zhòng zhì qīng liàng yǒu zhì cāo yǐ wén zhì ōu yáng xiū xiū qì zhòng zhī
钦臣字仲至,清亮有志操,以文贽欧阳修,修器重之。
yòng yīn rù guān wén yàn bó jiàn shì xué shì yuàn cì jìn shì jí dì
用荫入官,文彦博荐试学士院,赐进士及第。
lì shǎn xī zhuǎn yùn fù shǐ
历陕西转运副使。
yuán yòu chū wèi gōng bù yuán wài láng
元祐初,为工部员外郎。
fèng shǐ gāo lí hái jìn tài pú shǎo qīng qiān mì shū shǎo jiān
奉使高丽,还,进太仆少卿,迁秘书少监。
kāi fēng yǐn qián xié rù duì zhé zōng yán cǐ yuè shū zhào shū bù mǎn rén yì shuí kě wéi xué shì zhě
开封尹钱勰入对,哲宗言:"此阅书诏,殊不满人意,谁可为学士者?
xié yǐ qīn chén duì
"勰以钦臣对。
zhé zōng yuē zhāng dūn bù xǐ
哲宗曰:"章惇不喜。
nǎi yǐ xié wéi xué shì qīn chén lǐng kāi fēng
"乃以勰为学士,钦臣领开封。
gǎi jí xián diàn xiū zhuàn zhī hé zhōu
改集贤殿修撰、知和州。
xǐ ráo zhōu chì tí jǔ tài píng guān
徙饶州,斥提举太平观。
huī zōng lì fù dài zhì zhī chéng dé jūn
徽宗立,复待制、知成德军。
zú nián liù shí qī
卒,年六十七。
qīn chén píng shēng wéi wén zhì duō suǒ jiāo jǐn míng shì wéi shì gǔ cáng shū shù wàn juǎn shǒu zì chóu zhèng shì chēng shàn běn
钦臣平生为文至多,所交尽名士,惟嗜古,藏书数万卷,手自雠正,世称善本。
xū yǎn zì ān dào tán zhōu zhǎng shā rén
胥偃,字安道,潭州长沙人。
shǎo lì xué hé dōng liǔ kāi jiàn qí suǒ wéi wén yuē yì rì bì děi míng tiān xià
少力学,河东柳开见其所为文曰:"异日必得名天下。
jǔ jìn shì jiǎ kē shòu dà lǐ píng shì tōng pàn hú shū èr zhōu zhí jí xián yuàn tóng pàn lì bù nán cáo zhī tài cháng lǐ yuàn zài qiān tài cháng chéng zhī kāi fēng xiàn
"举进士甲科,授大理评事、通判湖、舒二州,直集贤院、同判吏部南曹、知太常礼院,再迁太常丞、知开封县。
yǔ yù shǐ gāo shēng shì fǔ jìn shì jì fēng mí juǎn shǒu zhé fā shì zé yǒu míng zhě jū shàng
与御史高升试府进士,既封弥卷首,辄发视,择有名者居上。
jiàng mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng jiān guāng huà jūn jiǔ
降秘书省著作佐郎、监光化军酒。
qǐ tōng pàn dèng zhōu fù tài cháng chéng
起通判邓州,复太常丞。
lín tè zhī xǔ zhōu pì tōng pàn zhōu shì xǐ zhī hàn yáng jūn
林特知许州,辟通判州事,徙知汉阳军。
hái pàn sān sī dù zhī gōu yuàn xiū qǐ jū zhù
还判三司度支勾院、修起居注。
lèi qiān shāng shū xíng bù yuán wài láng suì zhī zhì gào qiān gōng bù láng zhōng rù hàn lín wéi xué shì quán zhī kāi fēng fǔ
累迁商书刑部员外郎,遂知制诰,迁工部郎中,入翰林为学士,权知开封府。
xīn zhōu dì zhèn yǎn yǐ wéi dì zhèn yīn zhī shèng
忻州地震,偃以为:"地震,阴之盛。
jīn zhāo tíng zhèng lìng bù zhuān shàng chū ér hòu gōng wài qī ēn zé rì fán cǐ yáng bù shèng yīn zhī xiào yě
今朝廷政令,不专上出,而后宫外戚,恩泽日蕃,此阳不胜阴之效也。
yi xuǎn jiāng liàn shī yǐ fáng biān sài
宜选将练师,以防边塞。
zhào yuán hào cháo gòng bù zhì yǎn yuē jù tǎo zhī tài bào
"赵元昊朝贡不至,偃曰:"遽讨之,太暴。
yi qiǎn shǐ wèn qí bù chén zhuàng dài qí cí qū ér hòu jiā bīng
宜遣使问其不臣状,待其辞屈而后加兵。
zé qí bù zhí zhě zài bǐ ér wáng shī zhī chū yǒu míng yǐ
则其不直者在彼,而王师之出有名矣。
yòu zòu shù bīng dài hái yi rú zǔ zōng zhì yuè qí yì hòu diàn cì jìn zhī
"又奏:"戍兵代还,宜如祖宗制,阅其艺后殿次进之。
huì yǒu wèi zú lù kù lì qiú jiǎn dōng yī zuò xì zhě sān shí yú rén
会有卫卒赂库吏求拣冬衣,坐系者三十余人。
shí bā yuè shuāng xuě bào zhì
时八月,霜雪暴至。
yǎn tuī hóng fàn jí héng hán ruò zhī jiù qǐng cóng wèi jiǎn zòu kě
偃推《洪范》"急,恒寒若"之咎,请从未减,奏可。
xī sāi yòng bīng shì zú qī zǐ liú jīng shī zhě fàn fǎ dāng sǐ dì bù rěn yòng xíng huò yù yǐ dú zhì yǐn shí zhōng lìng de shàn sǐ
西塞用兵,士卒妻子留京师者犯法当死,帝不忍用刑,或欲以毒置饮食中,令得善死。
yǎn jí yán qí bù kě dì yì huǐ ér zhǐ
偃极言其不可,帝亦悔而止。
huàn rén chéng zhì chéng yǔ sān bān shǐ chén féng wén xiǎn bā rén dǐ zuì dì shǐ shè zhì chéng sān rén ér wén xiǎn wǔ rén zuò rú fǎ
宦人程智诚与三班使臣冯文显八人抵罪,帝使赦智诚三人,而文显五人坐如法。
yǎn yuē xù jìn yí yuǎn fēi zhèng yě kuàng tóng zuì yì fá hu
偃曰:"恤近遗远,非政也,况同罪异罚乎?
zhào bìng shì zhī
"诏并释之。
wèi jǐ zú
未几,卒。
yǎn wèi shì shí jiā yǒu liáng tián shù shí qǐng jì guì xī yǐ yǔ zú rén
偃未仕时,家有良田数十顷,既贵,悉以予族人。
chū tiān xià zhí tián wú rì yuè zhī xiàn ér fù guān zhě duō yǐ qián hòu wèi duàn
初,天下职田,无日月之限,而赴官者多以前后为断。
yǎn qǐng shuǐ lù tián gè xiàn yǐ yuè yīn zhe wèi lìng
偃请水陆田各限以月,因著为令。
cháng yǔ xiè jiàng shòu zhào shì zhōng shū lì ér dà chén yǒu yǐ jiǎn shǔ yǎn zhě yǎn bù gǎn fā shì jí fén zhī
尝与谢绛受诏试中书吏,而大臣有以简属偃者,偃不敢发视,亟焚之。
ōu yáng xiū shǐ jiàn yǎn yǎn ài qí wén zhào zhì mén xià qī yǐ nǚ
欧阳修始见偃,偃爱其文,召置门下,妻以女。
yǎn jiū chá xíng yù fàn zhòng yān yǐn jīng yǎn shù jiū qí lì yì bù xún fǎ zhě
偃纠察刑狱,范仲淹尹京,偃数纠其立异不循法者。
xiū fāng shàn zhòng yān yīn yǔ yǎn yǒu xì
修方善仲淹,因与偃有隙。
zi yuán héng yǒu xué xíng néng zì lì wèi shàng shū dōu guān yuán wài láng bìng qí zi mào chén xián zǎo zú
子元衡,有学行,能自立,为尚书都官员外郎,并其子茂谌咸早卒。
yǎn qī zhí shǐ guǎn diāo yuē zhī mèi
偃妻,直史馆刁约之妹。
yǔ yuán héng fù hán mào chén fù xiè jiē guǎ jū dān yáng guī mén yǒu fǎ jiāng huái rén zhì jīn chēng zhī
与元衡妇韩、茂谌妇谢皆寡居丹阳,闺门有法,江、淮人至今称之。
liǔ zhí zì zi chūn zhēn zhōu rén
柳植,字子春,真州人。
shǎo pín zì fèn wéi xué cóng zǔ kāi pō qì zhī
少贫,自奋为学,从祖开颇器之。
jǔ jìn shì jiǎ kē wèi dà lǐ píng shì tōng pàn chú zhōu
举进士甲科,为大理评事、通判滁州。
qiān zhù zuò láng zhí jí xián yuàn zhī xiù zhōu
迁著作郎、直集贤院、知秀州。
chú sān sī dù zhī pàn guān chū zhī xuān zhōu
除三司度支判官,出知宣州。
zhuó xiū qǐ jū zhù zhī zhì gào
擢修起居注、知制诰。
qiú zhī sū zhōu xǐ háng zhōu lèi qiān shàng shū gōng bù yuán wài láng zhōng
求知苏州,徙杭州,累迁尚书工部员外、郎中。
zhào hái wèi hàn lín xué shì qiān jiàn yì dài fū yù shǐ zhōng chéng
召还,为翰林学士,迁谏议大夫、御史中丞。
jì ér yǐ jí cí gǎi shì dú xué shì zhī dèng zhōu
既而以疾辞,改侍读学士、知邓州。
qiān jǐ shì zhōng yí yǐng zhōu
迁给事中、移颍州。
xiān shì zhāng hǎi guō miǎo shān pàn jīng xi gōng lüě xiàn zhèn ér guāng huà zú shào xìng yì lǜ qí tú zuò luàn zhú guān lì qǔ kù bīng ér qù
先是,张海、郭邈山叛京西,攻掠县镇,而光化卒邵兴亦率其徒作乱,逐官吏,取库兵而去。
shí zhí lǐng jīng xī ān fǔ shǐ zuò zéi fā bù zhōng bù néng chá jiàng yòu jiàn yì dài fū zhī huáng zhōu
时植领京西安抚使,坐贼发部中不能察,降右谏议大夫、知黄州。
jiǔ zhī fù qí guān
久之,复其官。
zuò jiàn zhāng dé yī luò zhí wèi jǐ fù qí zhí rú gù
坐荐张得一落职,未几,复其职如故。
lì zhī shòu bó cài yáng sì zhōu fēn sī xī jīng suì zhì shì
历知寿、亳、蔡、扬四州,分司西京,遂致仕。
lèi qiān lì bù shì láng zú
累迁吏部侍郎,卒。
zhí píng jū wèi shèn guǎ yán xiào suǒ zhì guān shè shū guǒ bù zhé cǎi jiā wú cháng wù shí chēng qí lián
植平居畏慎,寡言笑,所至官舍,蔬果不辄采,家无长物,时称其廉。
niè guān qīng zì zhǎng rú xī zhōu xīn ān rén
聂冠卿,字长孺,歙州新安人。
wǔ shì zǔ shī dào yáng xíng mì bǎn zòu hào wèn zhèng xiān shēng hóng lú qīng
五世祖师道,杨行密版奏,号问政先生,鸿胪卿。
guān qīng jǔ jìn shì shòu lián zhōu jūn shì tuī guān
冠卿举进士,授连州军事推官。
yáng yì ài qí wén zhāng yú shì dà chén jiāo jiàn zhào shì xué shì yuàn jiào kān guǎn gé shū jí
杨亿爱其文章,于是大臣交荐,召试学士院,校勘馆阁书籍。
qiān dà lǐ sì chéng wèi jí xián xiào lǐ tōng pàn qí zhōu
迁大理寺丞,为集贤校理、通判蕲州。
zuò cháng xiào shí dài xīng wáng lùn miù wù luò zhí
坐尝校《十代兴亡论》谬误落职。
zài qiān tài cháng bó shì fù jí xián xiào lǐ
再迁太常博士,复集贤校理。
yán tiān xià xún zòu yù suī chī zhàng bìng fù ér tú liú bù xì yù zhě nǎi bù yǐ wén fēi suǒ yǐ jīn shèn xíng fá zhī yì
言:"天下旬奏狱,虽笞、杖并覆,而徒、流不系狱者乃不以闻,非所以矜慎刑罚之意。
qǐng zì jīn ba fù chī zhàng zuì zì tú yǐ shàng suī bù xì yù yì zòu fù
请自今罢覆笞、杖罪,自徒以上虽不系狱,亦奏覆。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
pàn dēng wén gǔ yuàn lì kāi fēng fǔ pàn guān sān sī yán tiě dù zhī pàn guān tóng xiū qǐ jū zhù
判登闻鼓院,历开封府判官、三司盐铁度支判官,同修起居注。
lèi qiān shàng shū gōng bù láng zhōng
累迁尚书工部郎中。
chū hàn lín shì jiǎng xué shì féng yuán xiū dà lè mìng guān qīng jiǎn xīn yuè shì jī
初,翰林侍讲学士冯元修大乐,命冠卿检新阅事迹。
yòu yù xuǎn jǐng yòu guǎng yuè jì tè qiān xíng bù láng zhōng zhí jí xián yuàn
又预选《景祐广乐记》,特迁刑部郎中、直集贤院。
yǐ bīng bù láng zhōng zhī zhì gào pàn tài cháng lǐ yuàn jiū chá xíng yù
以兵部郎中、知制诰判太常礼院,纠察刑狱。
fèng shǐ qì dān qí zhǔ wèi yuē jūn jiā xiān shì fèng dào zǐ sūn gù yǒu chāng zhě
奉使契丹,其主谓曰:"君家先世奉道,子孙固有昌者。
cháng guān suǒ zhe qí chūn jí cí jí qīng lì yīn zì jī qiú zòng yǐn mìng guān qīng fù shī lǐ yù shén hòu
"尝观所著《蕲春集》,词极清丽,因自击球纵饮,命冠卿赋诗,礼遇甚厚。
hái tóng zhī tōng jìn yín tái sī shěn xíng yuàn rù hàn lín wéi xué shì
还,同知通进银台司、审刑院,入翰林为学士。
mǔ wáng qǐ fù pàn zhāo wén guǎn
母亡,起复,判昭文馆。
wèi jǐ jiān shì dú xué shì
未几,兼侍读学士。
guān qīng měi jìn dú zuǒ shì chūn qiū bì yǐn zūn wáng chù bà zhī yì yǐ fěng
冠卿每进读《左氏春秋》,必引尊王黜霸之义以讽。
yī rì zhuì hù shàng qián dì mǐn guān qīng sàng huǐ léi jí jì tuì cì jìn zhōng tāng jì
一日,坠笏上前,帝悯冠卿丧毁羸瘠,既退,赐禁中汤剂。
wèi jǐ gào guī zàng qīn zhì yáng zhōu zú
未几,告归葬亲,至扬州卒。
zhào yǐ qí dì tài cháng bó shì shì qīng tōng pàn xuān zhōu
诏以其弟太常博士世卿通判宣州。
chū shì qīng jiān yán fēng cāng jué de de gǔ zhuān yǒu lì shū zì bàn màn miè
初,世卿监延丰仓,掘地得古砖,有隶书字,半漫灭。
qí kě biàn zhě yún gōng xiān shì ěr xiá qī yún gāo shàng bù shì lèi shí yú jiāng bīn
其可辨者云:"公先世饵霞栖云,高尚不仕,累石于江滨。
yòu yún zhāo wáng dà chéng xiàng niè
"又云:"昭王大丞相聂。
yòu yún shuǐ lóng yè hào xī jī hài fēi
"又云:"水龙夜号,夕鸡骇飞。
qí nián jiǔ yuè shí èr rì zú nián wǔ shí yǒu wǔ
其年九月十二日卒,年五十有五。
guān qīng shǐ jiàn ér è zhī zhì shì xiào suǒ zú suì yuè jí qí xiǎng nián wú shǎo yì zhě
"冠卿始见而恶之,至是,校所卒岁月及其享年,无少异者。
guān qīng shì xué hào gǔ shǒu wèi cháng shì juàn yóu gōng shī yǒu qí chūn jí shí juǎn
冠卿嗜学好古,手未尝释卷,尤工诗,有《蕲春集》十卷。
lùn yuē xué shì dài fū yì yú zhòng rén zhě yǐ cāo xíng xiū ěr
论曰:学士大夫异于众人者,以操行修尔。
shī yuē mǐ bù yǒu chū xiǎn kè yǒu zhōng
《诗》曰:"靡不有初,鲜克有终。
jūn zǐ bù kě bù shèn yě
"君子不可不慎也。
yǔ xī yū lòu bù zhī zhǐ zú zhī jiè qǔ jī dāng shì
禹锡迂陋,不知止足之戒,取讥当世。
shēn jí jìn xǐ qīng
绅急进喜倾。
zhū ē yú fù huì wǎn jié wū biàn zú wàng píng shēng zhī xué
洙阿谀附会,晚节污变,卒忘平生之学。
yǎn zhī tián zhèng zhí zhī lián jiè guān qīng zhī yǎ shàng qí liè shì cóng zhù wáng kuì yān
偃之恬正,植之廉介,冠卿之雅尚,其列侍从,庶亡愧焉。
féng yuán zì dào zōng
冯元,字道宗。
gāo zǔ xǐ táng mò guān guǎng zhōu yǐ shù shù shì liú shì
高祖禧,唐末官广州,以术数仕刘氏。
chuán sān shì zhì fù bǐng guǎng nán píng rù cháo wèi bǎo zhāng zhèng
传三世至父邴,广南平,入朝为保章正。
yuán yòu cóng cuī yí zhèng sūn shì wèi wǔ jīng dà yì yǔ lè ān sūn zhì wú lù cān qiáo xià hóu guī shàn qún jū jiǎng xué huò dá dàn bù qǐn hào sì yǒu
元幼从崔颐正、孙奭为《五经》大义,与乐安孙质、吴陆参、谯夏侯圭善,群居讲学,或达旦不寝,号"四友"。
jìn shì zhōng dì shòu jiāng yīn wèi
进士中第,授江阴尉。
shí zhào liú nèi quán qǔ míng jīng zhě bǔ xué guān yuán zì jiàn tōng wǔ jīng
时诏流内铨取明经者补学官,元自荐通《五经》。
xiè mì xiào yuē gǔ zhì yī jīng huò zhì hào shǒu zi shàng shǎo néng jǐn tōng yá
谢泌笑曰:"古治一经,或至皓首,子尚少,能尽通邪?
duì yuē dá zhě yī yǐ guàn zhī
"对曰:"达者一以贯之。
gèng wèn yí yì biàn xī wú zhì
"更问疑义,辨析无滞。
bǔ guó zǐ jiàn jiǎng shū qiān dà lǐ píng shì zhuó chóng wén yuàn jiǎn tǎo jiān guó zi jiān zhí jiǎng
补国子监讲书,迁大理评事,擢崇文院检讨兼国子监直讲。
wáng dàn wén qí míng cháng lìng shuō lún yǔ lǎo zi qún zǐ dì shì tīng yīn jiàn zhī
王旦闻其名,尝令说《论语》、《老子》,群子弟侍听,因荐之。
zhēn zōng shì jìn shì diàn zhōng zhào yuán jiǎng yì
真宗试进士殿中,召元讲《易》。
yuán jìn shuō yuē de tiān wèi tài zhě yǐ tiān dì zhī qì jiāo yě
元进说曰:"地天为《泰》者,以天地之气交也。
jūn dào zhì zūn chén dào zhì bēi wéi shàng xià xiāng yǔ zé kě yǐ fǔ xiāng tiān dì cái chéng wàn huà
君道至尊,臣道至卑,惟上下相与,则可以辅相天地,财成万化。
dì yuè
"帝悦。
wèi jǐ qiān tài zǐ zhōng yǔn zhí lóng tú gé zhào yù nèi cháo zhí lóng tú gé yù nèi cháo zì cǐ shǐ
未几,迁太子中允、直龙图阁,诏预内朝,直龙图阁预内朝自此始。
tiān xǐ chū shù yǔ chá dào li xū jǐ li xíng jiǎn rù jiǎng yì yú xuān hé mén běi gé
天禧初,数与查道、李虚己、李行简入讲《易》于宣和门北阁。
qiān tài cháng chéng jiān pàn lǐ bù lì bù nán cáo
迁太常丞兼判礼部、吏部南曹。
huáng zǐ wéi shòu chūn jùn wáng wáng dàn yòu jiàn yuán yi jiǎng jīng zī shàn táng
皇子为寿春郡王,王旦又荐元宜讲经资善堂。
dì yǐ yuán shǎo gèng yòng cuī zūn dù
帝以元少,更用崔遵度。
huì zūn dù zú zhuó zuǒ zhèng yán jiān tài zǐ yòu yù dé
会遵度卒,擢左正言兼太子右谕德。
rén zōng jí wèi qiān hù bù yuán wài láng wèi zhí xué shì jiān shì jiǎng
仁宗即位,迁户部员外郎,为直学士兼侍讲。
yǔ sūn shì yǐ jīng shù bìng jìn jiǎng lùn zì shì rén zōng yì xiǎng xué
与孙奭以经术并进讲论,自是仁宗益响学。
lì huì líng guān fù shǐ zhī tōng jìn yín tái sī pàn dēng wén jiǎn yuàn tóng pàn guó zǐ jiàn
历会灵观副使、知通进银台司、判登闻检院、同判国子监。
gù shì guó zǐ jiàn duō sù rú diǎn lǐng hòu pō yòng gōng qīng zǐ dì rèn jūn guǎn kù
故事,国子监多宿儒典领,后颇用公卿子弟,任均管库。
jí shì yuán bìng mìng shì yì yuè fú
及奭、元并命,士议悦服。
tóng zhī gòng jǔ jìn lóng tú gé xué shì yù xiū sān cháo zhèng shǐ
同知贡举,进龙图阁学士,预修《三朝正史》。
wèi hàn lín xué shì pàn dōu shěng sān bān yuàn shǐ guǎn xiū zhuàn pàn liú nèi quán jiān qún mù shǐ sì qiān jǐ shì zhōng
为翰林学士、判都省三班院、史馆修撰、判流内铨兼群牧使,四迁给事中。
míng dào yuán nián dāng jiān hù chén fēi zàng shì
明道元年,当监护宸妃葬事。
jí dì qīn zhèng zhuī cè chén fēi wèi zhuāng yì huáng hòu gǎi zàng yǒng dìng líng
及帝亲政,追册宸妃为庄懿皇后,改葬永定陵。
jì fā kuàng ér liú quán jù rù yán zhě yǐ jiān hù bù zhí ba hàn lín xué shì zhī hé yáng
既发圹而流泉沮洳,言者以监护不职,罢翰林学士、知河阳。
wáng céng wéi yán yuán dōng cháo jiù chén bù yí yǐ xì gù qì wài
王曾为言元东朝旧臣,不宜以细故弃外。
jí zhào wèi hàn lín shì jiǎng xué shì qiān lǐ bù shì láng zhī shěn guān yuàn fù pàn lǐ yuàn guó zǐ jiàn
即召为翰林侍讲学士,迁礼部侍郎、知审官院,复判礼院、国子监。
shàng jīn huá wǔ zhēn cì shū bāo dá
上《金华五箴》,赐书褒答。
xiū jǐng yòu guǎng yuè jì shū chéng qiān hù bù shì láng
修《景祐广乐记》,书成,迁户部侍郎。
zú jí qì bó shǔ li shū sòng qí wèi míng zhì
足疾气駮,属李淑、宋祁为铭志。
zú zèng běn bù shàng shū shì zhāng jìng
卒,赠本部尚书,谥章靖。
yuán xìng jiǎn hòu bù zhì shēng míng fēi qìng diào wèi cháng guò yè èr fǔ
元性简厚,不治声名,非庆吊未尝过谒二府。
zhí qīn sàng zì kuò fā zhì xiáng liàn jiē àn lǐ biàn fú bù wéi shì sú zhāi jiàn yù jì rì yǔ mén shēng duì zuò sòng shuō xiào jīng ér yǐ
执亲丧,自括发至祥练,皆案礼变服,不为世俗斋荐,遇祭日,与门生对坐,诵说《孝经》而已。
duō shí gǔ jīn tái gé pǐn shì zhī shì yóu jīng yì
多识古今台阁品式之事,尤精《易》。
chū qī suì fāng dú yì měi yè mèng yì rén yǐ gàn lián huá yǔ yuán tūn zhī qiě yuē shàn dú cǐ hòu bì guì xiǎn
初,七岁,方读《易》,每夜梦异人,以绀莲华与元吞之,且曰:"善读此,后必贵显。
yuán qiě lǎo lǜ sān rì yī sòng yì
"元且老,率三日一诵《易》。
wú zi yǐ xiōng zhī zǐ huì wèi hòu
无子,以兄之子𬤝为后。
zhào shī mín zì zhōu hàn qīng zhōu lín zī rén
赵师民,字周翰,青州临淄人。
jiǔ suì néng zhǔ wén jǔ jìn shì dì sūn shì pì yǎn zhōu shuō shū lǐng zhū chéng zhǔ bù
九岁能属文,举进士第,孙奭辟兖州说书,领诸城主簿。
shī mín xué wèn jīng bó shì zì yǐ wéi bù jí
师民学问精博,奭自以为不及。
xià sǒng yóu suǒ qí zhòng chēng wéi shèng dé jūn zǐ lùn qí wén xíng yuàn huí liǎng zi ēn shòu yǐ jīng zhì
夏竦尤所奇重,称为"盛德君子",论其文行,愿回两子恩,授以京秩。
chú qí zhōu tuī guān qīng zhōu jiào shòu gèng tiān píng jūn jié dù tuī guān
除齐州推官、青州教授,更天平军节度推官。
nián wǔ shí lái jīng shī jìn chén zhāng guān sòng jiāo wáng yáo chén páng jí hán qí míng gǎo liè jiàn wèi guó zi jiān zhí jiǎng jiān rùn jì èr wáng gōng jiào shòu
年五十来京师,近臣张观、宋郊、王尧臣、庞籍、韩琦、明镐列荐,为国子监直讲,兼润、冀二王宫教授。
gǎi zhù zuò zuǒ láng zōng zhèng sì zhǔ bù jiā chóng wén yuàn jiǎn tǎo chóng zhèng diàn shuō shū qiān zōng zhèng chéng
改著作佐郎、宗正寺主簿,加崇文院检讨、崇政殿说书,迁宗正丞。
huì zhào yuán hào fǎn ba jìn jiǎng
会赵元昊反,罢进讲。
shī mín shàng shū chén shí wǔ shì yī yuē zī fǔ xiāng
师民上书陈十五事:一曰咨辅相,
èr yuē mìng jiāng shuài
二曰命将帅,
sān yuē jiǎn shì cóng
三曰柬侍从,
sì yuē zé shǒu zǎi
四曰择守宰,
wǔ yuē zhì jūn lǚ
五曰治军旅,
liù yuē xiū biān fáng
六曰修边防,
qī yuē qiú jiàn zhèng
七曰求谏诤,
bā yuē yán jiǎng sòng
八曰延讲诵,
jiǔ yuē gé gòng jǔ
九曰革贡举,
shí yuē jiǔ guān zhèng
十曰久官政,
shí yī yuē jǐn cái yòng
十一曰谨财用,
shí èr yuē bù yí nián
十二曰不遗年,
shí sān yuē róng fěi bàng
十三曰容诽谤,
shí sì yuē chú jì huì
十四曰除忌讳,
shí wǔ yuē shèn chū lìng
十五曰慎出令。
yīn xiàn quàn jiǎng zhēn
因献《劝讲箴》。
míng nián chūn dì suì yù yíng yáng mén zhào jìn chén guān tú huà fù mìng jiǎng dú jīng shǐ
明年春,帝遂御迎阳门,召近臣观图画,复命讲读经史。
shī mín jiàn cháo tíng yàn bīng qū yì yǐ zhāo yuán hào nèi bù néng píng
师民见朝廷厌兵,屈意以招元昊,内不能平。
nǎi shàng yán qǐng rèn fāng miàn yǐ tú bào xiào
乃上言请任方面,以图报效。
qiān tiān zhāng zhāng gé shì jiǎng tóng zhī gòng jǔ jìn dài zhì tóng pàn zōng zhèng sì
迁天章章阁侍讲、同知贡举,进待制、同判宗正寺。
cháng jiǎng shī rú bǐ quán liú yuē shuǐ zhī chū chū yù wáng zhèng zhī fā
尝讲《诗》"如彼泉流",曰:"水之初出,喻王政之发。
shùn xíng zé tōng tōng gù qīng jié
顺行则通,通故清洁;
nì luàn zé yōng yōng gù zhuó bài
逆乱则壅,壅故浊败。
xián rén yòng zé wáng zhèng tōng ér shì qīng píng
贤人用,则王政通而世清平;
xié rén jìn zé wáng zé yōng ér shì zhuó bài
邪人进,则王泽壅而世浊败。
yōu wáng shī dào yòng yá chù zhèng zhèng bù shèng yá suī yǒu shàn rén bù néng wèi zhì yì jiàng xiàng qiān ér lún yú wū zhuó yě
幽王失道,用邪绌正,正不胜邪,虽有善人,不能为治,亦将相牵而沦于污浊也。
dì yuē shuǐ hé yǐ yù zhèng
"帝曰:"水何以喻政?
duì yuē shuǐ zhě shùn xíng ér rùn xià lì wàn wù gù yǐ yù zhèng cǐ yú bǐ xīng yì zuì dà
"对曰:"水者,顺行而润下,利万物,故以喻政,此于比兴,义最大。
hòu jiǎng lún yǔ wèn xiū wén dé yuē wén zhě jīng tiān wěi dì zhī zǒng chēng
后讲《论语》,问"修文德",曰:"文者,经天纬地之总称。
jūn rén zhī dào fǔ zhī yǐ rén zhì zhī yǐ yì jiē zhī yǐ lǐ jiǎng zhī yǐ xìn jiē shì
君人之道,抚之以仁,制之以义,接之以礼,讲之以信,皆是。
dì yuē rán qí suǒ xiān zhě wú ruò xìn yě
"帝曰:"然其所先者,无若信也。
yuē xìn zhě tiān xià zhī dà běn rén yì lǐ yuè jiē bì yóu zhī cǐ shí zhì dào zhī yào
"曰:"信者,天下之大本,仁义礼乐,皆必由之,此实至道之要。
fù wèn zuàn suì gǎi huǒ yuē gǔ zhī shèng wáng jǔ dòng bì shùn tiān shí suǒ yǐ sì shí biàn huǒ suí mù sè
"复问"钻燧改火",曰:"古之圣王,举动必顺天时,所以四时变,火随木色。
jìn shì jiàn wu gǒu jiǎn yǐ wéi fēi zhì jù ér suì fèi zhī zhì qí wàn shì jiē bù rú gǔ
近世渐务苟简,以为非治具而遂废之,至其万事皆不如古。
yòu wèn zi xià zi zhāng suǒ yán jiāo dào shú shèng
"又问:"子夏、子张所言交道孰胜?
yuē shèng zhé zhī dào hán fù guǎng dà yǔ tiān de cān
"曰:"圣哲之道,含覆广大,与天地参。
shàn zhě yǒu yǐ jìn dé è zhě bǐ zhī gǎi háng
善者有以进德,恶者俾之改行。
zi zhāng zhī yán wèi yōu
子张之言为优。
tā rì dú hàn jì wèn cháng ān chéng zhòng mò néng zhī gòng tuī shī mín
他日读《汉记》,问长安城,众莫能知,共推师民。
yīn chén zì gǔ dōu yōng nián shì jiù zhǐ suǒ zài ruò huà zhū zhǎng
因陈自古都雍年世,旧址所在,若画诸掌。
dì yuè yuē hé qí suǒ jì rú cǐ
帝悦曰:"何其所记如此!
zài jīng yán shí yú nián shén jiàn qì yì
"在经筵十余年,甚见器异。
cháng shèng xià shǔ jí jiā jū dì fēi bái shū tuán shàn wèi hé píng zì cì yǐ jì yì
尝盛夏属疾家居,帝飞白书团扇为"和平"字,赐以寄意。
lèi qǐng bǔ jùn chú lóng tú gé zhí xué shì zhī yào zhōu
累请补郡,除龙图阁直学士、知耀州。
dì zì xiě shī chǒng xíng mù yǐ rú lín jiù dé
帝自写诗宠行,目以"儒林旧德"。
jiāng xíng shàng shū yuē
将行,上疏曰:
jìn dǔ tài yáng shí yú zhēng shuò cǐ suī yīn yáng zhī shì yì lǜ shì tiān yì yù yǐ gǎn dòng shèng xīn
近睹太阳食于正朔,此虽阴阳之事,亦虑是天意欲以感动圣心。
chén fēi gǔ shǐ bù zhī tiān dào dàn lǜ yú yì yán zhī
臣非瞽史,不知天道,但率愚意言之。
qí yuè zài hài hài wèi shuǐ shuǐ wèi zhèng yīn
其月在亥,亥为水,水为正阴。
qí rì zài bǐng bǐng wèi zhèng yáng
其日在丙,丙为正阳。
yuè yǎn rì yīn qīn yáng xià bì shàng zhī xiàng yě
月掩日,阴侵阳,下蔽上之象也。
shī yuē shí yuè zhī jiāo shuò rì xīn mǎo
《诗》曰:"十月之交,朔日辛卯。
yòu yuē bǐ yuè ér wēi cǐ rì ér wēi
"又曰:"彼月而微,此日而微。
wèi yǐ yīn jiān yáng shī qí xù yě
"谓以阴奸阳,失其叙也。
yòu yuē bǎi chuān fèi téng shān zhǒng zú bēng
又曰:"百川沸腾,山冢崒崩。
gāo àn wèi gǔ shēn gǔ wéi líng
高岸为谷,深谷为陵。
wèi xià líng shàng qīn qí quán yě
"谓下陵上,侵其权也。
yòu yuē huáng fù qīng shì fān wéi sī tú
又曰:"皇父卿士,番惟司徒。
jiā bó wéi zǎi zhōng yǔn shàn fū
家伯维宰,中允膳夫。
jù zi nèi shǐ jué wéi qù mǎ yǔ wéi shī shì
聚子内史,蹶维趣马,楀维师氏。
wèi dà xiǎo zhī chén yǒu bù dé qí rén zhě yě
"谓大小之臣,有不得其人者也。
zōng zhōu zhī jiān shí wáng shī dé
宗周之间,时王失德。
jīn ér yǐn yù gài shì yǒu suǒ pì gù dāng bù huì
今而引喻,盖事有所譬,固当不讳。
fán tiān zhī shì xiàng yóu rén jūn yǒu shī bù rán zé xià bì qí shàng
凡天之示象,由人君有失,不然,则下蔽其上。
gǔ rén jūn zhī shī bù guò bào nüè dài màn shē chǐ zòng fàng bù shī gǔ shǐ
古人君之失,不过暴虐怠慢,奢侈纵放,不师古始。
shě shì hé shī dào zhī yǒu
舍是,何失道之有?
jīn shèng xīn cí rén gōng qín jiǎn yuē zì jiǎn dòng xún diǎn lǐ rú cǐ zì fēi xià méng shàng xié náo zhèng shǐ zhǔ ēn bù xià jiū ér shuí zhī jiù yú
今圣心慈仁恭勤,俭约自检,动循典礼,如此自非下蒙上、邪挠正,使主恩不下究,而谁之咎欤?
wàng bì xià zhāo xī zī yú chéng bì xīn lǚ zhī chén jì zuǒ yòu jìn shì ěr mù zhī guān
望陛下朝夕咨于丞弼心膂之臣,洎左右近侍耳目之官。
qí zhōng ér chún zhě yǔ zhī shèn jiǎn nèi wài bǎi zhí shì jí zhōu xiàn mù zǎi shǐ zhǔ ēn jiū yú xià bù wéi qún yá suǒ bì sāi zé yì zhào zhī xìng yě
其忠而纯者,与之慎柬内外百执事及州县牧宰,使主恩究于下,不为群邪所蔽塞,则亿兆之幸也。
sān qiān xíng bù láng zhōng fù lǐng zōng zhèng zú
三迁刑部郎中,复领宗正,卒。
shī mín chún jìng gāng mǐn jǔ zhǐ níng zhòng
师民淳静刚敏,举止凝重。
yòu sàng fù āi gǎn bù chù bì qiè nián sì shí sì shǐ hūn
幼丧父,哀感,不畜婢妾,年四十四始婚。
zhì shàng qīng yuǎn zhuān yǐ dú shū wéi shì
志尚清远,专以读书为事。
xìng jí cí shù qín yú lì zhì zhèng yǒu huì ài
性极慈恕,勤于吏治,政有惠爱。
cháng zòu juān shǎn xī hàn zū
尝奏蠲陕西旱租。
yòu yù lùn què gū zhū bì huì rén zōng bù yù ér zhǐ
又欲论榷酤诸敝,会仁宗不豫而止。
cháng huàn jìn shì guān shī qí shǒu zuò zhèng guān míng yì duō bù zài
常患近世官失其守,作《正官名》,议多不载。
yǒu jí sān shí juǎn
有集三十卷。
zi yàn ruò shì zhōng shū shè rén
子彦若,试中书舍人。
zhāng xī zì kuàng zhī qí xiān jīng zhào rén
张锡,字贶之,其先京兆人。
zēng zǔ shān fǔ cháng cóng táng xī zōng rù shǔ shǔ píng xǐ jiā hàn yáng
曾祖山甫,尝从唐僖宗入蜀,蜀平,徙家汉阳。
xī jìn shì jiǎ kē wèi shì mì shū shěng jiào shū láng zhī nán chāng xiàn
锡进士甲科,为试秘书省校书郎、知南昌县。
qiān zhù zuò láng zhī xīn zhōu
迁著作郎、知新州。
chū jiàn xué yú zhōu zì shì rén shǐ zhī xué
初建学于州,自是人始知学。
zài qiān tài cháng bó shì jiān rǎn yuàn
再迁太常博士、监染院。
zhào xuǎn néng lì zhì jī xiàn nǎi yǐ xī zhī dōng míng
诏选能吏治畿县,乃以锡知东明。
shǐ zhì lìng qí xià yuē wú suǒ zhì zhě sān shì lì shì fù shì shú zhě wú suǒ xiān yě
始至,令其下曰:"吾所治者三:恃力、恃富、恃赎者,吾所先也。
suì zhōng yǐ zhì jì wén
"岁中以治迹闻。
shū mì zhí xué shì li jí jiàn wèi jiān chá yù shǐ
枢密直学士李及荐为监察御史。
dīng wèi biǎn yá zhōu yì hái nèi dì
丁谓贬崖州,议还内地。
xī shū wèi jiān xié nòng guó běn yǔ tiān xià gòng qì zhī
锡疏谓:"奸邪弄国,本与天下共弃之;
jīn fù huán shì wéi tiān xià yì
今复还,是违天下意。
yóu shì zhǐ xǐ léi zhōu
"由是止徙雷州。
wáng qīng zhāo yìng gōng zāi lián xì shén zhòng
王清昭应宫灾,连系甚众。
xī yán tiān zāi fǎn yǐ zuì rén kǒng zhòng tiān nù yuàn xiū dé yǐ yīng zhī
锡言:"天灾反以罪人,恐重天怒,愿修德以应之。
huì lùn zhě zhòng yù suì jiě
"会论者众,狱遂解。
qiān diàn zhōng shì yù shǐ quán sān sī yán tiě pàn guān chū wèi jīng hú běi lù zhuǎn yùn shǐ gǎi shàng shū bīng bù yuán wài láng hái pàn dù zhī gōu yuàn wèi jīng dōng zhuǎn yùn shǐ
迁殿中侍御史,权三司盐铁判官,出为荆湖北路转运使,改尚书兵部员外郎,还判度支勾院,为京东转运使。
zī qīng qí pú yùn zhū zhōu rén mào gēng hé ruán de shù qǐ zhēng sòng
淄、青、齐、濮、郓诸州人冒耕河壖地,数起争讼。
xī mìng jí qí de shōu zū juàn suì èr shí yú wàn sòng zhě yì xi
锡命籍其地,收租绢岁二十余万,讼者亦息。
pàn yán tiě gōu yuàn wèi hé běi zhuǎn yùn shǐ gǎi jiāng huái zhì zhì fā yùn shǐ zhào jiān shì yù shǐ zhī zá shì pàn dà lǐ sì quán zhī jiàn yuàn ān fǔ lì kuí lù
判盐铁勾院,为河北转运使,改江、淮制置发运使,召兼侍御史知杂事、判大理寺、权知谏院,安抚利、夔路。
lì dù zhī yán tiě fù shǐ
历度支、盐铁副使。
sàng mǔ qǐ fù zhuó tiān zhāng gé dài zhì zhī hé zhōng fǔ lèi qiān yòu sī láng zhōng yǐ lóng tú gé zhí xué shì zhī huá zhōu qiān yòu jiàn yì dài fū zhī shěn guān yuàn
丧母,起复,擢天章阁待制、知河中府,累迁右司郎中,以龙图阁直学士知滑州,迁右谏议大夫、知审官院。
jìn hàn lín shì dú xué shì pàn tài cháng sì guó zǐ jiàn
进翰林侍读学士、判太常寺、国子监。
zú zèng shàng shū gōng bù shì láng
卒,赠尚书工部侍郎。
xī chún zhòng qīng yuē suī guì fèng yǎng rú shǎo jiàn shí
锡淳重清约,虽贵,奉养如少贱时。
dú shū lǎo ér mí dǔ
读书老而弥笃。
chū jǔ guǎng wén guǎn jìn shì kǎo guān rèn suí yǐ wéi dì yī jí suí sǐ wú zi xī lǚ zhōu qí jiā
初,举广文馆进士,考官任随以为第一,及随死,无子,锡屡赒其家。
zhāng kuí zì guàn zhī qí xiān fàn yáng rén hòu xǐ qí zhōu
张揆字贯之,其先范阳人,后徙齐州。
zhuó jìn shì dì lì běi hǎi xiàn wèi gǎi dà lǐ sì chéng
擢进士第,历北海县尉,改大理寺丞。
yǐ jí jiě guān shí nián bù chū hù
以疾解官,十年不出户。
dú yì yīn tōng yáng xióng tài xuán jīng
读《易》,因通扬雄《太玄经》。
chén zhí zhōng ān fǔ jīng dōng jiàn kuí jīng míng xíng chún zhào wèi guó zi jiān zhí jiǎng xǐ zhū wáng fǔ shì jiǎng
陈执中安抚京东,荐揆经明行淳,召为国子监直讲,徙诸王府侍讲。
yǐ shàng shū dù zhī yuán wài láng zhí shǐ guǎn jīng wáng fǔ jì shì cān jūn
以尚书度支员外郎直史馆、荆王府记室参军。
fǔ ba quán sān sī hù bù pàn guān
府罢,权三司户部判官。
shàng suǒ zhe tài xuán jí jiě shù wàn yán
上所著《太玄集解》数万言。
zhào duì ěr yīng gé lìng shé qí de duàn shǒu qiě yán duàn shǒu zhǔn yì zhī gài yǐ yáng gāng jué yīn róu jūn zǐ jìn xiǎo rén tuì zhī xiàng
诏对迩英阁,令揲耆,得断首,且言:"断首准《易》之《》,盖以阳刚决阴柔,君子进、小人退之象。
rén zōng yuè
"仁宗悦。
zhuó tiān zhāng gé dài zhì jiān shì dú lèi qiān yòu jiàn yì dài fū jìn lóng tú gé zhí xué shì jǐ shì zhōng pàn tài cháng sì
擢天章阁待制兼侍读,累迁右谏议大夫,进龙图阁直学士、给事中、判太常寺。
yī rì jìn dú hàn mǎ hòu chuán
一日,进读汉《马后传》。
zhì fú dà liàn yì zhǐ wài jiā yīn yán jīn fēi zú tài shèng bù kě bù cái sǔn shǐ bǎo qí jiā
至服大练、抑止外家,因言:"今妃族太盛,不可不裁损,使保其家。
dì jiā nà zhī
"帝嘉纳之。
zhào gǎi wáng pǔ shì yǒu yì yù wéi wén zhōng zhě kuí yuē pǔ zhōu zhī zǎi xiàng guó wáng bù néng sǐ ān dé wèi zhōng
诏改王溥谥,有议欲为文忠者,揆曰:"溥,周之宰相,国亡不能死,安得为忠?
nǎi shì wéi wén kāng
"乃谥为文康。
jiā hàn lín shì dú xué shì zhī shěn xíng yuàn chū zhī qí zhōu
加翰林侍读学士、知审刑院,出知齐州。
zú zèng shàng shū lǐ bù shì láng
卒,赠尚书礼部侍郎。
kuí xìng gāng juàn shǎo róng kuò yú shì wù rán hào dú shū lǎo ér bù juàn
揆性刚狷少容,阔于世务,然好读书,老而不倦。
yǔ dì shàn xiāng yǒu ài shàn wèi lóng tú gé zhí xué shì
与弟掞相友爱,掞,为龙图阁直学士。
yáng ān guó zì jūn yǐ mì zhōu ān qiū rén
杨安国字君倚,密州安丘人。
fù guāng fǔ jū mǎ qí shān xué zhě duō cóng shòu jīng zhōu shǒu wáng bó wén jiàn wèi tài xué zhù jiào
父光辅,居马耆山,学者多从受经,州守王博文荐为太学助教。
sūn shì zhī yǎn zhōu yòu jiàn wèi tài cháng sì fèng lǐ láng zhōu xué jiǎng shū
孙奭知兖州,又荐为太常寺奉礼郎,州学讲书。
jì ér shì yǔ féng yuán jiàn ān guó wèi guó zi jiān zhí jiǎng bìng zhào guāng fǔ zhì
既而奭与冯元荐安国为国子监直讲,并召光辅至。
rén zōng mìng shuō shàng shū guāng fǔ yuē yáo shùn zhī shì yuǎn ér wèi yì xíng yuàn jiǎng wú yì yī piān
仁宗命说《尚书》,光辅曰:"尧、舜之事,远而未易行,愿讲《无逸》一篇。
shí nián qī shí yú yǐ ér lùn shuō míng chàng
"时年七十余矣,而论说明畅。
dì yuè yù liú wéi xué guān gù cí yǐ guó zǐ jiàn chéng lǎo yú jiā
帝悦,欲留为学官,固辞,以国子监丞老于家。
ān guó wǔ jīng jí dì wèi zhī jiāng xiàn wèi hòu qiān dà lǐ sì chéng
安国《五经》及第,为枝江县尉,后迁大理寺丞。
guāng fǔ jiào shòu yǎn zhōu qǐng jiān yǎn zhōu jiǔ shuì xǐ jiān yì zhōu liáng liào yuàn rù wèi guó zi jiān zhí jiǎng jǐng yòu chū zhì chóng zhèng diàn shuō shū ān guó yǐ guó zǐ bó shì yù xuǎn
光辅教授兖州,请监兖州酒税,徙监益州粮料院,入为国子监直讲,景祐初,置崇政殿说书,安国以国子博士预选。
jiǔ zhī jìn tiān zhāng gé shì jiǎng zhí lóng tú gé suì wèi tiān zhāng gé dài zhì lóng tú gé zhí xué shì jiē jiān shì jiǎng
久之,进天章阁侍讲、直龙图阁,遂为天章阁待制、龙图阁直学士,皆兼侍讲。
jìn hàn lín shì jiǎng xué shì lì pàn shàng shū xíng bù tài cháng sì jiū chá zài jīng xíng yù lèi qiān jǐ shì zhōng
进翰林侍讲学士,历判尚书刑部、太常寺,纠察在京刑狱,累迁给事中。
nián qī shí yú zú zèng shàng shū lǐ bù shì láng
年七十余,卒,赠尚书礼部侍郎。
ān guó jiǎng shuō yī yǐ zhù shū wéi zhǔ wú tā fā míng yǐn yù bǐ lǐ shì huò chuán yǐ wéi xiào
安国讲说,一以注疏为主,无他发明,引喻鄙俚,世或传以为笑。
yóu xǐ wěi shū jí zhù shū suǒ yǐn wěi shū zé zūn zhī yǔ jīng děng
尤喜纬书及注疏所引纬书,则尊之与经等。
zài jīng yán èr shí qī nián rén zōng chēng qí xíng yì chún zhì yǐ bǐ xiān cháo cuī zūn dù
在经筵二十七年,仁宗称其行义淳质,以比先朝崔遵度。
cháng jiǎng yì zhì dǐng guà dì wèn jiǔ sì xiàng rú hé
尝讲《易》至《鼎卦》,帝问:"九四象如何?
ān guó duì jiǔ sì shàng chéng zhì zūn shàng yīng chū yáo xíng zhòng fēi jù gù zhé zú fù sù
"安国对:"九四上承至尊,上应初爻,行重非据,故折足覆𫗧。
yì yóu rèn de qí rén zé suī zhòng kě shèng fēi qí rén bì yǒu diān fù zhī huàn
亦犹任得其人,则虽重可胜,非其人,必有颠覆之患。
dì chēng shàn
"帝称善。
yòu cháng jiǎng zhōu guān zhì dà huāng dà zhá zé báo zhēng huǎn xíng yīn jìn yán yuē gǔ suǒ wèi huǎn xíng nǎi shì guò wù zhī mín ěr
又尝讲《周官》至"大荒大札,则薄征缓刑",因进言曰:"古所谓缓刑,乃贳过误之民尔。
jīn zhòng chí bīng zhàng qǔ mín lǐn shí yī qiè kuān zhī kǒng wú yǐ jìn jiān
今众持兵仗取民廪食,一切宽之,恐无以禁奸。
dì yuē bù rán tiān xià jiē wú chì zǐ pò yú è piǎo
"帝曰:"不然,天下皆吾赤子,迫于饿莩。
zhì qǐ wèi dào
至起为盗。
zhōu xiàn jì bù néng zhèn xù nǎi bǔ ér shā zhī
州县既不能振恤,乃捕而杀之。
bù yì shén hu
不亦甚乎。
cháng qǐng shū wú yì piān yú ěr yīng gé zhī hòu píng dì yuē zhèn bù yù bèi shèng rén zhī yán mìng cài xiāng shū wú yì wáng zhū shū xiào jīng sì zhāng liè zhì zuǒ yòu
"尝请书《无逸篇》于迩英阁之后屏,帝曰:"朕不欲背圣人之言,",命蔡襄书《无逸》、王洙书《孝经》四章列置左右。
lùn yuē féng yuán zhì zhí bó yǎ yǒu gǔ jūn zǐ zhī fēng ōu yáng xiū chēng shī mín chún rú shuò xué zài rén zōng shí bìng yáo sù wàng xiān hòu zhí jīng quàn jiǎng shù yǒu suǒ bǔ yì yǐ
论曰:冯元质直博雅,有古君子之风,欧阳修称师民醇儒硕学,在仁宗时,并繇宿望,先后执经劝讲,庶有所补益矣。
zhāng xī qīng shèn liǎn huì wǎn shǐ jiàn zhī
张锡清慎敛晦,晚始见知。
kuí jí ān guó fù zǐ jù shì jīng wò kǎo qiú qí shuō wáng guò rén zhě
揆及安国父子俱侍经幄,考求其说,亡过人者。
fu bó xí xiū jié zhī shì qián dé yǐn xíng bù wén yú shì zhě duō yǐ
夫博习修洁之士,潜德隐行,不闻于世者多矣。
yóu shì yán zhī shì yù bù yù qǐ fēi mìng zāi
由是言之,士遇不遇,岂非命哉!